Bezsenność

Bezsenność, agrypnia (łac. insomnia) – zakłócenie stanu zdrowia, w którym niewystarczająca jest długość snu lub niezadowalająca jego jakość. Może polegać na trudnościach w zasypianiu, wczesnym przebudzaniu się, wybudzaniu się w trakcie snu lub na złej jakości snu, czego następstwami w ciągu dnia są uczucie braku wypoczęcia, gorsze samopoczucie, drażliwość, osłabienie koncentracji i zdolności uczenia się. Bezsenność może być rozumiana albo jako objaw, albo jako odrębna jednostka chorobowa.

context: Bezsenność pierwotna (inaczej samoistna) – uważana jest za odrębną jednostkę chorobową należącą do zaburzeń snu (charakteryzującą się określonym zespołem objawów, profilem patofizjologicznym, określonym przebiegiem, przewidywalną odpowiedzią na leczenie), w której bezsenność nie jest związana z innymi zaburzeniami psychicznymi ani też z chorobami somatycznymi czy działaniem substancji psychoaktywnych. W większości przypadków do zachorowania na bezsenność pierwotną dochodzi nagle pod wpływem stresujących wydarzeń życiowych. Po ustaniu czynnika stresogennego bezsenność przechodzi w fazę przewlekłą i może ustąpić po kilku miesiącach lub trwać latami, w trakcie których dochodzi do przejściowych pogorszeń lub popraw. Bezsenność pierwotna najczęściej ma podłoże psychofizojologiczne, co oznacza, że za jej wystąpienie odpowiadają utrwalone błędne nawyki naruszające zasady higieny snu, wysoki poziom napięcia lękowego, nadmierne obawy przed niemożnością zaśnięcia i konsekwencjami braku snu. Dla podkreślenia takiego podłoża bezsenności stosuje się termin bezsenność psychofizjologiczna.
qas: question: Jak inaczej można określić bezsenność samoistną?
answers: text: pierwotna
generative_answer: pierwotną

question: Do jakiej kategorii dolegliwości zalicza się bezsenność samoistną?
answers: text: zaburzeń snu
generative_answer: zaburzeń snu

question: Co zazwyczaj stanowi przyczynę zapadnięcia na bezsenność samoistną?
answers: text: stresujących wydarzeń życiowych
generative_answer: stresujące wydarzenia życiowe

question: Co dzieje się w momencie ustąpienia sytuacji stresowej?
answers: text: bezsenność przechodzi w fazę przewlekłą
generative_answer: bezsenność przechodzi w fazę przewlekłą

question: Jakie jest jedyne podłoże powstawania bezsenności samoistnej?
plausible_answers: text: psychofizojologiczne
generative_answer: psychofizojologiczne

context: Najczęstszymi skargami osób cierpiących na bezsenność są trudności z zaśnięciem, nieco rzadsze są skargi na brak ciągłości snu (wybudzanie się) i zbyt wczesne przebudzanie się (zbyt wczesne przebudzanie się bez możliwości ponownego zaśnięcia jest z kolei częstym objawem zaburzeń depresyjnych). Objawom tym u osób z bezsennością może towarzyszyć poczucie niezadowalającej jakości snu. Zwykle skargi obejmują więcej niż jeden z wymienionych objawów. Bezsenność, jako zaburzenie, stwierdza się, gdy tego rodzaju problemy skutkują odczuciem braku wypoczęcia, zmęczeniem fizycznym i psychicznym, gorszym samopoczuciem i utrudniają funkcjonowanie społeczne i zawodowe. Według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10) bezsenność nieorganiczną (kodowaną jako F51.0) należy rozpoznać, gdy wymienione trudności występują z częstością trzech lub więcej nocy w tygodniu od czasu co najmniej jednego miesiąca. Powtarzające się bezsenne noce mogą usposabiać pacjentów do odczuwania napięcia lękowego przed położeniem się do snu, obaw o to, czy uda się przespać noc, a także natłoku myśli o różnego rodzaju trudnościach życiowych. Do rozpoznania bezsenności pierwotnej konieczne jest wykluczenie innych rodzajów zaburzeń snu (innych dyssomnii lub parasomnii), a także trudności ze snem spowodowanych chorobami somatycznymi, zaburzeniami psychicznymi, przyjmowaniem substancji psychoaktywnych (m.in. leków psychotropowych, alkoholu, narkotyków).
qas: question: Na co najczęściej uskarżają się osoby dotknięte bezsennością?
answers: text: trudności z zaśnięciem
generative_answer: trudności z zaśnięciem

question: Z jaką częstością muszą występować określone objawy, by móc stwierdzić bezsenność nieorganiczną?
answers: text: trzech lub więcej nocy w tygodniu od czasu co najmniej jednego miesiąca
generative_answer: trzech lub więcej nocy w tygodniu od czasu co najmniej jednego miesiąca