Dekalog (cykl filmów)

Dekalog – cykl dziesięciu telewizyjnych filmów psychologicznych z 1988 w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, zrealizowanych na podstawie scenariusza napisanego przezeń wraz z Krzysztofem Piesiewiczem. Dekalog został wyprodukowany przez Telewizję Polską oraz Zespół Filmowy „Tor”, przy czym pierwszym wyemitowanym przedpremierowo odcinkiem był Dekalog X (24 czerwca 1989); kolejne filmy nakręcone w ramach cyklu miały premierę między 10 grudnia 1989 a 29 czerwca 1990. Dwa filmy należące do Dekalogu – Dekalog V i Dekalog VI – ukazały się w rozszerzonej wersji kinowej jako Krótki film o zabijaniu (1987) oraz Krótki film o miłości (1988).
Cykl Kieślowskiego i Piesiewicza nawiązuje tematycznie do tytułowych dziesięciu przykazań biblijnych. Niemal wszystkie filmy wchodzące w skład Dekalogu, osadzone w rzeczywistości Polski lat 80. XX wieku, wiąże ze sobą postać tajemniczego mężczyzny (Artur Barciś). Bohater kreowany przez Barcisia obserwuje występki głównych bohaterów, którzy naruszają tabu moralne ustanowione przez Dekalog i mierzą się z konsekwencjami etycznymi swoich czynów.
Dekalog okazał się jednym z najważniejszych dzieł filmowych w karierze Kieślowskiego i Piesiewicza. Na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji cykl otrzymał nagrodę FIPRESCI oraz nagrodę Young Cinema, a na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián został uhonorowany nagrodą Międzynarodowej Organizacji Katolickiej ds. Filmu. Dekalog figuruje również na watykańskiej liście 15 filmów o szczególnych walorach moralnych.

context: Dekalog okazał się ważnym dziełem w karierze Krzysztofa Kieślowskiego; dzięki powodzeniu swej filmowej reinterpretacji dziesięciorga przykazań Kieślowski utrwalił swoją międzynarodową pozycję w Europie Zachodniej, a kinowym seansom cyklu towarzyszyły retrospektywy wcześniejszej twórczości reżysera. Zdaniem Moniki Talarczyk Dekalog okazał się pionierskim przykładem polskiej quality television, „telewizji jakościowej”. Reżyserzy tacy jak Milczo Manczewski, Mira Nair, Jean-Pierre i Luc Dardenne oraz Ramin Bahrami wymieniali Dekalog wśród swoich ulubionych filmów. Również między innymi Piotr Trzaskalski, Filip Bajon oraz Łukasz Barczyk z uznaniem wyrażali się o cyklu (przede wszystkim o piątej i szóstej części). Dekalog figurował także na listach najważniejszych obcojęzycznych filmów wszech czasów, sporządzonych przez: amerykańskie National Society of Film Critics (2002), „Time” (2005), „Village Voice” (2007), „Empire” (2019), „Time Out” (2019). W 1995 Dekalog znalazł się na liście 15 filmów o szczególnych walorach moralnych, wchodzącej w skład watykańskiej listy 45 filmów.
qas: question: Kto jest twórcą Dekalogu?
answers: text: Krzysztofa Kieślowskiego
generative_answer: Krzysztof Kieślowski

question: Co Kieślowski poddał analizie w Dekalogu?
answers: text: dziesięciorga przykazań
generative_answer: dziesięć przykazań

question: W którym roku seria Kieślowskiego została wyszczególniona w liście wartościowych produkcji Watykanu?
answers: text: 1995
generative_answer: w 1995

question: Czy seria Dekalog była rozpoznawalna jedynie w granicach Polski?
answers: text: Dekalog figurował także na listach najważniejszych obcojęzycznych filmów wszech czasów
generative_answer: nie

question: Jako prototyp jakiego typu produkcji Dekalog określiła Talarczyk?
answers: text: quality television
generative_answer: quality television