Admirał Fłota Sowietskogo Sojuza Kuzniecow

Admirał Fłota Sowietskowo Sojuza Kuzniecow (ros. Адмирал флота Советского Союза Кузнецов), skrócona nazwa: Admirał Kuzniecow — radziecki, następnie rosyjski lotniskowiec, znajdujący się w służbie od roku 1991 do chwili obecnej; jedyny zbudowany okręt projektu 1143.5, klasyfikowany oficjalnie jako ciężki krążownik lotniczy (ros. skrót TAWKR). W toku budowy nosił kolejno nazwy: „Riga”, „Leonid Breżniew” i „Tbilisi”. Jest to pierwszy i jedyny klasyczny lotniskowiec ukończony dla marynarki ZSRR lub Rosji. W momencie wejścia do służby był największym okrętem zbudowanym w Europie lub należącym do państw europejskich: (wyporność maksymalna 61 390 t, długość 306,45 m). Wyróżnia się tym, że jako pierwszy lotniskowiec przystosowany jest do przenoszenia nowoczesnych samolotów odrzutowych konwencjonalnego startu bez użycia katapulty, a przy pomocy skoczni (system STOBAR). Z tego powodu, pomimo swojej wielkości, okręt dysponuje jednak umiarkowaną siłą bojową, gdyż asortyment przenoszonych samolotów oraz masa ich uzbrojenia są ograniczone. Na gotowości bojowej okrętu przez większość służby negatywnie odbijały się również kłopoty finansowe Rosji, i pomimo możliwości przenoszenia do 50 statków powietrznych, w praktyce bazuje na nim nie więcej niż 30 samolotów i śmigłowców. Zadebiutował bojowo w listopadzie 2016 roku podczas interwencji w wojnie domowej w Syrii. Od 2017 roku okręt znajduje się w remoncie, przebiegającym z przeszkodami. Półbliźniaczym okrętem (projektu 1143.6) jest pierwszy chiński lotniskowiec „Liaoning”.

context: Po wejściu do służby w styczniu 1991 roku, początkowo lotniskowiec przebywał na Morzu Czarnym, gdzie uczestniczył w programie prób państwowych samolotów i śmigłowców pokładowych, od września prowadzono też na nim szkolenie lotników z 100. Pokładowego Pułku Lotnictwa Myśliwskiego (100 KIAP). Badano na nim zarówno Su-27K, jak i MiG-29K. Czasowo okręt wchodził w skład 30. Dywizji Okrętów Floty Czarnomorskiej. Nosił wówczas numer burtowy 113. 1 grudnia 1991 roku program prób przerwano i „Admirał Kuzniecow”, z samymi śmigłowcami na pokładzie, wypłynął z Sewastopola przez Morze Śródziemne do miejsca przeznaczenia – rosyjskiej Floty Północnej, z bazą w Widiajewie w Zatoce Kolskiej (rejs przyspieszono w związku z rozpadem ZSRR i widmem podziału Floty Czarnomorskiej między Rosję a Ukrainę). Podczas rejsu eskortowały go zmieniające się okręty radzieckie, a śledziły go różne okręty i samoloty państw NATO. Na miejsce przybył 20 grudnia 1991 roku, po czym został wcielony do 43. (Atlantyckiej) Dywizji Krążowników Rakietowych. 1 kwietnia 1992 roku rozkazem dowódcy Floty został włączony w skład okrętów pierwszej linii. W tym czasie na lotniskowcu nie stacjonowały jeszcze na stałe samoloty, których pokładowe wersje przechodziły dopiero na nim próby państwowe, a jedynie śmigłowce. Dopiero od 1993 roku na wyposażenie zaczęły wchodzić seryjne myśliwce Su-27K (później oznaczone Su-33). W 1994 roku „Kuzniecow” brał udział po raz pierwszy w ćwiczeniach Floty Północnej, zestrzeliwując przy pomocy swoich samolotów cel latający i zdobywając 1. miejsce we Flocie w konkurencji ostrzeliwania rakietami celów nawodnych (w kolejnym roku ponowił ten sukces). Zimą z 1994 na 1995 rok lotniskowiec przeszedł remont kotłów; mimo to wkrótce doznały one uszkodzeń podczas sztormu (zasolenia rur), których nie zdążono usunąć przed końcem roku. Przez pierwszy okres służby dopracowywano jeszcze szereg systemów i okręt osiągnął gotowość operacyjną dopiero w 1995 roku. W 1991 roku „Kuzniecow” przepłynął 15 650 mil morskich, w latach 1992–1995 tylko nieco ponad 5000 Mm rocznie.
qas: question: Jaki numer burtowy posiadał Admirał Kuzniecow?
answers: text: 113
generative_answer: 113

