S-56 (1939)

S-56 (ros. С-56) – radziecki okręt podwodny z okresu II wojny światowej i powojennego, należący do typu S serii IX-bis. Za zasługi wojenne odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru i obdarzony mianem okrętu gwardyjskiego.
Jego budowę rozpoczęto w 1936 roku w Leningradzie, a zakończono w 1941 roku we Władywostoku. Na przełomie 1942 i 1943 roku, wraz z trzema innymi okrętami typu S, przepłynął przez Pacyfik i Kanał Panamski do Murmańska. Uczestniczył w działaniach wojennych w Arktyce, zatapiając dwa niemieckie statki i dwa okręty. W latach 50. powrócił do Władywostoku. Po wycofaniu z czynnej służby był używany jako jednostka pomocnicza, a od 1975 roku pełni funkcję pomnika i muzeum, jako jedyny zachowany okręt swojego typu.

context: Piąty patrol nowego „krasnoznamiennego” okrętu Floty Północnej rozpoczął się wieczorem 20 lutego 1944 roku. Po zajęciu wyznaczonej pozycji S-56 natrafił na silny sztorm, który spowodował nieznaczne, ale niemożliwe do usunięcia w morzu uszkodzenie lewej śruby napędowej. 26 lutego okręt znalazł się w pobliżu trasy alianckiego konwoju JW-57, płynącego do Murmańska i Szczedrin podjął decyzję o przeczekaniu w głębinie, by nie narażać się na omyłkowy atak jednostek eskorty. Dwa dni później zauważono w pobliżu niezidentyfikowany okręt podwodny, lecz dowódca S-56 zrezygnował z ataku, podejrzewając, że jest to okręt radziecki bądź sojuszniczy. 4 marca, w trakcie ładowania akumulatorów na powierzchni, S-56 natknął się nagle na silnie chroniony konwój przeciwnika. Po alarmowym zanurzeniu, znalazł się w środku nieprzyjacielskiego szyku. Aby nie narażać się na staranowanie przez płynące nad nim jednostki, Szczedrin postanowił przeprowadzić atak z wyrzutni rufowych bez użycia peryskopu, z głębokości 25 metrów, znacznie przekraczającej dopuszczalną maksymalną głębokość strzału torpedowego. W efekcie jedna z torped chybiła, a druga uwięzła w wyrzutni. Próba natychmiastowego usunięcia zaklinowanej torpedy przez zwiększenie ciśnienia powietrza w rufowym przedziale torpedowym spowodowała przegłębienie na dziób i niekontrolowane zanurzanie się okrętu. Dowódcy udało się opanować opadanie, zanim S-56 znalazł się poniżej głębokości zgniecenia, ale w trakcie wynurzania okręt wyskoczył na powierzchnię, w pobliżu poszukujących go niemieckich eskortowców. Kolejne alarmowe zanurzenie uchroniło go przed staranowaniem, lecz przez następne godziny ścigacze zrzuciły w rejonie przebywania zanurzonego S-56 około 170 bomb głębinowych. Bliskie eksplozje spowodowały szereg uszkodzeń na okręcie, w tym rozszczelnienie kadłuba lekkiego i zniszczenie większości przyrządów nawigacyjnych w kiosku. Powrót do bazy nastąpił 7 marca, a kapitan Szczedrin został wkrótce odznaczony Orderem Nachimowa II klasy.
qas: question: Jak uhonorowany został kapitan tego okrętu?
answers: text: Orderem Nachimowa II klasy
generative_answer: Orderem Nachimowa II klasy

question: Czy atak przeprowadzony przez ten okręt 4 marca powiódł się?
answers: text: W efekcie jedna z torped chybiła, a druga uwięzła w wyrzutni
generative_answer: nie

question: Co spowodowało problemy z wyrzutem torped podczas tego ataku?
answers: text: Szczedrin postanowił przeprowadzić atak z wyrzutni rufowych bez użycia peryskopu, z głębokości 25 metrów, znacznie przekraczającej dopuszczalną maksymalną głębokość strzału torpedowego
generative_answer: Szczedrin postanowił przeprowadzić atak z wyrzutni rufowych bez użycia peryskopu, z głębokości 25 metrów, znacznie przekraczającej dopuszczalną maksymalną głębokość strzału torpedowego

question: Czego skutkiem było niekontrolowane zanurzenie się okrętu podczas tego ataku?
answers: text: Próba natychmiastowego usunięcia zaklinowanej torpedy przez zwiększenie ciśnienia powietrza w rufowym przedziale torpedowym
generative_answer: Próby natychmiastowego usunięcia zaklinowanej torpedy przez zwiększenie ciśnienia powietrza w tufowym przedziale torpedowym

question: Jakie przykładowe uszkodzenia poniósł S-56 na skutek tego starcia z nieprzyjacielską flotą?
answers: text: rozszczelnienie kadłuba lekkiego i zniszczenie większości przyrządów nawigacyjnych w kiosku
generative_answer: rozszczelnienie kadłuba lekkiego i zniszczenie większości przyrządów nawigacyjnych w kiosku