Biblia gocka

Biblia gocka – przekład Biblii na język gocki dokonany w IV wieku przez gockiego biskupa Wulfilę. Zarówno Stary, jak i Nowy Testament przełożone zostały z języka greckiego. Pomimo iż tłumacz był arianinem, przekład nosi tylko jeden ślad konfesyjnego ukierunkowania (Flp 2,6). Do czasów współczesnych zachowało się jedynie kilkanaście fragmentarycznych rękopisów, które zawierają łącznie większą część Nowego Testamentu. Ze Starego Testamentu zachowały się tylko niewielkie fragmenty kilku ksiąg (Rodzaju, Psalmy, Nehemiasza). Najważniejszym rękopisem jest Codex Argenteus z VI wieku, najważniejszym krytycznym wydaniem gockiej Biblii jest Die Gotische Bibel (siódme wydanie z 2000 roku).

context: Wilhelm Streitberg przygotował w latach 1908–1910 wydanie gockiej Biblii na potrzeby krytyki tekstu Nowego Testamentu w oparciu o dostępne mu rękopisy – Die Gotische Bibel. W wydaniu tym tekst gocki umieszczony został po prawej stronie, a po „honorowej” lewej stronie – tekst grecki. Ten ostatni pochodził z wydania Hermanna von Sodena oraz Westcotta-Horta i uzgodniony został z tekstem gockim. W roku 2000 ukazało się siódme wydanie tej edycji. Kurt Aland ocenił, że tekst grecki różni się od tekstu gockiego w około stu miejscach. Rozbieżności pomiędzy tekstem greckim a gockim w wydaniu Streitberga są jednym z powodów rzadkiego cytowania przekładu gockiego w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu. Do wydania gockiej Biblii Streitberga dołączono również wszystkie inne dostępne teksty gockie, także te pozabiblijne (np. Skeireins, Documentum Neapolitanum, Documentum Aretinum). W następnych wydaniach dołączono także Gotica Veronesia i inne teksty.
qas: question: Ile lat zajęło Streitbergowi przygotowanie wydania gockiej Biblii? 
answers: text: 1908–1910
generative_answer: 2

question: Na jakich rękopisach wzorował się Streitberg w przygotowaniu Biblii gockiej? 
answers: text: Die Gotische Bibel
generative_answer: Die Gotische Bibel

question: Jaki tekst został umieszczony po lewej stronie w Biblii?
answers: text: grecki
generative_answer: grecki

question: Która strona w Biblii była uznawana za "lepszą"?
answers: text: lewej
generative_answer: lewa

question: W którym roku Kurt Aland wydał gocką wersję Biblii?
plausible_answers: text: 2000
generative_answer: 2000

context: Gocka Biblia jest także jednym z nielicznych wczesnych przekładów Nowego Testamentu, którego zarówno tłumacz, jak i data powstania jest znana. Jednak w wydaniach krytycznych greckiego Nowego Testamentu jest rzadko cytowany. W 27. wydaniu greckiego Nowego Testamentu Nestle-Alanda (NA27) cytowany jest w oparciu o wydanie Streitberga. Jednym z powodów słabego wykorzystania przekładu gockiego są rozbieżności pomiędzy tekstem greckim a gockim wydania Streitberga. Przekład gocki nie jest w ogóle wykorzystywany w krytycznych wydaniach Biblii hebrajskiej, Septuaginty i Wulgaty. Ernst Würthwein w swej pracy poświęconej krytyce tekstu Starego Testamentu w ogóle nie omawia przekładu gockiego.
qas: question: Czy wiadomo w którym roku powstał ten przekład i kto jest jego autorem?
answers: text: Gocka Biblia jest także jednym z nielicznych wczesnych przekładów Nowego Testamentu, którego zarówno tłumacz, jak i data powstania jest znana
generative_answer: tak

question: W jakim tekście Biblia Gocka cytowana jest na podstawie wydania Streitberga?
answers: text: 27. wydaniu greckiego Nowego Testamentu Nestle-Alanda (NA27)
generative_answer: 27. wydaniu greckiego Nowego Testamentu Nestle-Alanda (NA27)

question: Co sprawia, że Biblia Gocka jest rzadko cytowana?
answers: text: rozbieżności pomiędzy tekstem greckim a gockim wydania Streitberga
generative_answer: rozbieżności pomiędzy tekstem greckim a gockim wydania Streitberga

question: W istotnych wydaniach jakich ksiąg cytowany jest ten przekład?
plausible_answers: text: Biblii hebrajskiej, Septuaginty i Wulgaty
generative_answer: Biblii hebrajskiej, Septuaginty i Wulgaty

question: Czy Ernst Würthwein zajął się opisaniem Biblii Gockiej w swojej pracy?
answers: text: Ernst Würthwein w swej pracy poświęconej krytyce tekstu Starego Testamentu w ogóle nie omawia przekładu gockiego
generative_answer: nie