„Bóg objawiony w ciele” (1 Tm 3,16)

„Bóg objawiony w ciele” (gr. θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί) – wariant tekstowy występujący w 1 Tm 3,16, w późnych greckich rękopisach Nowego Testamentu. Prawdopodobnie powstał w III wieku przez przypadek, motywowany potrzebami ortografii, bądź miał na celu podkreślenie boskości Chrystusa. W XVI wieku wszedł do Textus receptus i był obecny w niemal wszystkich wydaniach Nowego Testamentu przez kilka kolejnych wieków. Od wieku XVIII wariant ten stał się przedmiotem batalii dogmatycznej. Krytycy tekstu kwestionowali jego autentyczność, narażając się na zarzut wspierania unitarianizmu. Ostatecznie jednak od końca XIX wieku uznaje się za autentyczny wariant „który został objawiony w ciele” (ὅς ἐφανερώθη ἐν σαρκί) wspierany przez wcześniejsze rękopisy oraz przekłady. Obrona wariantu uznawanego za potwierdzający boskość Chrystusa jest jednak nadal prowadzona przez zwolenników odrzuconego Textus receptus.

context: Kodeks z Clermont przekazuje wariant ὅ (które), odnosząc go do μυστηριον (tajemnica) z poprzedniej frazy. Całość uzyskuje sens – „wielka jest tajemnica pobożności, która została objawiona w ciele”. Wariant wspierany jest przez przekłady starołacińskie, Wulgatę oraz niektórych łacińskich Ojców Kościoła, jak Ambroży, Pelagiusz i Augustyn. Wariant ten w sposób pośredni przemawia na rzecz ὅς, jako wariantu pierwotnego. Wariant ten powstał w wyniku świadomej zmiany dla uzyskania większej poprawności gramatycznej dla całego całego ustępu, zbagatelizowano natomiast kontekst, który wyraźnie wskazuje na Chrystusa. Jest on charakterystyczny dla tekstu zachodniego.
qas: question: Jakie występują przekłady wariantu Kodeksu Clermont?
answers: text: starołacińskie
generative_answer: starołacińskie

question: Kogo zaliczamy do Ojców Kościoła?
answers: text: Ambroży, Pelagiusz i Augustyn
generative_answer: Ambroży, Pelagiusz i Augustyn

question: W jakim celu zastosowano zmiany w wariancie?
answers: text: dla uzyskania większej poprawności gramatycznej
generative_answer: dla uzyskania większej poprawności gramatycznej

question: Na kogo wskazuje kontekst wariantu?
answers: text: na Chrystusa
generative_answer: na Chrystusa

question: Czy w Wulgacie znajduje się Kodeks z Clermont?
plausible_answers: text: Wariant wspierany jest przez przekłady starołacińskie, Wulgatę
generative_answer: tak

context: Wariantu Textus receptus bronią dziś fundamentaliści protestanccy skupieni wokół Burgon Society (Donald A. Waite, Scott Jones) oraz Ruchu „Tylko Król Jakub”. Zarzucają oni, że aparat krytyczny współczesnych wydań greckiego Nowego Testamentu został sfałszowany, że korektor Kodeksu Synajskiego żył nie w XII wieku, lecz w IV wieku, a korekty dokonano jeszcze przed opuszczeniem skryptorium. Fałszerstwa współczesnych krytyków tekstu mają dotyczyć również rękopisów A, C, F, G. Argumentują oni, że wariant Textus receptus jest bardziej poprawny gramatycznie, a wers ten jest jednym z nielicznych tekstów biblijnych wspierających boskość Chrystusa. Inne wersy wspierające boskość Chrystusa robią to pośrednio.
qas: question: Kto w szczególności popiera wariant Textus receptus? 
answers: text: fundamentaliści protestanccy
generative_answer: fundamentaliści protestanccy

question: Jaka jedyna grupa jednoczy wszystkich na świecie fundamentalistów protestanckich?
plausible_answers: text: Burgon Society
generative_answer: Burgon Society

question: W którym wieku żył korektor Kodeksu Synajskiego?
plausible_answers: text: IV
generative_answer: IV

question: Jakie rękopisy Nowego Testamentu zostały sfałszowane?
answers: text: A, C, F, G
generative_answer: A, C, F, G

question: Czy Textus receptus jako jedyny wyraża bliskość Jezusa?
plausible_answers: text: Textus receptus jest bardziej poprawny gramatycznie, a wers ten jest jednym z nielicznych tekstów biblijnych wspierających boskość Chrystusa
generative_answer: tak