Pojezierze Zachodniopomorskie

Pojezierze Zachodniopomorskie – północna część Pojezierzy Południowobałtyckich o charakterze pojeziernym. Zajmuje obszar 9,7 tys. km², co stanowi około 3,1% powierzchni administracyjnej Polski. Obejmuje ciąg moren czołowych w strefie marginalnej fazy pomorskiej zlodowacenia północnopolskiego z Siemierzycką Górą na Pojezierzu Bytowskim jako punktem kulminacyjnym o wysokości 256,5 m n.p.m. Gleby makroregionu wykształciły się w większości na osadach polodowcowych – glinach, piaskach, żwirach i materiale pyłowym wód roztopowych. Przeważają gleby brunatne, płowe i rdzawe; jako charakterystyczne dla regionu wymienia się gleby hydrogeniczne. Obszar cechuje dobrze rozwinięta sieć rzeczna, z dużymi rzekami Przymorza (Rega, Parsęta, Słupia) i równin sandrowych Pojezierza Południowopomorskiego (Brda, Drawa, Gwda). Jest to makroregion o wysokiej jeziorności, w niektórych mezoregionach przekraczającej 10%. Największym jeziorem jest wielorynnowe Drawsko o powierzchni 19,6 km² i głębokości maksymalnej 79,7 m. Ze względu na trofizm większość jezior pojezierza zaliczana jest do typu eutroficznego. W podłożu całego makroregionu zalegają duże zasoby wód gruntowych. Znaczenie wód zaskórnych jest marginalne z powodu niewielkiej ich objętości i złej jakości. Klimat Pojezierza Zachodniopomorskiego podlega silnemu wpływowi Morza Bałtyckiego. Jego bliskość skutkuje wyższymi temperaturami zimą, a niższymi latem w porównaniu z większością innych rejonów kraju. W podziale Polski na regiony klimatyczne Pojezierze Zachodniopomorskie obejmują trzy jednostki klimatyczne: Region Zachodniopomorski na zachodzie makroregionu, Region Środkowopomorski w środkowej jego części oraz Region Wschodniopomorski na wschodzie.
W składzie gatunkowym roślin naczyniowych dominuje element środkowoeuropejski. Przeważają siedliska leśne typu: las mieszany świeży, bór mieszany świeży i las świeży. Pod względem występowania zbiorowisk leśnych potencjalnej roślinności naturalnej wyróżniają się żyzne buczyny oraz bory mieszane. Część występujących na pojezierzu gatunków roślin pochodzi jeszcze z okresu lodowcowego – relikty glacjalne. Fauna ma charakter napływowy, reprezentowana głównie przez gatunki charakterystyczne dla Niziny Środkowoeuropejskiej.

context: W obszarze makroregionu występują wszystkie rodzaje rezerwatów przyrody, z wyjątkiem rezerwatów słonoroślowych (stan na 2017). Utworzono rezerwaty: leśne („Olszyny Ostrowskie” na Pojezierzu Myśliborskim, „Bukowa Góra nad Pysznem” na Pojezierzu Bytowskim, „Dęby Wilczkowskie” na Pojezierzu Drawskim), krajobrazowe („Długogóry” na Pojezierzu Myśliborskim, „Kamienna Buczyna” na Pojezierzu Ińskim, „Dolina Pięciu Jezior” na Pojezierzu Drawskim), florystyczne („Tchórzyno” na Pojezierzu Myśliborskim, „Mszar nad jeziorem Piaski” na Wysoczyźnie Łobeskiej, „Wieleń” na Wysoczyźnie Polanowskiej, „Jezioro Piekiełko” na Pojezierzu Bytowskim), torfowiskowe („Torfowisko nad Jeziorem Morzysław Mały” na Pojezierzu Drawskim, „Mszar koło Starej Dobrzycy” na Wysoczyźnie Łobeskiej), wodne („Jezioro Iłowatka” na Pojezierzu Bytowskim, „Jezioro Czarnówek” na Pojezierzu Drawskim, stepowe („Wrzosowiska Cedyńskie im. inż. Wiesława Czyżewskiego” na Pojezierzu Myśliborskim), przyrody nieożywionej („Brunatna Gleba” na Pojezierzu Drawskim).
qas: question: Jakie rezerwaty nie występowały na tym obszarze w 2017 roku?
answers: text: słonoroślowych
generative_answer: słonoroślowe

