Huáscar (1865)

Huáscar – okręt pancerny klasy monitor z II połowy XIX wieku, służący w Peru, następnie Chile. Został zbudowany w Wielkiej Brytanii w 1865 roku dla floty wojennej Peru. Odznaczył się szczególnie podczas wojny o Pacyfik w roku 1879, w toku której został zdobyty i wcielony do marynarki wojennej Chile. Obecnie, od 1952 roku, jako pomnik chwały morskiej obu krajów, pełni rolę okrętu-muzeum w chilijskim porcie wojennym Talcahuano. Jest jednym z najsłynniejszych i najbardziej zasłużonych okrętów Ameryki Południowej.

context: 5 kwietnia 1879 roku wybuchła tzw. wojna o Pacyfik (wojna o saletrę) między Peru i Boliwią a Chile. „Huáscar” był jedną z czterech najsilniejszych jednostek floty Peru i jedną z dwóch najbardziej wartościowych. Drugą, fregatę „Independencia”, wkrótce stracono. Dowódcą monitora od 28 marca ponownie był Miguel Grau. 21 maja „Huáscar” zatopił w bitwie pod Iquique chilijską korwetę „Esmeralda”, blokującą Iquique. Mimo że jego ogień był niecelny, „Huáscar” trzykrotnie staranował „Esmeraldę”, przy czym jej dowódca Arturo Prat poniósł śmierć na pokładzie „Huáscara”, próbując abordażować monitor i zyskując przez to status chilijskiego bohatera narodowego. „Huáscar” wystrzelił 47 pocisków z dział podczas starcia.
qas: question: Gdzie toczyła się wojna o saletrę?
answers: text: Pacyfik
generative_answer: Na Pacyfiku

question: Do jakiej floty należał okręt Huáscar?
answers: text: Peru
generative_answer: Peru

question: W jaki sposób udało się zatopić okręt Esmeralda?
answers: text: „Huáscar” trzykrotnie staranował „Esmeraldę”
generative_answer: „Huáscar” trzykrotnie staranował „Esmeraldę”

question: Kto dowodził okrętem Esmeralda w starcu z Peru?
answers: text: Arturo Prat
generative_answer: Arturo Prat

question: Czy Esmeralda została chociaż raz trafiona w starciu z Independencia?
plausible_answers: text: jego ogień był niecelny
generative_answer: nie

context: „Huáscar” został odebrany przez peruwiańską załogę 12 stycznia 1866 roku. Trzy dni później Peru przystąpiło do wojny Chile z Hiszpanią i „Huáscar” pośpiesznie opuścił 17 stycznia Wielką Brytanię w obawie przed internowaniem, pod dowództwem komandora Jose Marii Salcedo. Po spotkaniu w Breście z nowo zbudowaną fregatą pancerną „Independencia”, oba okręty wyruszyły 27 lutego przez Atlantyk. 28 lutego „Huáscar” został lekko uszkodzony w kolizji obu okrętów; remont udało się przeprowadzić dopiero w Rio de Janeiro, gdzie okręty dopłynęły 1 kwietnia.
qas: question: Jaki konflikt zbrojny rozpoczął się trzy dni po odebraniu tego okrętu przez peruwiańską załogę?
plausible_answers: text: wojny Chile z Hiszpanią
generative_answer: wojna Chile z Hiszpanią

question: Z jakiego powodu okręt ten wypłynął z Wielkiej Brytanii na początku 1866 roku?
answers: text: w obawie przed internowaniem
generative_answer: w obawie przed internowaniem

question: Jaki okręt towarzyszył „Huáscarowi” w wyprawie przez Atlantyk?
answers: text: fregatą pancerną „Independencia”
generative_answer: fregata pancerna „Independencia”

question: Co stało się z „Huáscarem” 28 lutego 1866 roku?
answers: text: został lekko uszkodzony w kolizji obu okrętów
generative_answer: został lekko uszkodzony w kolizji obu okrętów

question: Gdzie odbył się remont fregaty pancernej „Independencia”?
plausible_answers: text: w Rio de Janeiro
generative_answer: w Rio de Janeiro