Protesty polityczne w Tajlandii (2010)

Protesty polityczne w Tajlandii w 2010 roku – seria antyrządowych protestów w stolicy Tajlandii trwających od 14 marca 2010 do 19 maja 2010. Organizatorem wystąpień był Zjednoczony Front Demokracji Przeciw Dyktaturze (UDD), ruch społeczny popierający byłego premiera Thaksina Shinawatrę i domagający się dymisji rządu Abhisita Vejjajivy oraz rozpisania nowych wyborów.
Zwolennicy ruchu, tzw. „czerwone koszule”, organizowali w stolicy wiece, marsze i przejazdy kawalkad pojazdów, rozlali zebraną przez siebie krew przed budynkiem rządu i opanowali handlową dzielnicę miasta. Początkowo pokojowe protesty przybrały na sile w kwietniu 2010, kiedy demonstrujący podjęli szturm na siedzibę parlamentu. Do pierwszych starć z policją doszło 10 kwietnia, gdy służby bezskutecznie próbowały wyprzeć przeciwników rządu z centrum Bangkoku. Zginęło wówczas 25 osób. Na początku kwietnia 2010 demonstranci utworzyli w głównej dzielnicy handlowej i finansowej swoje obozowisko. Z czasem kilkutysięczny obóz został przez nich otoczony barykadami oraz posiadał własne wyposażenie i zaopatrzenie. Na początku maja 2010 rząd zaproponował zakończenie protestów i organizację wcześniejszych wyborów w listopadzie 2010. Choć wstępnie obie strony zadeklarowały wolę porozumienia, ostatecznie do niego nie doszło z powodu różnicy zdań w kwestii odpowiedzialności za przemoc i śmierć demonstrantów. 13 maja wojsko rozpoczęło akcję odcinania dostępu do obozu „czerwonych koszul”, co doprowadziło do kilkudniowych walk ulicznych, w których zginęło 39 osób. 19 maja 2010 oddziały podjęły generalny szturm na obóz, który doprowadził do kapitulacji liderów UDD i usunięcia demonstrantów z centrum Bangkoku. W wyniku działań zginęło co najmniej 15 osób. W sumie od początku protestów śmierć poniosło 91 osób, a około 2000 zostało rannych. Demonstracje z 2010 były największymi niepokojami społecznymi w Tajlandii od roku 1992.

context: Pierwsi przeciwnicy rządu Abhisita zaczęli ściągać do Bangkoku 13 marca 2010. 14 marca w centrum miasta zebrały się dziesiątki tysięcy „czerwonych koszul”. Korespondenci zagraniczni ocenili ich liczbę na ok. 100 tys., podczas gdy organizatorzy mówili o kilkuset tysięcy uczestników. Liderzy UDD zażądali dymisji rządu i rozpisania wyborów, dając premierowi 24 godziny na odpowiedź. W przeciwnym razie zapowiedzieli marsz głównymi ulicami stolicy. Wojsko obsadziło siedzibę rządu i strategiczne punkty w mieście. 15 marca demonstranci otoczyli i rozbili swój obóz pod siedzibą rządu, co zmusiło premiera do przeniesienia się do koszar wojskowych 11. Batalionu Piechoty. Przemawiając z tamtego miejsca premier Abhisit odrzucił żądania „czerwonych koszul”, które przemaszerowały pod koszary. Premier opuścił wówczas kompleks wojskowy na pokładzie helikoptera, by jak mówił dokonać inspekcji miasta z powietrza. Do demonstrujących za pośrednictwem wideo-łącza przemówił były premier Shinawatra, który oznajmił, że sprowadzili oni do kraju demokrację. Trzeciego dnia protestów UDD rozpoczęło zbieranie od swoich zwolenników krwi, by w symboliczny sposób rozlać ją przed siedzibą rządu. Ministerstwo Zdrowia i Czerwony Krzyż wyrazili zaniepokojenie warunkami sanitarnymi panującymi w miejscach poboru krwi, jednak organizatorzy odrzucali ich obawy, stwierdzając, że jej pobieranie odbywa się w specjalnych namiotach i zajmują się nim pracujący ochotniczo zawodowi lekarze i pielęgniarki. Zebraną krew rozlano u bram budynku rządowego otoczonego przed służby porządkowe. Jeden z liderów UDD Veera Musikapong stwierdził, że „krew jest uświęconą ofiarą” i „ukazuje miłość do narodu i szczerość”. 17 marca 2010 „czerwone koszule” rozlały krew przed siedzibą rządzącej Partii Demokratycznej i przez prywatnym domem premiera, po czym wycofały się do swojego obozu pod budynkiem rządu. Zapowiedziały kolejne masowe demonstracje na nadchodzący weekend. Premier Abhisit ogłosił, że jest otwarty na dialog i dopóki UDD działa w ramach prawa nic nie stoi na drodze do negocjacji.
qas: question: Jak nazwano ludzi protestujących przeciwko obecnym rządom? 
answers: text: „czerwonych koszul”
generative_answer: "czerwone koszule"

question: przeciwko rządom jakiego premiera protestowała ludność Bangkoku? 
answers: text: Abhisita
generative_answer: Abhisita

question: Czy "Czerwone koszule" doprowadziły do rozlewu krwi w mieście?
answers: text: 17 marca 2010 „czerwone koszule” rozlały krew przed siedzibą rządzącej Partii Demokratycznej
generative_answer: tak

question: Ile protestujących było na ulicach Bangkoku według korespondentów? 
answers: text: ok. 100 tys.
generative_answer: ok. 100 tys.

question: Kiedy Abhisita został wybrany na stanowisko premiera?
plausible_answers: text: 13 marca 2010
generative_answer: 13 marca 2010

context: 30 marca 2010 strona rządowa i przedstawiciele „czerwonych koszul” rozpoczęli negocjacje. Pięciogodzinne rozmowy liderów UDD i premiera Abhisita zakończyły się jeszcze tego samego dnia bez porozumienia. Zjednoczony Front Demokracji Przeciw Dyktaturze domagał się rozwiązania parlamentu w ciągu 15 dni, natomiast premier gotowy był na organizację wyborów w grudniu 2010, o rok wcześniej niż zakładała konstytucja. Liderzy UDD oświadczyli, że dalsze rozmowy byłyby możliwe wyłącznie w przypadku zmiany stanowiska rządu i przyspieszenia terminu wyborów.
qas: question: Czy czerwone koszule potrzebowały mediacji z prezydentem?
plausible_answers: text: strona rządowa i przedstawiciele „czerwonych koszul” rozpoczęli negocjacje
generative_answer: nie

question: Kiedy miały miejsce debiutanckie rozmowy czerwonych koszul i strony rządowej?
answers: text: 30 marca 2010
generative_answer: 30 marca 2010

question: Ile godzin rozmawiali UDD i przedstawiciele rządu?
answers: text: Pięciogodzinne
generative_answer: 5

question: Czy UDD i rząd dogadali się 30 marca 2010?
answers: text: zakończyły się jeszcze tego samego dnia bez porozumienia
generative_answer: nie

question: Jakie było główne żądanie UDD?
answers: text: rozwiązania parlamentu w ciągu 15 dni
generative_answer: rozwiązanie parlamentu w ciągu 15 dni