clarin-pl/poquad huggingface dataset:
Prospero Provana

Prospero Provana herbu własnego (ur. ?, zm. 20 września 1584 w Krakowie) – włoski szlachcic z Piemontu, kupiec i bankier krakowski, pierwszy kierownik poczty królewskiej w Polsce (1558–1562), żupnik krakowski (1577–1580), sekretarz królewski w 1570 roku.
Do Polski przybył razem z bratem Traianem lub też w późniejszym czasie, za jego namową. Zajmował się handlem tkaninami, winem i solą, uzyskał polski indygenat. Zygmunt August powierzył mu organizację i kierowanie pocztą królewską, jak również na pewien czas pośrednictwo w przesyłaniu odsetek od sum neapolitańskich. Z nadania Stefana Batorego administrował żupami krakowskimi, zgromadził znaczny majątek ziemski i był właścicielem kilku kamienic w Krakowie, przewodząc tamtejszej kolonii włoskiej. Związany ze zwolennikami reformacji (być może ze względów wyznaniowych opuścił Piemont), był kalwinistą, utrzymywał także bliskie kontakty z antytrynitarzami, goszcząc u siebie między innymi Fausta Socyna. U schyłku życia dokonał jednak konwersji na katolicyzm.

context: 20 sierpnia 1578 roku król zawarł z Provaną nową umowę, licząc na większe dochody. W jej myśl żupnik miał otrzymywać 2000 złotych rocznie i zostać dopuszczonym do udziału w zyskach, jeśli wpłaciłby do skarbu królewskiego 80 000 złotych dodatkowego dochodu z potrąceniem kosztów pensji i napraw. By zachęcić go do sumiennego wypełniania obowiązków, określono, że w pierwszym roku jego zysk mógł sięgnąć połowy dodatkowego dochodu, a w latach następnych jednej dziesiątej części. Królewskie nadzieje pozostały niezrealizowane, bowiem wpływy z kopalni (za okres od 18 września 1578 do 18 marca 1580) sięgnęły tylko połowy oczekiwanej kwoty. W marcu 1580 roku Provana zrezygnował z administracji żup. W końcu tego samego roku rewizja ich stanu ujawniła opłakaną sytuację, efekt rabunkowej gospodarki, choć Prospero przy rezygnacji otrzymał od króla poświadczenie dobrego wypełniania obowiązków.
qas: question: Czego oczekiwał król po zawartej ze szlachcicem umowie?
answers: text: większe dochody
generative_answer: większych dochodów

question: Jaki był warunek uzyskania przez Provanę rocznej pensji i udziału w zyskach?
answers: text: wpłaciłby do skarbu królewskiego 80 000 złotych dodatkowego dochodu z potrąceniem kosztów pensji i napraw
generative_answer: wpłacenie do skarbu królewskiego 80 000 złotych dodatkowego dochodu z potrąceniem kosztów pensji i napraw

question: Co zrobiono, żeby przekonać Provanę do rzetelnego wykonywania powierzonych mu obowiązków?
answers: text: określono, że w pierwszym roku jego zysk mógł sięgnąć połowy dodatkowego dochodu, a w latach następnych jednej dziesiątej części
generative_answer: określono, że w pierwszym roku jego zysk mógł sięgnąć połowy dodatkowego dochodu, a w latach następnych jednej dziesiątej części

question: Czy król zaświadczył, że szlachcic poprawnie wykonał swoje obowiązki?
answers: text: Prospero przy rezygnacji otrzymał od króla poświadczenie dobrego wypełniania obowiązków
generative_answer: tak

question: Kiedy zwolniono go ze stanowiska administratora żup?
plausible_answers: text: W marcu 1580 roku
generative_answer: W marcu 1580 roku
Jesień

Jesień – jedna z czterech podstawowych pór roku w przyrodzie, w strefie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje się umiarkowanymi temperaturami powietrza z malejącą średnią dobową, oraz (w przypadku Polski) stosunkowo dużym w skali roku opadem atmosferycznym. W świecie roślin i zwierząt jest to okres gromadzenia zapasów przed zimą.

