Sztuka

Sztuka – część dorobku kulturowego cywilizacji, manifestująca się poprzez utwory, w tym dzieła artystyczne.
Zdaniem niektórych, pojęcie sztuka jest niemożliwe do kompletnego określenia, albowiem jej granice są redefiniowane w sposób ciągły i w każdej chwili może pojawić się dzieło, które w arbitralnie przyjętej, domkniętej definicji się nie mieści. Sztuka spełnia rozmaite funkcje, m.in. estetyczne, społeczne, dydaktyczne, terapeutyczne, jednak nie stanowią one o jej istocie.

context: W Odrodzeniu pozycja społeczna artystów rośnie, zaczęli oni dążyć do podniesienia statusu swej profesji i oddzielenia od rzemiosła, toteż aspirują do miana uczonych, podnosząc rzeźbę, architekturę i malarstwo do rangi nauki, tym bardziej że współgrało to z ich dążeniami, by obliczyć swe dzieła z matematyczną dokładnością. Dopiero później pojawił się sprzeciw wobec tej ścisłej koncepcji, sztuka oddzieliła się także od nauk. Pomimo że miano świadomość, że sztuki są czymś różnym od nauk i rzemiosł, nie było pomysłu, co łączy to, co dziś nazywamy sztukami pięknymi.
Początkowo uważano, że jest to rysunek, i mówiono o sztukach rysunkowych, nie wiedziano jednak, na jakiej podstawie dołączyć do tego muzykę, taniec i teatr. Próbowano wyróżnić też sztuki umysłowe, muzyczne, pamięciowe, obrazowe.
qas: question: Do jakiego miana aspirowali artyści?
answers: text: uczonych
generative_answer: uczonych

question: W jakim okresie urosła ranga społeczna artystów?
answers: text: W Odrodzeniu
generative_answer: W Odrodzeniu

question: Od czego chciano oddzielić sztukę?
answers: text: od rzemiosła
generative_answer: od rzemiosła

question: Co nie zaliczano do sztuki?
plausible_answers: text: rysunek
generative_answer: rysunek

context: To, co łączy sztuki z rzemiosłem i częścią nauk było dla myślicieli starożytności i średniowiecza daleko bardziej widoczne niż to, co je odróżnia. Nie powstał podział na sztuki rzemieślnicze i artystyczne, dzielono natomiast je ze względu na to, czy angażują tylko umysł, czy też wymagają także wysiłku fizycznego. Te pierwsze nazywano sztukami wyzwolonymi (artes liberales) a ostatnie pospolitymi (artes vulgares), w średniowieczu zaś pospolite przemianowano na mechaniczne. Sztuki wyzwolone były uważane za wiele wyższe niż mechaniczne. Sztuk wyzwolonych wymieniano siedem: gramatyka, retoryka, logika, arytmetyka, geometria, astronomia i muzyka. W średniowieczu sztuki mechaniczne (wśród których była również rzeźba, malarstwo, czy architektura) usiłowano, dla zachowania symetrii sprowadzić również do siedmiu, a że było ich znacznie więcej, wymieniano te uznane za najważniejsze, czyli mające wymiar utylitarny (sztuki nazywane dziś pięknymi nie mieściły się więc na wykazach sztuk).
qas: question: W jaki sposób dokonano podziału na dwa typy sztuk?
answers: text: ze względu na to, czy angażują tylko umysł, czy też wymagają także wysiłku fizycznego
generative_answer: ze względu na to, czy angażują tylko umysł, czy też wymagają także wysiłku fizycznego

question: Jakiego rodzaju sztuki zaliczano do kategorii sztuk wyzwolonych?
answers: text: angażują tylko umysł
generative_answer: angażujące tylko umysł

question: Jakiego rodzaju sztuki zaliczano do kategorii sztuk pospolitych?
answers: text: wymagają także wysiłku fizycznego
generative_answer: wymagające także wysiłku fizycznego

question: Które z tych dwóch rodzajów sztuk ceniono bardziej?
answers: text: Sztuki wyzwolone
generative_answer: Sztuki wyzwolone

question: Jakie dyscypliny wyróżniono w obrębie sztuk wyzwolonych?
answers: text: gramatyka, retoryka, logika, arytmetyka, geometria, astronomia i muzyka
generative_answer: gramatykę, retorykę, logikę, arytmetykę, geometrię, astronomię i muzykę