ORP Orkan (1942)

ORP Orkan – jeden z szesnastu niszczycieli brytyjskiego typu M z okresu II wojny światowej, zwodowany 2 marca 1942 roku w stoczni Fairfield Shipbuilding and Engineering Company Ltd. w Glasgow jako HMS „Myrmidon”. Przekazany Polskiej Marynarce Wojennej w grudniu 1942 roku. Nosił numer burtowy G-90. Okręt uczestniczył w bitwie o Atlantyk w eskorcie zespołów floty Royal Navy oraz w operacjach konwojowych na trasach do ZSRR, na Atlantyku środkowym i północnym. W lipcu 1943 roku przewiózł z Gibraltaru na Wyspy Brytyjskie trumnę z ciałem premiera Rządu RP, gen. Sikorskiego, który zginął w katastrofie lotniczej. 8 października 1943 roku płynący w eskorcie konwoju SC-143 ORP „Orkan”, został zatopiony torpedą akustyczną G7es przez niemiecki okręt podwodny U-378. Na okręcie zginęło 178 Polaków i około 20 Brytyjczyków – była to największa pod względem liczby ofiar strata Marynarki Wojennej w trakcie drugiej wojny światowej.

context: 15 lutego „Orkan” eskortował HMS „Howe” w drodze do Seydisfiordu i później do Akureyri, w ramach przygotowań do kolejnej operacji konwojowej. 20 lutego okręt wszedł w skład eskorty bezpośredniej (lotniskowiec eskortowy „Dasher”, krążownik HMS „Scylla” i 15 niszczycieli, ponadto krążownik ciężki HMS „Cumberland” i lekkie HMS „Belfast” i HMS „Sheffield”, pod dowództwem kadm. C. Burnetta) konwoju JW 53. Sztormowa pogoda spowodowała powstanie uszkodzeń na niektórych okrętach eskorty: „Dasher” i „Sheffield” powrócić musiały w związku z tym wcześniej do bazy, podobnie jak 6 statków konwoju. W trakcie rejsu konwój był silnie atakowany przez Luftwaffe, „Orkan” sześciokrotnie uczestniczył w odpieraniu tych ataków. 28 lutego konwój bez strat dotarł do Murmańska, a już 2 marca „Orkan” wyruszył w drogę powrotną w eskorcie konwoju RA 53, uczestniczył w odpieraniu ataków niemieckich samolotów i okrętów podwodnych (w akcjach przeciwko U-bootom okręt zużył ponad połowę zapasu bomb głębinowych). Ze względu na trudne warunki pogodowe w czasie rejsu (sztorm, powodujący przechyły dochodzące do 40°, oblodzenie pokładów) wielu marynarzy „Orkana” odniosło kontuzje. 9 marca okręt został zluzowany w eskorcie konwoju i powrócił do bazy w Akureyri. Następnego dnia po uzupełnieniu paliwa został ponownie wysłany w morze, w celu poszukiwania rozbitków z zatopionego statku należącego do konwoju RA 53 – odnaleziono tratwę z dwoma martwymi marynarzami, których pochowano w morzu. Po akcji ratowniczej okręt powrócił 15 marca do Scapa Flow, gdzie przeprowadzono czyszczenie kotłów i konserwacje urządzeń napędowych. W trakcie osłony obydwu konwojów „Orkan” stoczył 17 walk z U-Bootami i 12 walk z nieprzyjacielskimi samolotami.
qas: question: Dokąd okręt „Howe” był eskortowany przez tego niszczyciela w połowie lutego?
answers: text: do Seydisfiordu i później do Akureyri
generative_answer: do Seydisfiordu i później do Akureyri

question: Jakie okręty, poza „Orkanem”, wchodziły w skład zespołu eskortującego konwój JW 53?
answers: text: lotniskowiec eskortowy „Dasher”, krążownik HMS „Scylla” i 15 niszczycieli, ponadto krążownik ciężki HMS „Cumberland” i lekkie HMS „Belfast” i HMS „Sheffield”
generative_answer: lotniskowiec eskortowy „Dasher”, krążownik HMS „Scylla” i 15 niszczycieli, ponadto krążownik ciężki HMS „Cumberland” i lekkie HMS „Belfast” i HMS „Sheffield”

question: Co sprawiło, że część okrętów eskortujących konwój JW 53 doznała uszkodzeń?
answers: text: Sztormowa pogoda
generative_answer: Sztormowa pogoda

question: Podczas jakich działań „Dasher” wykorzystał większość zapasu swoich bomb głębinowych?
plausible_answers: text: akcjach przeciwko U-bootom
generative_answer: akcji przeciwko U-bootom

question: Dlaczego w trakcie drogi powrotnej do bazy, wiele osób z załogi tego niszczyciela doznało obrażeń?
answers: text: Ze względu na trudne warunki pogodowe w czasie rejsu (sztorm, powodujący przechyły dochodzące do 40°, oblodzenie pokładów)
generative_answer: Ze względu na trudne warunki pogodowe w czasie rejsu (sztorm, powodujący przechyły dochodzące do 40°, oblodzenie pokładów)