Matka Joanna od Aniołów (film)

Matka Joanna od Aniołów – czarno-biały polski film fabularny z 1960 roku w reżyserii Jerzego Kawalerowicza, zrealizowany na podstawie opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza pod tym samym tytułem. Bohaterem filmu jest jezuita Józef Suryn (Mieczysław Voit). Przybywa on do klasztoru na Smoleńszczyźnie celem wypędzenia złych duchów, które opętały tamtejsze zakonnice, wśród nich – tytułową matkę przełożoną (Lucyna Winnicka).
Matka Joanna od Aniołów powstała w Zespole Filmowym „Kadr” pod kierownictwem artystycznym Tadeusza Konwickiego, który był współscenarzystą utworu. Konwicki i Kawalerowicz starali się dochować wierności pierwowzorowi literackiemu. Scenariusz filmu, zatwierdzony przez Komisję Ocen Scenariuszy, szybko skierowano do realizacji. Zdjęcia do filmu wykonał Jerzy Wójcik, natomiast scenografię opracowali Roman Mann i Tadeusz Wybult.
Matka Joanna od Aniołów została bardzo dobrze przyjęta przez krytyków. Film doceniano za formę artystyczną (w tym za grę światłocieni), ale równocześnie odczytywano go jako komentarz do ówczesnych stosunków pomiędzy władzą komunistyczną a Kościołem katolickim. W kręgach kościelnych film Kawalerowicza i Konwickiego wywołał oburzenie ze względu na rzekomo antyklerykalną treść. Zarazem Matka Joanna od Aniołów okazała się wielkim sukcesem festiwalowym, albowiem na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes otrzymała Srebrną Palmę, przegrywając rywalizację jedynie z Viridianą (1961) Luisa Buñuela.

context: W chwili wejścia na ekrany kin Matka Joanna od Aniołów została bardzo pozytywnie przyjęta przez krytyków. Bolesław Michałek pisał, iż dzieło Konwickiego i Kawalerowicza jest „wspaniałym renesansowym gestem sprzeciwu, który pobudza wyobraźnię, sumienie, intelekt”, natomiast Zygmunt Kałużyński dopatrzył się w nim „krytyki obłąkanego doktrynerstwa, jednej z najbardziej przejmujących w sztuce współczesnej”. Francuski krytyk Georges Sadoul odnalazł w filmie nawiązania do płócien Georges’a de la Tour oraz Caravaggia. Jak zauważył po latach ksiądz Andrzej Luter, ówczesny materializm reżysera został wykorzystany dla potrzeb walki komunistów z Kościołem katolickim, „stąd ostre ataki niektórych biskupów, a nawet apele do cenzury o zdjęcie filmu z ekranu”. Biuro Episkopatu Polski do Spraw Filmu, Radia, Telewizji i Teatru zaliczyło Matkę Joannę od Aniołów do „filmów niedozwolonych, które wprost lub pośrednio występują przeciwko chrześcijańskim zasadom wiary i obyczajów”. Skandal dyplomatyczny, jaki wywołał film Kawalerowicza, zdaniem reżysera przyczynił się do jego odbioru na Festiwalu Filmowym w Cannes; nominowany do Grand Prix festiwalu, zdobył „jedynie” Srebrną Palmę, przegrywając rywalizację z podobnie antyklerykalną w wymowie Viridianą (1961) Luisa Buñuela.
qas: question: Nawiązań do sztuki jakich malarzy dopatrzył się w "Matce Joannie od Aniołów" jeden z krytyków?
answers: text: Georges’a de la Tour oraz Caravaggia
generative_answer: Georges’a de la Tour oraz Caravaggia

question: Jaką nagrodę zdobyła w Cannes Matka Joanna od Aniołów?
answers: text: Srebrną Palmę
generative_answer: Srebrną Palmę

question: Czy w Cannes Matka Joanna od Aniołów zdobyła główną nagrodę?
answers: text: nominowany do Grand Prix festiwalu, zdobył „jedynie” Srebrną Palmę
generative_answer: nie

question: Co mogło wpłynąć na to, że Matka Joanna od Aniołów nie zdobyła głównej nagrody w Cannes?
answers: text: Skandal dyplomatyczny, jaki wywołał
generative_answer: skandal dyplomatyczny, jaki wywołała