Mk II Matilda

Mk II Matilda (oficjalnie Tank, Infantry, Mk II, Matilda (A12)) – brytyjski czołg piechoty z okresu II wojny światowej, jedyny brytyjski pojazd pancerny, który służył od początku wojny do ostatnich jej dni.
Prace nad opracowaniem nowego czołgu wedle specyfikacji A12 rozpoczęły się w 1936. Jako że nowy pojazd miał być uzbrojonym w działo, większym wariantem dwuosobowego czołgu A11 Matilda, początkowo określano go mianem Matilda Mk II, Matilda Senior lub przydomkiem Waltzing Matilda. Jednak odkąd wcześniejszy model wycofano ze służby w 1940, przydomkiem Matilda zaczęto niemal powszechnie określać właśnie późniejszy typ.
W momencie rozpoczęcia produkcji w 1938 roku Mk II Matilda była najsilniej opancerzonym czołgiem na świecie, choć jej możliwości ograniczały niewielka prędkość oraz stosunkowo słabe uzbrojenie. Ze względu na silny pancerz, w początkowym okresie walk w Afryce odnosiła znaczące sukcesy, szczególnie przeciwko czołgom włoskim, podobnie wyglądała sytuacja na początku walk we Francji. Później jednak straty brytyjskie wzrosły, a po 1943 roku czołgi Mk II Matilda używane były już tylko do szkolenia, w linii jej miejsce zajęły szybsze i lżejsze maszyny Mk III Valentine.
Około 400 pojazdów użytkowali Australijczycy – Matildy okazały się bardzo skuteczne w walce z japońskimi czołgami. Ponad 900 czołgów trafiło do ZSRR i wzięło udział w walkach na froncie wschodnim. Rosjanie używali nielicznych czołgów tego typu do 1945 roku, podczas gdy armia australijska wykorzystywała je aż do 1955 roku. Łącznie wyprodukowano ok. 2900 sztuk. Powstało także wiele wariantów specjalnych.

context: Trzecim użytkownikiem pod względem liczby czołgów Mk II Matilda była Australia. Ogółem dostarczono z Wielkiej Brytanii oraz z Nowej Zelandii 409 pojazdów. Były to pojazdy nowe z wyjątkiem czołgów nowozelandzkich, należące do ostatnich wersji produkcyjnych Mk IV, Mk IV CS i Mk V. Czołgi australijskie miały dużą liczbę drobnych modyfikacji, które wynikały z dostosowania czołgów do nowych warunków, w jakich miały być użyte. Obniżono wieżyczki dowódców, zastosowano metalowe siatki rozpięte nad przedziałem silnikowym, które miały chronić przed granatami japońskiej piechoty. Montowano z przodu kadłuba i wieży zaczepy umożliwiające umocowanie zapasowych ogniw gąsienic w celu zwiększenia odporności czołgów na broń przeciwpancerną. Zamontowano z tyłu kadłuba telefon zewnętrzny, który umożliwiał łączność załogi czołgu z piechotą. Uszczelniono również kadłub, co miało duże znaczenie w czasie desantowania lub forsowania rzek. Powstały też wersje specjalne: Matilda Dozer – buldożer, Matilda Frog i Matilda Murray wyposażone w miotacz ognia oraz Matilda Projector (Hedgehog).
qas: question: Z jakich krajów dostarczano czołgi Matilda MK II do Australii?
answers: text: Wielkiej Brytanii oraz z Nowej Zelandii
generative_answer: Z Wielkiej Brytanii i Nowej Zelandii

question: Dlaczego obniżono stanowisko dowódców w czołgu Matilda MK VI?
answers: text: miały chronić przed granatami japońskiej piechoty
generative_answer: miały chronić przed granatami japońskiej piechoty

question: Gdzie znajdował się telefon zewnętrzny w czołgu Matilda?
answers: text: z tyłu kadłuba
generative_answer: Z tyłu kadłuba

question: Które wersje czołgów Matilda posiadały miotacz ognia?
answers: text: Matilda Frog i Matilda Murray
generative_answer: Frog i Murray

question: Jakiej produkcji były czołgi Matilda MK II, przekazane władzom Australii?
plausible_answers: text: australijskie
generative_answer: australijskie