clarin-pl/poquad huggingface dataset:
Guy Verhofstadt

Guy Maurice Marie Louise Verhofstadt (wym. [ˈɣi: vəɾˈɦɔfstɑt] i; ur. 11 kwietnia 1953 w Dendermonde) – belgijski i flamandzki polityk, deputowany krajowy, wicepremier i minister, premier Belgii w latach 1999–2008, poseł do Parlamentu Europejskiego VII, VIII i IX kadencji, przewodniczący grupy liberalnej w PE.
Brat belgijskiego teoretyka liberalizmu Dirka Verhofstadta. Deklaruje się jako zwolennik koncepcji powołania Stanów Zjednoczonych Europy, co przedstawił w opublikowanej w 2005 książce Verenigde Staten van Europa.

context: W wyborach krajowych z 10 czerwca 2007 Flamandzcy Liberałowie i Demokraci zdobyli 18 miejsc w 150-osobowej Izbie Reprezentantów, tworząc czwarty co do wielkości klub poselski. Misję utworzenia nowego rządu otrzymał chadek Yves Leterme, zrezygnował z niej 1 grudnia 2007 z uwagi na brak porozumienia. W tej sytuacji król Albert II na początku grudnia powierzył zadanie powołania tymczasowego gabinetu dotychczasowemu premierowi. 21 grudnia 2007 trzeci rząd Guya Verhofstadta został oficjalnie zaprzysiężony. 23 grudnia tego samego roku parlament stosunkiem głosów 97 za i 46 przeciw udzielił mu wotum zaufania. Mandat został udzielony na czas do 23 marca 2008, kiedy to premierem miał zostać Yves Leterme. Głównym zadaniem rządu stało się uchwalenie budżetu i stabilizacja sceny politycznej po najdłuższym w historii kraju, trwającym 196 dni, procesie formowania gabinetu.
qas: question: Ile miejsc w wyborach 2007 roku zdobyli Flamandzcy Liberałowie i Demokraci w Izbie Reprezentantów?
answers: text: 18
generative_answer: 18

question: Kto był królem Belgii w 2007 roku?
answers: text: Albert II
generative_answer: Albert II

question: Kiedy Guy Verhofstadt został zaprzysiężony jako premier rządu Belgii?
answers: text: 21 grudnia 2007
generative_answer: 21 grudnia 2007

question: Ile dni trwała najdłuższa przerwa bez rządu w Belgii?
answers: text: 196
generative_answer: 196

question: Co miało być głównym zadaniem rządu Yvesa Leterma?
plausible_answers: text: uchwalenie budżetu i stabilizacja sceny politycznej
generative_answer: uchwalenie budżetu i stabilizacja sceny politycznej
Samolot myśliwski

Samolot myśliwski, myśliwiec – samolot bojowy przeznaczony przede wszystkim do zwalczania innych statków powietrznych i wywalczenia przewagi powietrznej, jak i obrony własnych samolotów o innym przeznaczeniu, czym różni się od bombowców, służących do atakowania celów naziemnych, głównie przy użyciu bomb.
Myśliwce z założenia są szybkie i silnie uzbrojone. Większość to maszyny względnie małe (przeważnie jednomiejscowe) i zwrotne.

context: Do celów klasyfikacji historycznej myśliwców wprowadzono pojęcie „generacji”; lata, w których samoloty zostały opracowane i skonstruowane, odgrywają drugorzędną rolę – o przynależności samolotu do generacji decydują zastosowane w nim technologie i rozwiązania techniczno-konstrukcyjne. Po raz pierwszy słowo generacja w odniesieniu do myśliwców pojawiło się w wojskowym żargonie rosyjskim (jako pokolenije) w odniesieniu do najnowszego myśliwca wielozadaniowego piątej generacji F-35 Lightning II. Nowoczesne samoloty myśliwskie są najczęściej napędzane jednym lub dwoma silnikami turbowentylatorowymi i uzbrojone w pociski rakietowe różnych typów. Lekkie myśliwce do działań w dzień mają najczęściej dwa pociski, a myśliwce przewagi powietrznej takie jak F-15 Eagle czy F/A-18E/F Super Hornet od ośmiu do dziesięciu pocisków oraz, jako uzbrojenie dodatkowe, pomocnicze działko kalibru od 20 do 30 mm, a także radar służący do naprowadzania na cel.
qas: question: Na podstawie czego przyporządkowuje się samolot do danej generacji?
answers: text: zastosowane w nim technologie i rozwiązania techniczno-konstrukcyjne
generative_answer: zastosowanych w nim technologii i rozwiązań techniczno-konstrukcyjnych

