Medyczne zastosowanie trójtlenku arsenu

Medyczne zastosowanie trójtlenku arsenu – wykorzystanie trójtlenku arsenu (łac. Arsenum trioxydatum, tzw. „arsenu” lub „arszeniku”) jako leku przeciwnowotworowego w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej. Trójtlenek arsenu ma status leku sierocego; dostępny jest jako preparat farmaceutyczny Trisenox. W kontakcie z wodą tworzy kwas arsenawy, który jest prawdopodobnie właściwą substancją aktywną biologicznie.
Działanie tej substancji polega na hamowaniu proliferacji komórek nowotworowych oraz doprowadzeniu do ich różnicowania lub apoptozy, ale mechanizm działania leku nie jest do końca poznany. Arszenik, ze względu na swoje toksyczne właściwości, od wieków stosowany był jako skuteczna, a przy tym praktycznie niewykrywalna dla zmysłów trucizna. W XX wieku zauważono jego przeciwnowotworowe działanie, jednak próby doustnego podawania zakończyły się niepowodzeniem. Dopiero próby z dożylnym preparatem tej substancji dały pozytywny wynik, szczególnie w leczeniu rzadkiej odmiany nowotworu złośliwego – ostrej białaczki promielocytowej. Terapię tym lekiem wprowadza się po niepowodzeniu leczenia retinoidem i chemioterapią. Leczenie to charakteryzuje się względnym bezpieczeństwem i niewielkimi działaniami ubocznymi. Prowadzone są badania nad znalezieniem innych zastosowań leku.

context: Pierwsze doniesienia o aktywności przeciwnowotworowej trójtlenku arsenu pochodzą z 1878 roku, kiedy to w raporcie Boston City Hospital opisano działanie roztworu Fowlera obniżające poziom leukocytów we krwi u dwóch zdrowych osób i jednego chorego. Trójtlenek arsenu był stosowany w leczeniu białaczki aż do momentu wprowadzenia radioterapii. Powrócił do łask w latach 30. XX wieku, kiedy to pojawiły się pierwsze badania potwierdzające wysoką skuteczność trójtlenku arsenu w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej.
qas: question: Kiedy odkryto właściwości lecznicze w nowotworach trójtlenek arsenu?
answers: text: 1878
generative_answer: 1878

question: Jakie skutki przynosi roztwór Fowlera?
answers: text: obniżające poziom leukocytów we krwi
generative_answer: obniżające poziom leukocytów we krwi

question: Przy jakim nowotworze stosowało się trójtlenek arsenu?
answers: text: białaczki
generative_answer: białaczki

question: Czy obecnie stosuje się trójtlenek arsenu?
plausible_answers: text: Powrócił do łask w latach 30. XX wieku
generative_answer: tak

question: Jaki typ białaczki jest obecnie leczony przez trójtlenek arsenu?
answers: text: przewlekłej białaczki szpikowej
generative_answer: przewlekłej białaczki szpikowej

context: Trójtlenek arsenu wpływa również na wewnątrzkomórkowe stężenie glutationu, który jest bardzo ważnym elementem układu oksyredukcyjnego (m.in. usuwa wolne rodniki, redukuje nadtlenek wodoru). Bierze on również udział, razem z peroksydazą i katalazą, w regulacji poziomu reaktywnych form tlenu. Trójtlenek arsenu hamuje peroksydazę glutationu, zmniejszając tym samym jego stężenie w komórce, co prowadzi do wzrostu poziomu wolnych rodników tlenowych. Te z kolei zwiększają przepuszczalność błony mitochondrium, powodując wypływ białek śmierci i rozpoczęcie procesu apoptozy.
qas: question: Jakie wyłącznie dwie funkcje w organizmie pełni glutation?
plausible_answers: text: usuwa wolne rodniki, redukuje nadtlenek wodoru
generative_answer: usuwa wolne rodniki, redukuje nadtlenek wodoru

question: Czy trójtlenek arsenu jest powiązany ze stężeniem glutationu?
answers: text: Trójtlenek arsenu wpływa również na wewnątrzkomórkowe stężenie glutationu
generative_answer: tak

question: Co oprócz trójtlenku arsenu reguluje poziom reaktywnego tlenu?
answers: text: peroksydazą i katalazą
generative_answer: peroksydaza i katalaza

question: Jak zachowuje się poziom wolnych rodników tlenowych po działaniu trójtlenku arsenu?
answers: text: wzrostu
generative_answer: wzrasta

question: Czy błona mitochondrium zmniejsza przepuszczalność ze względu na działanie trójtlenku arsenu?
answers: text: Te z kolei zwiększają przepuszczalność błony mitochondrium
generative_answer: nie