Opactwo Cystersów w Oliwie

Opactwo Cystersów w Oliwie – dawne zgromadzenie zakonne cystersów w Oliwie (obecnie dzielnicy Gdańska), najstarsza placówka klasztorna na Pomorzu Gdańskim istniejąca nieprzerwanie od 1188 do 1831 roku, a w latach 1466–1772 trwale opowiadająca się po stronie Rzeczypospolitej w jej nieustannych sporach z Gdańskiem. Zabudowania klasztorne wielokrotnie ulegały zniszczeniom dokonywanym przez pogańskich Prusów, Brandenburczyków, Krzyżaków, husytów, Szwedów, Rosjan i samych gdańszczan. W schyłkowy okres istnienia opactwo weszło wraz I rozbiorem Polski w roku 1772 w skład królestwa Prus. Na skutek pruskiej polityki kasacyjnej w 1831 roku zakon cysterski został zlikwidowany.

context: W 1702 roku, w czasie trwania wielkiej wojny północnej wojska saskie zimowały w Oliwie, która ucierpiała w wyniku kontrybucji i rekwizycji. Następcą zmarłego w roku 1703 opata Hackiego został Kazimierz Dąbrowski. Za jego panowania przebudowano wieżę kościoła św. Jakuba. Działo się to w roku 1709 – w roku wielkiej zarazy, która zabrała kilkuset mieszkańców Oliwy. Była to jedna z wielu epidemii na Pomorzu, ale skutki tej właśnie szczególnie odczuł konwent oliwski. W Domu Bramnym (zwanym od tego czasu „Domem Zarazy”) zmarło kolejno dziewięciu cystersów pełniących duszpasterską posługę. W roku następnym w Oliwie odbyły się obrady generalnego sejmiku pruskiego, na który przybył też król August II. Król gościł w Oliwie jeszcze w 1716 roku. W roku 1722 roku zmarł opat Kazimierz Dąbrowski. Jego następcą został Franciszek Mikołaj Zaleski. W tym samym roku powstało w Oliwie bractwo kurkowe, do obowiązków którego należała asysta przy procesjach Bożego Ciała.
qas: question: Ile mieszkańców Oliwy zmarło wskutek szczególnie dotkliwej epidemii?
answers: text: kilkuset
generative_answer: kilkuset

question: Podczas jakiej wojny stacjonowały tam wojska saskie?
answers: text: wielkiej wojny północnej
generative_answer: wielkiej wojny północnej

question: Co takiego wydarzyło się w Domu Bramnym, że zaczął być nazywany "Domem Zarazy"?
answers: text: zmarło kolejno dziewięciu cystersów pełniących duszpasterską posługę
generative_answer: zmarło tam kolejno dziewięciu cystersów pełniących duszpasterską posługę

question: Z jakiej okazji w 1710 roku w Oliwie zawitał August II?
answers: text: obrady generalnego sejmiku pruskiego
generative_answer: obrad generalnego sejmiku pruskiego

question: Czy August II zawitał do Oliwy tylko raz?
answers: text: Król gościł w Oliwie jeszcze w 1716 roku
generative_answer: nie

context: W roku 1807 zmarł twórca organów, o. Michał Wulff. W tym też roku Gdańsk zdobyły wojska napoleońskie i polskie. W Oliwie urządzono francuski lazaret. Gdy utworzono pierwsze Wolne Miasto Gdańsk, obejmujące także Oliwę, klasztor przestał otrzymywać dotacje od państwa pruskiego i został zmuszony do wyprzedaży srebrnych przedmiotów stanowiących wyposażenie kościoła i klasztoru. W roku 1813 doszło do rosyjskiego oblężenia Gdańska. Po upadku Gdańska, Oliwa została przyłączona definitywnie do państwa pruskiego. W 1820 roku władze wydały zakaz przyjmowania nowicjuszy, a w 1829 – nakaz likwidacji klasztoru. Nastąpiła ona 1 października 1831. Dobra klasztorne i opackie zostały rozdzielone pomiędzy miasto Gdańsk i króla pruskiego. Ostatni opat, Józef Hohenzollern-Hechingen, zmarł w roku 1836. W miejsce opactwa utworzone zostały parafie: katolicka z siedzibą w kościele poklasztornym i ewangelicka w kościele św. Jakuba.
qas: question: Kiedy zmarł Wulff?
answers: text: 1807
generative_answer: 1807

question: Dlaczego Prusy przestały finansować istnienie klasztoru w Oliwie?
answers: text: utworzono pierwsze Wolne Miasto Gdańsk
generative_answer: utworzono pierwsze Wolne Miasto Gdańsk

question: Jak klasztor radził sobie z brakiem pruskich funduszy?
answers: text: wyprzedaży srebrnych przedmiotów
generative_answer: wyprzedawał srebrne przedmioty

question: Jakie dwie parafie utworzono w miejscu opactwa po jego zamknięciu?
answers: text: katolicka z siedzibą w kościele poklasztornym i ewangelicka w kościele św. Jakuba
generative_answer: katolicka z siedzibą w kościele poklasztornym i ewangelicka w kościele św. Jakuba

question: W którym roku zmarł ostatni zakonnik z opactwa oliwskiego?
plausible_answers: text: 1836
generative_answer: 1836