Dominikana

Dominikana, oficjalna nazwa: Republika Dominikańska – drugie co do wielkości (po Kubie) państwo na Morzu Karaibskim. Zajmuje około 2/3 powierzchni wyspy Haiti, dzieląc ją z położonym po stronie zachodniej państwem Haiti.

context: Prekolumbijskimi mieszkańcami kraju byli Karaibowie i Tainowie. W 1492 obszar został odkryty dla Europy przez Krzysztofa Kolumba. Dominikana pod nazwą Hispaniola weszła w skład hiszpańskiego imperium kolonialnego. W 1697 obszar dzisiejszej Dominikany stał się odrębną kolonią hiszpańską pod nazwą Santo Domingo. W tym samym roku zachodnia część wyspy trafiła pod władanie francuskie. W latach 1795–1808 cała wyspa znalazła się pod rządami Francji. W 1809 rządy nad Santo Domingo przywrócono Hiszpanom. W 1821 Dominikana ogłosiła niepodległość, jednak już w 1822 została zajęta przez wojska Haiti (niepodległego państwa powstałego na zachodzie). W 1844 proklamowana została niepodległa Republika Dominikany. Po kilku kolejnych próbach aneksji Dominikany przez Haiti rząd republiki zaproponował Hiszpanii ponowne włączenie w skład imperium. Hiszpanie zaakceptowali ofertę i w 1861 Dominikana znów stała się kolonią. W latach 1863–1865 trwało antyhiszpańskie powstanie zakończone ponownym ogłoszeniem niepodległości. W kolejnych latach nasilił się chaos i wewnętrzne walki. U progu XX wieku rosło zadłużenie i uzależnienie kraju od obcego, głównie amerykańskiego kapitału. Z powodu niewypłacalności i pod pretekstem konfliktów wewnętrznych w 1916 rozpoczęła się trwająca do 1924 amerykańska interwencja wojskowa.
qas: question: Jakie narodowości zasiedlały obszar Dominikany przed przybyciem Kolumba?
answers: text: Karaibowie i Tainowie
generative_answer: Karaibowie i Tainowie

question: Jaki podróżnik odkrył Dominikanę?
answers: text: Krzysztofa Kolumba
generative_answer: Krzysztof Kolumb

question: Jaką nazwę Kolumb wybrał dla nowoodkrytych terenów?
plausible_answers: text: Hispaniola
generative_answer: Hispaniola

question: Kto objął władzę nad obszarami współczesnej Dominikany w 1809 roku?
answers: text: Hiszpanom
generative_answer: Hiszpanom

question: Kiedy państwo po raz pierwszy proklamowało niepodległość?
answers: text: W 1821
generative_answer: W 1821

context: Wybory w 1962 wygrał Juan Bosch z Dominikańskiej Partii Rewolucyjnej (PRD). Uchwalił on nową demokratyczną konstytucję, ale już w 1963 został obalony w wojskowym zamachu stanu. Władzę do 1965 sprawowała junta. W tym samym roku grupa młodych oficerów armii – zwolenników Boscha – podjęła zbrojną próbę przejęcia władzy (tzw. ruch konstytucjonalistyczny). Podczas walk stronę rządową wsparły interwencyjne oddziały USA. Po ich wycofaniu w 1966 do władzy powrócił Balaguer. W 1978 wybory wygrał Antonio Guzmán Fernández z PRD. W 1982 prezydentem został partyjny kolega Fernándeza, Salvador Jorge Blanco. Rządy Blanco zdominowały trudności ekonomiczne, wdrażanie dyskusyjnego programu liberalnych reform i konflikty wewnątrz rządzącej partii. W 1986 na urząd powrócił Balaguer, który wygrał wybory jako kandydat Chrześcijańsko-Społecznej Partii Reformistycznej. Zyskał on reelekcję w 1990 i 1994.
qas: question: Reprezentant jakiego ugrupowania politycznego wygrał wybory w 1962 roku?
answers: text: Dominikańskiej Partii Rewolucyjnej
generative_answer: Dominikańskiej Partii Rewolucyjnej

question: W jakich okolicznościach Juan Bosch przestał być prezydentem Dominikany?
answers: text: został obalony w wojskowym zamachu stanu
generative_answer: został obalony w wojskowym zamachu stanu

question: Jakie zagraniczne jednostki zapewniły wsparcie rządowej stronie konfliktu w trakcie zbrojnej próby przejęcia władzy przez zwolenników Boscha?
answers: text: interwencyjne oddziały USA
generative_answer: interwencyjne oddziały USA

question: Kto został prezydentem Dominikany w 1978 roku?
answers: text: Antonio Guzmán Fernández
generative_answer: Antonio Guzmán Fernández

question: Jakie problemy towarzyszyły prezydenturze Fernándeza?
plausible_answers: text: trudności ekonomiczne, wdrażanie dyskusyjnego programu liberalnych reform i konflikty wewnątrz rządzącej partii
generative_answer: trudności ekonomiczne, wdrażanie dyskusyjnego programu liberalnych reform i konflikty wewnątrz rządzącej partii