Język amharski

Język amharski (አማርኛ, ’ämarəña, amhara) – język semicki z grupy etiopskiej, rodziny języków afroazjatyckich (chamito-semickich) z silnym wpływem substratu kuszyckiego. Jako język ojczysty używany jest przez około 18 mln osób, pełni także rolę języka urzędowego Etiopii, dzięki czemu na terenie kraju faktyczna liczba jego użytkowników jest większa. Językiem amharskim posługuje się także ok. 2,7 mln etiopskich emigrantów, głównie w Egipcie, Izraelu i Szwecji. Jest roboczym językiem rządu etiopskiego, etiopskiej armii oraz Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego.
Jako język dworu królewskiego zastąpił pod koniec XIII wieku język gyyz. Ma spółgłoski ejektywne w miejsce ogólnosemickich faryngalizowanych.
Do zapisu języka amharskiego używa się pisma etiopskiego.

context: W języku amharskim istnieją dwa rodzaje gramatyczne: męski i żeński. Jednym z formalnych wyróżników rodzaju jest stary sufiks -t, służący do tworzenia rzeczowników rodzaju żeńskiego. Sufiks ten we współczesnym języku amharskim nie jest już produktywny i występuje tylko w ograniczonej liczbie wyrazów, tak rzeczowników, jak przymiotników. Przyłączają go rzeczowniki i przymiotniki zakończone na -awi, np. ityop':ya-(a)wi 'Etiopczyk' – ityop':ya-wi-t 'Etiopka'; sämay-awi 'niebiański' – sämay-awi-t 'niebiańska'. Sufiks ten pojawia się również w formach, takich jak nəgus 'król' – nəgəs-t 'królowa' czy qəddus 'święty' – qəddəs-t 'święta'.
qas: question: Jakie rodzaje gramatyczne rzeczowników występują w tym języku?
answers: text: męski i żeński
generative_answer: męski i żeński

question: Jaki jest jedyna cecha rodzaju w tym języku?
plausible_answers: text: sufiks -t
generative_answer: sufiks -t

question: W jakim celu wykorzystuje się przyrostek -t?
answers: text: do tworzenia rzeczowników rodzaju żeńskiego
generative_answer: do tworzenia rzeczowników rodzaju żeńskiego

question: Jak w języku amharskim określa się króla?
answers: text: nəgus
generative_answer: nəgus

question: Jak w języku ahmarskim określa się świętego?
answers: text: qəddus
generative_answer: qəddus

context: Innym formantem, służącym do tworzenia form rodzaju żeńskiego, jest sufiks -it, np. ləǧ 'chłopiec' – ləǧ-it 'dziewczyna'; bäg 'baran' – bäg-it 'owca'; šəmagəlle 'starzec' – šəmagəll-it 'stara kobieta, staruszka'; t'ot'a 'małpa' (m.) – t'ot'-it 'małpa' (f). Sufiks ten tworzy również takie formy rodzaju żeńskiego, które nie mają odpowiednika w rodzaju męskim, np. šärär-it 'pająk' (f.), azur-it 'wir' (f.). Obok nich są jednak rzeczowniki, które zostały utworzone przy pomocy sufiksu -it, traktowane są jednak jak rzeczowniki rodzaj męskiego: säraw-it 'wojsko', nägar-it 'bęben'.
qas: question: Czy w tym języku rzeczowniki zakończone na "it" zawsze są rodzaju żeńskiego?
answers: text: Obok nich są jednak rzeczowniki, które zostały utworzone przy pomocy sufiksu -it, traktowane są jednak jak rzeczowniki rodzaj męskiego:
generative_answer: nie

question: Czy rzeczownik "wojsko" w tym języku występuje w rodzaju żeńskim?
answers: text: Obok nich są jednak rzeczowniki, które zostały utworzone przy pomocy sufiksu -it, traktowane są jednak jak rzeczowniki rodzaj męskiego: säraw-it 'wojsko'
generative_answer: nie

question: Czy rodzaj żeński rzeczowników w tym języku tworzony jest jedynie za pomocą końcówki "it"?
answers: text: Innym formantem, służącym do tworzenia form rodzaju żeńskiego, jest sufiks -it
generative_answer: nie

question: W jakim rodzaju w tym języku występuje rzeczownik "bęben"?
answers: text: męskiego:
generative_answer: męskim