Szpak reunioński

Szpak reunioński (Fregilupus varius) – gatunek wymarłego ptaka z rodziny szpakowatych (Sturnidae). Występował na wyspie Reunion, wymarł w latach 50. XIX wieku. Prawdopodobnie wywodzi się z południowo-wschodniej Azji. Pierwsze informacje o szpaku reuniońskim pochodzą z XVII wieku i długo uważano go za spokrewnionego z dudkami, skąd wzięła się jedna z jego angielskich nazw (Hoopoe starling – „dudkowy szpak”). Przez wiele lat systematycy mieli wątpliwości w kwestii pozycji systematycznej tego gatunku, rozwiane ostatecznie przez badania DNA.
Szpaki reuniońskie miały blisko 30 cm długości. W upierzeniu dominowała biel i szarość, jednak grzbiet, skrzydła i ogon wyróżniały się ciemniejszą, szarobrązową barwą. Szpaki te odznaczały się ruchomym czubem, wywiniętym w przód. Przypuszcza się, że szpaki reuniońskie przejawiały dymorfizm płciowy, przy czym samce były większe i miały mocniej zagięte dzioby. Osobniki młodociane odróżniały się bardziej brązowym upierzeniem. Niewiele wiadomo o zachowaniu szpaków reuniońskich. Miały żyć w dużych stadach, zamieszkiwać wilgotne tereny i bagna. Były wszystkożerne, żywiły się częściami roślin i owadami. Sądząc po mocnej miednicy, dużych stopach i pazurach oraz mocnych szczęce i żuchwie, żerowały przy ziemi.
Ptaki te były odławiane przez osadników na Reunionie, jednak trzymali je również jako ptaki domowe. W muzeach przetrwało 19 okazów. Już na początku XIX wieku miała spadać liczebność szpaków reuniońskich, przed nadejściem lat 60. XIX wieku prawdopodobnie już wymarły. Wymienia się wiele przyczyn, w tym konkurencję i drapieżnictwo ze strony wprowadzonych gatunków, choroby, wycinkę lasów i trzebież, bowiem szpaki służyły jako pokarm i tępiono je jako domniemane szkodniki upraw.

context: Począwszy od lat 30. XIX wieku na Reunionie gwałtownie wzrosło tempo wycinki lasów, prowadzonej by uzyskać miejsce na plantacje. Po zniesieniu niewolnictwa w 1848 dawni niewolnicy dołączyli do białych chłopów na nietkniętych dotąd obszarach wyspy, stąd szpaki reuniońskie zepchnięto na krawędzie właściwego dlań środowiska. Według Hume’a gwoździem do trumny dla tego gatunku był nadmierny odłów; lasy stały się bardziej dostępne, więc odłów przez wciąż zwiększających liczebność ludzi mógł doprowadzić gatunek do wymarcia. W 1821 wprowadzono prawo upoważniające do eksterminacji szkodników upraw zbóż, a szpaki reuniońskie za takowe uchodziły. W latach 60. XVIII wieku różni autorzy wspominali, że ptaki te niemal już zniknęły, prawdopodobnie już wówczas wymarły. W 1877 Vinson ubolewał, że ostatnie osobniki mogły zginąć przy niedawnych pożarach lasów. Najprawdopodobniej nie podjęto prób zachowania gatunku w niewoli. Szpaki maskareńskie przeżyły dłużej od wielu innych wymarłych zwierząt Maskarenów, były także ostatnimi szpakami tych wysp, które wymarły. Gatunki z Rodrigues i Mauritiusu najpewniej zniknęły wraz z pojawieniem się szczurów; wymarło przynajmniej 5 gatunków szpaków z wysp Pacyfiku, przyczyniły się do tego szczury. Późniejsze wymarcie szpaka reuniońskiego mogło wynikać z niedostępności niektórych obszarów Reunionu.
qas: question: Co spowodowała chęć zakładania na Reunionie plantacji?
answers: text: gwałtownie wzrosło tempo wycinki lasów
generative_answer: gwałtowny wzrost tempa wycinki lasów

question: Co zdaniem Hume'a ostatecznie doprowadziło do wymarcia szpaków reuniońskich?
answers: text: nadmierny odłów
generative_answer: nadmierny odłów

question: Co przyczyniło się do wymarcia gatunków z Mauritiusu?
answers: text: pojawieniem się szczurów
generative_answer: pojawienie się szczurów

question: Czy szpaki reuniońskie uznawane były za gatunek szkodliwy dla upraw?
answers: text: W 1821 wprowadzono prawo upoważniające do eksterminacji szkodników upraw zbóż, a szpaki reuniońskie za takowe uchodziły
generative_answer: tak

question: Jaki gatunek tych ptaków przetrwał na Maskarenach najdłużej?
answers: text: Szpaki maskareńskie
generative_answer: Szpaki maskareńskie