Juan Carlos I (2008)

Juan Carlos I (L61) – hiszpański uniwersalny okręt desantowy-lotniskowiec, znajdujący się w służbie od 2010 roku. Klasyfikowany oryginalnie jako Buque de Proyección Estratégica (okręt projekcji strategicznej). Jest największym okrętem w dziejach marynarki hiszpańskiej. Po wycofaniu ze służby lotniskowca „Principe de Asturias” w 2013 roku, przejął jego zadania. Dzięki wyposażeniu i możliwościom, jednostka jest predestynowana także do udziału w operacjach humanitarnych. Stanowi jedyny okręt swojego typu w marynarce hiszpańskiej, natomiast na jego bazie zbudowano dwa okręty typu Canberra dla Australii i budowany jest okręt dla Turcji.

context: Okręt może przenosić w misjach desantowych do 30 średnich i ciężkich śmigłowców. W misjach w charakterze lotniskowca może przenosić 10–12 samolotów krótkiego lub pionowego startu i lądowania (STOVL, VTOL, V/STOL), jak AV-8B Matador (używany przez 9. Eskadrę lotnictwa marynarki) lub w przyszłości F-35B, oraz podobną liczbę śmigłowców. Używane mogą być śmigłowce średnie, będące na wyposażeniu lotnictwa marynarki: Sikorsky SH-3 Sea King, Sikorsky SH-60B Seahawk, Agusta-Bell 212, i lekkie Hughes 500. Przede wszystkim jako śmigłowce transportowe służą SH-3D/W z 5. Eskadry, a także lżejsze AB-212 z 3. Eskadry. Operować z okrętu mogą także śmigłowce ciężkie wojsk lądowych CH-47 Chinook lub średnie NH90 i Eurocopter Cougar oraz amerykańskie zmiennopłaty MV-22 Osprey.

context: „Juan Carlos I” stał się największym okrętem w dziejach marynarki hiszpańskiej i największym zbudowanym w Hiszpanii. Zastąpił w służbie dwa stare okręty desantowe „Hernán Cortés” (L41) i „Pizarro” (L42) amerykańskiego typu Newport. Początkowo wspierał działania lotnicze jedynego hiszpańskiego lekkiego lotniskowca „Principe de Asturias”, a po jego wycofaniu ze służby w 2013 roku, przejął część obowiązków lotniskowca. Podkreśla się jednak, że traktowanie okrętu jako pełnowartościowego lekkiego lotniskowca jest utrudnione z uwagi na rozwijaną zbyt małą prędkość. Projekt „Juana Carlosa I” został jednak uznany za udany okręt uniwersalny i oparto na nim następnie dwa okręty desantowe typu Canberra („Canberrra” i „Adelaide”) dla Królewskiej Marynarki Australijskiej, a w 2016 roku rozpoczęto budowę także „Anadolu” dla Tureckiej Marynarki Wojennej. Hiszpania zamierzała początkowo zbudować drugi okręt tego typu, lecz plany te zarzucono w 2014 roku z powodów oszczędności.
qas: question: Dlaczego „Juan Carlos I” nie powinien być określany mianem pełnowartościowego lekkiego lotniskowca?
answers: text: z uwagi na rozwijaną zbyt małą prędkość
generative_answer: z uwagi na rozwijaną zbyt małą prędkość

question: Dlaczego nie rozpoczęto prac nad kolejnym okrętem tego typu?
answers: text: z powodów oszczędności
generative_answer: z powodów oszczędności

question: Jak nazywały się okręty desantowe, których obowiązki przejął?
answers: text: „Hernán Cortés” (L41) i „Pizarro” (L42)
generative_answer: „Hernán Cortés” (L41) i „Pizarro” (L42)

question: Kiedy lotniskowiec „Principe de Asturias” zakończył swoją służbę?
answers: text: w 2013 roku
generative_answer: w 2013 roku

question: Jakiej armii został odsprzedany „Juan Carlos I”?
plausible_answers: text: Tureckiej Marynarki Wojennej
generative_answer: Tureckiej Marynarce Wojennej