Wielka schizma wschodnia


Wielka schizma wschodnia – rozłam w chrześcijaństwie na Kościół wschodni i zachodni. Za symboliczną datę tego wydarzenia przyjmuje się rok 1054.
Nie był to jednorazowy akt, lecz proces, który rozciągał się w szerokich ramach chronologicznych, trwający aż do XIII w. Wtedy wiele osób nie zdawało sobie sprawy z istnienia schizmy. Winą za jej powstanie obarcza się zarówno Rzym, jak i Konstantynopol.
Wielką schizmę poprzedziły dwie inne: schizma akacjańska (484–519) i schizma Focjusza (861–867).

context: Nikt nie zdawał sobie chyba wówczas sprawy, jak trwałe następstwa przyniesie to lokalne w gruncie rzeczy nieporozumienie. Przecież już wcześniej dochodziło do konfliktów między Rzymem a Konstantynopolem, choćby za czasów patriarchy Focjusza, który w roku 867 doprowadził do otwartego rozłamu w Kościele. Jednak cesarz Bazyli I unormował stosunki z papiestwem. Wydawało się, że tym razem może być podobnie, że prędzej czy później konflikt zostanie zażegnany. Tak się jednak nie stało. Zniszczona została jedność Kościoła, a skutki schizmy wschodniej trwają do dziś. Przez kolejne stulecia nie udało się przezwyciężyć podziału na prawosławie i katolicyzm i przywrócić jedności chrześcijaństwu.
qas: question: Czy wielka schizma wschodnia to pierwszy spór pomiędzy Konstantynopolem a Rzymem?
answers: text: już wcześniej dochodziło do konfliktów między Rzymem a Konstantynopolem
generative_answer: nie

question: Co wydarzyło się w 867 roku?
answers: text: otwartego rozłamu w Kościele
generative_answer: Doszło do rozłamu w Kościele

question: Który władca poprawił relacje z papiestwem?
answers: text: Bazyli I
generative_answer: Bazyli I

question: Z jakiego powodu nie próbowano zapobiec rozłamowi już na samym początku kofliktu?
plausible_answers: text: Nikt nie zdawał sobie chyba wówczas sprawy, jak trwałe następstwa przyniesie to lokalne w gruncie rzeczy nieporozumienie
generative_answer: Nikt nie zdawał sobie chyba wówczas sprawy, jak trwałe następstwa przyniesie to lokalne w gruncie rzeczy nieporozumienie

question: Czy współcześnie odczuwane są skutki rozłamu w chrześcijaństwie?
answers: text: Zniszczona została jedność Kościoła, a skutki schizmy wschodniej trwają do dziś
generative_answer: tak

context: Sytuacja uległa zaostrzeniu w XI wieku. Był to okres, kiedy na zachodzie Europy pojawiły się postulaty uniezależnienia Kościoła od państwa. Budziło to niepokój cesarza bizantyjskiego, który uznawał się przecież za zwierzchnika Kościoła. Jeszcze gorzej przyjęto w Konstantynopolu fakt wprowadzania zwyczajów rzymskich w zakresie liturgii na terenie południowych Włoch, które znajdowały się pod wpływem Bizancjum. Dalej wydarzenia potoczyły się bardzo szybko. Papież Leon IX wysłał do Konstantynopola swojego legata, który w odpowiedzi na zamknięcie w stolicy Bizancjum kościołów obrządku łacińskiego wkroczył w lipcu 1054 roku do kościoła Hagia Sophia i złożył na ołtarzu pisma nakładające ekskomunikę na patriarchę Konstantynopola Michała Cerulariusza. Trzeba zauważyć, że działał on na własną rękę, ponieważ w czasie owych wydarzeń papież już nie żył i nie miał on na celu zaognienia konfliktu. Legat podjął własną decyzję o ekskomunice, aby sprowokować patriarchę do działania. W odpowiedzi na to patriarcha zwołał synod, na którym spalono ową bullę i zatwierdzono klątwę nałożoną na legatów papieskich. Schizma wschodnia stała się faktem.
qas: question: Jak patriarcha Konstantynopola zareagował na swoją ekskomunikę?
answers: text: zwołał synod
generative_answer: zwołał synod

question: Co wydarzyło się na synodzie zwołanym przez patriarchę Konstantynopola w odpowiedzi na jego ekskomunikę?
answers: text: spalono ową bullę i zatwierdzono klątwę nałożoną na legatów papieskich
generative_answer: spalono ową bullę i zatwierdzono klątwę nałożoną na legatów papieskich

question: Czy to papież Leon IX podjął decyzję o ekskomunice patriarchy Konstantynopola?
answers: text: Legat podjął własną decyzję o ekskomunice
generative_answer: nie

question: Kiedy patriarcha Konstantynopola został wykluczony z Kościoła Chrześcijańskiego?
answers: text: w lipcu 1054 roku
generative_answer: w lipcu 1054 roku

question: Dlaczego Leon IX nie mógł samodzielnie zadecydować o ekskomunice patriarchy Konstantynopola?
answers: text: ponieważ w czasie owych wydarzeń papież już nie żył
generative_answer: ponieważ w czasie owych wydarzeń papież już nie żył