ORP Tur

ORP Tur – polski trałowiec bazowy z okresu zimnej wojny, jeden z trzech zbudowanych na radzieckiej licencji trałowców proj. 254K. Okręt został zwodowany 22 grudnia 1956 roku w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, a do służby w Marynarce Wojennej przyjęto go 6 sierpnia 1957 roku. Intensywnie eksploatowana jednostka, oznaczona znakami burtowymi T-62, a następnie 602, większą część służby spędziła w 12. Dywizjonie Trałowców Bazowych 8. Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu. W 1978 roku trałowiec został przebudowany na okręt badawczy i w tym charakterze służył do października 1991 roku, jako ostatnia z polskich jednostek projektu 254. W oczekiwaniu na złomowanie okręt zatonął podczas sztormu w Gdyni 14 stycznia 1993 roku, a następnie został podniesiony i rozebrany.

context: W kwietniu 1964 roku jednostka – wraz z bliźniaczymi trałowcami „Żubr” i „Łoś” – została przeniesiona do Świnoujścia, włączona do utworzonej (rozkazem Dowódcy Marynarki Wojennej nr 055/Org. z 20 sierpnia 1964 roku) Grupy Trałowców Bazowych. Po reorganizacji floty przeprowadzonej w czerwcu 1965 roku okręt przyporządkowany został do 12. Dywizjonu Trałowców Bazowych 8. Flotylli Obrony Wybrzeża, nadal operując ze Świnoujścia. W grudniu tego roku jednostka wzięła udział w akcji ratowniczej okrętu podwodnego ORP „Sęp”, na którym doszło do wybuchu w przedziale akumulatorów i pożaru (po ugaszeniu ognia okręt podwodny został przeholowany do bazy w Świnoujściu). Prócz prac trałowych okręt wykorzystywano też do pełnienia służby dozorowej, m.in. rejonu Cieśnin Duńskich, a także wspólnych ćwiczeń z jednostkami 2. Brygady Okrętów Desantowych. W 1969 roku jednostka (wraz z bliźniaczymi trałowcami bazującymi w Świnoujściu) wzięła udział w ćwiczeniach Układu Warszawskiego „Odra – Nysa 69”, a 28 czerwca 1970 roku uczestniczyła w morskiej paradzie z okazji 25-lecia Marynarki Wojennej PRL. W drugiej połowie sierpnia 1970 roku okręt wziął udział w poszukiwaniu brytyjskich min niekontaktowych na wodach międzynarodowych w Zatoce Meklemburskiej. Latem 1972 roku zadaniem jednostki było sprawdzenie północnego toru wodnego Świnoujścia, z którego korzystały promy pasażerskie. W kolejnych latach służby okręt wielokrotnie uczestniczył w ćwiczeniach zabezpieczania desantu, rejsach szkoleniowych z podchorążymi Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej na pokładzie i uciążliwych, wielodniowych rejsach dozorowych. W czerwcu 1975 roku okręt uczestniczył w ćwiczeniach o kryptonimie Posejdon-75. Podczas długoletniej służby modernizacji poddano wyposażenie radioelektroniczne okrętu: w latach 70. radar Lin-M został zastąpiony nowszym TRN-823, radiostację R-609 wymieniono na R-619, zamontowano też w miejsce radionamiernika ARP-50-1,2M odbiorniki brytyjskiego systemu radionawigacyjnego Decca.
qas: question: Dokąd przetransferowano trałowiec w 1964 roku?
answers: text: do Świnoujścia
generative_answer: do Świnoujścia

question: W jakiej operacji uczestniczył trałowiec w grudniu 1965 roku?
answers: text: w akcji ratowniczej okrętu podwodnego ORP „Sęp”
generative_answer: w akcji ratowniczej okrętu podwodnego ORP „Sęp”

question: Jak nazywały się ćwiczenia, w których uczestniczył okręt w 1969 roku?
answers: text: „Odra – Nysa 69”
generative_answer: „Odra – Nysa 69”

question: Kiedy odbył się jubileuszowy pochód Marynarki Wojennej, w którym uczestniczył okręt?
answers: text: 28 czerwca 1970
generative_answer: 28 czerwca 1970

question: Jaką nazwę nosiły ćwiczenia, w których brał udział trałowiec w 1975 roku?
answers: text: Posejdon-75
generative_answer: Posejdon-75

context: Pierwszym dowódcą jednostki został w sierpniu 1957 roku por. mar. Zenon Kulej. Okręt z oznaczeniem burtowym T-62 początkowo wchodził w skład Dywizjonu Trałowców Brygady Obrony Wodnego Rejonu Głównej Bazy, stacjonując na Helu. W 1959 roku jednostka po raz pierwszy publicznie zaprezentowała się polskiej publiczności, zgromadzonej w Szczecinie podczas Dni Morza. W tym roku jednostka wzięła udział w trałowaniu redy Kołobrzegu. 4 stycznia 1960 roku numer burtowy trałowca został zmieniony na 602. Tego roku okręt uczestniczył w poszukiwaniu min wokół portu w Oksywiu. Trałowiec przeplatał rutynową służbę wizytami zagranicznymi, odwiedzając w listopadzie 1960 roku Leningrad i we wrześniu następnego roku Tallinn.
qas: question: Kto jako pierwszy objął dowództwo nad tym okrętem?
answers: text: por. mar. Zenon Kulej
generative_answer: por. mar. Zenon Kulej

question: Do jakiej jednostki wojskowej należał na początku swojej działalności?
answers: text: Dywizjonu Trałowców Brygady Obrony Wodnego Rejonu Głównej Bazy
generative_answer: Dywizjonu Trałowców Brygady Obrony Wodnego Rejonu Głównej Bazy

question: W trakcie jakiego wydarzenia po raz pierwszy ORP Tur został przedstawiony polskiej publice?
answers: text: Dni Morza
generative_answer: Dni Morza

question: Jakie czynności służbowe wykonywał w 1960 roku?
answers: text: poszukiwaniu min wokół portu w Oksywiu
generative_answer: poszukiwanie min wokół portu w Oksywiu

question: W jakim mieście odbył swoją pierwszą misję służbową?
plausible_answers: text: Szczecinie
generative_answer: Szczecinie