Astma oskrzelowa

Astma oskrzelowa (z greckiego ἄσθμα, asthma – „zadyszka”) – często występująca, przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych charakteryzująca się różnorodnymi i nawracającymi objawami, odwracalną obturacją (zwężeniem) dróg oddechowych i skurczem oskrzeli. Do częstych objawów należą świsty, kaszel, ucisk w klatce piersiowej i duszność.
Uważa się, że astma powodowana jest przez połączenie czynników genetycznych i środowiskowych. Diagnoza opiera się zazwyczaj na zespole objawów, spirometrii oraz wynikach długoterminowego leczenia. Klasyfikacja kliniczna jest dokonywana na podstawie częstości występowania objawów, pomiar natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) i szczytowego przepływu wydechowego (PEF). Inna klasyfikacja obejmuje podział na astmę atopową (zewnątrzpochodną, alergiczną) i nieatopową (wewnątrzpochodną), gdzie atopia oznacza predyspozycję do nadwrażliwości typu 1.
Objawy o ostrym przebiegu leczy się zazwyczaj za pomocą krótko działających wziewnych beta2-mimetyków (np. salbutamol), natomiast dalsze postępowanie jest oparte na indywidualnie opracowanych zaleceniach, zależnych od stopnia ciężkości choroby oraz jej dotychczasowego przebiegu. W bardzo ciężkich przypadkach konieczne może być dożylne podanie kortykosteroidów i siarczanu magnezu oraz hospitalizacja. Można zapobiegać wystąpieniu objawów, unikając wywołujących je czynników (alergenów i czynników drażniących) oraz stosując kortykosteroidy. W razie braku uzyskania kontroli astmy można oprócz kortykosteroidów wziewnych stosować leki z grupy długo działających agonistów receptorów beta (LABA) lub leków przeciwleukotrienowych.
Zapadalność na astmę wzrosła znacznie od lat 70. XX wieku. W 2011 roku chorowało z jej powodu 235–300 milionów ludzi na całym świecie, z czego dla około 250 000 chorych była ona przyczyną zgonu.

context: Choć astma jest przewlekłą chorobą przebiegającą z obturacją, nie uznaje się jej za element przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), ponieważ pojęcie to odnosi się do odrębnej jednostki chorobowej, cechującej się nieodwracalnym przebiegiem, rozstrzeniami oskrzeli, przewlekłym ich zapaleniem oraz rozedmą płuc. W odróżnieniu od wspomnianej choroby obturacja dróg oddechowych w przypadku astmy jest zazwyczaj odwracalna; jednak w przypadku niepodjęcia leczenia przewlekłe zapalenie wynikające z astmy może prowadzić do nieodwracalnego zwężenia dróg oddechowych wynikającego ze zmian w ich budowie. W odróżnieniu od rozedmy płuc astma wpływa na oskrzela, a nie na pęcherzyki płucne.
qas: question: Czy astma jest tą samą chorobą co POChP?
answers: text: nie uznaje się jej za element przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)
generative_answer: nie

question: Czym cechuje się astma?
answers: text: nieodwracalnym przebiegiem, rozstrzeniami oskrzeli, przewlekłym ich zapaleniem oraz rozedmą płuc
generative_answer: nieodwracalnym przebiegiem, rozstrzeniami oskrzeli, przewlekłym ich zapaleniem oraz rozedmą płuc

question: Czy zapalenie płuc może powodować zwężenie dróg oddechowych?
answers: text: jednak w przypadku niepodjęcia leczenia przewlekłe zapalenie wynikające z astmy może prowadzić do nieodwracalnego zwężenia dróg oddechowych wynikającego ze zmian w ich budowie
generative_answer: tak

question: Na jaki narząd w organizmie wpływa astma?
answers: text: oskrzela
generative_answer: oskrzela

question: Jaka choroba jest konsekwencją astmy?
plausible_answers: text: rozedmy płuc
generative_answer: rozedmy płuc

context: Spirometria jest zalecana w celu potwierdzenia rozpoznania oraz jako środek kontrolny. Jest to najskuteczniejsze badanie pozwalające zdiagnozować astmę. Diagnozę astmy potwierdza odwracalność obturacji oskrzeli, za którą uznawano wcześniej poprawę FEV1 o ponad 12% po podaniu leku rozszerzającego oskrzela np. salbutamolu, a wedle nowszych poglądów poprawę FEV1 lub FVC o przynajmniej 12% i 200 ml. Jednak może być ona prawidłowa u osób cierpiących na łagodną astmę, która w danej chwili nie zaostrza się. Badanie zdolności dyfuzji gazów w płucach może wedle niektórych źródeł pomóc w odróżnieniu astmy od przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, jednakże znacznie większą rolę odgrywa wiek chorego w momencie pojawienia się objawów, ich charakter, wpółistnienie alergii czy palenie tytoniu. Zaleca się przeprowadzanie spirometrii raz do roku lub co dwa lata w celu sprawdzenia, jak dobrze kontrolowana jest astma u danego pacjenta.
qas: question: Jakie badanie uznaje się za najskuteczniejsze w diagnostyce tej choroby?
answers: text: Spirometria
generative_answer: spirometrię

question: W jakich przypadkach zaleca się wykonanie spirometrii?
answers: text: w celu potwierdzenia rozpoznania oraz jako środek kontrolny
generative_answer: w celu potwierdzenia rozpoznania oraz jako środek kontrolny

question: Co ile powinno się wykonywać spirometrię kontrolną?
answers: text: raz do roku lub co dwa lata
generative_answer: raz do roku lub co dwa lata

question: Jakie lekarstwo można stosować w celu rozszerzenia oskrzeli?
answers: text: salbutamolu
generative_answer: salbutamol