Andrzej (książę Yorku)

Andrzej, książę Yorku (Andrew Albert Christian Edward; ur. 19 lutego 1960 w Pałacu Buckingham w Londynie) – książę Zjednoczonego Królestwa z dynastii Windsorów, książę Yorku, syn królowej Elżbiety II i jej męża, Filipa, księcia Edynburga; zajmuje 9. miejsce w linii sukcesji brytyjskiego tronu.
Andrzej urodził się w Londynie jako trzecie dziecko, a drugi syn Filipa, księcia Edynburga i Elżbiety II, królowej Zjednoczonego Królestwa.
W 1977 ukończył szkołę średnią Gordonstoun w Moray w Szkocji. Nie podjął studiów, ale wstąpił do Britannia Royal Naval College w Darmouth w Anglii.
W 1986 poślubił Sarę Ferguson, z którą ma dwoje dzieci: księżniczkę Beatrycze (ur. 1988) i księżniczkę Eugenię (ur. 1990). Małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1996.
Od urodzenia nosił tytuł Jego Królewskiej Wysokości Księcia Andrzeja. W dniu ślubu otrzymał od matki tytuły księcia Yorku, hrabiego Inverness i barona Killyleagh. Od czerwca 2021 zajmuje 10. miejsce w linii sukcesji brytyjskiego tronu, za córką bratanka, a przed starszą córką.
W 1979 wstąpił do Royal Navy, a w 1982 wziął udział w brytyjskiej inwazji na Falklandy. Od 2015 posiada rangę wiceadmirała. Zaangażowany był w działalność publiczną i charytatywną. Reprezentował swoją matkę w oficjalnych wystąpieniach i patronował ponad dwustu wybranym organizacjom. 20 listopada 2019 ogłosił wycofanie się z życia publicznego po tym, gdy udzielił kontrowersyjnego wywiadu na temat swojej przyjaźni z oskarżonym o przestępstwa seksualne Jeffreyem Epsteinem.
Poprzez swojego przodka, Jana Wilhelma Friso, księcia Oranii, spokrewniony jest ze wszystkimi rodzinami królewskimi i książęcymi panującymi w Europie.
Mieszka w Royal Lodge w Windsorze.

context: W grudniu 2010 książę został sfotografowany w czasie rozmowy z Epsteinem w Central Parku w Nowym Jorku i wówczas media po raz pierwszy poinformowały o ich znajomości. Andrzej oświadczył, że poleciał do Ameryki, aby zakończyć ich znajomość, która wydawała mu się być niestosowna wobec zaistniałych okoliczności. Ujawniono również zdjęcia dowodzące, że w czasie tej wizyty książę przebywał w mieszkaniu Epsteina, do którego miało przychodzić „wiele młodych dziewcząt” – Windsor zaprzeczył temu w wywiadzie w 2019, mówiąc, że „nigdy ich nie widział”. Sprawę pogorszyło wyznanie księżnej Yorku Sary, która powiedziała, że przyjęła 15 tysięcy funtów od Amerykanina, przeznaczając je na spłatę swoich długów.
qas: question: Z kim konwersował Andrzej, gdy wykonano mu zdjęcie w Central Parku?
answers: text: Epsteinem
generative_answer: z Epsteinem

question: Dokąd udał się książę w celu, jak stwierdził, urwania kontaktów z Epstainem?
answers: text: Ameryki
generative_answer: do Ameryki

question: Kto miał przybywać do kwatery Epstaina zgodnie z dowodami?
answers: text: wiele młodych dziewcząt
generative_answer: wiele młodych dziewcząt

question: Czy książę potwierdził, jakoby do Epstaina miały przybywać młode kobiety?
answers: text: Windsor zaprzeczył temu
generative_answer: nie

question: Jak nazywa się członkini rodziny królewskiej, która stwierdziła, że otrzymała pieniądze od Epsteina?
answers: text: Sary
generative_answer: Sary

context: 19 marca 1992, w dniu szóstej rocznicy zaręczyn pary, Pałac Buckingham w oficjalnej wiadomości przekazał, że książę i księżna Yorku podjęli decyzję o separacji. Do rozpadu małżeństwa miały przyczynić się częste wyjazdy księcia w związku z jego służbą w Royal Navy, a także niezdrowe zainteresowanie mediów życiem księżnej. Dodatkowo w sierpniu 1992 prasa opublikowała zdjęcia księżnej topless w towarzystwie biznesmena Johna Bryana. Rozwód pary sfinalizowano 30 maja 1996. Uzgodniono wspólną opiekę nad córkami pary, dodatkowo Sara utraciła predykat Jej Królewskiej Wysokości, ale zachowała tytuł księżnej Yorku (do momentu jej ewentualnego kolejnego małżeństwa).
qas: question: Co miało być powodem rozstania książęcej pary?
answers: text: częste wyjazdy księcia w związku z jego służbą w Royal Navy, a także niezdrowe zainteresowanie mediów życiem księżnej. Dodatkowo w sierpniu 1992 prasa opublikowała zdjęcia księżnej topless w towarzystwie biznesmena Johna Bryana
generative_answer: częste wyjazdy księcia w związku z jego służbą w Royal Navy, a także niezdrowe zainteresowanie mediów życiem księżnej. Dodatkowo w sierpniu 1992 prasa opublikowała zdjęcia księżnej topless w towarzystwie biznesmena Johna Bryana

question: W jaki sposób nie mogła być tytułowana Sara po rozwodzie?
answers: text: Jej Królewskiej Wysokości
generative_answer: Jej Królewska Wysokość

question: W jakim przypadku Sara miała stracić prawo do posługiwania się tytułem księżnej Yorku?
answers: text: jej ewentualnego kolejnego małżeństwa
generative_answer: jej ewentualnego kolejnego małżeństwa

question: Czy doczekali się dzieci?
answers: text: Uzgodniono wspólną opiekę nad córkami pary
generative_answer: tak

question: W jakim miesiącu odbyły się ich zaręczyny?
answers: text: marca
generative_answer: marcu