Aleksiej Nawalny

Aleksiej Anatoljewicz Nawalny (ros. Алексей Анатольевич Навальный; ur. 4 czerwca 1976 w Butyniu) – rosyjski prawnik, publicysta i działacz polityczny, opozycjonista i więzień polityczny.
Lider rosyjskiej opozycji. Autor dwóch kanałów na YouTube, na których zamieszcza filmy o szczegółach korupcji w administracji Putina: Алексей Навальный oraz Navalny Live; także autor jednego z najpopularniejszych w Rosji blogów. Osiągnął międzynarodową sławę, organizując antyrządowe demonstracje i ubiegając się o urząd w celu propagowania reform przeciwko korupcji w Rosji oraz prezydentowi Władimirowi Putinowi i jego rządowi. Był członkiem Rosyjskiej Rady Koordynacyjnej Opozycji. Jest liderem partii Rosja Przyszłości i założycielem Fundacji Antykorupcyjnej (FBK). Ma ponad sześć milionów subskrybentów YouTube i ponad dwa miliony obserwujących na Twitterze. Poprzez te kanały publikuje materiały na temat korupcji w Rosji, organizuje demonstracje polityczne i promuje swoje kampanie.

context: 18 lipca 2013 sąd w Kirowie skazał Nawalnego na pięć lat więzienia. Według sądu działalność polityka w państwowej spółce Kirowles przynosiła jej straty. Po ogłoszeniu wyroku na ulicach Moskwy i Petersburga odbyły się demonstracje wyrażające poparcie dla Nawalnego. W październiku sąd drugiej instancji podtrzymał wyrok, jednakże zawiesił wykonanie kary na okres pięciu lat. Po uprawomocnieniu wyroku, 4 grudnia Izba Adwokacka pozbawiła Nawalnego statusu adwokata. 23 lutego 2016 Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał, że w toku postępowania przed rosyjskim sądem naruszono prawa Nawalnego oraz drugiego oskarżonego Petra Ofitserova do sprawiedliwego procesu.
qas: question: W jakiej spółce działał Nawalny?
answers: text: w państwowej spółce Kirowles
generative_answer: w państwowej spółce Kirowles

question: Czy ludność moskiewska protestowała przeciw Nawalnemu?
answers: text: demonstracje wyrażające poparcie dla Nawalnego
generative_answer: nie

question: Na ile lat więzienia został skazany Peter Ofitserov?
plausible_answers: text: pięciu
generative_answer: pięć

question: Sąd jakiego miasta skazał Nawalnego na 5 lat więzienia?
answers: text: Kirowie
generative_answer: Kirowa

question: Jaki organ uznał, że Nawalnemu odebrano prawo do sprawiedliwego procesu?
answers: text: Europejski Trybunał Praw Człowieka
generative_answer: Europejski Trybunał Praw Człowieka

context: Internetowi detektywi z Bellingcatu pomogli Nawalnemu wykryć wydział FSB, który odpowiedzialny był za próbę otrucia. Wyniki śledztwa opublikowane zostały 14 grudnia jednocześnie na stronie Bellingcatu, niezależnej gazety rosyjskiej „The Insider”, a także przez CNN, niemiecki tygodnik Der Spiegel, a także Fundację Walki z Korupcją Nawalnego na jego prywatnym kanale na YouTubie. Z przedstawionych wyników śledztwa wynika, że w dniu zatrucia opozycjonisty nowiczokiem niedaleko miejsca jego pobytu w Tomsku znajdowali się funkcjonariusze wydziału FSB specjalizującego się w środkach chemicznych. Informacje ujawnione przez Bellingcat i Nawalnego dotyczą nie tylko okoliczności związanych z trucicielskim zamachem na jego życie w Tomsku, ale także lat wcześniejszych. Jak wynika z przedstawionych materiałów, program potajemnego śledzenia Nawalnego przez funkcjonariuszy komórki FSB d.s. środków chemicznych zaczął się w 2017 roku, a konkretnie wraz z ogłoszeniem przez niego zamiaru startowania w wyborach prezydenckich. Funkcjonariusze odwiedzali te same miejsca podczas jego podróży poza Moskwę, co on, latali za nim 40 razy i kilka razy podejmowali próby otrucia lub podtrucia go w celu wysondowania odpowiedniej dawki środka chemicznego. Jak wynika z przedstawionych materiałów, próba taka została podjęta w 2020 roku podczas pobytu małżonków Nawalnych w Kaliningradzie. Wtedy jednak to jego żona miała symptomy zbliżone do objawów Nawalnego po otruciu nowiczokiem w Tomsku, tylko lżejszego rodzaju. Nawalny uważa, że funkcjonariusze FSB w rzeczywistości chcieli zatruć jego i trucizna tylko przez pomyłkę dostała się do organizmu jego żony. Ujawnione zostały nazwiska funkcjonariuszy bezpośrednio zamieszanych w otrucie i kaliningradzką próbę otrucia.
qas: question: Kto pomógł Nawalnemu zidentyfikować organizację stojącą za nieudanym otruciem?
answers: text: Internetowi detektywi z Bellingcatu
generative_answer: Internetowi detektywi z Bellingcatu

question: Jak można było zapoznać się z wynikami śledztwa?
answers: text: na stronie Bellingcatu, niezależnej gazety rosyjskiej „The Insider”, a także przez CNN, niemiecki tygodnik Der Spiegel, a także Fundację Walki z Korupcją Nawalnego na jego prywatnym kanale na YouTubie
generative_answer: na stronie Bellingcatu, niezależnej gazety rosyjskiej „The Insider”, a także przez CNN, niemiecki tygodnik Der Spiegel, a także Fundację Walki z Korupcją Nawalnego na jego prywatnym kanale na YouTubie

question: Jakie wydarzenie zapoczątkowało program potajemnego śledzenia Nawalnego?
answers: text: ogłoszeniem przez niego zamiaru startowania w wyborach prezydenckich
generative_answer: ogłoszenie przez niego zamiaru startowania w wyborach prezydenckich

question: Dlaczego funkcjonariusze komórki FSB podtruwali Nawalnego kilkukrotnie?
answers: text: w celu wysondowania odpowiedniej dawki środka chemicznego
generative_answer: w celu wysondowania odpowiedniej dawki środka chemicznego

question: Gdzie zginęła, otruta nowiczokiem, żona Nawalnego?
plausible_answers: text: w Tomsku
generative_answer: w Tomsku