clarin-pl/poquad huggingface dataset:
Holandia na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912

Reprezentacja Holandii na V Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Sztokholmie liczyła 33 sportowców, wyłącznie mężczyzn. Reprezentacja ta miała przedstawicieli w siedmiu spośród 16 rozgrywanych dyscyplin. Chorążym reprezentacji był Jan Ploeger. Najmłodszym reprezentantem kraju był 18-letni piłkarz Joop Boutmy, a najstarszym 44-letni szermierz Leonardus Nardus. Holendrzy zdobyli na tych igrzyskach trzy brązowe medale.
Mimo iż Holenderski Komitet Olimpijski został założony w 1912 roku, to start reprezentacji Niderlandów był jej trzecim startem na igrzyskach. Po raz pierwszy Holandia wystartowała na II Letnich Igrzyskach Olimpijskich w 1900 roku w Paryżu, gdzie zdobyła jeden srebrny i trzy brązowe medale, dzięki czemu zdobyła osiemnaste miejsce w tabeli. Drugi start miał miejsce osiem lat później podczas IV Letnich Igrzysk Olimpijskich w Londynie. Reprezentacja zdobyła tam dwa brązowe medale i siedemnaste miejsce w klasyfikacji.
Ponadto razem z holenderskimi sportowcami do Sztokholmu przyjechała piętnastoosobowa grupa działaczy sportowych oraz sędziów. Na igrzyska przyjechało także ośmiu dziennikarzy reprezentujących następujące tytuły: amsterdamskie De Nieuwe Courant, De Telegraf oraz Algemeen Handelsblad, rotterdamskie Maasbode oraz Nieuwe Rotterdamsche Courant, a także Groningen Dagbladet z Groningen.

context: W dniach 11-13 lipca rozegrano indywidualny turniej szpadzistów, w którym wzięło udział ośmiu holenderskich zawodników. Po pierwszej rundzie odpadli George van Rossem, Albertus Perk, Jacob van Geuns, Willem van Blijenburgh oraz Willem Molijn zajmując w efekcie miejsca 49-95. Do ćwierćfinałów awansowali Hendrik de Iongh, Jan de Beaufort i Adrianus de Jong. Do półfinału awansował jedynie de Jong, który odpadł w półfinale, przegrywając między innymi z późniejszym zdobywcą złotego medalu, Belgiem Paulem Anspachem.
qas: question: Jakie zawody zostały przeprowadzone w ramach igrzysk olimpijskich w Sztokholmie między 11 a 13 lipca?
answers: text: indywidualny turniej szpadzistów
generative_answer: indywidualny turniej szpadzistów

question: Jacy holenderscy zawodnicy odpadli po pierwszej rundzie indywidualnego turnieju szpadzistów?
answers: text: George van Rossem, Albertus Perk, Jacob van Geuns, Willem van Blijenburgh oraz Willem Molijn
generative_answer: George van Rossem, Albertus Perk, Jacob van Geuns, Willem van Blijenburgh oraz Willem Molijn

question: Jacy holenderscy szpadziści zdołali dotrzeć do ćwierćfinałów tego turnieju?
answers: text: Hendrik de Iongh, Jan de Beaufort i Adrianus de Jong
generative_answer: Hendrik de Iongh, Jan de Beaufort i Adrianus de Jong

question: Czy Holandia posiadała swojego reprezentanta w półfinale indywidualnego turnieju szpadzistów?
answers: text: Do półfinału awansował jedynie de Jong
generative_answer: tak

question: Jakiego utytułowanego zawodnika pokonał w półfinale Adrianus de Jong?
plausible_answers: text: Paulem Anspachem
generative_answer: Paula Anspacha
Geografia Polski

Polska jest krajem w większej części nizinnym, na południu występują również tereny wyżynne i pasma górskie. Polska jest położona w Europie Środkowej, nad brzegiem Morza Bałtyckiego.

