Ławrientij Beria

Ławrientij Pawłowicz Beria (ros. Лаврентий Павлович Берия, gruz. ლავრენტი პავლეს ძე ბერია Lawrenti Pawles dze Beria, ur. 17 marca?/ 29 marca 1899 w Mercheuli, zm. 23 grudnia 1953 w Moskwie) – radziecki działacz komunistyczny pochodzenia gruzińskiego, zbrodniarz komunistyczny, szef NKWD, który był w znacznym stopniu odpowiedzialny za „wielkie czystki” okresu stalinowskiego. Jeden z głównych wykonawców zbrodni stalinowskich. Bezpośrednio odpowiedzialny za mord polskich oficerów w Katyniu. Szczyt jego wpływów przypadał na okres II wojny światowej i bezpośrednio po niej. Po śmierci Stalina autor najbardziej liberalnego projektu zmian ustrojowych ZSRR. W wyniku zawiązanego przeciwko niemu spisku został usunięty ze stanowiska i stracony.

context: Beria oskarżany był o zaspokajanie własnych potrzeb seksualnych. Według Wołkogonowa, szef osobistej ochrony Berii – płk Nadoraja i adiutant płk Sarkisow mieli zatrzymywać na ulicach Moskwy młode kobiety, które interesowały Berię, a następnie miały one być sprowadzane do jego domu, gdzie miały być gwałcone. Jednakże według sowietolog Françoise Thom, autorki biografii Beria. Oprawca bez skazy oskarżenie te jest co najmniej wątpliwe. Podczas przesłuchań wspomniany pułkownik Rafael Sarkisow miał przyznać, że nigdy nie słyszał o rzekomo popełnianych gwałtach przez jego przełożonego. Ponadto podczas grudniowego procesu w 1953 roku Beria został oskarżony o zaledwie jeden domniemany gwałt. Był to przypadek Walentyny Drozdowej, której szef NKWD miał umożliwić po całym zajściu przeprowadzenie nielegalnej wówczas aborcji. Jednakże wiarygodność informacji o tym zajściu była podważana przez syna Berii Sergo, jego żonę Ninę oraz historyków.
qas: question: Kim była Françoise Thom?
answers: text: sowietolog Françoise Thom, autorki biografii Beria. Oprawca bez skazy
generative_answer: Sowietologiem, autorką biografii Berii

question: Jaki tytuł nosiła autobiografia Berii?
plausible_answers: text: Beria. Oprawca bez skazy
generative_answer: Beria. Oprawca bez skazy

question: Co wyznał Sarkisow podczas przesłuchania?
answers: text: że nigdy nie słyszał o rzekomo popełnianych gwałtach przez jego przełożonego
generative_answer: że nigdy nie słyszał o rzekomo popełnianych gwałtach przez jego przełożonego

question: Jak nazywała się kobieta, którą rzekomo miał zgwałcić Beria?
answers: text: Walentyny Drozdowej
generative_answer: Walentyna Drozdowa

question: Czy historycy potwierdzili wersję Walentyny Drozdrowej?
answers: text: wiarygodność informacji o tym zajściu była podważana przez syna Berii Sergo, jego żonę Ninę oraz historyków
generative_answer: nie

context: Do zawiązania spisku przeciwko Berii wykorzystano jego nieobecność w kraju. Berię postanowiono uznać za ukrytego agenta imperializmu, a pretekstem miała być jego obecność w NRD w trakcie rozruchów, które nazwano później puczem inspirowanym przez USA oraz rzekome planowanie przeprowadzenia wojskowego zamachu stanu. Niedługo po powrocie do Moskwy, 26 czerwca 1953 roku, Beria został aresztowany – najprawdopodobniej podczas posiedzenia prezydium rządu, choć inne wersje mówią też o posiedzeniu Biura Politycznego.
qas: question: Gdzie był Beria podczas zawiązywania spisku przeciwko niemu?
answers: text: nieobecność w kraju
generative_answer: Za granicą

question: Jaki zarzut sformułowano przeciwko Berii przy jego obaleniu?
answers: text: ukrytego agenta imperializmu
generative_answer: Że jest ukrytym agentem imperializmu

question: Kiedy Beria został aresztowany?
answers: text: 26 czerwca 1953 roku
generative_answer: 26 czerwca 1953 roku

question: Co działo się w NRD podczas pobytu Berii w tym kraju?
answers: text: w trakcie rozruchów
generative_answer: Panowały rozruchy

question: W jaki sposób Beria miał próbować przejąć władzę?
answers: text: przeprowadzenia wojskowego zamachu stanu
generative_answer: Poprzez zamach stanu