question: Gdzie utworzono rezerwaty leśne?
answers: text: na Pojezierzu Myśliborskim, „Bukowa Góra nad Pysznem” na Pojezierzu Bytowskim, „Dęby Wilczkowskie” na Pojezierzu Drawskim
generative_answer: na Pojezierzu Myśliborskim, na Pojezierzu Bytowskim, na Pojezierzu Drawskim

question: Jakie nazwy nadano rezerwatom florystycznym?
answers: text: „Tchórzyno” na Pojezierzu Myśliborskim, „Mszar nad jeziorem Piaski” na Wysoczyźnie Łobeskiej, „Wieleń” na Wysoczyźnie Polanowskiej, „Jezioro Piekiełko” na Pojezierzu Bytowskim
generative_answer: "Tchórzyno", "Mszar nad jeziorem Piaski", "Wieleń", "Jezioro Piekiełko"

question: Jak nazywa się rezerwat torfowiskowy na Pojezierzu Drawskim?
answers: text: „Torfowisko nad Jeziorem Morzysław Mały”
generative_answer: „Torfowisko nad Jeziorem Morzysław Mały”

question: Czy na Pojezierzu Myśliborskim utworzony został rezerwat krajobrazowy?
answers: text: krajobrazowe („Długogóry” na Pojezierzu Myśliborskim
generative_answer: tak

context: Ciąg moren czołowych rozciąga się liniowo z południowego zachodu na północny wschód, w przybliżeniu równolegle do linii obecnego wybrzeża Morza Bałtyckiego. W części zachodniej układ jest nieco odmienny – w obrębie Pojezierza Myśliborskiego równoleżnikowy, a na Pojezierzu Choszczeńskim południkowy. Ku północnemu wschodowi rosną wysokości bezwzględne moren. Na zachodzie wysokości oscylują w zakresie 100–150 m n.p.m. ze Zwierzyńcem (166,8 m n.p.m.) na Pojezierzu Myśliborskim i Głowaczem (179,7 m n.p.m.) na Pojezierzu Ińskim jako punktami kulminacyjnymi. W środkowej części, na Pojezierzu Drawskim, wysokość maksymalna osiąga Wola Góra (219,2 m n.p.m.), a na wschodzie, na Pojezierzu Bytowskim, Siemierzycka Góra (256,5 m n.p.m.) – najwyższe wzniesienie makroregionu.
qas: question: Równolegle do jakiego obiektu przebiega sieć moren czołowych?
answers: text: linii obecnego wybrzeża Morza Bałtyckiego
generative_answer: linii obecnego wybrzeża Morza Bałtyckiego

question: Jaki układ moren czołowych występuje w zachodniej części Pojezierza Zachodniopomorskiego?
answers: text: obrębie Pojezierza Myśliborskiego równoleżnikowy, a na Pojezierzu Choszczeńskim południkowy
generative_answer: obrębie Pojezierza Myśliborskiego równoleżnikowy, a na Pojezierzu Choszczeńskim południkowy

question: Jaka jest najwyższa morena czołowa znajdująca się na obszarze Pojezierza Ińskiego?
answers: text: Głowaczem
generative_answer: Głowacz

question: Gdzie znajduje się morena czołowa o nazwie Zwierzyniec?
answers: text: na Pojezierzu Myśliborskim
generative_answer: na Pojezierzu Myśliborskim

question: Jak nazywa się najwyższa morena czołowa zlokalizowana w obrębie Pojezierza Południowobałtyckiego?
plausible_answers: text: Siemierzycka Góra
generative_answer: Siemierzycka Góra