Irena Santor

Irena Santor de domo Wiśniewska (ur. 9 grudnia 1934 w Papowie Biskupim) – polska piosenkarka wykonująca szeroko pojęty pop tradycyjny.
W latach 1951–1959 solistka Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”, którego twórczość klasyfikowana jest jako muzyka folkowa i świąteczna. Od 1959 artystka solowa, wylansowała wiele przebojów, m.in. „Maleńki znak” (1960), „Embarras” (1960), „Powrócisz tu” (1966), „Tych lat nie odda nikt” (1970) czy „Już nie ma dzikich plaż” (1985). Stworzyła wiele duetów muzycznych, m.in. z Mieczysławem Foggiem, Edytą Górniak, Krzysztofem Cugowskim, Magdą Umer, Andrzejem Sikorowskim, Zbigniewem Wodeckim, Katarzyną Stankiewicz, Pawłem Kukizem, Alibabkami, Wojciechem Gąssowskim, Jerzym Połomskim, Anną Marią Jopek, Grzegorzem Turnauem, Grażyną Łobaszewską i Justyną Steczkowską.
Laureatka międzynarodowych festiwali piosenkarskich. Pierwsza w Polsce piosenkarka uhonorowana doktoratem honoris causa. Koncertowała w większości krajów Europy, w obu Amerykach, Azji i Australii. Dokonała licznych nagrań dla Polskiego Radia, a jednym z pierwszych była piosenka „Straciłam twe serce”, kompozycja Władysława Szpilmana do słów Ludwika Starskiego.
W 2021 ogłosiła zakończenie kariery.

context: W 1978 Estrada Stołeczna przygotowała program Skąd my się znamy, którego Santor była gospodynią i w którym występowała Orkiestra Polskiego Radia i Telewizji w Katowicach pod dyrekcją Jerzego Miliana. Program był wystawiony kilkakrotnie w Sali Kongresowej w Warszawie oraz w kilku miastach w Polsce. W 1979 związała się z Wojewódzką Agencją Imprez Artystycznych w Katowicach i dała cykl koncertów recitalowych na Śląsku, poza tym wystąpiła w programie estradowym Gwiazda zaprasza z udziałem Tadeusza Rossa, Józefa Homika (solisty Opery Śląskiej), Jerzego Miliana i jego orkiestry. Artyści wystąpili czterokrotnie w zabrzańskim Domu Muzyki i Tańca. Ponadto w tym czasie nagrała wiele utworów dla katowickiej Rozgłośni Polskiego Radia oraz dla Telewizji Katowice. Również w 1979 Telewizja Polska zrealizowała 49-minutowy program artystyczny autorstwa Katarzyny Sobol Gwiazdy estrady – Irena Santor, w którym przedstawiono m.in. przeboje wyśpiewane przez artystkę w latach 1968–1979. Poza tym wystąpiła na 17. KFPP w Opolu w koncercie XXXV-lecia PRL, w którym zaśpiewała dwa utwory: „Embarass” i „Powrócisz tu”; za liryczny walc „Embarass” otrzymała pierwsze w swojej karierze Grand Prix festiwalu. W finale festiwalu Mariusz Walter, realizator telewizyjny przedsięwzięcia, zadecydował, że Santor będzie śpiewać nagrodzoną piosenkę, schodząc z samej góry amfiteatru po kamiennych głazach. W koncercie zatańczyła razem z Jerzym Połomskim do jego piosenki „Cała sala śpiewa z nami”.
qas: question: Jaka formacja muzyczna brała udział w Skąd my się znamy?
answers: text: Orkiestra Polskiego Radia i Telewizji
generative_answer: Orkiestra Polskiego Radia i Telewizji

question: Jak nazywał się program z 1979 roku, który prowadziła Sobol?
plausible_answers: text: Gwiazdy estrady – Irena Santor
generative_answer: Gwiazdy estrady – Irena Santor

question: Jakie piosenki wykonała artystka pod czas 17. KFPP?
answers: text: „Embarass” i „Powrócisz tu”
generative_answer: „Embarass” i „Powrócisz tu”

question: Który utwór przyniósł artystce pierwsze miejsce w historii 17. KFPP?
plausible_answers: text: Embarass
generative_answer: Embarass

question: Kto przyczynił się do realizacji telewizyjnej 17. KFPP?
answers: text: Mariusz Walter
generative_answer: Mariusz Walter

context: W latach 1965–1966 została uznana za najpopularniejszą piosenkarkę Polonii amerykańskiej. Uczestniczyła w festiwalach zagranicznych np. w Rio de Janeiro, na Majorce. W 1966 za utwór „Powrócisz tu” otrzymała dwie nagrody na 4. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. W marcu 1967 wystąpiła z mężem Stanisławem Santorem w programie Zgaduj Zgadula kręconym w Radomskich Zakładach Obuwia. Zrealizowała i wystąpiła w wielu recitalach telewizyjnych, takich jak: Ja jestem twoja, czyli śpiewa Irena Santor, Malowanki polskie, Bez próby – I. Santor, Dzisiaj śpiewa się inaczej, Pieśni S. Moniuszki: cz. 1 – Błyszczą krople rosy, cz. 2 – Płyń dźwięczny głosie, Chęć na życie czy Benefis I. Santor. Jej wizerunek medialny w latach 60. umocniła rola w filmie Przygoda z piosenką (1968) Stanisława Barei, w którym zagrała gwiazdę piosenki Suzanne Blanche.
qas: question: W jakich latach Santor była najbardziej popularna wśród Polaków w Ameryce?
answers: text: 1965–1966
generative_answer: 1965–1966

question: Na jakiej wyspie znajduje się Rio de Janeiro?
plausible_answers: text: Majorce
generative_answer: Majorce

question: Ile nagród zdobył "Powrócisz tu" na festiwalu w Opolu?
answers: text: dwie
generative_answer: dwie

question: Jak nazywał się mąż Ireny Santor?
answers: text: Stanisławem
generative_answer: Stanisław

question: W jakim filmie Santor wcieliła się w rolę Suzanne Blanche?
answers: text: Przygoda z piosenką
generative_answer: Przygoda z piosenką