Mao Zedong

Mao Zedong (chiń. upr. 毛泽东; chiń. trad. 毛澤東; pinyin Máo Zédōng; Wade-Giles Mao Tse-tung; PWN Mao Ce-tung; IPA: [mau̯:˧˥ tsɤ˧˥.tʊŋ˥] wymowa i; ur. 26 grudnia 1893 w Shaoshan, zm. 9 września 1976 w Pekinie) – chiński polityk, przywódca Chińskiej Republiki Ludowej w latach 1949–1976. Od 1943 szef Biura Politycznego oraz przewodniczący Komitetu Politycznego Komunistycznej Partii Chin (aż do śmierci) i ideolog maoizmu.
Razem ze Zhu De założył Armię Ludowo-Wyzwoleńczą (1 sierpnia 1927) po tym, jak Czang Kaj-szek rozpoczął serię czystek przeciwko komunistom. 1 października 1949 na placu Tian’anmen Mao ogłosił powstanie Chińskiej Republiki Ludowej. Po zdobyciu władzy Mao zapoczątkował przebudowę systemu gospodarczego i społecznego Chin poprzez proces kolektywizacji. Od lat pięćdziesiątych za jego sprawą przeprowadzono szereg kampanii politycznych i gospodarczych takich jak: kampania przeciwko prawicowcom, wielki skok naprzód, rewolucja kulturalna – nieudane eksperymenty gospodarcze doprowadziły do śmierci dziesiątek milionów ludzi. Po śmierci swojego sojusznika Stalina przyczynił się także do rozłamu w bloku wschodnim i zaognienia stosunków z ZSRR. U schyłku życia doprowadził do ocieplenia stosunków ze Stanami Zjednoczonymi.
Pozostaje jedną z najbardziej znaczących i wpływowych postaci w historii Chin i XX wieku, budząc jednocześnie wiele kontrowersji. Przez wielu historyków jest uznawany za największego zbrodniarza w historii ludzkości, przypisuje mu się odpowiedzialność za śmierć 65 – 70 mln ludzi tylko w czasie pokoju.

context: W lutym 1930 roku Mao utworzył rząd radziecki w regionie południowo-zachodniego Jiangxi. W listopadzie wpadł w emocjonalną zapaść po tym, gdy jego żona i siostra zostały schwytane i zamordowane przez dowódcę Kuomintangu He Jiana. W późniejszym okresie ożenił się z 18-letnią rewolucjonistką He Zizhen która przez następne dziewięć lat urodziła mu pięcioro dzieci. Mao spotkał się na swoich obszarach z problemami wewnętrznymi, członkowie lokalnych rad oskarżyli go o to, że jest zbyt umiarkowany, a następnie o kontrrewolucyjność wskazując na jego domniemane powiązania z Ligą Antybolszewicką i trockizmem. W grudniu 1930 roku doszło do próby obalenia Mao. Mao udało się pokonać rebeliantów. W starciach zginęło od dwóch do trzech tysięcy przeciwników Mao w ruchu komunistycznym. Po opanowaniu sytuacji przez Mao, KC KPCh widząc Jiangxi jako bezpieczną okolicę przeniosło się w ten region, a w listopadzie komuniści ogłosili tam utworzenie Chińskiej Republiki Rad będącej niezależnym państwem. Chociaż Mao został ogłoszony przewodniczącym Rady Komisarzy Ludowych to w praktyce jego władza została pomniejszona, a kontrolę nad Armią Czerwoną przejął Zhou Enlai. W międzyczasie Mao wyzdrowiał z gruźlicy.
qas: question: Jaki był powód załamania przywódcy w 1930 roku?
answers: text: jego żona i siostra zostały schwytane i zamordowane przez dowódcę Kuomintangu He Jiana
generative_answer: jego żona i siostra zostały schwytane i zamordowane przez dowódcę Kuomintangu He Jiana

question: Ile lat miała druga małżonka przywódcy?
answers: text: 18
generative_answer: 18

question: Jak nazywała się druga małżonka Mao?
answers: text: He Zizhen
generative_answer: He Zizhen

question: Ile łącznie dzieci urodziła Zizhen?
plausible_answers: text: pięcioro
generative_answer: pięcioro

question: Czy Mao zmarł na gruźlicę?
answers: text: Mao wyzdrowiał z gruźlicy
generative_answer: nie