Himalaizm

Himalaizm – wspinaczka wysokogórska uprawiana w Himalajach.
W szerszym znaczeniu himalaizm to wspinaczka, podobna co do charakteru do wspinaczki w Himalajach, ale uprawiana także w innych wysokich górach, w których wysokość szczytów przekracza 7000 m n.p.m. Są to Karakorum, Kunlun, Hindukusz, Pamir, Tienszan, Daxue Shan. Himalaizm zaliczany jest przez firmy ubezpieczeniowe do sportów ekstremalnych.

context: II wojna światowa, a następnie sytuacja polityczna w Polsce Ludowej po zakończeniu wojny uniemożliwiła polskim wspinaczom działalność górską poza polskimi górami. Dopiero w roku 1956 po śmierci Bolesława Bieruta wznowiono starania o organizację kolejnych polskich wypraw w góry wysokie. W tym też roku Polska po sześcioletniej przerwie była ponownie reprezentowana na kongresie UIAA w Madrycie, udało się także zorganizować dwie wyprawy w Alpy, a Jerzy Rudnicki jako pierwszy Polak zdobył Elbrus. W sierpniu 1956 po raz pierwszy wydana została książka Janusza Klarnera opisująca wyprawę z roku 1939. W 1960 udało się wreszcie zorganizować wyprawę w góry wysokie, nie była to co prawda wyprawa w Himalaje, lecz w Hindukusz (wyprawa na Noszak), ale rozpoczęła ona nową erę polskich wypraw w góry wysokie. Także w roku 1960 Adam Skoczylas i Jerzy Hajdukiewicz uczestniczyli w zorganizowanej przez Szwajcarów międzynarodowej wyprawie pod kierownictwem Maxa Eiselina na Dhaulagiri, która dokonała pierwszego wejścia na ten ośmiotysięcznik.
Niestety w okresie 1950-1960, trzynaście spośród czternastu głównych dziewiczych ośmiotysięczników zostało zdobytych, a w 1964 został zdobyty ostatni dziewiczy ośmiotysięcznik. Polacy więc w swoich początkach działali na Kaukazie, w Hindukuszu (m.in. Kohe Nadir Shah, Noszak, Akher Chagh, Kohe Mandaras, Kohe Hawar, Kohe Keshnikhan, Kohe Bandaka, Kohe Tez, Kohe Sesare; w roku 1976 miało miejsce 13 polskich wypraw, a w 1977 aż 22 polskie wyprawy zdobyły 102 szczyty z tego 29 to były pierwsze wejścia), Pamirze, a w Himalajach i Karakorum skupili swoją aktywność na szczytach niższych, ale często dziewiczych jak np. Malubiting (pierwsza polska powojenna wyprawa w region Himalajów i Karakorum), Kunyang Chhish, CB13A (6180 m), CB12, Kangbachen, Ghenta Sar, Shispare, Broad Peak Middle (pierwszy szczyt ośmiotysięczny zdobyty przez Polaków), Gaszerbrum III, Kanczendzonga Południowa, Kanczendzonga Środkowa, Ngadi Chuli (Peak 29, który był wówczas najwyższym niezdobytym jeszcze szczytem na Ziemi), Maszerbrum południowo-zachodni.
qas: question: Jaki polski polityk umarł w 1956 roku?
answers: text: Bolesława Bieruta
generative_answer: Bolesław Bierut

question: Jaki szczyt zdobył Rudnicki w 1956 roku?
answers: text: Elbrus
generative_answer: Elbrus

question: Ile polskich wypraw zorganizowano w 1976 roku? 
answers: text: 13
generative_answer: 13

question: Czy w 1960 roku odbyła się polska wyprawa w Himalaje?
answers: text: nie była to co prawda wyprawa w Himalaje, lecz w Hindukusz
generative_answer: nie

question: Dlaczego w latach 1950-1960 zrezygnowano z organizacji polskich wypraw w góry wysokie?
plausible_answers: text: Niestety w okresie 1950-1960, trzynaście spośród czternastu głównych dziewiczych ośmiotysięczników zostało zdobytych, a w 1964 został zdobyty ostatni dziewiczy ośmiotysięcznik
generative_answer: Niestety w okresie 1950-1960, trzynaście spośród czternastu głównych dziewiczych ośmiotysięczników zostało zdobytych, a w 1964 został zdobyty ostatni dziewiczy ośmiotysięcznik