Smog

Smog – zjawisko atmosferyczne powstałe w wyniku wymieszania się mgły z dymem i spalinami. Zanieczyszczenie powietrza, jakim jest smog, powstaje wskutek przedostawania się do atmosfery szkodliwych związków chemicznych, takich jak tlenki siarki i tlenek azotu oraz substancje stałe, czyli pyły zawieszone, a także kancerogenne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA).
Etymologia wyrazu „smog” wskazuje na połączenie ang. słów smoke (dym) i fog (mgła). W języku polskim na określenie tego zjawiska stosowano przez pewien czas odpowiednik „dymgła”, sztucznie utworzony na wzór terminu angielskiego.

context: Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) 36 z 50 miast w Unii Europejskiej o największym stężeniu pyłu PM2,5 znajduje się w Polsce. Najbardziej zanieczyszczonymi miastami w Polsce są kolejno: Opoczno, Żywiec, Rybnik, Pszczyna. W większości tych miejscowości smog powodowany jest tak zwaną niską emisją (znaczne nagromadzenie emitorów o wysokości do 40 metrów nad poziom gruntu, w miejscach o dużej gęstości zabudowy, na małej powierzchni). Smog w Polsce występuje więc głównie w sezonie grzewczym (wrzesień–kwiecień).
qas: question: Ile polskich miast znalazło się na zestawieniu pięćdziesięciu najbardziej zanieczyszczonych ośrodków według WHO?
answers: text: 36
generative_answer: 36

question: Które polskie ośrodki miejskie cechują się najwyższym zanieczyszczeniem?
answers: text: Opoczno, Żywiec, Rybnik, Pszczyna
generative_answer: Opoczno, Żywiec, Rybnik, Pszczyna

question: Co jest przyczyną występowania smogu w Rybniku?
plausible_answers: text: niską emisją
generative_answer: niska emisja

question: Jak definiuje się niską emisję?
answers: text: znaczne nagromadzenie emitorów o wysokości do 40 metrów nad poziom gruntu, w miejscach o dużej gęstości zabudowy, na małej powierzchni
generative_answer: jest to znaczne nagromadzenie emitorów o wysokości do 40 metrów nad poziom gruntu, w miejscach o dużej gęstości zabudowy, na małej powierzchni

question: W jakim okresie stężenie smogu w Polsce jest najwyższe?
plausible_answers: text: w sezonie grzewczym
generative_answer: w sezonie grzewczym

context: Smog prowadzi także do zanieczyszczenia gleby, w tym ziemi uprawnej. Badania tzw. chemizmu gleb ornych wykazały wzrost stężenia rakotwórczych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) na gruntach wykorzystywanych pod uprawę roślin. Na przykład w Zakliczynie odnotowano stężenie WWA na poziomie 1498,7 μg/kg, co klasyfikuje je jako „gleby zanieczyszczone” (3° zanieczyszczenia). Uprawa roślin na takim gruncie „stwarza pewne niebezpieczeństwo ich skażenia przez WWA”. Grunt zanieczyszczone na poziomie 3° zgodnie z wytycznymi WIOŚ zaleca się „nie przeznaczać nawet na użytki zielone (wypas zwierząt)”. Zanieczyszczenie gleby skutkuje nie tylko skażeniem roślin, ale także produktów pochodzenia zwierzęcego – w 2016 podczas badań prowadzonych przez Politechnikę Krakowską wykazały wysokie stężenia silnie toksycznych dioksyn w jajach z wolnego wybiegu produkowanych w Małopolsce.
qas: question: Czy smog może powodować skażenie gleb?
answers: text: Smog prowadzi także do zanieczyszczenia gleby
generative_answer: tak

question: Stężenie jakich związków występujących w glebie może wzrosnąć przez smog?
answers: text: rakotwórczych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych
generative_answer: rakotwórczych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych

question: Czy na glebach zanieczyszczonych dużymi stężeniami WWA można bez obaw uprawiać rośliny?
answers: text: Uprawa roślin na takim gruncie „stwarza pewne niebezpieczeństwo ich skażenia przez WWA”
generative_answer: nie

question: Czy na glebach o trzecim stopniu zanieczyszczenia można bez obaw wypasać bydło?
answers: text: Grunt zanieczyszczone na poziomie 3° zgodnie z wytycznymi WIOŚ zaleca się „nie przeznaczać nawet na użytki zielone (wypas zwierząt)”
generative_answer: nie