Fenomen roku 2012

Fenomen roku 2012 – zespół wierzeń o charakterze eschatologicznym, traktujących o katastrofach bądź przemianach, które miały jakoby nastąpić 21 grudnia 2012 roku. Data ta była traktowana jako koniec 5125-letniego cyklu w systemie tzw. długiej rachuby, stosowanej w kalendarzach cywilizacji Mezoameryki. Starano się odnieść ją do różnych zjawisk astronomicznych bądź formuł numerologicznych, które miały ukazać jej znaczenie.
Członkowie ruchów New Age uważali, że w tym dniu miała rozpocząć się pozytywna przemiana (fizyczna lub duchowa) mieszkańców Ziemi, stanowiąca tym samym początek nowej ery. Inni sugerowali, że miał wówczas nastąpić koniec świata, ewentualnie inna zbliżona rozmiarem katastrofa kosmiczna. Niektóre scenariusze łączyły ją z kolejnym szczytem aktywności słonecznej, wpływem grawitacyjnym lokalnej czarnej dziury lub kolizją z fikcyjną planetą Nibiru.
Uczeni z różnych dziedzin zgodnie twierdzili, że idea wielkiego kataklizmu w 2012 roku była całkowicie nieprawdziwa. Naukowcy badający kulturę Majów wielokrotnie podkreślali, że przewidywań nadciągającej zagłady nie ma w żadnym z dostępnych źródeł historycznych. Pogląd, iż długa rachuba osiągnie pewien „kres” w 2012 roku nie znajdywał uzasadnienia. Współcześni Majowie nie uważali tej daty za znaczącą, a dostępne przekazy klasyczne były rzadkie i wzajemnie sprzeczne. Astronomowie kwalifikowali krążące apokaliptyczne przepowiednie do zbioru pseudonaukowych sensacji. Proste obserwacje podważały sens opisanych w nich wydarzeń.

context: Interpretacja Coe’go była powtarzana przez innych uczonych do początku lat 90. Późniejsi badacze twierdzili, że, o ile koniec 13 b’ak’tun stałby się okazją do świętowania, nie oznaczałby jednak końca rachuby. „W przepowiedniach Majów, Azteków lub innych ludów Mezoameryki nie znajdujemy żadnej wzmianki o jakimkolwiek nagłym bądź znacznym wydarzeniu, które miałoby nastąpić w 2012”, stwierdził badacz Mark Van Stone. „Dopiero współcześni zwrócili po raz pierwszy uwagę na zbliżający się koniec Wielkiego Cyklu”. W 1990 roku archeologowie Linda Schele i David Freidel dowodzili, że „Majowie nie postrzegali go jako końca świata, wbrew obiegowym sugestiom”. Susan Milbrath, kurator działu Latin American Art and Archaeology we Florida Museum of Natural History, stwierdziła, że „Nie posiadamy żadnego świadectwa, aby [Majowie] mieli oczekiwać nadejścia końca świata”. „Dla starożytnych Majów koniec pełnego cyklu był okazją do dużego święta”, mówiła Sandra Noble, dyrektor wykonawczy Foundation for the Advancement of Mesoamerican Studies. Według jej słów fenomen roku 2012 był „kompletnym zmyśleniem, a dla wielu okazją do łatwego zarobku”. „Przyjdzie nowy cykl”, potwierdziła E. Wyllys Andrews V, szef Tulane University Middle American Research Institute. „Majowie mieli świadomość, że ten aktualny był poprzedzony wcześniejszymi, co wskazuje, że równie dobrze mogli oczekiwać następnych”.
qas: question: Czy, według Marka Van Stone, zapiski któregokolwiek z ludów Mezoameryki wspominają o jakimś istotnym zdarzeniu zapowiedzianym na 2012 rok?
answers: text: „W przepowiedniach Majów, Azteków lub innych ludów Mezoameryki nie znajdujemy żadnej wzmianki o jakimkolwiek nagłym bądź znacznym wydarzeniu, które miałoby nastąpić w 2012”, stwierdził badacz Mark Van Stone
generative_answer: nie

question: Jacy naukowcy uznali w 1990 roku, że Majowie nie uważali, że koniec Wielkiego Cyklu jest tożsamy z końcem świata?
answers: text: Linda Schele i David Freidel
generative_answer: Linda Schele i David Freidel

question: W jakiej instytucji pracowała Susan Milbrath?
answers: text: Florida Museum of Natural History
generative_answer: Florida Museum of Natural History

question: Czym był ten fenomen dla dyrektorki wykonawczej Foundation for the Advancement of Mesoamerican Studies?
answers: text: kompletnym zmyśleniem, a dla wielu okazją do łatwego zarobku
generative_answer: kompletnym zmyśleniem, a dla wielu okazją do łatwego zarobku

question: Co, według Sandry Noble, sugeruje, że Majowie prawdopodobnie spodziewali się nadejścia kolejnych cykli?
plausible_answers: text: Majowie mieli świadomość, że ten aktualny był poprzedzony wcześniejszymi
generative_answer: Majowie mieli świadomość, że ten aktualny był poprzedzony wcześniejszymi