Primitivo

Primitivo, zinfandel, tribidrag, crljenak kaštelanski, kratošija – czerwony szczep winorośli właściwej, pochodzący z Chorwacji. Dopiero badania DNA pozwoliły ustalić, że wszystkie pięć nazw dotyczy tego samego szczepu. Nazwa zinfandel jest używana przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, natomiast chorwackie nazwy crljenak kaštelanski i tribidrag w ojczyźnie odmiany, choć np. Jancis Robinson próbuje spopularyzować najstarszą z nich, czyli tribidrag. Primitivo jest tradycyjnie uprawiane od XVIII wieku w Apulii („obcas” Włoch). W połowie XIX wieku trafiło do Stanów Zjednoczonych i stało się tam znane pod nazwą 'Zinfandel' i jej wariantami. Odmiana jest uprawiana na ponad 10% winnic kalifornijskich. Nazwa primitivo jest traktowana przez Instytut Hodowli Winorośli Geilweilerhof jako podstawowa.
Z winogron primitivo powstaje krzepkie czerwone wino, choć w przypadku Stanów Zjednoczonych prym wiedzie produkowane z niej półsłodkie wino różowe White Zinfandel, którego sprzedaż jest sześciokrotnie wyższa od czerwonego wariantu. Wysoka zawartość cukrów w gronach pozwala osiągnąć w trakcie fermentacji poziom alkoholu przekraczający 15%.
Smak czerwonego wina z primitivo zależy od dojrzałości użytych winogron. Jeśli odmiana jest sadzona w chłodniejszym klimacie, przeważają aromaty czerwonych owoców, np. malin. Cieplejszy klimat sprzyja nutom jagód, anyżu i pieprzu, co można osiągnąć również przy niższych temperaturach, jeśli uprawia się wcześniej dojrzewający włoski klon.

context: Regulacje prawne dotyczące etykiet nie nadążają za badaniami DNA, częściowo ze względów marketingowych. Unia Europejska uznała w styczniu 1999 zinfandela za synonim primitivo, co oznacza, że pochodzące z Włoch wina primitivo mogą być etykietowane jako zinfandel w Stanach Zjednoczonych i innych krajach, które akceptują w tym zakresie prawo unijne. Włoscy winiarze skwapliwie skorzystali z tych przepisów i eksportują swoje wyroby za ocean jako zinfandel z akceptacją Alcohol and Tobacco Tax and Trade Bureau (TTB).
qas: question: Czy etykiety win często nie są zgodne z aktualnymi ustaleniami dotyczącymi genetyki szczepów tylko z powodów komercyjnych?
answers: text: Regulacje prawne dotyczące etykiet nie nadążają za badaniami DNA, częściowo ze względów marketingowych
generative_answer: nie

question: Czy USA uznają regulacje unijne w kwestii nazewnictwa win?
answers: text: Unia Europejska uznała w styczniu 1999 zinfandela za synonim primitivo, co oznacza, że pochodzące z Włoch wina primitivo mogą być etykietowane jako zinfandel w Stanach Zjednoczonych i innych krajach, które akceptują w tym zakresie prawo unijne
generative_answer: tak

question: Pod jaką nazwą primitivo jest znane w USA?
answers: text: zinfandel
generative_answer: zinfandel

question: W którym roku UE zdecydowała, że nazwy primitivo i zinfandel mogą być stosowane wymiennie?
answers: text: 1999
generative_answer: 1999

context: To odkrycie pozwoliło na ograniczenie poszukiwań primitivo w Chorwacji do centralnej Dalmacji i położonych w tym pasie wysp. Wśród zebranych próbek znaleziono krzew o zgodnym DNA. Próbka była pobrana w 2001 z należącej do Ivicy Radunića winnicy w Kaštel Novi. Crljenak kaštelanski („czerwony z Kašteli”) jest reprezentantem primitivo/zinfandela w naturalnym środowisku, choć od czasu wysłania sadzonek do Włoch i USA pojawiły się pewne różnice genetyczne. Po stwierdzeniu, że wszystkie te określenia dotyczą tego samego szczepu, Meredith określa odmianę skrótem ZPC – Zinfandel/Primitivo/Crljenak Kaštelanski.
qas: question: Czy na terenie Dalmacji i położonych w tym pasie wysp udało się odnaleźć krzew o zgodnym DNA?
answers: text: Wśród zebranych próbek znaleziono krzew o zgodnym DNA
generative_answer: tak

question: Z jakiego obiektu pobrano próbkę, która okazała się posiadać zgodne DNA?
answers: text: winnicy w Kaštel Novi
generative_answer: winnicy w Kaštel Novi

question: Od jakich nazw pochodzi skrót używany do opisywania tego szczepu?
answers: text: Zinfandel/Primitivo/Crljenak Kaštelanski
generative_answer: Zinfandel/Primitivo/Crljenak Kaštelanski

question: Czy crljenak kaštelanski posiada współcześnie takie samo DNA, jak primitivo/zinfandela w naturalnym środowisku?
answers: text: od czasu wysłania sadzonek do Włoch i USA pojawiły się pewne różnice genetyczne
generative_answer: od czasu wysłania sadzonek do Włoch i USA pojawiły się pewne różnice genetyczne

question: Jakie kraje jako pierwsze weszły w posiadanie sadzonek crljenak kaštelanski?
plausible_answers: text: Włoch i USA
generative_answer: Włochy i USA