Motyle

Motyle, inaczej łuskoskrzydłe (Lepidoptera – z stgr. λεπίς lepis, dopełniacz λεπίδος lepidos – „łuska” i πτερόν pteron – „skrzydło”) – rząd owadów uskrzydlonych, blisko spokrewniony z chruścikami.
Istnieje kilka umownych podziałów motyli, które nie mają pokrycia w rzeczywistych relacjach pokrewieństwa w obrębie tej grupy. Mogą one być jednak wygodne przy rozpoznawaniu. Dwa często spotykane w książkach czy popularnych atlasach podziały to podział ze względu na wygląd i porę lotu na motyle dzienne (Rhopalocera, buławkoczułkie) oraz ćmy (Heterocera, różnoczułkie) oraz podział ze względu na wielkość na Macrolepidoptera (motyle większe) i Microlepidoptera (motyle mniejsze). Oba te podziały są sztuczne, ale można je wykorzystać pamiętając, że np. wiele ciem lata w dzień, niektóre mają buławkowate czułki, niektóre rodziny zaliczane do Macrolepidoptera mają przedstawicieli o bardzo małych rozmiarach (np. Noctuidae) i odwrotnie, niektóre rodziny włączane do Microlepidoptera mają przedstawicieli o rozmiarach większych (np. Pyralidae). Należy również pamiętać, że podziały te nakładają się na siebie.
Zaraz po chrząszczach stanowią drugą pod względem liczebności grupę owadów. Obecnie na świecie żyje około 150 tysięcy gatunków motyli, z czego w Polsce ponad 3 tysiące. Występują na wszystkich kontynentach, oprócz Antarktydy.
Motyle należą do najbardziej zaawansowanych ewolucyjnie owadów. Ich ciało, składające się z segmentów, chroni chitynowy oskórek. Poszczególne segmenty połączone błoniastymi stawami, umożliwiają swobodę ruchu. Oskórek pokrywa warstwa drobnych łusek.

context: Na tułowiu motyli znajdują się dwie pary skrzydeł z dwuwarstwowej błony rozpiętej na żyłkach znajdujących się pomiędzy jej warstwami. Kształty i barwy motylich skrzydeł są różnorodne, także ich proporcje w stosunku do wielkości ciała. Motyle odbywające dalekie loty mają skrzydła długie, wąskie i ostro zakończone, te, które muszą dokonywać szybkich zwrotów i uników, mają szerokie i wyraźnie zaokrąglone skrzydła. Mała masa w stosunku do wielkości skrzydeł pozwala na zmniejszenie częstotliwości uderzeń skrzydłami podczas lotu – motyle dzienne, jak paź królowej, wykonują 300 uderzeń na minutę. Ćmy w związku z masywniejszą budową muszą wykonać tych uderzeń znacznie więcej. Najwięcej takich uderzeń wykonuje fruczak gołąbek (5000 uderzeń na minutę). Najszybsze motyle mogą osiągać prędkość do 55 kilometrów na godzinę.
qas: question: Co znajduje się na tułowiu owada?
answers: text: dwie pary skrzydeł
generative_answer: dwie pary skrzydeł

question: Co charakteryzuje skrzydła motyli, które odbywają długodystansowe loty?
answers: text: długie, wąskie i ostro zakończone
generative_answer: Są długie, wąskie i ostro zakończone

question: Co umożliwia niewielka masa skrzydeł?
answers: text: zmniejszenie częstotliwości uderzeń skrzydłami podczas lotu
generative_answer: zmniejszenie częstotliwości uderzeń skrzydłami podczas lotu

question: Średnio ile uderzeń na minutę wykonują motyle podczas jednego lotu?
plausible_answers: text: 300
generative_answer: 300

question: Czy ćmy wykonują w ciągu minuty więcej uderzeń skrzydłami niż motyle?
answers: text: Ćmy w związku z masywniejszą budową muszą wykonać tych uderzeń znacznie więcej
generative_answer: tak

context: Jaja motyli w zależności od gatunku mają różne kształty, różne kolory, niekiedy z deseniem w postaci kropek lub kresek.
Aby powstało jajo, musi dojść do zapłodnienia. Sporą rolę odgrywają w tym procesie substancje zapachowe. Wabi i jedna i druga strona. Po zaakceptowaniu partnerki samce przekazują im spermatofor – pakiecik spermy, który pozostaje w ciele samicy aż do złożenia jaj. Samice posiadają pokładełko. Jest ono teleskopowo złożone wewnątrz odwłoka i wysuwane w czasie składania jaj. Miejsca i sposoby składania są bardzo różnorodne. Wiele motyli nocnych umieszcza jaja głęboko w pęknięciach kory, dlatego mają długie pokładełka. Większość motyli dziennych przykleja je do roślin. Niektóre ćmy rozrzucają jaja w trawie w czasie lotu.
qas: question: Czy jaja każdego motyla maja tożsamy kolor?
answers: text: Jaja motyli w zależności od gatunku mają różne kształty, różne kolory
generative_answer: nie

question: Co jest niezbędnym czynnikiem do powstania jaja?
answers: text: zapłodnienia
generative_answer: zapłodnienia

question: Czy samica jest jedyna wabiącą stroną stosunku?
answers: text: Wabi i jedna i druga strona
generative_answer: nie

question: Jak długo spermatofor pozostaje w organizmie samicy?
answers: text: do złożenia jaj
generative_answer: do złożenia jaj

question: Jak składają jaja wszystkie istniejące ćmy?
plausible_answers: text: rozrzucają jaja w trawie w czasie lotu
generative_answer: rozrzucają jaja w trawie w czasie lotu