Franciszek Józef I

Franciszek Józef I (niem. Franz Joseph; węg. Ferenc József; ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, w latach 1848–1916 cesarz Austrii i król Węgier, król Czech i król Chorwacji, w latach 1848–1866 Prezydent Związku Niemieckiego.

context: Franciszek Józef, aby ratować państwo Habsburgów, zmuszony został do porozumienia się z Węgrami. W 1867 powstały dualistyczne Austro-Węgry, a 8 czerwca 1867 cesarz został koronowany koroną świętego Stefana na „Apostolskiego Króla Węgier”, uznając tym samym równość Węgier wobec Cesarstwa Austrii. Na mocy ugody Austria i Węgry miały osobne parlamenty i rządy, jednak wspólne były trzy ministerstwa: spraw zagranicznych, wojny i finansów (to ostatnie opłacało koszty dwóch pierwszych). Wobec wojny francusko-pruskiej Franciszek Józef zajął neutralne stanowisko. W latach 1872–1873 doszło do zbliżenia z Rzeszą i Rosją, co znalazło wyraz w Sojuszu Trzech Cesarzy. Podczas kongresu berlińskiego Austria uzyskała zgodę na okupację Bośni i Hercegowiny, co może być przykładem niezdecydowanej polityki cesarza – zamiast poprzeć ruchy południowosłowiańskie, bądź wystąpić razem z Turcją przeciw Rosji, Franciszek Józef zadowolił się okupacją biednego obszaru, pogłębiając niechęć żywioną do Austrii ze strony południowych Słowian. Efektem wzrostu zagrożenia ze strony Rosji na Bałkanach było zawarcie sojuszu wojskowego z Niemcami (1879), do którego trzy lata później przystąpiły Włochy. Uformowało się w ten sposób Trójprzymierze, jeden z dwóch wielkich bloków militarnych w Europie.
qas: question: Czy podpisanie sojuszu z Węgrami było konieczne?
answers: text: zmuszony został do porozumienia się z Węgrami
generative_answer: tak

question: Na ile urządów administracyjnych podzielono oba państwa?
answers: text: wspólne były trzy ministerstwa
generative_answer: wspólne były trzy ministerstwa

question: Czy konflikt francusko-pruski wymusił reakcję cesarza?
answers: text: Franciszek Józef zajął neutralne stanowisko
generative_answer: Franciszek Józef zajął neutralne stanowisko

question: Czy Franciszek posawił sobie jasno określone cele polityczne?
answers: text: co może być przykładem niezdecydowanej polityki cesarza
generative_answer: nie

question: W jakich latach panował Franciszek?
plausible_answers: text: Franciszek Józef
generative_answer: Franciszek Józef

context: We wrześniu 1880 roku cesarz odbył podróż do Galicji. Został owacyjnie przyjęty przez mieszkańców oraz obiecał pomóc w restauracji Zamku Królewskiego na Wawelu. Szokiem dla cesarza było morderstwo jego żony Elżbiety Bawarskiej (1898) oraz domniemane samobójstwo Rudolfa w Mayerlingu. Następcą tronu został brat cesarza, arcyksiążę Karol Ludwik, a po jego śmierci jego syn, arcyksiążę Franciszek Ferdynand. W sierpniu 1903 Franciszek Józef zgłosił po raz ostatni w historii weto (tzw. ekskluzywę) w czasie konklawe. W imieniu cesarza weto do wyboru kardynała Rampolliego zgłosił kardynał Jan Puzyna, biskup krakowski.
qas: question: W jaki sposób uniemożliwił wybór Rampolliego na papieża?
answers: text: zgłosił po raz ostatni w historii weto
generative_answer: zgłosił weto

question: Czyim synem był Franciszek Ferdynand?
answers: text: Karol Ludwik
generative_answer: Karola Ludwika

question: Kim był dla niego Karol Ludwik?
answers: text: brat
generative_answer: bratem

question: Czy Elżbieta Bawarska zmarła śmiercią naturalną?
answers: text: Szokiem dla cesarza było morderstwo jego żony Elżbiety Bawarskiej
generative_answer: nie

question: W którym roku po raz ostatni uniemożliwiono wybór papieża poprzez ekskluzywę?
answers: text: 1903
generative_answer: 1903