Geografia Rosji

Rosja jest największym krajem na świecie i zajmuje znaczną część Eurazji, rozciągając się od wybrzeży Morza Bałtyckiego aż po wybrzeża Oceanu Spokojnego. Jest państwem federacyjnym, leżącym we wschodniej i środkowej Europie oraz w Azji, nad Morzem Bałtyckim, Oceanem Arktycznym, Oceanem Spokojnym, Morzem Kaspijskim i Morzem Czarnym. Największy obszar stanowi jej azjatycka część, bo aż 75% powierzchni ogólnej. Azjatycka część Rosji nazywana jest potocznie Syberią, ze względu na to, że stanowi ona większość obszaru tej części Rosji. Jedną czwartą terytorium Rosji zajmuje część europejska, w której leży stolica kraju Moskwa oraz inne ważne miasta kraju jak Sankt Petersburg czy Kaliningrad. Obszar europejski, pomimo że jest zdecydowanie mniejszy, skupia większą liczbę mieszkańców niż część azjatycka. Główną przyczyną tego zróżnicowania jest fakt, że tereny azjatyckie są obszarami o surowym klimacie.
Rosja jest krajem o bardzo zróżnicowanym krajobrazie, rzeźbie terenu i klimacie ze względu na duży obszar, jaki zajmuje. Terytorium Rosji obejmuje 9 stref czasowych, a więc najwięcej na świecie. Kraj cechują ogromne obszary, które są bardzo słabo zaludnione, są też miejsca całkowicie niezamieszkane, które zajmują tajga i tundra. Ogromne obszary tego kraju zajmują tereny o bardzo surowym klimacie, gdzie przez cały rok utrzymuje się wieczna zmarzlina, a nocne zimowe spadki temperatur dochodzą do -70 °C.

context: Na wschód od pasma Uralu rozciąga się na przestrzeni prawie 3 mln km² Nizina Zachodniosyberyjska. Jest to ogromny płaski obszar o średniej wysokości od 50 do 100 m n.p.m., a na obrzeżach od 150 do 250 m n.p.m. Nizina ta rozciąga się od wybrzeży Morza Karskiego, a od południa ograniczają ją środkowoazjatyckie wyżyny i góry (Pogórze Kazachskie, północno-zachodnia część Ałtaju), zaś od wschodu obszar ten ogranicza Jenisej, za którym niemal od razu teren wznosi się i szybko przechodzi w Wyżynę Środkowosyberyjską. Nizina Zachodniosyberyjska jest terenem silnie zabagnionym, gdzie tereny bagienne zajmują jej znaczną część, nie obejmują jedynie jej południowych i północnych krańców. Przez mniej więcej jej środek płynie i uchodzi do Morza Karskiego Ob. W południowo-wschodnim narożniku niziny wznoszą się góry Ałtaju, gdzie na terytorium Rosji znajduje się najwyższych szczyt tychże gór, Biełucha, o wysokości 4506 m n.p.m.
qas: question: Jaki obszar zajmuje Nizina Zachodniosyberyjska?
answers: text: 3 mln km²
generative_answer: 3 mln km²

question: Czy na Nizinie Zachodniosyberyjskiej występują bagna?
answers: text: Nizina Zachodniosyberyjska jest terenem silnie zabagnionym
generative_answer: tak

question: Jaka jest średnia wysokość Niziny Zachodniosyberyjskiej?
answers: text: od 50 do 100 m n.p.m
generative_answer: od 50 do 100 m n.p.m

question: Jak nazywa się najwyższy szczyt Ałtaju?
answers: text: Biełucha
generative_answer: Biełucha

question: Ile liczy wysokości najwyższy szczyt Pogórza Kazachskiego?
plausible_answers: text: 4506 m n.p.m.
generative_answer: 4506 m n.p.m.

context: Cechą charakterystyczną klimatu Rosji jest kontynentalizm. W części europejskiej temperatury są łagodzone przez Ocean Atlantycki, a dokładnie przez ciepły prąd Golfsztrom. Dzięki wpływowi oceanu temperatury zimowe na większej części terytorium kraju rosną ku zachodowi. Izoterma stycznia -6 °C biegnie mniej więcej od jeziora Pejpus (Czudzkie), przez okolice Smoleńska i zakole Donu do ujścia Wołgi. Izoterma -15 °C przebiega od Nowej Ziemi do rzeki Wiatki i dalej do Orenburga. Izoterma -25 °C ciągnie się mniej więcej wzdłuż rzeki Jenisej. Dodatnie temperatury zimą w Rosji występują jedynie w okolicy Soczi, na małym skrawku wybrzeża czarnomorskiego osłoniętym przez Kaukaz od napływu zimowych mas z północy. W północno-wschodniej Syberii izoterma -30 °C tworzy ogromny łuk, obejmując obszar około 5 mln km². W tym regionie zimy są bardzo mroźne. Wpływ na surowe zimy w północno-wschodniej Syberii ma nie szerokość geograficzna, a obecność gór na południu, które hamują napływ ciepłych mas powietrza, a także fakt, że wschodnia część Rosji jest górzysta. W tym regionie występują wyże baryczne, które przyczyniają się do wychładzania powietrza. W rejonie Gór Wierchojańskich zimowe temperatury obniżają się poniżej -40 °C. Jeszcze zimniej jest w rejonie Ojmiakonu nad górnym biegiem Indygirki w Górach Czerskiego, gdzie średnio zimą jest -56 °C, a absolutne minimum to -71 °C.
qas: question: Co wpływa na łagodny klimat europejskiej części Rosji?
answers: text: Ocean Atlantycki, a dokładnie przez ciepły prąd Golfsztrom
generative_answer: Ocean Atlantycki, a dokładnie przez ciepły prąd Golfsztrom

question: Gdzie jest najzimniej w Rosji?
plausible_answers: text: absolutne minimum to -71 °C
generative_answer: absolutne minimum to -71 °C

question: Gdzie w Rosji w zimę wyłącznie występuje dodatnia temperatura?
plausible_answers: text: w okolicy Soczi
generative_answer: w okolicy Soczi

question: Ile wynosi średnia temperatura w okolicy Ojmiakonu w zimę?
answers: text: 56 °C
generative_answer: 56 °C

question: Dlaczego północno-wschodnia Syberia jest szczególnie mroźna?
answers: text: obecność gór na południu, które hamują napływ ciepłych mas powietrza, a także fakt, że wschodnia część Rosji jest górzysta
generative_answer: obecność gór na południu, które hamują napływ ciepłych mas powietrza, a także fakt, że wschodnia część Rosji jest górzysta