context: Zwyczaj odnoszący się do święta zmarłych, obchodzony w krajach anglosaskich w nocy z 31 października na 1 listopada. Pierwotnie wywodzi się z celtyckiego święta Samhain, jest świętem o przedchrześcijańskich korzeniach. Obecnie zwyczaj Halloween jest traktowany nie jako obrządek religijny, lecz jako zabawa i sposób na zarabianie pieniędzy. Halloween pod obecną postacią najbardziej rozpowszechnił się w krajach wysokorozwiniętych, gdzie organizuje się różnego rodzaju bale przebierańców, pokazy sztucznych ogni, parady postaci w wymyślnych kostiumach nawiązujących do symboliki śmierci. Przygotowuje się upiorne dekoracje w domach, sklepach i na ulicach.
qas: question: Jakie jest pochodzenie zwyczaju Halloween?
answers: text: celtyckiego
generative_answer: celtyckie

question: Z jakiego celtyckiego święta wykształciło się obecne, anglosaskie Halloween?
answers: text: Samhain
generative_answer: Samhain

question: Jak obchodzi się obecnie Halloween w krajach wysokorozwiniętych?
answers: text: bale przebierańców, pokazy sztucznych ogni, parady postaci
generative_answer: bale przebierańców, pokazy sztucznych ogni, parady postaci

question: Za co przebierają się uczestnicy zabaw na Halloween?
plausible_answers: text: kostiumach nawiązujących do symboliki śmierci
generative_answer: kostiumach nawiązujących do symboliki śmierci

question: Czy Halloween ma pochodzenie przedchrześcijańskie?
answers: text: jest świętem o przedchrześcijańskich korzeniach
generative_answer: tak
Bogdan Chazan

Bogdan Feliks Chazan (ur. 27 października 1944 w Kościeniewiczach) – polski lekarz, profesor ginekologii i położnictwa.

context: 30 kwietnia 2015 rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie ogłosił, że śledztwo, które prowadziła Prokuratura Rejonowa Warszawa Mokotów, przeciwko profesorowi Chazanowi zostało umorzone, „wobec braku znamion czynu zabronionego”. Umorzone śledztwo dotyczyło „narażenia pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez lekarza szpitala im. Świętej Rodziny w Warszawie w związku z odmową przeprowadzenia zabiegu usunięcia ciąży” oraz „przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków”. W komunikacie stwierdzono, że zostały spełnione przesłanki dla zgodnego z prawem usunięcia ciąży, a prof. Chazan nie dopełnił obowiązków związanych z powołaniem się na klauzulę sumienia, którą zresztą zastosowano w sposób nieprawidłowy. Jednakże z racji tego, że dyrektor szpitala ani lekarz nie są funkcjonariuszami publicznymi, niedopełnienie obowiązków nie wyczerpało znamion przestępstwa. W kwestii pierwszego zarzutu stwierdzono, że kontynuowanie ciąży nie stanowiło bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia matki, zatem sprawę umorzono także w tym zakresie.
qas: question: W jakiej sprawie Prokuratura Rejonowa Warszawa Mokotów prowadziła śledztwo przeciwko lekarzowi?
answers: text: „narażenia pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez lekarza szpitala im. Świętej Rodziny w Warszawie w związku z odmową przeprowadzenia zabiegu usunięcia ciąży” oraz „przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków”
generative_answer: „narażenia pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez lekarza szpitala im. Świętej Rodziny w Warszawie w związku z odmową przeprowadzenia zabiegu usunięcia ciąży” oraz „przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków”

question: Czy, według słów rzecznika Prokuratury Okręgowej w Warszawie, profesor wykonał aborcję bezprawnie?
answers: text: W komunikacie stwierdzono, że zostały spełnione przesłanki dla zgodnego z prawem usunięcia ciąży
generative_answer: nie

question: Dlaczego niedopełnienie obowiązków przez doktora Chazana nie zostało uznane za przestępstwo?
answers: text: z racji tego, że dyrektor szpitala ani lekarz nie są funkcjonariuszami publicznymi
generative_answer: z racji tego, że dyrektor szpitala ani lekarz nie są funkcjonariuszami publicznymi

question: Czy, zgodnie ze słowami rzecznika, nieprzerwanie ciąży mogło zagrażać życiu matki?
answers: text: stwierdzono, że kontynuowanie ciąży nie stanowiło bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia matki
generative_answer: nie
Chris Candido Memorial Tag Team Tournament

