Dystopia

Dystopia (st.gr. δυσ – zły; τόπος – miejsce) – utwór fabularny z dziedziny literatury fantastycznonaukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości, wewnętrznie spójną i wynikającą z krytycznej obserwacji otaczającej autora sytuacji społecznej. Dystopia przyjmuje pesymistyczny osąd zastanego świata, fantastyczna wizja jest zazwyczaj jego hiperboliczną konstatacją, negującą możliwość odmiany w przyszłości zastanego stanu rzeczy.

context: Istotnym czynnikiem leżącym u podwalin powstania dystopii jest kryzys wiary w postulaty oświeceniowych filozofów, jakoby intensywny rozwój zdobyczy techniki i nauki w krajach zachodnich końca XIX wieku nierozerwalnie szedł w parze z moralnym doskonaleniem się ludzi. Wraz z zaistnieniem nazizmu, faszyzmu, stalinizmu i innych totalitaryzmów w Europie XX wieku, ówcześni pisarze i myśliciele odrzucili ten optymistyczny koncept na rzecz krytycznego i sceptycznego podejścia w ocenie otaczającej ich rzeczywistości, czego wyraz można znaleźć w ponurych wizjach Karola Marksa, Fryderyka Nietzschego, Zygmunta Freuda czy Karola Darwina.
qas: question: Co było jednym z powodów powstania dystopii?
answers: text: kryzys wiary w postulaty oświeceniowych filozofów
generative_answer: kryzys wiary w postulaty oświeceniowych filozofów

question: Jakie ideologie powstały w XX-wiecznej Europie?
answers: text: nazizmu, faszyzmu, stalinizmu i innych totalitaryzmów
generative_answer: Nazizm, faszyzm, stalinizm i inne totalitaryzmy

question: Co w XX-wiecznej Europie zastąpiło optymistyczne spojrzenie na rzeczywistość?
answers: text: krytycznego i sceptycznego podejścia w ocenie otaczającej ich rzeczywistości
generative_answer: Krytyczne i sceptyczne podejście w ocenie otaczającej rzeczywistości

question: Jacy twórcy sprzeciwiali się dystopijnym wizjom świata?
answers: text: Karola Marksa, Fryderyka Nietzschego, Zygmunta Freuda czy Karola Darwina
generative_answer: Karola Marksa, Fryderyka Nietzschego, Zygmunta Freuda czy Karola Darwina

question: Czy w epoce oświecenia był popularny pogląd, jakoby rozwój nauki wiązał się z rozwojem ludzkiej moralności?
answers: text: jakoby intensywny rozwój zdobyczy techniki i nauki w krajach zachodnich końca XIX wieku nierozerwalnie szedł w parze z moralnym doskonaleniem się ludzi
generative_answer: tak

context: Przewodnim motywem dystopijnego utworu jest umieszczenie akcji narracji w bliżej nieokreślonym miejscu i czasie. Przedstawiony fikcyjny świat stanowi całkowite zaprzeczenie utopijnego „raju na ziemi”, prezentując najgorszą możliwą do spełnienia się wizję przyszłości. Za oś centralną powieści tego nurtu uznaje się temat ekstremalnej inwigilacji i manipulacji społeczeństwa przez państwowe organizacje w celu utrzymania władzy absolutnej. Głównym bohaterem jest zazwyczaj jednostka wyłamująca się z opresyjnego systemu, starająca się wieść życie na własnych zasadach i podejmująca próby walki z panującym reżimem.
qas: question: Kto najczęściej jest głównym protagonistą w tego typu utworze?
answers: text: jednostka wyłamująca się z opresyjnego systemu, starająca się wieść życie na własnych zasadach i podejmująca próby walki z panującym reżimem
generative_answer: jednostka wyłamująca się z opresyjnego systemu, starająca się wieść życie na własnych zasadach i podejmująca próby walki z panującym reżimem

question: Czy główny protagonista w tego typu utworze jest najczęściej oportunistą?
answers: text: Głównym bohaterem jest zazwyczaj jednostka wyłamująca się z opresyjnego systemu, starająca się wieść życie na własnych zasadach i podejmująca próby walki z panującym reżimem
generative_answer: tak

question: Jaki temat podejmuje się w tego typu utworach?
answers: text: ekstremalnej inwigilacji i manipulacji społeczeństwa przez państwowe organizacje w celu utrzymania władzy absolutnej
generative_answer: ekstremalnej inwigilacji i manipulacji społeczeństwa przez państwowe organizacje w celu utrzymania władzy absolutnej

question: Czego przeciwieństwem jest świat przedstawiony w tego typu utworach?
answers: text: utopijnego „raju na ziemi”
generative_answer: utopijnego „raju na ziemi”

question: Czy czas i miejsce akcji w tego typu utworach jest zawsze precyzyjnie określone?
answers: text: Przewodnim motywem dystopijnego utworu jest umieszczenie akcji narracji w bliżej nieokreślonym miejscu i czasie
generative_answer: nie