question: Do żargonu jakiego języka słowo "generacja" weszło w tym kontekście w pierwszej kolejności?
answers: text: rosyjskim
generative_answer: rosyjskiego

question: Iloma pociskami dysponują zazwyczaj myśliwce lekkie w czasie akcji przeprowadzanych w dzień?
answers: text: najczęściej dwa
generative_answer: najczęściej dwoma

question: Do jakiego typu myśliwców zalicza się takie maszyny jak F-15 Eagle?
answers: text: przewagi powietrznej
generative_answer: przewagi powietrznej

question: Do czego wykorzystuje się radar znajdujący się na wyposażeniu myśliwców lekkich?
plausible_answers: text: naprowadzania na cel
generative_answer: naprowadzania na cel
Kot Morski (herb szlachecki)


Kot Morski – polski herb szlachecki, nie posiadający zawołania. Kot Morski jest jednym z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich na mocy unii horodelskiej z 1413 roku.
Spośród najbardziej znanych rodów pieczętujących się herbem Kot Morski, należy wymienić Swarczyńskich.
Kota Morskiego używał też Adam Kotowski.

context: Bartosz Paprocki w Herbach... (1584) zamieszcza już zwierzę bardziej podobne do kota, szare, mimo że w Gnieździe cnoty (1578) tynktura zwierzęcia to srebro. Od publikacji Paprockiego zwierzę w herbie, mimo iż nadal opisywane jako kot morski, rysowane jest jako zwykły kot domowy. Znamiennym jest, że wraz ze zmianą wizerunku zmianie uległa też nazwa herbu – herbarze piszą teraz po prostu Kot. Błąd, który popełnił rytownik Paprockiego przy wycinaniu wzorów herbów na kostkach do druku, a w wyniku którego wiele herbów wydrukowano w lustrzanym odbiciu, dotknął również herbu Kot Morski. Kolejne herbarze będą ten błąd powielały.
qas: question: Jakiego koloru jest to zwierzę w publikacji Paprockiego?
answers: text: szare
generative_answer: szarego

question: Jak wygląda to zwierzę w publikacji z 1584 roku?
answers: text: jako zwykły kot domowy
generative_answer: jak zwykły kot domowy

question: Do czego doprowadziła pomyłka popełniona przez rytownika Paprockiego przy pracy nad publikacją?
answers: text: wiele herbów wydrukowano w lustrzanym odbiciu
generative_answer: wiele herbów wydrukowano w lustrzanym odbiciu

question: Czy w publikacji z 1584 roku błędnie odbity został tylko ten herb?
answers: text: a w wyniku którego wiele herbów wydrukowano w lustrzanym odbiciu, dotknął również herbu Kot Morski
generative_answer: nie

question: Jak zaczął być nazywany ten herb po publikacji z 1584 roku?
answers: text: Kot
generative_answer: Kot
Wszystko na sprzedaż

Wszystko na sprzedaż – polski film psychologiczny z 1969 w reżyserii i według scenariusza Andrzeja Wajdy. Głównym tematem filmu jest tragiczna śmierć Zbigniewa Cybulskiego (niewspominanego w filmie z imienia i nazwiska), rozpatrywana z punktu widzenia jego bliskich oraz współpracowników. W na poły dokumentalnym filmie Wajdy, którego personę odgrywa Andrzej Łapicki, pod własnymi imionami występują aktorzy Beata Tyszkiewicz, Elżbieta Czyżewska, Daniel Olbrychski i Bogumił Kobiela.
Wszystko na sprzedaż jest filmem autotematycznym, który porusza problematykę granic możliwości tworzenia „filmu w filmie”, a także dzieła aktorskiego poświęconego niedawno zmarłej osobie. Film wywołał burzliwe reakcje krytyków, zarazem przyczyniając się do utrwalenia mitu kreacji Cybulskiego.

