Dżuma

Dżuma (czarna śmierć, mór, zaraza morowa) – ostra bakteryjna choroba zakaźna gryzoni i (rzadziej) innych drobnych ssaków, a także człowieka (zoonoza). Choroba ta wywołana jest infekcją względnie beztlenowych pałeczek z rodziny Enterobacteriaceae (G(-)) nazwanej Yersinia pestis.

context: Bakterie dżumy są zaliczane do „klasycznego” arsenału broni biologicznej. Ich znaczenie wynika z rzadkiego występowania dżumy w krajach rozwiniętych, dość dużej śmiertelności i powszechnej wrażliwości populacji. Pierwszym znanym przypadkiem ich wykorzystania jest oblężenie krymskiego portu Kaffa (obecnie Teodozja) przez Tatarów w 1346 r. Oblegający za pomocą katapult wrzucali za mury miasta zwłoki zmarłych na tę chorobę (uciekinierzy z tego miasta roznieśli epidemię na całą Europę). Zbrodnicze eksperymenty z dżumą jako bronią bakteriologiczną prowadzili japońscy wojskowi w latach 1937–1945 w jednostce „731” na terenie Mandżurii, dowodzonej przez lekarza wojskowego, gen. Shirō Ishiiego (1892–1959). W jednostce tej m.in. opracowano specjalne bomby porcelanowe przeznaczone do rozsiewania zakażonych pcheł. W okresie zimnej wojny były prowadzone przez ZSRR i Stany Zjednoczone badania nad odmianami pałeczki dżumy mogącymi mieć zastosowanie jako broń biologiczna.
qas: question: Co sprawia, że bakterie dżumy sprawdzają się jako broń biologiczna?
answers: text: rzadkiego występowania dżumy w krajach rozwiniętych, dość dużej śmiertelności i powszechnej wrażliwości populacji
generative_answer: rzadkie występowanie dżumy w krajach rozwiniętych, dosć duża śmiertelność i powszechna wrażliwość populacji

question: Jak Tatarzy wykorzystywali Dżumę do ataku na port Kaffa?
answers: text: za pomocą katapult wrzucali za mury miasta zwłoki zmarłych na tę chorobę
generative_answer: za pomocą katapult wrzucali za mury miasta zwłoki zmarłych na tę chorobę

question: Do czego służyły japońskie bomby porcelanowe?
answers: text: do rozsiewania zakażonych pcheł
generative_answer: do rozsiewania zakażonych pcheł

question: Kto przewodniczył japońskim drugowojennym eksperymentom wykorzystującym bakterie dżumy?
answers: text: gen. Shirō Ishiiego
generative_answer: gen. Shirō Ishii

question: Kiedy prowadzono ostatnie badania nad wykorzystaniem dżumy jako broni biologicznej?
plausible_answers: text: W okresie zimnej wojny
generative_answer: W okresie zimnej wojny

context: Później pojawia się powiększenie węzłów chłonnych (nawet do ok. 10 cm), zwłaszcza pachwinowych, rzadziej pachowych, szyjnych lub innych oraz objawy zapalenia naczyń chłonnych. Powiększone węzły chłonne stają się bolesne (czasem wywołując przykurcze kończyny), miękkie (z powodu martwicy o mechanizmie zawału i zmian ropnych w centralnych jego częściach), ich zawartość może ulec opróżnieniu przez samoistne przetoki. W lekkich przypadkach dżumy dymieniczej (łac. pestis minor) proces chorobowy ogranicza się do jednej grupy węzłów chłonnych, nawet bez wytworzenia przetoki. Zwykle jednak powstają dymienice wtórne (zajmowane są kolejne grupy węzłów chłonnych). W rzadkich przypadkach zmiany dymienicze powstają tylko w głęboko położonych węzłach chłonnych. Są to przypadki bardzo trudne do rozpoznania, przypominające przebiegiem ciężkie postacie duru brzusznego lub cięższej postaci – dżumy septycznej.
qas: question: Do jakiej wielkości mogą rozrosnąć się węzły przy dolegliwości?
answers: text: ok. 10 cm
generative_answer: ok. 10 cm

question: Jakie węzły są głównie atakowane przez chorobę?
answers: text: pachwinowych
generative_answer: pachwinowe

question: W jaki sposób opróżniają się węzły przy dolegliwości?
answers: text: przez samoistne przetoki
generative_answer: przez samoistne przetoki

question: Jakie jest najcięższe oblicze dolegliwości?
answers: text: dżumy septycznej
generative_answer: dżuma septyczna