Pierwiosnek omączony

Pierwiosnek omączony, pierwiosnka omączona (Primula farinosa L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny pierwiosnkowatych. Jego zasięg występowania obejmuje rozległe połacie Eurazji, jednak stanowiska w jego obrębie ma zwykle rozproszone. Na wielu obszarach gatunek jest skrajnie rzadki lub wyginął. Rośnie na pastwiskach, wilgotnych łąkach, torfowiskach i źródliskach. W Polsce gatunek objęty jest ochroną prawną. Dawniej podawany był w Polsce w sumie na dziewięciu stanowiskach, jednak na wszystkich wyginął. W 2008 roku wymieniony został jako utrzymujący się tylko w jednym miejscu – na stokach Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Pierwiosnek omączony bywa uprawiany jako roślina ozdobna rabatowa i w ogrodach skalnych. Zalecany jest do masowego rozmnażania w szkółkach bylinowych, m.in. ze względu na łatwość namnażania.

context: Zasięg gatunku jest mocno porozrywany, z rozległymi dysjunkcjami między niewielkimi obszarami częstszego występowania. Najczęściej spotykany jest w górach Europy Południowej (Pireneje i Alpy, gdzie rośnie do wysokości 2900 m n.p.m.) i z tego powodu, a także z powodu obecności na rozproszonych stanowiskach w Arktyce oraz górach Azji (m.in. Ałtaj i Tienszan), uznawany bywa we florze za element arktyczno-alpejski. Stwierdzony został nawet na wybrzeżu północnej wyspy Nowej Ziemi (70° N). W warunkach Europy Środkowej jest określany jednak także jako gatunek suboceaniczny – z liczniejszymi stanowiskami w południowej Skandynawii i na wschodnich wybrzeżach Bałtyku. Tu też wyraźnie preferuje siedliska nizinne. Silnie rozczłonkowany zasięg gatunku interpretowany jest jako skutek zmian warunków środowiskowych postępujących od ostatniego zlodowacenia, pod koniec którego gatunek był najszerzej rozprzestrzeniony. W niektórych ujęciach pierwiosnki rosnące na dalekiej północy stanowią odrębne gatunki – Primula scandinavica i Primula stricta.
qas: question: Na jakich terenach najczęściej występuje pierwiosnek omączony?
answers: text: w górach Europy Południowej
generative_answer: w górach Europy Południowej

question: Na jakiej wysokości rośnie pierwiosnek omączony w Alpach? 
answers: text: 2900 m n.p.m.
generative_answer: 2900 m n.p.m.

question: Czy pierwiosnek omączony występuje w Arktyce?
answers: text: a także z powodu obecności na rozproszonych stanowiskach w Arktyce
generative_answer: tak

question: Na jakim kontynencie występują góry Ałtaj?
answers: text: Azji
generative_answer: Azji

question: Czy pierwiosnek omączony występuje na wyspach?
plausible_answers: text: Stwierdzony został nawet na wybrzeżu północnej wyspy Nowej Ziemi
generative_answer: tak

context: Gatunek należy do sekcji Aleuritia Duby. Najbliżej spokrewnione są gatunki europejskie: pierwiosnek tracki P. frondosa, Hallera P. halleri i szkocki P. scotica. Zarówno pierwiosnek omączony jak i tracki są diplontami o liczbie chromosomów 2x=18, podczas gdy pierwiosnek Hallera ma liczbę chromosomów 4x, a pierwiosnek szkocki 6x. Z grupą tą spokrewnione są trzy klady zaliczane do tej samej sekcji obejmujące gatunki północnoamerykańskie (P. egaliksensis, P. laurentiana i P. mistassinica), klad południowoamerykański (z jednym gatunkiem – P. magellanica, znanym też pod nazwą synonimiczną jako P. farinosa L. subsp. magellanica (Lehm.) Blasdale) oraz klad okołoatlantycki z kilkoma gatunkami północnoeuropejskimi (P. scandinavica i P. stricta) i północnoamerykańskimi (P. incana).
qas: question: Z jakimi gatunkami europejskimi ta roślina wykazuje największy stopień pokrewieństwa?
answers: text: pierwiosnek tracki P. frondosa, Hallera P. halleri i szkocki P. scotica
generative_answer: pierwiosnkiem trackim P. frondosa, Hallera P. halleri i szkockim P. scotica

question: Do jakiej sekcji zaliczany jest pierwiosnek omączony?
answers: text: Aleuritia Duby
generative_answer: Aleuritia Duby

question: Czy P. egaliksensis należy do gatunków europejskich?
answers: text: Z grupą tą spokrewnione są trzy klady zaliczane do tej samej sekcji obejmujące gatunki północnoamerykańskie (P. egaliksensis
generative_answer: nie