Robinia akacjowa

Robinia akacjowa, grochodrzew akacjowy, robinia biała (Robinia pseudoacacia L.) – gatunek drzew należący do rodziny bobowatych. Pochodzi ze wschodniej części Ameryki Północnej, ale został szeroko rozprzestrzeniony i zaaklimatyzowany na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. W rodzimym zasięgu jest krótkotrwałym gatunkiem pionierskim rosnącym w leśnych lukach. Na innych kontynentach, gatunek ten jest znacznie bardziej trwały dzięki uwolnieniu od licznych patogenów. Początkowo, w XVII wieku, rozprzestrzeniany był jako roślina ozdobna. Z czasem wzrosło jego znaczenie użytkowe – zaczął być ceniony jako źródło drewna, roślina miododajna, lecznicza, a ze względu na małe wymagania i silne rozrastanie się wegetatywne – sadzony jest na gruntach zdegradowanych dla ich ochrony przed erozją.
Po dwóch wiekach wykorzystywania i promowania gatunku, rozwoju jego akceptacji, włącznie z wychwalaniem przez artystów, w połowie XX zaczęto zdawać sobie sprawę z jego wad. Ponieważ jest bardzo ekspansywny i trudny w zwalczaniu oraz ma negatywny wpływ na środowisko – przekształca glebę, ogranicza zróżnicowanie gatunkowe – zaliczany jest współcześnie do najbardziej problematycznych gatunków inwazyjnych. W Europie zaleca się bezwzględne zwalczanie tego gatunku na obszarach przyrodniczo cennych. W Polsce nie powinien być sadzony w pobliżu lasów, wydm i dolin, w otwartym krajobrazie, na obszarach chronionych i w ich otulinie.
Drzewo potocznie nazywane jest także „akacją”, co jest mylące, ponieważ jest to nazwa odrębnego rodzaju drzew.

context: Korzenie robinii tworzą brodawki korzeniowe, w których żyją bakterie brodawkowe (azotowe). Na różnych obszarach rejestrowane są symbionty różnych gatunków (częściowo też przenoszone prawdopodobnie wraz z nasionami), co świadczy o adaptacji robinii do tworzenia relacji symbiotycznych z lokalnie występującymi bakteriami azotowymi. W brodawkach stwierdzono bakterie z rodzajów: Bradyrhizobium, Mesorhizobium, Phyllobacterium, Rhizobium i Sinorhizobium. W ciągu roku robinie rosnące na 1 ha wiążą za ich pomocą od 23 do 300 kg azotu (najbardziej intensywnie latem). Jego część przenika z korzeni do gleby, ale największy ładunek azotu do gleby dostarczany jest wraz ze zrzucanymi liśćmi (ponad 40 kg azotu na 1 ha). Liście robinii cechują się dużą zawartością tego pierwiastka (ponad 13 mg N/g), przy czym ze względu na dużą zawartość ligniny (średnio ponad 14%) rozkładają się relatywnie wolniej od większości drzew liściastych (połowa masy liści rozkłada się dopiero po ok. 97 dniach). Ilości azotu uwalniane do gleby rosną wraz z wiekiem roślin do osiągnięcia przez nie kilkunastu lat, a później spadają. W płatach robinii w wieku lat 4 do gleby trafia rocznie ok. 48 kg azotu na 1 ha, w wieku 17 lat – 75 kg, a w wieku 38 lat – 33 kg. Robinia wpływa także w miejscach występowania na dostępność wapnia i fosforu, zawartość węgla organicznego i odczyn gleby, przy czym zmiany w glebie utrzymują się długotrwale także po usunięciu tego gatunku, przez co wpływa on istotnie na kierunek sukcesji. Powierzchnie pokryte robinią zwiększają przy tym eutrofizację także przyległych zbiorników i mokradeł. Plantacje robinii powodują spadek wilgotności gleby, problematyczny w szczególności na obszarach, gdzie opady są niewystarczające dla uzupełnienia zasobów wody w glebie (poniżej 550 mm rocznie).
qas: question: W czym zamieszkują bakterie brodawkowe?
answers: text: brodawki korzeniowe
generative_answer: w brodawkach korzeniowych

question: Jak inaczej określić można bakterie brodawkowe?
answers: text: azotowe
generative_answer: azotowe

question: Do jakich rodzajów należą bakterie, które spotkać można w brodawkach?
answers: text: Bradyrhizobium, Mesorhizobium, Phyllobacterium, Rhizobium i Sinorhizobium
generative_answer: Bradyrhizobium, Mesorhizobium, Phyllobacterium, Rhizobium i Sinorhizobium

question: Ile azotu znajduje się w liściu robinii?
answers: text: ponad 13 mg N/g
generative_answer: ponad 13 mg N/g

question: Czy robinia wpływa na zmianę zawartości wody w glebie?
answers: text: Plantacje robinii powodują spadek wilgotności gleby
generative_answer: tak

context: W rodzimym obszarze występowania robinia należy do gatunków liściastych drzew najintensywniej atakowanych przez owady i patogeny. Intensywne żerowanie zwłaszcza larw kózki Megacyllene robiniae oraz porażanie przez grzyby Phellinus rimosus i Polyporus robiniophilus powoduje, że praktycznie nie jest możliwe wykorzystanie robinii do produkcji drewna. Do innych bezkręgowców powodujących istotne osłabianie robinii należą: Ecdytolopha insticiana (larwy tego motyla tworzą galasy hamujące wzrost i deformujące młode pędy), Odontota dorsalis (larwy tego chrząszcza wyjadają miękisz liści), szrotówek robiniaczek Phyllonorycter robiniella (larwy powodują wcześniejszy opad liści; gatunek obecny jest już w Europie), pryszczarek robiniowy Obolodiplosis robiniae (tworzy galasy na brzegach liści; także obecny jest już w Europie), Parectopa robiniella (gąsienice żerując na liściach tworzą charakterystyczne miny; gatunek rozprzestrzenia się w Europie). W sumie w rodzimym zasięgu na robinii żeruje co najmniej 75 gatunków owadów i rozwija się 114 gatunków grzybów. Robinią żywią się takie gatunki kręgowców jak: mulak białoogonowy i czarnoogonowy, zajęczaki, wiewiórki, różne gatunki ptaków żywią się nasionami tego gatunku (np. gołębiowate, bażanty, cieciornik, przepiór kalifornijski). Ze względu na to, że robinia w Ameryce Północnej jest silnie atakowana przez grzyby – drzewa wcześnie stają się dziuplaste i wykorzystywane są jako miejsce schronienia i rozrodu przez nietoperze i ptaki dziuplaste. Także w koronach tego gatunku gnieżdżą się bardzo liczne gatunki zwierząt, a zadrzewienia robinii, zwłaszcza w krajobrazie bezleśnym, stanowią istotne miejsce schronienia dla szeregu gatunków ssaków.
qas: question: Jakim typem drzewa jest robinia?
answers: text: liściastych
generative_answer: Liściastym

question: Czy robinia nadaje się jako drzewo przeznaczone do produkcji drewna?
answers: text: praktycznie nie jest możliwe wykorzystanie robinii do produkcji drewna
generative_answer: nie

question: Jakie są skutki zasiedlenia w robinii szrotówka robiniaczka?
answers: text: wcześniejszy opad liści
generative_answer: wcześniejszy opad liści

question: Jakie zwierzęta zamieszkują wnętrze robinii?
answers: text: nietoperze i ptaki dziuplaste
generative_answer: nietoperze i ptaki dziuplaste

question: Jaką broń produkuje Parectopa robiniella?
plausible_answers: text: miny
generative_answer: miny