Powstańcze natarcia na Dworzec Gdański

Powstańcze natarcia na Dworzec Gdański – kilkukrotne próby zdobycia stołecznego Dworca Gdańskiego podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej podczas powstania warszawskiego 1944 roku.
Dworzec wraz z zespołem sąsiednich obiektów tworzył jeden z najsilniejszych ośrodków niemieckiego oporu w północnej części Warszawy. Na skutek niepowodzenia polskich ataków w godzinie „W” dworzec wraz z linią kolei obwodowej stworzyły swoistą barierę oddzielającą oddziały AK na Starym Mieście od powstańczego Żoliborza. Polskie dowództwo od pierwszych dni powstania zamierzało wywalczyć korytarz między obiema dzielnicami, lecz przystąpienie do poważniejszych działań zaczepnych okazało się możliwe dopiero po przybyciu na Żoliborz blisko 900 żołnierzy AK z Puszczy Kampinoskiej. Dwa nocne natarcia, przeprowadzone 20/21 sierpnia i 21/22 sierpnia, zakończyły się jednak całkowitą porażką z powodu przewagi ogniowej nieprzyjaciela oraz błędów popełnionych przez polskie dowództwo przy planowaniu i organizacji natarcia. Oddziały AK poniosły wówczas ciężkie straty, sięgające około 500–600 zabitych i rannych.
Natarcia na Dworzec Gdański były jedną z najkrwawszych akcji bojowych powstania warszawskiego. Zdaniem wielu historyków ich niepowodzenie zadecydowało o późniejszym upadku Starego Miasta.

context: Zdaniem Grzegorza Jasińskiego już 7 sierpnia ppłk. „Wachnowski” podjął decyzję o przeprowadzeniu we współpracy z oddziałami żoliborskimi uderzenia na Dworzec Gdański. W jego ocenie pod tym kątem należy także interpretować działania podejmowane w dniach 7–9 sierpnia przez walczące w rejonie cmentarzy wolskich oddziały Zgrupowania „Radosław” – przez innych historyków oceniane zazwyczaj jako próba odwrotu do Puszczy Kampinoskiej. Przygotowania do zdobycia dworca miały się rozpocząć już 8 sierpnia. Wyniki rozpoznania przeprowadzonego tego dnia przez żołnierzy „Żywiciela” wskazywały, iż dworca broni ok. 40 niemieckich żołnierzy dysponujących wsparciem pociągu pancernego i wagonu-lory z działem. Załoga dworca mogła także w razie potrzeby zostać wsparta ogniem artylerii i broni maszynowej z Cytadeli, Burakowa, Instytutu Chemicznego oraz Parku im. Traugutta. W świetle tych informacji ppłk. „Żywiciel” uznał, że nawet opanowanie zabudowań dworca nie pozwoli na utrzymanie naziemnego korytarza między Żoliborzem a Starówką. Niemniej dowództwo Grupy „Północ” postanowiło przeprowadzić uderzenie siłami ok. 300 żołnierzy z batalionów „Czata 49” i „Miotła” oraz plutonu por. „Olszyny”. Natarcie zaplanowane na noc 8/9 sierpnia nie doszło jednak do skutku – jak podano w oficjalnym meldunku „z przyczyn organizacyjno-technicznych”. Grzegorz Jasiński przypuszczał, iż o odłożeniu ataku zdecydował samowolnie ppłk. Jan Mazurkiewicz ps. „Radosław”, być może ze względu na przemęczenie żołnierzy oraz złe przygotowanie logistyczne natarcia.
qas: question: Kiedy zapadła decyzja o natarciu na Dworzec Gdański?
plausible_answers: text: 7 sierpnia
generative_answer: 7 sierpnia

question: Z kim miał współpracować Wachowski w celu natarcia na Dworzec Gdański?
answers: text: oddziałami żoliborskimi
generative_answer: oddziałami żoliborskimi

question: Kiedy z całą pewnością rozpoczęto przygotowania do podbicia Dworca Gdańskiego?
plausible_answers: text: 8 sierpnia
generative_answer: 8 sierpnia

question: Ilu dokładnie Niemców ochraniało Dworzec Gdański?
plausible_answers: text: 40
generative_answer: 40

question: Ilu dokładnie żołnierzy zaangażowali Polacy do natarcia na Dworzec Gdański?
plausible_answers: text: 300
generative_answer: 300