Mitsubishi SpaceJet

Mitsubishi SpaceJet (znany również jako Mitsubishi Regional Jet) – japoński samolot pasażerski komunikacji regionalnej. Maszyna jest pierwszą tego typu konstrukcją zaprojektowaną i zbudowaną w Japonii od czasów samolotu NAMC YS-11 z lat 60. XX wieku.
Mitsubishi SpaceJet jest samolotem, dzięki któremu japoński przemysł lotniczy ma powrócić na światowe rynki producentów maszyn pasażerskich i powtórzyć sukces komercyjny, jakim przed laty był NAMC YS-11. Jest to jeden z czterech dużych programów realizowanych w tym samym czasie w Japonii obok maszyn wojskowych Kawasaki C-2, Kawasaki P-1 i Mitsubishi X-2. W konstrukcji samolotu, na niespotykaną dotychczas skalę w maszynach pasażerskich, zamierzano wykorzystać materiały kompozytowe. Konstruktorom MRJ nie udało się niestety osiągnąć tego celu. Obecnie dostępna technologia nie umożliwia zbudowania równie trwałej, wytrzymałej i o znacząco mniejszej masie konstrukcji kompozytowej, jak w przypadku wykorzystania tradycyjnych elementów metalowych. Maszyna ma charakteryzować się bardzo wysokim komfortem podróży znanym z szerokokadłubowych samolotów. Program budowy zanotował już kilkuletnie opóźnienie. Pierwsze seryjne samoloty miały trafić do odbiorcy w połowie 2020 roku. W październiku 2020 roku, Mitsubishi Heavy Industries poinformowała o zawieszeniu dalszych prac nad samolotem. Powodem jest załamanie rynku przewozów lotniczych, spowodowane pandemią wywołaną wirusem COVID-19.

context: Pod koniec 2003 roku rozpoczęto wstępne prace nad projektem, którego głównym przesłaniem miało być maksymalne obniżenie kosztów eksploatacji gotowego samolotu i maksymalne wykorzystanie w konstrukcji płatowca elementów kompozytowych. Japoński przemysł lotniczy osiągnął już sukces na polu wykorzystania elementów kompozytowych w konstrukcji samolotów, budując pierwszy na świecie samolot dyspozycyjny Honda MH02, w całości wykonany z tego typu materiałów, a Mitsubishi miało już okazję z powodzeniem wykorzystać materiały kompozytowe w konstrukcji samolotu Mitsubishi F-2. Na przełomie października i listopada 2003 roku, podczas pokazów lotniczych odbywających się w Shizuoce, Mitsubishi pierwszy raz zaprezentowało publicznie model nowej konstrukcji, nazwanej wstępnie Mitsubishi Jet – Mitsubishi Jetto (MJ). W kolejnym roku prace nabrały tempa i na kolejnej wystawie Japan International Aerospace Exhibition, odbywającej się w październiku 2004 roku w Jokohamie, zaprezentowano pełnowymiarową makietę kabiny pasażerskiej. Jednocześnie poinformowano, że obok prac nad docelową maszyną o pojemności 30–50 miejsc rozważany jest projekt większego samolotu, przeznaczonego dla 60 pasażerów. W maju 2005 roku, podczas Międzynarodowego Salonu Lotniczego w Paryżu, zaprezentowano kolejny model samolotu, tym razem określanego jako Next Generation Regional Jet, już o większej pojemności, zdolnego do przewozu 70–90 pasażerów. Analizując rynek przewozów lotniczych, na którym linie lotnicze coraz mniej chętnie wybierały samoloty mniejsze (30–50 miejsc), i przewidując znaczący wzrost przewozów regionalnych w Azji, całkowicie zrezygnowano z tej wersji. We wrześniu 2005 roku zweryfikowano harmonogram prac, przesuwając termin oblotu prototypu na 2011 rok.
qas: question: Z jakiego powodu zrezygnowano z dalszych prac nad samolotem Next Generation Regional Jet?
answers: text: linie lotnicze coraz mniej chętnie wybierały samoloty mniejsze (30–50 miejsc), i przewidując znaczący wzrost przewozów regionalnych w Azji
generative_answer: Linie lotnicze coraz mniej chętnie wybierały samoloty mniejsze (30-50 miejsc) i przewidywano znaczący wzrost przewozów regionalnych w Azji

