Szczawik żółty

Szczawik żółty (Oxalis stricta L.) – gatunek rośliny z rodziny szczawikowatych (Oxalidaceae). Jako gatunek rodzimy występuje w lasach i wąwozach wschodniej Azji i wschodniej części Ameryki Północnej, a jako zawleczony i dziczejący – niemal na całym świecie, jest także pospolity w Polsce. W uprawach jest uciążliwym i trudnym do zwalczenia chwastem. Bywa lub bywał wykorzystywany jako roślina jadalna, lecznicza, magiczna i barwierska.

context: Geofit. W Europie Środkowej siewki kiełkują w maju, a niedługo po nich ukazują się pędy wyrastające z kłączy. Szczawik żółty kwitnie w zależności od warunków klimatycznych od lutego do października, w Europie Środkowej od czerwca do października. Kwiaty otwierają się regularnie między godziną 8 a 9 rano (dlatego bywa sadzony w kwiatowych zegarach) w dni słoneczne. W nocy i podczas dni pochmurnych kwiaty pozostają stulone. Zapylenia dokonują owady. Nasiona rozsiewane są podczas gwałtownego otwierania się dojrzałych torebek pod wpływem dotknięcia (ballochoria). Są w efekcie wyrzucane na odległość do 2 m, a według niektórych źródeł nawet ponad 4 m od rośliny macierzystej. Pojedyncza roślina owocując przez cały sezon wegetacyjny może wydać w jego trakcie 5 tysięcy nasion. Kiełkuje niemal 100% z nich. Dodatkowo roślina rozprzestrzenia się wegetatywnie za pomocą podziemnych rozłogów, dzięki czemu tworzyć może zwarte płaty.
qas: question: W jakim miesiącu można zaobserwować kiełkujące szczawiki żółte? 
answers: text: maju
generative_answer: maju

question: Kiedy w Europie Środkowej kwitnie szczawnik żółty?
answers: text: od czerwca do października
generative_answer: od czerwca do października

question: Czy kwiaty szczawnika są otwarte całą dobę? 
answers: text: Kwiaty otwierają się regularnie między godziną 8 a 9 rano
generative_answer: nie

question: Czy kwiaty szczawnika zamykają się na noc?
answers: text: W nocy i podczas dni pochmurnych kwiaty pozostają stulone
generative_answer: tak

question: W jaki sposób szczawnik żółty jest zapylany? 
answers: text: owady
generative_answer: przez owady

context: Gatunek jest uciążliwym chwastem upraw. Jest trudny do zwalczenia za pomocą środków ochrony roślin, a usuwanie mechaniczne jest nierzadko mało skuteczne z powodu odłamujących się podziemnych rozłogów, z których wyrastają nowe pędy. Stosunkowo najbardziej efektywne jest usuwanie mechaniczne roślin młodych (do 6 tygodni), jeszcze nie owocujących i nie tworzących silnych rozłogów. Pomóc w ograniczeniu kiełkowania może mulczowanie gruntu. Nie pomaga w zwalczeniu tego gatunku koszenie – rośliny łatwo odrastają, a w miejscach regularnie koszonych zaczynają rosnąć przy gruncie. Problemem w zwalczaniu gatunku w uprawach jest też jego szybki rozwój – rośliny zakwitają niedługo po kiełkowaniu i kwitną i owocują przez cały sezon wegetacyjny. Ze względu na delikatny pokrój i niewielkie rozmiary roślina nie jest bardzo problematyczna w kontekście plonowania upraw. Jej szkodliwość jest bardziej istotna w uprawach niektórych traw, zwłaszcza kukurydzy i sorgo, ponieważ jest gospodarzem dla patogennych grzybów z rodzaju Puccinia zarażających gatunki uprawiane. Może być też powodem zanieczyszczenia nasion roślin uprawianych.
qas: question: Dlaczego szczawik żółty jest trudny do efektywnego mechanicznego usunięcia?
answers: text: z powodu odłamujących się podziemnych rozłogów, z których wyrastają nowe pędy
generative_answer: z powodu odłamujących się podziemnych rozłogów, z których wyrastają nowe pędy

question: Czy środki ochrony roślin nie są skuteczne w usuwaniu szczawika żółtego z upraw?
answers: text: Jest trudny do zwalczenia za pomocą środków ochrony roślin
generative_answer: tak

question: Jaka jest relatywnie najbardziej skuteczna metoda pozbywania się tego chwastu z upraw?
answers: text: usuwanie mechaniczne roślin młodych (do 6 tygodni), jeszcze nie owocujących i nie tworzących silnych rozłogów
generative_answer: usuwanie mechaniczne roślin młodych (do 6 tygodni), jeszcze nie owocujących i nie tworzących silnych rozłogów

question: Jaka technika może przyczynić się do ograniczenia kiełkowania szczawika żółtego?
answers: text: mulczowanie gruntu
generative_answer: mulczowanie gruntu

question: Dlaczego koszenie nie jest efektywną metodą pozbywania się jakichkolwiek chwastów?
plausible_answers: text: rośliny łatwo odrastają, a w miejscach regularnie koszonych zaczynają rosnąć przy gruncie
generative_answer: rośliny łatwo odrastają, a w miejscach regularnie koszonych zaczynają rosnąć przy gruncie