Krwawienie z przewodu pokarmowego

Krwawienie z przewodu pokarmowego (ang. gastrointestinal hemorrage) – krwawienie, w którym źródło krwawienia znajduje się w przewodzie pokarmowym. Ze względów klinicznych wyróżnia się częściej występujące krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz rzadsze pochodzące z dolnego odcinka. Bogata etiologia i zależność objawów od lokalizacji miejsca krwawienia oraz jego intensywności przekłada się na dość różnorodny obraz kliniczny tego typu krwawienia. Intensywność procesu może wahać się od niemal bezobjawowego, wykrywanego jedynie metodami laboratoryjnymi przewlekłego krwawienia o niewielkiej intensywności po masywny krwotok stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia chorego i wymagający pilnej interwencji endoskopowej lub chirurgicznej. Przy ostrym krwawieniu z górnego odcinka przewodu, najczęściej spowodowanego przez chorobę wrzodową, mogą występować krwawe wymioty, fusowate wymioty oraz smolisty stolec. Ostre krwawienie z dolnego odcinka może wiązać się ze smolistymi stolcami lub krwistymi stolcami (hematochezja). Przewlekłe krwawienie zwykle jest bezobjawowe i objawia się niedokrwistością z niedoboru żelaza lub jedynie dodatnim testem na obecność krwi utajonej w kale.
Rozpoznanie jest stawiane na podstawie obrazu klinicznego i badań endoskopowych, pozostałe badania pełnią funkcję pomocniczą. Leczenie jest ukierunkowane na etiologię i intensywność krwawienia. W przypadku ostrego krwawienia kluczowe jest postępowanie wstępne polegające na postępowaniu przeciwwstrząsowym z zastosowaniem odpowiedniej płynoterapii i ewentualnym leczeniu preparatami krwiopochodnymi. W ramach postępowania wstępnego u chorego z krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego pochodzenia nieżylakowego podaje się inhibitory pompy protonowej, z kolei w przypadku krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego u chorego z nadciśnieniem wrotnym podaje się leki wazopresyjne: terlipresynę, somatostatynę lub oktreotyd. Zabiegi endoskopowe wykonywane w ramach gastroskopii lub kolonoskopii pozwalają na ostateczną kontrolę krwawienia u większości chorych. Wybór metody endoskopowej jest uwarunkowany etiologią krwotoku. Część chorych może wymagać leczenia operacyjnego lub metod radiologii zabiegowej.

context: Kolonoskopia pozwala ustalić miejsce krwawienia u 45–90% chorych, a dokładność diagnostyczną ocenia się na 72–86%. Badanie pozwala bezpośrednio uwidocznić miejsce krwawienia i wykonać zabieg mający na celu zatrzymanie krwawienia. Z drugiej strony kolonoskopia nie pozwala na ocenę jelita cienkiego poza końcowym odcinkiem jelita krętego, a jego skuteczność znacznie obniża złe przygotowanie do badania, które jest trudne u chorych badanych w ostrych stanach. Masywne krwawienie może utrudniać wizualizację miejsca krwawienia. Istotna jest ocena błony śluzowej zarówno podczas wprowadzania, jak i wycofywania endoskopu, ponieważ krwawienie może być widoczne jedynie okresowo i podczas jednorazowej oceny może pozostać nieodkryte.
Większość ostrych krwawień ustępuje samoistnie, dlatego kolonoskopia może być wykonana w ciągu 24 godzin od epizodu krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego po leczeniu wstępnym. Rola wczesnej diagnostycznej kolonoskopii wykonanej niemal od razu od przyjęcia do szpitala jest kontrowersyjna. Zmniejsza ona długość pobytu chorego w szpitalu niezależnie od nasilenia krwawienia, jednak wczesna kolonoskopia nie poprawia przeżycia leczonych ani ryzyka powtórnego krwawienia. U chorych stabilnych hemodynamicznie przed wykonaniem kolonoskopii konieczne jest odpowiednie przygotowanie jelita, nie zaleca się badania bez odpowiedniego przygotowania. U chorych z przewlekłym krwawieniem z dolnego odcinka przewodu pokarmowego kolonoskopię wykonuje się w trybie planowym po starannym przygotowaniu do badania. U wszystkich chorych z podejrzeniem krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego należy wykluczyć krwawienia z górnego odcinka.
qas: question: Co umożliwia przeprowadzenie zabiegu kolonoskopii?
answers: text: bezpośrednio uwidocznić miejsce krwawienia i wykonać zabieg mający na celu zatrzymanie krwawienia
generative_answer: bezpośrednie uwidocznienie miejsca krwawienia i wykonanie zabiegu mającego na celu zatrzymanie krwawienia

question: Co ma negatywny wpływ na efektywność kolonoskopii?
answers: text: złe przygotowanie do badania
generative_answer: złe przygotowanie do badania

question: Dlaczego stan błony śluzowej powinien zostać sprawdzony nie tylko w trakcie wprowadzania, ale też w trakcie wycofywania endoskopu?
answers: text: ponieważ krwawienie może być widoczne jedynie okresowo i podczas jednorazowej oceny może pozostać nieodkryte
generative_answer: ponieważ krwawienie może być widoczne jedynie okresowo i podczas jednorazowej oceny może pozostać nieodkryte

question: Jak powinna wyglądać procedura wykonania tego badania w przypadku pacjentów stabilnych hemodynamicznie?
answers: text: przed wykonaniem kolonoskopii konieczne jest odpowiednie przygotowanie jelita, nie zaleca się badania bez odpowiedniego przygotowania
generative_answer: przed wykonaniem kolonoskopii konieczne jest odpowiednie przygotowanie jelita, nie zaleca się badania bez odpowiedniego przygotowania

question: Dlaczego wykonanie kolonoskopii niemal od razu po przyjęciu pacjenta na oddział jest zalecane niezależnie od przypadku?
plausible_answers: text: Zmniejsza ona długość pobytu chorego w szpitalu niezależnie od nasilenia krwawienia
generative_answer: Zmniejsza ona długość pobytu chorego w szpitalu niezależnie od nasilenia krwawienia