Piotr Starkowiecki

Piotr Starkowiecki herbu Łodzia (zm. po 1644) – tłumacz z języków osmańskotureckiego, perskiego i arabskiego.

context: Publikacji przeszkodziła śmierć Starkowieckiego w młodym wieku. Nie wiadomo, czy dokonał przekładu całej świętej księgi islamu. Brakuje też informacji, z jakiego języka tłumaczył: czy bezpośrednio z języka arabskiego, czy wykorzystał osmański przekład. Niejasne są też cele podjętej pracy. Mogła być ona odbiciem prądów kontrreformacji. Tłumaczenie mogło wspomóc katolików w debatach religijnych z Tatarami zamieszkującymi Rzeczpospolitą. Polemika religijna między chrześcijaństwem a islamem pojawiła się już pod koniec XVI wieku (Turcyki Krzysztofa Warszewickiego), a na początku wieku XVII uległa zaostrzeniu (np. Alfurkan tatarski Piotra Czyżewskiego). Fragmenty przekładu Koranu mogły być wykorzystane przez katolickich polemistów, mogły też ulec celowemu zniszczeniu przez gorliwych chrześcijan doszukujących się w nim herezji.
qas: question: Co stanęło na drodze publikacji?
answers: text: śmierć Starkowieckiego
generative_answer: śmierć Starkowieckiego

question: Kto przetłumaczył księgę islamu?
plausible_answers: text: Starkowieckiego
generative_answer: Starkowiecki

question: Czy wiadomo jaki był zamysł przekładu Starkowieckiego?
answers: text: Niejasne są też cele podjętej pracy
generative_answer: nie

question: Kto jest twórcą Turcyków?
answers: text: Krzysztofa Warszewickiego
generative_answer: Krzysztof Warszewicki

question: Zgrzyt pomiędzy jakimi wyznaniami miał swoje początki w XVI wieku?
answers: text: chrześcijaństwem a islamem
generative_answer: chrześcijaństwem a islamem

context: Jego pobyt w Polsce odnotowano w lutym 1643 roku. Był wtedy zatrudniony jako tłumacz kancelarii królewskiej w Wilnie, pobierał kwartalnie 200 talarów pensji z włocławskiej komory królewskiej. Przekładał na język polski listy kierowane do Władysława IV przez szacha Persji, tureckiego wielkiego wezyra oraz sułtana Ibrahima I. Według Bohdana Baranowskiego tłumaczenia te świadczą o wyjątkowej znajomości języka osmanotureckiego, perskiego i arabskiego, znacznie przewyższającej innych polskich tłumaczy z epoki (takich jak: Samuel Otwinowski, Krzysztof Serebkowicz czy Krzysztof Dzierżek). Jerzy Nosowski podkreśla dodatkowo dobre rozeznanie tłumacza w ówczesnej polityce bliskowschodniej.
qas: question: Jak pracował Piotr Starkowiecki w lutym 1643 roku?
answers: text: jako tłumacz kancelarii królewskiej w Wilnie
generative_answer: jako tłumacz kancelarii królewskiej w Wilnie

question: Czym zajmował się w ramach pracy tłumacza kancelarii tureckiej w Wilnie?
answers: text: Przekładał na język polski listy kierowane do Władysława IV przez szacha Persji, tureckiego wielkiego wezyra oraz sułtana Ibrahima I
generative_answer: Przekładał na język polski listy kierowane do Władysława IV przez szacha Persji, tureckiego wielkiego wezyra oraz sułtana Ibrahima I

question: O czym ma świadczyć jakość tłumaczeń autorstwa Piotra Starkowieckiego, zdaniem Bohdana Baranowskiego?
answers: text: wyjątkowej znajomości języka osmanotureckiego, perskiego i arabskiego, znacznie przewyższającej innych polskich tłumaczy z epoki
generative_answer: wyjątkowej znajomości języka osmanotureckiego, perskiego i arabskiego, znacznie przewyższającej innych polskich tłumaczy z epoki

question: Jacy tłumacze pracowali wraz z Piotrem Starkowieckim dla kancelarii królewskiej w Wilnie?
plausible_answers: text: Samuel Otwinowski, Krzysztof Serebkowicz czy Krzysztof Dzierżek
generative_answer: Samuel Otwinowski, Krzysztof Serebkowicz czy Krzysztof Dzierżek

question: W jakim obszarze, poza tłumaczeniem, miał być dobrze zorientowany Piotr Starkowiecki, według Jerzego Nosowskiego?
answers: text: ówczesnej polityce bliskowschodniej
generative_answer: ówczesnej polityce bliskowschodniej