Jaszczurka zwinka

Jaszczurka zwinka (Lacerta agilis) – gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurkowatych (Lacertidae). Występuje niemal w całej Europie, w tym na terenie całej Polski i jest najczęściej występującym gadem na terenie kraju. IUCN uznaje jaszczurkę zwinkę za gatunek najmniejszej troski (LC).

context: Jaszczurka zwinka jest jednym z czterech gatunków jaszczurek występujących na terenie Polski. Jest też jedną z najbarwniejszych w kraju. Jej masywne ciało pokrywają ściśle do siebie przylegające łuski. Na grzbiecie są one mniejsze i szorstkie, brzuch zaś pokrywają większe i gładkie. Na głowie ma regularnie ułożone tarczki. Głowa jest krótsza, lecz większa niż u jaszczurki żyworódki. Jej ogon jest nieco dłuższy od tułowia, ale i tak jest krótszy niż u innych jaszczurek. W sytuacji zagrożenia zostaje odrzucony dla odwrócenia uwagi drapieżnika, zachowanie to nazywane jest autotomią. Z czasem ogon odrasta do pierwotnej długości. Otwory uszne znajdują się z tyłu głowy i są łatwo zauważalne. Kończyny jaszczurki są silnie umięśnione, a palce długie, zakończone pazurkami. Samca można odróżnić po zielonkawym podbrzuszu, czasem nakrapianym drobnymi plamkami, podczas gdy samica ma szary lub kremowy spód ciała. W okresie godowym, czyli w maju, samce przybierają intensywną zieloną barwę. Ubarwienie tych gadów jest bardzo różne. Najczęściej grzbietem biegnie szeroka pręga, często przecinana drobnymi plamkami, chociaż można też spotkać osobniki bez niej. Po bokach ciała biegną jeszcze dwie pręgi z brązowo-czarnych plam. Czasem można spotkać osobniki o jednolitym brązowym kolorze, choć są one dosyć rzadkie. Młode zwinki po wykluciu się, podobnie jak młode innych jaszczurek, są znacznie ciemniejsze niż osobniki dorosłe. Długość życia wynosi ok. 3–4 lat. Maksymalny wiek u tej jaszczurki to 6 lat. Cechą typową zarówno dla Lacertilia, jak i wymarłych Eolacertilia jest kształt i budowa regionu skroniowego.
qas: question: Ile różnych gatunków jaszczurek można znaleźć w Polsce?
answers: text: czterech
generative_answer: cztery

question: Jaka jest najbardziej kolorowa jaszczurka w Polsce?
plausible_answers: text: Jaszczurka zwinka
generative_answer: Jaszczurka zwinka

question: Gdzie na ciele jaszczurki występują otwory uszne?
answers: text: z tyłu głowy
generative_answer: z tyłu głowy

question: Co znajduje się na końcach palców jaszczurki?
answers: text: pazurkami
generative_answer: pazurki

question: Na ile szacuje się długość życia wśród jaszczurek zwinek?
answers: text: ok. 3–4 lat
generative_answer: ok. 3–4 lat

context: Najczęstszym łupem tego gada padają bezkręgowce. W skład diety wchodzą pająki, owady, wije oraz ślimaki. Zdarza się również, że jaszczurka pożywia się gąsienicami, stonogami (Oniscidea), dżdżownicami oraz małymi żabami. Czasem zwinka staje się kanibalem i pożera młode własnego gatunku, bądź innych jaszczurek. Małe ofiary połyka, większe zaś chwyta pyskiem i energicznie nimi potrząsa, bądź uderza nimi o ziemię. Przeprowadzono badania w Alpach, polegające na zbadaniu kału jaszczurek. Okazuje się, że młode osobniki preferują zjadać jeden rodzaj pokarmu, podobnie jak samce, ale samice odżywiają się także innymi typami pokarmów. Mimo to z badań wynika, że to dorosłe osobniki mają bardziej zróżnicowaną dietę od młodych. Badania także dowiodły, że jaszczurki te unikają mrówek (Formicidae). Jaszczurki te to oportuniści, polujący głównie z zasadzki. Jaszczurki często polują na terenach bogatych w zakrzewienia oraz małe drzewa jak Salix alba, Salix eleagnos, Salix purpurea i Betula alba. W Rosji dokładnie zbadano żołądki jaszczurek. Wydaje się, że jaszczurki w 100% odżywiają owadami. W żołądkach znajdowano szczątki owadów z rzędów: Coleoptera, rzadziej Lepidoptera, Hymenoptera czy Diptera. Niektóre spożywane insekty przez zwinkę były zdolne do lotu, trujące lub wydzielające substancje odstraszające (jak te np. u chrząszczy). U rosyjskich osobników stwierdzono także nasiona, kawałki warzyw i innych roślin, fragmenty kwiatów itp.
qas: question: Czy jaszczurka zwinka je wyłącznie bezkręgowce?
answers: text: Najczęstszym łupem tego gada padają bezkręgowce
generative_answer: nie

question: Czy zwince zdarza się zjadać inne jaszczurki?
answers: text: Czasem zwinka staje się kanibalem i pożera młode własnego gatunku, bądź innych jaszczurek
generative_answer: tak

question: W jaki sposób zwinka radzi sobie z większym pożywieniem?
answers: text: chwyta pyskiem i energicznie nimi potrząsa, bądź uderza nimi o ziemię
generative_answer: chwyta pyskiem i energicznie nimi potrząsa, bądź uderza nimi o ziemię

question: Czy samce zwinki mają zróżnicowaną dietę?
answers: text: Okazuje się, że młode osobniki preferują zjadać jeden rodzaj pokarmu, podobnie jak samce
generative_answer: nie

question: Ile procent rosyjskich jaszczurek je wyłącznie owady?
plausible_answers: text: 100%
generative_answer: 100%