Skanderbeg

Skanderbeg, właściwie Gjergj Kastrioti Skënderbeu, pol. Jerzy Kastriota (ur. 1405 w Krui, zm. 17 stycznia 1468 w Lezhy) – albański przywódca, powstaniec i bohater narodowy.
Imperium Osmańskie próbowało zmusić lokalnych albańskich władców do płacenia trybutu. By zapewnić ich wierność, zmuszało ich do oddania swoich synów jako zakładników. Tak też stało się z synami Gjona Kastrioty. W 1423 r. Jerzy Kastriota wraz ze swoimi trzema braćmi wstąpił do szkoły wojskowej, po czym brał udział w wielu bitwach po stronie imperium osmańskiego. Za swoje militarne sukcesy Jerzy otrzymał tytuł Iskander Bey Arnauti (alb.: Skënderbeu). Po turecku ten tytuł oznaczał: Bej Aleksander, porównując mistrzostwo wojenne Kastrioty do Aleksandra Wielkiego. Skanderbeg wkrótce zmienił stronę, po której walczył i powrócił do ojczyzny, gdzie aż do śmierci bronił Albanii przed najazdami Turków.

context: Wielkie sukcesy militarne Skanderbega wywołały zainteresowanie i podziw Państwa Kościelnego, a także Wenecji i Neapolu, zagrożonych ekspansją państwa Turków osmańskich na Morze Adriatyckie. Skanderbeg uzyskiwał od nich pomoc w postaci pieniędzy, żywności, a czasem także ludzi. Jednym z jego najpotężniejszych dostawców był Alfons V Aragoński, król Aragonii i Neapolu. Zdecydował się on uznać Skanderbega za wasala w 1451 r., a było to zaraz po wielkim zwycięstwie nad Muradem II. Król wspomagał go także finansowo, przysyłał mu zaopatrzenie i wojowników. Skanderbeg, będąc mocno zaangażowany w walki z niewiernymi na Półwyspie Bałkańskim, otrzymywał błogosławieństwa od papieży, w tym od Piusa II.
qas: question: Jakie instytucje wychwalały zwycięstwa Skanderbega?
answers: text: Państwa Kościelnego, a także Wenecji i Neapolu
generative_answer: Państwo Kościelne, Wenecja, Neapol

question: Co stanowiło zmartwienie dla Wenecji i Neapolu?
answers: text: zagrożonych ekspansją państwa Turków osmańskich na Morze Adriatyckie
generative_answer: zagrożenie ekspansją państwa Turków osmańskich na Morze Adriatyckie

question: Co Skanderbegowi przekazywali wielbiciele w ramach datków?
answers: text: pieniędzy, żywności, a czasem także ludzi
generative_answer: pieniądze, żywność, a czasem także ludzi

question: Kto najczęściej zaopatrywał Skanderbega?
plausible_answers: text: Alfons V Aragoński
generative_answer: Alfons V Aragoński

question: Którymi obszarami władał Alfons V?
answers: text: Aragonii i Neapolu
generative_answer: Aragonią i Neapolem

context: Po kilku miesiącach, w 1467, Mehmed sfrustrowany swoimi niepowodzeniami w Albanii, ponownie poprowadził batalię przeciwko zbuntowanej prowincji. Tym razem była to największa armia, jaką kiedykolwiek dowodził. Kruja była oblegana po raz trzeci, tym razem z dużo większą siłą. Kontyngenty wojskowe z Bośni, Serbii, Macedonii i Grecji zmierzały do Albanii w jednym celu: by zmieść z powierzchni ziemi armię Skanderbega. Konflikt nasilał się, a Skanderbeg zapadł na malarię i zmarł 17 stycznia 1468 w Lezhy. W tym samym czasie Lekë Dukagjini pokonał siły osmańskie pod Szkodrą.
qas: question: Jaka choroba doprowadziła do jego śmierci?
answers: text: malarię
generative_answer: malaria

question: W jakim mieście zmarł?
answers: text: Lezhy
generative_answer: Lezhy

question: Przed czyją armią bronił Albanii?
answers: text: Mehmed
generative_answer: Mehmeda

question: Czy Mehmedowi od razu udało się zdobyć Albanię?
answers: text: Po kilku miesiącach, w 1467, Mehmed sfrustrowany swoimi niepowodzeniami w Albanii
generative_answer: nie

question: Jaki sukces odniósł Dukagjini w czasie, gdy Skanderbeg umierał na malarię?
answers: text: pokonał siły osmańskie pod Szkodrą
generative_answer: pokonał siły osmańskie pod Szkodrą