Hawajka cienkodzioba

Hawajka cienkodzioba (Akialoa obscura) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Występował endemicznie na wyspie Hawaiʻi.
Dla Europejczyków gatunek został odkryty w 1779 podczas trzeciej podróży Jamesa Cooka; naukowo opisał go Johann Friedrich Gmelin w 1788. Długość ciała wynosiła około 17 cm. Hawajki cienkodziobe wyróżniały się długim, zagiętym dziobem. Ich upierzenie było głównie oliwkowe; występowała niewielka różnica między upierzeniem samców i samic. Hawajki cienkodziobe zamieszkiwały lasy wyspy Hawaiʻi. Żywiły się bezkręgowcami i nektarem. Znany jest tylko jeden opis gniazda; znajdowało się w nim jedno młode, drugie przebywało obok. Pod koniec lat 90. XIX wieku hawajki cienkodziobe były jeszcze pospolite na wyspie. W 1902 H.W. Henshaw odnotował, że miejscami ich liczebność zaczęła spadać. Moment rozpoczęcia i przebieg wymierania zostały słabo udokumentowane. Ostatnie osobniki odłowiono w 1903, wtedy też miała miejsce ostatnia pewna obserwacja. Niepotwierdzone doniesienia pochodzą z 1937 i 1940. Gatunek uznany za wymarły.

context: Hawajka cienkodzioba była endemitem wyspy Hawaiʻi. W 1903 Perkins odnotował, że w dystrykcie Kona występowały w lasach na różnych wysokościach n.p.m.; w jednym z dystryktów (ʻOlaʻa) zaobserwował je na wysokości ok. 460–760 m n.p.m. (1500–2500 stóp n.p.m.). Wilson obserwował je na wysokości 350–800 m n.p.m. Henshaw odnotował, że są pospolite w średnio wilgotnych lasach Acacia koa/Metrosideros polymorpha na północ od rzeki Wailuku (nad Hilo), a rzadkie w bardzo wilgotnych lasach Metrosideros polymorpha i paproci drzewiastych w ʻOlaʻa. Wilson i Evans odnotowali, że hawajki cienkodziobe chętnie zamieszkują obszary porośnięte przez paprocie drzewiaste, na wyspie sięgające nieraz do ok. 9 m (30 stóp) wysokości, a dzięki swojej barwie dobrze maskują się w ich liściach. Rothschild zaznaczył, że podobnie jak hawajki samotne (A. stejnegeri) hawajki cienkodziobe podczas żerowania preferowały rozkładające się lub na wpół rozłożone drzewa, przypuszczalnie ze względu na miękkie drewno, które były w stanie usuwać swoimi smukłymi dziobami; preferencje co do rodzaju drewna zauważył również Wilson. Henshaw zauważył, że hawajki cienkodziobe lubiły przebywać w skupiskach liści Freycinetia arborea, zbierających się na kształt kubka, w których kumulowały się martwe liście pełne owadów. Jedynie ptaki o specyficznych kształtach dzioba, takie jak hawajki cienkodziobe, mogły się do nich dostać. Pożywienie tych hawajek stanowiły bezkręgowce i nektar; skład pożywienia zmieniał się sezonowo. Nektar zbierały z kwiatów M. polymorpha i lobelii. Głos miał być wyróżniający się, podobny do głosu hawajek zielonych (Chlorodrepanis virens), ale głośniejszy i głębszy. Pieśń miała brzmieć jak krótki, żwawy tryl, przypominający pieśń hawajki pełzaczowatej (Hemignathus wilsoni) i zielonej, ale dająca się odróżnić.
qas: question: Jakie drzewa wybierała odmiana cienkodzioba w okresie żerowania? 
answers: text: rozkładające się lub na wpół rozłożone
generative_answer: rozkładające się lub na wpół rozłożone

question: Dlaczego odmiana cienkodzioba wybierała drzewa rozkładające się?
answers: text: ze względu na miękkie drewno, które były w stanie usuwać swoimi smukłymi dziobami
generative_answer: ze względu na miękkie drewno, które były w stanie usuwać swoimi smukłymi dziobami

question: Co znajdowało się w skupiskach liści arborea?
answers: text: martwe liście pełne owadów
generative_answer: martwe liście pełne owadów

question: Czym odżywiała się odmiana cienkodzioba?
answers: text: bezkręgowce i nektar
generative_answer: bezkręgowcami i nektarem

question: Jakim głosem charakteryzowała się odmiana cienkodzioba?
answers: text: wyróżniający się, podobny do głosu hawajek zielonych (Chlorodrepanis virens), ale głośniejszy i głębszy
generative_answer: wyróżniającym się, podobnym do głosu hawajek zielonych, ale głośniejszym i głębszym

context: IUCN uznaje hawajkę cienkodziobą za gatunek wymarły (EX, Extinct). Moment rozpoczęcia i przebieg wymierania są słabo udokumentowane, ponieważ niewiele jest obserwacji z początku XX wieku. W latach 90. XIX wieku były to ptaki pospolite na wyspie; wszyscy ornitolodzy XIX wieku z wyjątkiem Wilsona opisywali je jako pospolite. Henshaw (1902) zauważył, że ich liczebność miejscami zaczęła spadać. Zdaniem autora, głęboko w lasach Olaa panowały dobre warunki do życia dla hawajek cienkodziobych, jednak były one tam rzadkie. Wysnuł więc przypuszczenie, że są rzadkie na całej wyspie. Munro w 1936 i 1937 nie zaobserwował żadnych hawajek cienkodziobych. Trzy ostatnie osobniki (według innego źródła dwa) odłowili Chester E. Blacow i L.E. Miller w ʻUmikoa (315 m n.p.m.; północno-wschodni stok Mauna Kea) w sierpniu 1903. Z 1937 pochodzi niepotwierdzone doniesienie, według którego miano usłyszeć głos hawajki cienkodziobej w okolicy Keanakolu; Blacow miał widzieć tę hawajkę w 1940.
qas: question: Dlaczego nie wiadomo dokładnie jak przebiegało wymieranie tego gatunku?
answers: text: słabo udokumentowane, ponieważ niewiele jest obserwacji z początku XX wieku
generative_answer: jest słabo udokumentowane, ponieważ niewiele jest obserwacji z początku XX wieku

question: Kto jako pierwszy zauważył spadek liczebności tego gatunku?
plausible_answers: text: Henshaw
generative_answer: Henshaw

question: Kiedy gatunek ten należał do pospolitych na tej wyspie?
answers: text: W latach 90. XIX wieku
generative_answer: W latach 90. XIX wieku

question: Na jakiej podstawie Henshaw doszedł do wniosku, że ptaki tego gatunku są rzadkie na całej tej wyspie?
answers: text: głęboko w lasach Olaa panowały dobre warunki do życia dla hawajek cienkodziobych, jednak były one tam rzadkie
generative_answer: głęboko w lasach Olaa panowały dobre warunki do życia dla hawajek cienkodziobych, jednak były one tam rzadkie

question: Kto odłowił ostatnie ptaki należące do tego gatunku?
answers: text: Chester E. Blacow i L.E. Miller
generative_answer: Chester E. Blacow i L.E. Miller