Ekwador

Ekwador (Republika Ekwadoru; hiszp. Ecuador, República del Ecuador) – państwo w Ameryce Południowej położone nad Oceanem Spokojnym, jedno z czterech powstałych w wyniku rozpadu Wielkiej Kolumbii w 1830 r. Sąsiaduje od północy z Kolumbią, a od południa z Peru. W skład Ekwadoru wchodzą także położone na Oceanie Spokojnym Wyspy Galapagos – są jego największą atrakcją turystyczną. Nazwa kraju pochodzi od hiszpańskiego słowa oznaczającego równik.

context: Rafael Correa w swoim przemówieniu inauguracyjnym 15 stycznia 2007 stwierdził, że część długu zagranicznego Ekwadoru jest „bezprawna”, ponieważ została zaciągnięta przez reżim wojskowy. W kolejnych dniach minister finansów ogłosił, że Ekwador byłby skłonny do spłacenia tylko 40% swego zadłużenia, wynoszącego w sumie 11 mld USD. Prezydent Correa opowiedział się za renegocjacją warunków spłaty długu oraz odrzucił zasady Konsensusu Waszyngtońskiego. Prezydent zagroził również zerwaniem współpracy z Bankiem Światowym oraz Międzynarodowym Funduszem Walutowym, a w kwietniu 2007 wydalił z Ekwadoru przedstawiciela Banku Światowego. 12 grudnia 2008 prezydent Correa ogłosił zawieszenie spłacania przez Ekwador zadłużenia zagranicznego, które raz jeszcze nazwał „bezprawnym”. W marcu 2008 w Ameryce Południowej doszło do wybuchu kryzysu dyplomatycznego między Ekwadorem a Kolumbią, spowodowanego wejściem kolumbijskich wojsk na terytorium Ekwadoru w pościgu za partyzantami FARC. Kolumbia oskarżyła prezydenta Correę o powiązania z partyzantami oraz udzielanie im wsparcia politycznego i militarnego. W lutym 2009 doszło do napięć w stosunkach Ekwadoru ze Stanami Zjednoczonymi. Prezydent Correa wydalił z Ekwadoru dwóch dyplomatów. Administrację amerykańską oskarżył o mieszanie w sprawy wewnętrzne kraju i wpływanie na decyzję o mianowaniu nowego szefa antynarkotykowej jednostki policji.
qas: question: Kiedy Correa wygłosił mowę inauguracyjną?
answers: text: 15 stycznia 2007
generative_answer: 15 stycznia 2007

question: Co przekazał polityk w mowie inauguracyjnej?
answers: text: część długu zagranicznego Ekwadoru jest „bezprawna”, ponieważ została zaciągnięta przez reżim wojskowy
generative_answer: część długu zagranicznego Ekwadoru jest „bezprawna”, ponieważ została zaciągnięta przez reżim wojskowy

question: Ile wynosiło zadłużenie zaciągnięte przez Ekwador?
answers: text: 11 mld USD
generative_answer: 11 mld USD

question: Kiedy rząd Correi zakończył współpracę z Bankiem Światowym?
plausible_answers: text: w kwietniu 2007
generative_answer: w kwietniu 2007

question: Kiedy wybuchł konflikt na polu dyplomacji pomiędzy Kolumbią a Ekwadorem?
answers: text: W marcu 2008
generative_answer: W marcu 2008

context: W latach 20. XX wieku utworzona została junta wojskowa. W tym czasie zaczęły do Ekwadoru napływać obce kapitały (zwłaszcza brytyjski i amerykański) inwestowane w przemysł naftowy. Rosło uzależnienie Ekwadoru od USA. Rządzący od 1929 do 1931 roku Isidro Ayora próbował dokonać reformy państwa, co nie udało się ze względu na problemy ekonomiczne. Lata 30. to okres kryzysu gospodarczego (znaczne pogorszenie sytuacji ekonomicznej m.in. pod wpływem wielkiego kryzysu światowego) oraz destabilizacji politycznej wywołanej licznymi zamachami stanu. W latach 1931–1940 władzę sprawowało aż 18 prezydentów i żaden z nich nie dotrwał do końca kadencji. W 1941 wybuchła wojna z Peru o Amazonię, gdzie odkryto bogate zasoby ropy naftowej. Wojnę zakończyło porozumienie zawarte 1942 w Rio de Janeiro pod presją państw obu Ameryk (gwarantowane przez Argentynę, Brazylię, Chile i USA), niekorzystne dla Ekwadoru, który utracił ok. 40% swojego terytorium. W połowie II wojny światowej Ekwador opowiedział się po stronie aliantów i w 1942 roku wypowiedział wojnę Niemcom oraz Włochom. Dzięki temu otrzymał znaczną pomoc gospodarczą od USA, które zbudowały na ważnych pod względem strategicznym wyspach Galápagos bazę wojskową, dla ochrony Kanału Panamskiego.
qas: question: Na co przeznaczane były pieniądze zagranicznych inwestorów działających na terenie tego państwa w latach dwudziestych?
answers: text: przemysł naftowy
generative_answer: przemysł naftowy

question: Dlaczego reforma planowana przez Isidro Ayora zakończyła się porażką?
answers: text: ze względu na problemy ekonomiczne
generative_answer: ze względu na problemy ekonomiczne

question: Jakie wydarzenia doprowadziły do destabilizacji politycznej na terytorium Ekwadoru w latach trzydziestych?
answers: text: licznymi zamachami stanu
generative_answer: liczne zamachy stanu

question: Jaki los spotkał osiemnastu prezydentów rządzących Ekwadorem w latach trzydziestych?
answers: text: żaden z nich nie dotrwał do końca kadencji
generative_answer: żaden z nich nie dotrwał do końca kadencji

question: O jakie tereny walczył od 1941 roku Ekwador ze Stanami Zjednoczonymi?
plausible_answers: text: Amazonię
generative_answer: Amazonię