Zeughaus

Zeughaus (Arsenał, Zbrojownia) – barokowy budynek, znajdujący się w Berlinie, w dzielnicy Mitte, przy alei Unter den Linden. Jest najstarszym zachowanym obiektem przy tej alei, ponadto jest uważany za najbardziej znaczący przykład barokowej architektury w Berlinie. Zbudowany w latach 1695-1730 budynek był największym arsenałem na terenie Brandenburgii-Prus. Później pełnił funkcje muzealno-wystawiennicze, głównie związane z tematyką militarno-historyczną. Od 2006 roku w gmachu mieści się stała ekspozycja Niemieckiego Muzeum Historycznego.

context: Rok po utworzeniu Cesarstwa Niemieckiego w Zeughausie została zorganizowana Wystawa Przedmiotów Starej Sztuki i Rzemiosła (niem. Ausstellung älterer kunstgewerblicher Gegenstände), na którą składały się eksponaty wypożyczone z majątku królewskiego, zbiory należące do książąt koronnych oraz pochodzące z prywatnych kolekcji. Wystawa ta po raz kolejny potwierdziła przydatność gmachu do celów wystawienniczych. W 1877 roku cesarz Wilhelm I zdecydował o nadaniu budynkowi arsenału funkcji muzealno-pomnikowej; w tym celu zlecił przebudowę gmachu architektowi Georgowi Friedrichowi Hitzigowi. Podczas trwających w latach 1877–1880 robót, których całkowity koszt wyniósł 4,33 miliona marek, do gmachu dobudowano szerokie, wolnostojące schody, jego północne skrzydło zostało zwieńczone potężną kopułą, zaś dziedziniec przykryto wybrzuszonym, szklanym dachem. Wnętrza budynku przystosowano do utworzenia w nich muzeum uzbrojenia, z kolei pod kopułą urządzono poświęconą brandenbursko-pruskiej armii Ruhmeshalle (pol. „Hala Pamięci”), składającą się z Herrscherhalle (pol. „Hala Władców”) i położonych po jej prawej i lewej stronie Feldherrenhallen (pol. „Hale Generalicji”). 3 listopada 1883 roku w przebudowanym budynku otwarto muzeum, mieszczące wydział artylerii i inżynierii na parterze oraz kolekcję broni na piętrze. Na zadaszonym dziedzińcu Zeughausu znalazła się natomiast wystawa armat i sztandarów zdobytych podczas wojny francusko-pruskiej. W następnych latach Zeughaus rozwinął się w jedno z najpopularniejszych muzeów w Berlinie. Należące do niego kolekcje militarno-historyczne były jednymi z najbardziej znanych w Europie pod koniec XIX wieku. Punktem zwrotnym w historii muzeum był zakup kolekcji broni od księcia Karola w 1883 roku. Ponad tysiąc egzemplarzy broni, pochodzących z XV i XVI wieku, nie tylko wzbogaciło zbiory pod kątem ilościowym, lecz także wprowadziło nową jakość w naukowej działalności kolekcjonerskiej.
qas: question: Czy budynek nadawał się do organizacji wystaw?
answers: text: Wystawa ta po raz kolejny potwierdziła przydatność gmachu do celów wystawienniczych
generative_answer: tak

question: Kto miał zająć się przebudową gmachu?
answers: text: Georgowi Friedrichowi Hitzigowi
generative_answer: Georg Friedrich Hitzig

question: Jak długo trwały prace nad przebudową gmachu?
answers: text: w latach 1877–1880
generative_answer: w latach 1877–1880

question: Ile pieniędzy wyniosła cała przebudowa?
answers: text: 4,33 miliona marek
generative_answer: 4,33 miliona marek

question: W którym roku po raz pierwszy postawiono Zeughaus?
plausible_answers: text: 1877
generative_answer: 1877

context: Podczas wojny siedmioletniej wojska rosyjskie w trakcie zajęcia Berlina w 1760 roku zrabowały zgromadzone w Zeughausie eksponaty. W 1806 roku w czasie inwazji na Prusy wojsk Napoleona Bonapartego budynek po zdobyciu Berlina został ponownie splądrowany, po czym był wykorzystywany przez okupujących pruską stolicę żołnierzy jako stajnia oraz kuźnia. Prace konserwatorskie przy zniszczonym wskutek tamtych wydarzeń budynku przeprowadzono po 1815 roku pod kierownictwem architekta Karla Friedricha Schinkla, z kolei za odrestaurowanie dekoracji rzeźbiarskiej był odpowiedzialny Johann Gottfried Schadow. W tym samym roku Schinkel przedstawił królowi pomysł przekształcenia Zeughausu w „świątynię chwalebnych czynów wojskowych”, który przewidywał przeznaczenie całego parteru budynku na Trophäenhalle (pol. „Hala Trofeów”) i przeszklenie południowej fasady w celu umożliwienia widoku na wystawę broni. Pomysł ten został odrzucony z obawy przed utratą zbyt dużej ilości powierzchni na cele związane z magazynowaniem broni, jednak kilka lat później z inicjatywy księcia Fryderyka Augusta rozpoczęto przeobrażanie budynku w muzeum w ograniczonej formie. W 1820 roku utworzono w Zeughausie Muzeum Pamiątek (niem. Andenken-Museum), z kolei w latach 1826-1827 umieszczano w nim kolekcje cennych broni, pochodzące z kunstkamer i zamków królewskich. W 1828 roku w gmachu otwarto dla zwiedzających Królewską Kolekcję Broni i Modeli (niem. Königliche Waffen- und Modellsammlung), z kolei w 1844 roku odbyła się w nim Generalna Wystawa Niemieckich Produktów Przemysłowych (niem. Allgemeine Ausstellung deutscher Gewerbeerzeugnisse). Cztery lata później miało miejsce kolejne splądrowanie budynku – tym razem dokonane w ramach Wiosny Ludów. W późniejszych latach w gmachu umieszczano sztandary i trofea pozyskane z podbojów dokonanych w ramach wojen unifikacyjnych w 1864 i 1866 roku, a także w latach 1870–1871.
qas: question: Do czego wykorzystywali ten budynek żołnierze Napoleona?
answers: text: jako stajnia oraz kuźnia
generative_answer: jako stajnię oraz kuźnię

question: Kto przewodził pracom remontowym budynku, które odbyły się po splądrowaniu go przez wojska Napoleona?
answers: text: Karla Friedricha Schinkla
generative_answer: Karl Friedrich Schinkl

question: W co chciał przemienić budynek Karl Friedrich Schinkl?
answers: text: „świątynię chwalebnych czynów wojskowych”
generative_answer: „świątynię chwalebnych czynów wojskowych”

question: Dlaczego król nie przystał na pomysł Schinkla?
answers: text: z obawy przed utratą zbyt dużej ilości powierzchni na cele związane z magazynowaniem broni
generative_answer: z obawy przed utratą zbyt dużej ilości powierzchni na cele związane z magazynowaniem broni

question: Co skradziono z budynku w trakcie Wiosny Ludów?
plausible_answers: text: Królewską Kolekcję Broni i Modeli
generative_answer: Królewską Kolekcję Broni i Modeli