Regaliceratops

Regaliceratops – wymarły rodzaj dinozaura, ceratopsa z rodziny Ceratopsidae. Był dużym czworonożnym roślinożercą o czaszce bogato ornamentowanej.
Pozostałości należące do nieznanego wcześniej nauce rodzaju dinozaura znaleziono na północnym zachodzie Alberty, 164 km na południe od Calgary, w okolicy Waldron Flats w dorzeczu rzeki Oldman. Spoczywały pośród skał formacji St. Mary River datowanych na mastrycht, na samym stropie. Skamieniałości obejmują prawie kompletną, mierzącą nieco ponad półtora metra długości czaszkę, w której nie zachowała się tylko kość dziobowa, a w obrębie której uwagę zwracają niewielkich rozmiarów rogi zaoczodołowe, okazałe dodatkowe skostnienia (epiossifications) kryzy oraz duży róg kości nosowej. Budowa czaszki zwierzęcia pozwoliła Brownowi i Hendersonowi zaliczyć go do grupy Ceratopsia i rodziny Ceratopsidae, a w jej obrębie do podrodziny Chasmosaurinae. Regaliceratops okazał się zaawansowanym ewolucyjnie przedstawicielem Chasmosaurinae, przedstawicielem plemienia Triceratopsini. Do jego najbliższych krewnych zaliczali się wcześniejszy Anchiceratops i sławny Triceratops. Autorzy jego opisu wskazują również cechy bardziej charakterystyczne dla drugiej podrodziny Ceratopsidae, Centrosaurinae. Podobieństwa do centrozaurynów zdają się jednak powierzchowne. Opisaną mozaikę cech Brown i Henderson interpretują jako wyraz konwergencji. Opisanemu przez siebie rodzajowi nadali nazwę pochodzą od słowa regalis oznaczającego po łacinie królewski oraz greckiej zbitki ceratops oznaczającej rogatą twarz. Królewską wydała się badaczom okazała, przywodząca na myśl koronę, kryza kostna chroniąca szyję zwierzęcia, ponadto słowo to odnosi się do Royal Tyrrell Museum of Palaeontology, któremu to muzeum tytuł królewskiego nadała Elżbieta II w 1990. W obrębie rodzaju badacze wyróżniają pojedynczy gatunek Regaliceratops peterhewsi. Jego epitet gatunkowy upamiętnia Petera Hewsa, który zasłużył się odkryciem holotypowej czaszki TMP 2005.055.0001.

context: Nozdrze zewnętrzne nie odbiega od spotykanych u innych Ceratopsinae z mastrychtu (ale nie z kampanu). Na ogonowym jego brzegu znajduje się róg nosowy. Kolejną cechą diagnostyczną był kostny rdzeń rogu nosowego przekraczający długość rdzeni rogów nadoczodołowych. Podobna cecha występowała u chasmozaura czy Vagaceratops, w przeciwieństwie do mniejszego od rogów naoczodołowych rogu nowego triceratopsa. Kreatorzy Regaliceratops opisują go jako duży, stromy, prosty, kierujący się do góry i nieco do przodu. Mierzyć on musiał jakieś 24–28 cm (nie zachował się w całości), co lokuje Regaliceratops wśród Ceratopsinae o najdłuższych rogach nosowych. Był on w stosunku do wielkości czaszki najwyższy wśród Triceratopsini. Porównują róg do występującego u chasmozaura, innego niż u Triceratopsini. Podobna cecha występowała u pierwotnych Centrosaurinae, kreatorzy rodzaju widzą tu przykład konwergencji. Zwracają uwagę na przykłady konwergentnej ewolucji rogów u ssaków, np. u różnych grup kopytnych (żyrafowate, jeleniowate, wołowate), ale i gryzoni. Postuluje się, że Ceratopsidae używały swych rogów do walk wewnątrzgatunkowych. Inny pogląd mówił o obronie przed drapieżnikami. Nie tłumaczy on jednak dużej różnorodności ornamentów głów. Wydaje się więc, że mogły powstać przez dobór płciowy. Co więcej, Brown i Henderson zwracają uwagę, że u innych zwierząt ewolucja konwergentna rogów przekłada się na konwergencję w zachowaniu, o czym wcześniej także pisano w przypadku ssaków. Tak więc podejrzewają, że zachowaniem Regaliceratops przypominał raczej Centrosaurinae. Może to wynikać z wyginięcia Centrosaurinae we wczesnym mastrychcie, co pozwoliło na ewolucję Triceratopsini.
qas: question: Jaka część anatomii znajduje się na ogonowymbrzegu nozdrza zewnętrznego tego rodzaju dinozaura?
answers: text: róg nosowy
generative_answer: róg nosowy

question: Jak scharakteryzowany został kostny rdzeń rogu nosowego regaliceratopsa przez jego kreatorów?
answers: text: duży, stromy, prosty, kierujący się do góry i nieco do przodu
generative_answer: duży, stromy, prosty, kierujący się do góry i nieco do przodu

question: Jakie dinozaury posiadały róg o cechach zbliżonych do tego regaliceratopsa? 
answers: text: pierwotnych Centrosaurinae
generative_answer: pierwotne Centrosaurinae

question: Jaką funkcję mogły pełnić rogi występujące u Ceratopsidae?
answers: text: Postuluje się, że Ceratopsidae używały swych rogów do walk wewnątrzgatunkowych. Inny pogląd mówił o obronie przed drapieżnikami
generative_answer: Postuluje się, że Ceratopsidae używały swych rogów do walk wewnątrzgatunkowych. Inny pogląd mówił o obronie przed drapieżnikami

question: Jakie okoliczności mogły przyczynić się do różnic w zachowaniach Ceratopsidae i Regaliceratops?
plausible_answers: text: wyginięcia Centrosaurinae we wczesnym mastrychcie
generative_answer: wyginięcie Centrosaurinae we wczesnym mastrychcie