Stary kościół św. Katarzyny w Żejtun

Stary kościół św. Katarzyny (malt. Knisja ta’ Santa Katerina l-Antika, ang. St. Catherine's Old Church), znany też jako kościół św. Grzegorza (malt. Knisja ta’ San Girgor, ang. St. Gregory's Church) – rzymskokatolicki kościół w Żejtun (wym. „Zejtun”) na Malcie. Kościół i związane z nim budynki towarzyszące znajdują się na obrzeżach miasta, górując ponad Marsascala Bay, St. Thomas’ Bay oraz portem Marsaxlokk. Kościół jest powszechnie znany jako Saint Gregory's, a to w związku z tradycyjną procesją organizowaną w pierwszą środę po Wielkanocy. Jego wezwanie św. Katarzyny z Aleksandrii nawiązuje do pierwszej kaplicy na tym miejscu, która była piątym z ośmiu kościołów macierzystych na Malcie. Kościół znajduje się w pobliżu trzech cmentarzy w Żejtun – pod wezwaniem św. Rocha, św. Grzegorza oraz św. Katarzyny. Funkcja kościoła jako kościoła parafialnego w Żejtun została przejęta przez nowy kościół parafialny, również pod wezwaniem św. Katarzyny, zaprojektowany przez Lorenzo Gafę.
Istniejący budynek kościoła powstał na miejscu starszej, XV-wiecznej kaplicy, również poświęconej św. Katarzynie, oraz przylegającej do niego prywatnej kaplicy poświęconej św. Markowi i św. Jakubowi. Zapiski z późnego średniowiecza potwierdzają, że kościół był znakiem szczególnym dla żeglarzy na morzu. W ciągu wieków budowla była przebudowywana i powiększana, zburzono też przylegającą prywatną kaplicę. Rozbudowa objęła również zbudowanie transeptu oraz kopuły. Współczesna fasada pochodzi prawdopodobnie z XVII wieku, kiedy dodano do niej renesansową bramę. Stary kościół św. Katarzyny jest czynny, odbywają się tam modlitwy i codzienna msza święta. Budynek kościoła zaliczony jest do zabytków narodowych 1. klasy, jest również umieszczony na liście National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands.

context: W każdym razie, na początku XIV wieku mała wczesnośredniowieczna kaplica pod wezwaniem św. Katarzyny, służyła południowo-wschodniemu regionowi Malty. Na początku XV wieku był to już kościół parafialny; piąty z ośmiu kościołów macierzystych na Malcie. W roku 1436 kościół występuje w dokumencie de Mello rollo. Biskup Senatore de Mello poprosił czterech katedralnych kanoników, aby odszukali i spisali wszystkie prebendy, kanonie i inne źródła generujące korzyści materialne w diecezji na Malcie, a także przychody i imiona księży mających pożytek z tych źródeł. Na liście tej (rollo) znalazło się dwanaście kaplic, tworzących pierwszy system parafii na wyspie. Kaplica św. Katarzyny w Żejtun wpisana została na tę listę pod nazwą wsi Bisqallin (dzisiaj Żejtun).
qas: question: Jaki obszar obejmowała budowla św. Katarzyny na początku XIV wieku?
answers: text: południowo-wschodniemu regionowi Malty
generative_answer: południowo-wschodni region Malty

question: Ile macierzystych budowli sakralnych znajduje się obecnie na wyspie?
plausible_answers: text: ośmiu
generative_answer: osiem

question: Z czym zwrócił się de Mello do kanoników?
answers: text: aby odszukali i spisali wszystkie prebendy, kanonie i inne źródła generujące korzyści materialne w diecezji na Malcie, a także przychody i imiona księży mających pożytek z tych źródeł
generative_answer: aby odszukali i spisali wszystkie prebendy, kanonie i inne źródła generujące korzyści materialne w diecezji na Malcie, a także przychody i imiona księży mających pożytek z tych źródeł

question: Ile kaplic zostało wyróżnionych na zestawieniu kanoników?
answers: text: dwanaście
generative_answer: dwanaście

question: Pod nazwą której osady zapisana została budowla św. Katarzyny?
answers: text: Bisqallin
generative_answer: Bisqallin

context: Kaplica zbudowana była na rzucie prostokątnym, z prostą fasadą. Miała wejście zwieńczone ostrym łukiem, dach pokryty tradycyjnymi płytkami xorok. Prawdopodobnie dzisiejszy kościół zbudowany jest na śladach starej kaplicy, ze ścianami nawy pokrywającymi się z jej murami. Fasada skierowana była w kierunku północnym – ku katedrze w Mdinie, średniowiecznej stolicy w centrum wyspy. Dziś, w tym kierunku zaraz za terenem kościelnym, znajduje się statua św. Grzegorza. Mała i prosta średniowieczna kaplica służyła jako kościół parafialny w Żejtun przez wiele lat.
qas: question: Jaki kształt ma kaplica starego kościoła św. Katarzyny?
answers: text: prostokątnym
generative_answer: prostokątny

question: Czym obecnie pokryty jest dach kościoła?
plausible_answers: text: płytkami xorok
generative_answer: płytkami xorok

question: W kierunku jakiej innej katedry skierowany jest stary kościół św. Katarzyny?
answers: text: w Mdinie
generative_answer: w Mdinie

question: Jaką funkcję przez lata pełniła kaplica w Żejtun?
answers: text: kościół parafialny
generative_answer: kościoła parafialnego

question: Posąg jakiego świętego znajduje się obecnie za terenem kościelnym starego kościoła św. Katarzyny?
answers: text: Grzegorza
generative_answer: Grzegorza