Chris Candido Memorial Tag Team Tournament – turniej wrestlingu zorganizowany w 2005 przez amerykańską federację Total Nonstop Action Wrestling (TNA), w którym wzięło udział osiem drużyn rywalizujących na zasadzie systemu pucharowego. Organizacja ustanowiła te zawody, aby uczcić pamięć swojego zawodnika, Chrisa Candido, który zmarł w kwietniu 2005 w wyniku powikłań pooperacyjnych. Jest to jedyna edycja tego turnieju, chociaż początkowo zapowiedziano, że będzie wydarzeniem cyklicznym. Rozgrywki odbyły się 16 sierpnia 2005 podczas nagrań do programu telewizyjnego federacji, TNA Impact!, po czym pojedynki były emitowane w każdy piątek od 19 sierpnia do 9 września.
Zgodnie z zamysłem każdy z ośmiu zespołów miał składać się z jednego doświadczonego i jednego młodego zawodnika. Uczestnikami zawodów byli: Abyss, Shark Boy, Alex Shelley, Sean Waltman, B.G. James, Cassidy Reilly, Chris Sabin, Shocker, Kip James, Petey Williams, Konnan, Lance Hoyt, Mikey Batts, Simon Diamond, Ron Killings i Sonjay Dutt.
Chris Candido Memorial Tag Team Tournament był recenzowany przez krytyków, którzy ocenili poziom pojedynków jako poprawny lub dobry.

context: Na Unbreakable The Naturals obronili NWA World Tag Team Championship w Four Way Elimination Tag Team matchu, walcząc przeciwko Alexowi Shelleyowi i Johnny’emu Candido, America’s Most Wanted i Teamowi Canada. Johnny Candido zastąpił Seana Waltmana, który z niewyjaśnionych wówczas przyczyn nie pojawił się na gali. Początkowo Shelley walczył samotnie, jednak wkrótce Johnny, który siedział wśród publiczności wraz z kilkoma członkami swojej rodziny, przeskoczył przez barierki ochronne i zmienił się z nim, zostając równocześnie jego partnerem drużynowym. Chwilę później Andy Douglas przypiął nowo przybyłego zawodnika po kopnięciu go w krocze i wykonaniu na nim roll–upu. W ten sposób Alex Shelley i Johnny Candido odpadli z pojedynku.
qas: question: Kogo pokonali podczas Unbreakable The Naturals?
answers: text: Alexowi Shelleyowi i Johnny’emu Candido, America’s Most Wanted i Teamowi Canada
generative_answer: Alexa Shelleya i Johnny’ego Candido, America’s Most Wanted i Team Canada

question: Co działo się z Johnnym Candido, podczas gdy Alex Shalley toczył solową walkę?
answers: text: siedział wśród publiczności wraz z kilkoma członkami swojej rodziny
generative_answer: siedział wśród publiczności wraz z kilkoma członkami swojej rodziny

question: Jakie chwyty zastosował na Candido Douglas?
answers: text: przypiął nowo przybyłego zawodnika po kopnięciu go w krocze i wykonaniu na nim roll–upu
generative_answer: przypiął nowo przybyłego zawodnika po kopnięciu go w krocze i wykonaniu na nim roll–upu

question: Miejsce jakiego zawodnika zajął Johnny Candido?
answers: text: Seana Waltmana
generative_answer: Seana Waltmana

question: Jak nazywa się tytuł, który zdobyli po raz pierwszy podczas tego turnieju?
plausible_answers: text: NWA World Tag Team Championship
generative_answer: NWA World Tag Team Championship
I powstanie śląskie

I powstanie śląskie – wystąpienie zbrojne zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska mające na celu przyłączenie Górnego Śląska do Polski. Rozpoczęło się z rozkazu Maksymiliana Iksala lub osoby z kręgów dowódczych POW Górnego Śląska wbrew woli rządu polskiego i Wojciecha Korfantego w północnej części powiatu pszczyńskiego w nocy z 16 na 17 sierpnia 1919 r. i trwało do 24 sierpnia tego roku. Powstańcami niezadowolonymi z terroru i represji niemieckich dowodził Alfons Zgrzebniok. Powstanie objęło powiaty: katowicki, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, tarnogórski oraz część raciborskiego. Zaangażowanie militarne od 14 lutego 1919 r. w wojnę z Rosją sowiecką na wschodzie Polski uniemożliwiło rządowi poparcie tego powstania. Dlatego zakończyło się ono przegraną i ucieczką powstańców przed represjami na teren Polski. W 1920 r. wybuchło II powstanie śląskie.

