Pancerniki typu Habsburg

Pancerniki typu Habsburg – typ trzech przeddrednotów zbudowanych przez Austro-Węgry na przełomie XIX i XX wieku. Były to pierwsze austro-węgierskie pancerniki pełnomorskie od czasu okrętu pancernego SMS „Tegetthoff” z roku 1876. Typ składał się z trzech okrętów: SMS „Habsburg”, SMS „Árpád” i SMS „Babenberg”. Pancerniki zostały wyposażone w trzy działa kal. 24 cm w dwóch wieżach artyleryjskich i mogły płynąć z maksymalną prędkością ponad 19,5 węzła. Habsburg i Árpád zostały zmodernizowane w latach 1910–1911.
„Habsburg” został zwodowany 9 września 1900 roku, „Árpád” trochę ponad rok później, 11 września 1901 roku, a „Babenberg” 4 października 1902 roku. Podczas I wojny światowej okręty były głównie nieaktywne, służąc w IV Dywizjonie Pancerników austro-węgierskiej marynarki. Pancerniki prowadziły ostrzał artyleryjski włoskiego portu w Ankonie w 1915 roku. Okręty zostały wycofane ze służby rok później w celu zwolnienia większości ich załóg do pełnienia służby na okrętach podwodnych oraz w lotnictwie. Po wojnie wszystkie trzy pancerniki zostały przekazane Wielkiej Brytanii w ramach reparacji wojennych, a następnie sprzedane do Włoch i zezłomowane w 1921 roku.
Koszt budowy SMS „Árpád” wynosił równowartość ówczesnych 480 tys. funtów.

context: W momencie wybuchu I wojny światowej, pod koniec lipca 1914, „Habsburg” służył jako okręt flagowy III Dywizjonu Pancerników austro-węgierskiej floty, pod dowództwem komandora Miklósa Horthy’ego. W Dywizjonie tym służyły również „Babenberg” i „Árpád”. Następnie pancerniki typu Habsburg zostały przeniesione do IV Dywizjonu po tym, jak do służby weszły pancerniki typu Tegetthoff. Mniej więcej w tym samym czasie trzy okręty oraz reszta austro-węgierskiej floty zostały zmobilizowane w celu osłony ucieczki SMS „Goeben” i SMS „Breslau”. Te dwa niemieckie okręty stacjonowały na Morzu Śródziemnym i próbowały wyrwać się z Mesyny, która była blokowana przez brytyjskie okręty. Po tym jak niemieckim okrętom udało się zmylić pogoń i przedostać do Turcji, flota została odwołana. W tym czasie austro-węgierskie okręty były mniej więcej na wysokości Brindisi na południu Włoch. Kiedy Włochy dołączyły do wojny po stronie Francji i Anglii, austro-węgierska marynarka ostrzelała kilka włoskich instalacji; pancerniki typu Habsburg wzięły udział w bombardowaniu Ankony w 1915 roku. Później pancerniki typu Habsburg zostały wycofane ze służby liniowej i przez resztę wojny służyły jako okręty obrony wybrzeża. Ich załogi zostały przeniesione na nowe U-Booty i do lotnictwa. W roku 1918 „Árpád” i „Habsburg” zostały z powrotem wprowadzone do służby jako okręty treningowe. Po zakończeniu wojny, okręty przekazano Wielkiej Brytanii jako pryzy, a następnie zostały sprzedane i zezłomowane we Włoszech w 1921 roku.
qas: question: Kto dowodził Habsburgiem?
answers: text: Miklósa Horthy’ego
generative_answer: Miklós Horthy

question: Jakie były dwa siostrzane statki Habsburga?
plausible_answers: text: „Babenberg” i „Árpád”
generative_answer: „Babenberg” i „Árpád”

question: W którym Dywizjonie działał Habsburg w lipcu 1914?
answers: text: III Dywizjonu Pancerników
generative_answer: III Dywizjonu Pancerników

question: Jaki był cel służby Habsburgów po 1915?
answers: text: służyły jako okręty obrony wybrzeża
generative_answer: służyły jako okręty obrony wybrzeża

question: Kiedy zniszczono Habsburga?
answers: text: 1921
generative_answer: 1921