Lato

Lato – jedna z czterech podstawowych pór roku w przyrodzie, w strefie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje się najwyższymi temperaturami powietrza w skali roku. W świecie roślin jest to okres dojrzewania nasion i owoców, a w świecie zwierząt jest to okres wydawania na świat nowego pokolenia i przygotowania go do samodzielnego życia.
Lato astronomiczne rozpoczyna się w momencie przesilenia letniego i trwa do momentu równonocy jesiennej, co w przybliżeniu oznacza na półkuli północnej okres pomiędzy 21 czerwca a 23 września (czasami daty te wypadają dzień wcześniej lub dzień później, a w roku przestępnym mogą być dodatkowo cofnięte o jeden dzień). Podczas lata astronomicznego dzienna pora dnia jest dłuższa od pory nocnej, jednak z każdą kolejną dobą dnia ubywa, a nocy przybywa – Słońce wschodzi coraz później i góruje na coraz mniejszych wysokościach ponad horyzontem.
Za lato klimatyczne przyjmuje się okres roku, w którym średnie dobowe temperatury powietrza przekraczają 15 °C. Pomiędzy latem klimatycznym i sąsiednimi klimatycznymi porami roku nie ma etapów przejściowych, w przeciwieństwie do zimy poprzedzanej przedzimiem i następującym po niej przedwiośniem.
Dla półkuli południowej wszystkie opisane daty i zjawiska są przesunięte o pół roku. Za miesiące letnie na półkuli północnej uznaje się czerwiec, lipiec i sierpień, a na południowej grudzień, styczeń i luty.

context: Latem w katolicyzmie obchodzone jest święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny znane w Polsce pod nazwą Święta Matki Boskiej Zielnej, ponieważ w czasie obrzędów związanych z tym świętem błogosławi się wiązanki kwiatów. Wierzono, że taki bukiet nabiera cudownych, leczniczych właściwości. Podczas powrotu z kościoła zostawiano go wśród upraw, gdzie miał przynieść szczęście w zbiorach, po czym, po kilku dniach, zabierano go do domu. Był przechowywany bardzo pieczołowicie, okadzano nim izbę, trzymano w miejscu, które było widoczne i dawało pewność, że moc bukietu będzie działała.
qas: question: Jak inaczej nazywa się święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny?
answers: text: Święta Matki Boskiej Zielnej
generative_answer: Święto Matki Boskiej Zielnej

question: Co robi się podczas święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny?
answers: text: błogosławi się wiązanki kwiatów
generative_answer: błogosławi się wiązanki kwiatów

question: W jakiej religii obchodzi się święto Matki Boskiej Zielnej?
answers: text: katolicyzmie
generative_answer: katolicyzmie

question: Co robiono z bukietem kwiatów poświęconych podczas święta Matki Boskiej Zielnej?
answers: text: zostawiano go wśród upraw, gdzie miał przynieść szczęście w zbiorach, po czym, po kilku dniach, zabierano go do domu
generative_answer: zostawiano go wśród upraw, po kilku dniach, zabierano go do domu

question: Co miał przynieść, poświęcony w święto Matki Boskiej Zielnej, bukiet kwiatów?
answers: text: szczęście w zbiorach
generative_answer: szczęście w zbiorach

context: Zwyczaje dożynkowe odnosiły się do pierwszego i ostatniego zebranego z pola snopu zboża. Rozpoczęcie żniw, nazywane zażynem, miały obrzędową oprawę. Pierwsze kłosy ścinał gospodarz, rozpoczynając tym samym pracę. Pierwszy snop nazywano szczęściem i był on zanoszony do domu. Natomiast ostatnie kłosy (zwane przepiórkami) zostawiano na polu. Zostawiano na niego najładniejsze kłosy i przystrajano polnymi kwiatami. Ziarno z tego snopa mieszano z ziarnem siewnym. W obrzędach dożynkowych brały udział przede wszystkim kobiety ze względu na ich dominującą rolę przy żęciu zbiorów sierpami.
qas: question: Jaką nazwą określano rozpoczęcie żniw?
answers: text: zażynem
generative_answer: zażyn

question: Co w kontekście żniw oznacza "szczęście"?
answers: text: Pierwszy snop
generative_answer: Pierwszy snop

question: Co w trakcie żniw robiono ze "szczęściem"?
answers: text: zanoszony do domu
generative_answer: zanoszono do domu

question: Czym w kontekście żniw są "przepiórki"?
answers: text: ostatnie kłosy
generative_answer: ostatnimi kłosami

question: Dlaczego w uroczystościach dożynkowych szczególnie licznie uczestniczyły kobiety?
answers: text: ze względu na ich dominującą rolę przy żęciu zbiorów sierpami
generative_answer: ze względu na ich dominującą rolę przy żęciu zbiorów sierpami