Nowiczoki

Nowiczoki (ros. новичо́к – nowicjusz), związki serii A – grupa bojowych środków trujących o działaniu paralityczno-drgawkowym, które miały zostać wynalezione w ZSRR w latach 70. XX wieku, a następnie być badane i produkowane do wczesnych lat 90. Ich struktury chemiczne, właściwości i działanie są nieznane, pozostają niepotwierdzone bądź są wyłącznie przypuszczeniami. Toksyczność nowiczoków opisywana jest jako kilkukrotnie większa od działania VX, jednak nie ma opublikowanych wyników badań naukowych to potwierdzających. W marcu 2018 Wielka Brytania oskarżyła Rosję o użycie nowiczoka do otrucia byłego rosyjskiego wywiadowcy Siergieja Skripala. Tym samym środkiem miał zostać zatruty Aleksiej Nawalny w sierpniu 2020 roku.

context: Nowiczoki nie były do 2020 roku uwzględnione w żadnym z wykazów Konwencji o zakazie broni chemicznej. Literatura wymienia co najmniej dwa powody tego stanu. Jednym z nich jest fakt, że Rosja nigdy nie przyznała się do opracowania lub produkcji nowiczoków. Jednak z drugiej strony istniała także obawa, że uwzględnienie nowiczoków w konwencji spowodowałoby ujawnienie ich dokładnej struktury chemicznej, przez co mogłyby zostać wyprodukowane przez inne państwa czy organizacje terrorystyczne. Doradcza Rada Naukowa Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej w 2011 i w 2013 roku wskazywała, że nie ma żadnych niezależnych źródeł potwierdzających istnienie nowiczoków lub ich właściwości, a część związków chemicznych wskazanych przez Mirzajanowa w jego książce podlegałaby bezpośrednio pod zapisy konwencji. Mimo braku wyraźnego wymienienia nowiczoków w wykazach konwencji przed 2020 rokiem, mogły być one uznane za broń chemiczną w rozumieniu tej konwencji na podstawie tzw. kryterium celu ogólnego (ang. general-purpose criterion). Pojęcie to nie jest wymienione w samej konwencji, jednak jest powszechnie akceptowane i wynika z samych jej zapisów – według których bronią chemiczną jest każda substancja toksyczna, stosowana do celów innych niż dozwolone przez konwencję.
qas: question: Czy te bojowe środki trujące znajdowały się przed 2020 rokiem w jakimś wykazie Konwencji o zakazie broni chemicznej?
answers: text: Nowiczoki nie były do 2020 roku uwzględnione w żadnym z wykazów Konwencji o zakazie broni chemicznej
generative_answer: nie

question: Dlaczego, zgodnie z literaturą, przed 2020 rokiem Nowiczoki nie były uwzględnione w żadnym z wykazów Konwencji o zakazie broni chemicznej?
answers: text: Rosja nigdy nie przyznała się do opracowania lub produkcji nowiczoków. Jednak z drugiej strony istniała także obawa, że uwzględnienie nowiczoków w konwencji spowodowałoby ujawnienie ich dokładnej struktury chemicznej, przez co mogłyby zostać wyprodukowane przez inne państwa czy organizacje terrorystyczne
generative_answer: Rosja nigdy nie przyznała się do opracowania lub produkcji nowiczoków. Jednak z drugiej strony istniała także obawa, że uwzględnienie nowiczoków w konwencji spowodowałoby ujawnienie ich dokładnej struktury chemicznej, przez co mogłyby zostać wyprodukowane przez inne państwa czy organizacje terrorystyczne

question: Na bazie jakiej zasady nowiczoki mogłyby zostać zaklasyfikowane jako broń chemiczna?
answers: text: kryterium celu ogólnego
generative_answer: kryterium celu ogólnego

question: Jaki przepis zawarty w Konwencji o zakazie broni chemicznej jest podstawą do stosowania kryterium celu ogólnego?
answers: text: bronią chemiczną jest każda substancja toksyczna, stosowana do celów innych niż dozwolone przez konwencję
generative_answer: bronią chemiczną jest każda substancja toksyczna, stosowana do celów innych niż dozwolone przez konwencję

question: Jaki organ udowodnił istnienie nowiczoków w 2011 roku?
plausible_answers: text: Rada Naukowa Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej
generative_answer: Rada Naukowa Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej