Łączące R

Łączące R (ang. linking R) – zjawisko fonetyczne istniejące w języku angielskim, polegające na wymowie głoski /r/ w kontekstach fonetycznych, w których zazwyczaj nie pojawia się, czyli mające charakter epentezy. Zgodnie z obecnymi zasadami wymowy są to pozycje na granicach wyrazów zakończonych samogłoską, w przypadku gdy następne słowo rozpoczyna się również od samogłoski (tzw. kontekst interwokaliczny). Łączące R może mieć charakter zarówno naturalny jaki i intruzyjny – tzn. pojawiać się w miejscach, gdzie naturalnie nie występuje i nie jest zaznaczone w pisowni. Łączące R pojawia się w większości dialektów, w których w sposób naturalny zanika w kontekście postwokalicznym. Zjawisko występuje głównie w tych dialektach, w których /r/ zanika w kontekście spółgłoskowym.

context: Jest wariantem R łączącego, różniącym się kontekstowo. W niektórych dialektach, a także w standardowym języku angielskim (brytyjskim) istnieje zjawisko R intruzyjnego. Nazwa (ang. intrusive R) wskazuje na nienaturalny, intruzyjny charakter zjawiska. Pojawia się ono na granicy wyrazów, z których poprzedzający kończy się jedną z samogłosek niezamkniętych: /ə ɔː ɑː/ a następujący rozpoczyna dowolną samogłoską, niezależnie, czy w zapisie ortograficznym pojawia się /r/ czy nie. Użyty w tym przypadku dźwięk /r/ działa na zasadzie interfiksu. Oto wzór zjawiska:
qas: question: W jakim języku występuje R intruzyjne?
answers: text: angielskim
generative_answer: angielskim

question: W jakich sytuacjach pojawia się intruzyjne R?
answers: text: na granicy wyrazów, z których poprzedzający kończy się jedną z samogłosek niezamkniętych: /ə ɔː ɑː/ a następujący rozpoczyna dowolną samogłoską
generative_answer: na granicy wyrazów, z których poprzedzający kończy się jedną z samogłosek niezamkniętych: /ə ɔː ɑː/ a następujący rozpoczyna dowolną samogłoską

question: Czy w angielskich dialektach pojawia się R intruzyjne?
answers: text: W niektórych dialektach, a także w standardowym języku angielskim (brytyjskim) istnieje zjawisko R intruzyjnego
generative_answer: tak

question: Jakie mamy niezamknięte samogłoski w brytyjskim?
answers: text: ə ɔː ɑː
generative_answer: ə ɔː ɑː

question: Czy żeby wystąpiło R intruzyjne musi pojawić się litera R w zapisie?
answers: text: niezależnie, czy w zapisie ortograficznym pojawia się /r/ czy nie
generative_answer: nie

context: Wymowa łączącego i intruzyjnego R nie różni się niczym od standardowej wymowy tego dźwięku w języku angielskim charakterystycznej dla danego wariantu lub dialektu. W większości przypadków jest to spółgłoska półotwarta dziąsłowa, dźwięczna, zapisywana w międzynarodowym alfabecie fonetycznym jako /ɹ/. Miejscem artykulacji jest wał dziąsłowy lub jego tylny koniec, do którego przywiera język. Strumień powietrza przepływa przez szczelinę między językiem a wałem dziąsłowym. Powstaje wskutek obróbki egresywnego strumienia powietrza, czyli podczas wydechu.
qas: question: Czy łączące R jest wymawiane w ten sam sposób co standardowe R charakterystyczne dla poszczególnych wariantów języka angielskiego?
answers: text: Wymowa łączącego i intruzyjnego R nie różni się niczym od standardowej wymowy tego dźwięku w języku angielskim charakterystycznej dla danego wariantu lub dialektu
generative_answer: tak

question: Jak wygląda łączące R w zapisie fonetycznym?
answers: text: /ɹ/
generative_answer: /ɹ/

question: W jakim miejscu jamy ustnej artykułowane jest łączące R?
answers: text: wał dziąsłowy lub jego tylny koniec, do którego przywiera język
generative_answer: wale dziąsłowym lub jego tylnym końcu, do którego przywiera język

question: Przez jaki obszar przepływa powietrze podczas wymowy łączącego R?
answers: text: szczelinę między językiem a wałem dziąsłowym
generative_answer: szczelinę między językiem a wałem dziąsłowym