clarin-pl/poquad huggingface dataset:
Żelazo

Żelazo (Fe, łac. ferrum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 26, metal z VIII grupy pobocznej układu okresowego, należący do grupy metali przejściowych.
Pod względem masy żelazo jest najczęściej występującym pierwiastkiem chemicznym na Ziemi. Stanowi większość składu jej jądra zewnętrznego i wewnętrznego. Jest także czwartym najbardziej powszechnym pierwiastkiem w skorupie ziemskiej. Dostatek tego pierwiastka w strukturze planet skalistych podobnych do Ziemi wiąże się z obfitą jego produkcją w procesie fuzji jądrowej w gwiazdach o dużej masie, w której żelazo jest ostatnim pierwiastkiem, wytworzenie którego wiąże się z uwolnieniem energii. Pierwiastki o większej liczbie atomowej powstają w wyniku gwałtownego wybuchu supernowej, która rozrzuca w przestrzeń radionuklidy, będące także prekursorem stabilnego żelaza.

context: Różnice w przyswajalności żelaza z pożywienia są bardzo duże w zależności od diety, od 1–2% dla diety wyłącznie zbożowej, do 25% dla diety mięsnej. Dla średniej, mieszanej diety przyswajalność żelaza wynosi ok. 10%, co oznacza konieczność spożywania ok. 10-krotnie większej ilości żelaza niż wynosi jego zapotrzebowanie przez organizm. Niekiedy spożycie nie zaspokaja zapotrzebowania organizmu na ten pierwiastek, co po pewnym czasie prowadzi do jego niedoboru i objawów chorobowych z nim związanych (niedokrwistość z niedoboru żelaza). Czasem mimo istniejących mechanizmów regulacyjnych organizmu, może dojść do stanów przeciążenia żelazem. Najważniejszym schorzeniem związanym z nadmiarem żelaza w organizmie jest hemochromatoza. Duże ilości soli żelaza(II) są toksyczne. Związki żelaza(III–VI) są nieszkodliwe, ponieważ się nie wchłaniają.
qas: question: Od czego zależy przyswajalność żelaza z jedzenia?
answers: text: od diety
generative_answer: od diety

question: Ile procent pozyskuje się żelaza z diety mięsnej?
answers: text: do 25%
generative_answer: do 25%

question: Co jest skutkiem niedoboru żelaza u człowieka?
answers: text: niedokrwistość z niedoboru żelaza
generative_answer: niedokrwistość z niedoboru żelaza

question: Czy sól żelaza (IV) jest szkodliwa w nadmiarze dla człowieka?
plausible_answers: text: Duże ilości soli żelaza(II) są toksyczne
generative_answer: tak

question: Dlaczego związki żelaza (III) nie są szkodliwe?
answers: text: ponieważ się nie wchłaniają
generative_answer: ponieważ się nie wchłaniają
Monako

Księstwo Monako (skrótowo: Monako; fr. Principauté de Monaco, Monaco) – miasto-państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery Francuskiej.
Od 1866 jest w unii celnej z Francją, a od 1918 Francja uzyskała prawo do stacjonowania wojsk na terenie Monako i zatwierdzania zawieranych przez to państwo umów międzynarodowych. Z tych powodów (szczególna więź z Republiką Francuską, która ogranicza jego suwerenność – podstawowy atrybut państwa) w prawie międzynarodowym Monako określa się raczej jako niesuwerenną organizację terytorialną niż państwo.
W Monako odbywa się znany doroczny wyścig samochodowy Grand Prix Monako Formuły 1, jeden z oryginalnych wyścigów Formuły 1. Na terenie księstwa jest także klub piłkarski AS Monaco FC grający w lidze francuskiej.
Monako jest chętnie odwiedzane przez turystów zwiedzających Lazurowe Wybrzeże. Wśród głównych atrakcji tego miasta-państwa najważniejsze są: Pałac Książęcy, stare miasto, katedra św. Mikołaja, Place du Casino wraz z kasynem, opera w Monte Carlo, ogrody tropikalne, ogrody japońskie i plaża Lavrotto.