context: W początkach paleozoiku (w kambrze) część obecnego obszaru zajmowało morze. Powstały w nim grube pokłady wapieni (na terenie obecnych Sudetów) oraz piaskowców i łupków (na terenie obecnych Gór Świętokrzyskich). W ordowiku i sylurze miała miejsce orogeneza kaledońska, doprowadziła ona do częściowego sfałdowania Sudetów i Gór Świętokrzyskich. W dewonie klimat uległ ociepleniu. Pod koniec tego okresu rozpoczęła się orogeneza hercyńska – ponowne sfałdowanie Gór Świętokrzyskich i Sudetów, która miała miejsce także w karbonie. Podczas jej trwania powstały złoża węgla kamiennego oraz góry wulkaniczne. W permie środkowa i północna część Polski była zalana morzem. Osadzały się w nim margle i wapienie, tworzyły pokłady soli kamiennej i potasowej. Wtedy też powstały złoża ropy naftowej i miedzi.
qas: question: W jakim okresie na obszarze obecnej Polski powstały złoża ropy naftowej i miedzi?
answers: text: permie
generative_answer: permie

question: Kiedy doszło do orogenezy kaledońskiej?
answers: text: W ordowiku i sylurze
generative_answer: W ordowiku i sylurze

question: Jaki proces górotwórczy rozpoczął się w dewonie?
answers: text: orogeneza hercyńska
generative_answer: orogeneza hercyńska

question: Jakie polskie łańcuchy górskie uległy sfałdowaniu w trakcie orogenezy hercyńskiej?
answers: text: Gór Świętokrzyskich i Sudetów
generative_answer: Góry Świętokrzyskie i Sudety

question: W jakim procesie górotwórczym po raz pierwszy sfałdowaniu uległy Sudety i Góry Świętokrzyskie?
plausible_answers: text: orogeneza kaledońska
generative_answer: orogenezie kaledońskiej
Stade Vélodrome

Stade Vélodrome (od lipca 2016 Orange Vélodrome) – stadion piłkarski w Marsylii, stanowiący własność miasta, z czterema trybunami o łącznej pojemności 67 394 miejsc (2. miejsce wśród tego typu aren we Francji, po Stade de France), domowy obiekt Olympique Marsylia. Wybudowany w latach 1935–1937, a następnie kilkukrotnie przebudowywany (główne rozbudowy: 1971, 1983, 1997–1998, 2011–2014).
Na stadionie tym rozgrywano pojedynki pięciu wielkich turniejów piłkarskich: Mistrzostw Świata 1938 (2 spotkania), Mistrzostw Europy 1960 (2 spotkania), Mistrzostw Europy 1984 (2 spotkania), Mistrzostw Świata 1998 (7 meczów) oraz Mistrzostw Europy 2016 (6 meczów). W 2007 odbyły się na nim 6 spotkań Pucharu Świata w Rugby.

context: Na początku XXI wieku ruszyło planowanie kolejnej modernizacji, obejmującej przede wszystkim zadaszenie trybun. Od 2003 nie udawało się wdrożyć żadnej z kilku koncepcji, a przełom dało dopiero zwycięstwo Francji w walce o Euro 2016. W pracowni SCAU powstał zwycięski projekt rozbudowy trybun wzdłuż boiska (zachodnia od podstaw), a także zadaszenia całości imponującym „parasolem”. Dynamicznie uformowany stadion był gotowy po trzech latach od rozpoczęcia prac, a jego koszt rozbudowy wyniósł 268 mln €. Wydatki poniósł prywatny operator, który jednak otrzymał gwarancję spłaty przez samorząd na przestrzeni 30 lat. Oficjalne ukończenie przebudowy nastąpiło w październiku 2014.
qas: question: Jakie prace miały odbyć się w ramach modernizacji Stade Vélodrome planowanej na początku dwudziestego pierwszego stulecia?
answers: text: zadaszenie trybun
generative_answer: zadaszenie trybun

question: Jakie wydarzenie sprawiło, że prace modernizacyjne Stade Vélodrome wreszcie ruszyły naprzód?
answers: text: zwycięstwo Francji w walce o Euro 2016
generative_answer: zwycięstwo Francji w walce o Euro 2016

question: Jakie prace modernizacyjne obejmował projekt, który stworzono w pracowni SCAU?
answers: text: rozbudowy trybun wzdłuż boiska (zachodnia od podstaw), a także zadaszenia całości imponującym „parasolem”
generative_answer: rozbudowę trybun wzdłuż boiska (zachodnia od podstaw), a także zadaszenie całości imponującym „parasolem”

question: Jak dużo pieniędzy na modernizację tego stadionu wydał samorząd?
plausible_answers: text: 268 mln €
generative_answer: 268 mln €

question: Kiedy zakończyły się ostatecznie prace modernizacyjne?
answers: text: w październiku 2014
generative_answer: w październiku 2014
Aborcja w Niemczech

