Oblężenie Malty (1798–1800)

Oblężenie Malty, znane też jako Oblężenie Valletty lub Blokada Francuzów (malt. L-Imblokk tal-Franċiżi) – dwuletnie oblężenie i blokada francuskiego garnizonu w Valletcie, największym mieście i głównym porcie na śródziemnomorskiej wyspie Malcie, pomiędzy rokiem 1798 a 1800.
Valletta została zdobyta przez francuskie siły ekspedycyjne podczas śródziemnomorskiej kampanii Napoleona. Bonaparte pozostawił tam garnizon liczący trzy tysiące ludzi, pod dowództwem Claude’a-Henri Belgranda de Vaubois. Kiedy francuska flota śródziemnomorska została 1 sierpnia 1798 roku zniszczona w bitwie pod Abukirem, brytyjska Royal Navy mogła rozpocząć blokadę Malty, z pomocą ludności wyspy, która rozpoczęła powstanie przeciwko Francuzom. Zmuszone do wycofania się do Valletty, siły okupacyjne musiały się zmierzyć z niedostatkiem żywności, spotęgowanym przez skuteczność blokady: jakkolwiek małe ilości artykułów żywnościowych dotarły na początku 1799 roku, nie powtórzyło się to aż do początku roku 1800. W tym czasie głód i choroby odbiły się w katastrofalny sposób na zdrowiu, morale oraz zdolności bojowej żołnierzy francuskich.
W lutym roku 1800, wyruszył z Tulonu konwój pod dowództwem kontradmirała Jeana-Baptiste’a Perrée’a, który był zdecydowany dostarczyć zaopatrzenie do garnizonu. Eskadra okrętów blokady pod dowództwem wiceadmirała lorda Nelsona, na oczach głodujących żołnierzy na Malcie, przechwyciła konwój. W trakcie kilku krótkich starć Perrée zginął, a jego okręt flagowy został zdobyty. W następnym miesiącu francuski okręt liniowy „Guillaume Tell”, obładowany żołnierzami, wypłynął z Valletty do Tulonu, lecz również został przechwycony, i po zaciętej bitwie zmuszony do poddania się brytyjskiej eskadrze. Klęski te uświadomiły Francuzom niemożność utrzymania pozycji w Valletcie, a jej poddanie nieuniknionym. Jakkolwiek Vaubois utrzymał się przez następne 5 miesięcy, w końcu skapitulował 4 września. Do tego czasu, śmiertelność z niedożywienia i tyfusu osiągnęła w garnizonie liczbę 100 ludzi dziennie. Malta przypadła Wielkiej Brytanii, a kontrola nad wyspą była przyczyną wybuchu wojen napoleońskich w roku 1803. Ostatecznie pozostała pod zarządem brytyjskim przez 164 lata, do roku 1964, kiedy uzyskała niepodległość.

context: Rok 1799 był frustrujący dla brytyjskich i maltańskich oddziałów, rozmieszczonych wokół Valletty, ponieważ działania zmierzające do zapewnienia wystarczających sił do utrzymania oblężenia były wielokrotnie odrzucane. Generał James St Claire-Erskine, dowódca sił brytyjskich na Morzu Śródziemnym, uważał trwającą wojnę koalicji przeciw Francuzom we Włoszech oraz obronę Minorki za ważniejsze niż oblężenie Francuzów na Malcie, a pokonani Neapolitańczycy nadal odmawiali pomocy. Rosyjska eskadra okrętów, którą dowodził admirał Fiodor Uszakow przypłynęła na krótko na wyspę w styczniu, lecz niemal natychmiast otrzymała rozkaz dołączenia do rosyjskich i tureckich wojsk oblegających wyspę Korfu. Jakby tego było mało, siły sprzymierzone miały problemy z zapewnieniem żywności dla Maltańczyków, zaś Francuzom udało się dostarczyć, mimo blokady, żywność na początku roku – w styczniu 1799 roku szkuner z Ankony dopłynął do Valletty, a w lutym fregata „Boudeuse” ominęła blokadę i wpłynęła do portu, przywożąc z Tulonu zapasy żywności. W maju wielka ekspedycja francuska(ang.) pod dowództwem admirała Etienne Eustache Bruixa, wpłynęła na zachodnią część Morza Śródziemnego, czym zmusiła Nelsona do przywołania rozproszonej po całym rejonie floty, czasowo zawieszając blokadę Malty. Podczas tej operacji kilka francuskich statków zaopatrzeniowych, wykorzystując nieobecność brytyjskiej eskadry, wpłynęło do portu w Valletcie.
qas: question: W jaki sposób siłom francuskim udało się dostarczyć pożywienie na Maltę na początku roku 1799 r.?
answers: text: w styczniu 1799 roku szkuner z Ankony dopłynął do Valletty, a w lutym fregata „Boudeuse” ominęła blokadę i wpłynęła do portu, przywożąc z Tulonu zapasy żywności
generative_answer: w styczniu 1799 roku szkuner z Ankony dopłynął do Valletty, a w lutym fregata „Boudeuse” ominęła blokadę i wpłynęła do portu, przywożąc z Tulonu zapasy żywności

question: Czy siły rosyjskie pozostały w okolicach wyspy na długo?
answers: text: Rosyjska eskadra okrętów, którą dowodził admirał Fiodor Uszakow przypłynęła na krótko na wyspę w styczniu, lecz niemal natychmiast otrzymała rozkaz dołączenia do rosyjskich i tureckich wojsk oblegających wyspę Korfu
generative_answer: nie

question: W jaki sposób siły admirała Bruixa doprowadziły do czasowego zniesienia blokady Malty?
answers: text: W maju wielka ekspedycja francuska(ang.) pod dowództwem admirała Etienne Eustache Bruixa, wpłynęła na zachodnią część Morza Śródziemnego, czym zmusiła Nelsona do przywołania rozproszonej po całym rejonie floty, czasowo zawieszając blokadę Malty
generative_answer: W maju wielka ekspedycja francuska(ang.) pod dowództwem admirała Etienne Eustache Bruixa, wpłynęła na zachodnią część Morza Śródziemnego, czym zmusiła Nelsona do przywołania rozproszonej po całym rejonie floty, czasowo zawieszając blokadę Malty

question: W jaki sposób siły francuskie wykorzystały czasowe zniesienie blokady Malty?
answers: text: kilka francuskich statków zaopatrzeniowych, wykorzystując nieobecność brytyjskiej eskadry, wpłynęło do portu w Valletcie
generative_answer: kilka francuskich statków zaopatrzeniowych wpłynęło do portu w Valletcie