Stagflacja

Stagflacja (ang. stagflation, stagnacja + inflacja) – zjawisko makroekonomiczne, polegające na jednoczesnym występowaniu w gospodarce państwa zarówno znaczącej inflacji, jak i stagnacji gospodarczej (inflacja zwykle wiąże się z fazą wzrostu w cyklu koniunkturalnym). Przyczyn tego zjawiska upatruje się w negatywnym szoku podażowym, który powoduje zarówno wzrost cen, jak też i ograniczenie produkcji.
Pojęcie pojawiło się w roku 1965 podczas przemówienia brytyjskiego polityka Iana Macleoda w Parlamencie, aczkolwiek zyskało na znaczeniu od czasów pierwszego kryzysu naftowego. Wzrost cen energii, który ówcześnie nastąpił, jest tradycyjnie podawany jako jedna z przyczyn tego zjawiska. W ostatnich latach na znaczeniu zyskuje również ryzyko nagłego schłodzenia gospodarek, na skutek pęknięcia baniek spekulacyjnych na rynku nieruchomości czy giełdowym.
Walka ze stagflacją jest utrudniona, gdyż bank centralny powinien z jednej strony zaostrzać politykę pieniężną, by walczyć z inflacją, z drugiej zaś strony ją łagodzić, by ograniczyć skutki spadającego tempa wzrostu gospodarczego.
Stagflacja stoi w sprzeczności z teorią opartą na tzw. krzywej Phillipsa. Zwolennicy tej teorii twierdzą, że istnieje wymienność pomiędzy stopą bezrobocia i wielkością inflacji (by uzyskać niską inflację musimy zaakceptować większe bezrobocie i vice versa).

context: Pojawienie się stagflacji w latach 70. XX wieku było sporym zaskoczeniem dla większości ekonomistów głównego nurtu. Do tej pory utrzymywali oni bowiem, że spadkowi realnego wzrostu gospodarczego i wzrostowi bezrobocia powinien towarzyszyć spadek inflacji, co stanęło w sprzeczności z danymi napływającymi z gospodarki amerykańskiej. Zgodnie z wówczas przyjętym poglądem, między inflacją a bezrobociem istnieje wymienność na zasadzie opisywanej przez krzywą Phillipsa. Stanowisko to miało duże znaczenie praktyczne dla stosowanej wówczas polityki pieniężnej. Gdy bank centralny wpływa na wzrost gospodarczy za pomocą narzędzi polityki pieniężnej, to jego ingerencja skutkuje zmianą poziomu inflacji. Jeśli celem rządu byłoby osiągnięcie szybszego wzrostu gospodarczego i mniejszego wskaźnika bezrobocia, to obywatele mogliby spodziewać się wyższej inflacji. Sytuacja ta miała być dowodem na istnienie wspominanej wcześniej wymienności: im niższa stopa bezrobocia, tym wyższy wskaźnik inflacji i na odwrót. Wydarzenia z lat 70. XX wieku były dużym zaskoczeniem dla większości ekonomistów, którzy zostali zmuszeni do odrzucenia dogmatu wymienności inflacji z bezrobociem.
qas: question: Jaka według krzywej Phillipsa jest relacja między inflacja a wzrostem gospodarczym?
plausible_answers: text: inflacją a bezrobociem istnieje wymienność na zasadzie opisywanej przez krzywą Phillipsa
generative_answer: inflacją a bezrobociem istnieje wymienność na zasadzie opisywanej przez krzywą Phillipsa

question: Kiedy w Polsce zaobserwowano stagflację?
answers: text: w latach 70. XX wieku
generative_answer: W latach 70. XX wieku

question: Dlaczego specjaliści z zakresu ekonomii nie spodziewali się stagflacji?
answers: text: utrzymywali oni bowiem, że spadkowi realnego wzrostu gospodarczego i wzrostowi bezrobocia powinien towarzyszyć spadek inflacji
generative_answer: Utrzymywali, że spadkowi realnego wzrostu gospodarczego i wzrostowi bezrobocia powinien towarzyszyć spadek inflacji

question: Jakie konsekwencje niesie działalność banku centralnego wymierzona na odniesienie skutku w postaci wzrostu gospodarczego?
answers: text: jego ingerencja skutkuje zmianą poziomu inflacji
generative_answer: Zmienia się poziom inflacji

question: Czym charakteryzuje się zjawisko wymienności?
answers: text: im niższa stopa bezrobocia, tym wyższy wskaźnik inflacji i na odwrót
generative_answer: Im niższa stopa bezrobocia, tym wyższy wskaźnik inflacji i na odwrót