question: Co było głównym celem projektu, który rozpoczęto w 2003 roku?
answers: text: maksymalne obniżenie kosztów eksploatacji gotowego samolotu i maksymalne wykorzystanie w konstrukcji płatowca elementów kompozytowych
generative_answer: maksymalne obniżenie kosztów eksploatacji gotowego samolotu i maksymalne wykorzystanie w konstrukcji płatowca elementów kompozytowych

question: Czy wykorzystanie elementów kompozytowych w konstrukcji samolotów było pionierskim pomysłem na realizację tego projektu?
answers: text: Japoński przemysł lotniczy osiągnął już sukces na polu wykorzystania elementów kompozytowych w konstrukcji samolotów, budując pierwszy na świecie samolot dyspozycyjny Honda MH02, w całości wykonany z tego typu materiałów
generative_answer: nie

question: W jakim europejskim mieście postanowiono kontynuować prace nad nowym modelem samolotu?
plausible_answers: text: w Paryżu
generative_answer: w Paryżu

question: Na kiedy zaplanowano oblot prototypu nowego modelu samolotu?
answers: text: na 2011 rok
generative_answer: na 2011 rok

context: Pierwszą linią lotniczą, która zamówiła samoloty Mitsubishi była japońska ANA, ma być to również linia, która jako pierwsza stanie się użytkownikiem nowych maszyn. W grudniu 2015 roku producent poinformował, że program zanotował kolejne opóźnienia. Tym samym rozpoczęcie dostaw dla ANA zostało przełożone na drugą połowę 2018 roku. Kolejna informacja, jaką podał producent z przełomu 2016 i 2017 roku, przesunęła datę dostawy samolotu dla ANA na połowę 2020 roku. Ma to związek z gruntowną przebudową instalacji elektrycznej i elektronicznej w płatowcu. MRJ90 ma trafić również do amerykańskiego Trans States Holdings, holdingu zrzeszającego trzech regionalnych przewoźników: Compass Airlines, GoJet Airlines oraz Trans States Airlines. List intencyjny z amerykańskim holdingiem został podpisany 2 października 2009 roku, a 27 grudnia 2010 roku zawarto ostateczne porozumienie w sprawie zakupu 50 maszyn z opcją na kolejne 50. 16 czerwca 2011 roku MITAC zawarł wstępne porozumienie z ANI Group Holdings, firmą leasingową z Hongkongu dotyczącą zakupu pięciu maszyn MRJ. Niestety umowa nie została zrealizowana i wygasła 9 maja 2013 roku. 11 lipca 2012 roku na salonie lotniczym Farnborough Airshow podpisano wstępne porozumienie z amerykańskim holdingiem SkyWest, Inc. Holding zamówił dla swoich dwóch linii SkyWest i ExpressJet Airlines 100 egzemplarzy w wersji MRJ90 z opcją na kolejne 100 samolotów. Ostateczne porozumienie w sprawie zakupu podpisano 13 grudnia 2012 roku. 14 lipca 2014 roku, podczas trwania kolejnego Farnborough Airshow, podpisano wstępną umowę z amerykańską firmą Eastern Air Lines Group, Inc. na zakup 20 maszyn z opcją na kolejne dwadzieścia. Dzień później, 15 lipca, podpisano umowę z mjanmańskim przewoźnikiem Air Mandalay na zakup sześciu maszyn w wersji MRJ90 z opcją na dalsze cztery. Eastern Air Lines Group ostateczne porozumienie w sprawie zakupu podpisała 26 września 2014 roku. 28 sierpnia 2014 roku Japan Airlines podpisał wstępne zamówienie na zakup 32 maszyn MRJ, które przewoźnik potwierdził 28 stycznia 2015 roku, podpisując