ORP Bałtyk (1896)

ORP Bałtyk, pierwotnie D’Entrecasteaux – francuski krążownik pancernopokładowy z końca XIX wieku, następnie w okresie międzywojennym polski hulk szkolny.
Krążownik „D’Entrecasteaux”, noszący imię na cześć francuskiego XVIII-wiecznego odkrywcy, był jedynym zbudowanym okrętem swojego typu i unikatową jednostką we francuskiej marynarce wojennej – dużym krążownikiem I klasy, skonstruowanym specjalnie do służby w koloniach na Dalekim Wschodzie. W czasie służby, między innymi, brał udział w tłumieniu powstania bokserów w Chinach. Podczas I wojny światowej służył aktywnie na Morzu Śródziemnym, odznaczając się zwłaszcza w obronie Kanału Sueskiego przed Turkami w 1915 roku. Po wojnie został w 1922 roku wycofany z czynnej służby i przekształcony w hulk bez napędu. W tym charakterze był przejściowo wypożyczony Belgii, a następnie w 1927 roku został zakupiony przez polską Marynarkę Wojenną, jako hulk szkolny. Był pierwszym polskim okrętem noszącym nazwę ORP „Bałtyk” i największym okrętem, jaki kiedykolwiek służył w PMW. Po wybuchu II wojny światowej został przejęty przez Niemców i po krótkim okresie wykorzystywania, złomowany do 1942 roku.

context: Z uwagi na ujawnioną konieczność wzmocnienia zamków dział 240 mm, zdecydowano wysłać okręt do Francji i 9 stycznia 1901 dotarł on przez Kanał Sueski do Tulonu, gdzie został wycofany do rezerwy (w roli okrętu flagowego na Dalekim Wschodzie zastąpił go krążownik „Amiral Charner”). We Francji z okrętu zszedł kadm. Courrejolles, a 8 lutego nowym dowódcą został komandor Louis Dartige du Fournet (do marca 1903 roku). Po remoncie artylerii i maszyn, 10 lipca 1901 „D’Entrecasteaux” wypłynął ponownie na Daleki Wschód i 8 sierpnia dotarł do Sajgonu, a następnie 22 sierpnia do Taku, zamieniając tam „Amirala Charnera” w roli okrętu kontradmirała Bayle’a. Okręt następnie głównie krążył między portami Chin, Japonii i Indochin; a poza tym rejonem, 20 sierpnia 1902 w składzie eskadry odwiedził Władywostok. Z ciekawszych epizodów, 23 lutego 1902 krążownik przewiózł cesarza Annamu z rodziną z Tourane do Hanoi, a admiralska łódź francuskiego okrętu zwyciężyła w maju w Nagasaki w regatach z załogą z amerykańskiego krążownika „New Orleans”. 3 stycznia 1903 „D’Entrecasteaux” wypłynął do Francji i 2 lutego dotarł do Tulonu (unikając przy tym ćwiczebnego przechwycenia przez dwa francuskie krążowniki w cieśninie Bonifacio). 4 lutego z okrętu zszedł kadm. Bayle, po czym okręt został wycofany do rezerwy. Krążownik stał następnie w Tulonie i prowadzono na nim prace zmierzające do poprawienia chłodzenia komór amunicyjnych.
qas: question: Z jakiego powodu 09.01.1901 r. przybył do Francji?
answers: text: Z uwagi na ujawnioną konieczność wzmocnienia zamków dział 240 mm
generative_answer: Z uwagi na ujawnioną konieczność wzmocnienia zamków dział 240 mm

question: Funkcję jakiego okrętu spełniał podczas służby na Dalekim Wschodzie?
answers: text: flagowego
generative_answer: flagowego

question: Kto zastąpił kadm. Courrejolles'a na stanowisku dowódcy tej jednostki?
answers: text: komandor Louis Dartige du Fournet
generative_answer: komandor Louis Dartige du Fournet

question: W jakiej akcji wziął udział, powracając do Francji w styczniu 1903 r.?
answers: text: ćwiczebnego przechwycenia przez dwa francuskie krążowniki w cieśninie Bonifacio
generative_answer: ćwiczebnym przechwyceniu przez dwa francuskie krążowniki w cieśninie Bonifacio

context: Po kolejnym roku kampanii na Dalekim Wschodzie, 25 października 1909 r. „D’Entrecasteaux” wypłynął z Sajgonu do Francji, przybywając do Tulonu 18 grudnia. Z okrętu zszedł tam kontradmirał Perrin, a 1 stycznia 1910 okręt odstawiono do rezerwy. Dopiero po roku, w styczniu 1911 rozpoczęto ograniczony remont połączony z niewielką modernizacją. M.in. zdemontowano wyrzutnie torped, zamontowano dalmierze Barr & Stroud i wyposażenie radiowe (w miejscu admiralskiego kambuza), wymieniono część poszycia. 1 stycznia 1912 roku „D’Entrecasteaux” został przywrócony do służby, w charakterze okrętu flagowego Dywizjonu Szkolnego Morza Śródziemnego kontradmirała Sourrieu, i przystosowany do szkolenia specjalistów. Rolę okrętu flagowego Dywizjonu Szkolnego pełnił do 15 listopada 1913 (zastąpiony wówczas przez pancernik „Suffren”). W 1913 roku na próbach zdołał rozwinąć prędkość maksymalną 18,4 węzła. Pod koniec tego roku odstawiono okręt do specjalnej rezerwy w Tulonie. Rozważano zastąpienie nim krążownika „Pothuau” w roli szkolnego okrętu artyleryjskiego, lecz nie doszło do realizacji tych planów.
qas: question: Kiedy D’Entrecasteaux przybył do Francji z Sajgonu?
answers: text: 18 grudnia
generative_answer: 18 grudnia 1909 roku

question: W którym okręt D’Entrecasteaux został poddany modernizacji?
answers: text: 1911
generative_answer: 1911

question: Co zamontowano w miejscu admiralskiego kambuza na okręcie D’Entrecasteaux w 1911 roku?
answers: text: dalmierze Barr & Stroud i wyposażenie radiowe
generative_answer: Dalmierze Barr & Stroud i wyposażenie radiowe

question: Kto dowodził głównym statkiem Dywizjonu Szkolnego Morza Śródziemnego?
answers: text: Sourrieu
generative_answer: Sourrieu

question: Jaką prędkość w warunkach bojowych mógł uzyskać okręt D’Entrecasteaux?
plausible_answers: text: 18,4 węzła
generative_answer: 18,4 węzła