Język ukraiński

Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim 41–45 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna postać ortografii wypracowana została zasadniczo na początku XX wieku.
Język ukraiński dzieli się na trzy zespoły dialektów:
Dialekty rusińskie traktowane są przez wielu użytkowników oraz niektórych językoznawców jako odrębny język.

context: Slawista Josef Dobrovský uznał w swoich pracach, że język ukraiński nie jest językiem samodzielnym i zaliczył go wraz z białoruskim do rosyjskiej grupy językowej. Wywołało to sprzeciw uczonych ukraińskich, m.in. Iwana Mohylnyckiego, którzy opierając się na tezie Jerneja Kopitara z 1816 dowodzili samodzielności języka ukraińskiego i jego odrębności od polskiego czy rosyjskiego, przyjmując również jego tezę, że język literacki powinien rozwijać się na bazie języka ludowego. Pogląd o samodzielności języka ukraińskiego ugruntował ostatecznie Pavel Jozef Šafárik w 1842 w swojej pracy „Slovanský národopis”.
qas: question: Czy naukowcy są zgodni co do klasyfikowania języka ukraińskiego pod rosyjską grupę językową?
answers: text: Slawista Josef Dobrovský uznał w swoich pracach, że język ukraiński nie jest językiem samodzielnym i zaliczył go wraz z białoruskim do rosyjskiej grupy językowej. Wywołało to sprzeciw uczonych ukraińskich, m.in. Iwana Mohylnyckiego
generative_answer: nie

question: Zgodnie z jakim fundamentalnym językiem powinien tworzyć się język literacki według Kopitara?
answers: text: języka ludowego
generative_answer: językiem ludowym

question: Jaki tytuł nosiła najbardziej znana praca Šafárika?
plausible_answers: text: Slovanský národopis
generative_answer: Slovanský národopis

context: Współczesny język literacki powstał na przełomie XVIII i XIX w. Prawdziwy przełom nastąpił wraz z publikacją Eneidy Iwana Kotlarewskiego w 1798 r. Wprowadził on do literatury ukraińskiej czysty język ludowy swego macierzystego dialektu połtawskiego. Duży wpływ na stabilizację nowego języka literackiego wywarł również jego dramat Natałka Połtawka.
Duży udział w tym procesie miała również twórczość wybitnego poety ukraińskiego, Tarasa Szewczenki, który oparł swój język na macierzystym dialekcie Kijowszczyzny. Wielki poeta uwzględnił też inne dialekty, a nawet stare elementy języka pisanego wraz z cerkwizmami. Tak więc ukraiński język literacki oparł się na dialekcie połtawsko-kijowskim, który już w XVII w. stał się jednym z najważniejszych dialektów ukraińskich, a jego cechy rozszerzyły się na pozostałe dialekty. Odmianę zachodnią reprezentują m.in. utwory Iwana Franki.
qas: question: Kiedy powstał język ukraiński?
plausible_answers: text: na przełomie XVIII i XIX w
generative_answer: na przełomie XVIII i XIX w

question: Jakim dialektem posłużył się Iwan Kotlarewski w Eneidzie?
answers: text: połtawskiego
generative_answer: połtawskim

question: Kim był Taras Szewczenko?
answers: text: wybitnego poety ukraińskiego
generative_answer: Wybitnym ukraińskim poetą

question: Jaki dialekt stanowił podstawę w poezji Tarasa Szewczenki?
answers: text: Kijowszczyzny
generative_answer: Kijowszczyzny

question: Na jakim dialekcie oparty jest współczesny język literacki w Ukrainie?
answers: text: połtawsko-kijowskim
generative_answer: połtawsko-kijowskim