context: Części krytyków autotematyzm Wszystkiego na sprzedaż się nie podobał. Louis Marcorelles z „Le Monde” postawił dziełu Wajdy zarzut autotematycznej „kokieterii”, podczas gdy Philip Strick na łamach „The Monthly Film Bulletin” oskarżał reżysera o „sprzedawanie śmierci Cybulskiego”. Joanna Guze w recenzji dla „Filmu” stwierdziła, iż „w filmie jest kilka scen niekoniecznych dla akcji, a z punktu widzenia harmonii całości i jej stylu (dobrego stylu) nawet drażniących”. Zygmunt Kałużyński dla „Polityki” pisał, iż w filmie Wajdy nie ma „próby analizy, skąd wzięła się magia aktora, dlaczego uważano go za swojego, za reprezentatywnego, za typowego dla pokolenia itd.”; dodatkowo Kałużyński stwierdził, że Wszystko na sprzedaż jest „dziełem połowicznym nie bez tonu fałszywego”, które w zbyt pozytywnym świetle przedstawia środowisko artystyczne skupione wokół tragicznie zmarłego aktora.
qas: question: Kto stworzył tę produkcję?
answers: text: Wajdy
generative_answer: Wajda

question: Czy według Kałużyńskiego produkcja ta nadmiernie idealizuje środowisko artysty?
answers: text: dodatkowo Kałużyński stwierdził, że Wszystko na sprzedaż jest „dziełem połowicznym nie bez tonu fałszywego”, które w zbyt pozytywnym świetle przedstawia środowisko artystyczne skupione wokół tragicznie zmarłego aktora
generative_answer: tak

question: Co nie spodobało się w tej produkcji Strickowi?
answers: text: sprzedawanie śmierci Cybulskiego
generative_answer: sprzedawanie śmierci Cybulskiego

question: Czy wszyscy krytycy mieli negatywną opinię o tej produkcji?
answers: text: Części krytyków autotematyzm Wszystkiego na sprzedaż się nie podobał
generative_answer: nie

question: Czego brakowało w tej produkcji Kałużyńskiemu?
answers: text: próby analizy, skąd wzięła się magia aktora, dlaczego uważano go za swojego, za reprezentatywnego, za typowego dla pokolenia itd.
generative_answer: próby analizy, skąd wzięła się magia aktora, dlaczego uważano go za swojego, za reprezentatywnego, za typowego dla pokolenia itd.
Neptun (pierwiastek)

Neptun (łac. neptunium, symbol Np) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców o liczbie atomowej 93. Jest radioaktywnym pierwiastkiem metalicznym, pierwszym przedstawicielem transuranowców. Jego najtrwalszym izotopem jest 237Np o czasie połowicznego rozpadu ok. 2 mln lat, powstający w kilogramowych ilościach jako produkt uboczny pracy reaktorów jądrowych, np. podczas produkcji plutonu. Bardzo małe ilości tego pierwiastka można znaleźć w rudach uranowych.

