Ali Chamenei

Ali Chamenei (pers. ‏آيت‌الله سيد على خامنه‌اى‎ [ɔːjætoˈlːɔːh seˈjːed æˈliː xɔːmenɛˈiː]; ur. 17 lipca 1939 w Meszhedzie) – irański duchowny i polityk. Ajatollah, w latach 1981–1989 prezydent, zaś od 1989 – drugi w historii, po Chomejnim, Najwyższy Przywódca Islamskiej Republiki Iranu.
Działacz religijnej opozycji przeciwko rządom szacha Mohammada Rezy Pahlawiego, następnie jeden z najbliższych współpracowników ajatollaha Ruhollaha Chomejniego podczas irańskiej rewolucji islamskiej.

context: Ajatollah Chomejni początkowo wskazywał jako swojego następcę ajatollaha Alego Hosejna Montazeriego, jednak ostatecznie zmienił zdanie. Przed śmiercią sugerował, że życzy sobie, by Chamenei został kolejnym Najwyższym Przywódcą Islamskiej Republiki Iranu. Chamenei był wówczas za młody i nie posiadał stosownego tytułu ajatollaha (był jedynie chodżdżatoeslamem. W związku z tym podjęto prace nad zmianą konstytucji Iranu, jednak do śmierci Chomejniego nie ukończono ich. Mimo to w sierpniu 1989 Ali Chamenei został wybrany przez Zgromadzenie Ekspertów na nowego Najwyższego Przywódcę, natychmiast też otrzymał tytuł ajatollaha. Nowym prezydentem został natomiast blisko współpracujący z nim Rafsandżani.
qas: question: Kogo Chomejni wstępnie wytypował na następcę?
answers: text: Alego Hosejna Montazeriego
generative_answer: Alego Hosejna Montazeriego

question: Kiedy Chamenei zajął stanowisko Najwyższego Przywódcy?
answers: text: w sierpniu 1989
generative_answer: w sierpniu 1989

question: Kto zajął stanowisko Najwyższego Przywódcy w 1989 roku?
answers: text: Ali Chamenei
generative_answer: Ali Chamenei

question: Jaki tytuł został przyznany Chameneiemu niezwłocznie po otrzymaniu przez niego statusu Najwyższego Przywódcy?
answers: text: ajatollaha
generative_answer: ajatollaha

question: Kto piastował stanowisko prezydenta, podczas gdy Chamenei został ogłoszony Najwyższym Przywódcą?
answers: text: Rafsandżani
generative_answer: Rafsandżani

context: W 1985 Ali Chamenei uzyskał reelekcję. Po tym wydarzeniu próbował doprowadzić do usunięcia Musawiego ze stanowiska premiera, jednak przeszkodził mu w tym Chomejni. Relacje między Chameneim i Musawim były od tego momentu złe. Widząc spory wewnętrzne w Partii Republiki Islamskiej, Chamenei razem z Alim Akbarem Haszemem Rafsandżanim przekonał ajatollaha Chomejniego do jej rozwiązania. W 1988 opowiadał się za zakończeniem wojny iracko-irańskiej, uznając, że wskutek poparcia zagranicznych mocarstw dla Iraku była ona dla Iranu niemożliwa do wygrania.
qas: question: W którym roku Chamenei został po raz pierwszy wybrany w wyborach?
plausible_answers: text: 1985
generative_answer: 1985

question: Kogo pragnął pozbawić stanowiska Chamenei po zwycięstwie w wyborach?
answers: text: Musawiego
generative_answer: Musawiego

question: Czy Chamenei i Musawi pozostawali w przyjaznej znajomości?
answers: text: Relacje między Chameneim i Musawim były od tego momentu złe
generative_answer: nie

question: Kto poparł Chameneiego w rozwiązaniu Partii Republiki Islamskiej?
answers: text: Alim Akbarem Haszemem Rafsandżanim
generative_answer: Ali Akbar Haszem Rafsandżan

question: Czy w uznaniu Chameneiego Iran miał realne szanse na zwycięstwo w wojnie?
answers: text: była ona dla Iranu niemożliwa do wygrania
generative_answer: nie