Pentekostalizm w Brazylii

Pentekostalizm w Brazylii – społeczność wyznawców Kościołów zielonoświątkowych w Brazylii ma krótką historię sięgającą początku XX wieku, ale już w końcu XX wieku stała się w tym kraju głównym protestanckim nurtem. Zielonoświątkowcy nie utworzyli jednego Kościoła, który skupiałby wszystkich wyznawców, lecz szereg denominacji, wśród których wyróżniają się: Zbory Boże, Kongregacja Chrześcijan, Kościół Poczwórnej Ewangelii, „Brazylia dla Chrystusa”, „Bóg jest Miłością”, oraz neo-zielonoświątkowe, jak: Uniwersalny Kościół Królestwa Bożego i Kościół Nowe Życie. Zachodzą pomiędzy nimi drobne różnice doktrynalne, organizacyjne, działalność zwrócona jest do różnych grup społecznych, bądź realizują swoje cele przy pomocy innych metod. Szereg innych zielonoświątkowych denominacji powstało głównie wskutek podziałów wewnętrznych w wymienionych wyżej wiodących denominacjach. Socjologowie zauważają, że owe podziały są przyczyną konkurencyjności pentekostalizmu dla tradycyjnych Kościołów. Liczba wszystkich zielonoświątkowców w Brazylii przekracza 25 milionów.

context: Do lat 50. Zbory Boże oraz Kongregacja Chrześcijan były jedynymi zauważalnymi zielonoświątkowymi ugrupowaniami w Brazylii. W latach 50. pojawił się nowy czynnik wspierający rozwój pentekostalizmu. Przyjechał amerykański misjonarz Harold Williams z Kościoła Poczwórnej Ewangelii. Przywiózł on nowy model metod ewangelizacyjnych opracowany w Kalifornii. Przeprowadzał ewangelizacje namiotowe w São Paolo i głosił boskie uzdrowienie. Korzystał z mediów. Przyłączyło się doń wielu zielonoświątkowych pastorów. W 1953 roku na skutek działalności Harolda Williamsa założony został Kościół Poczwórnej Ewangelii. Spośród wszystkich denominacji ma najbardziej amerykański charakter, z drugiej strony wykazywał większą tolerancję dla lokalnych zwyczajów, niż dotychczas założone denominacje.
qas: question: Jak nazywały się znane zielonoświątkowe ugrupowania funkcjonujące w Brazylii przed latami pięćdziesiątymi?
answers: text: Zbory Boże oraz Kongregacja Chrześcijan
generative_answer: Zbory Boże oraz Kongregacja Chrześcijan

question: Do jakiego ugrupowania należał Harold Williams?
answers: text: Kościoła Poczwórnej Ewangelii
generative_answer: Kościoła Poczwórnej Ewangelii

question: Gdzie powstał model ewangelizacyjny, którym posługiwał się Harol Williams?
answers: text: w Kalifornii
generative_answer: w Kalifornii

question: Czy Williams miał jakiekolwiek poparcie wśród innych zielonoświątkowych duchownych?
answers: text: Przyłączyło się doń wielu zielonoświątkowych pastorów
generative_answer: tak

question: Co zniechęcało do Williamsa mieszkańców São Paolo?
plausible_answers: text: amerykański charakter
generative_answer: amerykański charakter

context: W.R. Read, amerykański prezbiterianin, w 1965 roku zauważył, że w czasie ostatnich 35 lat tradycyjne kościoły protestanckie mając do dyspozycji setki misjonarzy oraz miliony dolarów, odnotowały wzrost od 300 tysięcy do 1 miliona wiernych. W tym samym czasie zielonoświątkowcy dysponując niewielką liczbą misjonarzy i bardzo często bez jakiegokolwiek wsparcia finansowego odnotowali wzrost ze 100 tysięcy do ponad 3 milionów. W 1965 roku 58% brazylijskich zielonoświątkowców skupionych było w Zborach Bożych, 18.3% w Kongregacji Chrześcijan, 6,7% w „Brazylii dla Chrystusa”, 17% należało do mniejszych zielonoświątkowych ugrupowań. W 1974 w Brazylii było ponad sto autonomicznych zborów zielonoświątkowych. W latach 1990-1992 w Rio de Janeiro otwarto 710 nowych protestanckich kościołów, wśród których 91% stanowiły zielonoświątkowe zbory, w tym samym czasie Kościół katolicki otworzył tylko jedną parafię.
qas: question: Ilu wiernych posiadali w 1965 roku prezbiterianie?
answers: text: 1 miliona
generative_answer: milion

question: Ilu wiernych posiadali w 1965 roku zielonoświątkowcy?
answers: text: 3 milionów
generative_answer: 3 miliony

question: Czy zielonoświątkowcy dysponowali dużymi zasobami finansowymi na propagowanie wiary?
answers: text: bardzo często bez jakiegokolwiek wsparcia finansowego
generative_answer: nie

question: Ile dokładnie autonomicznych zborów zielonoświątkowych istniało w Brazylii w 1974?
plausible_answers: text: sto
generative_answer: sto

question: Ile kościołów protestanckich istniało w Rio de Janeiro w latach 1990-1992?
plausible_answers: text: 710
generative_answer: 710