Indianie

Indianie (od hiszp. Indios) – najliczniejsza z trzech (obok Inuitów i Aleutów) i jednocześnie najbardziej zróżnicowana grupa ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkującej Amerykę, obejmująca zarówno dawniej jak i dziś setki ludów, plemion i grup etnicznych o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani do rasy żółtej.

context: Chociaż grupy i plemiona Indian zamieszkujące poszczególne obszary i regiony kulturowe miały pewne cechy wspólne, to jednak w przypadku porównań zawsze dominowały nad nimi różnice wynikające z szeregu przyczyn historycznych, geograficznych i społecznych. Różnice te obejmowały nie tylko fizyczny wygląd Indian z poszczególnych plemion i regionów, ale także ich języki (na terenie obu Ameryk naukowcy wyróżnili setki tubylczych języków i ich dialektów – współcześnie w znacznej części wymarłych lub zanikających), wszelkie aspekty życia społecznego, gospodarczego, kultury materialnej i duchowej.
qas: question: Czemu w grupach ludności tubylczej występowało zróżnicowanie?
answers: text: z szeregu przyczyn historycznych, geograficznych i społecznych
generative_answer: z przyczyn historycznych, geograficznych i społecznych

question: Jak nazywa się sposób komunikacji, który był zróżnicowany wśród Indian?
answers: text: języki
generative_answer: język

question: Czy Indianie posługują się dialektami do dziś?
plausible_answers: text: dialektów – współcześnie w znacznej części wymarłych lub zanikających
generative_answer: nie

question: Czy u Indian wyróżnić można było jakieś podobieństwa?
answers: text: grupy i plemiona Indian zamieszkujące poszczególne obszary i regiony kulturowe miały pewne cechy wspólne
generative_answer: tak

question: Czy Indianie różnili się od siebie w sferze fizjonomii?
answers: text: Różnice te obejmowały nie tylko fizyczny wygląd Indian
generative_answer: tak

context: W różnych krajach, środowiskach i językach Ameryki stosowane bywają – obok nie zawsze i nie wszędzie szeroko akceptowanych „Indian” – także różne inne określenia o rozmaitym zasięgu stosowania, popularności, nacechowaniu i konotacjach. W Kanadzie oficjalnie są to First Nations („Pierwsze Narody”), w Stanach Zjednoczonych – Native Americans („Tubylczy Amerykanie”) lub First Americans („Pierwsi Amerykanie”), w Ameryce Łacińskiej są to zwykle Indigenas (tubylcy), istnieje też określenie Amerindians („Amerindianie”). Przez część „Indian” jak i badaczy kultury tych ludów słowo „Indianie” bywa uważane za pejoratywne, zaś na pewno jest nieprecyzyjne.
qas: question: Jak nazywana jest rdzenna ludność Kanady?
answers: text: First Nations („Pierwsze Narody”)
generative_answer: First Nations („Pierwsze Narody”)

question: W jakim kraju Indianie określani są mianem Native Americans?
answers: text: Stanach Zjednoczonych
generative_answer: Stanach Zjednoczonych

question: Jak nazywani są rdzenni mieszkańcy Ameryki Łacińskiej?
answers: text: zwykle Indigenas (tubylcy), istnieje też określenie Amerindians („Amerindianie”)
generative_answer: zwykle Indigenas (tubylcy), istnieje też określenie Amerindians („Amerindianie”)

question: Jaką negatywną opinię na temat określenia „Indianie” posiadają niektórzy badacze kultury?
answers: text: słowo „Indianie” bywa uważane za pejoratywne, zaś na pewno jest nieprecyzyjne
generative_answer: słowo „Indianie” bywa uważane za pejoratywne, zaś na pewno jest nieprecyzyjne

question: Jak określana jest rdzenna ludność Stanów Zjednoczonych, zgodnie w oficjalnymi wytycznymi?
plausible_answers: text: Native Americans („Tubylczy Amerykanie”) lub First Americans („Pierwsi Amerykanie”)
generative_answer: Native Americans („Tubylczy Amerykanie”) lub First Americans („Pierwsi Amerykanie”)