Aborcja w Niemczech – obecnie w Niemczech aborcja prawnie dopuszczalna jest jedynie w dwóch wypadkach:
Nie karze się jednak za jej wykonanie w pierwszym trymestrze ciąży z innych powodów, jeżeli kobieta skorzystała z odpowiednich konsultacji, zabieg został wykonany przez lekarza i pomiędzy konsultacją a zabiegiem zachowano odstęp co najmniej 3 dni, a także od poczęcia nie minęło więcej niż 12 tygodni – są to warunki, które muszą być spełnione jednocześnie. Oznacza to, że kobiety de facto mogą usuwać ciążę także z przyczyn społecznych, ekonomicznych i osobistych bez jakiejkolwiek odpowiedzialności karnej. Natomiast lekarz podlega odpowiedzialności karnej za wystawienie błędnego zaświadczenia o występowaniu okoliczności uprawniających do legalnej aborcji, karze się go również za dokonanie aborcji bez sprawdzenia stadium zaawansowania ciąży, poinformowania kobiety o możliwych konsekwencjach zabiegu bądź bez dania jej możliwości wyjawienia motywów swojej decyzji.

context: Po zjednoczeniu Niemiec kwestia aborcji znów odżyła, gdyż na terytorium Niemiec zachodnich obowiązywały przepisy RFN z 1976 roku, a w Niemczech wschodnich ustawodawstwo NRD z 1972 roku.
W roku 1992 Bundestag ponownie przegłosował ustawę wprowadzającą aborcję na żądanie – rząd Bawarii oraz szereg osób (m.in. Kanclerz Helmut Kohl) zaskarżyli ustawę do federalnego Trybunału Konstytucyjnego który podtrzymał swe wcześniejsze orzeczenie o niekonstytucyjności aborcji na żądanie, postanowił jednak iż nie będzie ona karana w trzech pierwszych miesiącach ciąży pod warunkiem skorzystania z odpowiedniej konsultacji i odstępu trzech dni między konsultacją a zabiegiem.
Nowe prawo weszło w życie w 1995 roku.
qas: question: Dlaczego temat aborcji w Niemczech stał się szeroko omawiany po tym, jak doszło do zjednoczenia tego państwa?
answers: text: gdyż na terytorium Niemiec zachodnich obowiązywały przepisy RFN z 1976 roku, a w Niemczech wschodnich ustawodawstwo NRD z 1972 roku
generative_answer: gdyż na terytorium Niemiec zachodnich obowiązywały przepisy RFN z 1976 roku, a w Niemczech wschodnich ustawodawstwo NRD z 1972 roku

question: Jak na przepisy aborcyjne, które weszły w życie w 1992 zareagowały bawarskie władze oraz politycy tacy, jak Helmut Kohl?
answers: text: zaskarżyli ustawę do federalnego Trybunału Konstytucyjnego
generative_answer: zaskarżyli ustawę do federalnego Trybunału Konstytucyjnego

question: W jakich okolicznościach dozwolona miała być aborcja w pierwszym trymestrze ciąży, zgodnie z ustaleniami Trybunału Konstytucyjnego?
answers: text: pod warunkiem skorzystania z odpowiedniej konsultacji i odstępu trzech dni między konsultacją a zabiegiem
generative_answer: pod warunkiem skorzystania z odpowiedniej konsultacji i odstępu trzech dni między konsultacją a zabiegiem

question: Władze jakiego obszaru Niemiec przyczyniły się do wprowadzenia całkowitego zakazu aborcji w 1992 roku?
plausible_answers: text: Bawarii
generative_answer: Bawarii

question: W jakim okresie ciąży dozwolona miała być aborcja na żądanie, zgodnie z ustaleniami Trybunału Konstytucyjnego?
answers: text: trzech pierwszych miesiącach
generative_answer: trzech pierwszych miesiącach
Grzegorz Napieralski

