Monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Zabłudowie

Monaster Zaśnięcia Matki Bożej – męski klasztor prawosławny w Zabłudowie, funkcjonujący od I połowy XVII w. do 1824.
Klasztor w Zabłudowie powstał w końcu I połowie XVII wieku przy istniejącej od 1567 cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej z fundacji Janusza i Marii Radziwiłłów. Przeznaczony był dla dwunastu mnichów, którzy zajmowali się prowadzeniem szpitala oraz niższej szkoły duchownej. Początkowo podlegał monasterowi Świętego Ducha w Wilnie, a następnie monasterowi Trójcy Świętej w Słucku.
Monaster, mimo nacisków ze strony hierarchii unickiej, nigdy nie przyjął postanowień unii brzeskiej. W XVII i XVIII w. stanowił jeden z najważniejszych ośrodków prawosławnych na Podlasiu. W latach 1746–1755 dla kultu wystawione były w nim relikwie Gabriela Gowdela, chłopca nieformalnie uznawanego przez prawosławnych w I Rzeczypospolitej za świętego męczennika. W XVIII w. klasztor był zamieszkiwany przez czterech mnichów. Z powodu trudnej sytuacji materialnej i małej liczby powołań został zamknięty w 1824 decyzją konsystorza eparchii mińskiej i wołyńskiej.

context: W 1746 do monasteru przeniesione zostało ciało Gabriela Gowdela – zamordowanego w 1690 prawosławnego chłopca ze Zwierek, czczonego jako święty mimo braku oficjalnej decyzji kanonizacyjnej odpowiednich władz kościelnych. Gabriel należał do najbardziej czczonych osób wśród prawosławnych I Rzeczypospolitej i wystawienie jego relikwii w Zabłudowie było niezwykle istotnym wydarzeniem dla monasteru. Z uwagi jednak na fakt, że monaster ponownie stał się obiektem stałych nacisków ze strony hierarchii unickiej, dążącej do jego zamknięcia, w 1755 ciało chłopca przeniesiono z klasztoru w Zabłudowie do monasteru Trójcy Świętej w Słucku. Z monasteru wyruszyła wówczas uroczysta piesza procesja z relikwiarzem, na którą Hieronim Florian Radziwiłł uzyskał pozwolenie królewskie. Przeniesienie relikwii do Słucka wiązało się z faktem, że Zabłudów znalazł się w dobrach Radziwiłłów bialskich, katolików, którzy nie opiekowali się wspólnotą w takim stopniu, co ich poprzednicy. Z 1768 pochodzi list archimandryty monasteru słuckiego do Michała Radziwiłła z apelem o respektowanie prawa mnichów do wstępu do miejscowego lasu oraz o skuteczne pobieranie dziesięciny należnej klasztorowi.
qas: question: Kto chciał, by monaster w Zabłudowie przestał istnieć?
answers: text: hierarchii unickiej
generative_answer: hierarchia unicka

question: Gdzie przeniesiona została relikwia Gabriela?
answers: text: do monasteru Trójcy Świętej w Słucku
generative_answer: do monasteru Trójcy Świętej w Słucku

question: Czy przeniesienie relikwii odbyło się za przyzwoleniem króla?
answers: text: Z monasteru wyruszyła wówczas uroczysta piesza procesja z relikwiarzem, na którą Hieronim Florian Radziwiłł uzyskał pozwolenie królewskie
generative_answer: tak

question: Dlaczego relikwia Gabriela była bardzo cenna?
answers: text: Gabriel należał do najbardziej czczonych osób wśród prawosławnych I Rzeczypospolitej
generative_answer: Gabriel należał do najbardziej czczonych osób wśród prawosławnych I Rzeczypospolitej

question: Czy Gabriel Gowdela umarł jako dorosły człowiek?
answers: text: Gabriela Gowdela – zamordowanego w 1690 prawosławnego chłopca ze Zwierek
generative_answer: nie