Układ Sikorski-Majski

Układ Sikorski-Majski – układ z dnia 30 lipca 1941 roku między Polską (sygnatariusz: Władysław Sikorski) a ZSRR (sygnatariusz: Iwan Majski), przywracający stosunki dyplomatyczne między obu państwami, zerwane 17 września 1939 z chwilą agresji ZSRR na Polskę wobec wysuniętego wówczas w nocie skierowanej do ambasadora RP oficjalnego stwierdzenia władz ZSRR o zaprzestaniu istnienia państwa polskiego. Układ miał na celu wspólną walkę obu państw z III Rzeszą w czasie II wojny światowej w ramach koalicji antyhitlerowskiej.

context: Pierwsza bezpośrednia rozmowa Sikorski-Majski, z udziałem polskiego ministra spraw zagranicznych, Augusta Zaleskiego, w obecności stałego sekretarza stanu w Foreign Office, Aleksandra Cadogana odbyła się 5 lipca 1941 roku. Rokowania prowadzone za pośrednictwem brytyjskim w Londynie zakończyły się podpisaniem międzypaństwowego porozumienia pomiędzy Polską a ZSRR w dniu 30 lipca 1941 roku. Układ przewidywał przywrócenie stosunków dyplomatycznych między obydwoma krajami oraz budowę armii polskiej w ZSRR pod dowództwem polskim. Układ podpisany został przez premiera rządu RP na uchodźstwie generała Władysława Sikorskiego i ambasadora ZSRR w Londynie Iwana Majskiego – stąd jego kolokwialna nazwa. W artykule 1 układu Rząd ZSRR uznał, że traktaty radziecko-niemieckie z 1939 roku tracą moc, zaś Rząd RP stwierdzał, że nie jest związany żadnym układem skierowanym przeciw ZSRR. W protokole dodatkowym rząd ZSRR zagwarantował „amnestię” dla obywateli polskich: więźniów politycznych i zesłańców pozbawionych wolności na terenie ZSRR w więzieniach i obozach Gułagu, a także jeńców.
qas: question: Kiedy doszło do pierwszego spotkania Sikorskiego i Majskiego?
answers: text: 5 lipca 1941
generative_answer: 5 lipca 1941

question: Czym zakończone były rozmowy prowadzone przez polityków?
answers: text: podpisaniem międzypaństwowego porozumienia pomiędzy Polską a ZSRR
generative_answer: podpisaniem międzypaństwowego porozumienia pomiędzy Polską a ZSRR

question: Kiedy doszło do zawarcia paktu między Związkiem a Polską?
answers: text: 30 lipca 1941
generative_answer: 30 lipca 1941

question: Co zakładał pakt zawarty w lipcu 1941 roku?
answers: text: przywrócenie stosunków dyplomatycznych między obydwoma krajami oraz budowę armii polskiej w ZSRR pod dowództwem polskim
generative_answer: przywrócenie stosunków dyplomatycznych między obydwoma krajami oraz budowę armii polskiej w ZSRR pod dowództwem polskim

question: Kto podpisał zawarte porozumienie?
answers: text: Władysława Sikorskiego i ambasadora ZSRR w Londynie Iwana Majskiego
generative_answer: Władysław Sikorski i Iwan Majski

context: 25 kwietnia 1943 po odkryciu przez Niemców zbiorowych grobów oficerów polskich zamordowanych przez NKWD w Katyniu i zwróceniu się przez rząd polski do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o dochodzenie w sprawie, ZSRR jednostronnie zerwał stosunki dyplomatyczne z rządem Rzeczypospolitej Polskiej. Zerwanie stosunków dyplomatycznych przez rząd ZSRR z rządem RP nie oznaczało unieważnienia pozostałych elementów umowy międzynarodowej, w szczególności jednostronnych deklaracji stron zawartych w art. 1 układu.
qas: question: Przez kogo zostały odnalezione mogiły w Katyniu?
answers: text: Niemców
generative_answer: Niemców

question: Kto dokonał mordu w Katyniu?
answers: text: NKWD
generative_answer: NKWD

question: Komu odebrano życie w Katyniu?
answers: text: oficerów polskich
generative_answer: polskim oficerom

question: Czy po zerwaniu stosunków dyplomatycznych z Polską, Związek Radziecki nie był już związany żadnymi postanowieniami międzynarodowymi?
answers: text: Zerwanie stosunków dyplomatycznych przez rząd ZSRR z rządem RP nie oznaczało unieważnienia pozostałych elementów umowy międzynarodowej
generative_answer: nie