Grzegorz Bernard Napieralski (ur. 18 marca 1974 w Szczecinie) – polski polityk i politolog. W latach 2008–2011 przewodniczący Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Poseł na Sejm IV, V, VI, VII i IX kadencji (2004–2015, od 2019), senator IX kadencji (2015–2019). Kandydat na urząd prezydenta RP w wyborach w 2010.

context: 22 kwietnia 2010 został ogłoszony kandydatem w przyspieszonych wyborach prezydenckich w tym samym roku, po śmierci Jerzego Szmajdzińskiego w katastrofie lotniczej. 6 maja 2010 został zarejestrowany jako kandydat przez PKW. Szefem sztabu wyborczego Grzegorza Napieralskiego został Marek Wikiński, zaś na czele komitetu honorowego stanął Aleksander Kwaśniewski. Kandydaturę Grzegorza Napieralskiego wsparły Partia Regionów (27 kwietnia 2010), generał Wojciech Jaruzelski (7 maja 2010), Unia Pracy (15 maja 2010) oraz Stowarzyszenie Ordynacka (15 maja 2010).
qas: question: Jakim organem przewodził Aleksander Kwaśniewski w ramach kandydatury Grzegorza Napieralskiego w wyborach prezydenckich?
answers: text: komitetu honorowego
generative_answer: komitetem honorowym

question: Jakie ugrupowania i osoby poparły jego kandydaturę w przyspieszonych wyborach prezydenckich?
answers: text: Partia Regionów (27 kwietnia 2010), generał Wojciech Jaruzelski (7 maja 2010), Unia Pracy (15 maja 2010) oraz Stowarzyszenie Ordynacka (15 maja 2010)
generative_answer: Partia Regionów (27 kwietnia 2010), generał Wojciech Jaruzelski (7 maja 2010), Unia Pracy (15 maja 2010) oraz Stowarzyszenie Ordynacka (15 maja 2010)

question: Jak stracił życie Jerzy Szmajdziński?
answers: text: w katastrofie lotniczej
generative_answer: w katastrofie lotniczej

question: Czy Jerzemu Szmajdzińskiemu udało się przejść pomyślnie rejestrację na kandydata w przyspieszonych wyborach prezydenckich?
plausible_answers: text: 6 maja 2010 został zarejestrowany jako kandydat przez PKW
generative_answer: tak

question: Kto został przewodniczącym jego komitetu honorowego?
answers: text: Aleksander Kwaśniewski
generative_answer: Aleksander Kwaśniewski
Adolf Erik Nordenskiöld

Adolf Erik Nordenskiöld, właśc. Nils Adolf Erik Nordenskiöld (ur. 18 listopada 1832 w Helsinkach, zm. 12 sierpnia 1901 w Västerljung) – fiński (pochodzący z mniejszości szwedzkojęzycznej) oraz szwedzki geolog, mineralog, geograf, badacz polarny i odkrywca. Przeprowadził wiele wypraw na Arktykę, których bezpośrednim celem był Spitsbergen, Grenlandia i północne wybrzeże Syberii. Próbował także dotrzeć do bieguna północnego. Najbardziej znaczącą wyprawę odbył w latach 1878–1879, kiedy jako pierwszy człowiek przepłynął Przejście Północno-Wschodnie z północnej Norwegii do Cieśniny Beringa. Wyczyn ten uczynił go postacią znaną na całym świecie. W 1880 roku został uhonorowany przez króla Szwecji Oskara II tytułem barona.

