Suseł moręgowany

Suseł moręgowany (Spermophilus citellus) – niewielki gryzoń z rodziny wiewiórkowatych zamieszkujący tereny Europy Środkowej i Wschodniej. W Polsce susła moręgowanego uznano za gatunek „zanikły lub prawdopodobnie zanikły” i objęto ścisłą ochroną gatunkową. Od 2005 w województwie opolskim, a od 2008 także w dolnośląskim prowadzi się reintrodukcję gatunku.
Susły żyją w koloniach. Cechą charakterystyczną ich trybu życia jest sezonowa zmienność aktywności. W drugiej połowie lata S. citellus przygotowują się do przetrwania zimy i ich dobowa aktywność ulega znacznemu skróceniu, zaś zimę przesypiają w indywidualnych norach. W tym okresie temperatura ich ciała obniża się do 1,8–2,0 °C, a serce znacznie spowalnia swoją pracę.

context: Spermophilus citellus jest obecnie gatunkiem zagrożonym. W 1985 roku gatunek został uznany w Niemczech za wymarły – za przyczynę ich wyginięcia uznano intensywne zalesianie nieużytków. W Polsce po wyginięciu całej populacji susła moręgowanego w latach 70. XX wieku podjęto próby reintrodukcji gatunku. We wszystkich współczesnych europejskich lokalizacjach następuje sukcesywne zmniejszanie się populacji. W optymalnych warunkach życia susła gęstość występowania na danym terenie waha się w przedziale od 18 do 48 osobników na 1 ha, ale są spotykane populacje znacznie zubożone, w których ten współczynnik zawiera się w przedziale 5–14 osobników/ha. Liczebność całej populacji w Rumunii szacowana jest na 15 tys. Jedynie w Dobrudży odnotowano wzrost wielkości populacji – liczba susłów wzrosła tam po 1989 roku, co jest wiązane z porzuceniem intensyfikacji upraw po transformacji ustrojowej. W Grecji wyginęły populacje obu występujących tutaj podgatunków: S. citellus macedonicus oraz S. citellus graolojenici. W rejonie bułgarskiej Sofii ze zinwentaryzowanych przed 1985 rokiem 39 lokalizacji występowania susła moręgowanego odnotowano najpierw spadek do 15 kolonii, ale w czasie badań przeprowadzanych w latach 2005–2006 odnaleziono tam już tylko 9 zamieszkałych lokalizacji, z których większość zinwentaryzowano w okolicy małej wsi Żelawa. W Czechach ze zinwentaryzowanych w 1995 roku 83 lokalizacji S. citellus zoolodzy prowadzący kolejne badania w latach 2000-2001 odnaleźli już tylko 26 z nich. W 2006 roku populację susła moręgowanego oszacowano w Czechach tylko na 2750 osobników.
qas: question: Co miało doprowadzić do wyginięcia niemieckiej populacji susła moręgowanego?
answers: text: intensywne zalesianie nieużytków
generative_answer: intensywne zalesianie nieużytków

question: Czy w Europie istnieją obecnie tereny, na których liczebność populacji susła moręgowanego stale rośnie?
answers: text: We wszystkich współczesnych europejskich lokalizacjach następuje sukcesywne zmniejszanie się populacji
generative_answer: nie

question: Co doprowadziło do zwiększenia liczby osobników tego gatunku na terenie Dobrudży w 1989 roku?
answers: text: porzuceniem intensyfikacji upraw po transformacji ustrojowej
generative_answer: porzucenie intensyfikacji upraw po transformacji ustrojowej

question: Jakie podgatunki susła moręgowanego można spotkać obecnie na terenie Grecji?
plausible_answers: text: S. citellus macedonicus oraz S. citellus graolojenici
generative_answer: S. citellus macedonicus oraz S. citellus graolojenici

question: Jaka miejscowość jest miejscem występowania największej części bułgarskiej populacji tego zwierzęcia?
answers: text: Żelawa
generative_answer: Żelawa