context: Monako stanowi przykład państwa, którego całe terytorium pokrywa infrastruktura miejska. To oznacza, że naturalna roślinność praktycznie nie istnieje, zajmując jedynie niewielkie skrawki w postaci roślinności twardolistnej, która stanowiła naturalną formację roślinną tego regionu. Powszechnie występują tu sadzone przez człowieka różne gatunki palm. Na skalistym klifie w zachodniej części księstwa znajduje się Jardin exotique de Monaco. Do zwierząt lądowych dziko żyjących w Monako należą sarna europejska, lis rudy i łasica pospolita.
qas: question: Jakie gatunki zwierząt lądowych występują naturalnie w tym państwie?
answers: text: sarna europejska, lis rudy i łasica pospolita
generative_answer: sarna europejska, lis rudy i łasica pospolita

question: Czy na terenie tego państwa znajdują się obszary niezagospodarowane przez człowieka?
answers: text: Monako stanowi przykład państwa, którego całe terytorium pokrywa infrastruktura miejska
generative_answer: nie

question: Jaki rodzaj flory występował naturalnie na terenie Monako?
answers: text: roślinności twardolistnej
generative_answer: roślinność twardolistna

question: Gdzie na terenie Monako można odwiedzić ogród egzotyczny?
answers: text: Na skalistym klifie w zachodniej części księstwa
generative_answer: Na skalistym klifie w zachodniej części księstwa

question: Jaki typ roślin jest najczęściej hodowany w Monako?
plausible_answers: text: różne gatunki palm
generative_answer: różne gatunki palm
The Judy Garland Show

The Judy Garland Show – amerykański program rozrywkowy o charakterze muzyczno-rewiowym, transmitowany na antenie Columbia Broadcasting System w niedzielne wieczory w latach 1963–1964.
Chociaż relacje CBS z Judy Garland czasami układały się burzliwie, stacja odniosła sukces, obsadzając ją w kilku wydaniach specjalnych. Garland, która przez wiele lat niechętnie odnosiła się do propozycji prowadzenia cotygodniowego programu telewizyjnego, na początku lat 60. dostrzegła w nim szansę na wyrwanie się z poważnych problemów finansowych.
Trudności w produkcji rozpoczęły się niemal od samego początku. Przez cały okres swojego istnienia program miał trzech różnych producentów, doszło w nim również do wielu zmian kluczowych członków personelu. Wraz z roszadami producentów, zmieniał się również format programu, który z początkowego komediowo-rewiowego zmienił się w prawie wyłącznie recitalowy.
Krytycy chwalili Judy Garland; krytykowano zaś początkowy, rewiowy format i współprowadzącego – Jerry’ego Van Dyke’a. Show nadawano w tym samym czasie antenowym co Bonanza, wówczas czwarty pod względem oglądalności program telewizyjny, przez co w pomiarach oglądalności stale wypadał słabiej niż serial stacji NBC. Mimo że fani zjednoczyli się w próbie ratowania programu, CBS zaprzestała jego emisji po pierwszym sezonie (26 odcinkach).

context: Dwa pierwsze wydania specjalne, realizowane w ramach nowego kontraktu, nosiły nazwę The Judy Garland Show i zostały wyemitowane w lutym 1962 roku. Wydanie, w którym obok Garland pojawili się Dean Martin i Frank Sinatra, nominowano do czterech nagród Emmy. W grudniu 1962 roku Garland podpisała umowę o prowadzenie stałego, cotygodniowego programu rozrywkowego. Ostatnie wydanie specjalne zatytułowane Judy Garland and Her Guests Phil Silvers and Robert Goulet wyemitowano w marcu 1963 roku. Wydanie to, reklamowane zamiennie jako zapowiedź lub pilot cotygodniowego programu Garland, również otrzymało nominację do nagrody Emmy.
qas: question: Który z odcinków The Judy Garland Show został nominowany do kilku nagród Emmy?
answers: text: w którym obok Garland pojawili się Dean Martin i Frank Sinatra
generative_answer: ten, w którym obok Garland pojawili się Dean Martin i Frank Sinatra

