Rzeź Woli

Rzeź Woli – eksterminacja mieszkańców warszawskiej dzielnicy Wola dokonana przez oddziały SS i policji niemieckiej pod dowództwem SS-Gruppenführera Heinza Reinefartha na początku sierpnia 1944 roku, w pierwszych dniach powstania warszawskiego.
Rzeź Woli stanowiła bezpośrednią realizację rozkazu Adolfa Hitlera, nakazującego zburzenie Warszawy i wymordowanie wszystkich jej mieszkańców. W trakcie masakry, której punkt szczytowy przypadł w dniach 5–7 sierpnia 1944, w licznych masowych i indywidualnych egzekucjach zamordowano tysiące polskich mężczyzn, kobiet i dzieci, w tym pacjentów i personel trzech wolskich szpitali. Masakrze towarzyszyły gwałty, rabunki i podpalenia. Całkowita liczba ofiar pozostaje trudna do ustalenia. W polskiej historiografii szacowano ją zazwyczaj w przedziale od 30 tys. do 65 tys. Niektórzy polscy i niemieccy badacze są jednak zdania, że nie przekroczyła 15 tys.
Rzeź Woli bywa uznawana za największą jednostkową masakrę ludności cywilnej dokonaną w Europie w czasie II wojny światowej, a zarazem największą w historii jednostkową zbrodnię popełnioną na narodzie polskim.

context: Eksterminacja ludności Woli dokonana przez oddziały Reinefartha i Dirlewangera była bezpośrednim następstwem oraz wykonaniem rozkazów Hitlera i Himmlera, nakazujących zburzenie Warszawy i wymordowanie wszystkich jej mieszkańców. Szymon Datner określił rzeź Woli jako „jedną z najkrwawszych kart w dziejach martyrologii narodu polskiego”. Norman Davies uznał natomiast 5 i 6 sierpnia 1944 za „dwa najczarniejsze dni w historii Warszawy”. Zdaniem m.in. Wandy Jarząbek rzeź Woli była jedną z największych jednostkowych zbrodni dokonanych na ludności cywilnej podczas niemieckiej okupacji. Z kolei zdaniem Piotra Gursztyna była to prawdopodobnie największa jednostkowa masakra ludności cywilnej dokonana w Europie w czasie II wojny światowej, a zarazem prawdopodobnie największa w historii jednostkowa zbrodnia popełniona na narodzie polskim.
qas: question: Kto nakazał zabić mieszkańców Woli?
answers: text: Hitlera i Himmlera
generative_answer: Hitler i Himmler

question: Jakie oddziały wykonały rozkazy Hitlera?
answers: text: Reinefartha i Dirlewangera
generative_answer: Reinefartha i Dirlewangera

question: Czy Datner wypowiadał się na temat rzezi Woli?
answers: text: Szymon Datner określił rzeź Woli jako
generative_answer: tak

question: Jakie zdanie na temat rzezi Woli miała Jarząbek?
answers: text: była jedną z największych jednostkowych zbrodni dokonanych na ludności cywilnej podczas niemieckiej okupacji
generative_answer: była jedną z największych jednostkowych zbrodni dokonanych na ludności cywilnej podczas niemieckiej okupacji

question: Jaki naukowiec specjalizował się w historii II wojny światowej?
plausible_answers: text: Piotra Gursztyna
generative_answer: Piotr Gursztyn

context: W niektórych źródłach liczba ofiar rzezi Woli szacowana jest na około 50 tys. Zdaniem Adama Borkiewicza, Władysława Bartoszewskiego oraz Krzysztofa Dunina-Wąsowicza w sierpniu 1944 roku zamordowano na Woli około 38 tys. Polaków. Joanna K.M. Hanson i Alexandra Richie szacowały liczbę ofiar rzezi na około 30–40 tys. Komendant Główny AK gen. Tadeusz Komorowski ps. „Bór” oceniał, że liczba zamordowanych sięgnęła 30 tys., a Maria Turlejska, Marek Getter i Andrzej Janowski szacowali ją na co najmniej 20 tys. Z kolei zdaniem zachodnioniemieckiego historyka Hansa von Krannhalsa na Woli zamordowano jedynie ok. 10–15 tys. polskich cywilów. Z ustaleń polskiego badacza Marka Stroka, które wprowadził do dyskursu naukowego Hubert Kuberski, również wynika, że liczba ofiar rzezi Woli wyniosła do 15 tys. osób.
qas: question: Jakie osoby uważają, że podczas rzezi Woli życie straciło mniej więcej 38 tysięcy Polaków?
answers: text: Adama Borkiewicza, Władysława Bartoszewskiego oraz Krzysztofa Dunina-Wąsowicza
generative_answer: Adam Borkiewicz, Władysław Bartoszewski oraz Krzysztof Dunin-Wąsowicz

question: Ilu Polaków zamordowano na Woli według Alexandry Richie?
answers: text: około 30–40 tys.
generative_answer: około 30–40 tys.

question: Czy liczba zamordowanych Polaków szacowana przez Andrzeja Janowskiego jest niższa niż ta szacowana przez Tadeusza Komorowskiego?
answers: text: Komendant Główny AK gen. Tadeusz Komorowski ps. „Bór” oceniał, że liczba zamordowanych sięgnęła 30 tys., a Maria Turlejska, Marek Getter i Andrzej Janowski szacowali ją na co najmniej 20 tys.
generative_answer: tak

question: Kiedy doszło do rzezi Woli?
answers: text: w sierpniu 1944 roku
generative_answer: w sierpniu 1944 roku

question: Ile Żydów zginęło podczas rzezi Woli według Marka Stroka?
plausible_answers: text: do 15 tys.
generative_answer: do 15 tys.