Kult Józefa Piłsudskiego

Kult Józefa Piłsudskiego – działania prowadzone w dwudziestoleciu międzywojennym, a także po zakończeniu tego okresu historii Polski, wokół osoby pierwszego marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. Polegały na przypisywaniu Piłsudskiemu cech genialnego dowódcy, wybitnego stratega i polityka oraz wizjonera.
Już podczas działalności w PPS i walki w Legionach, w otoczeniu przyszłego marszałka pojawiły się osoby fanatycznie mu oddane, podchodzące bezkrytycznie do jego osoby i poleceń przez niego wydawanych. Z tego środowiska wywodziła się grupa polityków rządząca II Rzecząpospolitą. Po odzyskaniu niepodległości popularność Piłsudskiego rosła, szczególnie w związku ze zwycięską wojną polsko-bolszewicką i nieudolnością kolejnych rządów. Przez swoich zwolenników był wówczas postrzegany jako jedyna osoba w Polsce, która jest w stanie wyprowadzić kraj z kryzysu politycznego i gospodarczego.
Po zamachu majowym w 1926 i wprowadzeniu rządów autorytarnych kult Piłsudskiego stał się oficjalną ideologią państwową, której rozpowszechnianie nasiliło się jeszcze po jego śmierci w 1935. Portrety Piłsudskiego wisiały na ścianach w instytucjach i urzędach państwowych. Marszałek był głównym tematem wielu utworów literackich, widniał na obrazach, był honorowym członkiem wielu organizacji, obywatelem honorowym kilkudziesięciu miast, jego imieniem nazywano instytucje, obiekty, statki, samoloty itd. Kult osoby Piłsudskiego był ważnym elementem wychowania patriotycznego, któremu poddawane były dzieci i młodzież w szkołach. W 1938 Sejm uchwalił specjalną ustawę, która pod karą więzienia zakazywała szkalowania imienia Józefa Piłsudskiego.
Podczas okupacji niemieckiej i okresu PRL kult Piłsudskiego był zwalczany przez władze, przyczyniło się to jednak do jego wzmocnienia. Od czasu transformacji systemowej (1989) Piłsudski uznawany jest za jedną z najwybitniejszych postaci w historii kraju. Jest patronem wielu ulic, placów i szkół. W tym okresie powstało również kilkanaście jego pomników.

context: Piłsudski i jego legioniści byli również przedstawiani na całym szeregu obrazów i innych form plastycznych tworzonych przez artystów w dwudziestoleciu międzywojennym. Wśród nich znalazł się Wojciech Kossak (Portret Marszałka Józefa Piłsudskiego – 1928, Marszałek Józef Piłsudski na Kasztance – 1928, Legioniści przed Marszałkiem Piłsudskim – 1935), Feliks Paszkowski (Portret Marszałka Józefa Piłsudskiego – 1935), Jan Henryk Rosen, Jerzy Kossak, Kazimierz Sichulski, Gustaw Rogalski (Polski sfinks Piłsudski – 1928), Stanisław Zawadzki (Marszałek Józef Piłsudski), Konrad Krzyżanowski (Portret Józefa Piłsudskiego – 1920), Bogdan Nowakowski, Jacek Malczewski, Zygmunt Rozwadowski (Piłsudski ze sztabem – 1914), Henryk Barwiński (Piłsudski nad Nidą), Władysław Skoczylas (Józef Piłsudski – 1920), Józef Świrysz-Ryszkiewicz (Komendant wśród piechurów), Ludomir Sleńdziński (Piłsudski pod Wilnem – 1927), Józef Mehoffer i Zdzisław Czermański (13 portretów marszałka z 1935). Przy różnych okazjach wybito również wiele medali pamiątkowych z Piłsudskim. Jego podobizna znalazła się na monetach 2-, 5- i 10-złotowych, a także na serii znaczków pocztowych. Marszałkowi poświęcono w 1935 film pełnometrażowy, a także – jeszcze przed zamachem majowym – nagrano płytę gramofonową z dwoma krótkimi przemówieniami Piłsudskiego.
qas: question: Czy Piłsudski został sportretowany przez Rogalskiego?
plausible_answers: text: Gustaw Rogalski (Polski sfinks Piłsudski
generative_answer: Gustaw Rogalski (Polski sfinks Piłsudski

question: W którym roku powstał obraz Piłsudski pod Wilnem?
answers: text: 1927
generative_answer: 1927

question: Z kim Bogdan Nowakowski współtworzył obraz Piłsudski ze sztabem?
answers: text: Jacek Malczewski, Zygmunt Rozwadowski
generative_answer: Jacek Malczewski, Zygmunt Rozwadowski

question: Kto jest autorem obrazu Piłsudski nad Nidą?
answers: text: Henryk Barwiński
generative_answer: Henryk Barwiński

question: Czy Piłsudski kiedykolwiek wystąpił w filmie?
plausible_answers: text: Marszałkowi poświęcono w 1935 film pełnometrażowy
generative_answer: tak