context: Neptun, jak i inne pierwiastki promieniotwórcze wchodzące w skład odpadów powstających ze zużytego paliwa jądrowego, może być powtórnie przetwarzany, m.in. z wykorzystaniem procesu PUREX, lub zabezpieczany i trwale składowany. Przetwarzanie odpadów zawierających neptun może polegać na neutralizacji kwaśnego wodnego roztworu za pomocą NaOH, w wyniku czego powstaje szlam zawierający pewne ilości związków neptunu. Stężenie neptunu w szlamie zależy od pochodzenia odpadów i konkretnej metody przetwarzania. Gdy stężenie neptunu w odpadach jest na tyle wysokie, by jego odzyskanie miało sens praktyczny i ekonomiczny, neptun poddaje się oczyszczeniu, a następnie przetworzeniu w pluton-238 lub uran.
qas: question: Jak nazywa się proces, który umożliwia ponowne przetwarzanie pierwiastków takich jak Neptun?
answers: text: PUREX
generative_answer: PUREX

question: Jaki proces może wytworzyć szlam, w którego składzie znajdują się związki neptunu?
answers: text: neutralizacji kwaśnego wodnego roztworu za pomocą NaOH
generative_answer: neutralizacja kwaśnego wodnego roztworu za pomocą NaOH

question: Co wpływa na poziom stężenia tego pierwiastka w szlamie?
answers: text: pochodzenia odpadów i konkretnej metody przetwarzania
generative_answer: pochodzenie odpadów i konkretna metoda przetwarzania

question: Co robi się w sytuacji, kiedy wysokość stężenia tego pierwiastka w szlamie pozwala na odzyskanie go w praktyczny i ekonomiczny sposób?
answers: text: neptun poddaje się oczyszczeniu, a następnie przetworzeniu w pluton-238 lub uran
generative_answer: neptun poddaje się oczyszczeniu, a następnie przetworzeniu w pluton-238 lub uran

question: Z jakiego materiału można pozyskać jedynie Neptun?
plausible_answers: text: zużytego paliwa jądrowego
generative_answer: zużytego paliwa jądrowego
Obrona ratusza w Karbali

Obrona ratusza w Karbali (obrona City Hall) – seria potyczek stoczona w dniach 3 kwietnia do 6 kwietnia 2004 pomiędzy irackimi rebeliantami Armii Mahdiego usiłującymi zdobyć ratusz (we wspomnieniach żołnierzy polskich określany jako City Hall) w centrum Karbali a broniącymi obiektu polskimi i bułgarskimi żołnierzami Wielonarodowej Dywizji Centrum-Południe.

context: Po rozpoczęciu walk, około pierwszej w nocy, dowódca oddziału QRF z bazy „Juliet”, por. Kląskała (etatowo z bazy w Al-Hilla), meldował o potrzebie dostarczenia amunicji. Zadanie to przypadło plutonowi sił szybkiego reagowania (kryptonim „Hammer”) z bazy „Lima”. Przed godziną trzecią w nocy trzy lekko opancerzone samochody terenowe Honker i samochód ciężarowy Star z plutonu ochrony kompanii logistycznej 17 WBZ (12 żołnierzy i sanitarka z pielęgniarką z polskiego szpitala w bazie „Lima”) dojechały do bazy „Juliet” i po załadowaniu amunicji do pojazdów ruszyły do ratusza, dostając się następnie w środek ciężkich walk o budynek. Tymczasem zmieniły się rozkazy i oddział z bazy „Juliet” dostał polecenie natychmiastowego powrotu do bazy „Charlie” w Al-Hilla. W ratuszu pozostało 14 polskich żołnierzy, pielęgniarka, 3 Honkery, 1 samochód ciężarowy Star 266 oraz 8 żołnierzy bułgarskich z bazy „Kilo”, jak również dwa bułgarskie pojazdy opancerzone BRDM-2.
qas: question: Kto prosił o dostawę amunicji po rozpoczęciu walk?
answers: text: por. Kląskała
generative_answer: por. Kląskała

question: Jakie stanowisko piastował por. Kląskała?
answers: text: dowódca oddziału
generative_answer: dowódca oddziału

question: Jaki kryptonim nosił pluton, który dostarczył amunicję na prośbę por. Kląskały?
answers: text: Hammer
generative_answer: Hammer

question: Jakie pojazdy zostały zaangażowane w przewóz amunicji dla oddziału por. Kląskały?
answers: text: lekko opancerzone samochody terenowe Honker i samochód ciężarowy
generative_answer: lekko opancerzone samochody terenowe Honker i samochód ciężarowy

question: Gdzie znajdowały się samochody, gdy otrzymały rozkaz powrotu do bazy „Charlie” w Al-Hilla?
answers: text: bazy „Juliet”
generative_answer: w bazie "Julliet"
Kazirodztwo