question: Co było miejscem przeznaczenia Admirała Kuzniecowa? 
answers: text: rosyjskiej Floty Północnej
generative_answer: rosyjska Flota Północna

question: W jakiej zatoce była zlokalizowana rosyjska Flota Północna?
answers: text: Kolskiej
generative_answer: Kolskiej

question: Czy „Admirał Kuzniecow” był śledzony przez inne państwa?
answers: text: a śledziły go różne okręty i samoloty państw NATO
generative_answer: tak

question: W którym roku „Kuzniecow” zastrzelił swój pierwszy lotniskowiec nieprzyjaciela?
plausible_answers: text: 1994
generative_answer: 1994

context: Zasięg działania samolotów jest dodatkowo ograniczony brakiem samolotów do uzupełniania paliwa w powietrzu. Istnieje możliwość tankowania w powietrzu z innych samolotów Su-33 i MiG-29K przy użyciu podwieszanych zasobników, odpowiednio UPAZ-A i PAZ-1MK, lecz nie jest jasne, czy jest ona wykorzystywana w praktyce. Odciąga to przy tym użyte w tym celu samoloty od zadań bojowych. Istotnym elementem ograniczającym możliwości okrętu, w tym możliwość wczesnego wykrycia samolotów przeciwnika i efektywnego użycia samolotów własnych, jest brak samolotów wczesnego ostrzegania. Dla kolejnego lotniskowca „Wariag” przewidziano już w tym celu nowo projektowane turbośmigłowe Jak-44, podobne do amerykańskich E-2 Hawkeye. Ich rolę na „Kuzniecowie” spełniać miały śmigłowce Ka-31, które jednak mają słabsze parametry, jak czas patrolowania i odległość wykrywania celów, a nadto przez część okresu służby marynarka nimi nie dysponowała. Okręt nie przenosi samolotów zwalczania okrętów podwodnych, a jedynie śmigłowce, dysponujące mniejszą prędkością i promieniem działania; a także brak jest samolotów walki radioelektronicznej. Te ostatnie opracowywane były na bazie Su-27K, lecz nie doszło do ich wdrożenia. Liczebność zabieranej grupy lotniczej (opisana szczegółowo wyżej) jest w praktyce ograniczona nie tylko ze względu na pojemność okrętu, lecz przede wszystkim na kłopoty budżetowe Rosji i ograniczenie się do produkcji małych serii samolotów. Liczebność grupy lotniczej może być doprowadzona w wariancie ochrony przeciwlotniczej do 30–32 myśliwców Su-33, ale kosztem mniejszej liczby śmigłowców. Uniwersalność okrętu miała być zapewniona przez wyposażenie w silną stację hydrolokacyjną i liczną grupę śmigłowców do zwalczania okrętów podwodnych, lecz podkreśla się, że jednoczesne prowadzenie operacji śmigłowców przeciwpodwodnych i osłony myśliwskiej jest niemożliwe z uwagi na niską przepustowość pokładu i systemów okrętu.
qas: question: W jaki sposób samoloty te mogą uzupełnić zapas paliwa w powietrzu?
answers: text: z innych samolotów Su-33 i MiG-29K przy użyciu podwieszanych zasobników, odpowiednio UPAZ-A i PAZ-1MK
generative_answer: z innych samolotów Su-33 i MiG-29K przy użyciu podwieszanych zasobników, odpowiednio UPAZ-A i PAZ-1MK

question: Na jakie możliwości tego lotniskowca wpływa negatywnie nieobecność samolotów wczesnego ostrzegania?
answers: text: możliwość wczesnego wykrycia samolotów przeciwnika i efektywnego użycia samolotów własnych
generative_answer: możliwość wczesnego wykrycia samolotów przeciwnika i efektywnego użycia samolotów własnych

question: Jakie śmigłowce służyły za inspirację przy tworzeniu modelu Ka-31?
plausible_answers: text: E-2 Hawkeye
generative_answer: E-2 Hawkeye

question: Dlaczego liczebność maszyn lotniczych obecnych na pokładzie tego lotniskowca jest ograniczona?
answers: text: nie tylko ze względu na pojemność okrętu, lecz przede wszystkim na kłopoty budżetowe Rosji i ograniczenie się do produkcji małych serii samolotów
generative_answer: nie tylko ze względu na pojemność okrętu, lecz przede wszystkim na kłopoty budżetowe Rosji i ograniczenie się do produkcji małych serii samolotów

question: Jakie aspekty miały przysłużyć się uniwersalności „Kuzniecowa”?
answers: text: wyposażenie w silną stację hydrolokacyjną i liczną grupę śmigłowców do zwalczania okrętów podwodnych
generative_answer: wyposażenie w silną stację hydrolokacyjną i liczną grupę śmigłowców do zwalczania okrętów podwodnych