ostateczną umowę zakupu. Użytkownikiem samolotów ma zostać linia J-Air, spółka zależna od Japan Airlines realizująca przewozy regionalne. W J-Air maszyny mają zastąpić samoloty Bombardier CRJ-200 oraz Embraer 170. W lutym 2016 roku podczas trwania Singapore Airshow w Singapurze, Mitsubishi podpisało list intencyjny z amerykańską firmą leasingową Aerolease Aviation, LLC, z siedzibą w Miami w sprawie zakupu dziesięciu MRJ90 z opcją na kolejne dziesięć maszyn tego samego typu. 31 sierpnia 2016 roku 2016 roku list intencyjny został potwierdzony podpisaniem umowy zakupu na przewidzianą w liście liczbę samolotów. 11 lipca 2016 roku Mitsubishi podpisało list intencyjny w sprawie zakupu przez szwedzką firmę leasingową Rockton dziesięciu samolotów w wersji MRJ90 z opcją na kolejne dziesięć sztuk w tej samej wersji. W ramach akcji promującej samolot, maszyna była po raz pierwszy prezentowana w Europie w trakcie odbywającego się w dniach 19–25 czerwca 2017 roku Międzynarodowego Salonu Lotniczego w Paryżu. Do Paryża przyleciał trzeci z wybudowanych prototypów w malowaniu All Nippon Airways. W odróżnieniu od paryskiej prezentacji, w trakcie trwających w dniach 16–22 lipca 2018 roku Farnborough International Airshow samolot został po raz pierwszy poza Japonią zaprezentowany publicznie w powietrzu. Nie obyło się bez problemów. Maszyna wzbiła się w powietrze pierwszego dnia targów, w poniedziałek, niestety dzień później, we wtorek, doszło do kolizji na płycie postojowej z ciężarówką co uniemożliwiło prowadzenie dalszych, zaplanowanych pokazów w locie. W trakcie trwania imprezy, japońskiemu producentowi nie udało się podpisać żadnych nowych kontraktów. Potwierdzono wejście do służby liniowej 90 miejscowej wersji w 2020 roku, tym niemniej opóźnienie w programie MRJ sięgały w tym momencie już 7 lat.
qas: question: Czy ANA otrzymało samoloty Mitsubishi SpaceJet zgodnie z pierwotnym planem?
answers: text: rozpoczęcie dostaw dla ANA zostało przełożone na drugą połowę 2018 roku
generative_answer: nie

question: Co spowodowało, że data dostawy samolotu dla ANA została przesunięta na połowę 2020 roku?
answers: text: gruntowną przebudową instalacji elektrycznej i elektronicznej w płatowcu
generative_answer: gruntowna przebudowa instalacji elektrycznej i elektronicznej w płatowcu

question: Jacy przewoźnicy ze Stanów Zjednoczonych wyrazili chęć zakupu tego samolotu?
answers: text: Compass Airlines, GoJet Airlines oraz Trans States Airlines
generative_answer: Compass Airlines, GoJet Airlines oraz Trans States Airlines

question: Czy firmie ANI Group Holdings udało się sprzedaż swoje samoloty firmie MITAC?
plausible_answers: text: Niestety umowa nie została zrealizowana i wygasła 9 maja 2013 roku
generative_answer: nie

question: Jakie problemy spotkały ten samolot podczas Farnborough International Airshow w 2018 roku?
answers: text: doszło do kolizji na płycie postojowej z ciężarówką co uniemożliwiło prowadzenie dalszych, zaplanowanych pokazów w locie
generative_answer: doszło do kolizji na płycie postojowej z ciężarówką co uniemożliwiło prowadzenie dalszych, zaplanowanych pokazów w locie