Zadrzechnia fioletowa

Zadrzechnia fioletowa (Xylocopa violacea) – gatunek błonkówki z rodziny pszczołowatych i podrodziny zadrzechniowatych. Samice zakładają samotnie gniazda w pniach i grubych konarach suchych, obumarłych drzew. Owad ciepłolubny, rozsiedlony w zachodniej i środkowej części Palearktyki. W Polsce stwierdzany na nielicznych stanowiskach w latach 1868–1935 i od 2005, od 2004 objęty ochroną gatunkową.

context: W Polsce w latach 1868–1935 gatunek ten został wykazany z ośmiu stanowisk, a w późniejszej części XX wieku już nienotowany. W związku z tym na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce z 2002 roku został umieszczony jako wymarły, a w Polskiej czerwonej księdze zwierząt jako prawdopodobnie wymarły. Jako prawdopodobne przyczyny jego zaniku w kraju wymieniono niedostatek próchniejących starych drzew i kurczenie się terenów stepowych. W 2005 roku gatunek ten ponownie został znaleziony w Polsce. W sumie w latach 2005–2016 odnaleziono go na 6 stanowiskach: w Poleskim Parku Narodowym, Bieszczadach Zachodnich, Wrocławiu, Oławie, Miechowie i Włoszczowie. W latach 2004–2014 objęty był w Polsce ścisłą ochroną gatunkową, a od 2014 objęty jest częściową ochroną gatunkową. Dla skutecznej ochrony gatunek ten wymaga zachowania starodrzewów, zwłaszcza drzew suchych.
qas: question: Jaki status otrzymała Zadrzechnia fioletowa na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych? 
answers: text: wymarły
generative_answer: wymarły

question: W jakiej księdze Zadrzechnia fioletowa otrzymała status prawdopodobnie wymarłej? 
answers: text: Polskiej czerwonej księdze zwierząt
generative_answer: Polskiej czerwonej księdze zwierząt

question: Jaka była przyczyna wyginięcia Zadrzechni fioletowej?
answers: text: niedostatek próchniejących starych drzew i kurczenie się terenów stepowych
generative_answer: niedostatek próchniejących starych drzew i kurczenie się terenów stepowych

question: W którym roku, mimo uznania rośliny za wymarłą, została odnaleziona? 
answers: text: 2005
generative_answer: 2005

question: W jakich latach w Polsce zaobserwowano największy rozkwit Zadrzechni fioletowej?
plausible_answers: text: 1868–1935
generative_answer: 1868–1935

context: Gniazda zakłada w suchym drewnie pni obumarłych drzew lub ich grubszych konarów. Samica tworzy je samotnie. Wygryzany przez samicę żuwaczkami korytarz biegnie najpierw poziomo, a dalej gwałtownie opada. W pionowym odcinku korytarza tworzone są z trocin przegródki, oddzielające poszczególne komórki lęgowe tak, że strop jednej jest podłogą wyższej. Długość tego odcinka wynosi 15–30 cm i znajduje się w nim około 15 komórek. W każdej komórce umieszczana jest pojedyncza, zwarta grudka pokarmowa o bochenkowatym kształcie, powstała ze zlepionego pyłku i nektaru, a w niej umieszczane jest pojedyncze jajo. Larwy wylęgają się szybko po czym żerują na grudce. Przepoczwarczają się w komórce i w niej zimują. Dorosłe następnego pokolenia wygryzają się z komórki na zewnątrz za pomocą nowego korytarza robionego w ścianie bocznej. Jeśli materiał jest zbyt gruby, opuszczają gniazdo kolejno otworem wygryzionym przez ich matkę.
qas: question: W jakich miejscach zadrzechnia fioletowa tworzy swoje gniazda?
answers: text: w suchym drewnie pni obumarłych drzew lub ich grubszych konarów
generative_answer: w suchym drewnie pni obumarłych drzew lub ich grubszych konarów

question: Czy samiec zadrzechni fioletowej uczestniczy aktywnie w procesie zakładania gniazd?
answers: text: Samica tworzy je samotnie
generative_answer: nie

question: Jaką metodą tworzony jest korytarz wchodzący w skład kontrukcji gniazda?
answers: text: Wygryzany przez samicę żuwaczkami
generative_answer: Wygryzany przez samicę żuwaczkami

question: Jak scharakteryzować można pożywienie, na którym żerują larwy zadrzechni fioletowej?
answers: text: pojedyncza, zwarta grudka pokarmowa o bochenkowatym kształcie, powstała ze zlepionego pyłku i nektaru
generative_answer: pojedyncza, zwarta grudka pokarmowa o bochenkowatym kształcie, powstała ze zlepionego pyłku i nektaru

question: Jak wygląda poziomy odcinek korytarza, w którym zadrzechnia fioletowa składa swoje jaja?
plausible_answers: text: Długość tego odcinka wynosi 15–30 cm i znajduje się w nim około 15 komórek
generative_answer: Długość tego odcinka wynosi 15–30 cm i znajduje się w nim około 15 komórek