Mikołajki (zwyczaj)

Mikołajki – zeświecczona nazwa dnia Świętego Mikołaja obchodzonego 6 grudnia w katolicyzmie i prawosławiu, ku czci świętego Mikołaja, biskupa Miry. Do XIX wieku był to na ziemiach polskich dzień wolny od pracy. W 1969 roku w Kościele katolickim zniesiono święto, jest to już tylko tzw. wspomnienie dowolne.
Od średniowiecza w wigilię tego dnia święty Mikołaj (a właściwie osoba przebrana za niego) przynosił dzieciom prezenty. Współcześnie w Polsce nocą podkłada się dzieciom drobne upominki, małe zabawki, a przede wszystkim słodycze. W XIX i XX wieku obdarzający dzieci podarkami w swoje święto Mikołaj został przekształcony w baśniową postać rozdającą prezenty w Boże Narodzenie, wykorzystywaną w kulturze masowej.

context: Już w X wieku w Mikołajki wystawiano dramaty liturgiczne dla dzieci, opowiadające historię świętego, które w późnym średniowieczu stały się niezwykle popularne w całej Europie. Część badaczy sądzi, że zwyczaj wręczania prezentów związany był początkowo z tymi przedstawieniami. Inni wskazują na XII-wieczne przekazy ze środkowej Francji, które informują, że w wigilię święta Mikołaja zakonnice roznosiły prezenty dla dzieci z biednych rodzin i zostawiały je wieczorem pod drzwiami. W paczkach znajdowały się pomarańcze i orzechy.
qas: question: Jakie spektakle odbywały się w Mikołajki od X wieku?
answers: text: dramaty liturgiczne dla dzieci
generative_answer: dramaty liturgiczne dla dzieci

question: Co przedstawiały dramaty wystawiane w Mikołajki od X wieku?
answers: text: historię świętego
generative_answer: historię świętego

question: Czy dramaty liturgiczne stały się znane na terenie całej Europy?
answers: text: w późnym średniowieczu stały się niezwykle popularne w całej Europie
generative_answer: tak

question: Kto, według francuskich źródeł z epoki romantyzmu, obdarowywał dzieci prezentami?
plausible_answers: text: zakonnice
generative_answer: zakonnice

question: Co znajdowało się w paczkach, którymi obdarowywano dzieci?
answers: text: pomarańcze i orzechy
generative_answer: pomarańcze i orzechy

context: Kult świętego był tak popularny, że od XVI wieku w kalendarzach protestanckich zachowano przy 6 grudnia zapis o wspominaniu tego dnia Mikołaja. Nazwę święto zastąpiono w nich Dniem Mikołaja. W XVII-wiecznych niemieckich pismach protestanckich wyrażano zaniepokojenie zwyczajem wręczania dzieciom prezentów przez świętego biskupa. Niektórzy duchowni luterańscy uważali to za przejaw odrzucanego przez protestantów kultu świętych i proponowali, aby upominki przynosiło Dzieciątko Jezus w Boże Narodzenie. To najstarszy ślad próby przeniesienia zwyczaju wręczania dzieciom prezentów z wigilii 6 grudnia na wigilię Bożego Narodzenia.
qas: question: Kiedy kult Mikołaja zyskał na popularności?
plausible_answers: text: XVI wieku
generative_answer: XVI wieku

question: Czym zastąpiono święto w kalendarzu 6 grudnia?
answers: text: Dniem Mikołaja
generative_answer: Dniem Mikołaja

question: W jakim kraju martwiono się tym, że biskup wręcza dzieciom prezenty?
answers: text: niemieckich
generative_answer: w Niemczech

question: W którym wieku martwiono się tym, że biskup wręcza dzieciom prezenty?
answers: text: XVII
generative_answer: XVII

question: Kto według kleru powinien przynosić prezenty zamiast Mikołaja?
answers: text: Dzieciątko Jezus
generative_answer: Dzieciątko Jezus