context: Podróż Nordenskiölda wokół północnych kontynentów Starego Świata została porównana pod względem znaczenia do opłynięcia Antarktydy przez Jamesa Cooka. Uważany za wiodącego eksperta w dziedzinie regionów arktycznych po żegludze Przejściem Północno-Wschodnim, Nordenskiöld ośmielał innych odkrywców; wśród nich był Fritjof Nansen, co do którego miał nadzieję, że powiedzie mu się próba przekroczenia lodowej pokrywy Grenlandii, która jemu się nie udała. Po dotychczasowym publikowaniu tylko prac naukowych, Adolf Erik Nordenskiöld został przekonany do napisania książki o podróży Vegi dla szerokiej publiczności. Odniosła ona wielki sukces i wraz z reportażami prasowymi i licznymi zaszczytami, których doświadczył podczas podróży powrotnej uczyniła Nordenskiölda sławnym na całym świecie. Odkrywanie Arktyki zostało później przebadane w krytycznym świetle i uznane za część poszukiwań nordyckiej tożsamości. Nordenskiöld był najważniejszym z bohaterów polarnych swojej epoki, których nazywano „nowymi Wikingami Skandynawii”, zaś obraz Georga von Rosena z 1886 roku, przedstawiający Nordenskiölda stojącego wśród północnych przestrzeni był postrzegany jako świadoma część heroicznego portretowania.
qas: question: Do jakiej innej wyprawy przyrównano jedną z jego podróży, pod względem jej istotności?
answers: text: opłynięcia Antarktydy przez Jamesa Cooka
generative_answer: opłynięcia Antarktydy przez Jamesa Cooka

question: Za głównego eksperta w jakim obszarze uznawano Adolfa Erika Nordenskiölda?
answers: text: regionów arktycznych
generative_answer: regionów arktycznych

question: Do próby osiągnięcia jakiego dokonania, która w jego przypadku zakończyła się porażką, zachęcał Fritjofa Nansena Adolf Erik Nordenskiöld?
answers: text: przekroczenia lodowej pokrywy Grenlandii
generative_answer: przekroczenia lodowej pokrywy Grenlandii

question: O jakiej wyprawie opowiadała książka wydana przez Fritjofa Nansena?
plausible_answers: text: podróży Vegi
generative_answer: podróży Vegi

question: Jakim mianem byli określani norwescy podróżnicy polarni działający w tym samym okresie, co Nordenskiöld?
answers: text: „nowymi Wikingami Skandynawii”
generative_answer: „nowych Wikingów Skandynawii”
Jekaterynburg

Jekaterynburg (ros. Екатеринбург, Jekatierinburg) – miasto w azjatyckiej części Rosji położone po wschodniej stronie środkowego Uralu, w obwodzie swierdłowskim, nad rzeką Iset. W latach 1924–1991 nosiło nazwę Swierdłowsk (ros. Свердловск) na cześć bolszewickiego przywódcy Jakowa Swierdłowa.

context: W czasie powstania Pugaczowa w 1774 r. Jekaterynburg był oblegany, ale nie został zdobyty. Po stłumieniu powstania Katarzyna II przeprowadziła reformę administracyjną. Jekaterynburg znalazł się w jej wyniku w granicach guberni permskiej, której stolicą zostało miasto Perm. Ta sytuacja utrzymać się miała do roku 1918. W Jekaterynburgu zlokalizowano siedzibę ujezdu. Reforma administracyjna imperatora Pawła I z 1796 r. nie zmieniła wiele, ale Jekaterynburg miał się odtąd cieszyć bardzo dużą niezależnością od zarówno cywilnych, jak i wojskowych władz guberni permskiej. Na początku XIX wieku w rejonie miasta odkryto złoża złota. Rozwijał się też przemysł wydobywania i obróbki szafirów, szmaragdów, akwamarynów i diamentów. Kupcy z Jekaterynburga mieli wkrótce kontrolować większość rosyjskiego rynku metali i kamieni szlachetnych.
qas: question: Co działo się z tym miastem podczas powstania Pugaczowa?
answers: text: był oblegany, ale nie został zdobyty
generative_answer: było oblegany, ale nie zostało zdobyte

question: Do jakiego obszaru administracyjnego włączono to miasto w ramach reformy Katarzyny II?
answers: text: guberni permskiej
generative_answer: guberni permskiej

question: Jak na pozycję tego miasta wpłynęła reforma przeprowadzona w 1796 roku?
answers: text: miał się odtąd cieszyć bardzo dużą niezależnością od zarówno cywilnych, jak i wojskowych władz guberni permskiej
generative_answer: miało się odtąd cieszyć bardzo dużą niezależnością od zarówno cywilnych, jak i wojskowych władz guberni permskiej

question: Jaki cenny surowiec odkryto na terenie Perm w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku?
plausible_answers: text: złota
generative_answer: złoto

question: Jakie kamienie szlachetne wydobywano i obrabiano na terenie tego miasta?
answers: text: szafirów, szmaragdów, akwamarynów i diamentów
generative_answer: szafiry, szmaragdy, akwamaryny i diamenty
Tequila

