Dysk twardy

Dysk twardy, dysk HDD, HDD (ang. hard disk drive, napęd dysku twardego) – dysk komputerowy, pamięć masowa wykorzystująca nośnik magnetyczny do przechowywania danych. Nazwa „dysk twardy” wynika z zastosowania twardego materiału jako podłoża dla właściwego nośnika, w odróżnieniu od dysku miękkiego, w którym nośnik magnetyczny nanoszono na podłoże elastyczne.
Pojemność dysków twardych w komputerach stacjonarnych wynosiła od 3,75 MB (pierwszy dysk twardy) do 20 TB, natomiast w laptopach od kilkudziesięciu gigabajtów do kilku terabajtów. Opracowano również miniaturowe dyski twarde typu microdrive, o pojemnościach od kilkuset MB do kilku GB, przeznaczone dla cyfrowych aparatów fotograficznych i innych urządzeń przenośnych.
Dla dysków twardych najważniejsze są następujące parametry: pojemność, szybkość transmisji danych, czas dostępu do danych, prędkość obrotowa dysków magnetycznych (obr./min) oraz średni czas bezawaryjnej pracy.
Kilka dysków twardych można łączyć w macierz dyskową, dzięki czemu można zwiększyć niezawodność przechowywania danych, dostępną przestrzeń na dane, zwiększyć szybkość odczytu/zapisu.

context: Dyski RAM to urządzenia emulujące dyski, w których do zapisu danych stosuje się rozwiązania wykorzystujące popularne pamięci RAM, dzięki którym osiąga się krótki czas dostępu i bardzo szybki transfer danych, którego wartości przekraczają przepustowość oferowaną przez typowe interfejsy dla dysków twardych, takie jak Ultra ATA czy Serial ATA. Dysków RAM nie należy mylić z coraz popularniejszymi dyskami półprzewodnikowymi (SSD): różnica polega na rodzaju pamięci krzemowej (Flash ROM vs dynamic RAM). Dyski RAM mają mniejsze pojemności i są zdecydowanie droższe. Zasadniczą wadą takich dysków jest utrata zapisanych danych przy zaniku napięcia (np. przy wyłączeniu komputera), dlatego też stosuje się pomocnicze źródła prądu podtrzymujące pracę dysków: wbudowane akumulatory i zewnętrzne zasilacze.
qas: question: Jaka jest definicja dysków RAM?
answers: text: to urządzenia emulujące dyski
generative_answer: to urządzenia emulujące dyski

question: Jaka jest zaleta użytkowania pamięci RAM?
answers: text: krótki czas dostępu i bardzo szybki transfer danych
generative_answer: krótki czas dostępu i bardzo szybki transfer danych

question: Z czym częstokroć ludzie mylą dyski RAM?
plausible_answers: text: dyskami półprzewodnikowymi
generative_answer: dyskami półprzewodnikowymi

question: Na czym polega rozbieżność między RAM a SSD?
answers: text: na rodzaju pamięci krzemowej
generative_answer: na rodzaju pamięci krzemowej

question: Czy dyski RAM są bardzo drogie?
plausible_answers: text: Dyski RAM mają mniejsze pojemności i są zdecydowanie droższe
generative_answer: tak

context: Dysk twardy składa się z zamkniętego w obudowie, wirującego talerza (dysku) lub zespołu talerzy, wykonanych najczęściej z warstwy szkła pokrytej cienką warstwą metalu, o wypolerowanej powierzchni, oraz nośnikiem magnetycznym o grubości kilku mikrometrów, oraz z głowic elektromagnetycznych umożliwiających zapis i odczyt danych. Na każdą powierzchnię talerza dysku przypada po jednej głowicy odczytu i zapisu. Głowice są umieszczone na ruchomych ramionach i w stanie spoczynku stykają się z talerzem blisko jego osi. W czasie pracy unoszą się, a ich odległość nad talerzem jest stabilizowana dzięki sile aerodynamicznej powstałej w wyniku szybkich obrotów talerza. Jest to najpopularniejsze obecnie rozwiązanie (są też inne sposoby prowadzenia głowic nad talerzami).
qas: question: Jakie elementy dysku twardego pozwalają zapisywać i odczytywać dane?
answers: text: głowic elektromagnetycznych
generative_answer: głowice elektromagnetyczne

question: Z jakich materiałów stworzony jest przeważnie talerz dysku twardego?
answers: text: warstwy szkła pokrytej cienką warstwą metalu
generative_answer: warstwy szkła pokrytej cienką warstwą metalu

question: Co dzieje się z głowicami podczas pracy?
answers: text: unoszą się
generative_answer: unoszą się

question: Jakie zjawisko zapewnia stabilność unoszących się głowic?
answers: text: sile aerodynamicznej powstałej w wyniku szybkich obrotów talerza
generative_answer: siła aerodynamiczn powstała w wyniku szybkich obrotów talerza

question: Na co pozwalają będące elementami dysku twardego głowice elektromagnetyczne?
answers: text: zapis i odczyt danych
generative_answer: zapis i odczyt danych