Harry Potter (seria powieści)

Harry Potter – seria siedmiu powieści fantasy autorstwa brytyjskiej pisarki J.K. Rowling, wydawanych od 1997 do 2007 roku. Cykl przedstawia świat magii, czyli społeczność czarodziejów, istniejącą równolegle do świata niemagicznego, tak zwanego mugolskiego. Głównymi bohaterami są nastoletni Harry Potter oraz jego przyjaciele: Ron Weasley i Hermiona Granger, uczniowie Szkoły Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie. Najważniejszym wątkiem powieści jest walka czarodziejów, w szczególności Harry’ego, z czarnoksiężnikiem Lordem Voldemortem, dążącym do zyskania nieśmiertelności i przejęcia władzy w świecie magii.
Serię rozpoczyna powieść Harry Potter i Kamień Filozoficzny, wydana 10 kwietnia 1997 roku, kończy zaś Harry Potter i Insygnia Śmierci, wydana 21 lipca 2007 roku. Brytyjskim wydawcą sagi jest Bloomsbury Publishing, zaś amerykańskim – Scholastic Corporation. W Polsce powieści ukazywały się po raz pierwszy w latach 2000–2008 nakładem wydawnictwa Media Rodzina, z tłumaczeniem Andrzeja Polkowskiego. Harry Potter reprezentuje liczne gatunki literackie, między innymi fantasy, powieść przygodową, powieść młodzieżową czy dreszczowiec.
Już premiera pierwszej części, Harry’ego Pottera była olbrzymim sukcesem komercyjnym. Utwór spotykał się też z uznaniem krytyków literackich. Szczególną popularnością cykl cieszy się wśród młodszych czytelników, uchodząc za jedną z najważniejszych pozycji współczesnej literatury młodzieżowej. Powieści o Harrym Potterze zostały przetłumaczone na 80 języków. Do 2018 roku światowa sprzedaż siedmiu książek przekroczyła 500 milionów egzemplarzy, co jest najwyższym wynikiem spośród cyklów powieściowych. Cztery ostatnie części pobiły rekordy najszybciej sprzedających się książek w historii.
Seria powieści stała się początkiem franczyzy medialnej Wizarding World, obejmującej teksty kultury i produkty osadzone w wykreowanym przez Rowling świecie magii. Wytwórnia Warner Bros. Pictures wyprodukowała ośmioczęściową serię filmowych adaptacji pod tym samym tytułem (ostatnią powieść zekranizowano w dwóch filmach), ukazanych w latach 2001–2011. Rowling rozszerzyła cykl siedmiu książek o dodatkowe utwory literackie osadzone w świecie magii, a także sztukę teatralną Harry Potter i przeklęte dziecko oraz serwis internetowy Pottermore. Warner Bros. Pictures produkuje osadzony w świecie magii cykl filmowych spin-offów serii Harry Potter, zatytułowany Fantastyczne zwierzęta (od 2016 roku). Franczyza obejmuje także gry wideo, audiobooki i parki rozrywki. W 2016 roku wartość franczyzy Wizarding World wyceniono na 25 miliardów dolarów amerykańskich.

context: Christopher Little wysłał Harry’ego Pottera do kilku polskich wydawnictw, jednak żadne z nich nie wyraziło zainteresowania publikacją książek. W 1999 roku Robert Gamble, założyciel poznańskiego wydawnictwa Media Rodzina, złożył agentowi Rowling ofertę wydania trzech pierwszych tomów Harry’ego Pottera w Polsce. Za pośrednictwem znajomej anglikańskiej pastor poznał pisarkę w Edynburgu i przekonał ją do przyjęcia oferty. Pierwsze polskojęzyczne wydanie Harry’ego Pottera i Kamienia Filozoficznego, które ukazało się w kwietniu 2000 roku, a jego nakład liczył 5 tysięcy egzemplarzy. Jeszcze w tym samym roku ukazały się dodruki oraz tom drugi, Harry Potter i Komnata Tajemnic. Premiera ostatniej części, Harry’ego Pottera i Insygniów Śmierci, odbyła się w styczniu 2008 roku. Wszystkie siedem tomów przetłumaczył na język polski Andrzej Polkowski. Pod wpływem uwag czytelników Media Rodzina wprowadzała w nowych dodrukach poprawki w tłumaczeniu. Pierwsze wydanie zawierało wiele błędów, na przykład w pierwszym wydaniu pierwszego tomu słowo „mugole” było pisane wielką literą.
qas: question: Czy na początku wydawnictwa chętni chciały wydawać Harrego Pottera?
answers: text: wysłał Harry’ego Pottera do kilku polskich wydawnictw, jednak żadne z nich nie wyraziło zainteresowania publikacją książek
generative_answer: nie

question: Komu udało się po raz pierwszy wydać Pottera w Polsce?
answers: text: Robert Gamble
generative_answer: Robertowi Gamble

question: Jakie wydawnictwo jako pierwsze wydało Pottera?
answers: text: Media Rodzina
generative_answer: Media Rodzina

question: Ile książek pierwszej części Pottera ukazało się w Polsce w 2000 roku?
answers: text: 5 tysięcy
generative_answer: 5 tysięcy

question: Jakie słowo nie pojawiło się w pierwszej części Pottera?
plausible_answers: text: „mugole”
generative_answer: „mugole”