Krążowniki lotnicze projektu 1143

Krążowniki lotnicze projektu 1143 (typu Krieczet lub Kijew, w kodzie NATO: Kiev) – seria radzieckich okrętów klasy krążowników lotniczych, przenoszących samoloty pionowego startu i lądowania, klasyfikowanych też poza ZSRR jako lekkie lotniskowce. Projekt 1143 składał się z dwóch jednostek: „Kijew” i „Mińsk”, lecz do tego typu zalicza się także zmodyfikowany okręt „Noworosyjsk” (proj. 11433). Dalszym rozwinięciem, opisanym osobno, był okręt „Admirał Gorszkow” projektu 11434. Od momentu wejścia do służby pierwszego „Kijewa” w 1975, prawie aż do końca istnienia ZSRR, jednostki te były największymi okrętami marynarki radzieckiej (miano to odebrał im dopiero lotniskowiec „Admirał Kuzniecow” w 1991). Projekt otrzymał w ZSRR kryptonim Krieczet, lecz powszechnie jest znany pod nazwą typu Kijew pochodzącą od pierwszego okrętu (w kodzie NATO: Kiev).

context: 15 czerwca 1976 „Kijew” został przydzielony do Floty Północnej, po czym w lipcu/sierpniu, z 5 samolotami Jak-36M na pokładzie został przebazowany z Morza Czarnego przez Morze Śródziemne do Siewieromorska na północy ZSRR. Po zakończeniu drugiego etapu prób w grudniu 1976 r., okręt został oficjalnie przyjęty do służby dopiero w lutym 1977 roku. W kwietniu 1977 r. „Kijew” wziął udział w ćwiczeniach Siewier-77. Od 20 grudnia 1977 r. do 4 kwietnia 1978 r. okręt odbył rejs ćwiczebny w składzie grupy okrętów na Atlantyk i Morze Śródziemne. 3 listopada 1978 na redzie Siewieromorska okręt został podczas szkwału zerwany z kotwicy i wyrzucony na mieliznę, unikając jednak uszkodzeń. Od 16 stycznia do 27 marca 1979 okręt odbył trzeci rejs na Morze Śródziemne. Przy tym, w marcu 1979 grupa „Kijewa” spotkała się na Morzu Śródziemnym z grupą bliźniaczego „Mińska” i odbyły razem ćwiczenia – po raz pierwszy większej grupy radzieckich okrętów lotniczych. Ćwiczono także wtedy przekazywanie zapasów w morzu z nowego okrętu zaopatrzeniowego „Bieriezina”. W tym roku „Kijew” uczestniczył jeszcze w ćwiczeniach przeciwpodwodnych Razbieg-79. Czwarty rejs na Morze Śródziemne okręt odbył od 30 grudnia 1979 do 28 kwietnia 1980 r.
qas: question: Do jakiej floty dołączono "Kijewa"?
answers: text: Północnej
generative_answer: Północnej

question: Czy "Kijew" był w służbach okrętów lotniczych?
answers: text: okręt został oficjalnie przyjęty do służby
generative_answer: tak

question: Dokąd odbyła się ćwiczebny rejs na przełomie lat 1977 i 1978?
answers: text: na Atlantyk i Morze Śródziemne
generative_answer: na Atlantyk i Morze Śródziemne

question: Czym był „Bieriezina”?
answers: text: okrętu zaopatrzeniowego
generative_answer: okrętem zaopatrzeniowym

question: W jakim czasie "Kijew" odbywał rejsy po Morzu Bałtyckim?
plausible_answers: text: od 30 grudnia 1979 do 28 kwietnia 1980 r.
generative_answer: od 30 grudnia 1979 do 28 kwietnia 1980 r.

context: 20 marca 1985 „Kijew” wyszedł w ósmy rejs szkoleniowy, na Morze Śródziemne, po którym przebazował ponownie na północ Rosji. W tym roku okręt został odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru. W czerwcu uczestniczył w ćwiczeniach przeciwpodwodnych Atlantika-85. Od 31 grudnia 1985 do 21 maja 1986 okręt odbył kolejny rejs szkoleniowy na Morze Śródziemne i Czarne. Dziesiąty rejs w ten rejon „Kijew” odbył od 5 stycznia do 24 czerwca 1987. W tym roku ustanowił kolejny rekord startów samolotów: 757. Rejs ten jednak był ostatnim dalekim rejsem, gdyż po powrocie do Siewieromorska „Kijew” był z przerwami remontowany. 31 października 1989 odstawiono go do remontu w Murmańsku, a 21 grudnia 1989 wycofano go do rezerwy I kategorii. W 1990 odbył jeden krótki rejs szkoleniowy. W sierpniu 1991 okręt wycofano do rezerwy II kategorii, a następnie po rozpadzie ZSRR został objęty przez Rosję. W związku jednak z kłopotami budżetowymi i częściowym zużyciem mechanizmów, 30 czerwca 1993 okręt wycofano ze służby, a 28 sierpnia tego roku opuszczono na nim banderę. 20 maja 2000 po rozbrojeniu „Kijew” został sprzedany do Chin i odholowany do Szanghaju. We wrześniu 2003 udostępniono go jako centrum rozrywkowo-turystyczne koło Dagu. Następnie rozpoczęto jego przebudowę na luksusowy hotel w parku rozrywki Binhai w Tianjin. Przebudowa jednostki kosztowała ok. 15 mln dolarów i zakończyła się 6 stycznia 2012 roku. Za tę kwotę urządzono w nim 148 pokoi o wysokim standardzie.
qas: question: Dlaczego został wycofany ze służby?
answers: text: W związku jednak z kłopotami budżetowymi i częściowym zużyciem mechanizmów
generative_answer: W związku jednak z kłopotami budżetowymi i częściowym zużyciem mechanizmów

question: W marynarce wojennej jakiego kraju oprócz ZSRR i Rosji służył?
plausible_answers: text: Chin
generative_answer: Chin

question: Jak zmienił się status tej jednostki w grudniu 1989 roku?
answers: text: wycofano go do rezerwy I kategorii
generative_answer: wycofano go do rezerwy I kategorii

question: Czy po wycofaniu ze służby został od razu całkowicie rozebrany?
answers: text: 20 maja 2000 po rozbrojeniu „Kijew” został sprzedany do Chin i odholowany do Szanghaju
generative_answer: nie

question: Za jaką kwotę jednostka ta została sprzedana do Chin?
plausible_answers: text: ok. 15 mln dolarów
generative_answer: ok. 15 mln dolarów