Joachim z Fiore

Joachim z Fiore (Gioacchino da Fiore) (ur. 1130/1135 w Celico koło Cosenzy, Kalabria, zm. 30 marca 1202) – teolog i mistyk chrześcijański, cysters, a następnie założyciel własnej kongregacji zakonnej S. Giovanni in Fiore. Uchodził za proroka, spotykał się z królami i papieżami, wpłynął na egzegezę Apokalipsy św. Jana. Zaproponował trójpodział dziejów świata, zajmował się historiozofią i eschatologią, zapowiadał rozpoczęcie nowej epoki, w której obecny Kościół wraz z jego instytucjami przeminie, i przyczynił się do oczekiwań końca świata w roku 1260. Jego nauka przyczyniła się do powstania wielu sekt w XIII wieku, a także w pewnym stopniu wpłynęła na rozłam w łonie zakonu franciszkanów. Jego zwolenników nazywano joachimitami. Poszczególne wątki jego systemu były potępiane na soborach i synodach XIII wieku. Wśród jego dzieł wyróżnia się trylogia, przypisano mu też wiele dzieł, których nigdy nie napisał, w tym komentarz do Księgi Jeremiasza. Jego wpływ na historię jest wciąż przedmiotem badań historyków.

context: W swoich dziełach zaatakował i potępił trynitarny system Piotra Lombarda, zarzucając mu nawet wprowadzenie czterech osób do Trójcy. Sam Joachim nie chciał mówić o trzech osobach, w istocie sprowadzał je do trzech aspektów tej samej osoby. System trynitarny da Fiore został potępiony w roku 1215 na soborze laterańskim IV, choć w dekrecie soborowym wyraźnie zaznaczono, że sam Joachim za życia dobrowolnie podporządkował się autorytetowi Kościoła i zmarł jako prawowierny katolik. Poszczególne wątki nauki Joachima były jeszcze potępiane kilkakrotnie (w 1255 m.in. herezja „wiecznej ewangelii”, w 1263 na synodzie w Arles schemat trzech epok), nigdy jednak nie potępiono ani jednego jego dzieła, ani też ich autora. Jego poglądy na Trójcę szybko poszły w zapomnienie, natomiast prawdziwą sławę przyniosły mu jego poglądy historiozoficzne.
qas: question: Jaki porządek forsował Piotr Lombard?
answers: text: trynitarny
generative_answer: trynitarny

question: Które z jego twierdzeń były najsławniejsze?
answers: text: historiozoficzne
generative_answer: historiozoficzne

question: Jakie wydarzenie z historii Kościoła miało miejsce w 1215?
answers: text: soborze laterańskim IV
generative_answer: sobór laterański IV

question: Na którym z zebrań przedstawicieli duchowieństwa skrytykowano jego pogląd o trójpodziale dziejów?
answers: text: na synodzie w Arles
generative_answer: na synodzie w Arles

context: Wraz ze zbliżaniem się roku 1260 społeczeństwo włoskie, w oczekiwaniu plag, coraz silniej ogarniał niepokój. W 1259 nastąpiła plaga głodu, co zdawało się potwierdzać przepowiednie Joachima. Joachimici wzywali do wyrzeczenia się dotychczasowego trybu życia i uprawiania ascezy. Przyczyniali się w ten sposób do powstawania nie zalegalizowanych przez Kościół organizacji zakonnych. Pojawili się pokutnicy wędrujący po całym kraju i biczujący się wzajemnie. Kiedy jednak minął rok 1260 i zapowiedziany przełom dziejowy nie nastąpił, nastroje te opadły. Wielu poczuło się oszukanymi i przeszło do obozu przeciwników historiozofii Joachima z Fiore. Byli jednak i tacy, którzy jej się nie wyrzekli i datę 1260 przesuwali w czasie, twierdząc, że 1260 lat należy liczyć od roku 30 (rozpoczęcie służby Chrystusa), od roku 33, 37 (początek poganochrześcijaństwa). Stopniowo kładziono coraz większy nacisk na to, iż data ta nie musi być dokładna. A gdy wszystkie te daty zawiodły, w dalszym ciągu oczekiwano na nadejście ery wolności i pokoju, bez wyznaczania dat. Niektórzy z nich, jak np. Dante, twierdzili, że przełom nastąpił, ale w niewidzialnym świecie.
qas: question: Kiedy w XIII wieku obecna była plaga głodu we Włoszech?
answers: text: W 1259
generative_answer: W 1259

question: Do czego nawoływali Joachimici w drugiej połowie XIII wieku?
answers: text: do wyrzeczenia się dotychczasowego trybu życia i uprawiania ascezy
generative_answer: do wyrzeczenia się dotychczasowego trybu życia i uprawiania ascezy

question: Czy samobiczujący się zakonnicy byli uznawani przez Kościół?
answers: text: nie zalegalizowanych przez Kościół organizacji zakonnych
generative_answer: nie

question: O ile starano się przedstawić alternatywną datę dla wskazanej przez Joachima z Fiore daty 1260 roku?
answers: text: 30 (rozpoczęcie służby Chrystusa), od roku 33, 37
generative_answer: 30, 33 lub 37

question: Czy Dante dostrzegł zmianę w 1260 roku?
plausible_answers: text: Dante, twierdzili, że przełom nastąpił, ale w niewidzialnym świecie
generative_answer: nie