Fonologia i fonetyka języka angielskiego

Fonologia i fonetyka języka angielskiego – zjawiska fonetyczne i fonologiczne zachodzące we współczesnym języku angielskim. Język ten jest bogaty w samogłoski oraz dysponuje porównywalną z innymi językami indoeuropejskimi liczbą spółgłosek. Większość samogłosek ma charakter swoisty dla angielszczyzny, w przypadku niektórych trudno znaleźć ich dokładne odpowiedniki w innych językach. Bardziej przystępny dla cudzoziemców jest system spółgłoskowy, choć istnieją również spółgłoski realizowane w nieco odmienny sposób.
System dźwiękowy języka angielskiego składa się z samogłosek i spółgłosek. Choć angielski alfabet składa się z 26 liter, w mowie używa się co najmniej 44 dźwięków: samogłosek, spółgłosek i dyftongów.
Angielskie samogłoski i spółgłoski rzadko występują w izolacji, a najczęściej znajdują się pod wpływem otaczających je dźwięków. Dochodzi do zjawisk związanych z łączeniem międzywyrazowym takich jak asymilacja (upodabnianie do sąsiednich dźwięków), osłabianie formy, ubezdźwięcznienie samogłosek, nazalizacja i inne. Choć są to głównie zjawiska czysto fonetyczne, niektóre mogą być fonemiczne, to znaczy produkować nowe fonemy.
Język angielski jest bogaty w rozwiązania prozodyczne. Istnieje kilka wzorów intonacyjnych: intonacja wysoka opadająca, krótka (niska) opadająca, niska wznosząca, wysoka wznosząca, wreszcie hybrydy wznosząco-opadająca i opadająco-wznosząca. Każda z nich niesie inne wartości dodane do tekstu i potrafi przekazać co najmniej tyle samo co czysty przekaz tekstowy.
Nie istnieje jednolity wzorzec wymowy języka angielskiego, który można by uznać za jedyny „poprawny”. Najczęściej jako standardowe, zwłaszcza w kontekście języka angielskiego jako obcego, wymienia się Received Pronunciation (RP) i General American (GA). Poza nimi istnieje mnogość odmian geograficznych i etnicznych języka, cechujących się zróżnicowanymi wzorcami fonetycznymi i normami wymowy.

context: Angielszczyzna cechuje się sporym zróżnicowaniem wewnętrznym, związanym z czynnikami geograficznymi i społecznymi. Zróżnicowanie to odzwierciedla się w istnieniu różnych standardów i gwar języka angielskiego. Skupiając się jedynie na aspekcie wymowy, zamiast o dialektach mówi się o różnych akcentach. Wśród nich najbardziej rozpoznawalne to brytyjski Received Pronunciation (RP) i amerykański General American (GA). To zwykle jednego z tych akcentów naucza się obcokrajowców, i to najczęściej tych akcentów używają prezenterzy radiowi i telewizyjni (RP nazywany jest przez to czasem także BBC English, ale współcześnie w BBC używa się także innych akcentów). Wśród ich rodzimych użytkowników panuje na ogół opinia, że te właśnie odmiany nie są naznaczone silnymi regionalnymi naleciałościami, a przez to można je uznać za standardowe akcenty. Nazwanie jednak któregokolwiek akcentu standardowym może być nieco kontrowersyjne, ponieważ, jak wspomniano, nie ma wyłącznie jednego modelu wymowy.
qas: question: Co wpływa na zróżnicowanie języka angielskiego?
answers: text: czynnikami geograficznymi i społecznymi
generative_answer: Czynniki geograficzne i społeczne

question: Jakiego sformułowania używa się zamiast "dialektu" w odniesieniu do języka angielskiego?
answers: text: akcentach
generative_answer: Akcent

question: Z jakiego kraju pochodzi akcent Received Pronunciation?
answers: text: brytyjski
generative_answer: Wielkiej Brytanii

question: Jakich akcentów języka angielskiego uczą się obcokrajowcy?
answers: text: Received Pronunciation (RP) i amerykański General American (GA)
generative_answer: Received Pronunciation lub General American

question: Czy akcent GA jest dopuszczalny w telewizji BBC?
answers: text: używa się także innych akcentów
generative_answer: tak