HMS Warspite (1913)

HMS Warspite – brytyjski pancernik, drugi z pięciu okrętów typu Queen Elizabeth, służący w Royal Navy w okresie I i II wojny światowej. Zwodowany w listopadzie 1913 roku, do linii wszedł w marcu 1915 roku, już podczas trwania I wojny światowej. Zaprojektowany jako szybki, silnie uzbrojony i opancerzony okręt liniowy, stworzył wraz z siostrzanymi jednostkami jednolity związek taktyczny. Wziął udział w największym starciu morskim tej wojny: bitwie jutlandzkiej, odnosząc podczas niej dość poważne uszkodzenia. Był również obecny podczas internowania Hochseeflotte w listopadzie 1918 roku.
W dwudziestoleciu międzywojennym służył na Atlantyku i Morzu Śródziemnym. W latach 30. przeszedł gruntowną modernizację, która zdecydowanie poprawiła charakterystyki bojowe okrętu. Po wybuchu II wojny światowej wszedł w skład Home Fleet, przyczyniając się walnie do zwycięstwa w drugiej bitwie pod Narwikiem w kwietniu 1940 roku. Wkrótce został przeniesiony na Morze Śródziemne, gdzie odznaczył się w bitwach z włoską Regia Marina, przede wszystkim koło przylądka Stilo i koło przylądka Matapan. W drugiej połowie 1941 roku przeszedł modernizację w Stanach Zjednoczonych. Rok 1942 i część następnego spędził w służbie na Oceanie Indyjskim, by powrócić na Morze Śródziemne przed inwazją na Sycylię. We wrześniu 1943 roku przyjmował na Malcie poddające się włoskie okręty oraz wspierał desant pod Salerno, gdzie odniósł poważne uszkodzenia po eksplozji niemieckiej bomby kierowanej. Podczas operacji Overlord osłaniał ogniem artyleryjskim lądujące oddziały. Ostatni raz uczestniczył w akcji bojowej w listopadzie 1944 roku.
Przesunięty do rezerwy, po zakończeniu wojny został sprzedany na złom. Podczas holowania do stoczni rozbiórkowej wszedł na mieliznę i ostatecznie został rozebrany na miejscu, w latach 1950−1956. Podczas swej długiej służby stał się jednym z najbardziej znanych okrętów Royal Navy, zyskując przydomek „Starej Damy” (The Grand Old Lady).

context: 16 (według innych źródeł 17) września 1915 roku „Warspite” wszedł na mieliznę, uszkadzając dno. Po zakończeniu remontu, w listopadzie dołączył ponownie do Grand Fleet, tym razem w składzie nowo formowanej 5. Eskadry Pancerników (ang. 5th Battle Squadron), która została utworzona wyłącznie z jednostek typu Queen Elizabeth. 3 grudnia „Warspite” miał kolejny wypadek – podczas ćwiczeń uderzył w rufę siostrzanego okrętu „Barham”, co spowodowało nieznaczne uszkodzenia. Remont, przeprowadzony w macierzystej stoczni w Devonport, trwał do 21 grudnia 1915 roku.
qas: question: W wyniku jakiego zdarzenia doszło do uszkodzenia dna HMS Warspite?
answers: text: wszedł na mieliznę
generative_answer: wejścia na mieliznę

question: Do jakiej eskadry włączono HMS Warspite po remoncie dna?
answers: text: 5. Eskadry Pancerników
generative_answer: 5. Eskadry Pancerników

question: Jakie jednostki tworzyły 5. Eskadrę Pancerników?
answers: text: typu Queen Elizabeth
generative_answer: typu Queen Elizabeth

question: Z jakim okrętem HMS Warspite zderzył się podczas ćwiczeń w grudniu 1915 roku?
answers: text: Barham
generative_answer: Barham

question: Jaki element okrętu został silnie uszkodzony podczas zderzenia z Barham?
plausible_answers: text: rufę
generative_answer: rufę