ORP Gryf (1936)

ORP Gryf – polski stawiacz min z okresu międzywojennego, zbudowany w latach 1934−1938 we Francji, największy bojowy okręt Marynarki Wojennej II RP. Podczas krótkiej służby był wykorzystywany między innymi jako okręt szkolny. Po agresji niemieckiej 1 września 1939 roku wziął udział w nieudanej próbie postawienia zagrody minowej na Zatoce Gdańskiej (plan Rurka), zniweczonej w efekcie bitwy powietrzno-morskiej z bombowcami Luftwaffe. Zacumowany na stałe w porcie helskim, rankiem 3 września uczestniczył w pojedynku artyleryjskim z niemieckimi niszczycielami. Tego samego dnia został zbombardowany i zatopiony przez lotnictwo niemieckie.

context: Uszkodzony „Gryf” zawrócił do portu helskiego. Ranni zostali przewiezieni do szpitali, a okręt zadokowany dla usunięcia powstałych uszkodzeń, głównie urządzenia sterowego. Wieczorem na stawiacz min dotarł nowy dowódca, komandor porucznik Stanisław Hryniewiecki. Ponieważ cały zapas min będący do dyspozycji znajdował się na krypach kotwiczących w rejonie Jamy Kuźnickiej, niemożliwe było natychmiastowe załadowanie kolejnych na „Gryfa”, co pozwoliłoby na powtórzenie próby postawienia zagrody. 2 września Dowództwo Floty podjęło decyzję o przekształceniu „Gryfa” w pływającą baterię, broniącą cypla od strony Zatoki Gdańskiej. Dołączył do niego również „Wicher”. Na okręcie pozostawiono jedynie część załogi, niezbędną dla funkcjonowania artylerii, reszta weszła w skład lądowej obrony Helu. Późnym popołudniem uczestniczyła ona w odpieraniu kolejnego nalotu na Hel. Przez całą noc z 2 na 3 września trwały naloty nękające, prowadzone przez samoloty Kü.Fl.Gr.506 (Küstenfliegergruppe – dywizjon lotnictwa obrony wybrzeża). Nie wyrządziły co prawda większych szkód, ale nie pozwoliły zasnąć ani załodze lądowej obrony Helu, ani zakotwiczonych okrętów.
qas: question: Dlaczego nie można było dostarczyć nowych min na okręt?
answers: text: Ponieważ cały zapas min będący do dyspozycji znajdował się na krypach kotwiczących w rejonie Jamy Kuźnickiej
generative_answer: Ponieważ cały zapas min będący do dyspozycji znajdował się na krypach kotwiczących w rejonie Jamy Kuźnickiej

question: Jaki obszar miał ochraniać "Gryf" po 2 września?
answers: text: cypla od strony Zatoki Gdańskiej
generative_answer: cypel od strony Zatoki Gdańskiej

question: Jaka jednostka, oprócz "Gryfa", została skierowana do ochrony cypla?
answers: text: „Wicher”
generative_answer: „Wicher”

question: Jaka formacja zaatakowała Półwysep Helski z 2 na 3 września?
answers: text: Kü.Fl.Gr.506
generative_answer: Kü.Fl.Gr.506

question: Czy natarcie Kü.Fl.Gr.506 doprowadziło do poważnych zniszczeń?
answers: text: Nie wyrządziły co prawda większych szkód
generative_answer: nie

context: Głównym uzbrojeniem „Gryfa” były miny morskie. Podstawowym typem tej broni w PMW, przeznaczonym do stawiania z jednostek nawodnych, była mina kontaktowa wz. 08, wywodząca się z konstrukcji rosyjskiej z okresu I wojny światowej. Według kontraktu ze stocznią „Gryf” miał przenosić minimum 300 min tego lub zbliżonych typów, co stanowiło normalny ładunek. Maksymalny zapas miał wynosić natomiast pierwotnie 600 min. Pierwotnie okręt mógł je stawiać z ośmiu torów minowych, z tego czterech na odkrytym rufowym pokładzie górnym i czterech na międzypokładzie (pokładzie głównym), co dawało mu wyjątkowo duże możliwości ofensywne. Miny przechowywane były zasadniczo na torach w komorze minowej na śródokręciu poniżej linii wodnej, skąd były transportowane windami na wyższe pokłady. Po przybyciu do Polski zdecydowano jednak o przystosowaniu okrętu w większym stopniu do pełnienia funkcji szkolnych i prawdopodobnie już latem 1938 roku zlikwidowano możliwość przenoszenia min na międzypokładzie rufowym, urządzając tam pomieszczenia dla ok. 60 podchorążych. Furty rufowe zaspawano, pozostawiając możliwość stawiania min tylko z czterech torów na pokładzie górnym. Podawany jest maksymalny ładunek 511 min, jednak nie jest jasne, czy dotyczy to stanu po przypłynięciu do Polski, czy po dalszej przebudowie. Istnieją jednak przesłanki by sądzić, że obciążenie „Gryfa” pełnym ładunkiem min, o łącznej masie ponad 300 ton, wpłynęłoby negatywnie na właściwości żeglugowe jednostki. Drugim typem miny morskiej, używanej w PMW przed wybuchem wojny, była SM-5, konstrukcji francuskiej firmy Sauter-Harle (oryginalne oznaczenie producenta H5), przeznaczona w zasadzie do użycia z podwodnych stawiaczy min typu „Wilk”, ale po dokonanych w Polsce modernizacjach możliwa do zastosowania z okrętów nawodnych.
qas: question: Ile pocisków liczył zwykły ładunek na pokładzie ORP "Gryf"?
answers: text: minimum 300 min
generative_answer: minimum 300 min

question: Na jakiej wysokości składowano materiały wybuchowe na statku ORP "Gryf"?
answers: text: poniżej linii wodnej
generative_answer: Poniżej lini wodnej

question: Za pomocą jakich rozwiązań przenoszono miny na inne piętra na pokładzie "Gryfa"?
answers: text: windami
generative_answer: Za pomocą wind

question: Ile pomieszczeń stworzono w 1938 roku dla kadry podchorążych na pokładzie "Gryfa"?
plausible_answers: text: pomieszczenia dla ok. 60 podchorążych
generative_answer: pomieszczenia dla ok. 60 podchorążych

question: Czym jest SM-5?
answers: text: typem miny morskiej
generative_answer: Typem miny morskiej