Salomon Morel

Salomon Morel (heb. סלומון מורל) (ur. 15 listopada 1919 w Garbowie, zm. 14 lutego 2007 w Tel Awiwie) – funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa w PRL, oskarżony o zbrodnie przeciwko ludzkości.

context: Od lutego 1945 był komendantem Obozu Zgoda w Świętochłowicach, gdzie, w całym okresie istnienia obozu, zginęło 1855 osób (przypadki udokumentowane przez IPN, domniemana liczba ofiar jest większa). Powodem była głównie epidemia czerwonki, tyfusu plamistego i tyfusu brzusznego, które powstały i rozprzestrzeniły się w wyniku głodu oraz trudnych warunków sanitarnych i higienicznych, dochodziło również do tortur, gwałtów oraz morderstw na terenie obozu. Do obozu kierowano osoby bez żadnych sankcji prokuratorskich, na podstawie decyzji władz bezpieczeństwa. W większości więźniami obozu byli Ślązacy oraz obywatele III Rzeszy, część więźniów stanowili również Polacy z tzw. „Centralnej Polski” oraz co najmniej 38 obcokrajowców (Austriacy, Belg, Czesi, Francuzi, Jugosłowianie, Rumuni). Występowały przypadki, że do obozu wraz z rodzicami kierowano dzieci. Władze starały się przekonać mieszkańców Śląska, że do obozu trafiają wyłącznie Niemcy oraz kolaboranci. Teodor Duda, dyrektor Departamentu Więziennictwa i Obozów, ukarał Morela trzydniowym aresztem domowym oraz potrąceniem 50% z pensji za to, że Morel dopuścił do rozwinięcia się epidemii tyfusu oraz nie poinformował o tym na czas zwierzchników, a także za inne uchybienia w prowadzeniu obozu. Obóz został zlikwidowany 16 listopada 1945 roku, zaś Salomon Morel został przeniesiony na stanowisko komendanta do innego obozu. Uchwałą Prezydium Krajowej Rady Narodowej z 17 września 1946 podporucznik Salomon Morel został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
qas: question: Gdzie znajdował sie Obóz Zgoda?
answers: text: w Świętochłowicach
generative_answer: w Świętochłowicach

question: Ile zgonów w Obozie Zgoda zarejestrował IPN?
answers: text: 1855
generative_answer: 1855

question: Jakie choroby były jedynym powodem zgonów w Obozie Zgoda?
plausible_answers: text: czerwonki, tyfusu plamistego i tyfusu brzusznego
generative_answer: czerwonka, tyfus plamisty i tyfus brzuszny

question: Kto decydował o wysyłaniu osób do Obozu Zgoda?
answers: text: władz bezpieczeństwa
generative_answer: władze bezpieczeństwa

question: Kto przede wszystkim należał do grupy więźniów Obozu Zgoda?
answers: text: Ślązacy oraz obywatele III Rzeszy
generative_answer: Ślązacy oraz obywatele III Rzeszy

context: W 1944, po zajęciu Lublina przez Armię Czerwoną, został strażnikiem więziennym na Zamku w Lublinie. Formalnie mianowanie go strażnikiem nastąpiło dopiero 9 listopada 1944. Naczelnik więzienia Antoni Stolarz w raporcie z 30 listopada 1944, wnosił o zwolnienie Morela oraz pięciu innych strażników ponieważ „nie wykonują sumiennie nałożonych na nich obowiązków, nie starają się podporządkować do regulaminu więziennego zachowują się arogancko przyczem rozsiewają plotki co do mojej osoby, przez co utrudniają mi pracę i podrywają mój autorytet” (pisownia oryginalna), Stolarz prosił w raporcie o zwolnienie tych strażników jako „elementu szkodliwego służbie więziennej”. Morel został przeniesiony do pełnienia funkcji strażnika w więzieniu w Tarnobrzegu, gdzie rozpoczął pracę 15 grudnia 1944 roku. 15 lutego 1945 Morel wraz z grupą operacyjną Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego wyjechał na Górny Śląsk.
qas: question: Jakie stanowisko objął, kiedy Lublin został przejęty przez radzieckie wojska?
answers: text: strażnikiem więziennym na Zamku w Lublinie
generative_answer: strażnika więziennego na Zamku w Lublinie

question: Dlaczego Antoni Stolarz chciał zwolnić z pracy Salomona Morela i jego kilku współpracowników?
answers: text: ponieważ „nie wykonują sumiennie nałożonych na nich obowiązków, nie starają się podporządkować do regulaminu więziennego zachowują się arogancko przyczem rozsiewają plotki co do mojej osoby, przez co utrudniają mi pracę i podrywają mój autorytet”
generative_answer: ponieważ „nie wykonują sumiennie nałożonych na nich obowiązków, nie starają się podporządkować do regulaminu więziennego zachowują się arogancko przyczem rozsiewają plotki co do mojej osoby, przez co utrudniają mi pracę i podrywają mój autorytet”

question: Jakim mianem określił Morela i jego współpracowników w swoim krytycznym raporcie?
answers: text: „elementu szkodliwego służbie więziennej”
generative_answer: „elementu szkodliwego służbie więziennej”

question: W jakim mieście zaczął pracować, kiedy wypuszczono go z więzienia w Lublinie?
plausible_answers: text: Tarnobrzegu
generative_answer: Tarnobrzegu

question: Jaki organ towarzyszył mu na początku 1945 roku w podróży na Górny Śląsk?
answers: text: grupą operacyjną Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego
generative_answer: grupa operacyjna Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego