Okręty podwodne typu Skipjack

Okręty podwodne typu Skipjack – sześć amerykańskich okrętów podwodnych z okresu zimnej wojny, skonstruowanych i przeznaczonych do zwalczania radzieckich okrętów podwodnych. Skipjack był pierwszym typem okrętu myśliwskiego (SSN) od początku konstruowanym jako okręt o napędzie atomowym i pierwszym łączącym napęd jądrowy z hydrodynamicznie zoptymalizowanym kadłubem typu albacore o kształcie zbliżonym do kształtu kropli. Jednostki te były najszybszymi okrętami podwodnymi marynarki amerykańskiej do czasu wejścia do służby dwadzieścia lat później okrętów typu Los Angeles. Okręt wiodący tego typu – USS „Skipjack” – był pierwszym okrętem podwodnym, w którym stery głębokości przeniesiono z dziobu na kiosk. Z trzecim okrętem tego typu – USS „Scorpion”, który zatonął w do dziś niewyjaśnionych okolicznościach około 650 kilometrów na południe od Azorów – wiąże się jedna z największych tragedii w historii amerykańskiej marynarki wojennej. Najważniejszymi zaletami tych jednostek były bardzo duża prędkość i manewrowość, okręty te były jednak zbyt głośne, co zdecydowało o rezygnacji z kontynuowania ich budowy na rzecz innych typów okrętów.

context: Celem zarówno radzieckiej, jak i amerykańskiej marynarki w drugiej połowie lat 50. stało się stworzenie jak najszybszych okrętów podwodnych. Powody tego dążenia w obu marynarkach były jednak odmienne. O ile podstawowym celem, któremu służyć miała wysoka prędkość podwodna amerykańskich okrętów w tym czasie, były wymogi zwalczania okrętów podwodnych, o tyle decydenci marynarki radzieckiej kierowali się przede wszystkim zdolnością swoich okrętów do zwalczania szybkich amerykańskich nawodnych grup uderzeniowych – w pierwszej kolejności lotniskowców. W konsekwencji jednostki typu Skipjack były znacznie bardziej manewrowe niż jakiekolwiek inne okręty podwodne tego czasu – z wyjątkiem USS „Albacore”, który jednak nie dorównywał tym okrętom pod względem autonomiczności. Kombinacja szybkości oraz manewrowości tych okrętów stworzyła jednostki o bardzo wysokiej wartości bojowej, których prędkość podwodna przewyższała szybkość także większości ówczesnych okrętów nawodnych. Flota amerykańska otrzymała jednostki szybsze od typu Skipjack dopiero niemal 20 lat później, wraz z wejściem do służby okrętów typu Los Angeles. Było to efektem dwóch podwodnych „rewolucji” – hydrodynamicznego zoptymalizowania kadłuba jednostek tej klasy dzięki eksperymentom przeprowadzonym za pomocą USS „Albacore” oraz wprowadzenia do użytku operacyjnego napędu jądrowego. Sześć jednostek typu Skipjack stanowiło początek amerykańskiej drogi do celu, jakim było osiągnięcie trzech cech określanych jako „święta trójca broni podwodnej”: prędkość, duża głębokość operacyjna, cisza. Późniejsza katastrofa „Threshera” oraz wprowadzenie do użytku torped Mark 48, na kilkadziesiąt lat zahamowały amerykańskie wysiłki w kierunku zwiększania głębokości operacyjnej. Jednocześnie okręty Skipjack były ostatnimi amerykańskimi okrętami typowo myśliwskimi, aż do wejścia do służby jednostek typu Seawolf. Wszystkie bowiem amerykańskie typy jednostek budowane między tymi dwoma seriami miały wielozadaniowy charakter.
qas: question: Jaki był kluczowy cel wojsk ZSRR i USA w latach 50.?
plausible_answers: text: stworzenie jak najszybszych okrętów podwodnych
generative_answer: stworzenie jak najszybszych okrętów podwodnych

question: Dlaczego wojska USA chciały skonstruować niezwykle szybkie jednostki podwodne?
answers: text: wymogi zwalczania okrętów podwodnych
generative_answer: przez wymogi zwalczania okrętów podwodnych

question: Dlaczego wojska ZSRR chciały skonstruować niezwykle szybkie jednostki podwodne?
answers: text: kierowali się przede wszystkim zdolnością swoich okrętów do zwalczania szybkich amerykańskich nawodnych grup uderzeniowych
generative_answer: kierowali się zdolnością swoich okrętów do zwalczania szybkich amerykańskich nawodnych grup uderzeniowych

question: Jak nazywały się okręty cechujące się najlepszą manewrowością w tamtych czasach?
answers: text: Skipjack
generative_answer: Skipjack

question: Co spowodowało, że Amerykanie zaniechali zwiększania głębokości operacyjnej?
answers: text: katastrofa „Threshera” oraz wprowadzenie do użytku torped Mark 48
generative_answer: katastrofa „Threshera” oraz wprowadzenie do użytku torped Mark 48