Noc Kupały

Noc Kupały (zwana też nocą kupalną, kupalnocką, kupałą) – słowiańskie święto związane z letnim przesileniem Słońca, obchodzone w czasie najkrótszej nocy w roku, co przypada około 21-22 czerwca. W krajach anglosaskich pod nazwą Midsummer, w germańskich Mittsommerfest. Kościół katolicki, nie mogąc wykorzenić corocznych obchodów Sobótki z wywodzącej się z wierzeń słowiańskich obyczajowości, podjął próbę zasymilowania święta z obrzędowością chrześcijańską (stąd późniejsza wigilia św. Jana – potocznie zwana też nocą świętojańską, posiadająca wówczas wiele zapożyczeń ze święta wcześniejszego – obchodzona w nocy z 23 na 24 czerwca).
Na południu Polski, Podkarpaciu i Śląsku uroczystość o podobnym charakterze zwie się sobótką lub sobótkami, na Warmii i Mazurach palinocką. Nazwa Noc Kupały, kupalnocka utrwaliła się w tradycji Mazowsza i Podlasia.
Święto ognia, wody, słońca i księżyca, urodzaju, płodności, radości i miłości, powszechnie obchodzone na obszarach zamieszkiwanych przez ludy słowiańskie, ale również w podobnym charakterze na obszarach zamieszkiwanych przez ludy bałtyckie, germańskie i celtyckie, a także przez część narodów ugrofińskich, np. Finów (w Finlandii jest jednym z najważniejszych świąt w kalendarzu) i Estończyków. Na Łotwie pod nazwą Līgo jest wolnym od pracy świętem państwowym (23 i 24 czerwca). Również na Litwie dzień 24 czerwca, od 2005 roku, jest wolny od pracy.
Święto to jest często opisywane i popularyzowane współcześnie jako rodzima alternatywa wobec zachodnich walentynek.

context: Według wierzeń wodniki, wodnice i utopce oraz większość pozostałych demonów wodnych lubiła zaczajać się na spragnionych lata ludzi, którzy nierozsądnie zażywają kąpieli przed nocą Kupały. Dopiero po tym święcie kąpiel w akwenach stawała się stosunkowo bezpieczna. W okresie późniejszym wierzenia te znalazły swoje odbicie w święceniu wody w przypadającą na 23-24 czerwca wigilię św. Jana, co miało przeganiać złe moce i niejako oficjalnie otwierać sezon kąpielowy (stąd przypuszczalnie kolejne późniejsze powiązanie postaci Jana Chrzciciela z nocą Kupały).
qas: question: Dlaczego według ludowych wierzeń kąpiel w akwenach przed nocą Kupały nie była rozsądnym wyborem?
answers: text: wodniki, wodnice i utopce oraz większość pozostałych demonów wodnych lubiła zaczajać się na spragnionych lata ludzi
generative_answer: wodniki, wodnice i utopce oraz większość pozostałych demonów wodnych lubiła zaczajać się na spragnionych lata ludzi

question: Co chciano osiągnąć święcąc wodę w wigilię świętego Jana?
answers: text: przeganiać złe moce i niejako oficjalnie otwierać sezon kąpielowy
generative_answer: przegonić złe moce i niejako oficjalnie otworzyć sezon kąpielowy

question: Kiedy obchodzono wigilię świętego Jana?
answers: text: 23-24 czerwca
generative_answer: 23-24 czerwca

question: Czy po nocy Kupały można już było czuć się bezpieczniej, kąpiąc się w akwenach?
answers: text: Dopiero po tym święcie kąpiel w akwenach stawała się stosunkowo bezpieczna
generative_answer: tak

question: Jaka postać biblijna była kojarzona z tym świętem?
answers: text: Jana Chrzciciela
generative_answer: Jan Chrzciciel

context: Święto przesilenia letniego wszędzie, nie tylko wśród ludów słowiańskich, obchodzono podobnie. W Czechach, tak jak w Polsce, skakano przez ogniska, co miało oczyszczać oraz chronić przed wszelakim złem i nieszczęściem. Zasuszone wianki z bylicy zakładano na rogi bydłu, by ustrzec je przed chorobami i urokami czarownic. Serbowie od dogasających o świcie ognisk zapalali pochodnie i obchodzili z nimi zagrody i domostwa, co chronić miało przed złymi duchami. W Skandynawii palono ogniska na rozstajnych drogach albo nad brzegami jezior, wierząc, że woda, w której koniecznie należało się zanurzyć, miała podówczas właściwości lecznicze. Święto to pod nazwą Līgo (23 czerwca) i Jāņi (24 czerwca) jest np. nieprzerwanie obchodzone i nadal bardzo popularne na Łotwie, gdzie ma charakter święta państwowego. Na Litwie miejscowe Rasos cieszy się nieco mniejszą popularnością.
qas: question: W jakim kraju święto przesilenia letniego obchodzone jest jak święto państwowe?
answers: text: na Łotwie
generative_answer: na Łotwie

question: Jak nazywa się to święto na Litwie?
answers: text: Rasos
generative_answer: Rasos

question: Co miał na celu zwyczaj skakania przez ognisko, praktykowany w ramach tego święta?
answers: text: oczyszczać oraz chronić przed wszelakim złem i nieszczęściem
generative_answer: oczyszczać oraz chronić przed wszelakim złem i nieszczęściem

question: Jaki zwyczaj związany z tym świętem praktykowano w Skandynawii?
answers: text: palono ogniska na rozstajnych drogach albo nad brzegami jezior
generative_answer: palono ogniska na rozstajnych drogach albo nad brzegami jezior

question: Co, by uchronić się przed duchami, robili w czasie tego święta Serbowie?
answers: text: od dogasających o świcie ognisk zapalali pochodnie i obchodzili z nimi zagrody i domostwa
generative_answer: od dogasających o świcie ognisk zapalali pochodnie i obchodzili z nimi zagrody i domostwa