Rycyna

Rycyna – białko o silnych właściwościach toksycznych pochodzące z rącznika pospolitego (Ricinus communis z rodziny Euphorbiaceae). Wszystkie części rośliny zawierają rycynę, ale największe jej stężenie (od 1 do 5%) występuje w nasionach. Jako substancja białkowa z grupy lektyn nie miesza się z olejami, co umożliwia produkcję nieszkodliwego dla ludzi oleju rycynowego (który nie zawiera rycyny).
Jako pierwszy niezwykłe właściwości biologiczne rycyny zauważył w 1888 roku Hermann Stillmark. Była to pierwsza z wykrytych lektyn (aglutynin), tj. białek łączących się nieenzymatycznie z receptorami cukrowymi na błonach komórkowych.

context: Podejmowane też były próby ataku z użyciem rycyny obliczone na zatrucie poprzez skórę. M.in. w 1991 roku członkowie organizacji Minnesota Patriots’ Council (tzw. milicji) gromadzili rycynę w celu dokonania ataku terrorystycznego, a w roku 2003 rycynę wykryto w pewnej liczbie listów wysłanych do Białego Domu. W 2011 r. amerykańskie służby specjalne poinformowały opinię publiczną o wykryciu próby ataku terrorystycznego na terenie USA za pomocą rycyny. Zamachowcy planowali rozpylić 4,5 kg tej substancji w kilku amerykańskich miastach. W kwietniu 2013 roku rycynę wykryto w dwóch listach na terenie Białego Domu. Przesyłki zaadresowane były do prezydenta Baracka Obamy oraz jednego z senatorów.
Możliwy jest także atak chemiczny przy użyciu rycyny przez drogi oddechowe.
qas: question: W jakim celu członkowie milicji wyposażali się w substancję w 1991 roku?
answers: text: dokonania ataku terrorystycznego
generative_answer: dokonania ataku terrorystycznego

question: Jaką substancję odkryto na większości listów zaadresowanych do Białego Domu w 2003 roku?
plausible_answers: text: rycynę
generative_answer: rycynę

question: W jaki sposób przestępcy chcieli wykorzystać substancję do przeprowadzenia ataku w 2011 roku?
answers: text: planowali rozpylić 4,5 kg tej substancji w kilku amerykańskich miastach
generative_answer: planowali rozpylić 4,5 kg tej substancji w kilku amerykańskich miastach

question: Ile listów zawierających substancję przesłano do Białego Domu w 2013 roku?
answers: text: dwóch
generative_answer: dwa

question: Do kogo wysłane były listy zawierające substancję w 2013 roku?
answers: text: Baracka Obamy oraz jednego z senatorów
generative_answer: do Baracka Obamy oraz jednego z senatorów

context: Najgłośniejszym echem w świecie odbiło się użycie rycyny 7 września 1978, kiedy agent KGB zabił w Londynie bułgarskiego dysydenta Georgi Markowa przez wstrzelenie podskórne ok. 0,5 mg rycyny w platynowej kulce o średnicy 1,6 mm z mikroskopijnymi otworami, przez które rycyna przedostała się do organizmu Markowa. Inny atak, dokonany 10 dni wcześniej, bo 28 sierpnia w paryskim metrze w ten sam sposób na innego dysydenta, Władymira Kostowa, nie powiódł się; zaatakowany przeżył zamach dzięki temu, że miał na sobie tego dnia gruby sweter i kula nie weszła dostatecznie głęboko.
qas: question: Kiedy po raz pierwszy zabito człowieka rycyną?
plausible_answers: text: 7 września 1978
generative_answer: 7 września 1978

question: Kto zginął od rycyny w 1978?
answers: text: Georgi Markowa
generative_answer: Georgi Markow

question: Ile rycyny zaaplikowano Markowowi?
answers: text: ok. 0,5 mg
generative_answer: ok. 0,5 mg

question: W jakiej formie podano Markowowi rycynę?
answers: text: w platynowej kulce o średnicy 1,6 mm z mikroskopijnymi otworami
generative_answer: w platynowej kulce o średnicy 1,6 mm z mikroskopijnymi otworami

question: Czy Władymir Kostow również zginął od rycyny?
answers: text: Władymira Kostowa, nie powiódł się
generative_answer: nie