Henryk Arctowski

Henryk Bronisław Arctowski (ur. 15 lipca 1871 w Warszawie jako Henryk Artzt, zm. 21 lutego 1958 w Waszyngtonie) – polski geograf, geofizyk, geolog, meteorolog, glacjolog i podróżnik, związany z badaniami krajów polarnych.

context: Po powrocie z wyprawy Arctowski w 1899 roku nie dostał porzuconej wcześniej posady na Uniwersytecie w Liège, więc podjął pracę w Observatoire Royal de Belgique w Uccle(Ukkel) w Belgii, gdzie poświęcił się opracowywaniu materiałów zebranych podczas wyprawy. Badania Arctowskiego obejmowały zagadnienia z zakresu geologii, glacjologii, meteorologii, oceanografii, optyki atmosfery oraz zjawiska zórz polarnych. Arctowski zredagował „Projekt międzynarodowych badań Antarktydy” i przedstawił go na Kongresie Brytyjskiego Stowarzyszenia Popierania Rozwoju Nauki, który odbywał się w angielskim Dover we wrześniu 1899 roku. Podczas rautu na zamku królewskim w Belgii, gdzie zaproszono po powrocie z wyprawy Arctowskiego i Gerlacha, Polak poznał amerykańską śpiewaczkę Arian Jane Addy, którą około 1900 poślubił w Londynie. W latach 1903–1909 kierował stacją meteorologiczną obserwatorium w belgijskim Uccle. W 1907 projektował drugą belgijską wyprawę antarktyczną, ale wyprawa ta nie doszła do skutku. Kolejne ekspedycje wyruszyły na Antarktydę dopiero w 1910. Kierowali nimi Amundsen i Robert Scott.
qas: question: Z jakiego powodu zaczął pracować w belgijskim obserwatorium?
answers: text: nie dostał porzuconej wcześniej posady na Uniwersytecie w Liège
generative_answer: nie dostał porzuconej wcześniej posady na Uniwersytecie w Liège

question: Jakiemu zajęciu poświęcał się, pracując w belgijskim obserwatorium?
answers: text: opracowywaniu materiałów zebranych podczas wyprawy
generative_answer: opracowywaniu materiałów zebranych podczas wyprawy

question: Zagadnienia z jakich dziedzin poruszał w swoich badaniach Arctowski?
answers: text: geologii, glacjologii, meteorologii, oceanografii, optyki atmosfery oraz zjawiska zórz polarnych
generative_answer: geologii, glacjologii, meteorologii, oceanografii, optyki atmosfery oraz zjawiska zórz polarnych

question: Jaki projekt zaprezentował amerykańskiemu stowarzyszeniu?
plausible_answers: text: „Projekt międzynarodowych badań Antarktydy”
generative_answer: „Projekt międzynarodowych badań Antarktydy”

question: Czy Arctowski był żonaty?
answers: text: poznał amerykańską śpiewaczkę Arian Jane Addy, którą około 1900 poślubił w Londynie
generative_answer: poznał amerykańską śpiewaczkę Arian Jane Addy, którą około 1900 poślubił w Londynie

context: W Waszyngtonie Arctowski przyjął propozycję pracy w Smithsonian Institution (obserwatorium astronomiczne w Waszyngtonie). Z tą instytucją był związany w latach 1939–1950. Prowadził tam badania promieniowania słonecznego, a w szczególności zmian stałej słonecznej i ich wpływ na zmiany pogody. 23 lipca 1940 roku Henryk Arctowski wraz z żoną otrzymali obywatelstwo amerykańskie. W 1945 roku nawiązał współpracę z polskimi instytucjami naukowymi. Był członkiem zwyczajnym Polskiego Towarzystwa Geologicznego. W 1950 zrezygnował z pracy w Smithsonian Institution ze względu na zły stan zdrowia. Przeprowadził się do Nowego Jorku (1953), później na Florydę (1954), a w 1957 wrócił do Waszyngtonu. Tam zmarł 21 lutego 1958. Zgodnie z wolą wyrażoną w testamencie oraz późniejszym staraniem Polskiej Akademii Nauk prochy Henryka Arctowskiego i jego żony Jane (zm. wkrótce po nim 4 maja 1958) zostały przewiezione do Polski i pochowane na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B2-13-30).
qas: question: Od kiedy mógł się posługiwać obywatelstwem amerykańskim?
answers: text: 23 lipca 1940 roku
generative_answer: 23 lipca 1940 roku

question: Dlaczego przestał pracować w Smithsonian Institution?
answers: text: ze względu na zły stan zdrowia
generative_answer: ze względu na zły stan zdrowia

question: Czy jego żona zmarła w tym samym roku co on?
answers: text: Tam zmarł 21 lutego 1958. Zgodnie z wolą wyrażoną w testamencie oraz późniejszym staraniem Polskiej Akademii Nauk prochy Henryka Arctowskiego i jego żony Jane (zm. wkrótce po nim 4 maja 1958)
generative_answer: tak

question: Czy na miejsce ostatniego spoczynku wybrał Polskę?
answers: text: Zgodnie z wolą wyrażoną w testamencie oraz późniejszym staraniem Polskiej Akademii Nauk prochy Henryka Arctowskiego i jego żony Jane (zm. wkrótce po nim 4 maja 1958) zostały przewiezione do Polski i pochowane na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B2-13-30)
generative_answer: tak

question: Czym zajmował się w Smithsonian Institution?
answers: text: Prowadził tam badania promieniowania słonecznego, a w szczególności zmian stałej słonecznej i ich wpływ na zmiany pogody
generative_answer: Prowadził tam badania promieniowania słonecznego, a w szczególności zmian stałej słonecznej i ich wpływ na zmiany pogody