Tequila – wysokoprocentowy, meksykański napój alkoholowy, produkowany ze sfermentowanego soku agawy niebieskiej (Agave tequilana). Nazwa pochodzi od miasta Tequila, centrum produkcji trunku.
W 2006 roku uprawy agawy oraz zabytkowe zakłady przetwórcze w regionie Tequili zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

context: Na początku XVII w. Pedro Sánchez de Tagle (1661–1723), markiz Altamiry, sprowadził się do Tequili, gdzie założył wytwórnię mezcalu. Zapoczątkował przemysłową produkcję mezcalu w regionie, przez co nazywany jest „ojcem tequili”. Niewiele wiadomo na temat produkcji mezcalu w pierwszych dwóch stuleciach po kolonizacji Meksyku. W 1608 roku gubernator Nowego Królestwa Galicji opodatkował mezcal, by chronić importowane trunki hiszpańskie. W XVIII w. wraz z usprawnieniem procesu destylacji, produkcja mezcalu zaczęła wzrastać, lecz najbardziej popularnym trunkiem pozostawała pulque.
qas: question: Dlaczego Pedro Sáncheza de Tagle nazywa się "ojcem tequili"?
answers: text: Zapoczątkował przemysłową produkcję mezcalu w regionie
generative_answer: Zapoczątkował przemysłową produkcję mezcalu w regionie

question: Co wpłynęło na wzrost produkcji mezcalu na obszarze obecnego Meksyku?
answers: text: usprawnieniem procesu destylacji
generative_answer: usprawnienie procesu destylacji

question: Jaki trunek cieszył się największą popularnością na obszarze obecnego Meksyku w XVIII wieku?
answers: text: pulque
generative_answer: pulque

question: W którym wieku produkcja mezcalu na obszarze obecnego Meksyku zaczęła wzrastać?
answers: text: XVIII
generative_answer: XVIII

question: W jakim mieście założono pierwszą wytwórnię mezcalu?
plausible_answers: text: Tequili
generative_answer: Tequili
Krwawa niedziela na Wołyniu

Krwawa niedziela na Wołyniu – 11 lipca 1943 roku, punkt kulminacyjny rzezi wołyńskiej, akcja masowej eksterminacji polskiej ludności cywilnej na Wołyniu przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów Stepana Bandery (OUN-B), Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) oraz ukraińską ludność cywilną. Tego dnia zaatakowano w 99 miejscowościach, głównie w powiatach włodzimierskim i horochowskim. W następnych dniach masakry były kontynuowane.

context: Plany UPA zakładały objęcie akcją eksterminacyjną jak największej liczby miejscowości, by zaskoczyć Polaków i nie dopuścić do podjęcia przez nich obrony. Akcję w powiecie włodzimierskim poprzedziła koncentracja oddziałów UPA w lasach zawidowskich. Na cztery dni przed rozpoczęciem akcji agitatorzy, którzy przybyli z Małopolski Wschodniej, odbyli we wsiach ukraińskich spotkania, na których przekonywali ludność o konieczności wymordowania Polaków. Aby Polacy nie nabrali podejrzeń, dwa dni przed masakrą rozprowadzono ulotki nawołujące Polaków do zjednoczenia się z Ukraińcami w walce z Niemcami i Sowietami.
qas: question: Dlaczego Ukraińska Armia Powstańcza chciała przeprowadzić akcję eksterminacyjną w maksymalnie dużej liczbie miejscowości?
answers: text: by zaskoczyć Polaków i nie dopuścić do podjęcia przez nich obrony
generative_answer: by zaskoczyć Polaków i nie dopuścić do podjęcia przez nich obrony

