Zakazane piosenki

Zakazane piosenki – polski muzyczny film fabularny z 1946, w reżyserii Leonarda Buczkowskiego według scenariusza Ludwika Starskiego.
Film upamiętnia antyniemiecką i partyzancką twórczość muzyczną czasów II wojny światowej, jednocześnie przedstawiając w epizodach historię okupacji niemieckiej od kapitulacji wrześniowej, aż po wkroczenie Armii Czerwonej do Warszawy. Przedstawione w nim piosenki są w większości oparte na autentycznej twórczości wykonawców ulicznych i orkiestr podwórkowych.
Początkowo twórcy planowali zrobienie średniometrażowego dokumentu muzycznego, jednak po jego ukończeniu w 1946 zdecydowano się wydłużyć go do fabularyzowanej wersji pełnometrażowej. Tym samym Zakazane piosenki stały się pierwszym polskim filmem pełnometrażowym nakręconym po II wojnie światowej w kraju. Premiera filmu odbyła się w 1947. Cieszył się on dużą popularnością, jednak krytyka zarzucała mu fałszowanie rzeczywistości okupacyjnej i łagodzenie okrucieństw niemieckich tamtego czasu. W związku z tym film został wycofany z kin i skierowany do poprawy. Wersja zmieniona, w większym stopniu akcentująca grozę czasów wojny, weszła na ekrany w 1948. Również i ona była bardzo popularna. Do początków XXI wieku film obejrzało w kinach około 15 milionów widzów.

context: Pierwsza pełnometrażowa wersja filmu cieszyła się olbrzymim powodzeniem wśród widzów – bilety wykupywano błyskawicznie, w kinach wybuchały awantury pomiędzy zniecierpliwionymi widzami, walczącymi o bilety, spopularyzowały się także śpiewane w filmie piosenki. Reakcje krytyki nie były już tak entuzjastyczne. Pierwsze recenzje były raczej pozytywne – Zbigniew Pitera (Film 11/1947) chwalił Zakazane piosenki za spełnienie oczekiwań na pierwszy film polski, zaznaczał jednak, że epizodyczna formuła filmu szkodzi jego jedności dramaturgicznej oraz wpływa na szkicowe potraktowanie postaci; według niego nie dyskwalifikowało to jednak filmu, jako że wyobraźnia widza mogła wypełnić ewentualne luki. Również Marian Promiński w „Odrodzeniu” (5/1947) zwracał uwagę na szkicowość filmu, a także na uproszczenie obrazu okupacji, ten jednak recenzent chwalił Zakazane piosenki za unikanie brutalności, humor, a także za odpowiedź na sentymentalne potrzeby Polaków. Jerzy B. Klima („Kurier Polski” 27 I 1947) oraz Mieczysław Drobner („Film” 11/1947) chwalili warstwę muzyczną filmu, która, ich zdaniem, znakomicie oddawała emocje widzów. Jalu Kurek w „Dzienniku Polskim” chwalił pomysł na film, z kolei w dzienniku „Ziemia Pomorska” wyrażano uznanie za doskonałe oddanie realiów okupacyjnej Warszawy. Krytyka chwaliła też powszechnie aktorów i scenografię.
qas: question: Czy ścieżka dźwiękowa w filmie zyskała znaczącą rozpoznawalność?
answers: text: spopularyzowały się także śpiewane w filmie piosenki
generative_answer: tak

question: Czy Pitera stwierdził, że film był pierwszym takim dziełem w Polsce?
plausible_answers: text: Zbigniew Pitera (Film 11/1947) chwalił Zakazane piosenki za spełnienie oczekiwań na pierwszy film polski
generative_answer: tak

question: Co wytknął filmowi Promiński?
answers: text: szkicowość filmu, a także na uproszczenie obrazu okupacji
generative_answer: szkicowość filmu, a także uproszczenie obrazu okupacji

question: Jakie zalety filmu określił Promiński?
answers: text: unikanie brutalności, humor, a także za odpowiedź na sentymentalne potrzeby Polaków
generative_answer: unikanie brutalności, humor, a także odpowiedź na sentymentalne potrzeby Polaków

question: Co powszechnie krytycy wymieniali jako zalety filmu?
answers: text: aktorów i scenografię
generative_answer: aktorów i scenografię

context: Niektórzy z wykonawców, którzy zgłosili się do Filmu Polskiego ze swoim okupacyjnym repertuarem otrzymali w filmie niewielkie role. Profesjonalni aktorzy grający w Zakazanych piosenkach wywodzili się na ogół z teatrów – warszawskich, łódzkich i z krakowskiego Starego Teatru. Dzięki udziałowi w produkcji Buczkowskiego i Starskiego stali się pierwszymi gwiazdami polskiego filmu powojennego. Jeszcze przed ukończeniem zdjęć do Zakazanych piosenek Danuta Szaflarska, odtwarzająca główną rolę kobiecą, pojawiła się na okładce pierwszego numeru czasopisma „Film”, w tym samym numerze ukazał się też wywiad z aktorką, przeprowadzony przez Zbigniewa Piterę (numer w całości wykupiono).
qas: question: W filmie jakiej produkcji dostali role wszyscy wykonawcy Zakazanych piosenek?
plausible_answers: text: Niektórzy z wykonawców, którzy zgłosili się do Filmu Polskiego
generative_answer: Niektórzy z wykonawców, którzy zgłosili się do Filmu Polskiego

question: Aktorzy grający na co dzień w jakich teatrach wzięli także udział w produkcji filmu?
answers: text: warszawskich, łódzkich i z krakowskiego Starego Teatru
generative_answer: warszawskich, łódzkich i z krakowskiego Starego Teatru

question: Na okładce jakiego magazynu wystąpiła Danuta Szaflarska?
answers: text: Film
generative_answer: Film

question: Jaką rolę w produkowanym filmie zagrała Danuta Szaflarska?
answers: text: główną rolę kobiecą
generative_answer: główną kobiecą

question: Kto przeprowadził z Szaflarską rozmowę i zamieścił ją w czasopiśmie "Film"?
answers: text: Zbigniewa Piterę
generative_answer: Zbigniew Pitera