Kolej linowa na Kasprowy Wierch

Kolej linowa na Kasprowy Wierch – całoroczna kolej linowa z Kuźnic na szczyt Kasprowego Wierchu w Tatrach. W całości przebiega przez teren Tatrzańskiego Parku Narodowego. Operatorem kolei są Polskie Koleje Linowe S.A.

context: Była to pierwsza inwestycja tego typu w Polsce, a sześćdziesiąta na świecie. Składa się ona z dwóch niezależnych od siebie odcinków: z Kuźnic na Myślenickie Turnie (uruchomiony 26 lutego 1936; przejazd próbny jednego wagonika na tym odcinku wykonał monter firmy Bleichert 17 lutego 1936) i z Myślenickich Turni na Kasprowy Wierch. Na każdym odcinku na jednej linie zawieszone były dwa wagoniki – jeden poruszający się do góry, a drugi na dół. Maszyny wybudowała stocznia w Gdańsku, natomiast liny – fabryka w Sosnowcu. Inwestycja powstawała w rekordowym tempie 7 miesięcy. Prace zakończono już 29 lutego 1936, a pierwsi pasażerowie wjechali na Kasprowy Wierch 15 marca 1936, po 227 dniach od rozpoczęcia budowy. Budową kierowali Medard Stadnicki i Borys Lange. Dla wwożenia materiałów zbudowano drogę na Myślenickie Turnie, gdzie następował przeładunek z samochodów na zaprzężone w koniki huculskie furmanki, które następnie przewoziły materiały budowlane na Halę Gąsienicową. Stamtąd materiały (cement, liny, wodę) transportowano na plecach robotników. Prace toczyły się na 2-3 zmiany (po 16 godzin dziennie). Budynki stacji dolnej w Kuźnicach, środkowej na Myślenickich Turniach i końcowej na szczycie Kasprowego Wierchu zaprojektowali Anna i Aleksander Kodelscy. Kolej linowa na Kasprowym Wierchu była inwestycją prestiżową i propagandową II Rzeczypospolitej Polskiej oraz prezentowała ówczesną nowatorską polską technikę i architekturę. Koszt budowy kolei wyniósł przeszło 3,5 mln zł i zwrócił się jeszcze przed 1939. Na górnej stacji umieszczono w 1936 polskie godło w stylu art déco (zachowane do dzisiaj). W tym samym roku architekt kolei Aleksander Kodelski w celu uczczenia budowy kolei stworzył w Warszawie modernistyczną willę (aktualnie zabytkową, ul. Czarnieckiego 53), będącą kopią dolnej stacji kolei linowej na Kasprowy Wierch. W 1961 zmodernizowano kolej, poprzez wymianę wagoników na nowe.
W 1985 z okazji jubileuszu 40-lecia istnienia kolejki linowej na Kasprowy Wierch nakręcono film przypominający jej historię budowy, film "Ku Szczytom Tatrzańskim" został zrealizowany przez Wytwórnię Filmów Dokumentalnych.
qas: question: Na jakiej trasie biegnie pierwszy odcinek kolei liniowej na Kasprowy Wierch?
answers: text: z Kuźnic na Myślenickie Turnie
generative_answer: z Kuźnic na Myślenickie Turnie

question: Kiedy uruchomiono pierwszy odcinek kolei liniowej na Kasprowy Wierch?
answers: text: 26 lutego 1936
generative_answer: 26 lutego 1936

question: Na jakiej trasie wybudowano drugi odcinek kolei liniowej na Kasprowy Wierch?
answers: text: z Myślenickich Turni na Kasprowy Wierch
generative_answer: z Myślenickich Turni na Kasprowy Wierch

question: Gdzie powstały maszyny do kolei liniowej na Kasprowy Wierch?
answers: text: stocznia w Gdańsku
generative_answer: w stoczni w Gdańsku

question: Czy budowa kolei liniowej na Kasprowy Wierch była udaną inwestycją? 
answers: text: Koszt budowy kolei wyniósł przeszło 3,5 mln zł i zwrócił się jeszcze przed 1939
generative_answer: tak

context: W budynku górnej stacji kolei są: restauracja, kiosk, warsztat narciarski, przechowalnia sprzętu i niewielki hotelik z 11 miejscami do przenocowania. Zimą w Kotle Gąsienicowym kursuje czteroosobowy Wyciąg Gąsienicowy. Ma on długość 1180 m, różnicę poziomów 352 m, zdolność przewozową 2,4 tys. osób na godzinę. Po drugiej stronie szczytu Kasprowego Wierchu leży oglądany już z kolei Kocioł Goryczkowy. Tam także zimą kursuje Wyciąg Goryczkowy, dwuosobowy, z dolną stacją w Dolinie Goryczkowej. Długość wyciągu 1624 m, różnica poziomów 602 m, zdolność przewozowa 730 osób na godzinę.
qas: question: Ile osób może przenocować w hoteliku na szczycie kolejki na Kasprowym Wierchu?
plausible_answers: text: 11 miejscami do przenocowania
generative_answer: 11 miejscami do przenocowania

question: Dla ilu osób przeznaczony jest wyciąg w kotle gąsienicowym? 
answers: text: czteroosobowy
generative_answer: czterech

question: Jak długi jest wyciąg gąsienicowy?
answers: text: 1180 m
generative_answer: 1180 metrów

question: Ile osób może przewieźć w ciągu 60 minut Wyciąg Gorczykowy?
answers: text: 730
generative_answer: 730

question: Gdzie znajduje się dolna stacja wyciągu Gorczykowego?
answers: text: Dolinie Goryczkowej
generative_answer: W Dolinie Gorczykowej