Baptyzm


Baptyzm (z gr. baptídzein „zanurzać; chrzcić” od báptein „zanurzać”) – nurt chrześcijaństwa należący do protestantyzmu, akcentujący indywidualizm w relacji do Boga, nadrzędną rolę Pisma Świętego jako autorytetu w sprawach wiary i życia chrześcijanina oraz ograniczający praktykę chrztu do osób świadomych tego aktu. Zbawienie nie jest według wyznawców baptyzmu (baptystów) osiągalne na podstawie uczynków, lecz stanowi jedynie niezasłużony dar łaski Boga przyjmowany przez człowieka osobistą, ufną wiarą w zbawcze dzieło odkupienia z grzechu, dokonane przez ofiarę Jezusa Chrystusa. Baptyści udzielają chrztu wyłącznie tym, którzy świadomie wyrażają żal za grzechy i wyznają wiarę w Chrystusa. Akcentują autonomię poszczególnych zborów, byli prekursorami rozdziału kościoła i państwa. Większość baptystów reprezentuje chrześcijaństwo ewangelikalne, choć istnieją także nieliczne denominacje baptystyczne przynależące do liberalnego nurtu protestantyzmu. Baptyści różnią się często między sobą w pewnych kwestiach np.: predestynacja bądź wolna wola, pewność bądź możliwość utracenia zbawienia, stosunek do teorii ewolucji.
Krajem o największym skupisku baptystów są Stany Zjednoczone. W Polsce głównym przedstawicielem baptyzmu jest Kościół Chrześcijan Baptystów w RP. Istnieją też niewielkie kilkudziesięcioosobowe grupy jak Biblijny Kościół Baptystyczny i inne wspólnoty baptystyczne.

context: Podkreślanie przez baptystów znaczenia osobistej, świadomej wiary religijnej oraz rozumienie Kościoła jako egalitarnej wspólnoty chrześcijan, dokonującej podstawowych wyborów w sposób demokratyczny, prowadziło do czynnego zaangażowania wielu baptystów w sprawy publiczne. Na pierwszy plan wysuwały się już w XVII wieku ich działania na rzecz wolności sumienia i wyznania dla wszystkich, także dla ateistów (m.in. Thomas Helwys, Roger Williams, John Milton, Isaac Backus). Baptyści należeli do czołówki oponentów wobec niewolnictwa, kolonializmu i segregacji rasowej (np. William Knibb, John Chilembwe, Martin Luther King), chociaż wielu przedstawicieli tego wyznania było właścicielami niewolników i opowiadało się za segregacją rasową. Środowisko to wydało także wielu polityków pełniących kluczowe stanowiska w skali całych państw. Przykładowo, w XX wieku byli to prezydenci USA Warren Harding, Harry Truman, Jimmy Carter i Bill Clinton, premierzy Wielkiej Brytanii David Lloyd George i James Callaghan i premierzy Japonii Ichirō Hatoyama i Yukio Hatoyama. W 2014 pełniącym obowiązki prezydenta Ukrainy został Ołeksandr Turczynow.
qas: question: W jakie sprawy angażowali się baptyści? 
answers: text: publiczne
generative_answer: publiczne

question: Z czym nie zgadzali się baptyści?
answers: text: niewolnictwa, kolonializmu i segregacji rasowej
generative_answer: niewolnictwem, kolonializmem i segregacją rasową

question: Czy Martin Luther King był baptystą? 
answers: text: Baptyści należeli do czołówki oponentów wobec niewolnictwa, kolonializmu i segregacji rasowej (np. William Knibb, John Chilembwe, Martin Luther King)
generative_answer: tak

question: Kim z wyznania był Warren Harding?
answers: text: Baptyści
generative_answer: baptystą

question: Kto w 2014 roku został wybrany na stanowisko premiera Ukrainy? 
plausible_answers: text: Ołeksandr Turczynow
generative_answer: Ołeksandr Turczynow

context: Na ziemiach polskich w granicach Królestwa Kongresowego początki ruchu baptystycznego związane są z Gotfrydem Fryderykiem Alfem W 1858 przyjął on chrzest w rycie baptystycznym, co uznawane jest za moment powstania baptyzmu polskiego. Początkowo baptystami byli tutaj głównie zamieszkujący ziemie polskie Niemcy, a od przełomu XIX i XX wieku z baptyzmem zaczęli się także wiązać Polacy i inni Słowianie. W okresie międzywojennym baptyści słowiańscy (w tym polscy) i niemieccy posiadali dwie oddzielne organizacje kościelne: Związek Zborów Słowiańskich Baptystów w Polsce i Unia Zborów Baptystów Języka Niemieckiego w Polsce. W czasie II wojny światowej słowiańscy baptyści byli skupieni w związku wyznaniowym pod nazwą Związek Nieniemieckich Ewangelicko-Wolnokościelnych Zborów (baptyści).
qas: question: Z kim bezpośrednio powiązany był pierwszy okres ruchu baptystycznego w Królestwie Kongresowym?
answers: text: Gotfrydem Fryderykiem Alfem
generative_answer: Gotfrydem Fryderykiem Alfem

question: Jakiemu wydarzeniu przypisuje się miano zapoczątkowania baptyzmu polskiego?
answers: text: chrzest w rycie baptystycznym
generative_answer: Chrzest w rycie baptystycznym Alfa

question: Ludzie jakiej narodowości wyznawali baptyzm w jego początkach?
answers: text: Niemcy
generative_answer: niemieckiej

question: Kiedy do ruchu baptystycznego dołączyli Polacy?
answers: text: przełomu XIX i XX wieku
generative_answer: przełomu XIX i XX wieku

question: Do jakiego związku należeli wyłącznie polscy baptyści po II wojnie światowej?
plausible_answers: text: Związek Nieniemieckich Ewangelicko-Wolnokościelnych Zborów
generative_answer: Związek Nieniemieckich Ewangelicko-Wolnokościelnych Zborów