context: W dniu 20 sierpnia 1919 powstańcy z Bogucic i Dąbrówki Małej przeformowali się i rozpoczęli działania pod dowództwem Henryka Miękiny. W trakcie dalszych walk pod Dąbrówką Małą udało się im zestrzelić atakujący ich niemiecki samolot (z trzech użytych w walce). Po tym sukcesie powstańcy zmusili Niemców do odwrotu. Jednakże 21 sierpnia 1919 przybyły w ten rejon niemieckie samochody pancerne, które wyparły powstańców ze zdobytego terenu. W trakcie odwrotu powstańcy wysadzili most kolejowy. W tym dniu opanowali oni jednak Giszowiec.
qas: question: Kto stał na czele powstańców 20 sierpnia 1919 roku?
answers: text: Henryka Miękiny
generative_answer: Henryk Miękina

question: Jaką maszynę skutecznie zaatakowali podczas bitwy pod Dąbrówką Małą?
answers: text: niemiecki samolot
generative_answer: niemiecki samolot

question: Jaka konstrukcja została zniszczona, kiedy wycofywali się ze zdobytego terenu?
answers: text: most kolejowy
generative_answer: most kolejowy

question: Jaką miejscowość udało się zdobyć powstańcom 21 sierpnia 1919?
answers: text: Giszowiec
generative_answer: Giszowiec

question: Jakie maszyny przegoniły ich z okolic Dąbrówki Małej?
answers: text: niemieckie samochody pancerne
generative_answer: niemieckie samochody pancerne
Hurma

Hurma, hebanek, hebanowiec, kaki, sharon, szaron, szarona, persymona (Diospyros L.) – rodzaj roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych. Obejmuje ok. 740 gatunków. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej, głównie w Azji (zwłaszcza w południowych Chinach) i na obu kontynentach amerykańskich o tropikalnym i subtropikalnym klimacie. Niektóre gatunki sięgają stref umiarkowanych rosnąc w Argentynie i Chile, południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, w rejonie Kaukazu i w Azji Wschodniej. Występują w różnych siedliskach i formacjach, zwykle w lasach i na terenach skalistych, w klimacie wilgotnym lub okresowo suchym, zwykle na terenach nizinnych lub na średnich wysokościach.
Szereg gatunków ma duże znaczenie użytkowe. Dla jadalnych owoców rozprzestrzenione w uprawie zostały zwłaszcza hurma wschodnia D. kaki i hurma kaukaska D. lotus. Cenionego surowca drzewnego dostarcza hurma hebanowa D. ebenum.

context: Niedojrzałe owoce hurmy zawierają taninę szibuol, która ulega polimeryzacji przy kontakcie z kwasem. W razie spożycia dużych ilości (w przypadku człowieka około 1 kg), polimeryzacja taka może nastąpić w żołądku i doprowadzić do powstania bezoaru. Ponad 85% fitobezoarów (diospyrobezoarów) powstaje po spożyciu niedojrzałych owoców hurmy. Depolimeryzację diospyrobezoaru pod wpływem Coca-Coli zgłosili japońscy naukowcy. Padnięcia z powodu zjedzenia dużej ilości owoców rejestrowano w przypadku wielu gatunków ptaków i ssaków, w tym rzadko także koni.
qas: question: Jaki związek chemiczny występuje w dojrzałych owocach tej rośliny?
plausible_answers: text: taninę szibuol
generative_answer: tanina szibuol

question: W jakich warunkach dochodzi do polimeryzacji taniny szibuol?
answers: text: przy kontakcie z kwasem
generative_answer: przy kontakcie z kwasem

question: Co może się stać, jeśli człowiek spożyje około kilograma niedojrzałych owoców hurmy?
answers: text: polimeryzacja taka może nastąpić w żołądku i doprowadzić do powstania bezoaru
generative_answer: polimeryzacja taka może nastąpić w żołądku i doprowadzić do powstania bezoaru

question: Jakie zwierzęta umarły z powodu spożycia dużej ilości niedojrzałych owoców hurmy?
answers: text: wielu gatunków ptaków i ssaków, w tym rzadko także koni
generative_answer: wiele gatunków ptaków i ssaków, w tym rzadko także konie

question: Jaka część fitobezoarów zostaje wytworzona po zjedzeniu niedojrzałych owoców tej rośliny?
answers: text: Ponad 85%
generative_answer: Ponad 85%
Jane Marple

Jane Marple, bardziej znana jako panna Marple – detektyw amator, postać fikcyjna stworzona przez pisarkę Agathę Christie.