question: Jaka jednostka odpowiadała za przeprowadzenie akcji eksterminacyjnej w powiecie włodzimierskim?
answers: text: koncentracja oddziałów UPA w lasach zawidowskich
generative_answer: koncentracja oddziałów UPA w lasach zawidowskich

question: Jakie informacje przekazywali mieszkańcom ukraińskich wsi przedstawiciele UPA, kilka dni przed rozpoczęciem akcji eksterminacyjnej?
answers: text: przekonywali ludność o konieczności wymordowania Polaków
generative_answer: przekonywali ludność o konieczności wymordowania Polaków

question: Jakie działania podjęto, w celu uśpienia czujności Polaków?
answers: text: dwa dni przed masakrą rozprowadzono ulotki nawołujące Polaków do zjednoczenia się z Ukraińcami w walce z Niemcami i Sowietami
generative_answer: dwa dni przed masakrą rozprowadzono ulotki nawołujące Polaków do zjednoczenia się z Ukraińcami w walce z Niemcami i Sowietami

question: Skąd pochodzili wszyscy członkowie UPA biorący udział w tej akcji?
plausible_answers: text: Małopolski Wschodniej
generative_answer: Małopolski Wschodniej
Zespół von Hippla-Lindaua

Zespół von Hippla-Lindaua, choroba von Hippla-Lindaua, naczyniakowatość siatkówkowo-móżdżkowa, HLS (od ang. Hippel-Lindau syndrome), VHL (od ang. von Hippel-Lindau) (łac. hemangioblastomatosis, angiophakomatosis retinae et cerebelli) – rzadkie schorzenie genetyczne należące do grupy fakomatoz, dziedziczone autosomalnie dominująco. Zespół opisali niezależnie od siebie Eugen von Hippel w 1894 i Arvid Lindau w 1926 roku. Przyczyną choroby jest mutacja w obydwu allelach genu VHL, z których jedna jest dziedziczna a druga następuje spontanicznie. Choroba charakteryzuje się zwiększoną predyspozycją do nowotworów nerek, ośrodkowego układu nerwowego, szczególnie móżdżku, nadnerczy i siatkówki. Nie ma metody leczenia przyczynowego, ale poradnictwo i badania genetyczne pozwalają coraz częściej zdiagnozować ją, zanim pojawią się zagrażające życiu guzy nowotworowe.

context: Choroba jest dziedziczona autosomalnie dominująco. Wiąże się z mutacją germinalną genu supresorowego kodującego białko von Hippla-Lindaua na chromosomie 3. Mutacja jednego z alleli jest wrodzona, a objawy ujawniają się, gdy dojdzie do somatycznej mutacji drugiego. Mechanizm ten określa się jako utratę heterozygotyczności (LOH, ang. loss of heterozygosity). Potwierdza on hipotezę Knudsona. U większości pacjentów mutacja konstytucyjna genu VHL jest dziedziczona od rodzica, mutacje de novo odpowiadają za około 15% przypadków zespołu von Hippla-Lindaua. Rzadko do mutacji dochodzi na etapie rozwoju zarodka. Obecna jest wtedy tylko w części komórek pacjenta (mozaicyzm).
qas: question: W jaki sposób dziedziczony jest zespół von Hippla-Lindaua?
answers: text: autosomalnie dominująco
generative_answer: autosomalnie dominująco

question: Z jaką nieprawidłowością w DNA związana jest ta choroba?
answers: text: mutacją germinalną genu supresorowego kodującego białko von Hippla-Lindaua na chromosomie 3
generative_answer: mutacją germinalną genu supresorowego kodującego białko von Hippla-Lindaua na chromosomie 3

question: Czy ponad połowa osób cierpiących na tę chorobę odziedziczyła ją po jednym z rodziców?
answers: text: U większości pacjentów mutacja konstytucyjna genu VHL jest dziedziczona od rodzica
generative_answer: tak

question: Jaka część osób cierpiących na tę chorobę nie odziedziczyła jej po jednym z rodziców?
answers: text: około 15%
generative_answer: około 15%

question: W którym momencie objawy zespołu von Hippla-Lindaua zaczynają być widoczne?
answers: text: gdy dojdzie do somatycznej mutacji drugiego
generative_answer: gdy dojdzie do somatycznej mutacji drugiego z alleli