Mit

Mit (stgr. μῦθος, łac. mythus) – opowieść o bóstwach i istotach nadprzyrodzonych, przekazywana przez daną społeczność, zawierająca w sobie wyjaśnienie sensu świata i ludzi w ich doświadczeniach zbiorowych oraz indywidualnych (według definicji etnoreligijnej) lub wywodzące się z tradycji ustnej ponadczasowe, anonimowe opowiadanie o postaciach nadprzyrodzonych, które trwa w kulturze dzięki ciągłym transformacjom i reinterpretacjom dokonywanym przez pisarzy, przy zachowaniu jednocześnie swojego pierwotnego sensu (według definicji literackiej).
W nauce sformułowano wiele innych, całkowicie odmiennych wyjaśnień pojęcia mit. Część uczonych uważa mit za „kategorię śmieciową”, do której można wrzucić wszystko, i kwestionuje jego istnienie.
Mit nie jest odrębnym gatunkiem literackim, może zostać wyrażony w różnych rodzajach literackich, chociaż bywa mylony z innymi formami narracyjnymi, zwłaszcza legendą.
Zbiór mitów danej społeczności, jak również naukę badającą mity, określa się mianem mitologii.

context: W drugiej połowie XIX wieku, w językach europejskich, termin mit stopniowo przeniknął z prac naukowych i literatury do języka potocznego. Najstarsze ślady tego procesu odnaleziono w listach Gogola i Flauberta. Obaj ci pisarze używali w prywatnej korespondencji słowa mit na określenie nieprawdziwych historii. W XX wieku, w mowie potocznej, utrwaliło się znaczenie mitu jako zmyślonej historii, błędnego przypuszczenia czy przesądu. Zaczęto używać rzeczownika mit w różnych związkach frazeologicznych, takich jak mit jakiejś osoby, mit postępu, rozwiać mit itp. Słowo mit jest również powszechnie kojarzone z greckimi i rzymskimi opowieściami o bogach i heroicznych bohaterach. Niekiedy też mianem mitów określa się utrwalone historycznie alegorie, wywodzące się z pewnych koncepcji filozoficznych, np. mity platońskie. Większość z tych popularnych znaczeń jest niezgodna z nazewnictwem fachowym, stosowanym w nauce o micie, czyli mitologii.
qas: question: W jakich dokumentach pojawiły się najstarsze dowody na stosowanie terminu mit?
answers: text: w listach Gogola i Flauberta
generative_answer: w listach Gogola i Flauberta

question: W jakim kontekście Gogol i Flaubert używali terminu "mit"?
answers: text: na określenie nieprawdziwych historii
generative_answer: na określenie nieprawdziwych historii

question: Czy w związkach frazeologicznych pojawia się słowo mit?
answers: text: Zaczęto używać rzeczownika mit w różnych związkach frazeologicznych
generative_answer: tak

question: Z czym najczęściej kojarzy się słowo mit?
answers: text: z greckimi i rzymskimi opowieściami o bogach i heroicznych bohaterach
generative_answer: z greckimi i rzymskimi opowieściami o bogach i heroicznych bohaterach

question: Kiedy zaczęto stosować określenie mitu w pracach naukowych?
plausible_answers: text: W drugiej połowie XIX wieku
generative_answer: W drugiej połowie XIX wieku

context: Według definicji strukturalnej mit jest opowiadaniem o istotach nadprzyrodzonych, które służy porządkowaniu wizji świata poprzez wprowadzenie wyraźnych rozróżnień pomiędzy elementami, a zarazem dostarcza logicznego modelu rozwiązywania sprzeczności. Jak to ujął Lévi-Strauss: Na skali sposobów wyrazu językowego mit zajmuje miejsce przeciwstawne poezji, choć powiedziano wiele, by je zbliżyć. Poezja jest formą języka niezmiennie trudną do tłumaczenia na język obcy; każdy przekład łączy się tu z licznymi deformacjami. Natomiast mit zachowuje swą wartość mitu nawet przy najgorszym tłumaczeniu. Nawet jeśli znajomość języka i kultury ludu, wśród którego znaleziono jakiś mit, jest znikoma, jest on ujmowany jako mit przez każdego czytelnika na świecie. Substancja mitu nie tkwi ani w stylu, ani w sposobie narracji, ani w składni, lecz w historii, którą się tam opowiada. Mit jest mową; ale jest to mowa, która porusza się na bardzo wysokim poziomie i gdzie znaczenie odrywa się, jeśli wolno tak powiedzieć, od podstawy językowej, po której początkowo się toczy.
qas: question: Czy Mit ma wyjaśniać zjawiska na świecie?
answers: text: dostarcza logicznego modelu rozwiązywania sprzeczności
generative_answer: tak

question: Czy poezję łatwo tłumaczyć na jezyki obce?
answers: text: Poezja jest formą języka niezmiennie trudną do tłumaczenia na język obcy
generative_answer: nie

question: Czy mity są odporne na kiepskie tłumaczenia?
answers: text: mit zachowuje swą wartość mitu nawet przy najgorszym tłumaczeniu
generative_answer: tak

question: Co stanowi substancję mitu?
answers: text: historii, którą się tam opowiada
generative_answer: Historia, którą się opowiada

question: Jaki jest związek między mową a mitem?
answers: text: Mit jest mową; ale jest to mowa, która porusza się na bardzo wysokim poziomie i gdzie znaczenie odrywa się
generative_answer: Mit jest mową; ale jest to mowa, która porusza się na bardzo wysokim poziomie i gdzie znaczenie odrywa się