Krystyna Rokiczana

Krystyna Rokiczana (ur. przed 1330 w Pradze, zm. po 1365) – mieszczka czeska, morganatyczna żona króla Polski Kazimierza Wielkiego. Krystyna jest wspominana w kilku źródłach historycznych, m.in. w Spominkach o Ciołkach (z początku XV wieku) i aktach śledztwa Stolicy Apostolskiej dotyczącego unieważnienia małżeństwa Kazimierza Wielkiego z Adelajdą Heską.

context: Królowa Adelajda nie zrezygnowała jednak z walki o prawa małżeńskie. Ślub Kazimierza i Krystyny był jawną bigamią i związkiem morganatycznym. Adelajda Heska interweniowała w Kurii papieskiej oraz u monarchów europejskich. Z Hesji, zapewne z Kassel, królowa wyjechała na dwór węgierski króla Ludwika Andegawena. Prosiła tam matkę Ludwika, Elżbietę, o pomoc w jej sprawie, ale siostra króla Kazimierza nie chciała działać wbrew swojemu bratu. Tymczasem pożycie małżonków prawdopodobnie nie trwało długo; Jan Długosz podaje, że Rokiczana została oddalona od króla krótko po ślubie po odkryciu skrywanych wad – łysiny i świerzbu, niewykluczone jednak, że związek przetrwał nieco dłużej – z akt śledztwa Stolicy Apostolskiej wynika, że Krystyna przebywała w Polsce jeszcze w 1365, kiedy król poślubiał kolejną żonę, Jadwigę. Jako inny powód odsunięcia Rokiczany wymienia się spalenie na jej polecenie chłopskiej chaty, która miała zasłaniać jej widok Wawelu z dworku w Łobzowie.
qas: question: Gdzie interwencji dokonała Heska?
answers: text: w Kurii papieskiej oraz u monarchów europejskich
generative_answer: w Kurii papieskiej oraz u monarchów europejskich

question: Dokąd udała się Adelajda z Hesji?
answers: text: na dwór węgierski króla Ludwika Andegawena
generative_answer: na dwór węgierski króla Ludwika Andegawena

question: Jak nazywała się rodzicielka Ludwika?
answers: text: Elżbietę
generative_answer: Elżbieta

question: Jakie dolegliwości miała zatajać Rokiczana? 
answers: text: łysiny i świerzbu
generative_answer: łysinę i świerzb

question: W którym roku Jadwiga przybyła do Polski?
plausible_answers: text: w 1365
generative_answer: w 1365

context: Prawdopodobnie Rokiczana została podsunięta królowi przez cesarza Karola IV. Prowadziła ona korespondencję z cesarzem, zapewniając mu swoje usługi (list z 13 lipca 1357). Aby jednak z tego powodu nie padł nawet cień podejrzeń na cesarza, Karol IV w dokumencie z 3 maja 1356 roku zobowiązał się w zastępie landgrafa Hesji wypłacić niewypłacony dotąd posag królowej Adelajdy, dwa tysiące kóp groszy praskich. Sprawiało to pozorne wrażenie, jakby cesarz zamierzał za wszelką cenę uratować sypiące się małżeństwo króla Polski. Małżeństwo Kazimierza z Krystyną było szczególnie korzystne dla dynastii andegaweńskiej; komplikowało ono jeszcze bardziej niejasną sytuację matrymonialną króla, zmniejszając szanse na doczekanie się przez Kazimierza męskiego potomka, który pozbawiałby tronu polskiego Ludwika Węgierskiego.
qas: question: Co zrobił Karol IV, żeby nie zacząć być podejrzewanym o przyczynienie się do korzystania z usług Krystyny Rokiczany przez króla?
answers: text: w dokumencie z 3 maja 1356 roku zobowiązał się w zastępie landgrafa Hesji wypłacić niewypłacony dotąd posag królowej Adelajdy
generative_answer: w dokumencie z 3 maja 1356 roku zobowiązał się w zastępie landgrafa Hesji wypłacić niewypłacony dotąd posag królowej Adelajdy

question: W jaki sposób działania podjęte przez Karola IV miały oddalić od niego podejrzenia?
answers: text: Sprawiało to pozorne wrażenie, jakby cesarz zamierzał za wszelką cenę uratować sypiące się małżeństwo króla Polski
generative_answer: Sprawiało to pozorne wrażenie, jakby cesarz zamierzał za wszelką cenę uratować sypiące się małżeństwo króla Polski

question: Dlaczego związek małżeński zawarty pomiędzy Krystyną Rokiczaną a Kazimierzem działał na korzyść Andegawenów?
answers: text: komplikowało ono jeszcze bardziej niejasną sytuację matrymonialną króla, zmniejszając szanse na doczekanie się przez Kazimierza męskiego potomka, który pozbawiałby tronu polskiego Ludwika Węgierskiego
generative_answer: komplikowało ono jeszcze bardziej niejasną sytuację matrymonialną króla, zmniejszając szanse na doczekanie się przez Kazimierza męskiego potomka, który pozbawiałby tronu polskiego Ludwika Węgierskiego

question: Jak duże pieniądze zaproponował królowej Adelajdzie Karol IV, w zamian za milczenie na temat relacji króla z Krystyną?
plausible_answers: text: dwa tysiące kóp groszy praskich
generative_answer: dwa tysiące kóp groszy praskich

question: Czy król najpewniej zapoznał się z Krystyną bez niczyjej pomocy?
answers: text: Prawdopodobnie Rokiczana została podsunięta królowi przez cesarza Karola IV
generative_answer: nie