Volksgerichtshof

Volksgerichtshof (VGH) (pol. Trybunał Ludowy, TL) – sąd specjalny, ustanowiony w 1934 roku przez władze III Rzeszy poza konstytucyjnymi ramami prawa, do osądzania takich przestępstw jak zdrada stanu (niem. Hochverrat) i zdrada państwa (niem. Landesverrat); zakres jego kognicji i jurysdykcji był systematycznie poszerzany (m.in. o defetyzm, sabotaż gospodarczy, szpiegostwo). W 1936 przekształcony w sąd zwyczajny. Rozwiązany przez Sojuszniczą Radę Kontroli Niemiec 20 października 1945.
Organizacja Trybunału i sam przewód sądowy były nastawione na przeprowadzanie procesów doraźnych – był to sąd jednoinstancyjny, de facto narzędzie mordów sądowych. Trybunał skazał osiemnaście tysięcy osób, w ogromnej liczbie przypadków wydając karę śmierci – do 1945 wykonano około 5200 egzekucji. Trybunał orzekał m.in. w sprawach członków niemieckiego ruchu oporu – grup opozycyjnych Czerwonej Orkiestry, Białej Róży, Edelweisspiraten, Kręgu z Krzyżowej oraz uczestników zamachu na Adolfa Hitlera z 20 lipca 1944.
25 stycznia 1985 Bundestag jednogłośnie uznał Trybunał Ludowy za „instrument terroru do wykonania nazistowskiej tyranii”. Prawnie obowiązujące wyroki Trybunału Ludowego i sądów specjalnych zostały unieważnione ustawą dopiero w 1998.

context: Trybunał Federalny (niem. Bundesgerichtshof) w 1956 przyznał członkom Trybunału Ludowego tzw. przywilej sędziowski (niem. Richterprivileg) – czyli omyłkę sądową – zgodnie z którym żaden z nich nie może zostać skazany z powodu naginania prawa lub innych przestępstw, jeśli dotrzymywał wówczas obowiązujących ustaw lub niesprawiedliwość jego postępowania nie została sądownie potwierdzona. Wprawdzie pod koniec lat 60. XX wieku procesem przeciw sędziemu Trybunału Hansowi-Joachimowi Rehse, próbowano załatwić na drodze karnej zaległości wobec niesprawiedliwości, jakich dopuścił się Trybunał Ludowy, jednak oskarżony zmarł, zanim zapadł wyrok ostatniej instancji. Berlińska prokuratura – po wznowieniu dochodzenia z 1979 – ponownie wniosła 6 września 1984 oskarżenie przeciw Paulowi Reimersowi, członkowi składu orzekającego Freislera w 1. składzie Trybunału Ludowego, oskarżając go o 62 morderstwa i 35 przypadków usiłowania morderstwa. W wyniku dochodzenia prokuratura stwierdziła, że Trybunał Ludowy, w każdym razie od powołania Freislera w sierpniu 1942, nie był już więcej sądem powszechnym, ale był uważany za sąd fikcyjny. Jeszcze w tym samym roku, przed otwarciem głównego procesu, 82-letni obwiniony popełnił samobójstwo. Dalsze śledztwa musiały być ostatecznie umorzone w 1991, ponieważ nie było już obwinionych, którzy mogliby stanąć przed sądem.
qas: question: Jak inaczej określić można omyłkę sądową?
answers: text: przywilej sędziowski
generative_answer: przywilej sędziowski

question: Dlaczego Rehse nie odpowiedział za swoje zbrodnie?
answers: text: oskarżony zmarł
generative_answer: oskarżony zmarł

question: O co posądzany był Reimers?
answers: text: 62 morderstwa i 35 przypadków usiłowania morderstwa
generative_answer: 62 morderstwa i 35 przypadków usiłowania morderstwa

question: Jak określano Trybunał Ludowy od 1942 roku?
answers: text: sąd fikcyjny
generative_answer: sąd fikcyjny

question: W którym roku Reimers się zabił?
plausible_answers: text: 1942
generative_answer: w 1942

context: Pierwszym przewodniczącym Trybunału Ludowego został Fritz Rehn, uprzednio sprawujący funkcję przewodniczącego sądu specjalnego w Berlinie, a od lipca 1934 prezydenta senatu Sądu Najwyższego (niem. Kammergericht), który zmarł 18 września 1934. Przez kolejne dwa lata stanowisko przewodniczącego nie było obsadzone, a Trybunałem kierował najstarszy przewodniczący senatu. 1 czerwca 1936 funkcję przewodniczącego objął Otto Georg Thierack, w NSDAP jeszcze przed 1933, od 1935 wiceprzewodniczący Sądu Rzeszy. Thierack sprawował urząd do 20 sierpnia 1942, kiedy to został powołany na ministra sprawiedliwości. Przewodniczącym Trybunału został wtedy Roland Freisler, pełniący dotychczas funkcję sekretarza stanu w ministerstwie sprawiedliwości. Po śmierci Freislera w lutym 1945, na przewodniczącego powołano Harry’ego Haffnera, który uprzednio pełnił funkcję prokuratora generalnego w Katowicach.
qas: question: Jakie stanowisko zajmował Rehn, zanim przejął obowiązki przewodniczącego Trybunału Ludowego?
answers: text: przewodniczącego sądu specjalnego w Berlinie
generative_answer: przewodniczącego sądu specjalnego w Berlinie

question: Czy od razu po śmierci Fritza Rehna wyznaczono nowego przewodniczącego Trybunału Ludowego?
answers: text: Przez kolejne dwa lata stanowisko przewodniczącego nie było obsadzone
generative_answer: nie

question: Kto dowodził Trybunałem Ludowym w okresie, w którym nikt nie pełnił funkcji przewodniczącego?
answers: text: najstarszy przewodniczący senatu
generative_answer: najstarszy przewodniczący senatu

question: Jakie wydarzenie sprawiło, że Otto Georg Thierack stracił funkcję przewodniczącego Trybunału?
answers: text: został powołany na ministra sprawiedliwości
generative_answer: został powołany na ministra sprawiedliwości

question: Gdzie przebywał Harry Haffner, kiedy zaproponowano mu objęcie funkcji przewodniczącego Trybunału?
plausible_answers: text: w Katowicach
generative_answer: w Katowicach