Szałwia łąkowa

Szałwia łąkowa (Salvia pratensis L.) – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych. Występuje w południowej i środkowej Europie. W Polsce jest niezbyt częsta na niżu i rzadka w niższych położeniach górskich. Rośnie zwykle w nasłonecznionych murawach i łąkach, zazwyczaj w miejscach suchych i na glebie zasadowej. Jest długowieczną byliną zapylaną głównie przez trzmiele, ale wabiącą też pszczoły i motyle. Wykorzystywana jest jako roślina miododajna i ozdobna (w tym w odmianach o kwiatach rozmaicie zabarwionych), a dawniej stosowana była jako lecznicza (głównie jako zamiennik szałwii lekarskiej) i przyprawa do aromatyzowania piwa i wina.

context: Gatunek należy do rodzaju szałwia Salvia, który w tradycyjnym ujęciu okazał się być taksonem polifiletycznym i jego ujęcie wymagało rozszerzenia, m.in. przez włączenie do niego gatunków z rodzajów perowskia Perovskia i rozmaryn Rosmarinus. Szałwia łąkowa należy do kladu obejmującego liczne gatunki występujące w Europie, basenie Morza Śródziemnego oraz we wschodniej i południowej Afryce. W tradycyjnym podziale rodzaju na sekcje autorstwa George'a Benthama zaliczany był do sekcji Pletiosphace Benth. (w całości znalazła się w obrębie wspomnianego kladu, aczkolwiek relacje filogenetyczne w jego obrębie z gatunkami innych sekcji pozostają niejasne).
qas: question: Jak określany jest gatunek szałwii z perspektywy tradycyjnej?
answers: text: taksonem polifiletycznym
generative_answer: taksonem polifiletycznym

question: Jakie można wymienić powody rozbudowania pojęcia szałwii łąkowej?
answers: text: włączenie do niego gatunków z rodzajów perowskia Perovskia i rozmaryn Rosmarinus
generative_answer: włączenie do niego gatunków z rodzajów perowskia Perovskia i rozmaryn Rosmarinus

question: Jakie obszary uwzględnia klad, do którego zalicza się szałwię łąkową?
answers: text: Europie, basenie Morza Śródziemnego oraz we wschodniej i południowej Afryce
generative_answer: Europę, basen Morza Śródziemnego oraz wschodnią i południową Afrykę

question: W zakresie jakiego kladu znalazła się częściowo szałwia łąkowa?
plausible_answers: text: obejmującego liczne gatunki występujące w Europie, basenie Morza Śródziemnego oraz we wschodniej i południowej Afryce
generative_answer: obejmującego liczne gatunki występujące w Europie, basenie Morza Śródziemnego oraz we wschodniej i południowej Afryce

question: Kto zaproponował wyróżnienie rodzaju i sekcji?
answers: text: George'a Benthama
generative_answer: George Bentham

context: Szałwia łąkowa należy do tych przedstawicieli rodzaju, którzy zawierają stosunkowo niewielkie ilości olejku eterycznego – w suchej masie liści jest go do 0,073% (przy dużej zmienności u różnych roślin). W jego składzie dominują seskwiterpeny, zwłaszcza kariofilen, a poza tym m.in. farnezen, seskwifelandren, kubeben, dość liczne są komponenty alifatyczne (gł. 2-pentadekanon), a w niewielkich ilościach występują monoterpeny i ich utlenione analogi. Pędy szałwii zawierają kilka triterpenów: β-amyrin, germanikol, lupeol, loranthol.
qas: question: Do jakiego rodzaju związków należy germanikol?
answers: text: triterpenów:
generative_answer: triterpenów:

question: Czy lupeol należy do triterpenów?
answers: text: Pędy szałwii zawierają kilka triterpenów: β-amyrin, germanikol, lupeol, loranthol
generative_answer: tak

question: Czy olejek eteryczny z tej rośliny zawiera dużo monoterpenów?
answers: text: a w niewielkich ilościach występują monoterpeny
generative_answer: nie

question: Ile procent komponentów alifatycznych zawiera olejek eteryczny z tej rośliny?
plausible_answers: text: 0,073%
generative_answer: 0,073%

question: Czy roślina ta wyróżnia się ze względu na wysoką zawartość olejku eterycznego?
answers: text: Szałwia łąkowa należy do tych przedstawicieli rodzaju, którzy zawierają stosunkowo niewielkie ilości olejku eterycznego
generative_answer: nie