context: W latach 80. BBC wyprodukowała serial telewizyjny pt. Miss Marple, w którym pannę Marple grała Joan Hickson (wcześniej zagrała z Margaret Rutherford w Pociągu z Dworca Paddington). Serial liczył 12 odcinków. Po raz pierwszy komplet powieści z Jane Marple doczekał się ekranizacji w wykonaniu jednej i tej samej aktorki. Atmosfera filmów wiernie oddawała klimat powieści pisarki. W brytyjskim radiu powstały także słuchowiska radiowe oparte na przygodach panny Marple. Odcinki te w Polsce ukazały się w 2006 jako dodatek kolekcji DVD serialu Agatha Christie: Miss Marple.
qas: question: Jaka aktorka wcieliła się w rolę Panny Marple w serialu BBC?
answers: text: Joan Hickson
generative_answer: Joan Hickson

question: Ile odcinków miał serial Miss Marple?
answers: text: 12
generative_answer: 12

question: Jakim innym kanałem komunikacyjnym (poza telewizją) były prezentowane historie Panny Marple?
answers: text: radiu
generative_answer: Radiem

question: Do jakiego produktu dołączone były w Polsce słuchowiska o przygodach Panny Marple?
answers: text: dodatek kolekcji DVD serialu Agatha Christie: Miss Marple
generative_answer: Do kolekcji DVD serialu Agatha Christie: Miss Marple

question: W jakim filmie zadebiutowała Joan Hickson?
plausible_answers: text: w Pociągu z Dworca Paddington
generative_answer: w Pociągu z Dworca Paddington
Kalina Jędrusik

Kalina Jędrusik-Dygat (ur. 5 lutego 1930 w Gnaszynie, zm. 7 sierpnia 1991 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa, piosenkarka i artystka kabaretowa.

context: Rolę wiodącą dostała w filmie Jutro premiera (1962), w którym zagrała młodą, inteligentną i niepunktualną aktorkę Barbarę. Znaczące w jej filmografii tytuły to również Lekarstwo na miłość (1966) i Jowita (1967). W Lekarstwie na miłość, na podstawie powieści Klin Joanny Chmielewskiej, zagrała główną rolę architektki Joanny, uwikłanej w intrygę kryminalną. Jej rola osamotnionej żony trenera Księżaka w Jowicie uchodzi za najpoważniejszą w jej dotychczasowym filmowym dorobku, była także ceniona przez samą Jędrusik.
qas: question: W jakim filmie stworzonym w oparciu o Lekarstwo na miłość Joanny Chmielewskiej Jędrusik-Dygat wcieliła się w postać architektki?
plausible_answers: text: W Lekarstwie na miłość, na podstawie powieści Klin Joanny Chmielewskiej, zagrała główną rolę architektki
generative_answer: W Lekarstwie na miłość, na podstawie powieści Klin Joanny Chmielewskiej, zagrała główną rolę architektki

question: Którą z odegranych przez siebie ról najbardziej doceniała Kalina Jędrusik?
answers: text: żony trenera Księżaka
generative_answer: żony trenera Księżaka

question: W jakiej produkcji Kalina Jędrusik odegrała główną rolę?
answers: text: Jutro premiera
generative_answer: Jutro premiera

question: W którym roku na ekrany kin trafił film "Lekarstwo na miłość"?
answers: text: 1966
generative_answer: 1966

question: W jaką postać wcieliła się Kalina Jędrusik w produkcji "Jutro premiera"?
answers: text: aktorkę Barbarę
generative_answer: aktorki Barbary
Mormon

Mormon (deseret 𐐣𐐃𐐡𐐣𐐊𐐤 oraz 𐐣𐐄𐐡𐐣𐐊𐐤) – w wierzeniach ruchu świętych w dniach ostatnich (mormonów) postać z końcowego okresu nefickiej historii. Potomek Nefiego, syna Lehiego. Ojciec Mormona oraz dziadek Moroniego. Sam poświęcony mu zapis jest bardzo lakoniczny. Miał zabrać swego syna na południe, w podróż do ziemi zarahemlskiej. Jego życie oraz pozycja społeczna są obiektem spekulacji mormońskich teologów. Etymologia imienia Mormon budziła zainteresowanie już w początkach mormonizmu, tak ze strony wyznawców, jak i krytyków tej tradycji religijnej. Zgodnie z przypisywanym Josephowi Smithowi tekstem z 1843 ma ono oznaczać więcej dobra. W ściśle teologicznym sensie ma nawiązywać do przymierzy z Bogiem oraz do ustanowienia Kościoła Chrystusowego w ziemi mormońskiej. Wykorzystywane jest przez mormońską apologetykę. Nadawane dzieciom pośród świętych w dniach ostatnich już w początkach mormonizmu, obecnie wykorzystywane jest rzadko i dosyć niechętnie.

