Jan Železný (sportowiec)

Jan Železný (ur. 16 czerwca 1966 w Mladej Boleslavi) – czeski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie oszczepem, który w pierwszych latach kariery startował w barwach Czechosłowacji.
Trzykrotny złoty medalista igrzysk olimpijskich (Barcelona 1992, Atlanta 1996 oraz Sydney 2000) oraz jednokrotny srebrny (Seul 1988). Mistrz świata z 1993, 1995 i 2001 oraz brązowy medalista z 1987 i 1999 roku – osiągnięcia te czynią go najbardziej utytułowanym w swojej konkurencji w historii światowego czempionatu. Zdobył dwa brązowe (w 1994 i 2006) medale mistrzostw Europy. Zwyciężał w pucharze świata oraz finale Grand Prix IAAF. Železný pięć razy poprawiał rekord świata – jest aktualnym rekordzistą globu w rzucie oszczepem – wynik 98,48 (25 maja 1996, Jena) jest więc także rekordem Europy oraz najlepszym wynikiem w historii czeskiej lekkoatletyki. W swojej karierze Czech ustanawiał także rekord swojego kraju w kategorii młodzieżowców. Jest pierwszym w historii oszczepnikiem, który wywalczył trzy razy z rzędu mistrzostwo olimpijskie oraz jednym, który posiada aż cztery medale igrzysk. Jako pierwszy w historii rzucił oszczepem nowego typu ponad 94 metry. 52 razy w karierze rzucił oszczepem nowego typu ponad 90 metrów – to więcej niż wszyscy pozostali oszczepnicy w sumie, a w 246 startach od 1986 roku 210 razy posłał oszczep na odległość ponad 80 metrów. W latach 1991–2001 wygrał 106 ze 135 konkursów, w których startował. Powszechnie uważany jest za największego zawodnika w historii rzutu oszczepem.
Syn Jaroslava i Jany – oboje rodzice byli w młodości czynnymi lekkoatletami i uprawiali rzut oszczepem (jego matka była rekordzistką Czechosłowacji juniorek). Zdobył dwa złote medale mistrzostw Czechosłowacji oraz dwukrotnie był mistrzem Czech. W 2001 został odznaczony Medalem za Zasługi III Stopnia. Jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.

context: Ostatnim sezonem w karierze czeskiego lekkoatlety był rok 2006. Na początku maja był drugi w Dosze, osiągając jednocześnie najlepszy wynik w sezonie – 86,07. Później startował w Ostrawie i Sztokholmie zajmując odpowiednio trzecie i drugie miejsce. Najważniejszymi zawodami w sezonie były rozgrywane w szwedzkim Göteborgu mistrzostwa Europy, przed którymi Czech z wynikiem uzyskanym w Katarze zajmował na listach europejskich piąte miejsce. Eliminacje podczas czempionatu odbyły się w poniedziałek 7 sierpnia. Železný awans do finału zapewnił sobie rzutem na odległość 80,60, który oddał w pierwszej serii. W finale, rozegranym 9 sierpnia, Czech już w pierwszej kolejce osiągnął swój najlepszy wynik – 85,92 – i zajmował w konkursie drugie miejsce za Finem Tero Pitkämäkim. Wszystkie pozostałe próby Železný miał przekroczone, a rzutem w ostatniej kolejce na odległość 88,78 pierwszy w karierze tytuł mistrza Starego Kontynentu zapewnił sobie Andreas Thorkildsen. Ostatecznie Czech zajął trzecie miejsce, zdobył drugi w karierze brąz mistrzostw Europy – w dniu finału miał już 40 lat i 42 dni. Uzyskany przez Železnego wynik w finale europejskiego czempionatu jest aktualnym rekordem świata weteranów w kategorii sportowców powyżej 40 roku życia. Po mistrzostwach zajął siódmą lokatę w zawodach Weltklasse Zürich oraz był szósty w światowym finale lekkoatletycznym. Ostatni raz w karierze wystąpił podczas pokazowych zawodów w swoim rodzinnym mieście – Mladej Boleslavi – 19 września. Oszczepnik wygrał wówczas z wynikiem 82,19 osiągając ten rezultat w swoim ostatnim w karierze rzucie (seria: 81,92 – X – 81,99 – 82,19), który oddał o godzinie 17:53 czasu środkowoeuropejskiego. Czech planował ostatni start podczas mityngu w Jokohamie, jednak silny ból ścięgna achillesa zmusił go do odwołania tego występu.
qas: question: Ile najdalej rzucił w swoim ostatnim sezonie?
answers: text: 86,07
generative_answer: 86,07

question: Czy na mistrzostwach Europy w 2006 roku stanął na podium?
answers: text: Ostatecznie Czech zajął trzecie miejsce
generative_answer: tak

question: Ile dokładnie lat miał, gdy stawał na podium mistrzostw Europy w 2006 roku?
answers: text: 40 lat i 42 dni
generative_answer: 40 i 42 dni

question: Z jakiego powodu nie wystąpił na mityngu w Jokohamie?
answers: text: silny ból ścięgna achillesa
generative_answer: silnego bólu ścięgna achillesa

question: Kto zdobył złoty medal mistrzostw Europy w 2006 roku?
answers: text: Andreas Thorkildsen
generative_answer: Andreas Thorkildsen