Chan Tengri

Chan Tengri (z mong.: „władca niebios”; chiń. upr. 汗腾格里峰; pinyin Hánténggélǐ Fēng; kaz.: Хан Тәңірі шыңы, Chan Tängyry szyngy; kirg.: Кантоо, Kantoo; Кантеңир, Kantengir; ros.: пик Хан-Тенгри, pik Chan-Tiengri; ujg.: خانتەڭرى چوققىسى, Hantəngri qoⱪⱪisi) – góra znajdująca się w centralnej części pasma górskiego Tienszan, o wysokości 7010 m n.p.m. (bez pokrywy śnieżnej i lodowej – 6995 m n.p.m.). Jest to drugi co do wysokości szczyt Tienszanu (wyższy jest tylko położony od niego na południe Szczyt Zwycięstwa – 7439 m n.p.m.). Jest najbardziej wysuniętą na północ górą o wysokości ponad 7000 m n.p.m.

context: W 1857 r. Siemionow-Tian-Szanski uznał Chan Tengri za najwyższy szczyt Tienszanu. Oszacował on wówczas wysokość góry na 24 tysiące stóp, tj. (w zależności od tego, jaką stopę przyjmował, którąś z niemieckich czy angielską) od ok. 6860 do ok. 7300 m n.p.m. Podróżnik nie mógł wówczas widzieć całego ogromnego pasma Kakszaał too, w którym kilkanaście kilometrów za Chan Tengri wznosi się ogromny śnieżno-lodowy masyw z wyraźnie wyższym szczytem, nazwanym później Pik Pobiedy (dziś Szczyt Zwycięstwa, 7439 m n.p.m.).
qas: question: Jak szczyt Tienszanu został uznany za najwyższy?
answers: text: Chan Tengri
generative_answer: Chan Tengri

question: Jak aktualnie nazywa się Pik Pobiedy?
answers: text: Szczyt Zwycięstwa
generative_answer: Szczyt Zwycięstwa

question: Jaką wysokość ma szczyt Pik Pobiedy?
answers: text: 7439 m n.p.m
generative_answer: 7439 m n.p.m

question: Jaki podróżnik myślał, że dotarł na najwyższy szczyt Tienszanu?
answers: text: Siemionow-Tian-Szanski
generative_answer: Siemionow-Tian-Szanski

question: Ile stóp mierzy Szczyt Zwycięstwa?
plausible_answers: text: 24 tysiące
generative_answer: 24 tysiące

context: Podstawową trudność dla kolejnych eksploratorów stanowiła znaczna odległość góry od zamieszkanych osiedli ludzkich oraz długie i zawiłe dojście do jej podstawy. W 1900 r. wyprawa kierowana przez włoskiego księcia Scipione Borghese w towarzystwie szwajcarskiego przewodnika górskiego Matthiasa Zurbriggena dotarła jedynie do czoła lodowca Inylczek. W 1902 r. w kierunku Chan Tengri wyruszył bawarski eksplorator i alpinista Gottfried Merzbacher, jednak jego ekspedycja w tym roku zakończyła się jedynie penetracją położonych na północ od Grzbietu Sardżas lodowców Muszkietowa i Siemionowa. W następnym roku grupa Merzbachera trafiła w końcu do właściwej doliny. Alpiniści dotarli do rozwidlenia lodowca Inylczek, gdzie rozdziela się on na Inylczek Północny i Południowy. Na tym pierwszym zaobserwowali lodowcowe jezioro, które później nazwano Jeziorem Merzbachera. Lodowcem południowym dotarli w pobliże podstawy Chan Tengri, lecz w obliczu wyczerpywania się zapasów żywności zmuszeni byli do odwrotu.
qas: question: Czy górę Chan Tengri łatwo zdobyć?
plausible_answers: text: Podstawową trudność dla kolejnych eksploratorów stanowiła znaczna odległość góry od zamieszkanych osiedli ludzkich oraz długie i zawiłe dojście do jej podstawy
generative_answer: nie

question: Czy Scipione Borghese zdobył szczyt Chan Tengri?
answers: text: dotarła jedynie do czoła lodowca Inylczek
generative_answer: nie

question: Jak nazwano jezioro u podnóża Chan Tengri?
answers: text: nazwano Jeziorem Merzbachera
generative_answer: nazwano Jeziorem Merzbachera

question: Czy w 1902 roku zdobyto Chan Tengri?
answers: text: zmuszeni byli do odwrotu
generative_answer: nie

question: Skąd pochodził Gottfried Merzbacher?
answers: text: bawarski
generative_answer: Z Bawarii