Boże Narodzenie w Polsce

Boże Narodzenie w Polsce – najważniejsze i najuroczyściej obchodzone, obok Wielkanocy, święto religijne w Polsce. Jego tradycje ukształtowały się na przestrzeni wieków, gdy zwyczaje pochodzące z czasów pogańskich poprzeplatały się ze zwyczajami wprowadzonymi przez Kościół. Na ich kształt miały także wpływ inne obrządki kościelne oraz tradycje ludowe. Obecnie Boże Narodzenie ma charakter święta rodzinnego i najczęściej jest obchodzone w gronie najbliższych.

context: W liturgii kościelnej, zgodnie z postanowieniami II Soboru Watykańskiego, Boże Narodzenie rozpoczynają odprawiane w wigilię nieszpory. W Polsce ten czas liczy się od zapadnięcia zmroku i pojawienia się na niebie „pierwszej gwiazdki”. Jest to symboliczne nawiązanie do Gwiazdy Betlejemskiej zwiastującej narodziny Jezusa, którą według Biblii ujrzeli na niebie Trzej Królowie. Wieczerzę, jak każe obyczaj postną, rozpoczyna się modlitwą i czytaniem fragmentu Ewangelii Mateusza, Łukasza lub Jana w części dotyczącej narodzin Jezusa. Potem uczestnicy wieczerzy wzajemnie przełamują się opłatkiem, jednocześnie składając sobie życzenia. Na stole przykrytym białym obrusem z wiązką sianka pod spodem, ustawia się o jedno nakrycie więcej niż wynosi liczba zgromadzonych osób. Dodatkowe miejsce przy stole wigilijnym przeznaczone jest dla niezapowiedzianego gościa lub nieobecnej, bliskiej osoby. W tym dniu bowiem nikt nie powinien być sam.
qas: question: Fragmenty jakich Ewangelii czyta się przed uroczystą kolacją?
answers: text: Mateusza, Łukasza lub Jana
generative_answer: Mateusza, Łukasza lub Jana

question: Czy zgodnie z tradycją wszystkie miejsca przy wigilijnym stole muszą być zajęte?
answers: text: Na stole przykrytym białym obrusem z wiązką sianka pod spodem, ustawia się o jedno nakrycie więcej niż wynosi liczba zgromadzonych osób
generative_answer: nie

question: Dla kogo zostawia się dodatkowe nakrycie przy stole?
answers: text: niezapowiedzianego gościa lub nieobecnej, bliskiej osoby
generative_answer: niezapowiedzianego gościa lub nieobecnej, bliskiej osoby

question: Co w Polskiej tradycji symbolicznie rozpoczyna Boże Narodzenie?
answers: text: pojawienia się na niebie „pierwszej gwiazdki”
generative_answer: pojawienie się na niebie "pierwszej gwiazdki"

question: Jakie nabożeństwo rozpoczyna Boże Narodzenie w kalendarzu liturgicznym?
answers: text: nieszpory
generative_answer: nieszpory

context: Tradycyjnie dniem poprzedzający Boże Narodzenie i kończącym okres adwentu jest Wigilia Bożego Narodzenia. Dawniej stanowiła ona przygotowanie do świąt, ale po reformie kalendarza stała się ich częścią. W tym dniu sprzątano domy oraz dekorowano je snopami zboża, które ustawiano w kątach pokoi. Miały symbolizować pomyślność i dostatek. Ponadto domy ozdabiano iglastymi gałązkami zwanymi podłaźniczkami, które umieszczano w różnych miejscach. Zwyczaj ubierania choinki pojawił się w Polsce dopiero w XVIII wieku i przywędrował z Niemiec.
qas: question: Kiedy odbywa się wigilia?
answers: text: dniem poprzedzający Boże Narodzenie
generative_answer: W dniu poprzedzającym Boże Narodzenie

question: Czy Wigilia zawsze była elementem świąt?
answers: text: Dawniej stanowiła ona przygotowanie do świąt, ale po reformie kalendarza stała się ich częścią
generative_answer: nie

question: Co ustawiano w wigilię w kątach domostw?
answers: text: snopami zboża
generative_answer: Snopy zboża

question: Co symbolizuje zboże?
answers: text: pomyślność i dostatek
generative_answer: pomyślność i dostatek

question: Kiedy choinki zaczęły pojawiać się w Polsce?
plausible_answers: text: w XVIII wieku
generative_answer: w XVIII wieku