Dulag 121 Pruszków

Dulag 121 Pruszków (Durchgangslager 121 Pruszków) – niemiecki nazistowski obóz przejściowy, w którym gromadzono cywilną ludność Warszawy i okolicznych miejscowości, wypędzaną z domów w trakcie oraz po zakończeniu powstania warszawskiego.
Obóz został utworzony 6 sierpnia 1944 na terenie dawnych Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego w Pruszkowie. Funkcjonował do połowy grudnia 1944, a w formie szczątkowej – do 16 stycznia 1945. Przez Dulag 121 przeszło w tym okresie od 390 tys. do 410 tys. osób, spośród których dziesiątki tysięcy zostały po krótkim pobycie w obozie wywiezione na roboty przymusowe w głąb Rzeszy lub zesłane do obozów koncentracyjnych. Z powodu chorób, wyczerpania lub z rąk strażników poniosło śmierć od kilkuset do kilku tysięcy więźniów Dulagu 121. Ponad 30 tys. osób zdołało jednak opuścić obóz dzięki pomocy zatrudnionego tam polskiego personelu.

context: W pierwszych dniach istnienia Dulagu 121 wysiedleńców pędzono pieszo do Pruszkowa. W następnych tygodniach przywożono ich koleją – zazwyczaj z warszawskiego Dworca Zachodniego. Warszawiaków dowożono do Pruszkowa zarówno pociągami kolei skierniewickiej, jak i składami EKD. Te drugie zatrzymywały się w Pruszkowie, skąd ich pasażerów (zazwyczaj przywiezionych z targowiska „Zieleniak” na Ochocie) pieszo pędzono do obozu trzykilometrową trasą wiodącą przez miasto. Pociągi kolei skierniewickiej rozładowywano natomiast na terenie Dulagu 121 – w pobliżu bramy nr 14. Pod koniec sierpnia i we wrześniu 1944 do obozu przyjeżdżało dziennie kilkadziesiąt pociągów osobowych (od 3 do 6 wagonów) i towarowych. Jednorazowo w Pruszkowie przebywało zazwyczaj od 5 tys. do 40 tys. uchodźców. Ogromne zagęszczenie nastąpiło po upadku Starego Miasta, gdy w Dulagu 121 znalazło się około 75 tys. wysiedleńców. Największa liczba uchodźców trafiła jednak do obozu po kapitulacji powstania warszawskiego. Przez Dulag 121 przeszło wówczas blisko 150 tys. osób.
qas: question: W jaki sposób na początku istnienia obozu kierowano tam więźniów?
answers: text: pieszo
generative_answer: pieszo

question: Z jakiego dworca przywożono najwięcej więźniów do obozu?
answers: text: warszawskiego Dworca Zachodniego
generative_answer: warszawskiego Dworca Zachodniego

question: Ile kilometrów miała trasa z Pruszkowa do obozu?
answers: text: trzykilometrową
generative_answer: trzy

question: Ile więźniów w sumie zostało umieszczonych w Dulagu 121 podczas jego istnienia?
plausible_answers: text: 150 tys.
generative_answer: 150 tys.

question: Kiedy do Dulagu 121 trafiło najwięcej więźniów? 
answers: text: po kapitulacji powstania warszawskiego
generative_answer: po kapitulacji powstania warszawskiego

context: Trudno ocenić ilu mieszkańców Warszawy i okolic przeszło przez obóz w Pruszkowie. Jeszcze w trakcie trwania powstania Rada Główna Opiekuńcza podawała, że do Dulagu 121 i jego podobozów trafiło około 685 tys. wysiedleńców. Była to liczba orientacyjna – nie oparta o imienne zestawienia. W kolejnych latach historiografia polska i niemiecka nie mogły dojść do porozumienia w sprawie rzeczywistej liczby więźniów obozu w Pruszkowie. Według źródeł niemieckich było to około 350 tys. osób, według polskich – blisko 550 tys. W Polsce zwłaszcza ta druga liczba zakodowała się na długi czas w powszechnej świadomości. Pewnym przełomem okazały się opublikowane w 2006 wspomnienia Anny Danuty Sławińskiej z d. Leśniewskiej, polskiej tłumaczki obozowej z Pruszkowa, która na podstawie własnych obserwacji oraz niemieckich statystyk obliczyła, że przez Dulag 121 przeszło od 390 tys. do 410 tys. warszawiaków.
qas: question: Ile wysiedleńców trafiło do Dulagu 121 w Pruszkowie według źródeł niemieckich?
answers: text: około 350 tys.
generative_answer: około 350 tys.

question: Ile osób z całej Polski trafiło do Dulagu według Anny Sławińskiej?
plausible_answers: text: od 390 tys. do 410 tys
generative_answer: od 390 tys. do 410 tys

question: W którym roku opublikowano wspomnienia Anny Sławińskiej?
answers: text: 2006
generative_answer: 2006

question: Ilu wysiedleńców było w Dulagu 121 według Rady Głównej Opiekuńczej?
answers: text: 685 tys.
generative_answer: 685 tys.

question: Jaką funkcję pełniła Anna Sławińska w obozie w Pruszkowie?
answers: text: tłumaczki
generative_answer: tłumaczki