Adelajda Kazimierzówna

Adelajda Kazimierzówna (ur. zapewne pod koniec lat 70. lub na początku lat 80. XII w., zm. 8 grudnia 1211) – księżniczka małopolska z dynastii Piastów.
Córka księcia krakowskiego i zwierzchniego księcia Polski, księcia sandomierskiego i mazowieckiego Kazimierza II Sprawiedliwego i Heleny, córki Konrada II znojemskiego z dynastii Przemyślidów.
Na podstawie inskrypcji na płycie nagrobnej w kościele dominikanów pw. św. Jakuba w Sandomierzu i dwóch przekazów Jana Długosza historycy ustalali pochodzenie i fakty z życia Adelajdy. Do czasów współczesnych w literaturze dominował pogląd zgodny ze źródłami w kwestii jej filiacji i roku śmierci. Według niego Adelajda była zmarłą w 1211 córką Kazimierza II Sprawiedliwego, jednakże nie erygowała klasztoru dominikanów w Sandomierzu, lecz była tamtejszą mniszką. W XIX w. pojawiła się teoria głosząca, że Piastówna była córką Kazimierza I kujawskiego, która wstąpiła do klasztoru dominikanów sandomierskich i zmarła w 1291. Pogląd ten przyjęty przez większość badaczy został zakwestionowany. Nowsza literatura uznała Adelajdę za córkę Kazimierza Sprawiedliwego, fundatorkę sandomierskiego kościoła, w którym po śmierci w 1211 została pochowana.

context: W XIX w. pojawiła się w literaturze niezgodna z zachowanymi źródłami teoria dotycząca Adelajdy. Przyjęto, że pochowana w sandomierskim kościele dominikanów Kazimierzówna musiała być tamtejszą mniszką. Jako że konwent został powołany w 1226, stwierdzono, że nie mogła ona umrzeć w 1211. Uznano za mało prawdopodobną tezę, iż była córką Kazimierza Sprawiedliwego, ponieważ wówczas zdecydowałaby się na wstąpienie do klasztoru dopiero w wieku około 40 lat lub poprzednio żyła w innej regule zakonnej. Wobec wątpliwości przemawiających przeciw ojcostwu księcia krakowskiego część badaczy uznała Adelajdę za córkę Kazimierza I kujawskiego.
qas: question: Gdzie znajduje się miejsce pochówku Adelajdy?
answers: text: w sandomierskim kościele dominikanów
generative_answer: w sandomierskim kościele dominikanów

question: Dlaczego Adelajdy raczej nie można uznać za dziecko Kazimierza Sprawiedliwego?
answers: text: ponieważ wówczas zdecydowałaby się na wstąpienie do klasztoru dopiero w wieku około 40 lat lub poprzednio żyła w innej regule zakonnej
generative_answer: ponieważ wówczas zdecydowałaby się na wstąpienie do klasztoru dopiero w wieku około 40 lat lub poprzednio żyła w innej regule zakonnej

question: Czy niektórzy naukowcy opowiadają się za tezą, jakoby Adelajda miała być dzieckiem Kazimierza?
answers: text: Wobec wątpliwości przemawiających przeciw ojcostwu księcia krakowskiego część badaczy uznała Adelajdę za córkę Kazimierza I kujawskiego
generative_answer: tak

question: Kiedy doszło do powołania konwentu?
answers: text: w 1226
generative_answer: w 1226

question: Jaką funkcję miała sprawować Adelajda w świątyni?
answers: text: mniszką
generative_answer: mniszki

context: Ustalono, że urodzona krótko przed 7 kwietnia 1249 Adelajda pochodziła z drugiego małżeństwa księcia kujawskiego z Konstancją, córką księcia krakowskiego i śląskiego Henryka II Pobożnego. Po 1278 wstąpiła do zakonu dominikanów w Sandomierzu, znajdującego się na ziemiach jej rodzonego brata Leszka Czarnego. Tytuł fundatorki miał utrwalić się dzięki nadaniom na rzecz konwentu poczynionym przez nią samą lub dzięki jej wstawiennictwu przez Leszka. Zmarła 8 grudnia 1291, a rok 1211 na nagrobku tłumaczono pomyłką rzeźbiarza.
qas: question: Jakie osoby były rodzicami Adelajdy?
answers: text: księcia kujawskiego z Konstancją, córką księcia krakowskiego i śląskiego Henryka II Pobożnego
generative_answer: książe kujawski z Konstancją, córką księcia krakowskiego i śląskiego Henryka II Pobożnego

question: W jakiej miejscowości znajdował się zakon, do którego dołączyła?
answers: text: Sandomierzu
generative_answer: Sandomierzu

question: Do jakiego zakonu dołączyła Adelajda?
answers: text: dominikanów
generative_answer: dominikanów

question: Jakie działania miały zapewnić jej tytuł fundatorki zakonu dominikanów?
answers: text: nadaniom na rzecz konwentu poczynionym przez nią samą lub dzięki jej wstawiennictwu przez Leszka
generative_answer: nadania na rzecz konwentu poczynione przez nią samą lub dzięki jej wstawiennictwu przez Leszka

question: Co sprawiło, że data śmierci na jej nagrobku była przesunięta o osiemdziesiąt lat do przodu względem faktycznej daty jej śmierci?
plausible_answers: text: pomyłką rzeźbiarza
generative_answer: pomyłka rzeźbiarza