question: Jaka umowa została przez nią zawarta pod koniec 1962 roku?
answers: text: o prowadzenie stałego, cotygodniowego programu rozrywkowego
generative_answer: o prowadzenie stałego, cotygodniowego programu rozrywkowego

question: Jak nazywało się ostatnie wydanie specjalne jej programu?
answers: text: Judy Garland and Her Guests Phil Silvers and Robert Goulet
generative_answer: Judy Garland and Her Guests Phil Silvers and Robert Goulet

question: W jaki sposób promowano ostatnie wydanie specjalne tego programu?
answers: text: jako zapowiedź lub pilot cotygodniowego programu Garland
generative_answer: jako zapowiedź lub pilot cotygodniowego programu Garland

question: Jaką nagrodę zdobyło Judy Garland and Her Guests Phil Silvers and Robert Goulet?
plausible_answers: text: Emmy
generative_answer: Emmy
Álvaro Soler

Álvaro Tauchert Soler (ur. 9 stycznia 1991 w Barcelonie) – hiszpańsko-niemiecki piosenkarz i autor tekstów.

context: W 2010 razem z bratem Gregorym i Ramonem Corbinosem utworzył zespół muzyczny Escapist, grający muzykę w stylu indie pop i muzyki elektronicznej. Pierwszy wspólny koncert zagrali w barcelońskim Dublin Sports Tavern. W maju 2011 wygrali uniwersytecki konkurs muzyczny zorganizowany przez Uniwersytet Pompeu Fabry, a w grudniu zmienili nazwę grupy na Urban Lights. W 2013 wzięli udział w przesłuchaniach do konkursu ¡Tú sí que vales! i zakwalifikowali się do finału. W tym samym czasie Soler pracował także w agencji modeli w Barcelonie. W 2014 opuścił zespół i rozpoczął karierę solową.
qas: question: Czy był modelem?
plausible_answers: text: W tym samym czasie Soler pracował także w agencji modeli w Barcelonie
generative_answer: tak

question: Jaką nazwę nosił wcześniej zespół Urban Lights?
answers: text: Escapist
generative_answer: Escapist

question: Z kim w 2010 roku stworzył grupę muzyczną?
answers: text: bratem Gregorym i Ramonem Corbinosem
generative_answer: bratem Gregorym i Ramonem Corbinosem

question: Jaką muzykę grał jako solowy wykonawca?
plausible_answers: text: w stylu indie pop i muzyki elektronicznej
generative_answer: w stylu indie pop i muzyki elektronicznej

question: W którym roku zespół Escapist zaczął funkcjonować pod nową nazwą?
answers: text: 2011
generative_answer: 2011
Koleje Wielkopolskie

Koleje Wielkopolskie (identyfikator literowy PLKW) – polski przewoźnik kolejowy powołany 28 września 2009 przez samorząd województwa wielkopolskiego do wykonywania przewozów regionalnych na terenie Wielkopolski oraz częściowo na terenie Województwa łódzkiego, lubuskiego i kujawsko-pomorskiego. Aktualnie realizuje przewozy na odcinkach: Zbąszynek – Konin – Kutno, Leszno – Ostrów Wielkopolski, Poznań – Wolsztyn i Poznań – Gołańcz, Poznań Główny – Krotoszyn, Gniezno – Jarocin. Na liniach: Poznań – Mogilno, Poznań – Kępno oraz Poznań – Zbąszynek, Poznań - Piła Główna przewoźnik współdzieli przewozy pasażerskie ze spółką Polregio.

context: Koleje Wielkopolskie pojawiły się na trasie Poznań Główny – Wolsztyn 11 grudnia 2011, kiedy to został ogłoszony nowy rozkład jazdy pociągów. Możliwe to było dzięki rewitalizacji linii nr 357 na odcinku Luboń – Wolsztyn. Do 15 grudnia 2013 część kursów na linii obsługiwały pociągi prowadzone lokomotywą parową, jednak z uwagi na prace remontowe na linii, parowozy przeniesiono na trasę Wolsztyn – Leszno. Od 15 maja 2017, w soboty ponownie uruchomiono pociągi parowe na trasie Wolsztyn – Poznań Główny. Połączenie wykorzystuje linie kolejowe nr 271 i 357. 14 grudnia 2014 otwarto na linii nowy przystanek osobowy – Grąblewo, znajdujący się między przystankiem Ptaszkowo Wielkopolskie a stacją Grodzisk Wielkopolski.
qas: question: Co sprawiło, że Koleje Wielkopolskie mogły zacząć kursować na trasie Poznań Główny – Wolsztyn?
answers: text: rewitalizacji linii nr 357 na odcinku Luboń – Wolsztyn
generative_answer: rewitalizacja linii nr 357 na odcinku Luboń – Wolsztyn