Kazirodztwo – rodzaj parafilii polegający na zachowaniu seksualnym w stosunku do osoby blisko spokrewnionej, ale także osób spowinowaconych, np. poprzez adopcję czy małżeństwo krewnego. W wielu kulturach kazirodztwo pozostaje tematem tabu i postrzegane jako jednoznacznie złe - co uzasadnia się zwiększonym ryzykiem wystąpienia u potomstwa wad wrodzonych, niepełnosprawności fizycznej i intelektualnej oraz przedwczesnej śmierci. Jest ono tym większe, im wyższy jest stopień pokrewieństwa genetycznego rodziców.

context: Zakaz kazirodztwa bywał jednak różnie definiowany w różnych kulturach. W grupach społecznych, które cechuje endogamia, dopuszcza się (lub też dopuszczało się) związki między stosunkowo bliskimi krewnymi (zwłaszcza gdy są to niezbyt liczne grupy społeczne, np. arystokracja, rodziny królewskie, ze szczególnym przykładem dynastii faraonów). W takim kontekście małżeństwo między kuzynami lub między stryjem a bratanicą czasem nie było po prostu uważane za kazirodztwo, choć w innym kontekście kulturowym kazirodztwem jest.
qas: question: W jakich warstwach społecznych akceptuje się związki między bliskimi krewnymi?
answers: text: arystokracja, rodziny królewskie
generative_answer: arystokracja, rodziny królewskie

question: Co definiuje akceptowalność kazirodztwa?
answers: text: różnych kulturach
generative_answer: Różne kultury

question: Czy małżeństwo między kuzynem a stryjem jest kazirodztwem?
plausible_answers: text: nie było
generative_answer: nie było

question: W jakiej szczególnej dynastii królewskiej popularne było kazirodztwo?
answers: text: faraonów
generative_answer: faraonów

question: Czy w grupach endogamicznych dopuszcza się związki kazirodcze?
plausible_answers: text: dopuszcza się
generative_answer: dopuszcza się
Ewa Wachowicz

Ewa Zofia Wachowicz (ur. 19 października 1970 w Gorlicach) – polska producentka, dziennikarka i prezenterka telewizyjna. Miss Polonia 1992, sekretarz prasowy premiera Waldemara Pawlaka w latach 1993–1995.

context: W 1991 wzięła udział w wyborach „najmilszej studentki Akademii Rolniczej w Krakowie”, a w 1992 zdobyła tytuł „najmilszej studentki Krakowa”, za co otrzymała klucze do miasta od prezydenta Krzysztofa Bachmińskiego. Następnie zdobyła tytuł Miss Małopolski, awansując do finału wyborów Miss Polonia, w których zwyciężyła we wrześniu 1992. Po wygraniu krajowego konkursu uczestniczyła w wyborach Miss World, podczas których w grudniu otrzymała tytuł III wicemiss świata. W 1993 zwyciężyła w konkursie World Miss University.
qas: question: W którym roku Wachowicz zdobyła tytuł "najmilszej studentki Akademii Rolniczej w Krakowie"?
plausible_answers: text: 1991
generative_answer: 1991

question: Jakim posiadanym tytułem mogła pochwalić się Wachowicz w 1992 roku?
answers: text: najmilszej studentki Krakowa
generative_answer: najmilszej studentki Krakowa

question: Który prezydent wręczył Wachowicz klucze do miasta?
answers: text: Krzysztofa Bachmińskiego
generative_answer: Krzysztofa Bachmińskiego

question: Czy Wachowicz w swojej karierze uzyskała tytuł Miss Polonia?
answers: text: awansując do finału wyborów Miss Polonia, w których zwyciężyła we wrześniu 1992
generative_answer: tak

question: Jaki tytuł uzyskała Wachowicz w konkursie Miss World?
answers: text: III wicemiss świata
generative_answer: III wicemiss świata
Hr. Ms. Johan Maurits van Nassau (1932)


