Choroba niedokrwienna serca

Choroba niedokrwienna serca (łac. morbus ischaemicus cordis), ChNS – zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze. Zaburzenie równowagi między zapotrzebowaniem a możliwością ich dostarczenia, mimo wykorzystania mechanizmów autoregulacyjnych zwiększających przepływ przez mięsień sercowy, zwanych rezerwą wieńcową, doprowadza do niedotlenienia i niewydolności wieńcowej.
W konsekwencji często doprowadza do dusznicy bolesnej, a także zawału mięśnia sercowego. Choroba niedokrwienna serca ze wszystkimi jej podtypami jest najczęstszą przyczyną śmierci w większości państw zachodnich. Najczęstszą przyczyną choroby niedokrwiennej jest miażdżyca tętnic wieńcowych.

context: Wyniki m.in. projektu badawczego POL-MONICA, będącego częścią światowego badania koordynowanego przez WHO – The WHO MONICA Project, wykazały ścisłą korelację pomiędzy rozwojem choroby niedokrwiennej serca a obecnością czynników ryzyka tej choroby. Badania te, prowadzone na dużych populacjach, dowiodły stałego wzrostu częstości występowania choroby niedokrwiennej serca w Polsce. Dla Polski częstość zachorowania wynosi średnio 620 przypadków na 100 tysięcy dla mężczyzn i 220 przypadków na 100 tysięcy u kobiet. Zapadalność jest mniejsza na wsiach niż w dużych miastach.
Częstość występowania dławicy rośnie gwałtownie z wiekiem u obojga płci: od 0,1–1% u kobiet w wieku 45–54 lat do 10–15% u kobiet w wieku 65–74 lat oraz od 2–5% u mężczyzn w wieku 45–54 lat do 10–20% u mężczyzn w wieku 65–74 lat.
W Polsce obserwuje się również wzrost występowania tej choroby wśród kobiet i ludzi młodych: obserwuje się zwiększoną zachorowalność wśród 20- i 30-latków.
qas: question: Jaki projekt w Polsce badał chorobę niedokrwistości serca?
answers: text: POL-MONICA
generative_answer: POL-MONICA

question: Kto częściej choruję na tą chorobę mężczyźni czy kobiety?
answers: text: mężczyzn
generative_answer: mężczyzn

question: Gdzie częściej występuje choroba?
answers: text: w dużych miastach
generative_answer: w dużych miastach

question: Czy choroba jest związana z wiekiem ludzi?
answers: text: rośnie gwałtownie z wiekiem
generative_answer: tak

question: Jaka organizacja zajęła się jako pierwsza badaniem tej choroby?
plausible_answers: text: WHO – The WHO MONICA
generative_answer: WHO – The WHO MONICA

context: Rozwój badań nad chorobą niedokrwienną serca doprowadził do dużego zamieszania w nazewnictwie tej choroby. Ze względu na objawy kliniczne (ból w klatce piersiowej i duszność) choroba była nazywana dusznicą bolesną (ale też dławicą piersiową, łac. angina pectoris, gr. ankhone – duszenie, łac. pectus – klatka piersiowa), natomiast z uwagi na patofizjologię choroby nazywana jest chorobą wieńcową (łac. morbus coronarius) lub niewydolnością wieńcową (łac. insufficientia coronaria). Ponieważ choroba może przebiegać w postaci ostrej i przewlekłej, dodatkowo używano sformułowań: stabilna (odpowiadająca dzisiejszemu pojęciu przewlekłej choroby niedokrwiennej serca) i niestabilna (odpowiadająca dzisiejszemu pojęciu ostrego zespołu wieńcowego). W postaci niestabilnej dodatkowo rozróżniano pojęcia zawału serca (lub ściślej zawału mięśnia sercowego), zawału serca zagrażającego (zwanego niestabilną chorobą wieńcową). To zamieszanie zakończyło się z końcem XX wieku, kiedy to chorobę niedokrwienną zaczęto kwalifikować jako przewlekłą chorobę niedokrwienną serca oraz ostre zespoły wieńcowe. Ta druga postać przyczyniła się zresztą do powstania nowych specjalności lekarskich, takich jak kardiologia inwazyjna czy kardiochirurgia. Obecnie choroba nazywana jest chorobą niedokrwienną serca. Nazwa ta wskazuje na jej mechanizm, niezależnie od jego przyczyny.
qas: question: Dlaczego chorobę niedokrwienną serca określano mianem dusznicy bolesnej?
answers: text: Ze względu na objawy kliniczne (ból w klatce piersiowej i duszność)
generative_answer: Ze względu na objawy kliniczne (ból w klatce piersiowej i duszność)

question: Jakie określenia na chorobę niedokrwienną serca mają swoją genezę w patofizjologii tej choroby?
answers: text: chorobą wieńcową (łac. morbus coronarius) lub niewydolnością wieńcową (łac. insufficientia coronaria)
generative_answer: choroba wieńcowa (łac. morbus coronarius) lub niewydolność wieńcowa (łac. insufficientia coronaria)

question: Dlaczego w odniesieniu do tej choroby stosowano określenia: stabilna i niestabilna?
answers: text: Ponieważ choroba może przebiegać w postaci ostrej i przewlekłej
generative_answer: Ponieważ choroba może przebiegać w postaci ostrej i przewlekłej

question: Jakie pojęcia były stosowane w celu rozróżnienia różnych odmian postaci stabilnej tej choroby?
plausible_answers: text: zawału serca (lub ściślej zawału mięśnia sercowego), zawału serca zagrażającego (zwanego niestabilną chorobą wieńcową)
generative_answer: zawału serca (lub ściślej zawału mięśnia sercowego), zawału serca zagrażającego (zwanego niestabilną chorobą wieńcową)

question: Jakie przykładowe specjalności lekarskie zostały stworzone w związku z ostrymi zespołami wieńcowymi?
answers: text: kardiologia inwazyjna czy kardiochirurgia
generative_answer: kardiologia inwazyjna czy kardiochirurgia