question: Czy przed końcem 2013 roku wszystkie pociągi na trasie Wolsztyn – Leszno przemieszczały się przy pomocy lokomotywy parowej?
plausible_answers: text: Do 15 grudnia 2013 część kursów na linii obsługiwały pociągi prowadzone lokomotywą parową
generative_answer: nie

question: Dlaczego w grudniu 2013 roku parowozy z trasy Poznań Główny – Wolsztyn zostały przekierowane na inną trasę?
answers: text: z uwagi na prace remontowe na linii
generative_answer: z uwagi na prace remontowe na linii

question: Jakie linie kolejowe używane są na trasie Poznań Główny – Wolsztyn?
answers: text: nr 271 i 357
generative_answer: nr 271 i 357

question: Gdzie na trasie Poznań Główny – Wolsztyn położony jest przystanek o nazwie Grąblewo?
answers: text: między przystankiem Ptaszkowo Wielkopolskie a stacją Grodzisk Wielkopolski
generative_answer: między przystankiem Ptaszkowo Wielkopolskie a stacją Grodzisk Wielkopolski
Tomasz Pilch

Tomasz Pilch (ur. 20 października 2000 w Cieszynie) – polski skoczek narciarski, reprezentant klubu WSS Wisła. Medalista mistrzostw kraju.
Jest siostrzeńcem Adama Małysza.

context: Nie startował na początku sezonu letniego 2017 z powodu kontuzji mięśnia czworogłowego uda. W otwierającym sezon 2017/2018 Pucharu Kontynentalnego konkursie w Whistler odniósł zwycięstwo. Były to równocześnie pierwsze punkty Pilcha w zawodach tej rangi. W kolejnych rozgrywanych w grudniu 2017 zawodach cyklu jeszcze dwukrotnie stawał na podium: był 1. w Ruce i 2. w Engelbergu. 4 stycznia 2018 zadebiutował w konkursie indywidualnym Pucharu Świata, zajmując 42. miejsce w zawodach w Innsbrucku. 28 stycznia 2018 zdobył pierwszy punkt cyklu, kończąc na 30. pozycji konkurs w Zakopanem. Na Mistrzostwach Świata Juniorów 2018 zajął 4. miejsce w konkursie indywidualnym, 5. w drużynie męskiej i 8. w konkursie mieszanym.
qas: question: Dlaczego nie brał udział w pierwszych konkursach sezonu letniego 2017?
answers: text: z powodu kontuzji mięśnia czworogłowego uda
generative_answer: z powodu kontuzji mięśnia czworogłowego uda

question: Gdzie udało mu się zdobyć pierwszą wygraną w sezonie 2017/2018?
answers: text: w Whistler
generative_answer: w Whistler

question: W jakich grudniowych konkursach sezonu 2017/2018 udało mu się zająć miejsce na podium?
answers: text: był 1. w Ruce i 2. w Engelbergu
generative_answer: był 1. w Ruce i 2. w Engelbergu

question: Czy podczas jego pierwszych zawodów Pucharu świata udało mu się wejść do trzydziestki najlepszych zawodników?
answers: text: 4 stycznia 2018 zadebiutował w konkursie indywidualnym Pucharu Świata, zajmując 42. miejsce
generative_answer: nie

question: Gdzie odbyły się zawody, które wygrał 28 stycznia 2018 roku?
plausible_answers: text: w Zakopanem
generative_answer: w Zakopanem
Zenon Martyniuk

