Krzysztof Kolumb

Krzysztof Kolumb, kat. Cristòfor Colom lub Cristòfol Colom, wł. Cristoforo Colombo, hiszp. Cristóbal Colón (ur. prawdopodobnie między 25 sierpnia a 31 października 1451 w Genui, zm. 20 maja 1506 w Valladolid) – włoski żeglarz, podróżnik i nawigator, tercjarz franciszkański.
Kapitan wyprawy, która płynęła na trzech statkach: „Santa María”, „Niña” i „Pinta” pod flagą Kastylii w poszukiwaniu zachodniej drogi morskiej do wschodniej Azji (według ówczesnego nazewnictwa – do Indii, gdyż pod tą nazwą w jego czasach rozumiano całość południowego, południowo-wschodniego i wschodniego wybrzeża Azji aż po Kataj – dzisiejsze Chiny – i Cipangu – dzisiejszą Japonię). Jako pierwsza wyprawa w historii nowożytnych odkryć geograficznych pokonała zwrotnikowy Ocean Atlantycki i 12 października 1492 dotarła do Indii Zachodnich u wybrzeży Ameryki – kontynentu nieznanego w ówczesnej Europie. Za dokonania został mianowany admirałem i pierwszym namiestnikiem hiszpańskich kolonii w Ameryce Środkowej. Organizator i kapitan czterech odkrywczych wypraw transatlantyckich z Hiszpanii do Ameryki.
Trwają spory dotyczące jego pochodzenia. W ich rozstrzygnięciu mogą pomóc prowadzone w ostatnich latach badania porównawcze DNA.

context: Od lat trwają spory dotyczące dalszych pośmiertnych losów ciała Kolumba i obecnego miejsca jego pochówku. W kolejnych wiekach prawdopodobnie powróciło ono (przez Kubę) do Hiszpanii. Ukończone w 2006 roku badania DNA kości z domniemanego grobu Krzysztofa Kolumba w Sewilli potwierdziły bliskie pokrewieństwo zmarłego z pochowanym w tym samym mieście bratem Krzysztofa Kolumba, Diego. Wyniki tych badań kwestionują jednak m.in. badacze z Dominikany, którzy twierdzą, że Kolumb został pochowany w Santo Domingo, a jego ciało nigdy nie opuściło Hispanioli (obecnie Haiti). Jak dotąd nie zgadzają się oni na zbadanie grobu Kolumba na wyspie.
qas: question: Gdzie możne znajdować się grób Kolumba według dominikańskich badaczy?
answers: text: w Santo Domingo
generative_answer: w Santo Domingo

question: Jakie badanie wykonano w 2006 roku w celu identyfikacji zwłok z Sewilli?
answers: text: DNA kości
generative_answer: DNA kości

question: Skąd pozyskano materiał do badań, mających na celu identyfikację tożsamości zwłok z Sewilli?
answers: text: z domniemanego grobu Krzysztofa Kolumba
generative_answer: z domniemanego grobu Krzysztofa Kolumba

context: Stosunki w hiszpańskiej społeczności w Santo Domingo nie były dobre. Autokratyczny Kolumb faworyzował swoich ludzi, w szczególności swojego syna – Diego. Dodatkowe negatywne czynniki wyprawy stanowiły frustracja z powodu braku poważniejszych sukcesów ekonomicznych wypraw i trudności w stosunkach z krajowcami. Podobnie jak w czasie drugiej wyprawy, wiadomości o problemach dotarły do korony. Tym razem postanowiono działać bardziej zdecydowanie. W czerwcu 1500 wysłano na zachód Franciszka Bobadilla, którego obdarzono szerokimi pełnomocnictwami. Po zapoznaniu się z sytuacją na Haiti, polecił on aresztować Kolumba i jego syna, i w kajdanach wysłać ich do Hiszpanii. Na miejscu Kolumb ponownie zdołał oczyścić się z zarzutów i powrócić do łask królewskiej pary. Wynikiem tego była czwarta i ostatnia wyprawa Kolumba do Ameryki.
qas: question: Dlaczego relacje w hiszpańskiej społeczności w Santo Domingo nie były pozytywne?
answers: text: Autokratyczny Kolumb faworyzował swoich ludzi, w szczególności swojego syna – Diego. Dodatkowe negatywne czynniki wyprawy stanowiły frustracja z powodu braku poważniejszych sukcesów ekonomicznych wypraw i trudności w stosunkach z krajowcami
generative_answer: Autokratyczny Kolumb faworyzował swoich ludzi, w szczególności swojego syna – Diego. Dodatkowe negatywne czynniki wyprawy stanowiły frustracja z powodu braku poważniejszych sukcesów ekonomicznych wypraw i trudności w stosunkach z krajowcami

question: Czy informacja o problemach, które sprawiał Kolumb została przekazana koronie?
answers: text: Podobnie jak w czasie drugiej wyprawy, wiadomości o problemach dotarły do korony
generative_answer: tak

question: Jakie kroki podjęto w czerwcu 1500 roku, aby rozwiązać problemy w hiszpańskiej społeczności w Santo Domingo?
answers: text: wysłano na zachód Franciszka Bobadilla, którego obdarzono szerokimi pełnomocnictwami
generative_answer: wysłano na zachód Franciszka Bobadilla, którego obdarzono szerokimi pełnomocnictwami

question: Jaki rozkaz wydał Franciszek Bobadill, kiedy dotarł na Haiti?
answers: text: polecił on aresztować Kolumba i jego syna, i w kajdanach wysłać ich do Hiszpanii
generative_answer: polecił on aresztować Kolumba i jego syna, i w kajdanach wysłać ich do Hiszpanii

question: Czy podczas pobytu na Haiti, Kolumbowi udało się odzyskać zaufanie pary królewskiej?
plausible_answers: text: Na miejscu Kolumb ponownie zdołał oczyścić się z zarzutów i powrócić do łask królewskiej pary
generative_answer: tak