Leon Starkiewicz

Leon Starkiewicz (ur. 1878 w Będzinie, zm. 1953 w Busku-Zdroju) – polski nauczyciel, założyciel i wieloletni dyrektor Gimnazjum Miejskiego w Łodzi.
Pochodził z rodziny nauczycielskiej. Studia przyrodnicze rozpoczął na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, a od roku 1905 – po relegowaniu z uczelni za udział w strajku szkolnym – kontynuował je samodzielnie. Po zdaniu egzaminu dyplomowego został nauczycielem przedmiotów przyrodniczych. W latach 1910–1916 uczył w Gimnazjum Polskim. Był ideowo związany z warszawską Organizacją Nauczycieli Niepodległościowych, m.in. organizował akcje zmierzające do usunięcia ze szkół języka rosyjskiego i uroczystego obchodzenia w szkole rocznicy powstania styczniowego. W latach 1916–1939 pracował – jako nauczyciel i dyrektor – w utworzonej przez siebie nowej szkole dla chłopców z niezamożnych rodzin. Okres II wojny światowej spędził w Busku-Zdroju i jego okolicach, gdzie brał udział w tajnym nauczaniu. Po zakończeniu wojny nie wrócił do Łodzi. Kontynuację jego dzieła przejęli jego następcy (wśród nich – wychowankowie), kierujący III Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Kościuszki w powojennej Polsce.

context: W czasie okupacji niemieckiej w budynku działała niemiecka szkoła żeńska. Część kadry nauczycielskiej, najbliższych współpracowników i przyjaciół Leona Starkiewicza, nie przeżyła wojny – polonista Zygmunt Hajkowski zmarł w obozie Auschwitz-Birkenau, historyk Zygmunt Lorentz zmarł w Łodzi w 1943 roku, zakatowany przez gestapo przy ul. Sterlinga (w 1939–1945 Robert-Koch-Straße). Leon Starkiewicz został wysiedlony z Łodzi. Byli wychowankowie (przede wszystkim Mieczysław Stawski) pomogli mu przedostać się do Buska-Zdroju, do brata – Szymona. Początkowo pracował w biurze cegielni, należącej do Sanatorium „Górka”, a później zamieszkał w małej wsi Tuczępy, w której do sierpnia 1944 r. uczył w szkole rolniczej i prowadził, w wiejskiej chacie, tajne nauczanie (Tuczępy należały do sieci, której centralą było Gimnazjum i Liceum w Busku).
qas: question: Gdzie zginął Hajkowski?
answers: text: w obozie Auschwitz-Birkenau
generative_answer: w obozie Auschwitz-Birkenau

question: W jakiej dziedzinie naukowej specjalizował się Lorentz?
answers: text: historyk
generative_answer: historii

question: Czy Starkiewicz miał rodzeństwo?
answers: text: Leon Starkiewicz został wysiedlony z Łodzi. Byli wychowankowie (przede wszystkim Mieczysław Stawski) pomogli mu przedostać się do Buska-Zdroju, do brata – Szymona
generative_answer: tak

question: Jakiego języka w szkole uczył Zygmunt Hajkowski?
answers: text: polonista
generative_answer: polskiego

question: Przez kogo został zabity Leon Starkiewicz?
plausible_answers: text: gestapo
generative_answer: gestapo

context: Na początku roku 1916 doszło do ostrego konfliktu grupy nauczycieli z dyrektorem szkoły, dotyczącego formy obchodów 53 rocznicy powstania styczniowego. Nauczyciele – Julian Brona, Stanisław Garlicki, Leon Starkiewicz, Konstanty Wysznacki i Wacław Zawadzki (ideowo związani z warszawską Organizacją Nauczycieli Niepodległościowych) – przedstawili Radzie Pedagogicznej wniosek o zorganizowanie, w dniu wolnym od nauki, manifestacji patriotycznej na terenie szkoły. Ich wniosek został kategorycznie odrzucony przez dyrektora. Wyrażając swój protest przeciwko tej decyzji wnioskodawcy demonstracyjnie nie stawili się do pracy w dniu rocznicy, a wkrótce potem zostali zwolnieni.
qas: question: W którym roku Starkiewicz został zwolniony ze szkoły jako nauczyciel?
answers: text: 1916
generative_answer: 1916

question: O co spierał się Starkiewicz z dyrekcją szkoły w której pracował do 1916 roku?
answers: text: formy obchodów 53 rocznicy powstania styczniowego
generative_answer: formy obchodów 53 rocznicy powstania styczniowego

question: Kto wraz ze Starkiewiczem zaproponował dyrekcji inny sposób obchodów?
answers: text: Julian Brona, Stanisław Garlicki, Leon Starkiewicz, Konstanty Wysznacki i Wacław Zawadzki
generative_answer: Julian Brona, Stanisław Garlicki, Leon Starkiewicz, Konstanty Wysznacki i Wacław Zawadzki

question: Czego domagali się protestujący nauczyciele w ramach obchodów rocznicy powstania styczniowego?
answers: text: manifestacji patriotycznej na terenie szkoły
generative_answer: manifestacji patriotycznej na terenie szkoły

question: Na czele jakiej Organizacji stał Starkiewicz w 1916 roku?
plausible_answers: text: Organizacją Nauczycieli Niepodległościowych
generative_answer: Organizacją Nauczycieli Niepodległościowych