Diakon


Diakonat (gr. διάκονος diákonos „sługa”) – pierwszy z trzech stopni święceń sakramentalnych w katolicyzmie i prawosławiu oraz trzecia posługa urzędu duchownego w Kościołach protestanckich.

context: W Kościołach prawosławnych od czasów wczesnochrześcijańskich diakoni pełnili funkcje służebne wobec przełożonych oraz wobec całej społeczności wiernych. Zakres ich działalności pozostał ten sam. Są pomocnikami prezbiterów i biskupów podczas odprawiania nabożeństw, wygłaszają ektenie, czytają fragmenty z Dziejów Apostolskich, Listów Apostolskich i Ewangelię, asystują podczas sprawowania sakramentów i obrzędów. Samodzielnie diakoni nie odprawiają żadnego nabożeństwa. W wyjątkowych wypadkach diakon prawosławny może, podobnie jak każdy chrześcijanin, dokonać chrztu w przypadku braku prezbitera. Za pozwoleniem księdza lub biskupa diakon może nauczać zarówno w cerkwi, jak i poza nią. Diakon, który przyjął stan zakonny, nazywany jest w prawosławiu hierodiakonem. Starsi spośród diakonów, zwłaszcza przy katedrach biskupich noszą w prawosławiu miano protodiakonów (spośród kleru diecezjalnego) oraz archidiakonów (spośród kleru zakonnego). Mianowanie, powierzanie funkcji lub zwalnianie z jej pełnienia należy do biskupa.
qas: question: Czy diakon może poprowadzić mszę świętą?
answers: text: Samodzielnie diakoni nie odprawiają żadnego nabożeństwa
generative_answer: nie

question: Czy chrześcijanin niemający święceń kapłańskich może dokonać chrztu?
answers: text: może, podobnie jak każdy chrześcijanin, dokonać chrztu
generative_answer: tak

question: Jakie prace wykonują diakoni w Kościele?
answers: text: Są pomocnikami prezbiterów i biskupów podczas odprawiania nabożeństw, wygłaszają ektenie, czytają fragmenty z Dziejów Apostolskich, Listów Apostolskich i Ewangelię, asystują podczas sprawowania sakramentów i obrzędów
generative_answer: Są pomocnikami prezbiterów i biskupów podczas odprawiania nabożeństw, wygłaszają ektenie, czytają fragmenty z Dziejów Apostolskich, Listów Apostolskich i Ewangelię, asystują podczas sprawowania sakramentów i obrzędów

question: Jakie funkcje dawniej pełnili diakoni?
answers: text: służebne
generative_answer: służebne

question: Jak nazywa się diakona, który opuścił swoją służbę Kościołowi? 
plausible_answers: text: hierodiakonem
generative_answer: hierodiakonem

context: Katolickie Kościoły wschodnie przez wiele wieków zachowały instytucję diakonatu stałego, lecz w Kościele łacińskim praktyka święcenia stałych diakonów zanikła bardzo wcześnie. Pierwsza decyzja przywrócenia diakonatu jako stałego stopnia hierarchii, została podjęta na soborze trydenckim, lecz nie została zrealizowana. Wypełnienia doczekały się dopiero postanowienia biskupów zebranych na II soborze watykańskim. Ojcowie soborowi zarządzili w Konstytucji dogmatycznej o Kościele „Lumen Gentium”, by zachować diakonat jako właściwy i trwały stopień hierarchiczny. Ponadto zdjęto z diakonów obowiązek bezżenności.
qas: question: Podczas jakiego wydarzenia po raz pierwszy zadecydowano o przywróceniu diakonatowi statusu trwałego stopnia hierarchicznego?
answers: text: soborze trydenckim
generative_answer: soboru trydenckiego

question: W jakim dokumencie zawarto decyzję o przywróceniu diakonatu jako stałego stopnia hierarchii?
answers: text: Konstytucji dogmatycznej o Kościele „Lumen Gentium”
generative_answer: Konstytucji dogmatycznej o Kościele „Lumen Gentium”

question: W jakim odłamie religijnym instytucja stałego diakonatu została bardzo wcześnie porzucona?
answers: text: Kościele łacińskim
generative_answer: Kościele łacińskim

question: Jaka decyzja w sprawie tej posługi została podjęta podczas drugiego soboru watykańskiego, oprócz zachowania diakonatu jako stałego stopnia hierarchicznego?
answers: text: zdjęto z diakonów obowiązek bezżenności
generative_answer: zdjęto z diakonów obowiązek bezżenności