Dna moczanowa

Dna moczanowa, inaczej artretyzm, skaza moczanowa, podagra (dawniej pedogra), gdy obejmuje duże palce u stóp – choroba charakteryzująca się zwykle nawracającymi epizodami ostrego zapalenia stawów – zaczerwienionego, tkliwego, gorącego obrzęku stawu. Najczęściej (w ok. 50% przypadków) obejmuje staw śródstopno-paliczkowy mieszczący się u podstawy dużego palca stopy. Może również występować jako guzki dnawe, kamienie nerkowe czy nefropatia moczanowa. Przyczyną dny jest podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi. Kwas ten krystalizuje się, a jego kryształki odkładają się w stawach, ścięgnach, a także otaczającej je tkance.
Rozpoznanie kliniczne potwierdza obecność charakterystycznych kryształków w płynie stawowym. Leczenie poprzez podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), sterydów czy kolchicyny łagodzi objawy. Po ustąpieniu ostrych ataków poziom kwasu moczowego zwykle można obniżyć za sprawą modyfikacji stylu życia, a u osób, u których występują częste ataki dny, długoterminowe zapobieganie zapewnia stosowanie allopurynolu lub probenecydu.
W ostatnich dekadach nastąpił wzrost przypadków zapadania na dnę, która obecnie dotyka ok. 1–2% populacji Zachodu na jakimś etapie życia. Uważa się, że za przyczynę tego wzrostu odpowiada większa liczba czynników ryzyka w populacji, na przykład zespół metaboliczny, większa przewidywana długość życia oraz zmiany w sposobie odżywiania się. W przeszłości dnę nazywano „chorobą królów” lub „chorobą ludzi bogatych”.

context: Istnieje wiele leków, które można stosować w celu zapobiegania kolejnym epizodom dny. Są to m.in.: inhibitory oksydazy ksantynowej (w tym allopurynol i febuksostat) oraz leki urykozuryczne (probenecyd, sulfinpirazon). Zwykle nie wprowadza się ich wcześniej niż tydzień do dwóch od chwili ustąpienia ostrego ataku z powodu możliwości jego pogorszenia; często też przez pierwsze trzy do sześciu miesięcy są stosowane w połączeniu z NLPZ albo kolchicyną. Są zalecane dla osób, u których wystąpiły przynajmniej dwa ataki dny, chyba że występują destrukcyjne zmiany w stawach, guzki bądź nefropatia moczanowa, gdyż wcześniejsze stosowanie leków uważane jest za nieopłacalne. Należy zwiększyć stosowanie środków obniżających stężenie moczanu do chwili, gdy spadnie ono poniżej 300–360 µmol/l (5,0-6,0 mg/dl), po czym kontynuować je na czas nieokreślony. Jeśli leki te są stosowane cały czas w chwili ataku, zaleca się zaprzestanie podawania. Gdy nie można sprowadzić stężenia kwasu moczowego poniżej 6,0 mg/dl i ataki nawracają, leczenie uważa się za nieskuteczne lub dany przypadek dny jest oporny na leczenie. Probenecyd jest ogólnie mniej skuteczny niż allopurynol.
qas: question: Jakie medykament jest lepszy od probenecydu?
answers: text: allopurynol
generative_answer: allopurynol

question: Przy jakim stężeniu moczanu można odstawić środki do obniżania jego stężenia?
plausible_answers: text: 300–360 µmol/l
generative_answer: 300–360 µmol/l

question: Z jakim przeznaczeniem rozpoczyna się terapię artretyzmu?
answers: text: w celu zapobiegania kolejnym epizodom dny
generative_answer: w celu zapobiegania kolejnym epizodom dny

question: W jakim przypadku terapia jest nieefektywna?
answers: text: Gdy nie można sprowadzić stężenia kwasu moczowego poniżej 6,0 mg/dl i ataki nawracają
generative_answer: Gdy nie można sprowadzić stężenia kwasu moczowego poniżej 6,0 mg/dl i ataki nawracają

question: Jakie leki stosuje się jedynie w pierwszych miesiącach terapii?
answers: text: NLPZ albo kolchicyną
generative_answer: NLPZ albo kolchicyna