Prezidentas Smetona

Prezidentas Smetona – okręt flagowy marynarki litewskiej w okresie pierwszej Republiki Litewskiej w latach 1918–1940. Dawny niemiecki trałowiec M 59 typu Minensuchboot 1916 z końca I wojny światowej, zakupiony przez Litwę w 1927 roku i używany jako dozorowiec pogranicza i okręt szkolny. Został nazwany na cześć pierwszego prezydenta Litwy, Antanasa Smetony. W wyniku aneksji Litwy przez ZSRR latem 1940 roku został przemianowany na Pirmūnas, a następnie Korałł i wcielony do radzieckich sił ochrony pogranicza, a po ataku Niemiec na ZSRR do Floty Bałtyckiej. Służył jako dozorowiec i trałowiec, w 1944 roku przemianowany na T-33.

context: 18 lipca 1927 roku okręt został zakupiony przez ministerstwo spraw wewnętrznych Litwy za sumę 272 225 litów (według innych informacji, 289 000 litów). Po podniesieniu bandery otrzymał imię „Prezidentas Smetona” na cześć urzędującego prezydenta Litwy, Antanasa Smetony. Pierwszym dowódcą został A. Daugirdas, lecz wkrótce zastąpił go Antanas Kaškelis. Okręt był pierwszą większą jednostką w służbie państwowej Litwy i początkowo służył głównie do celów patrolowania granicy morskiej i zwalczania przemytu, bazując w Kłajpedzie, a także do celów reprezentacyjnych i jako jacht prezydencki. Między innymi, 6 lutego 1930 roku przechwycił statek przemytniczy „Westa”. Po utworzeniu 1 sierpnia 1935 roku Litewskiej Marynarki Wojennej „Prezidentas Smetona” wszedł w jej skład, zostając jej pierwszym okrętem. Jednostka służyła głównie do celów szkolenia kadr marynarki oraz była jej okrętem flagowym, a dowódcą pozostał Antanas Kaškelis. Latem 1937 roku okręt wszedł na mieliznę w okolicy Świętej, z której musiał być ściągany z pomocą gdańskich holowników.
qas: question: Jak nazwano okręt, który Litwa zakupiła w 1927 roku?
answers: text: „Prezidentas Smetona”
generative_answer: „Prezidentas Smetona”

question: Kto piastował stanowisko prezydenta Litwy w 1927 roku?
answers: text: Antanasa Smetony
generative_answer: Antanas Smeton

question: Przez kogo na swojej funkcji został zastąpiony A. Daugirdas?
answers: text: Antanas Kaškelis
generative_answer: Antanasa Kaškelisa

question: Kiedy powstała Litewska Marynarka Wojenna?
answers: text: 1 sierpnia 1935 roku
generative_answer: 1 sierpnia 1935 roku

question: W który roku okręt został poważnie uszkodzony w okolicy zatoki gdańskiej?
plausible_answers: text: 1937
generative_answer: 1937

context: Po następującej aneksji Litwy przez ZSRR, okręt został w sierpniu 1940 roku przemianowany na „Korałł” („Коралл”, pol. „koral”) i wcielony jako dozorowiec pogranicza do 2. Bałtyckiego dywizjonu okrętów pogranicza Morskiej Ochrony Pogranicza (Morpogranochrany) NKWD, w składzie Przybałtyckiego Okręgu Przygranicznego. Według niektórych źródeł jednak, okręt początkowo otrzymał nazwę „Zadornyj”, a dopiero 9 stycznia 1941 roku „Korałł”. Po niemieckim ataku na ZSRR został podporządkowany marynarce wojennej, a 19 sierpnia 1941 roku wcielony do Floty Bałtyckiej jako trałowiec numer 76. 1 września został użyty do postawienia obronnej zagrody 30 min. Już 7 września 1941 roku został przeklasyfikowany na dozorowiec, z przywróceniem nazwy „Korałł”. Działał na Zatoce Fińskiej i brał udział między innymi w ewakuacji półwyspu Hanko w listopadzie 1941 roku. 25 listopada 1943 roku został ponownie przekształcony w trałowiec. 5 czerwca 1944 roku został wyposażony w trał elektromagnetyczny do trałowania min magnetycznych, a 29 sierpnia tego roku został przemianowany na T-33. Okręt zatonął 11 stycznia 1945 roku w Zatoce Fińskiej w wyniku ataku torpedowego niemieckiego okrętu podwodnego U-745, ewentualnie po wejściu na minę. W ostatnim rejsie płynął z Helsinek.
qas: question: Czy Niemcy zaatakowali ZSRR?
answers: text: Po niemieckim ataku na ZSRR został podporządkowany marynarce wojennej
generative_answer: tak

question: Do jakiej floty został wcielony „Korałł” 19 sierpnia 1941 roku?
answers: text: Floty Bałtyckiej
generative_answer: Floty Bałtyckiej

question: W jakiej ewakuacji brał udział „Korałł?
answers: text: półwyspu Hanko w listopadzie 1941 roku
generative_answer: półwyspu Hanko w listopadzie 1941 roku

question: Do czego służy trał elektromagnetyczny?
answers: text: do trałowania min magnetycznych
generative_answer: do trałowania min magnetycznych

question: Kiedy „Korałł” został zniszczony?
answers: text: 11 stycznia 1945 roku
generative_answer: 11 stycznia 1945 roku