Tanagrzec

Tanagrzec (Rhodinocichla rosea) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny tanagrzców (Rhodinocichlidae), której jest jedynym przedstawicielem; reprezentuje również monotypowy rodzaj Rhodinocichla. Występuje w północnej Ameryce Południowej i południowej Ameryce Północnej. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Tanagrzec mierzy około 19–20 cm, przy masie ciała 43–52 g. Znamienną jego cechą są barwne gardło i pierś – zwykle barwy różanej u samca, a żółtobrązowej lub brązowej u samicy – oraz biała brew, niezaznaczona jednak wyraźnie u wszystkich spośród 5 podgatunków. R. rosea można spotkać w Meksyku, Panamie, Kostaryce oraz północnych: Kolumbii i Wenezueli; zasięg jest jednak mocno rozrzucony i nieciągły. Zarówno zagadnienie rozrodu, jak i odżywania się tego ptaka nie zostały jak dotąd dobrze poznane. Wiadomo, że tanagrzce odżywiają się głównie bezkręgowcami (prócz nich zjadają ziarno), a składają 1 lub 2 jaja. Mimo ubytku lasów w zamieszkiwanych przezeń krajach w ciągu ostatnich lat, tanagrzec uchodzi za gatunek najmniejszej troski, a stan populacji oceniony został przez BirdLife International na stabilny.

context: Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza tanagrzca (2021) w rodzinie tanagrzców, w monotypowym rodzaju Rhodinocichla. Kwestia przynależności tanagrzca do określonej rodziny była długo przedmiotem kontrowersji. Pierwotnie Lesson uznał go za garncarza (Furnarius), Hartlaub w 1853 wydzielił go do osobnego rodzaju Rhodinocichla i przy okazji przeniósł z podrzędu pierwowróblowców do śpiewających; swoje spostrzeżenia opublikował na łamach Journal für Ornithologie. Tanagrzec bywał uznawany za strzyżyka, przedrzeźniacza i lasówkę (Parulinae) (dawniej Mniotilidae). Clark w 1913 zasugerował, że może on być spokrewniony z tanagrami ze względu na podobieństwo do Mitrospingus (który to rodzaj należy nie do tanagrów, a tanagrzyków). Skutch w 1962 zasugerował, że być może tanagrzec wymaga umieszczenia w osobnej rodzinie. Eisenmann (również 1962) opowiedział analizą systematyczną, wg której tanagrzec miał należeć do tanagr (Thraupidae). Nie jest to jednak analiza przekonująca, zważywszy na to, że wiele gatunków określonych przez niego jako spokrewnionych z tanagrzcem nie należy już do tanagr. Seutin i Birmingham w 1997 po przebadaniu MtDNA gatunku zasugerowali, że należy do rodziny trznadlowatych (Emberizidae). W 2014 ukazał się artykuł, w którym autorzy również opierają systematykę tanagrzca na badaniach DNA. Autorzy wydzielili rodzinę Rhodinocichlidae, blisko spokrewnioną z poświerkami (Calcariidae) i należącą do nadrodziny Emberizoidea.
qas: question: Jaki rodzaj DNA przebadali Seutin i Birmingham?
answers: text: MtDNA
generative_answer: MtDNA

question: Do jakiego rodzaju przypisał go Hartlaub?
answers: text: Rhodinocichla
generative_answer: Rhodinocichla

question: Dlaczego wyniki analizy Eisenmanna są polemiczne?
answers: text: wiele gatunków określonych przez niego jako spokrewnionych z tanagrzcem nie należy już do tanagr
generative_answer: wiele gatunków określonych przez niego jako spokrewnionych z tanagrzcem nie należy już do tanagr

question: Do jakiej nadrodziny należy rodzina Rhodinocichlidae?
answers: text: Emberizoidea
generative_answer: Emberizoidea

question: W jakim czasopiśmie ukazała się klasyfikacja Hartlauba?
answers: text: Journal für Ornithologie
generative_answer: Journal für Ornithologie

context: Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny wyróżnia 5 podgatunków, przy czym R. schistacea został pierwotnie opisany jako osobny gatunek. Autorzy Handbook of the Birds of the World wyróżniają te same podgatunki. Chronologicznie najnowszym opisanym jest R. r. beebei, którego holotyp zebrano 27 lutego 1940 roku w stanie Zulia (Wenezuela) na wysokości 1300 m n.p.m. Wcześniej, w 1918, ukazał się opis R. r. harterti autorstwa Carla Hellmayra; holotyp pochodził z okolic Bogoty. Podgatunek R. r. schistacea został opisany w 1878 przez Roberta Ridgwaya; autor nie wskazał holotypu, swój opis oparł na badaniu 4 okazów muzealnych. Przedstawicieli nowego podgatunku porównał do osobników z Panamy, uznając je za reprezentantów „formy typowej”. Ten kraj zamieszkują jednak przedstawiciele podgatunku nie nominatywnego, a R. r. eximia, który został opisany dopiero 24 lata później, również przez Ridgwaya.
qas: question: Autorzy jakiej książki wyrózniają te same podgatunku tanagrzeca, co Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny?
answers: text: Handbook of the Birds of the World
generative_answer: Handbook of the Birds of the World

question: Jaki podgatunek tanagrzeca był początkowo klasyfikowany jako osobny gatunek?
answers: text: R. schistacea
generative_answer: R. schistacea

question: Gdzie pobrano holotyp najnowszego opisanego podgatunku tego ptaka?
answers: text: w stanie Zulia (Wenezuela) na wysokości 1300 m n.p.m.
generative_answer: w stanie Zulia (Wenezuela) na wysokości 1300 m n.p.m.

question: Na czym bazowany był opis R. r. schistacea sporządzony przez Roberta Ridgwaya?
answers: text: badaniu 4 okazów muzealnych
generative_answer: badaniu 4 okazów muzealnych

question: Do jakich ptaków Robert Ridgway porównał podgatunek R. r. harterti?
plausible_answers: text: osobników z Panamy
generative_answer: osobników z Panamy