Konflikt o spław Regą

Konflikt o spław Regą – jeden z zatargów handlowych na Pomorzu między Gryficami a białobockim klasztorem i Trzebiatowem, trwający w latach 1317–1686.
Wydane przywileje dla miast, w tym prawo składu dla Trzebiatowa oraz pośredni udział w związku hanzeatyckim, spowodowały ponad 350-letni zatarg o wolny spław rzeką Regą. Przedmiotem konfliktu były, między innymi, dochody Gryfic z połowu, handlu rzecznego i morskiego. W XIV wiek Gryfice wiodły spór z klasztorem norbertanów, a od XV wieku zbrojny konflikt z Trzebiatowem. Położenie Gryfic nad rzeką Regą oraz przedsiębiorczość gryfickich rybaków i kupców wywoływały zazdrość innych ośrodków, w tym Trzebiatowa. Mimo pozytywnego rozstrzygnięcia sporu na rzecz Gryfic, Trzebiatów prowadził zabiegi utrudniające wolny spław Regą. Spór zakończył się w pierwszej połowie XVIII wieku, kiedy to koryto rzeki uległo zamuleniu, obniżył się poziom wód, a sama Rega stała się nieżeglowna.

context: W kolejnych latach ponownie dochodziło do zatargów pomiędzy miastami. Sytuację załagodził Bogusław X, który w pierwszych latach swego panowania zakończył czterdziestoletni okres walk obu miast nad dolną Regą (23 października 1488). Gryfice otrzymały ponownie prawo wolnej żeglugi (potwierdzone w 1459). Rzeka została odblokowana. Nadano ponownie prawo do budowy budynku w nowym porcie, służącego do przechowywania sprzętu i towarów. W zamian gryficzanie byli zobowiązani do dostarczania przez dwa dni w roku 25 wozów do pracy, konserwacji i naprawy urządzeń portowych; Trzebiatów natomiast miał przebudować śluzy wodne w celu swobodnej żeglugi.
qas: question: Jakiemu władcy udało się wygasić konflikt o spław Regą?
answers: text: Bogusław X
generative_answer: Bogusławowi X

question: Na jakim etapie swoich rządów Bogusław X ugasił ten konflikt?
answers: text: w pierwszych latach
generative_answer: w pierwszych latach

question: Co musiało zrobić miasto Gryfice w ramach odwdzięczenia się za przywrócone prawo wolnej żeglugi?
answers: text: dostarczania przez dwa dni w roku 25 wozów do pracy, konserwacji i naprawy urządzeń portowych
generative_answer: dostarczać przez dwa dni w roku 25 wozów do pracy, konserwacji i naprawy urządzeń portowych

question: Które miasto miało być odpowiedzialne za przebudowę śluz wodnych?
answers: text: Trzebiatów
generative_answer: Trzebiatów

question: W którym roku Trzebiatów odzyskał prawo wolnej żeglugi?
plausible_answers: text: 1459
generative_answer: 1459

context: Ożywienie handlu polskiego i współpraca z portami w Kołobrzegu, Darłowie oraz pośrednio z Trzebiatowem i Gryficami, spowodował wzrost gospodarczy obu ostatnich miast, w czasie II wojny północnej, nazywanej także potopem szwedzkim (1655–1660). Pomiędzy miastami wystąpił krótkotrwały spór, który został zakończony z korzyścią dla Gryfic. Umowa przewidywała m.in. bezcłowy spław rzeką Regą towarów do portu u ujścia rzeki. W 1656 trzebiatowianie wyznaczyli plac rozładunkowy w Kątkowie. Gryficzanie zbudowali tam spichlerz zbożowy oraz magazyny. W umowie zastrzeżono jednak, że prawa gryfickich kupców nie mogły tyczyć obcych kontrahentów.
qas: question: Jak inaczej określano II wojnę północną?
answers: text: potopem szwedzkim
generative_answer: potopem szwedzkim

question: W jakich latach toczyła się II wojna północna?
answers: text: 1655–1660
generative_answer: 1655–1660

question: Co zostało wyznaczone w Kątkowie?
answers: text: plac rozładunkowy
generative_answer: plac rozładunkowy

question: Czy Gryfice otrzymały korzyści z międzymiastowego sporu?
answers: text: Pomiędzy miastami wystąpił krótkotrwały spór, który został zakończony z korzyścią dla Gryfic
generative_answer: tak

question: W jakich miastach zostały zlokalizowane porty używane podczas II wojny północnej?
plausible_answers: text: w Kołobrzegu, Darłowie
generative_answer: w Kołobrzegu, Darłowie