M142 HIMARS

M142 HIMARS – M142 High Mobility Artillery Rocket System (pol. system artylerii rakietowej wysokiej mobilności) – lekka wieloprowadnicowa wyrzutnia rakiet produkcji Lockheed Martin, opracowana pod koniec lat 90 XX wieku dla armii Stanów Zjednoczonych, zamontowana na ciężarówce Oshkosh M1140.

context: W Polsce system HIMARS został wybrany w ramach programu nowoczesnej artylerii rakietowej Homar. Początkowo, od 2007 roku prowadzono na zlecenie wojska analizy dotyczące możliwości skonstruowania takiego systemu, określanego też jako MLRS-P, siłami polskiego przemysłu, z zastosowaniem jedynie niektórych rozwiązań zagranicznych. W 2013 roku jednakże, z uwagi na brak własnych gotowych rozwiązań, zdecydowano o wyborze i dostosowaniu systemu zagranicznego, który miał być zabudowany na polskich podwoziach Jelcz P662D.35 i wykorzystywać polski system kierowania ogniem, a część pozostałych elementów miała być produkowana na licencji. W 2014 roku, pod wpływem wojny w Donbasie, program Homar został uznany za jeden z priorytetowych dla Wojska Polskiego. Oprócz oferty amerykańskiej Lockheed Martin – producenta HIMARS, rozpatrywano też izraelski system Lynx i turecki T-122/300. Opracowaniem systemu zajmowało się konsorcjum zarządzane najpierw przez Hutę Stalowa Wola. Od lipca 2016 roku liderem programu w miejsce prywatnej HSW została Polska Grupa Zbrojeniowa, która według ocen prasy fachowej, nie była przygotowana do takiego zadania, zwłaszcza po zmianach personalnych w państwowym przemyśle zbrojeniowym wiążących się z objęciem rządów przez Zjednoczoną Prawicę i odsunięciem części fachowców. W lipcu 2017 roku, podczas wizyty prezydenta USA Donalda Trumpa, ogłoszono o wyborze partnera amerykańskiego, co według komentatorów miało podłoże głównie polityczne, a nie merytoryczne. Prace nad polonizacją systemu i stworzeniem wszystkich jego elementów jednak się opóźniały z różnych przyczyn, w tym zmian organizacyjnych i personalnych po stronie polskiej w ramach tworzenia państwowego holdingu zbrojeniowego oraz przedłużających się negocjacji z partnerem amerykańskim, niechętnym do transferu technologii. Z uwagi na długi czas trwania prac i zmiany wymagań, zachodziła konieczność rozpoczynania prac od nowa, rosły również koszty. Ostatecznie Ministerstwo Obrony Narodowej kierowane przez Mariusza Błaszczaka w lipcu 2018 roku ogłosiło o odrzuceniu oferty PGZ powstania systemu z udziałem polskiego przemysłu i zakupić gotowy moduł dywizjonowy w całości w USA. 13 lutego 2019 roku podpisano umowę na zakup dywizjonowego modułu ogniowego HIMARS, w tym 20 wyrzutni (dwie przewidziano jako szkolne) i 300 pocisków, o wartości 414 mln USD. Decyzja i sposób procedowania w tej sprawie krytykowane są w prasie fachowej jako prowadzące do zakupienia systemu opartego o nietypowe w Polsce podwozia i systemy kierowania ogniem oraz częściowo niekompatybilne systemy dowodzenia i łączności, a przy tym bez korzyści dla polskiego przemysłu i zdobywania przezeń nowych kompetencji.
qas: question: Dla jakiej armii był przygotowany program Homar? 
answers: text: Wojska Polskiego
generative_answer: Wojska Polskiego

question: Kto w 2017 roku był głową państwa w Stanach Zjednoczonych? 
answers: text: Donalda Trumpa
generative_answer: Donald Trump

question: Kto w Polsce zarządzał Ministerstwem Obrony Narodowej? 
answers: text: Mariusza Błaszczaka
generative_answer: Mariusz Błaszczak

question: Kiedy dostarczono do Polski dywizjonowy moduł ogniowy HIMARS?
plausible_answers: text: 13 lutego 2019 roku
generative_answer: 13 lutego 2019 roku

question: Na dostarczenie ilu wyrzutni Polska podpisała umowę z USA?
answers: text: 20
generative_answer: 20