Hr. Ms. Johan Maurits van Nassau – holenderska kanonierka z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Jednostka była zmodyfikowaną i ulepszoną wersją zbudowanych w latach 20. kanonierek typu Flores. Okręt wypierał 1795 ton, a jego główne uzbrojenie stanowiły trzy działa kalibru 15 cm (149 mm) Boforsa, uzupełniane przez artylerię przeciwlotniczą.
Jednostka została zwodowana 20 sierpnia 1932 roku w stoczni Damen Schelde Naval Shipbuilding we Vlissingen, a do składu Koninklijke Marine wcielono ją w 5 kwietnia 1933 roku. Nazwę otrzymała na cześć gubernatora holenderskich posiadłości w Brazylii i dowódcy floty Kompanii Zachodnioindyjskiej z XVII wieku – Mauritza Johana von Nassau-Siegena. Okręt przeznaczony był do służby w holenderskich posiadłościach w Ameryce Środkowej, stacjonując na Antylach. Po wybuchu II wojny światowej kanonierka powróciła do metropolii. Po ataku Niemiec na Holandię „Johan Maurits van Nassau” wspierał oddziały w bitwie o Afsluitdijk, a 14 maja 1940 roku został zatopiony na zachód od miejscowości Callantsoog (nieopodal Den Helder) przez niemieckie bombowce podczas ewakuacji holenderskiej floty do Wielkiej Brytanii. W wyniku ataku śmierć poniosło 18 członków załogi okrętu.

context: 3 stycznia 1939 roku dowództwo kanonierki objął kmdr por. Pieter Kronenberg. 12 stycznia „Johan Maurits van Nassau” udał się na Curaçao, docierając do miejsca przeznaczenia 8 lutego. W dniach 20–25 lutego okręt odbył rejs do La Guaira. Po wybuchu w Europie działań wojennych kanonierka została wezwana do metropolii, wypływając 8 i docierając 29 listopada do Holandii (w zamian na Antyle skierowano szkolny okręt artyleryjski „Van Kinsbergen”). Okręt skierowano do stoczni w Den Helder na remont, a po jego zakończeniu bazował we Vlissingen (wraz z półbliźniaczą kanonierką „Flores”).
qas: question: Kto dowodził kanonierką od 3 stycznia 1939?
answers: text: Pieter Kronenberg
generative_answer: Pieter Kronenberg

question: Kiedy Johan Maurits van Nassau dopłynął na Curaçao?
answers: text: 8 lutego
generative_answer: 8 lutego

question: Jaki okręt zastąpił kanonierkę na Antylach w listopadzie?
answers: text: „Van Kinsbergen”
generative_answer: „Van Kinsbergen”

question: Jaki był cel przebywania kanonierki w stoczni w Den Helder?
answers: text: remont
generative_answer: remont

question: Kiedy pojawił się rozkaz skierowany do kanonierki, wzywający do powrotu do Holandii?
plausible_answers: text: 29 listopada
generative_answer: 29 listopada
Linia kolejowa nr 4

Linia kolejowa nr 4 Grodzisk Mazowiecki–Zawiercie, Centralna Magistrala Kolejowa (CMK) – linia kolejowa o długości 223,824 km, przebiegająca przez województwa mazowieckie, łódzkie, świętokrzyskie i śląskie. Linię wybudowano w latach 1971–1977.
Linia jest linią magistralną, prawie w całości dwutorową, normalnotorową, zelektryfikowaną o znaczeniu państwowym i europejskim – jako część linii E 65.

