Klauzula sumienia

Klauzula sumienia – szczególna regulacja prawna, zgodnie z którą lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem.

context: Klauzula nie upoważnia lekarza do powstrzymania się od leczenia pacjenta w ogóle (tj. powstrzymania się od wszystkich możliwych do udzielenia mu świadczeń zdrowotnych), lecz wyłącznie do powstrzymania się od wykonania tych świadczeń zdrowotnych, które są niezgodne z jego sumieniem. Jest to więc ograniczone prawo do odmowy leczenia.
Uregulowania dotyczące klauzuli sumienia znajdują się także w Kodeksie Etyki Lekarskiej (KEL). Zgodnie z treścią art. 7, w szczególnie uzasadnionych wypadkach lekarz może nie podjąć się lub odstąpić od leczenia chorego, jednakże z wyjątkiem przypadków niecierpiących zwłoki. Nie podejmując albo odstępując od leczenia, lekarz powinien jednak wskazać choremu inną możliwość uzyskania pomocy lekarskiej. Przepis ten jest powiązany z art. 4, w myśl którego dla wypełnienia swoich zadań lekarz powinien zachować swobodę działań zawodowych, zgodnie ze swoim sumieniem i współczesną wiedzą medyczną. Klauzula sumienia dotyczy nie tylko lekarzy, ale również pielęgniarek i położnych.
qas: question: Co powinien zrobić lekarz odmawiający choremu leczenia?
answers: text: wskazać choremu inną możliwość uzyskania pomocy lekarskiej
generative_answer: wskazać choremu inną możliwość uzyskania pomocy lekarskiej

question: Czy pielęgniarki również muszą posługiwać się klauzulą sumienia? 
answers: text: Klauzula sumienia dotyczy nie tylko lekarzy, ale również pielęgniarek i położnych
generative_answer: tak

question: Czy zawód lekarza jest jedynym, w którym występuje klauzula sumienia?
answers: text: Klauzula sumienia dotyczy nie tylko lekarzy, ale również pielęgniarek i położnych
generative_answer: nie

question: Wykonania jakich świadczeń zdrowotnych może odmówić lekarz?
answers: text: które są niezgodne z jego sumieniem
generative_answer: które są niezgodne z jego sumieniem

question: Jaki dokument jako pierwszy wprowadził termin klauzuli sumienia?
plausible_answers: text: Kodeksie Etyki Lekarskiej
generative_answer: Kodeks Etyki Lekarskiej

context: Wśród sytuacji, w których rozpatruje się wykorzystanie przez lekarza klauzuli sumienia, znajduje się prośba pacjentki o wypisanie tabletek antykoncepcyjnych w sytuacji, kiedy nie istnieją żadne medyczne przeciwwskazania do ich stosowania. Szewczyk próbuje wpierw umotywować odmowę wypisania recepty na antykoncepcję art. 38 Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty; zwraca na początku uwagę, że omawiana regulacja prawna mówi o „odmowie lub niepodejmowaniu leczenia”. W związku z tym zadaje pytanie, czy przepis ten może dotyczyć także innych niż leczenie świadczeń? O ile toczy się również dyskusja na temat funkcji społecznej, jaką powinien pełnić lekarz, oraz celów, którym powinien służyć, faktem jest, że nie każde jego działanie można uznać za leczenie. Tak jest właśnie w przypadku przepisywania antykoncepcji. Można jednak po zastanowieniu się nad intencją ustawodawcy interpretować ją dwojako: z zawężeniem do leczenia bądź nie. Dopiero przy tej węższej interpretacji widzi konieczność powołania się na klauzulę sumienia, oczywiście przy spełnieniu 3 nakładanych przez nią warunków. W żadnym wypadku nie może dojść tutaj do sytuacji, o której mówi omawiany wyżej art. 30, a więc to ograniczenie tutaj nie obowiązuje.
qas: question: Czy każde działanie podejmowane przez lekarza jest traktowane jak leczenie?
answers: text: nie każde jego działanie można uznać za leczenie
generative_answer: nie

question: Na jaki paragraf powołuje się Szewczyk tłumacząc, że klauzula sumienia nie powinna odnosić się do przepisywania antykoncepcji?
answers: text: art. 38 Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty
generative_answer: art. 38 Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty

question: Ile warunków musi zostać spełnionych, aby lekarz mógł powołać się na klauzulę sumienia?
answers: text: 3
generative_answer: 3

question: Do jakich aspektów leczenia odnosi się art. 38 Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty?
answers: text: odmowie lub niepodejmowaniu
generative_answer: odmowy lub niepodejmowania

question: Z zawężeniem do których paragrafów art.38 omawianej ustawy można poddawać jej treść interpretacji?
plausible_answers: text: interpretować ją dwojako: z zawężeniem do leczenia bądź nie
generative_answer: interpretować ją dwojako: z zawężeniem do leczenia bądź nie