Mi-14

Mi-14 (ros. Ми-14, oznaczenie NATO Haze) – radziecki wielozadaniowy śmigłowiec morski.
Śmigłowiec morski Mi-14 powstał w latach 60. XX wieku jako następca radzieckich maszyn Mi-4 w wariancie morskim. Jego konstrukcję oparto na średniej maszynie wielozadaniowej Mi-8. Cechą charakterystyczną śmigłowca Mi-14 jest możliwość wodowania, utrzymywania się na wodzie do 30 minut, a następnie startu z powierzchni morza. Aby osiągnąć tę cechę, dolna część kadłuba śmigłowca została zbudowana jako łódka, a także po bokach zamontowano nadmuchiwane pływaki. Podstawową wersją śmigłowca Mi-14 jest wariant ZOP (Mi-14PŁ, od противолодочный, protiwołodocznyj), później w oparciu o niego powstały m.in. wersja SAR (Mi-14PS) i przeciwminowa (Mi-14BT).

context: Śmigłowce Mi-14 przyjęto oficjalnie na wyposażenie marynarki wojennej ZSRR 11 maja 1976 roku. Trafiły one do jednostek lotniczych Floty Bałtyckiej, Czarnomorskiej, Północnej i Flota Oceanu Spokojnego. Ogółem w ZSRR używano śmigłowców w trzech podstawowych wersjach: Mi-14PŁ, Mi-14PS i Mi-14BT. Pewną liczbę śmigłowców Mi-14PS otrzymały także siły powietrzne, które wykorzystywały je do akcji poszukiwawczych i ratunkowych.
Po upadku ZSRR w roku 1991 większość radzieckich śmigłowców Mi-14 trafiło na wyposażenie sił zbrojnych Rosji. Jednakże pewną część maszyn znajdujących się na wyposażeniu Floty Czarnomorskiej przekazano nowo powstałej Ukrainie.
qas: question: Do jakich jednostek lotniczych dostarczono Mi-14?
answers: text: Floty Bałtyckiej, Czarnomorskiej, Północnej i Flota Oceanu Spokojnego
generative_answer: Floty Bałtyckiej, Czarnomorskiej, Północnej i Flota Oceanu Spokojnego

question: Jakie opcje śmigłowców występowały w ZSRR?
answers: text: Mi-14PŁ, Mi-14PS i Mi-14BT
generative_answer: Mi-14PŁ, Mi-14PS i Mi-14BT

question: Co stało się ze śmigłowcami po upadku ZSRR?
answers: text: trafiło na wyposażenie sił zbrojnych Rosji
generative_answer: trafiły na wyposażenie sił zbrojnych Rosji

question: Czy wszystkie śmigłowce po upadku ZSRR trafiły do Rosji?
answers: text: Jednakże pewną część maszyn znajdujących się na wyposażeniu Floty Czarnomorskiej przekazano nowo powstałej Ukrainie
generative_answer: nie

question: Kiedy pojawiły się pierwsze śmigłowce Mi-14?
plausible_answers: text: 11 maja 1976 roku
generative_answer: 11 maja 1976 roku

context: W latach 80. XX wieku utracono dwie maszyny Mi-14PS (nr takt. A1015 w roku 1987 i nr takt. A1014 w roku 1988), w związku z czym, aby właściwie wykonywać zadania, a także zapewnić ciągłość w szkoleniu, w roku 1990 od ZSRR zakupiono dodatkowy używany śmigłowiec Mi-14PS (nr 75137). Ponadto czasowo do pełnienia zadań ratowniczych przystosowano jeden Mi-14PŁ (nr takt. A1003). Śmigłowiec wyposażono w dodatkowe reflektory, nowe wyposażenie radiotechniczne, tratwy ratunkowe oraz nożyce do przecinania liny wyciągarki, nadano mu także oznaczenie Mi-14PX. Z uwagi na pozostawienie wyposażenia ZOP śmigłowiec miał o wiele mniejsze możliwości niż typowy Mi-14PS. Z tego powodu używany był głównie do szkolenia oraz jako maszyna rezerwowa. W latach 1995–1996 ze śmigłowca Mi-14PX usunięto wyposażenie ratownicze, przywracając go do wersji PŁ.
qas: question: Dlaczego zdecydowano się na nabycie śmigłowca Mi-14PS?
answers: text: aby właściwie wykonywać zadania, a także zapewnić ciągłość w szkoleniu
generative_answer: aby właściwie wykonywać zadania, a także zapewnić ciągłość w szkoleniu

question: Jaką funkcję miał sprawować śmigłowiec Mi-14PŁ?
answers: text: zadań ratowniczych
generative_answer: zadania ratownicze

question: Jakie przedmioty znalazły się w składzie nowego wyposażenia Mi-14PS?
plausible_answers: text: dodatkowe reflektory, nowe wyposażenie radiotechniczne, tratwy ratunkowe oraz nożyce do przecinania liny wyciągarki
generative_answer: dodatkowe reflektory, nowe wyposażenie radiotechniczne, tratwy ratunkowe oraz nożyce do przecinania liny wyciągarki

question: Dlaczego Mi-14PX wykorzystywany był przede wszystkim do przeprowadzania szkoleń i jako rezerwa?
answers: text: Z uwagi na pozostawienie wyposażenia ZOP śmigłowiec miał o wiele mniejsze możliwości niż typowy Mi-14PS
generative_answer: Z uwagi na pozostawienie wyposażenia ZOP śmigłowiec miał o wiele mniejsze możliwości niż typowy Mi-14PS

question: Jakich elementów Mi-14PX pozbyto się między 1995 a 1996 rokiem?
answers: text: wyposażenie ratownicze
generative_answer: wyposażenia ratowniczego