Cykl miesiączkowy

Cykl miesiączkowy, cykl menstruacyjny (łac. cyclus menstrualis) – powtarzające się regularnie zmiany w organizmie kobiety, zachodzące w ustalonym rytmie biologicznym pod wpływem współdziałania układu nerwowo-hormonalnego. Cykl menstruacyjny występuje u kobiet dojrzałych płciowo (po pokwitaniu, ale przed przekwitaniem).
Występowanie cyklu menstruacyjnego kontrolowane jest przez układ hormonalny, jest oznaką dobrze funkcjonującego układu rozrodczego kobiety i jest niezbędne do reprodukcji. Cykl zwykle dzieli się na trzy etapy: fazę folikularną, owulację i fazę lutealną. Inny podział bazujący na zmianach w macicy obejmuje: menstruację, fazę pęcherzykową oraz fazę sekrecyjną. Długość cyklu liczy się od pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego do ostatniego dnia przed następną miesiączką. Miesiączka jest najłatwiej zauważalnym objawem przebiegu cyklu i stąd została uwzględniona w jego nazwie, chociaż najważniejszym jego przejawem jest regularne jajeczkowanie. W czasie cyklu zmiany zachodzą nie tylko w układzie rozrodczym, i dotyczy także innych układów (np. mastodynia (ból piersi), czy zmiany nastroju).
Widoczna miesiączka występuje u ludzi i niektórych ssaków naczelnych (np. szympansów). Inne ssaki łożyskowe mają cykl rujowy, w którym nie występuje krwawienie takie jak u ludzi. Błona śluzowa macicy (endometrium, które złuszcza się i powoduje miesiączkę u kobiet) jest wchłaniana przez zwierzęcy organizm. Proces ten jest nazywany ukrytą menstruacją.
W trakcie trwania cyklu miesiączkowego, w układzie płciowym zachodzą zmiany, umożliwiające dojrzewanie komórki jajowej, jajeczkowanie i przygotowanie błony śluzowej macicy na przyjęcie zapłodnionego jajeczka. W przypadku gdy nie dojdzie do zapłodnienia dochodzi do zmian zanikowych śluzówki macicy i jej złuszczania się, co objawia się krwawieniem. Długość cyklu miesiączkowego, a zatem i jego poszczególnych faz jest różna dla różnych kobiet i często różnych cykli u jednej kobiety. Najczęściej cykl trwa 28 dni, a owulacja następuje w połowie cyklu – w 14. dniu.
Pierwsza miesiączka kobiety, zwana menarche pojawia się zwykle między 12., a 13. rokiem życia. W Stanach Zjednoczonych średni wiek pierwszej miesiączki wynosi 12,5 roku, w Kanadzie 12,72 roku, w Wielkiej Brytanii wiek ten wynosi 12,9 lat,
natomiast w Islandii wiek ten jest równy 13,05 ± 0,10 lat. Koniec okresu płodności kobiety, zwany jest menopauzą, i występuje zwykle pomiędzy 45. a 55. rokiem życia.

context: W fazie folikularnej poziom estrogenu w organizmie kobiety stopniowo wzrasta. Stymuluje to błonę śluzową macicy do rozrostu. Jednocześnie, pod wpływem hormonu folikulotropowego (FSH) w jajnikach zaczynają się rozwijać pęcherzyki zawierające komórki jajowe. Po kilku dniach jeden z pęcherzyków zaczyna dominować i w dalszym etapie rozwoju pęka, uwalniając komórkę jajową. Uwolnienie komórki jajowej z pęcherzyka nazywa się owulacją. Pozostałości po pęcherzyku Graafa przekształcają się w ciałko żółte, odpowiedzialne za produkcję progesteronu. Pod wpływem progesteronu i estrogenów błona śluzowa macicy przygotowuje się do przyjęcia zapłodnionego jajeczka (implantacji), i nadal się rozrasta. Jeśli po kilku dniach od owulacji zapłodnienie nie nastąpi (lub zapłodniona zygota nie zagnieździ się w ścianie macicy) ciałko żółte stopniowo zanika, powodując po kilkunastu (przeciętnie 14) dniach nagły spadek poziomu progesteronu i estrogenu. Spadek poziomu hormonów płciowych jest sygnałem do usunięcia niepotrzebnego nadmiaru błony śluzowej z macicy. Endometrium zaczyna się złuszczać i rozpoczyna się krwawienie miesiączkowe.
qas: question: Podczas jakiego etapu cyklu menstruacyjnego zwiększa się poziom estrogenu?
answers: text: fazie folikularnej
generative_answer: fazy folikularnej

question: Czym skutkuje zwiększenie się poziomu estrogenu?
answers: text: Stymuluje to błonę śluzową macicy do rozrostu
generative_answer: Stymuluje to błonę śluzową macicy do rozrostu

question: Co to owulacja?
answers: text: Uwolnienie komórki jajowej z pęcherzyka
generative_answer: Uwolnienie komórki jajowej z pęcherzyka

question: Jakie zadanie przypisywane jest ciałku żółtemu?
answers: text: produkcję progesteronu
generative_answer: produkcja progesteronu

question: Dlaczego następuje łuszczenie się wyścieliska?
plausible_answers: text: rozpoczyna się krwawienie miesiączkowe
generative_answer: rozpoczyna się krwawienie miesiączkowe

context: Krwawienie miesięczne jest pierwszym etapem cyklu miesiączkowego. Jest spowodowane złuszczaniem się nabrzmiałej i rozrośniętej w ostatniej fazie cyklu (fazie lutealnej), błony śluzowej macicy (endometrium). Płyn wydostający się w tym okresie z pochwy składa się w dużej mierze z krwi i tkanki błony śluzowej. W trakcie miesiączki kobieta traci ok. 35 ml krwi (za normalną jest uważana strata do 80 ml krwi).
Miesiączka trwa zwykle od 3 do 5 dni, choć krwawienia trwające od 2 do 7 dni są uważane za normalne. Krew wydalana w trakcie miesiączki nie krzepnie, dzięki dużej zawartości plazminy.
qas: question: Czym jest spowodowane krwawienie u kobiet?
plausible_answers: text: Jest spowodowane złuszczaniem się
generative_answer: Jest spowodowane złuszczaniem się

question: Czym jest krwawienie miesięczne?
answers: text: pierwszym etapem cyklu miesiączkowego
generative_answer: Pierwszym etapem cyklu miesiączkowego

question: Czy podczas krwawienia organizm wydala ponad 100 ml krwi?
answers: text: W trakcie miesiączki kobieta traci ok. 35 ml krwi (za normalną jest uważana strata do 80 ml krwi)
generative_answer: nie

question: Z jakiego powodu nie dochodzi do krzepnięcia krwi miesiączkowej?
answers: text: dużej zawartości plazminy
generative_answer: Z powodu dużej zawartości plazminy

question: Co wyróżnia endometrium w ostatniej fazie cyklu?
answers: text: nabrzmiałej i rozrośniętej
generative_answer: Jest nabrzmiałe i zrośnięte