Zenon Martyniuk (ur. 23 czerwca 1969 w Gredelach) – polski piosenkarz i gitarzysta wykonujący muzykę z gatunku disco polo.
Od 1989 wokalista zespołu Akcent, który założył z Mariuszem Anikiejem. Z zespołem wydał 15 albumów studyjnych oraz wylansował przeboje, takie jak „Gwiazda”, „Królowa nocy” (cover utworu grupy Meffis), „Pragnienie miłości”, „Przez twe oczy zielone” czy „Przekorny los”. W latach 1991–1993 współtworzył z Henrykiem Millerem zespół Ex-Akcent, z którym wydał trzy albumy: Szczęśliwy czas (1991), Piękna niedziela (1992) i Kolędy (1992). Od 1994 także artysta solowy, wydał dwie płyty: Wspomnienie (1994) i Do Ciebie... (2006), którą nagrał z Waldkiem Oksztulem, oraz minialbum Ja gnam przed siebie (2019).
Był głównym bohaterem filmu biograficznego Zenek, poza tym wystąpił gościnnie w filmie Miszmasz, czyli kogel-mogel 3 oraz serialu Lombard. Życie pod zastaw.

context: Podczas występu na jednym z przyjęć weselnych został wypatrzony przez Zenobiusza Gula, który zaproponował mu występy w swoim zespole Akord. Występował także w zespołach: Centrum, Zenki, Orfeusz i Venus. Pod koniec 1989 wraz z Mariuszem Anikiejem założył zespół Akcent. Latem 1991 wyjechał do Belgii, gdzie zagrał pierwsze koncerty dla tamtejszej Polonii. W latach 1991–1993, po wyjeździe Anikieja do Belgii, występował w zespołach Ex-Akcent razem z Henrykiem Mellerem, z którym wydał trzy albumy: Szczęśliwy czas, Piękna niedziela i Kolędy. Poza tym udzielał się w zespole Crazy Boys, z którym m.in. nagrał kilka piosenek dla wytwórni Blue Star i w 1992 wystąpił w warszawskiej Sali Kongresowej na Gali Piosenki Popularnej i Chodnikowej.
qas: question: Do jakich zespołów, poza Akordem, należał przed 1989 rokiem?
answers: text: Centrum, Zenki, Orfeusz i Venus
generative_answer: Centrum, Zenki, Orfeusz i Venus

question: W jakich okolicznościach zwrócił na niego uwagę Zenobiusz Gula?
answers: text: Podczas występu na jednym z przyjęć weselnych
generative_answer: Podczas występu na jednym z przyjęć weselnych

question: Jaki kraj odwiedził w letnich miesiącach 1991 roku?
answers: text: Belgii
generative_answer: Belgię

question: Jakie płyty wydał przy współpracy z Henrykiem Mellerem?
answers: text: Szczęśliwy czas, Piękna niedziela i Kolędy
generative_answer: Szczęśliwy czas, Piękna niedziela i Kolędy

question: Z jaką wytwórnią współpracował, kiedy był związany z zespołem Ex-Akcent?
plausible_answers: text: Blue Star
generative_answer: Blue Star
Województwo lubelskie

Województwo lubelskie – jednostka samorządu terytorialnego i podziału administracyjnego we wschodniej Polsce, o powierzchni 25 122,46 km². Obejmuje głównie południową połowę Niziny Południowopodlaskiej, Polesie Zachodnie i Wołyńskie (po Bug) oraz Wyżynę Lubelską, mały obszar Wyżyny Wołyńskiej, większość polskiego Roztocza i skraj Kotliny Sandomierskiej. Według danych GUS 30 czerwca 2020 roku zamieszkiwało je około 2,1 mln osób. Siedzibą władz wojewódzkich jest Lublin. Jest najdalej wysuniętym na wschód województwem w Polsce.
Współczesne województwo lubelskie obejmuje kilka głównych krain historycznych. Z regionu Małopolski należą do niego prawie w całości ziemia lubelska i większa część ziemi łukowskiej, a ponadto część ziemi stężyckiej i fragment ziemi sandomierskiej. Obejmuje również części Rusi Czerwonej i Polesia leżące przy lewym brzegu Bugu. Od 1809 r. północna część obszaru między Wisłą a Bugiem znajdowała się w siedleckim regionie administracyjnym, nazywanym Podlasiem, obecnie Podlasiem Południowym.

