Amazonia

Amazonia (port. Amazônia, hiszp. Amazonía, fr. Amazonie, niderl. Amazoneregenwoud, ang. Amazonia) – region w Ameryce Południowej w dorzeczu Amazonki, na obszarze Boliwii, Brazylii, Ekwadoru, Gujany, Gujany Francuskiej, Kolumbii, Peru, Surinamu i Wenezueli obejmujący Nizinę Amazonki, południową część Wyżyny Gujańskiej i północno-zachodnią część Wyżyny Brazylijskiej. Teren ten zajmuje obszar 7 mln km², z czego około 5,5 mln km² zajmuje amazoński las deszczowy (port. Floresta Amazônica, hiszp. Selva Amazónica) – wilgotny las liściasty leżący na terenie dziewięciu państw: Brazylii (60% lasu deszczowego), Peru (13%, drugie po Brazylii), Kolumbii, Wenezueli, Ekwadoru, Boliwii, Gujany, Surinamu i Gujany Francuskiej. Cztery z nich noszą wobec tego nazwę krajów amazońskich. Amazonia stanowi ponad połowę wszystkich lasów deszczowych oraz największy i najbogatszy gatunkowo obszar na planecie.

context: Las deszczowy podzielony jest na poszczególne piętra, na których żyją różne organizmy, przystosowane do określonej ilości światła i rodzaju pożywienia. Najwyższe piętro ekosystemu tworzą korony wysokich drzew, np. drzewa kapokowego, które wyrasta 10 m ponad sklepienie lasu. Panują tam specyficzne warunki klimatyczne, jest bardziej sucho i wietrznie. W takich warunkach drzewa wykorzystują mniejsze liście, co chroni je przed nadmierną utratą wody, a nasiona są rozsiewane przez wiatr. W ich koronach żyją duże ptaki, np. harpia wielka.
qas: question: Czy największe piętro systemu ekologicznego składa się z drzewa kapokowego?
plausible_answers: text: Najwyższe piętro ekosystemu tworzą korony wysokich drzew, np. drzewa kapokowego
generative_answer: tak

question: W jaki sposób drzewa bronią się przed niedomiarem wody?
answers: text: wykorzystują mniejsze liście
generative_answer: wykorzystują mniejsze liście

question: Z czego składa się las deszczowy?
answers: text: piętra
generative_answer: z pięter

question: Jakie zwierzęta zamieszkują najwyższe partie drzew?
answers: text: ptaki
generative_answer: ptaki

question: Jakimi warunkami atmosferycznymi cechują się korony najwyższych drzew?
answers: text: jest bardziej sucho i wietrznie
generative_answer: jest sucho i wietrznie

context: Do poszycia lasu dociera w wielu miejscach zaledwie 1% światła słonecznego, dlatego roślinność jest bardzo skąpa. To królestwo „sprzątających” las owadów odżywiających się zbutwiałymi liśćmi, obumarłymi drzewami i padliną.
Górskie lasy równikowe i lasy deszczowe porastają obszary położone do wysokości 1000–3000 m n.p.m. Jest tam chłodniej i bardziej wietrznie. Drzewa są zatem niższe, a podszycie gęstsze. Drzewa rosną bardzo blisko siebie, z gałęzi zwieszają się korzenie epifitów, np. orchidei, i roślin ananasowatych. Lasy deszczowe, w wielu miejscach niemożliwe do przebycia, są siedliskiem dla wielu gatunków ptaków i motyli.
qas: question: Dlaczego roślinność poszycia Amazonii jest wyjątkowo uboga?
answers: text: Do poszycia lasu dociera w wielu miejscach zaledwie 1% światła słonecznego
generative_answer: Do poszycia lasu dociera w wielu miejscach zaledwie 1% światła słonecznego

question: Jaki pokarm przyjmują żyjące w poszyciu owady?
answers: text: zbutwiałymi liśćmi, obumarłymi drzewami i padliną
generative_answer: zbutwiałe liście, obumarłe drzewa i padlinę

question: Dlaczego drzewa górskich lasów równikowych i deszczowych charakteryzują się niższym wzrostem?
answers: text: Jest tam chłodniej i bardziej wietrznie
generative_answer: Jest tam chłodniej i bardziej wietrznie

question: Jakie organizmy wiszą na gałęziach drzew górskich lasów równikowych i deszczowych?
answers: text: korzenie epifitów, np. orchidei, i roślin ananasowatych
generative_answer: korzenie epifitów, np. orchidei, i roślin ananasowatych