Ocean

Ocean (łac. Oceanus, stgr. Ὠκεανός Okeanos – u starożytnych Greków i Rzymian mityczna rzeka oblewająca cały świat, także nazwa jej boga) – wielka część hydrosfery ziemskiej, stanowiąca rozległy obszar słonej wody. Wody słone pokrywają w sumie blisko 3/4 (70,8%) Ziemi. Powierzchnia oceanów wynosi ok. 361 mln km², a ich łączna objętość ok. 1,3•1018 m³.

context: Według tektoniki płyt skorupa ziemska powstaje w przybliżeniu w takim samym tempie, w jakim jest niszczona w strefach subdukcji, a łączna objętość oceanów nie ulega zmianie (nie licząc rozrostu i topnienia lodowców). Jedne oceany mogą powiększać się tylko kosztem innych; w historii Ziemi istniały zbiorniki oceaniczne, które zamknęły się na skutek ruchu kontynentów (paleooceany), a ich osady wypiętrzyły się tworząc łańcuchy górskie (m.in. Himalaje). Dzisiejsze oceany Atlantycki, Arktyczny i Indyjski są geologicznie młodymi oceanami, które powstały w erze mezozoicznej i rozrastają się obecnie kosztem Pacyfiku.
qas: question: Czy topnienie lodowców ma wpływ na objętość oceanu?
answers: text: nie licząc rozrostu i topnienia lodowców
generative_answer: tak

question: Czym są paleooceany?
answers: text: zbiorniki oceaniczne, które zamknęły się na skutek ruchu kontynentów
generative_answer: Zbiornikami oceanicznymi, które zamknęły się na skutek ruchu kontynentów

question: Czy Himalaje powstały wskutek ruchu kontynentów?
answers: text: a ich osady wypiętrzyły się tworząc łańcuchy górskie (m.in. Himalaje)
generative_answer: tak

question: Które oceany uznaje się za młode?
answers: text: Atlantycki, Arktyczny i Indyjski
generative_answer: Atlantycki, Arktyczny i Indyjski

question: Jaki ocean jest w największym stopniu narażony na wyparowanie?
plausible_answers: text: Pacyfiku
generative_answer: Pacyfik

context: Na niektórych ciałach położonych poza klasycznie definiowaną ekosferą mogą istnieć podpowierzchniowe zbiorniki ciekłej wody. Niektóre z nich tworzą płynną warstwę wody otaczającą cały glob, pokrytą skorupą lodową o wielokilometrowej grubości. Taki podpowierzchniowy ocean posiadają niektóre księżyce planet, w szczególności Europa, a także prawdopodobnie Ganimedes i Kallisto, dwa inne galileuszowe księżyce Jowisza oraz Tytan i Enceladus, krążące wokół Saturna. Ocean na Europie przypuszczalnie ma kontakt ze skalistym wnętrzem księżyca i na jego dnie może mieć miejsce aktywność wulkaniczna lub hydrotermalna; także ocean na Enceladusie rozciąga się między lodową skorupą a skałami. Prawdopodobne oceany na trzech największych księżycach lodowych są uwięzione pomiędzy dwiema warstwami lodu o różnej strukturze krystalicznej i gęstości. Modele ewolucji termicznej wskazują także na możliwość powstania takich zbiorników na niektórych większych obiektach transneptunowych (plutoidach).
qas: question: Jakie ciała niebieskie posiadają podpowierzchniowe zbiorniki ciekłej wody pokryte grubą warstwą lodu?
answers: text: niektóre księżyce planet, w szczególności Europa, a także prawdopodobnie Ganimedes i Kallisto, dwa inne galileuszowe księżyce Jowisza oraz Tytan i Enceladus, krążące wokół Saturna
generative_answer: niektóre księżyce planet, w szczególności Europa, a także prawdopodobnie Ganimedes i Kallisto, dwa inne galileuszowe księżyce Jowisza oraz Tytan i Enceladus, krążące wokół Saturna

question: Co może zachodzić na dnie oceanu na Europie, zgodnie z przypuszczeniami?
answers: text: aktywność wulkaniczna lub hydrotermalna
generative_answer: aktywność wulkaniczna lub hydrotermalna

question: Jakie dane sugerują, że podpowierzchniowe oceany pokryte skorupą lodową mogą występować na plutoidach?
answers: text: Modele ewolucji termicznej
generative_answer: Modele ewolucji termicznej

question: Czy istnieje szansa, że zbiornik wodny na Europie styka się z jej skalistym wnętrzem?
answers: text: Ocean na Europie przypuszczalnie ma kontakt ze skalistym wnętrzem księżyca
generative_answer: tak

question: Co trzyma na uwięzi oceany na trzech największych księżycach lodowych?
plausible_answers: text: dwiema warstwami lodu o różnej strukturze krystalicznej i gęstości
generative_answer: dwie warstwy lodu o różnej strukturze krystalicznej i gęstości