Karl Marx


Karl Marx (pol. Karol Marks; ur. 5 maja 1818 w Trewirze, zm. 14 marca 1883 w Londynie) – niemiecki filozof pochodzenia żydowskiego, socjolog, ekonomista, historyk, dziennikarz i działacz rewolucyjny. Twórca socjalizmu naukowego, współzałożyciel I Międzynarodówki.

context: Marx organizował zbiórki pieniędzy dla polskich emigrantów wbrew oporowi prasy i parlamentarzystów, występował na wiecach upamiętniających powstanie i protestował przeciw wydawaniu rosyjskim władzom powstańców przebywających na Zachodzie. Gmina Centralna Londyńskiego Zjednoczenia Emigracji Polskiej imiennie podziękowała Marksowi za jedno z jego przemówień. Krytykę braku reakcji na podbój Polski przez Rosję Marx zawarł w manifeście I Międzynarodówki. Córka Marksa Jenny nosiła polski krzyż powstańczy, co Marx osobiście popierał.
qas: question: Jak nazywał sie filozof, który aranżował zbiórki funduszy dla emigrantów z Polski?
answers: text: Marx
generative_answer: Marx

question: Jakie odznaczenie można było zobaczyć u córki Marksa?
answers: text: polski krzyż powstańczy
generative_answer: polski krzyż powstańczy

question: Kto wyraził podziękowanie filozofowi za jego przemowę?
answers: text: Gmina Centralna Londyńskiego Zjednoczenia Emigracji Polskiej
generative_answer: Gmina Centralna Londyńskiego Zjednoczenia Emigracji Polskiej

question: Kto przeszkadzał filozofowi w aranżacji zbiórek funduszy dla emigrantów?
answers: text: prasy i parlamentarzystów
generative_answer: prasa i parlamentarzyści

question: Czy Marks wspierał córkę w jej pomyśle na noszenie powstańczego krzyża?
answers: text: Jenny nosiła polski krzyż powstańczy, co Marx osobiście popierał
generative_answer: tak

context: Marx zaangażował się w tworzenie Związku Komunistów, którego członkiem został wraz z Engelsem wiosną 1847. W listopadzie 1847 obaj brali udział w II Zjeździe tego związku w Londynie. Ich czynny udział w związku przejawiał się również w tym, iż obaj są autorami jego programu. Stanowił go wydany w 1848 roku Manifest partii komunistycznej, który zawierał idee rozwiniętego materializmu, dialektyki, walki klas i przypisywał proletariatowi potencjał rewolucyjny. Był to pierwszy program oparty w całości na zasadach socjalizmu naukowego. Manifest, według A.C. Suttona, był plagiatem wydanego wcześniej dzieła Democracy Manifesto, napisanego przez francuskiego fourierystę, Victora Prospera Consideranta i wydanego w 1843 roku (Principe du socialisme: Manifeste de la démocratie au XIXe siècle, publié en 1843). Marx prowadził w tym czasie działalność publicystyczną. W 1848 wyszło jego Przemówienie w sprawie wolnego handlu. Po wybuchu rewolucji lutowej 1848, Marx został wydalony z Belgii. Wrócił do Paryża, a stamtąd po rewolucji marcowej udał się do Kolonii. Został tam redaktorem naczelnym wychodzącej od 1 czerwca 1848 do 19 maja 1849 „Nowej Gazety Reńskiej”. Marx publikował w niej m.in. artykuły Praca najemna a kapitał i Liberałowie przy władzy.
qas: question: Kto jest autorem Manifestu partii komunistycznej?
answers: text: Marx zaangażował się w tworzenie Związku Komunistów, którego członkiem został wraz z Engelsem
generative_answer: Marx, Engels

question: Plagiatem jakiego tekstu miałby być, zdaniem Suttona, Manifest partii komunistycznej?
answers: text: Democracy Manifesto
generative_answer: Democracy Manifesto

question: Co przyczyniło się do tego, że Marx w pewnym momencie musiał opuścić Belgię?
answers: text: wybuchu rewolucji lutowej 1848
generative_answer: wybuch rewolucji lutowej 1848

question: W jakiej gazecie został opublikowany Manifest partii komunistycznej?
plausible_answers: text: „Nowej Gazety Reńskiej”
generative_answer: "Nowej Gazecie Reńskiej"

question: Dlaczego program Związku Komunistów stworzony przez Marxa i Engelsa był wyjątkowy na tle innych?
answers: text: Był to pierwszy program oparty w całości na zasadach socjalizmu naukowego
generative_answer: Był to pierwszy program oparty w całości na zasadach socjalizmu naukowego