Modrzewnica pospolita

Modrzewnica pospolita, modrzewnica północna, modrzewnica zwyczajna (Andromeda polifolia L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny wrzosowatych. Jest jedynym współczesnym przedstawicielem rodzaju modrzewnica Andromeda, choć czasem do rangi osobnego gatunku podnoszona jest odmiana z północno-wschodniej Ameryki Północnej (var. latifolia) nazywana modrzewnicą siwolistną lub kutnerowatą (A. glaucophylla). Modrzewnica pospolita rośnie wśród torfowców na mokradłach półkuli północnej w obszarach okołobiegunowych Europy, Azji i Ameryki Północnej, sięgając na południu do gór Europy Zachodniej i Środkowej (Pireneje, Alpy, Karpaty). W Polsce gatunek opisywany jest jako rozpowszechniony na niżu, rzadki w górach. Na wielu obszarach zanika z powodu przekształcania siedlisk. W Polsce poddany ochronie prawnej od 2014 roku. Roślina trująca. Znaczenie użytkowe ma ograniczone – bywa uprawiana jako ozdobna, zwłaszcza w odmianach. Poza tym w Rosji była wykorzystywana przy garbowaniu skór, rdzenni Amerykanie przygotowywali z niej napój i wykorzystywali leczniczo.

context: Gatunek związany jest przede wszystkim z biomami tundry i tajgi. Występuje na torfowiskach wysokich, na mszarach w obrębie torfowisk przejściowych, w borach bagiennych, z reguły w zbiorowiskach z dominacją torfowców Sphagnum, wełnianek Eriophorum i turzyc Carex. W zbiorowiskach z udziałem torfowców modrzewnica musi rywalizować z innymi roślinami o skąpe zasoby dostępnych substancji odżywczych w podłożu oraz inwestować w rozwój pędów umożliwiających utrzymanie się w strefie powierzchniowej torfowiska, przyrastającego ze względu na wzrost torfowców o 1–5 cm na kępach i nawet 10 cm w obniżeniach międzykępowych. Ze względu na niski wzrost krzewinek modrzewnicy bywają one niemal całkiem zakryte silnie rosnącymi torfowcami. W Fennoskandii modrzewnica często też spotykana jest na obszarach źródliskowych ze słomiaczkiem złotawym Straminergon stramineum.
qas: question: Czy rośliny te są zwykle niższe niż torfowce?
answers: text: Ze względu na niski wzrost krzewinek modrzewnicy bywają one niemal całkiem zakryte silnie rosnącymi torfowcami
generative_answer: tak

question: W zbiorowiskach z przewagą jakich gatunków występuje?
answers: text: torfowców Sphagnum, wełnianek Eriophorum i turzyc Carex
generative_answer: torfowców Sphagnum, wełnianek Eriophorum i turzyc Carex

question: Obok jakiego gatunku rośnie w Fennoskandii?
answers: text: słomiaczkiem złotawym
generative_answer: słomiaczka złotawego

question: Co, na obszarach, gdzie występuje wspólnie z torfowcami, umożliwiają jej pędy?
answers: text: utrzymanie się w strefie powierzchniowej torfowiska
generative_answer: utrzymanie się w strefie powierzchniowej torfowiska

question: O ile maksymalnie mogą przyrastać jej pędy na obszarach, gdzie występuje wspólnie z torfowcami?
plausible_answers: text: 10 cm
generative_answer: 10 cm

context: Rośnie na glebach kwaśnych (zwykle o odczynie gleby w przedziale pH od 3,8 do 5,0, ale notowana była w przedziale pH od 2,8 do 7,5), torfowych (rzadko też w piaskach), ubogich w związki azotu (typowym siedliskiem są torfowiska ombrotroficzne – zasilane w wody tylko z opadów, rzadziej rośnie na mezo- i eutroficznych źródliskach oraz w lasach bagiennych). Siedliska modrzewnicy są zwykle mocno podmokłe, z wysokim poziomem wody, jednak gatunek ten utrzymuje się także na glebach suchych, nawet w miejscach, gdzie całkowicie zanikły torfowce Sphagnum. To, że gatunek jest rzadko rejestrowany na przesuszonych torfowiskach, wiąże się nie tyle wprost z niedoborem wody, co z innymi skutkami towarzyszącymi odwadnianiu – zalesianiem, eksploatacją torfu, zaburzonym składem gatunkowym zbiorowisk. O ile takie zmiany nie wystąpią na osuszonym torfowisku – modrzewnica może utrzymywać się na nim dziesiątki lat po jego odwodnieniu.
qas: question: W jaki sposób nawadniane są torfowiska ombrotroficzne?
answers: text: tylko z opadów
generative_answer: tylko z opadów

question: Czy modrzewica pospolita jest w stanie przeżyć w środowisku gleb suchych?
answers: text: gatunek ten utrzymuje się także na glebach suchych
generative_answer: tak

question: Co sprawia, że modrzewica pospolita nieczęsto występuje na przesuszonych torfowiskach?
answers: text: zalesianiem, eksploatacją torfu, zaburzonym składem gatunkowym zbiorowisk
generative_answer: zalesianie, eksploatacja torfu, zaburzony skład gatunkowy zbiorowisk

question: Na glebach o jakim poziomie kwasowości jest w stanie rosnąć modrzewica pospolita?
answers: text: zwykle o odczynie gleby w przedziale pH od 3,8 do 5,0, ale notowana była w przedziale pH od 2,8 do 7,5
generative_answer: zwykle o odczynie gleby w przedziale pH od 3,8 do 5,0, ale notowana była w przedziale pH od 2,8 do 7,5

question: Jakie, pod względem poziomu nawodnienia, są zawsze siedliska, na których rośnie ten gatunek?
plausible_answers: text: mocno podmokłe
generative_answer: mocno podmokłe