Chruścielowiec rdzawy

Chruścielowiec rdzawy (Aphanapteryx bonasia) – gatunek wymarłego, nielotnego ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae). Był endemitem maskareńskiej wyspy Mauritius, położonej na wschód od Madagaskaru na Oceanie Indyjskim. Jego bliskim krewnym był również wymarły chruścielowiec rodrigueski (Aphanapteryx leguati), niekiedy uznawany za należącego do odrębnego rodzaju. Pokrewieństwo chruścielowca rdzawego z innymi chruścielami jest niejasne. Ptaki te często ewoluują w kierunku nielotności podczas adaptowania się do bytowania na odizolowanych wyspach wolnych od drapieżnych ssaków.
Chruścielowiec rdzawy był nieco większy od kury, pokrywały go czerwonawe pióra przypominający włosy. Nogi były ciemne, dziób długi i zakrzywiony. Skrzydła były niewielkie, zaś nogi stosunkowo smukłe jak na ptaka tego rozmiaru. Wykazywał podobieństwo do chruścielowca rodrigueskiego, jednak wyróżniał się większymi rozmiarami i proporcjonalnie krótszymi skrzydłami. Porównywany był do kiwi lub bekaśnicy w swoim wyglądzie i zachowaniu. Wierzono, że żywił się bezkręgowcami, odnajdywano również muszle ślimaków ze śladami sugerującymi atak dziobem tych ptaków. Ludzie czerpali korzyści z zainteresowania tych ptaków czerwonym kolorem, używając kolorowego materiału do wabienia ich, po czym były one zabijane kijami.
Zanim w latach 60. XIX wieku odkryto szczątki subfosylne, chruścielowce rdzawe były znane badaczom wyłącznie z XVII-wiecznych opisów i ilustracji. Myślano, że reprezentowały kilka gatunków, stąd powstała duża liczba młodszych synonimów. Zasugerowano, że wszystkie informacje pochodzące z końca XVII wieku mające odnosić się do dodo tak naprawdę dotyczyły chruścielowców rdzawych, jako że dodo już wówczas wymarły. Ostatnia wzmianka o obserwacji tych chruścieli pochodzi z 1693; gatunek uważa się za wymarły około 1700 wskutek drapieżnictwa ze strony ludzi i gatunków introdukowanych.

context: W notatkach Hoffmanna chruścielowiec rdzawy wspomniany jest pod zniemczoną wersją holenderskiego określenia pierwotnie stosowanego dla dodo, dod-aers, zaś John Marshall używał wyrażenia „czerwona kura” na zmianę z „dodo” w 1668. Ekolog Anthony Cheke zasugerował, że nazwa „dodo” została przypisana chruścielowcom rdzawym po tym, jak te wielkie gołębie wymarły, stąd wszystkie odniesienia do „dodo” po 1662 odnoszą się do chruścielowca. Notatka z 1681 dotycząca „dodo”, wcześniej uznawana za opisująca właśnie tego ptaka, zawiera informację o twardym mięsie, co pasuje raczej do chruścielowca. Errol Fuller podał w wątpliwość pochodzącą z 1662 obserwację „dodo”, jako że płaczliwy dźwięk cierpiącego ptaka pasuje bardziej do chruściela. Milne-Edwards zasugerował, że pierwsi podróżnicy na wyspie mogli mylić młode dodo z chruścielowcami.
qas: question: Jak nazywał tego ptaka Marshall?
answers: text: „czerwona kura” na zmianę z „dodo”
generative_answer: „czerwona kura” na zmianę z „dodo”

question: Czym żywił się chruścielowiec?
plausible_answers: text: twardym mięsie
generative_answer: twardym mięsem

question: Jakie gatunki ptaków mogły być ze sobą mylone?
answers: text: młode dodo z chruścielowcami
generative_answer: młode dodo z chruścielowcami

question: W którym roku pojawiła się pierwsza notatka o "dodo"?
plausible_answers: text: 1681
generative_answer: 1681

question: Kim z zawodu był Anthony Cheke?
answers: text: Ekolog
generative_answer: ekologiem

context: Poza tym, że chruścielowce rdzawe były blisko spokrewnione z chruścielowcami rodrigueskimi (Aphanapteryx leguati), niewiele wiadomo o ich pokrewieństwach. Te dwa gatunki nierzadko są klasyfikowane w osobnych rodzajach, niekiedy łączone są w jeden rodzaj Aphanapteryx. Początkowo były zsynonimowane przez Newtona i Alberta Günthera w 1879 ze względu na ich podobieństwo osteologiczne. W 1892 szkocki przyrodnik Henry Ogg Forbes opisał wodnika krzywodziobego (Diaphorapteryx hawkinsi), którego uznał za nowy gatunek z rodzaju Aphanapteryx: A. hawkinsi. Jego zdaniem przedstawiciele nowego gatunku z Wysp Chatham byli bardziej podobni do chruścielowca rdzawego, niż ten był do chruścielowca rodrigueskiego. Zasugerował, że Maskareny były niegdyś połączone z Wyspami Chatham zaginionym lądem, który nazwał „Antipodea”. Forbes przeniósł chruścielowca rdzawego do osobnego rodzaju Diaphorapteryx w 1893 po zaleceniu Newtona, jednak później przywrócił mu poprzednią nazwę. Pomysł bliskiego pokrewieństwa wodnika krzywodziobego i chruścielowca rdzawego został skrytykowany przez brytyjskiego paleontologa Andrewsa ze względu na brak innych blisko spokrewnionych gatunków występujących na obydwu wyspach, zaś niemiecki ornitolog Hans F. Gadow wyjaśnił podobieństwo między chruścielami paralelizmem ewolucyjnym.
qas: question: Z jakimi innymi chruścielowcami te rdzawe wykazywały duże pokrewieństwo?
answers: text: rodrigueskimi
generative_answer: rodrigueskimi

question: Na jakiej podstawie Newton i Günther uznawali chruścielowce rdzawe i rodrigueskie za gatunki synonimiczne?
answers: text: podobieństwo osteologiczne
generative_answer: podobieństwa osteologicznego

question: Kto dokonał odkrycia nowego gatunku z rodzaju Aphanapteryx w 1892 roku?
answers: text: Henry Ogg Forbes
generative_answer: Henry Ogg Forbes

question: Jaka ziemia łączyła kiedyś Maskareny z Wyspami Chatham?
plausible_answers: text: Antipodea
generative_answer: Antipodea

question: Dlaczego Andrews nie uznał pokrewieństwa wodnika krzywodziobego i chruścielowca rdzawego?
answers: text: brak innych blisko spokrewnionych gatunków występujących na obydwu wyspach
generative_answer: brak innych blisko spokrewnionych gatunków występujących na obydwu wyspach