context: Krytyka nie ogranicza się wszakże do samej tylko etymologii. Imienia Mormon, tak jak i innych nazw własnych, które można odnaleźć na kartach Księgi Mormona, używano przy dowodzeniu, jakoby sama ta święta dla mormonizmu księga była produktem epoki, w której żył Joseph Smith. We wpływowym artykule Psychological Tests for the Authorship of the Book of Mormon opublikowanym na łamach „The American Journal of Psychology” w 1917 Walter Franklin Prince wskazywał na związki między imionami i nazwami własnymi zawartymi w Księdze Mormona a emocjami oraz pamięcią Smitha w odniesieniu do współczesnych mu wydarzeń. Do tego samego wątku nawiązywała i późniejsza literatura antymormońska, w tym Harry M. Beardsley w swej Joseph Smith and his Mormon empire (1931). Wskazywano również na obecne przy stworzeniu tego imienia wpływy agitacji antymasońskiej, w tym aresztowanie Williama Morgana w nowojorskiej Batavii w 1826. To właśnie od nazwiska Morgana miało wedle jednego z krytyków pochodzić nie tylko samo imię Mormon, ale również kilkadziesiąt innych, zawierających cząstkę mor.
qas: question: W jakim magazynie ukazał się artykuł Prince'a?
answers: text: „The American Journal of Psychology”
generative_answer: „The American Journal of Psychology”

question: Na jakie połączenia zwracał uwagę Prince w swoim artykule?
answers: text: między imionami i nazwami własnymi zawartymi w Księdze Mormona a emocjami oraz pamięcią Smitha w odniesieniu do współczesnych mu wydarzeń
generative_answer: między imionami i nazwami własnymi zawartymi w Księdze Mormona a emocjami oraz pamięcią Smitha w odniesieniu do współczesnych mu wydarzeń

question: W którym roku aresztowano Williama Morgana?
answers: text: 1826
generative_answer: 1826

question: Skąd miało wywodzić się imię Mormon, według jednego z krytyków?
answers: text: od nazwiska Morgana
generative_answer: od nazwiska Morgana

question: Co skłoniło Beardsleya do napisania jego antymormońskiej książki?
plausible_answers: text: wpływy agitacji antymasońskiej
generative_answer: wpływy agitacji antymasońskiej
Krakatau

Krakatau, nazywana też Krakatoa lub Krakatao – wyspa wulkaniczna, znajdująca się w Cieśninie Sundajskiej, pomiędzy wyspami Sumatra i Jawa w Indonezji.
Wyspa jest aktywnym wulkanem klasyfikowanym jako stratowulkan.

context: 27 sierpnia 1883 roku doszło do jednej z największych odnotowanych erupcji wulkanu (a zarazem ze wszystkich klęsk żywiołowych) w dziejach ludzkości. Huk było słychać z odległości 3200 km. Rozpoczęła się 26 sierpnia o godzinie 12:53 lokalnego czasu. W nocy wybuchy słyszane były z odległości 4325 km. Słup dymu, popiołu i gazów osiągnął 27 km wysokości. Pokłady statków znajdujących się w Cieśninie Sundajskiej były zasypywane popiołem, pyłem oraz kawałkami pumeksu o średnicy około 10 cm. Pomiędzy godz. 18:00 a 19:00 niewielkie fale tsunami rozeszły się koncentrycznie i uderzyły w wybrzeża odległe nawet o 40 km.
qas: question: W którym roku Krakatau wybuchł, powodując klęskę żywiołową?
answers: text: 1883
generative_answer: 1883

question: Z jakiej odległości można było usłyszeć wybuch wulkanu?
answers: text: 3200 km
generative_answer: 3200 km

question: Jak wysoki był słup dymu w trakcie wybuchu?
answers: text: 27 km
generative_answer: 27 km

question: Jakie elementy wulkaniczne trafiały na pokłady pobliskich statków?
answers: text: popiołem, pyłem oraz kawałkami pumeksu
generative_answer: popiół, pył, pumeks

question: W wybrzeża oddalone wyłącznie o ile kilometrów od wulkanu uderzyły fale tsunami?
plausible_answers: text: 40
generative_answer: 40