ORP Orzeł (1954)

ORP Orzeł (292) – okręt podwodny średniego zasięgu projektu 613 (kod NATO: Whiskey), zbudowany w ZSRR, od 1962 roku dzierżawiony, a w 1965 roku zakupiony przez polską marynarkę wojenną, w której służył od 29 listopada 1962 do 31 grudnia 1983 roku. „Orzeł” jako pierwszy polski okręt podwodny pływał w zanurzeniu z użyciem chrap. W trakcie służby prowadził działalność szkoleniową i patrole operacyjne na Bałtyku, Morzu Północnym, Atlantyku oraz wodach polarnych, w tym na Morzu Barentsa, uczestnicząc w ćwiczeniach Marynarki Wojennej, sojuszniczych ćwiczeniach flot państw Układu Warszawskiego, oraz przeprowadzając ćwiczenia indywidualne, a także zimnowojenne operacje morskie przeciw marynarkom wojennym państw NATO.

context: Rozkazem Nr 14 dowódcy 3. Flotylli Okrętów z 17 stycznia 1973 roku maksymalna głębokość zanurzenia okrętu została ograniczona ze 170 do 120 metrów, co związane było ze stopniem zużycia kadłuba w ciągu ponad 17-letniej służby okrętu. Między 4 a 13 września tego roku odbyły się ćwiczenia sił morskich państw Układu Warszawskiego „FALA-74”. ORP „Orzeł” został uznany wówczas za najlepszy okręt na Bałtyku w ramach flot zaprzyjaźnionych w klasie okrętów podwodnych. 24 października 1980 roku okręt wykonał testowe zanurzenia na głębokość 124 m, które potwierdziły szczelność kadłuba oraz poprawność pracy mechanizmów, jednak już w następnym roku postępujące zużycie kadłuba ograniczyło zdolność zanurzania się do 100 metrów. W dniach 4–26 maja 1983 roku okręt wziął udział w wielkich ćwiczeniach sił Marynarki Wojennej o kryptonimie Reda-83. Przez następne lata okręt prowadził rutynową służbę, jednak pogarszający się stan kadłuba spowodował, że rozkazem dowódcy Marynarki Wojennej Nr 0132 z 30 grudnia 1983 roku ORP „Orzeł” zakończył służbę w składzie Polskiej Marynarki Wojennej. 30 grudnia 1983 roku na okręcie opuszczono po raz ostatni polską banderę.
qas: question: Jaki był przedział głębokości, na którą mógł zanurzyć się ORP Orzeł, po rozkazie, który wydał dowódca?
plausible_answers: text: 170 do 120 metrów
generative_answer: 170 do 120 metrów

question: Jak nazwano ćwiczenia odbywające się w maju 1983 roku?
answers: text: Reda-83
generative_answer: Reda-83

question: Z jakiego powodu ORP Orzeł został wykluczony ze służby?
answers: text: pogarszający się stan kadłuba
generative_answer: Pogarszającego się stanu kadłuba

question: Czy ORP Orzedł zyskał miano najlepszej jednostki na Morzu Bałtyckim?
answers: text: ORP „Orzeł” został uznany wówczas za najlepszy okręt na Bałtyku
generative_answer: tak

question: Jakie wydarzenie miało miejsce 30 grudnia 1983 roku?
answers: text: na okręcie opuszczono po raz ostatni polską banderę
generative_answer: na okręcie opuszczono po raz ostatni polską banderę

context: Bezpośrednio po stoczniowych próbach odbiorczych okręt podwodny S-265 odpłynął do Gdyni. 24 grudnia 1962 roku okręt podwodny S-265 o numerze burtowym 181 wszedł na redę portu Gdynia w towarzystwie radzieckiego trałowca i polskiego dużego ścigacza. Później okręt został wprowadzony do portu wojennego Gdynia-Oksywie. Po zacumowaniu wyładowano osiem torped bojowych i rozpoczęto przejmowanie okrętu. Próby w morzu odbyły się 26 grudnia 1962 roku, podniesienie bandery polskiej marynarki wojennej i wcielenie okrętu w jej skład nastąpiło 30 grudnia 1962 roku o godz. 09.00. Zgodnie z zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP z 29 grudnia 1962 roku wydzierżawiony średni okręt podwodny otrzymał nazwę ORP „Orzeł” i burtowy znak taktyczny 292. Na dowódcę został wyznaczony kpt. mar. Stanisław Lorens (dotychczasowy dowódca ORP „Kaszub”), który skompletował załogę i do czasu przyjścia okrętu z ZSRR organizował szkolenie mające na celu przygotowanie jej do objęcia stanowisk na nowej jednostce.
qas: question: Jakie okręty towarzyszyły S-265 podczas wejścia na redę portu w Gdyni?
answers: text: radzieckiego trałowca i polskiego dużego ścigacza
generative_answer: radziecki trałowiec i polski ścigacz

question: Kiedy S-265 został poddany próbom na morzu?
answers: text: 26 grudnia 1962 roku
generative_answer: 26 grudnia 1962 roku

question: Co wydarzyło się 30 grudnia 1962?
answers: text: podniesienie bandery polskiej marynarki wojennej i wcielenie okrętu
generative_answer: podniesienie bandery polskiej marynarki wojennej i wcielenie okrętu

question: Jaką nazwę nadano S-265 po wcieleniu do marynarki?
answers: text: ORP „Orzeł”
generative_answer: ORP „Orzeł”

question: Jakim okrętem dowodził kpt. mar. Stanisław Lorens, zanim przejął ORP „Orzeł”?
answers: text: ORP „Kaszub”
generative_answer: ORP „Kaszub”