Usman ibn Affan

Usman ibn Affan, arab. ‏عثمان بن عفان‎ (ur. w Mekce, zm. 17 czerwca 656 w Medynie) – trzeci „kalif prawowierny”, panujący w latach 644 do 656.
Usman był członkiem potężnego rodu Umajjadów i jednym z pierwszych nawróconych na islam. Ponieważ był pierwszą osobą nawróconą na nową religię o tak wysokim społecznym statusie, Mahomet darzył go szczególnymi względami, co objawiło się m.in. w oddaniu mu za żony dwóch córek Proroka, Rukajji i Umm Kulsum. Ciesząc się jednocześnie poparciem pobożnych muzułmanów, jak i dawnej mekkańskiej arystokracji, po śmierci Umara w roku 644 Usman został wybrany na kalifa. Chociaż udało mu się kontynuować podboje Umara, to jednak okazał się słabym władcą, skoncentrowanym przede wszystkim na umacnianiu pozycji swojego rodu, który zajął wszystkie najważniejsze stanowiska w państwie. Ta polityka niekontrolowanego nepotyzmu doprowadziła do wybuchu buntu i Usman zginął zamordowany przez rebeliantów w swoim pałacu w roku 656. To szokujące dla współczesnych wydarzenie dało początek późniejszym podziałom w dotychczas jednolitej społeczności muzułmanów. W muzułmańskiej tradycji Usman zapisał się także jako władca, który doprowadził do zredagowania kanonicznej wersji „Koranu”. Późniejsi sunnici zaliczyli Usmana do czterech kalifów prawowiernych, natomiast szyici ostatecznie odrzucili Usmana jako uzurpatora bezprawnie dzierżącego władzę należną Alemu.

context: Podczas gdy Talha wziął udział w oblężeniu, Ali starał się zachować neutralność, interweniując na korzyść Usmana jedynie wtedy gdy oblegający zablokowali dostawy wody dla pałacu. A’isza, prawdopodobnie przewidując, że oblężenie zakończy się śmiercią kalifa i nie chcąc być wiązana z tym faktem oddaliła się z Medyny pod pretekstem odbycia mniejszej pielgrzymki do Mekki. Usman starał się zebrać po swojej stronie jak najwięcej szanowanych muzułmanów, stąd m.in. uczynił nominalnym dowódcą swoich sił syna Zubajra Abd Allaha, a wśród jego obrońców miał znaleźć się także syn Alego Hasan oraz Abu Hurajra. Pomimo tego, że obie strony długo starały się nie dopuścić do rozlewu krwi innych muzułmanów 16 czerwca 656 roku jeden z oblegających, głośno wzywający do ustąpienia kalifa, został zabity przez wyzwoleńca Marwana, który spuścił na niego kamień. Kiedy Usman odmówił wydania mordercy, wymawiając się tym, że nie zna jego tożsamości, następnego dnia oblegający przystąpili do szturmu. Usman zakazał walki swoim siłom, jednak niektórzy, w tym m.in. Marwan i Sa’id ibn al-As, nie wykonali tego rozkazu. Ta dwójka miała następnie zostać poważnie ranna. To Muhammad ibn Abi Bakr miał zabić Usmana, jednakże „nie jest jasne czy to on zadał ostateczny cios, lub czy był to ktoś inny; tradycja cytuje kilka imion i jest czymś oczywistym, że od samego początku kwestia ta była niejasna”. Jak pisze Danuta Madeyska „tradycja nie omieszkała przedstawić budującego obrazu, zgodnie z którym Usman umarł godnie, recytując „Koran”.
qas: question: W jakim momencie oblężenia Ali przestał zachowywać się neutralnie?
answers: text: gdy oblegający zablokowali dostawy wody dla pałacu
generative_answer: gdy oblegający zablokowali dostawy wody dla pałacu

question: Dlaczego A'isza nie chciała być dłużej w Medynie?
answers: text: oblężenie zakończy się śmiercią kalifa i nie chcąc być wiązana z tym faktem
generative_answer: oblężenie zakończy się śmiercią kalifa i nie chcąc być wiązana z tym faktem

question: Gdzie udała się A'isza z Medyny?
answers: text: do Mekki
generative_answer: do Mekki

question: Dlaczego Usman odmówił wydania mordercy?
answers: text: nie zna jego tożsamości
generative_answer: nie zna jego tożsamości

question: Kto zabił Usmana?
plausible_answers: text: Muhammad ibn Abi Bakr miał zabić Usmana, jednakże „nie jest jasne czy to on zadał ostateczny cios, lub czy był to ktoś inny; tradycja cytuje kilka imion i jest czymś oczywistym, że od samego początku kwestia ta była niejasna”
generative_answer: Muhammad ibn Abi Bakr miał zabić Usmana, jednakże „nie jest jasne czy to on zadał ostateczny cios, lub czy był to ktoś inny; tradycja cytuje kilka imion i jest czymś oczywistym, że od samego początku kwestia ta była niejasna”