Socjologia

Socjologia – nauka badająca w systematyczny sposób funkcjonowanie i zmiany społeczeństwa.
Socjologowie badają społeczne reguły (normy), procesy i struktury, które łączą i dzielą ludzi, tworzą lub są przejawem więzi między ludźmi, a także proces ich zmian. Badają zarówno jednostki uwikłane w grupy społeczne, jak i międzyludzkie relacje (na przykład rodzinę, wspólnoty, stowarzyszenia, zrzeszenia). Relacje międzyludzkie ujęte w społecznej dynamice mogą ludzi łączyć, tworząc grupy społeczne, instytucje czy całe społeczeństwa, lub dzielić przez społeczne podziały.
Już w starożytności istniała na wysokim poziomie ogólnie pojęta myśl społeczna. Socjologia jako nauka o społeczeństwie miała trzech ojców. Pierwszym (w europejskim kręgu kulturowym) był Platon, następnie Giambattista Vico oraz, tak powszechnie uznawany za jedynego, Auguste Comte. Przedmiotem badań nauki o społeczeństwie jest grupa społeczna ujęta w kategoriach stanu i zmiany.

context: Socjologowie posługują się zróżnicowanymi metodami i technikami badań, zarówno o charakterze ilościowym, jak i jakościowym. Na przełomie XIX i XX wieku udało się przezwyciężyć pozytywistyczną i naturalistyczną wizję uprawiania socjologii, postulującą naśladowanie metod nauk przyrodniczych w badaniu zjawisk społecznych, w czym duże zasługi miał Max Weber – twórca socjologii rozumiejącej i Florian Znaniecki – autor koncepcji współczynnika humanistycznego. Odtąd socjologia jest traktowana jako jedna z nauk humanistycznych, chociaż spór o sposób uprawiania socjologii jako nauki trwa do dnia dzisiejszego.
qas: question: Na czym polegała socjologia pozytywistyczna i naturalistyczna?
answers: text: naśladowanie metod nauk przyrodniczych w badaniu zjawisk społecznych
generative_answer: naśladowaniu metod nauk przyrodniczych w badaniu zjawisk społecznych

question: Jaki socjolog zaczął w inny sposób rozmieć socjologię?
answers: text: Max Weber
generative_answer: Max Weber

question: Co stworzył Florian Znaniecki?
answers: text: koncepcji współczynnika humanistycznego
generative_answer: koncepcję współczynnika humanistycznego

question: Czy socjologię można zaliczyć do humanistyki?
answers: text: socjologia jest traktowana jako jedna z nauk humanistycznych
generative_answer: tak

question: Kiedy zaczęto uprawiać socjologię?
answers: text: Na przełomie XIX i XX wieku
generative_answer: Na przełomie XIX i XX wieku

context: Określenie precyzyjnych granic między socjologią a innymi naukami społecznymi takimi jak ekonomia czy nauki polityczne nie jest łatwe. Zdaniem części socjologów, tym co wyróżnia socjologię jest holistyczne podejście do analizy zjawisk społecznych. Trudne jest też odróżnienie socjologii od starszych dyscyplin naukowych jak historia czy filozofia, które często poszukiwały odpowiedzi na pytania podobne do tych, które stawia socjologia. Istnieją też młodsze od socjologii, pokrewne dziedziny wiedzy: antropologia i socjobiologia.
qas: question: Co wyróżnia tę dziedzinę na tle innych nauk społecznych takich jak ekonomia czy nauki polityczne, według niektórych z socjologów?
answers: text: holistyczne podejście do analizy zjawisk społecznych
generative_answer: holistyczne podejście do analizy zjawisk społecznych

question: Jakie starsze dziedziny nauk humanistycznych zajmują się tematyką zbliżoną do tej, poruszanej w socjologii?
answers: text: historia czy filozofia
generative_answer: historia czy filozofia

question: Jakie dyscypliny naukowe zbliżone do socjologii ukształtowały się później niż ona?
answers: text: antropologia i socjobiologia
generative_answer: antropologia i socjobiologia

question: Czy wiadomo dokładnie jakie cechy wyróżniają tę dziedzinę wiedzy na tle innych nauk społecznych?
answers: text: Określenie precyzyjnych granic między socjologią a innymi naukami społecznymi takimi jak ekonomia czy nauki polityczne nie jest łatwe
generative_answer: nie

question: Dlaczego niektórzy socjologowie argumentują, że ich dyscyplina naukowa powinna zostać podporządkowana historii lub filozofii?
plausible_answers: text: często poszukiwały odpowiedzi na pytania podobne do tych, które stawia socjologia
generative_answer: często poszukiwały odpowiedzi na pytania podobne do tych, które stawia socjologia