Kielisznik zaroślowy

Kielisznik zaroślowy (Calystegia sepium (L.) R.Br.) – gatunek rośliny należący do rodziny powojowatych (Convolvulaceae). Gatunek kosmopolityczny, poza Antarktydą spotykany jest na wszystkich kontynentach. W Europie występuje na całym obszarze z wyjątkiem jej północnych krańców. W Polsce jest pospolity. Występuje zarówno na niżu, jak i w niższych położeniach górskich. Jest rośliną bardzo zmienną – wyróżnia się liczne podgatunki i formy. Rośnie w miejscach wilgotnych i żyznych. W uprawach na takich siedliskach bywa uciążliwym chwastem. Roślina w ograniczonym stopniu wykorzystywana była jako lecznicza. Jest trująca dla ludzi, bydła i świń.

context: W obrębie rodzaju kielisznik Calystegia bardzo trudno o jednoznaczne wyróżnienie gatunku (poza wyraźnie odrębnym Calystegia soldanella). Powszechne jest występowanie roślin o cechach pośrednich tam, gdzie nakładają się zasięgi różnych taksonów. W obrębie gatunku Calystegia sepium duża zmienność występuje zwłaszcza w odniesieniu do takich cech jak: kształt liścia, długość ogonka, wielkość i barwa kwiatów oraz długość pręcików. Kluczowe dla taksonomii gatunku (i całego rodzaju) były prace Richarda K. Brummitta, który w latach 60. XX wieku spowodował w ogóle definitywne uznanie rodzaju Calystegia za odrębny od Convolvulus i w kolejnych pracach ustalił taksonomię rodzaju i podział C. sepium na podgatunki. Jego klasyfikacja przyjmowana jest we Flora Europaea, jest on też współautorem ujęcia rodzaju i gatunku we Flora of China oraz Flora of North America.
qas: question: Czy wszystkie Calystegie wyglądają tak samo?
answers: text: W obrębie gatunku Calystegia sepium duża zmienność występuje
generative_answer: nie

question: Czym różnią się poszczególne gatunki Calystegii?
answers: text: kształt liścia, długość ogonka, wielkość i barwa kwiatów oraz długość pręcików
generative_answer: kształtem liścia, długością ogonka, wielkością i barwą kwiatów oraz długością pręcików

question: Jaki badacz pracował nad gatunkiem Calystegia?
answers: text: Richarda K. Brummitta
generative_answer: Richard K. Brummitt

question: Czy Calystegia należy do Convolvulus?
answers: text: uznanie rodzaju Calystegia za odrębny od Convolvulus
generative_answer: nie

question: Jak nazywa się encyklopedia, w której naukowcy opisali gatunki Calystegi?
plausible_answers: text: Flora Europaea
generative_answer: Flora Europaea

context: Gatunek w piśmiennictwie polskim znany jest pod wieloma nazwami ludowymi i historycznymi. U Marcina z Urzędowa (XVI wiek) opisywany był jako: dzwonki, lilia, powoy płotowy. U innych autorów i później: lilia płotowa, powój płotowy, powojnik, wilec, wilec powój. Na Kaszubach – pòwijôcz. Jeszcze w I połowie XX wieku w piśmiennictwie botanicznym gatunek określany był jako powój zaroślowy, powój wielki, powojnik i powój płotowy. Nazwa „kielisznik” dla rodzaju Calystegia pojawiła się w publikacjach z lat 80. XIX w. Poza tym rodzaj opisywano także jako: pleść, powojec, rożywój i wilec. W kluczu Rośliny polskie wydanym w 1924 pod red. Władysława Szafera, Stanisława Kulczyńskiego i Bogumiła Pawłowskiego gatunek opisany jest w oddzielnym niż powój rodzaju – kielisznik z nazwą naukową Volvulus sepium, jako kielisznik zaroślowy. Kolejne wydania tego klucza spopularyzowały tę nazwę i od drugiej połowy XX wieku w zasadzie już tylko ona jest w użyciu.
qas: question: Jaka publikacja spopularyzowała aktualnie stosowaną nazwę tej rośliny?
answers: text: kluczu Rośliny polskie
generative_answer: klucz Rośliny polskie

question: Jak sklasyfikowana została ta roślina w kluczu Rośliny polskie z 1924 roku?
answers: text: w oddzielnym niż powój rodzaju – kielisznik z nazwą naukową Volvulus sepium, jako kielisznik zaroślowy
generative_answer: w oddzielnym niż powój rodzaju – kielisznik z nazwą naukową Volvulus sepium, jako kielisznik zaroślowy

question: Od kiedy w użyciu dominuje nazwa "kielisznik zaroślowy"?
answers: text: drugiej połowy XX wieku
generative_answer: drugiej połowy XX wieku

question: Pod jakimi nazwami opisywano tę roślinę w XVI w.?
answers: text: dzwonki, lilia, powoy płotowy
generative_answer: dzwonki, lilia, powoy płotowy

question: Jakie nazwy stosowano na określenie tej rośliny w pismach specjalistycznych na początku XX wieku?
answers: text: powój zaroślowy, powój wielki, powojnik i powój płotowy
generative_answer: powój zaroślowy, powój wielki, powojnik i powój płotowy