context: Zdecydowaną większość mieszkańców województwa stanowią wyznawcy Kościoła rzymskokatolickiego, którzy przynależą do czterech metropolii (białostockiej, częstochowskiej, lubelskiej i przemyskiej). Na terenie województwa swoje siedziby mają archidiecezja lubelska i diecezja zamojsko-lubaczowska. Parafie greckokatolickie obrządku bizantyjsko-ukraińskiego należą do archieparchii przemysko-warszawskiej. W województwie lubelskim znajduje się także jedyna w Polsce parafia obrządku bizantyjsko-słowiańskiego w Kostomłotach.
qas: question: Jakie wyznanie dominuje w lubelskim?
answers: text: rzymskokatolickiego
generative_answer: Rzymskokatolickie

question: Jakie diecezje znajdują się w lubelskim?
answers: text: lubelska i diecezja zamojsko-lubaczowska
generative_answer: lubelska i diecezja zamojsko-lubaczowska

question: Jakie archieparchie występują w lubelskim?
answers: text: przemysko-warszawskiej
generative_answer: Przemysko-warszawska

question: Gdzie znajduje się jedyna na świecie parafia w obrządku bizantyjsko-słowiańskim?
plausible_answers: text: w Kostomłotach
generative_answer: w Kostomłotach

question: Jakie metropolie rzymskokatolickie znajdują się na terytorium województwa lubelskiego?
answers: text: białostockiej, częstochowskiej, lubelskiej i przemyskiej
generative_answer: białostocka, częstochowska, lubelska i przemyska
Drzewołazowate

Drzewołazowate (Dendrobatidae) − rodzina płazów z rzędu bezogonowych zamieszkujących Amerykę Południową i Środkową.W przeciwieństwie do większości przedstawicieli Anura prowadzą dzienny tryb życia, a ich skóra przybiera jaskrawe barwy. Choć wszystkie dzikie drzewołazowate wytwarzają toksyny, poziom toksyczności różni się u poszczególnych gatunków, a nawet w przypadku poszczególnych populacji. Wiele gatunków uznaje się za krytycznie zagrożone. Znane są z tego, że wydzielane przez nie trujące związki służą Indianom do zatruwania strzałek do dmuchawek, jednakże na ponad 175 gatunków tylko w trzech udokumentowano takie wykorzystanie tych płazów – znaczniej częściej używana jest w tym celu roślinna kurara (dodatkowo żaden z nich nie zalicza się do rodzaju Dendrobates, zwracającego uwagę kolorem i skomplikowanymi wzorami na skórze).

context: Wiele spośród drzewołazów wydziela przez skórę toksyczne lipofilowe alkaloidy. Związki z gruczołów skórnych tych płazów służą do obrony przed drapieżnikami. Alkaloidy te pod względem budowy chemicznej podzielono na około 28 klas. Najbardziej toksyczny z drzewołazów to liściołaz żółty Phyllobates terribilis. Podnosi się, że drzewołazowate nie syntetyzują samodzielnie tych toksyn, lecz czerpią odpowiednie związki chemiczne z stawonogów, którymi się żywią (jak mrówkowate, stonogi czy roztocze). W związku z powyższym trzymane w niewoli osobniki nie zawierają znacznych ilości toksyn. Poza tym istnieją drapieżniki, które wykształciły oporność na te toksyny, przykład stanowi wąż Liophis epinephelus).
qas: question: Dlaczego osobniki z tej rodziny hodowane w niewoli mogą nie zawierać znacznych ilości toksyn?
answers: text: nie syntetyzują samodzielnie tych toksyn, lecz czerpią odpowiednie związki chemiczne z stawonogów, którymi się żywią
generative_answer: nie syntetyzują samodzielnie tych toksyn, lecz czerpią odpowiednie związki chemiczne z stawonogów, którymi się żywią

question: Jakimi na przykład stawonogami mogą żywić się osobniki należące do tej rodziny?
answers: text: mrówkowate, stonogi czy roztocze
generative_answer: mrówkowatymi, stonogami czy roztoczami

