SMS Karlsruhe (1912)

SMS Karlsruhe − niemiecki krążownik lekki (w oryginalnej nomenklaturze mały krążownik – Kleiner Kreuzer) z okresu I wojny światowej. Budowany w latach 1911–1914, wszedł do służby w Kaiserliche Marine niedługo przed rozpoczęciem działań wojennych. Został wysłany na wody amerykańskie, dla reprezentowania bandery niemieckiej w Indiach Zachodnich. Od sierpnia do października działał z sukcesami jako rajder zwalczający brytyjską żeglugę na Oceanie Atlantyckim. Zatonął 4 listopada 1914 roku w wyniku wewnętrznej eksplozji, z dużymi stratami w załodze.

context: 3 sierpnia 1914 roku dowódca okrętu otrzymał depeszę informującą o wybuchu wojny z Francją, a następnego dnia z Wielką Brytanią. Odtąd jego zadaniem miało być zwalczanie żeglugi brytyjskiej na południowym Atlantyku, u wybrzeży Brazylii. 6 sierpnia spotkał się w morzu w pobliżu Bahamów z niemieckim statkiem pasażerskim „Kronprinz Wilhelm”, na który przekazał uzbrojenie (dwie armaty kal. 88 mm oraz broń ręczną) i amunicję, celem przekształcenia go w krążownik pomocniczy. Oficer nawigacyjny „Karlsruhe”, kapitan Wolfgang Thierfelder, objął dowództwo zmobilizowanego liniowca. W trakcie transferu ludzi i materiałów Niemcy zostali zaskoczeni przez brytyjski krążownik pancerny „Suffolk”, okręt flagowy eskadry kontradmirała Christophera Cradocka. Zmusiło to oba okręty do rozdzielenia się i opuszczenia akwenu. Ścigany przez „Suffolka” „Karlsruhe” uszedł korzystając ze swej przewagi prędkości. Płynąc w kierunku Newport News, gdzie miał zamiar uzupełnić zapasy paliwa płynnego, natknął się wieczorem tego dnia na kolejny brytyjski okręt: krążownik lekki „Bristol”. Po krótkiej, bezskutecznej wymianie ognia „Karlsruhe” zniknął w zapadających ciemnościach. Z braku paliwa skierował się do portorykańskiego San Juan a następnie Willemstad na Curaçao. Ten ostatni port opuścił wieczorem 12 sierpnia, rozpoczynając działania rajderskie.
qas: question: Kiedy wybuchł konflikt zbrojny z Francją?
plausible_answers: text: 3 sierpnia 1914
generative_answer: 3 sierpnia 1914

question: Jaką nazwę nosił statek, z którym dowódca skontaktował się 6 sierpnia?
answers: text: Kronprinz Wilhelm
generative_answer: Kronprinz Wilhelm

question: Jakie uzbrojenie dowódca wręczył statkowi "Kronprinz Wilhelm"?
answers: text: dwie armaty kal. 88 mm oraz broń ręczną
generative_answer: dwie armaty kal. 88 mm oraz broń ręczną

question: Kto pełnił funkcję oficera na "Karlsruhe"?
answers: text: Wolfgang Thierfelder
generative_answer: Wolfgang Thierfelder

question: Kiedy "Karlsruhe" wypłynął z Willemstad?
answers: text: 12 sierpnia
generative_answer: 12 sierpnia

context: Wkrótce po wcieleniu do służby i osiągnięciu gotowości „Karlsruhe”, dowodzony przez Fregattenkapitäna Fritza Lüdecke został wysłany w rejon Morza Karaibskiego, dla zmiany stacjonującego tam starszego krążownika „Dresden”. Miał również reprezentować banderę niemiecką podczas planowanego na połowę sierpnia uroczystego otwarcia Kanału Panamskiego, a następnie na wystawie światowej w San Francisco, ale zamierzenia te zniweczył wybuch wojny. Krążownik, płynąc przez Azory i St. Thomas, dotarł do Port-au-Prince na Haiti, gdzie 25 lipca spotkał się z „Dresdenem”. Zgodnie z otrzymanymi rozkazami, dowódcy obu okrętów zastąpili się rolami: Fregattenkapitän Erich Köhler, biegły w polityce środkowoamerykańskiej, przeszedł z „Dresdena” na „Karlsruhe”, zaś Lüdecke miał na starszym z krążowników powrócić do kraju.
qas: question: W jakim celu okręt ten skierowano na wody Morza Karaibskiego?
answers: text: zmiany stacjonującego tam starszego krążownika „Dresden”
generative_answer: zmiany stacjonującego tam starszego krążownika „Dresden”

question: W ramach jakich wydarzeń krążownik „Karlsruhe” miał być przedstawicielem bandery niemieckiej?
answers: text: uroczystego otwarcia Kanału Panamskiego, a następnie na wystawie światowej w San Francisco
generative_answer: uroczystego otwarcia Kanału Panamskiego, a następnie na wystawie światowej w San Francisco

question: Co sprawiło, że krążownik „Karlsruhe” reprezentował ostatecznie bandery niemieckiej na oficjalnym otwarciu Kanału Panamskiego?
answers: text: wybuch wojny
generative_answer: wybuch wojny

question: Jak wyglądała zamiana ról dowódców dwóch krążowników, która odbyła się w Port-au-Prince na Haiti?
answers: text: Fregattenkapitän Erich Köhler, biegły w polityce środkowoamerykańskiej, przeszedł z „Dresdena” na „Karlsruhe”, zaś Lüdecke miał na starszym z krążowników powrócić do kraju
generative_answer: Fregattenkapitän Erich Köhler, biegły w polityce środkowoamerykańskiej, przeszedł z „Dresdena” na „Karlsruhe”, zaś Lüdecke miał na starszym z krążowników powrócić do kraju

question: Przez jakiej miejsca przepływał „Dresden”, zanim dotarł na Haiti?
plausible_answers: text: Azory i St. Thomas
generative_answer: Azory i St. Thomas