Portret Josefy Bayeu

Portret Josefy Bayeu lub Leokadia Zorrilla (hiszp. Retrato de Josefa Bayeu lub Leocadia Zorrilla) – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi. Obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Prado.
Portret przedstawia młodą, dobrze sytuowaną kobietę w wieku około 30 lat. Tradycyjnie uznawano go za podobiznę Josefy Bayeu, jedynej żony artysty, gdyż tak został opisany w jednym z inwentarzy przeprowadzonych w domu Goi, a następnie w muzealnych katalogach. Obecnie krytycy sztuki mają wątpliwości co do tej identyfikacji, a także daty powstania samego obrazu. Nie udało się stwierdzić z całkowitą pewnością, kogo przedstawia portret. Według historyków sztuki z Prado – najprawdopodobniej jest to podobizna Leokadii Zorrilli de Weiss, młodej szlachcianki, towarzyszki życia Goi po śmierci jego żony.
Prawdopodobnie nie był to obraz wykonany na zamówienie (w przeciwieństwie do większości portretów pędzla Goi), lecz dzieło o prywatnym charakterze przedstawiające osobę z bliskiego otoczenia artysty. Ze względu na enigmatyczny uśmiech kobiety, obraz nazywano Moną Lisą Goi.

context: Portret został odziedziczony przez bezpośrednich spadkobierców Goi – jego syna Javiera i wnuka Mariana. Po śmierci Javiera podziałem spuścizny malarza zajął się Federico Madrazo. Mariano, który sukcesywnie wyprzedawał majątek dziadka na pokrycie swoich długów, sprzedał go Románowi Garreta y Huerto, szwagrowi Madraza. Później obraz został nabyty królewskim dekretem z 5 kwietnia 1866 przez Muzeum Trójcy Świętej za cenę 300 eskudów, razem z Autoportret w wieku sześćdziesięciu dziewięciu lat z 1815 roku i przypisywanym Goi Egzorcyzmem. To muzeum zostało połączone z Prado, gdzie obraz znajduje się od 1872 roku. Niebieskie oznaczenie w lewym dolnym rogu to numer katalogowy 178.T pochodzący z inwentarza Muzeum Trójcy Świętej.
qas: question: Kogo uznajemy za spadkobierców Goi?
answers: text: jego syna Javiera i wnuka Mariana
generative_answer: jego syna Javiera i wnuka Mariana

question: Czy wnuk Goi miał długi?
answers: text: wyprzedawał majątek dziadka na pokrycie swoich długów
generative_answer: tak

question: W jakiej instytucji znalazł się obraz Goi w 1866 roku?
answers: text: Muzeum Trójcy Świętej
generative_answer: Muzeum Trójcy Świętej

question: Ile zapłacono za portret Goi, aby mógł zostać umieszczony w muzeum?
answers: text: 300 eskudów
generative_answer: 300 eskudów

question: Jaki numer katalogowy został nadany autoportretowi Goi w Prado?
plausible_answers: text: 178.T
generative_answer: 178.T

context: Josefa Bayeu (1747–1812) była żoną Goi od 1773 aż do śmierci w 1812 roku. Pochodziła z zamożnej aragońskiej rodziny o tradycjach artystycznych. Jej bratem był Francisco Bayeu, malarz, który wspomagał karierę Goi na królewskim dworze. Mimo swojego pochodzenia Josefa najprawdopodobniej była analfabetką. Xavier de Salas opisuje ją jako naiwną, dobroduszną i niemądrą. Goya ożenił się z nią dla koneksji, które posiadała jej rodzina w artystycznych kręgach. Niewiele wiadomo o jej życiu u boku malarza. Josefa wielokrotnie zachodziła w ciążę (być może nawet 20 razy) i roniła. Jedynie siedmioro dzieci przeżyło okres niemowlęcy, przy czym tylko syn Francisco Javier dożył dorosłości. Wielokrotne macierzyństwo Josefy było dla niej wielkim obciążeniem, zarówno fizycznym, jak i psychicznym. Artysta rzadko wspominał o żonie w swojej obszernej korespondencji, nie była też jego modelką. Jedyny potwierdzony wizerunek Josefy, który przetrwał do czasów współczesnych, to niewielkich rozmiarów szkic węglem z 1805 roku przedstawiający jej profil. Widać na nim blisko sześćdziesięcioletnią Josefę – postarzałą, lekko przygarbioną kobietę o zwiotczałej skórze i zmęczonym wyrazie twarzy. Wydaje się spokojna, z nutą melancholii w oczach. Na głowie ma czepek, a ramiona okrywa wełnianym szalem. Jej fizjonomia w niczym nie odpowiada delikatnym rysom twarzy młodej damy przedstawionej na olejnym portrecie.
qas: question: Kiedy zmarł Goia?
plausible_answers: text: w 1812 roku
generative_answer: w 1812 roku

question: Czy Josefa Bayeu jest arystokratką?
answers: text: Pochodziła z zamożnej aragońskiej rodziny o tradycjach artystycznych
generative_answer: nie

question: Jak Xavier de Salas opisuje Josefę Bayeu?
answers: text: jako naiwną, dobroduszną i niemądrą
generative_answer: jako naiwną, dobroduszną i niemądrą

question: Ile dzieci miał Goia i Josefa Bayeu?
plausible_answers: text: być może nawet 20
generative_answer: być może nawet 20

question: Z którego roku pochodzi jedyny portret Josefy Bayeu?
answers: text: z 1805 roku
generative_answer: z 1805 roku