Bieszczadzka Kolejka Leśna

Bieszczadzka Kolejka Leśna – kolej wąskotorowa w Bieszczadach o szerokości toru 750 mm, będąca najwyżej położoną linią wąskotorową w Polsce. Powstała pod koniec XIX wieku jako kolej użytku publicznego Nowy Łupków – Cisna, uruchomiona w 1898 roku. Po II wojnie światowej eksploatowana była do 1994 roku jako kolej leśna, do transportu drewna i ubocznie do przewozu osób. Od 1997 roku funkcjonuje ponownie jako atrakcja turystyczna na skróconej 20-kilometrowej trasie, głównie w sezonie letnim.
Bazą kolejki jest stacja w Majdanie koło Cisnej, skąd pociągi kursują obecnie na dwóch trasach o łącznej długości 20 km, na wschód w kierunku stacji Przysłup (zatrzymując się w Cisnej, Dołżycy i Krzywem) oraz na zachód do Balnicy. Od 2020 roku ruch poza Dołżycę jest jednak zawieszony. Od 2012 roku kolejka kursuje również zimą w okresie ferii szkolnych.

context: W obliczu kryzysu gospodarczego, a następnie przejścia na gospodarkę rynkową na przełomie lat 80. i 90., kolejce zagroziła likwidacja z uwagi na nierentowność. Sytuację pogorszyła upadłość po transformacji ustrojowej głównego odbiorcy drewna drogą kolejową – Zakładów Przemysłu Drzewnego w Rzepedzi. Już w latach 80. wstrzymano ruch na odcinku z Wetliny do Moczarnego, a ostatecznie wyłączono ten odcinek z użytku w 1992 roku po włączeniu w skład terenów ochrony ścisłej Bieszczadzkiego Parku Narodowego w 1991 roku. W 1991 roku zawieszono ruch na odcinku Dołżyca – Wetlina. Zaprzestano też od tego roku całorocznych rozkładowych przewozów pasażerskich, pozostawiając pociągi turystyczne w sezonie letnim. W tym czasie Ośrodek Transportu Leśnego w Sanoku został zlikwidowany, a kolej 1 kwietnia 1993 roku przekazano w zarząd Nadleśnictwu Cisna, przy jednoczesnej znacznej redukcji zatrudnienia. W 1994 roku Nadleśnictwo uruchomiło jeszcze przewozy pasażerskie na trasie Majdan – Wetlina, jednakże działalność kolei była nierentowna (przewieziono ok. 14 tysięcy pasażerów). 1 grudnia 1994 roku kolej wyłączono z eksploatacji. Oddział Kolei Leśnej w Cisnej został postawiony w stan likwidacji, pracowników zwolniono, a część taboru oddano na złom. Przed fizyczną likwidacją uchroniło kolej dokonane w 1992 roku wpisanie jej układu komunikacyjnego, infrastruktury i części taboru do rejestru zabytków (numer A-284).
qas: question: W którym roku kolejka została zdemontowana?
plausible_answers: text: 1994
generative_answer: 1994

question: Ilu pasażerów przewieziono podczas ostatniego tygodnia działania kolejki?
plausible_answers: text: 14 tysięcy
generative_answer: 14 tysięcy

question: Z jakiego powodu kolejka miała zostać zlikwidowana już na przełomie lat 80. i 90. XX wieku?
answers: text: z uwagi na nierentowność
generative_answer: z uwagi na nierentowność

question: Jaką trasę kolejki zlikwidowano w 1992 roku?
answers: text: z Wetliny do Moczarnego
generative_answer: z Wetliny do Moczarnego

question: Czy w latach 90. całoroczne przewozy bieszczadzką kolejką zostały wstrzymane?
answers: text: Zaprzestano też od tego roku całorocznych rozkładowych przewozów pasażerskich
generative_answer: tak

context: Liczba pasażerów stale wzrastała i w 2007 roku po raz pierwszy przekroczyła 50 tysięcy, w 2014 roku przekroczyła 100 tysięcy, a w 2018 roku – 150 tysięcy. W 2009 roku przywrócono ruch na odcinku z Woli Michowej do Smolnika, jednakże w 2011 ruch na odcinku Balnica – Smolnik został ponownie zawieszony. Od tego czasu pociągi w kierunku zachodnim kursują tylko do Balnicy (9 km). Od 2012 roku – po 23 latach przerwy – kolejka kursuje również w wybrane dni zimą w okresie ferii szkolnych; poza rozkładowymi uruchamiane są także pociągi specjalne. Od sierpnia 2020 roku kursy w kierunku wschodnim na odcinku od Dołżycy do Przysłupu zostały zawieszone, taki też stan pozostał w 2021 roku.
qas: question: Ile dokładnie osób skorzystało z Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej w 2007?
plausible_answers: text: 50 tysięcy
generative_answer: 50 tysięcy

question: Ile dokładnie osób skorzystało z Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej w 2014?
plausible_answers: text: 100 tysięcy
generative_answer: 100 tysięcy

question: Przez ile lat kolejka nie kursowała podczas ferii zimowych?
answers: text: 23
generative_answer: 23

question: Na jakim odcinku nie można pojechać kolejką od sierpnia 2020?
answers: text: od Dołżycy do Przysłupu
generative_answer: od Dołżycy do Przysłupu

question: Czy w 2021 odcinek od Dołżycy do Przysłupu został przywrócony?
answers: text: taki też stan pozostał w 2021 roku
generative_answer: nie