Monachium

Monachium (niem. München, [ˈmʏnçən] i; baw. Minga) – miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, stolica kraju związkowego Bawaria, siedziba rejencji Górna Bawaria, regionu Monachium, powiatu Landkreis München (do którego jednak miasto nie należy) oraz Stowarzyszenia Krajowego (Landesverband) Technisches Hilfswerk, trzecie pod względem liczby ludności miasto Niemiec, zamieszkiwane pod koniec 2019 r. przez niemal 1,5 mln osób.
Monachium położone jest na Wyżynie Bawarskiej, nad rzeką Izarą. Jest siedzibą Federalnego Trybunału Finansowego (Bundesfinanzhof) oraz centrali prestiżowego Towarzystwa Maxa Plancka prowadzącego działalność badawczo-rozwojową w Niemczech i innych krajach Europy. Miasto jest ponadto głównym ośrodkiem gospodarczym i kulturalno-naukowym południowej części kraju.

context: W 1806 r., podczas wojen napoleońskich, miasto zostało stolicą nowo utworzonego Królestwa Bawarii. W XIX wieku rozpoczął się okres przyspieszonego rozwoju Monachium. Maksymilian I – pierwszy król – zdobył środki na wzniesienie klasycznych budowli. Został zbudowany Teatr Narodowy i Odeonsplatz. Syn i następca Maksymiliana I – król Ludwik I, miłośnik kultury antycznej i włoskiego renesansu – sprowadził architektów, rzeźbiarzy i malarzy. Zlecił budowę nowej siedziby dla uniwersytetu z Landshut, Starej Pinakoteki, Gliptoteki, monumentalnej bramy-pomnika Propylejów, Dzielnicy Muzeów (Kunstareal), Portyku Marszałków (Feldherrnhalle), Siegestor, Königsplatz, Ludwigstraße (reprezentacyjnej ulicy), Ruhmeshalle i gigantycznego posągu Bavarii. Monachium stało się jednym z najważniejszych ośrodków kultury europejskiej, tworzył tu m.in. kompozytor Richard Wagner. W 1852 został ukończony łuk triumfalny Brama Zwycięstwa (Siegestor), w 1874 monumentalny gmach Maximilianeum, w 1909 monumentalny Nowy Ratusz.
qas: question: Kiedy Monachium stało się miastem stołecznym Królestwa Bawarii?
answers: text: W 1806
generative_answer: W 1806

question: Jakim przydomkiem posługiwał się pierwszy w historii król?
answers: text: Maksymilian I
generative_answer: Maksymilian I

question: Kto zastąpił Maksymiliana I na tronie?
answers: text: Ludwik I
generative_answer: Ludwik I

question: Czym interesował się Ludwik I?
answers: text: kultury antycznej i włoskiego renesansu
generative_answer: kulturą antyczną i włoskim renesansem

question: Kiedy ukończono realizację Bramy Zwycięstwa?
answers: text: W 1852
generative_answer: W 1852

context: Aglomeracja monachijska, licząca 2,6 miliona mieszkańców, posiada dobrze rozbudowaną infrastrukturę transportową. Transport na terenie miasta zapewnia osiem linii metra oraz S-Bahn, kolej regionalna i liczne linie tramwajowe. System dodatkowo uzupełniony jest przez linie autobusowe docierające na tereny pozbawione połączeń szynowych. Dworzec główny München Hauptbahnhof umiejscowiony jest w ścisłym centrum miasta. Od 28 maja 2006 Monachium połączone jest trasą kolei dużych prędkości ICE prowadzącą do Norymbergi przez Ingolstadt. Pociągi na tej trasie mogą rozwijać prędkość 300 km/h. Port lotniczy w Monachium usytuowany jest w odległości około 30 km na północny wschód. Jest to jedno z najbardziej ruchliwych lotnisk w Niemczech. W 2006 lotnisko obsłużyło 34 miliony pasażerów. Podróż koleją z dworca głównego na lotnisko trwa 40–45 minut.
qas: question: Jakie środki transportu, poza autobusami, dostępne są w Monachium?
answers: text: osiem linii metra oraz S-Bahn, kolej regionalna i liczne linie tramwajowe
generative_answer: osiem linii metra oraz S-Bahn, kolej regionalna i liczne linie tramwajowe

question: Dokąd dojeżdżają autobusy miejskie aglomeracji monachijskiej?
answers: text: na tereny pozbawione połączeń szynowych
generative_answer: na tereny pozbawione połączeń szynowych

question: Jak nazywa się monachijski dworzec główny?
answers: text: München Hauptbahnhof
generative_answer: München Hauptbahnhof

question: Jakie przejazdy stały się możliwe na tym obszarze w maju 2006 roku?
answers: text: trasą kolei dużych prędkości ICE prowadzącą do Norymbergi przez Ingolstadt
generative_answer: trasą kolei dużych prędkości ICE prowadzącą do Norymbergi przez Ingolstadt

question: Jak szybko są w stanie podróżować tutejsze pociągi kolei regionalnej?
plausible_answers: text: 300 km/h
generative_answer: 300 km/h