Kwas deoksyrybonukleinowy

Kwas deoksyrybonukleinowy, DNA (z ang. deoxyribonucleic acid), daw. kwas dezoksyrybonukleinowy – wielkocząsteczkowy organiczny związek chemiczny z grupy kwasów nukleinowych. U eukariontów zlokalizowany jest przede wszystkim w jądrach komórek, u prokariontów – bezpośrednio w cytoplazmie, natomiast u wirusów – w kapsydach. Pełni rolę nośnika informacji genetycznej organizmów żywych oraz wirusów.

context: W skład cząsteczki DNA zwykle wchodzą dwa łańcuchy (DNA dwuniciowy – dsDNA), które biegną antyrównolegle (to znaczy koniec 5′ jednej nici leży naprzeciw końca 3′ drugiej nici). Łańcuchy zwijają się wokół wspólnej osi i tworzą prawoskrętną (A-DNA lub B-DNA) lub rzadziej lewoskrętną (Z-DNA) podwójną helisę. Reszty cukrowe i fosforanowe, połączone ze sobą wiązaniem 5′-3′ fosfodiestrowym, znajdują się na zewnątrz helisy, natomiast zasady skierowane są do wnętrza i tworzą komplementarne pary zasad połączone według schematu:
qas: question: Ile łańcuchów ma DNA?
answers: text: dwa
generative_answer: dwa

question: W jaki sposób biegną łańcuchy DNA?
answers: text: antyrównolegle
generative_answer: antyrównolegle

question: Jaka częściej jest nić DNA, prawo czy lewoskrętna?
answers: text: prawoskrętną
generative_answer: prawoskrętna

question: Jak nazywa się lewoskrętna nić DNA?
answers: text: Z-DNA
generative_answer: Z-DNA

question: Jakie składniki wytwarza DNA?
plausible_answers: text: Reszty cukrowe i fosforanowe
generative_answer: Reszty cukrowe i fosforanowe

context: Po hipotetycznym całkowitym „rozpakowaniu” z chromosomów i połączeniu cząsteczek DNA w jedną nić, ludzkie DNA w przeciętnej komórce somatycznej miałoby około 2–2,4 m. Wynika to z rachunku: odległość pomiędzy parami zasad wynosi średnio 0,34 nm (0,34×10−9 m), liczba par zasad w jądrze komórki diploidalnej wynosi w przybliżeniu 6–7 mld par zasad (jest to podwojona liczba par zasad komórki haploidalnej wynosząca 3×109–3,5×109), przemnożenie tych dwóch wartości daje wynik około 2 m. Najdłuższa rzeczywista cząsteczka DNA, chromosom 1, która zawiera 2,49×108 par zasad, ma długość około 8 cm.
qas: question: W jakich okolicznościach DNA w jednej komórce somatycznej człowieka posiadałoby mniej więcej dwa metry długości?
answers: text: Po hipotetycznym całkowitym „rozpakowaniu” z chromosomów i połączeniu cząsteczek DNA w jedną nić
generative_answer: Po hipotetycznym całkowitym „rozpakowaniu” z chromosomów i połączeniu cząsteczek DNA w jedną nić

question: Z czego wynika szacowana długość ludzkiego DNA po połączeniu jego cząsteczek w jedną nić?
answers: text: z rachunku: odległość pomiędzy parami zasad wynosi średnio 0,34 nm (0,34×10−9 m), liczba par zasad w jądrze komórki diploidalnej wynosi w przybliżeniu 6–7 mld par zasad (jest to podwojona liczba par zasad komórki haploidalnej wynosząca 3×109–3,5×109), przemnożenie tych dwóch wartości daje wynik około 2 m
generative_answer: z rachunku: odległość pomiędzy parami zasad wynosi średnio 0,34 nm (0,34×10−9 m), liczba par zasad w jądrze komórki diploidalnej wynosi w przybliżeniu 6–7 mld par zasad (jest to podwojona liczba par zasad komórki haploidalnej wynosząca 3×109–3,5×109), przemnożenie tych dwóch wartości daje wynik około 2 m

question: Ile wynosi długość przeciętnej komórki somatycznej?
plausible_answers: text: około 2–2,4 m
generative_answer: około 2–2,4 m

question: Co jest uznawane za najdłuższą faktyczną częsteczkę kwasu deoksyrybonukleinowego?
answers: text: chromosom 1
generative_answer: chromosom 1

question: Ile par zasad znajduje się w pojedynczym chromosomie 1?
answers: text: 2,49×108
generative_answer: 2,49×108