Ustawa sukcesyjna Bolesława Krzywoustego

Ustawa sukcesyjna Bolesława Krzywoustego (zwana też testamentem lub statutem) – akt prawno-polityczny, w którym Bolesław Krzywousty ustalił zasady następstwa tronu i wprowadził podział terytorialny Polski między swoich synów.
Według założeń – główna władza należała do księcia zwierzchniego (łac.) princepsa, którym każdorazowo miał zostawać najstarszy przedstawiciel (senior) rodu. Miał on władzę zwierzchnią nad juniorami. Do jego obowiązków m.in. należało: obrona granic państwowych, prowadzenie polityki zagranicznej, mianowanie arcybiskupa i biskupów oraz prawo bicia monety. Utrzymywał też w dzielnicach innych książąt załogi.

context: Statut Krzywoustego nie przewidywał dziedziczenia ziem przez potomków jego synów. Po ich śmierci dzielnice te miały zostać włączone do domen seniora. Ich władza nad poszczególnymi ziemiami miała charakter namiestniczy. Późniejsze walki jednak sprawiły, że zarządzane przez nich prowincje przekształciły się w dziedziczne dzielnice. W założeniu Bolesława Krzywoustego podział ten miał utrzymać jedność kraju oraz ugruntować pokój i zgodę między braćmi. Ustawa ustalająca zasady dziedziczenia ograniczała wpływ możnych na obsadę tronu po śmierci władcy i utrwalała rządy dynastii piastowskiej w Polsce. Jednakże statut przyczynił się do rozbicia dzielnicowego Polski (zjawisko występujące w wielu europejskich krajach w średniowieczu) i upadku władzy centralnej.
qas: question: Czy wnukowie Krzywoustego dziedziczyli po nim ziemie?
answers: text: Statut Krzywoustego nie przewidywał dziedziczenia ziem przez potomków jego synów
generative_answer: nie

question: Co działo się z obszarami po śmierci jednego z synów Krzywoustego?
answers: text: miały zostać włączone do domen seniora
generative_answer: miały zostać włączone do domen seniora

question: Jaki charakter miały rządy synów Krzywoustego?
answers: text: namiestniczy
generative_answer: namiestniczy

question: Jaki dokument stworzył Krzywousty, w którym opisał proces dziedziczenia swoich ziem?
answers: text: Statut Krzywoustego
generative_answer: Statut Krzywoustego

question: Co było przyczyną rozbicia dzielnicowego?
answers: text: statut
generative_answer: statut

context: Doświadczenia wyniesione z własnego domu doprowadziły do ustanowienia przez Bolesława Krzywoustego sukcesji i podziału sfer wpływów pomiędzy synów. Na powiernika i wykonawcę swych postanowień Krzywousty wyznaczył Piotra Włostowica, swojego długoletniego palatyna. W swoim testamencie, zwanym również statutem lub aktem, książę wprowadził w Polsce zasadę pryncypatu-senioratu, chcąc w ten sposób zachować jedność państwa i zapobiec walkom o władzę między synami. Postanowienia ustawy zostały ujęte w bulli Innocentego III w 1210.
qas: question: Czy Bolesław Krzywousty miał potomstwo?
answers: text: Doświadczenia wyniesione z własnego domu doprowadziły do ustanowienia przez Bolesława Krzywoustego sukcesji i podziału sfer wpływów pomiędzy synów
generative_answer: tak

question: Kto był wykonawcą postanowień Krzywoustego? 
answers: text: Piotra Włostowica
generative_answer: Piotr Włostowic

question: Czy Wołostowic długo służył Bolesławowi Krzywoustemu?
answers: text: Na powiernika i wykonawcę swych postanowień Krzywousty wyznaczył Piotra Włostowica, swojego długoletniego palatyna
generative_answer: tak

question: Jaka zasada była zapisana w testamencie Krzywoustego? 
answers: text: pryncypatu-senioratu
generative_answer: pryncypatu-senioratu

question: Kto po śmierci Krzywoustego sprawował władzę w Polsce? 
plausible_answers: text: Piotra Włostowica
generative_answer: Piotr Włostowic