Papuga maskareńska

Papuga maskareńska (Mascarinus mascarinus) – gatunek wymarłego ptaka z rodziny papug wschodnich. Był endemiczny dla wyspy Reunion na zachodnim Oceanie Indyjskim. Systematyka papugi maskareńskiej była przedmiotem sporów; klasyfikowano ją w obrębie Psittaculini lub Coracopsis (podrodzina sępice); ostatnie badania wskazują na bliższe powiązanie z Psittaculini.
Papugi maskareńskie mierzyły około 35 cm długości. Miały duże, czerwone dzioby i długie zaokrąglone ogony. Nogi były czerwone, podobnie jak naga skóra wokół oczu i nozdrzy. Przód głowy zdobiła czarna maska. Sterówki były częściowo białe; kolorystyka reszty upierzenia jest niejasna. Opisy żywych ptaków wskazują na to, że ciało i głowa były popielate, a dwie środkowe sterówki – ciemne. Według opisów opartych na osobnikach wypchanych ciało było brązowe, a głowa niebieskawa; nie wspominają one o ciemnych środkowych sterówkach. Możliwe, że spreparowane okazy zmieniały barwę pod wpływem upływu czasu czy ekspozycji na światło czy innych uszkodzeń. Bardzo niewiele wiadomo o zachowaniu tych papug.
Po raz pierwszy papugi te wspomniano w 1674, a żywe okazy dostarczono później do Europy i trzymano w niewoli. Naukowo opisano gatunek w 1771. Współcześnie zachowały się tylko dwa okazy – w zbiorach w Paryżu i w Wiedniu. Data i przyczyny wymarcia są niejednoznaczne. Ostatnie doniesienie z 1834 uchodzi za niepewne; najprawdopodobniej więc gatunek wymarł przed nadejściem XIX wieku, a wcześniej stał się wymarły na wolności.

context: Wcześni autorzy donosili o tym, jakoby papugi maskareńskie miały występować na Madagaskarze, przez co francuski przyrodnik i ornitolog René Lesson ukuł młodszy synonim Mascarinus madagascariensis w 1831. Nowa nazwa rodzajowa przyjęła się, a gdy Tommaso Salvadori połączył ją z uprzednim epitetem gatunkowym, nazwa naukowa tego gatunku stała się tautonimem (obydwie jej części były identyczne). Lesson przypisywał również papugi z rodzajów Tanygnathus i Psittacula do Mascarinus, ale nie zaakceptowali tego późniejsi autorzy. Następnego roku niemiecki herpetolog Johann Georg Wagler stworzył dla papugi maskareńskiej i papuzicy małej (Coracopsis nigra) rodzaj Coracopsis. Angielski zoolog William Alexander Forbes, będąc przekonanym, że mascarinus to niepoprawny epitet gatunkowy, nadał papudze maskareńskiej w 1879 nazwę Mascarinus duboisi, na cześć belgijskiego przyrodnika Dubois. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny w 2016 zmienił nazwę naukową z M. mascarin na M. mascarinus, przywracając oryginalny zapis, podobnie zmieniły się niektóre inne epitety gatunkowe Linneusza.
qas: question: Czym charakteryzuje się tautonim?
answers: text: obydwie jej części były identyczne
generative_answer: obydwie jego części są identyczne

question: Jak brzmi łacińska nazwa papuzicy małej?
answers: text: Coracopsis nigra
generative_answer: Coracopsis nigra

question: Kogo miała honorować nazwa Mascarinus duboisi?
answers: text: Dubois
generative_answer: Dubois

question: Z czego wynikał pomysł Lessona na nazwę tego gatunku?
answers: text: Wcześni autorzy donosili o tym, jakoby papugi maskareńskie miały występować na Madagaskarze
generative_answer: Wcześni autorzy donosili o tym, jakoby papugi maskareńskie miały występować na Madagaskarze

question: Czy Wagler zaliczył papugę maskareńską i papuzicę małą do jednego rodzaju?
answers: text: Wagler stworzył dla papugi maskareńskiej i papuzicy małej (Coracopsis nigra) rodzaj Coracopsis
generative_answer: tak

context: Z ośmiu papug endemicznych dla Maskarenów jedynie aleksandretta krótkosterna (Psittacula echo) dotrwała czasów współczesnych. Pozostałe wymarły najprawdopodobniej wskutek połączenia nadmiernego odłowu z wylesianiem. Przyczyna i dokładny moment wymarcia papugi maskareńskiej są niejasne. W 1834 niemiecki zoolog Carl Wilhelm Hahn opublikował często cytowany opis żywej papugi maskareńskiej w posiadaniu Maksymiliana I Józefa Wittelsbacha. Ptak musiał być wówczas bardzo stary; według Hahna istniała również ilustracja przedstawiająca tego osobnika. IUCN uznaje informacje z 1834 jako ostatnie stwierdzenie tego gatunku.
qas: question: Czy aleksandretta krótkosterna jest gatunkiem aktualnie wymarłym?
answers: text: jedynie aleksandretta krótkosterna (Psittacula echo) dotrwała czasów współczesnych
generative_answer: nie

question: Co, jak się wydaje, przyczyniło się do wymarcia gatunków papug endemicznych dla Maskarenów?
answers: text: nadmiernego odłowu z wylesianiem
generative_answer: nadmierny odłów z wylesianiem

question: Do jakiego władcy należał ostatni okaz papugi maskareńskiej?
plausible_answers: text: Maksymiliana I Józefa Wittelsbacha
generative_answer: Maksymiliana I Józefa Wittelsbacha

question: Czy IUCN uznaje, że po 1834 roku odnotowywano jeszcze papugi maskareńskie?
answers: text: IUCN uznaje informacje z 1834 jako ostatnie stwierdzenie tego gatunku
generative_answer: nie