Macierzanka zwyczajna

Macierzanka zwyczajna (Thymus pulegioides L.) – gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych. Znana też jako macierzanka jajowata. Ten aromatyczny, niski półkrzew występuje na rozległych obszarach Europy, a jako introdukowany także w Ameryce Północnej i Nowej Zelandii. W Polsce jest pospolity. Rośnie w miejscach słonecznych, w murawach i na skałach, źle znosi zacienienie. Jest jednym z trzech gatunków macierzanek cenionych jako rośliny przyprawowe oraz lecznicze (poza macierzanką zwyczajną podobnie stosowana jest macierzanka piaskowa i tymianek). Gatunek ten bywa także uprawiany jako roślina ozdobna.

context: Przyprawę stanowi świeże lub suszone ziele zebrane na początku kwitnienia, najlepiej przed rozwinięciem się kwiatów. Najbardziej aromatyczne są rośliny rosnące na stanowiskach silnie nasłonecznionych. Macierzanka zwyczajna może stanowić składnik mieszanek przyprawowych, dodatek do zup i sosów mięsnych, warzyw, grzybów czy cukinii. Ma bardzo aromatyczny zapach i korzenny, gorzki smak. Jest przyprawą używaną przede wszystkim w kuchni śródziemnomorskiej, bardzo zbliżoną do tymianku, stosowaną podobnie i tak jak to ziele nadaje się szczególnie do przyprawiania potraw tłustych i ciężkostrawnych. Stare księgi zielarskie radzą dodawać macierzankę do potraw mięsnych i rybnych, ponieważ regulować ma trawienie.
qas: question: Jaką inną przyprawę przypomina?
answers: text: tymianku
generative_answer: tymianek

question: W jakiej kuchni się ją wykorzystuje?
answers: text: śródziemnomorskiej
generative_answer: śródziemnomorskiej

question: Gdzie powinny być hodowane macierzanki zwyczajne, aby miały jak najwięcej smaku?
answers: text: na stanowiskach silnie nasłonecznionych
generative_answer: na stanowiskach silnie nasłonecznionych

question: Jak smakuje macierzanka zwyczajna?
answers: text: Ma bardzo aromatyczny zapach i korzenny, gorzki smak
generative_answer: ma korzenny, gorzki smak

question: Dlaczego dawniej zalecano dodawać ją do dań mięsnych?
answers: text: ponieważ regulować ma trawienie
generative_answer: ponieważ miała regulować trawienie

context: Gatunek opisany został przez Karola Linneusza w Species Plantarum w 1753 roku (jako lektotyp wskazany został jeden z okazów zbieranych przez Linneusza). Zaliczany jest do sekcji Serpyllum. W obrębie gatunku tradycyjnie wyodrębniano podgatunki różniące się takimi cechami morfologicznymi jak długość liści, proporcja długości do szerokości liści i długość kwiatostanu. Eksperyment, w którym wegetatywnie namnażano rośliny różnych podgatunków, wykazał, że cechy uważane za diagnostyczne w istocie zależą od warunków środowiskowych i nie mają podstaw genetycznych. W efekcie uznaje się obecnie, że jest to polimorficzny gatunek, w obrębie którego można wyróżnić co najwyżej różne odmiany. Ze względu na złożoną systematykę rodzaju i wyróżniane liczne różne taksony wewnątrzgatunkowe lista synonimów jest bardzo długa.
qas: question: Kto był autorem Species Plantarum?
answers: text: Karola Linneusza
generative_answer: Karol Linneusz

question: W którym roku Linneusz podjął się opisu macierzanki zwyczajnej?
answers: text: 1753
generative_answer: 1753

question: Do jakiej sekcji zwykle włącza się macierzankę zwyczajną?
answers: text: Serpyllum
generative_answer: Serpyllum

question: Czym różnią się między sobą podgatunki macierzanki zwyczajnej?
answers: text: długość liści, proporcja długości do szerokości liści i długość kwiatostanu
generative_answer: długość liści, proporcja długości do szerokości liści i długość kwiatostanu

question: Od czego uzależniane są warunki środowiskowe macierzanki zwyczajnej?
plausible_answers: text: cechy uważane za diagnostyczne
generative_answer: cechy uważane za diagnostyczne