context: W marcu 2006 rozpoczęto budowę peronu pasażerskiego na stacji Włoszczowa Północ. 16 października 2006 zaczęły zatrzymywać się tam pociągi PKP Intercity (TLK i Ex), 5 czerwca 2009 pociągi Interregio Przewozów Regionalnych, a 15 grudnia 2014 Express InterCity Premium PKP IC. Na początku listopada 2016 PKP PLK podpisała z przedsiębiorstwem Trakcja PRKiI umowa na modernizację stacji Włoszczowa Północ połączoną z dobudową drugiego peronu oraz dostosowaniem jej do budowy w przyszłości łącznicy nr 582 Czarnca – Włoszczowa Płn. 11 sierpnia 2017 otwarto nowy peron.
qas: question: Peron jakiej stacji rozpoczęto konstruować pod koniec pierwszego kwartału 2006 roku?
answers: text: Włoszczowa Północ
generative_answer: Włoszczowa Północ

question: Kiedy po raz pierwszy pociągi PKP Intercity (TLK i Ex) mogły zatrzymać się na nowej stacji?
answers: text: 16 października 2006
generative_answer: 16 października 2006

question: Jakie składy włączono w trasę obejmującą peron Włoszczowa Północ w 2014 roku?
answers: text: Express InterCity Premium PKP IC
generative_answer: Express InterCity Premium PKP IC

question: Kiedy pociągi Interregio Przewozów Regionalnych po raz pierwszy wjechały na nowy, dobudowany we Włoszczowej Północ drugi peron?
plausible_answers: text: 2017
generative_answer: 2017

question: Z kim PKP PLK podpisała w 2016 roku umowę na uwspółcześnienie stacji?
answers: text: Trakcja PRKiI
generative_answer: Trakcją PRKiI
Leliwa (herb szlachecki)

Leliwa – polski herb szlachecki, noszący zawołania Leliwczyk i Leliwa. Wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae, spisanym przez historyka Jana Długosza w latach 1464–1480. Leliwa jest jednym z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich na mocy unii horodelskiej z 1413 roku.
Herb występował głównie w ziemi krakowskiej, sandomierskiej i poznańskiej. Spośród najbardziej znanych rodów pieczętujących się herbem Leliwa, należy wymienić Tarnowskich, Sieniawskich, Morsztynów, Hlebowiczów i Czapskich. Potwierdzeniem statusu większości tych rodów było otrzymanie tytułów hrabiowskich i stosownych odmian w herbie (patrz sekcja: Odmiany, wersje arystokratyczne oraz alternatywne przedstawienia herbu).
Według najczęściej cytowanej w dawnych publikacjach opinii Jana Długosza herb ten wywodzi się z Niemiec. Opinia ta jest jednak wewnętrznie sprzeczna, gdyż jednocześnie Długosz twierdzi, że Spycimir z Melsztyna przybywszy do Polski przyjął herb już istniejący. Opinii tej nie podzielają także współcześni historycy Włodzimierz Dworzaczek i ks. Jan Popłatek. Ich zdaniem zarówno ród Leliwitów, jak i sam herb mają polską proweniencję.
Leliwy używał też Juliusz Słowacki.

context: Podstawowa wersja herbu, powszechnie później używana, ukształtowała się w XVI wieku. Najwcześniejszy zachowany wizerunek klejnotu (1334) przedstawia klejnot tautologiczny. Etap pośredni ewolucji wizerunku nastąpił w XV wieku, kiedy to spotykało się wersję, w której klejnocie było godło z zatkniętymi trzema piórami pawimi. Więcej na ten temat w sekcji poniżej. Herb Leliwa występował w wielu odmianach, co jest znamienne dla polskiej heraldyki (zob. Odmiany, wersje arystokratyczne oraz alternatywne przedstawienia herbu).
qas: question: Kiedy wykształciła się bazowa wersja herbu Leliwa?
answers: text: w XVI wieku
generative_answer: w XVI wieku

question: Co widnieje na najstarszym zachowanym przedstawieniu klejnotu?
answers: text: klejnot tautologiczny
generative_answer: klejnot tautologiczny

question: Co znajdowało się w klejnocie wersji z XV wieku?
answers: text: godło z zatkniętymi trzema piórami pawimi
generative_answer: godło z zatkniętymi trzema piórami pawimi