Łódź

Łódź i (jid. ‏לאָדזש‎, niem. Lodz lub Lodsch; ros. Лодзь) – miasto na prawach powiatu w środkowej Polsce, a także siedziba władz województwa łódzkiego, powiatu łódzkiego wschodniego oraz gminy Nowosolna, przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku.
Ośrodek akademicki (19 uczelni), kulturalny i przemysłowy. Przed przemianami polityczno-gospodarczymi w 1989 r. centrum przemysłu włókienniczego i filmowego.
Od 1910 siedziba diecezji śląsko-łódzkiej Kościoła Starokatolickiego Mariawitów. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji łódzkiej od 1920 roku, metropolii łódzkiej od 2004 roku. Od 1948 roku siedziba prawosławnej diecezji łódzko-poznańskiej. Ważny ośrodek życia religijnego, ekumenicznego i dialogu międzyreligijnego.
Łódź jest trzecim miastem w Polsce pod względem liczby ludności (667 923; po Warszawie i Krakowie) i czwartym pod względem powierzchni (293,25 km²; po Warszawie, Krakowie i Szczecinie).
Miasto należy do Unii Metropolii Polskich i Związku Miast Polskich, Związku Powiatów Polskich, a także do stowarzyszenia Eurocities oraz Stowarzyszenia Zdrowych Miast Polskich.

context: Ze względu na silną pozycję mniejszości narodowych w mieście (w 1931 r. wśród 357 tys. mieszkańców Łodzi było 59% Polaków, 31,7% Żydów oraz 8,9% Niemców) i jego przemysłowy charakter Łódź pozbawiona była poważniejszego wsparcia inwestycyjnego ze strony państwa polskiego, co zrzuciło cały ciężar rozwoju infrastruktury na barki lokalnego samorządu. Magistrat jako pierwszy wprowadził w 1919 r. powszechny obowiązek szkolny, sfinansował budowę sieci szpitali i nowoczesnych szkół podstawowych, a w r. 1930 wydatnie wsparł utworzenie w Łodzi jednego z pierwszych w Europie muzeów sztuki współczesnej. Do 1939 r. nie ulokowano jednak w Łodzi uniwersytetu ani żadnej innej państwowej instytucji kulturalnej o większym znaczeniu. Jedną z głównych inwestycji transportowych kraju – magistralę węglową – wytyczono w latach 1928–1933 35 km na zachód od Łodzi, zaprzepaszczając szanse na dogodne połączenie miasta z południem kraju.
qas: question: Dlaczego Łódź nie otrzymywała wysokich dofinansowań od Polski?
answers: text: Ze względu na silną pozycję mniejszości narodowych w mieście (w 1931 r. wśród 357 tys. mieszkańców Łodzi było 59% Polaków, 31,7% Żydów oraz 8,9% Niemców) i jego przemysłowy charakter
generative_answer: ze względu na silną pozycję mniejszości narodowych w mieście i jego przemysłowy charakter

question: Kiedy w mieście wdrożono obowiązek szkolny?
answers: text: w 1919
generative_answer: w 1919

question: Konstrukcję czego wspomógł magistrat w 1930 roku?
answers: text: jednego z pierwszych w Europie muzeów sztuki współczesnej
generative_answer: jednego z pierwszych w Europie muzeów sztuki współczesnej

question: W jakim okresie funkcjonowała magistrala węglowa?
plausible_answers: text: w latach 1928–1933
generative_answer: w latach 1928–1933

question: Kiedy w Łodzi oddano do użytku pierwszy budynek uczelni wyższej?
plausible_answers: text: 1939
generative_answer: w 1939

context: W tym czasie rosły fortuny przemysłowe Scheiblerów, Grohmanów, Poznańskich. Powstały pierwsze miejscowe banki (w 1872 r. z inicjatywy Karola Scheiblera – Bank Handlowy w Łodzi oraz Towarzystwo Kredytowe Miejskie w Łodzi), udzielające głównie kredytów handlowych. Rósł też udział lokalnego kapitału w bankach warszawskich. Łódź stała się miejscem wielkich szans, głównie dla Żydów, Niemców, Polaków i Rosjan – przysłowiową Ziemią Obiecaną (jest to publicystyczne określenie Łodzi, będące tytułem powieści W. Reymonta). Ich ślady są ciągle czytelne w dzisiejszym mieście w postaci zespołów pofabrycznych, zabytków architektonicznych, świątyń czy cmentarzy. W roku 1902 uruchomiono prywatną Kolej Warszawsko-Kaliską, łączącą Łódź z Warszawą przez Łowicz na wschodzie oraz przez Sieradz z Kaliszem na zachodzie. Przedłużenie w 1906 linii z Kalisza do Ostrowa Wielkopolskiego dało Łodzi bezpośrednie połączenie z niemiecką siecią kolejową.
qas: question: Jakie miasto stanowi "Ziemię Obiecaną" z tytułu powieści Władysława Reymonta?
answers: text: Łódź
generative_answer: Łódź

question: Jakie żydowskie rodziny bogaciły się na produkcji przemysłowej w tym mieście?
plausible_answers: text: Scheiblerów, Grohmanów, Poznańskich
generative_answer: Scheiblerów, Grohmanów, Poznańskich

question: Dzięki komu powstał Bank Handlowy w tym mieście?
answers: text: Karola Scheiblera
generative_answer: Karolowi Scheiblerowi?

question: Od którego roku miasto to było bezpośrednio skomunikowane z koleją niemiecką?
answers: text: 1906
generative_answer: 1906

question: Jakie miasta łączyła ze sobą Kolej Warszawsko-Kaliska w 1902 r.?
answers: text: Łódź z Warszawą przez Łowicz na wschodzie oraz przez Sieradz z Kaliszem na zachodzie
generative_answer: Łódź z Warszawą przez Łowicz na wschodzie oraz przez Sieradz z Kaliszem na zachodzie