Wyspa Wielkanocna

Wyspa Wielkanocna (hiszp. Isla de Pascua, Territorio Especial de Isla de Pascua, polinez. Rapa Nui, ang. Easter Island) – wyspa na południowym Oceanie Spokojnym w centralnej części Wyniesienia Wschodniopacyficznego. Ma 7750 mieszkańców (70% stanowią Polinezyjczycy), jedyną miejscowością jest Hanga Roa. Należy do Chile, wchodząc w skład regionu Valparaíso. Leży w odległości 2078 km od najbliższej zamieszkanej wyspy – Pitcairn i 3600 km od Chile kontynentalnego i jest jedną z najbardziej izolowanych zamieszkanych wysp świata, ustępując jedynie wyspom Tristan da Cunha. Znana jest przede wszystkim z kamiennych posągów moai.

context: Wyspa jest pochodzenia wulkanicznego i uformowały ją pomiędzy 750 a 100 tysięcy lat temu cztery główne wulkany: Rano Kau (przy którym znajduje się dawne centrum pałacowo-ceremonialne), Rano Raraku (z kamieniołomem, w którym powstawały moai), Puakatike na Półwyspie Poike oraz Terevaka (najmłodszy z wulkanów, będący jednocześnie najwyższym wzniesieniem Rapa Nui – 507 m n.p.m.). Pochodzenie geologiczne powoduje, że wyspa jest zbudowana ze skał tufowych, w których powstało wiele jaskiń (do najbardziej znanych należą: Ana Te Pahu i Ana Kai Tangata). Tego samego pochodzenia geologicznego co Wyspa Wielkanocna, są także sąsiednie wyspy: Motu Nui i Motu Iti oraz skała pomiędzy nimi a Rapa Nui – Motu Kao Kao.
qas: question: Z jakiego rodzaju skał jest zbudowana?
answers: text: tufowych
generative_answer: tufowych

question: Jak nazywają się wulkany, które uformowały tę wyspę?
answers: text: Rano Kau (przy którym znajduje się dawne centrum pałacowo-ceremonialne), Rano Raraku (z kamieniołomem, w którym powstawały moai), Puakatike na Półwyspie Poike oraz Terevaka
generative_answer: Rano Kau, Rano Raraku, Puakatike oraz Terevaka

question: Czy na tej wyspie występuje wiele jaskin?
answers: text: wyspa jest zbudowana ze skał tufowych, w których powstało wiele jaskiń
generative_answer: tak

question: Jakie wyspy z ją sąsiadują?
answers: text: Motu Nui i Motu Iti
generative_answer: Motu Nui i Motu Iti

question: Czy Motu Kao Kao to wyspa?
answers: text: skała pomiędzy nimi a Rapa Nui – Motu Kao Kao
generative_answer: nie

context: Miejsce to znane jest przede wszystkim z 887 kamiennych posągów, zwanych moai stawianych na kamiennych platformach ahu. Są najbardziej znanym osiągnięciem polinezyjskich mieszkańców wyspy. Większość z nich została wykuta w tufie pochodzącym z wulkanu Rano Raraku za pomocą narzędzi z bazaltu. Przeznaczenie tych obiektów nie jest znane. Powstało na ten temat wiele teorii, mówiących o posągach jako wyobrażeniu bóstw bądź przodków. Jedna z teorii mówi, że moai wskazywały źródła pitnej wody. Nie wiadomo, jak przemieszczano ciężkie bloki kamienia. Prawdopodobnie używano do tego drewnianych płóz.
qas: question: Jak nazywają się posągi ustawione na Wyspie Wielkanocnej?
answers: text: moai
generative_answer: moai

question: Skąd pochodził materiał, z którego wykonano większość posągów moai?
answers: text: wulkanu Rano Raraku
generative_answer: wulkanu Rano Raraku

question: Z czego były wykonane narzędzia użyte do wykucia posągów moai?
answers: text: bazaltu
generative_answer: bazaltu

question: Jakiego narzędzia używano prawdopodobnie do przemieszczania skończonych posągów moai z miejsca na miejsce?
plausible_answers: text: drewnianych płóz
generative_answer: drewnianych płóz

question: W jakim materiale wyrzeźbiono niemal wszystkie posągi moai?
answers: text: tufie
generative_answer: tufie