Eutaryk

Eutaryk, Eutaryk Celliga, Flavius Eutharicus Celliga (zm. najprawdopodobniej 522 lub 523 r.) – gocki (ostrogocki i wizygocki) następca tronu, konsul w 519 r., zięć Teodoryka Wielkiego (jako małżonek Amalasunty), ojciec Atalaryka i Matasunty, adoptowany syn (Waffensohn) cesarza Justyna I; arianin.

context: Na ten czas (519/520) przypada wzrost napięcia w stosunkach między arianami a katolikami w Italii. Bezpośrednią przyczyną wybuchu konfliktu były odmienne zapatrywania obu grup na kwestię praw Żydów do jednej z synagog w Rawennie, które kwestionowali katolicy, a uznawali arianie. Będący arianinem Eutaryk w roku 520 poparł interwencję w celu uśmierzenia tych niepokojów, co stało się powodem utraty początkowej popularności wśród ludu, a także doprowadziło do wzrostu napięć pomiędzy katolikami (którzy pałali do niego gniewem) a arianami i Żydami. Drugi fragment z Excerpta Valesiana jednoznacznie określa go (w kontekście tych wydarzeń) jako osobę złą, łącząc także z późniejszymi działaniami odwetowymi arian względem tamtejszych katolików, samo źródło jest jednak późne i tendencyjne i przekazuje obraz Eutaryka jako fanatycznego arianina, wroga prawdziwej (katolickiej) wiary. Działania Eutaryka wpisywały się jednak w kierunek polityki Teodoryka Wielkiego (wówczas nieobecnego w Rawennie), a jedyną nowością był fakt, że zadziałał on jako konsul. Sam Eutaryk uchodził za przeciwnika katolicyzmu i gockiego patriotę, był osobą uznawaną za odpowiedniego władcę w Hiszpanii, ale nie w Italii. Istnieją przesłanki, że jego rządy byłyby mniej tolerancyjne niż Teodoryka Wielkiego i doprowadziłyby do zaostrzenia nastrojów antyostrogockich wśród rzymskich elit. Eutaryk ostatecznie nie zdołał objąć władzy po Teodoryku Wielkim z powodu swojej wcześniejszej śmierci, co spowodowało upadek systemu sukcesyjnego ustanowionego przez władcę ostrogockiego. Wraz ze śmiercią Eutaryka doszło również do pogorszenia stosunków pomiędzy państwem Ostrogotów a cesarstwem.
qas: question: Co wpłynęło na powstanie starcia pomiędzy katolikami a arianami?
answers: text: odmienne zapatrywania obu grup na kwestię praw Żydów do jednej z synagog w Rawennie
generative_answer: odmienne zapatrywania obu grup na kwestię praw Żydów do jednej z synagog w Rawennie

question: W którym roku Eutaryk opowiedział się za ingerencją mającą na celu załagodzenie konfliktu?
answers: text: 520
generative_answer: w 520

question: Czy katolicy byli zadowoleni z rządów Eutaryka?
plausible_answers: text: katolikami (którzy pałali do niego gniewem
generative_answer: nie

question: Czy Eutaryk był zwolennikiem odłamu chrześcijaństwa?
answers: text: Sam Eutaryk uchodził za przeciwnika katolicyzmu
generative_answer: nie

question: Dlaczego Euteryk nie zasiadł w końcu na tronie?
answers: text: z powodu swojej wcześniejszej śmierci
generative_answer: z powodu swojej wcześniejszej śmierci

context: W podobnym duchu niezbędnej legitymizacji Eutaryka jako swego następcy działał Teodoryk Wielki w stosunku do cesarstwa. Po objęciu władzy przez Justyna I władca Ostrogotów uzyskał uznanie swoich praw sukcesyjnych (wnosił o to już do poprzednika cesarza, Anastazjusza). Stało się to możliwe ze względu na zakończenie wówczas schizmy akacjańskiej. Tym samym król Ostrogotów uzyskał gwarancję niezależności dla siebie i swoich następców w zamian za jedynie nominalną zwierzchność cesarstwa nad Gotami. Dzięki temu mogło dojść wówczas również do adopcji Eutaryka przez cesarza jako „syna po broni” (łac. per arma filius, niem. Waffensohn). Można tę ceremonię rozpatrywać jako uroczystość łączącą w sobie germański zwyczaj przekazania broni (niem. Waffengabe) z rzymskim obyczajem adopcyjnym lub też jako po prostu wojskowy zwyczaj z terenów przygranicznych. Jednak nie miała ona jako taka mocy prawnej na gruncie prawa rzymskiego. Eutaryk otrzymał wówczas także rzymskie obywatelstwo, miano (Flavius Eutharicus Celliga) oraz został desygnowany do sprawowania konsulatu w roku 519 razem z Justynem I (jako pierwszy z pary — konsul Zachodu), co było wielkim wyróżnieniem. Tym samym Eutaryk posiadł wszystkie niezbędne elementy legitymizujące go jako następcę Teodoryka Wielkiego (Amal, desygnacja poprzednika, adopcja przez cesarza, obywatelstwo rzymskie, konsulat) w Italii, Galii i Hiszpanii. Do inauguracji konsulatu doszło 1 stycznia 519 r. w Rzymie. Z tej okazji miała miejsce uroczystość — utrzymujący z władcą ostrogockim dobre stosunki Wandalowie (król Trasamund) tradycyjnie przesłali na igrzyska w Rzymie dzikie zwierzęta, senatorów zaś obsypano honorami. Podobne igrzyska (z wyścigami rydwanów) miały miejsce po powrocie Eutaryka na dwór teścia do Rawenny. Pomimo rzymskiego przepychu przekaz tych uroczystości był jednoznacznie gocki i dynastyczny. Być może z tej okazji nastąpiła emisja przez Teodoryka Wielkiego monet, łącząca w sobie symbolikę gocką (orzeł) z tradycyjnymi symbolami rzymskimi.
qas: question: Władcą jakiego ludu był Teodoryk Wielki?
answers: text: Ostrogotów
generative_answer: Ostrogotów

question: Dzięki czemu Teodoryk Wielki mógł uzyskać uznanie swoich praw sukcesyjnych?
answers: text: zakończenie wówczas schizmy akacjańskiej
generative_answer: zakończeniu schizmy akacjańskiej

question: Co uprawomocniło prawa Eutaryka do tronu ostrogockiego w Italii, Galii i Hiszpanii?
answers: text: Amal, desygnacja poprzednika, adopcja przez cesarza, obywatelstwo rzymskie, konsulat
generative_answer: Amal, desygnacja poprzednika, adopcja przez cesarza, obywatelstwo rzymskie, konsulat

question: Jaką stylistykę zastosowano na monetach wyemitowanych przez Teodoryka Wielkiego z okazji zakończenia schizmy akacjańskiej?
plausible_answers: text: łącząca w sobie symbolikę gocką (orzeł) z tradycyjnymi symbolami rzymskimi
generative_answer: łącząca w sobie symbolikę gocką (orzeł) z tradycyjnymi symbolami rzymskimi

question: Kogo Teodoryk Wielki chciał uczynić następcą ostrogockiego tronu?
answers: text: Eutaryka
generative_answer: Eutaryka