SMS Erzherzog Ferdinand Max (1905)

SMS Erzherzog Ferdinand Max – przeddrednot zbudowany dla Austro-Węgierskiej Marynarki Wojennej w latach 1904–1906. Był ostatnim okrętem z typu Erzherzog Karl. Został zwodowany 21 maja 1905 roku. Razem ze swoimi siostrzanymi okrętami tworzył III Dywizjon Pancerników.
Przez większość I wojny światowej okręt pozostawał w swoim porcie macierzystym w Puli, w obecnej Chorwacji, poza czterema zadaniami. W 1914 r. pancernik był częścią austro-węgierskiej flotylli, która została wysłana w celu eskorty dwóch niemieckich okrętów, SMS „Breslau” i SMS „Goeben”, w trakcie ucieczki z brytyjskiego terytorium Morza Śródziemnego. Okręt dopłynął na wysokość Brindisi zanim został odwołany do swojego portu. W maju 1915 r. brał udział w ostrzale włoskiego miasta portowego Ankona. „Erzherzog Ferdinand Max” uczestniczył również w stłumieniu powstania członków załóg kilku krążowników pancernych stacjonujących w Kotorze w dniach 1–3 lutego. Następnie wziął też udział w próbie przełamania blokady cieśniny Otranto w czerwcu tego samego roku, lecz musiał się wycofać, kiedy drednot „Szent István” został zatopiony. Po wojnie „Erzherzog Ferdinand Max” został przekazany Wielkiej Brytanii jako pryz. Został zezłomowany we Włoszech w 1921 roku.

context: 1 lutego 1918 roku wybuchł bunt wśród załóg krążowników pancernych stacjonujących w Kotorze, włączając to załogi SMS „Sankt Georg” i SMS „Kaiser Karl VI”. Dwa dni później do portu przybyły trzy pancerniki typu Erzherzog Karl i asystowały tłumieniu buntu. Po jego spacyfikowaniu krążowniki „Sankt Georg” i „Kaiser Karl VI” zostały wycofane ze służby, a pancerniki typu Erherzog Karl zostały na stałe przeniesione do portu w Kotorze. Admirał Miklós Horthy planował na poranek 11 czerwca atak na siły brytyjskie blokujące cieśninę Otranto. Trzy pancerniki typu Erzherzog Karl i cztery typu Tegetthoff miały osłaniać krążowniki typu Novara. Plan zakładał powtórzenie sukcesu rajdu przeprowadzonego rok wcześniej. Horthy chciał zniszczyć flotę blokującą cieśninę poprzez zwabienie brytyjskich okrętów do krążowników i mniejszych jednostek, które były osłaniane przez działa pancerników, w tym okręty typu Erzherzog Karl. Jednak rano 10 czerwca drednot „Szent István” został storpedowany i zatopiony przez włoski kuter torpedowy. Horthy uznał, że element zaskoczenia został stracony i odwołał operację. Miało to być ostatnie zadanie bojowe, w którym wziął udział „Erzherzog Ferdinand Max”. Resztę wojny okręt spędził w porcie w Puli.
qas: question: Kto wzniecił bunt 1 lutego 1918 roku?
answers: text: załóg krążowników pancernych stacjonujących w Kotorze
generative_answer: załogi krążowników pancernych stacjonujących w Kotorze

question: Na co admirał Miklós Horthy planował atak?
answers: text: siły brytyjskie
generative_answer: siły brytyjskie

question: Jaką cieśninę blokowały siły Wielkiej Brytanii ?
answers: text: Otranto
generative_answer: Otranto

question: Flotę jakiego kraju chciał zniszczyć Horthy?
answers: text: brytyjskie
generative_answer: Wielkiej Brytanii

question: W jakim porcie zniszczono element zaskoczenia?
plausible_answers: text: w Puli
generative_answer: w Puli

context: W momencie wybuchu I wojny światowej okręt był przypisany do III Dywizjonu Pancerników Austro-Węgierskiej Marynarki Wojennej. Pancernik został zmobilizowany w celu eskorty SMS „Goeben” i SMS „Breslau” podczas ich ucieczki. Niemieckie krążowniki próbowały wyrwać się z cieśniny Messyńskiej, która była otoczona przez brytyjskie okręty i uciec do Turcji. Ich ucieczka powiodła się. Austro-węgierska flota została odwołana, gdy była na wysokości Brindisi na południu Włoch. W towarzystwie innych austro-węgierskich jednostek, „Erzherzog Ferdinand Max” wraz z dwoma „bliźniakami” wziął udział w bombardowaniu Ankony 24 maja 1915 roku. Okręty zużyły 24 pociski przeciwpancerne kal. 240 mm ostrzeliwując stacje przekaźnikowe i semaforowe oraz 74 pociski kal. 190 mm do bombardowania włoskich baterii obrony wybrzeża i innych instalacji portowych.
qas: question: Do jakiej jednostki wojskowej należał „Erzherzog Ferdinand Max”, kiedy rozpoczęła się pierwsza wojna światowa?
answers: text: III Dywizjonu Pancerników Austro-Węgierskiej Marynarki Wojennej
generative_answer: III Dywizjonu Pancerników Austro-Węgierskiej Marynarki Wojennej

question: Jakie zadanie powierzono temu okrętowi w momencie wybuchu I wojny światowej?
answers: text: eskorty SMS „Goeben” i SMS „Breslau” podczas ich ucieczki
generative_answer: eskorty SMS „Goeben” i SMS „Breslau” podczas ich ucieczki

question: Jakie były działania okrętów eskortowanych przez „Erzherzog Ferdinand Max” po wybuchu I wojny światowej?
answers: text: próbowały wyrwać się z cieśniny Messyńskiej, która była otoczona przez brytyjskie okręty i uciec do Turcji
generative_answer: próbowały wyrwać się z cieśniny Messyńskiej, która była otoczona przez brytyjskie okręty i uciec do Turcji

question: Czy ucieczka „Erzherzog Ferdinand Max” oraz SMS „Goeben” do Turcji zakończyła się sukcesem?
plausible_answers: text: Ich ucieczka powiodła się
generative_answer: tak

question: W jakiej operacji wojskowej został wykorzystany ten okręt w maju 1915 roku?
answers: text: bombardowaniu Ankony
generative_answer: bombardowaniu Ankony