question: Dlaczego wydzielanie przez osobniki należące do tej rodziny toksyn może nie stanowić dostatecznej ochrony przed wszystkimi drapieżnikami?
answers: text: istnieją drapieżniki, które wykształciły oporność na te toksyny
generative_answer: istnieją drapieżniki, które wykształciły oporność na te toksyny

question: Przed jakim przykładowym drapieżnikiem nie uchroni osobników należących do tej rodziny wydzielanie toksyn?
answers: text: Liophis epinephelus
generative_answer: Liophis epinephelus

question: Na ile klas dzielą się gatunki należące do tej rodziny?
plausible_answers: text: 28
generative_answer: 28
Procesor

Procesor (ang. central processing unit, CPU) – sekwencyjne urządzenie cyfrowe, które pobiera dane z pamięci operacyjnej, interpretuje je i wykonuje jako rozkazy.
Procesory wykonywane są zwykle jako układy scalone zamknięte w hermetycznej obudowie, często posiadającej złocone wyprowadzenia (stosowane ze względu na odporność na utlenianie) i w takiej postaci nazywa się je mikroprocesorami – w mowie potocznej pojęcia procesor i mikroprocesor używane są zamiennie. Sercem procesora jest monokryształ krzemu, na który naniesiono techniką fotolitografii szereg warstw półprzewodnikowych, tworzących, w zależności od zastosowania, sieć od kilku tysięcy do kilku miliardów tranzystorów. Jego obwody wykonywane są z metali o dobrym przewodnictwie elektrycznym, takich jak aluminium czy miedź.
Jedną z podstawowych cech procesora jest określona długość (liczba bitów) słowa, na którym wykonuje on podstawowe operacje obliczeniowe. Jeśli przykładowo słowo tworzą 64 bity, to taki procesor określany jest jako 64-bitowy. Innym ważnym parametrem określającym procesor jest szybkość, z jaką wykonuje on rozkazy. Przy danej architekturze procesora, szybkość ta w znacznym stopniu zależy od czasu trwania pojedynczego taktu, a więc głównie od częstotliwości jego taktowania.

context: Jednym z parametrów procesora jest rozmiar elementów budujących jego strukturę. Im są one mniejsze, tym niższe jest zużycie energii, napięcie pracy oraz wyższa możliwa do osiągnięcia częstotliwość pracy. W roku 2012 firma Intel wprowadziła procesory wykonane w procesie technologicznym (fotolitografii) 22 nm (Ivy Bridge), a w czwartym kwartale 2014 było to 14 nm (Core M). W 2019 roku firma AMD wprowadziła na rynek pierwsze procesory o mikroarchitekturze Zen 2 wykonane w litografii 7 nm w fabrykach TSMC.
qas: question: Jakie aspekty funkcjonowania procesora są zależne od rozmiaru elementów składających się na jego strukturę oraz w jak wygląda ta zależność?
answers: text: Im są one mniejsze, tym niższe jest zużycie energii, napięcie pracy oraz wyższa możliwa do osiągnięcia częstotliwość pracy
generative_answer: im elementy budujące strukturę procesora są mniejsze, tym niższe jest zużycie energii, napięcie pracy oraz wyższa możliwa do osiągnięcia częstotliwość pracy

question: Jakie procesory zostały wprowadzone na rynek przez Intel w 2014 roku?
answers: text: 14 nm (Core M)
generative_answer: 14 nm (Core M)

question: Jaki producent jako pierwszy wyprodukował te sekwencyjne urządzenia cyfrowe stworzone zgodnie z mikroarchitekturą Zen 2?
answers: text: AMD
generative_answer: AMD

question: Jaki jest jedyny parametr procesora, który wpływa na ilość zużywanej przez niego energii?
plausible_answers: text: rozmiar elementów budujących jego strukturę
generative_answer: rozmiar elementów budujących jego strukturę

question: Kiedy Intel dołączył do swojej oferty te sekwencyjne urządzenia cyfrowe typu 22 nm (Ivy Bridge)?
answers: text: W roku 2012
generative_answer: W roku 2012