Crimen sollicitationis

Crimen sollicitationis (łac. przestępstwo nagabywania) – dokument wydany przez Kongregację Świętego Oficjum w 1922, który ujednolicał procedury postępowania wobec kapłanów Kościoła katolickiego, oskarżonych m.in. o wykorzystywanie sakramentu pokuty do solicytacji, czyli składania propozycji seksualnych penitentom. Instrukcja była precyzyjnym opisem szczegółowo określonych kroków, które miały doprowadzić do procesu kanonicznego, czyli wewnątrzkościelnego procesu decydującego o tym, czy oskarżony kapłan może wykonywać obowiązki duszpasterskie. Procedura opierała się na metodach pośrednich, obejmujących badanie wiarygodności oskarżającego oraz życia oskarżonego księdza.

context: Dotyczy to również instrukcji Crimen Sollicitationis, która z definicji odnosi się do naruszenia świętości sakramentu pokuty (spowiedzi), nie zaś do przestępstwa pedofilii. Jest to jednak przypadek, w którym postępowanie księdza może naruszyć zarówno prawo świeckie, jak i kościelne. Ciężki grzech duchownego, jakim jest wykorzystywanie seksualne kogokolwiek pod pretekstem spowiedzi nie był przestępstwem w rozumieniu kodeksu karnego. Jednak od lat 70. XX wieku, pojawiła się tendencja do kryminalizacji lub uznania za czyn zabroniony zachowań znanych jako molestowanie seksualne – „sexual harrasment”, wobec osób dorosłych. Gdy molestowana podczas spowiedzi osoba jest dzieckiem czy osobą nieletnią, może to być przestępstwo podpadające pod kodeks karny i ścigane z oskarżenia publicznego jako wykorzystywanie seksualne dzieci.
qas: question: Do czego nawiązuje Crimen Sollicitationis?
answers: text: naruszenia świętości sakramentu pokuty
generative_answer: naruszenia świętości sakramentu pokuty

question: Czy można założyć postępowanie karne księdzu?
answers: text: Gdy molestowana podczas spowiedzi osoba jest dzieckiem czy osobą nieletnią, może to być przestępstwo podpadające pod kodeks karny
generative_answer: tak

context: „Uwagi wstępne” (pargraf 1-14) – definiują kanoniczne „przestępstwo solicytacji”, które zachodzi „gdy ksiądz – w trakcie samej czynności sakramentu spowiedzi; przed lub natychmiast po spowiedzi; w związku z lub pod pretekstem spowiedzi lub nawet bez związku ze spowiedzią (ale) w konfesjonale lub innym miejscu, przeznaczonym do wysłuchiwania spowiedzi i sprawiającym wrażenie, że wysłuchuje się tam spowiedzi – próbował nakłonić lub sprowokować penitenta (kimkolwiek on lub ona by byli) do niemoralnych lub nieprzyzwoitych czynów, czy to przy użyciu słów, znaków, skinięć głową, dotyku lub poprzez wiadomość na piśmie (przeznaczoną do przeczytania od razu lub później) lub zuchwale poważył się mieć niestosowną albo nieprzyzwoitą rozmowę lub wzajemny stosunek z tą osobą” – cytat definicji z Konstytucji Sacramentum Poenitentiae, §1. z roku 1741. Odpowiedzialnym za postawienie tej „niesłychanej zbrodni” przed sądem (kanonicznym) jest lokalny ordynariusz, który może przewodniczyć procesowi osobiście lub poprzez upoważnionego duchownego. Ze szczególnych powodów można przekazać sprawę bezpośrednio Świętej Kongregacji Świętego Oficjum, lub też ona sama może ją przejąć. Ordynariusz ma prawo sądzić obwinionego również wtedy, gdy jest zakonnikiem, zaznaczając że bezpośredni przełożony zakonnika ma prawo do nakładania pokuty, i przeniesienia go w inne miejsce chyba że lokalny ordynariusz tego zabroni, w powodu wpłynięcia skargi. Ordynariusz ma prawo powołać do procesu asesorów rzeczoznawców. W procesie muszą wziąć udział: rzecznik sprawiedliwości (oskarżyciel), adwokat obwinionego i notariusz. Wszyscy powołani do uczestniczenia w procesie muszą być duchownymi w dojrzałym wieku, doktorami prawa kanonicznego lub ekspertami. Wszyscy oni, obwiniony oraz inne osoby powołane do procesu, muszą składać przysięgę zachowania tajemnicy, a w przypadku jej złamania podlegają automatycznej ekskomunice, której zdjęcie zarezerwowane jest wyłącznie dla osoby papieża. Przysięga zachowania tajemnicy składają także obwiniający i świadkowie, nie podlegają jednak automatycznej ekskomunice, chyba że ostrzeże się ich przed taką karą w trakcie zeznań. Przysięga zachowania tajemnicy dotyczy wyłącznie wiedzy nabytej podczas procesu, czyli nie tej którą posiadają obwiniający i świadkowie niezależnie od procesu. Doprecyzowuje to załącznik do instrukcji tekstu przysięgi:
qas: question: Kto powinien zgłosić do sądu kanonicznego podejrzenie popełnienia przestępstwa solicytacji?
answers: text: lokalny ordynariusz
generative_answer: lokalny ordynariusz

question: Jakie osoby muszą być obecne w trakcie procesu?
answers: text: rzecznik sprawiedliwości (oskarżyciel), adwokat obwinionego i notariusz
generative_answer: rzecznik sprawiedliwości (oskarżyciel), adwokat obwinionego i notariusz

question: Jakie konsekwencje grożą za niedotrzymanie przysięgi zachowania tajemnicy?
answers: text: ekskomunice
generative_answer: ekskomunika

question: Jaki rodzaj wiedzy obejmuje przysięga składana podczas procesu?
answers: text: wyłącznie wiedzy nabytej podczas procesu
generative_answer: wyłącznie wiedzę nabytą podczas procesu

question: Jakie grupy społeczne popełniają przestępstwo solicytacji najczęściej?
plausible_answers: text: duchownymi w dojrzałym wieku
generative_answer: duchowni w dojrzałym wieku