Przeszczepienie nerki

Przeszczepienie nerki – zabieg medyczny polegający na operacyjnym wprowadzeniu do ciała biorcy zdrowej nerki (pochodzącej od żywego lub zmarłego dawcy), która przejmuje funkcję filtracyjną. Przeszczepienie jest metodą z wyboru leczenia przewlekłej niewydolności nerek w stadium zaawansowanym (wymagającym regularnych dializ).
Kwalifikacją do zabiegu i zgłoszeniem pacjenta do krajowej listy osób oczekujących na przeszczepienie zajmuje się prowadzący lekarz specjalista; proces wyszukania odpowiedniego biorcy i pobrania narządu jest nadzorowany przez koordynatorów transplantacji na szczeblu lokalnym i regionalnym. Sama operacja polega na dokonaniu dwóch połączeń naczyniowych (tętniczego i żylnego) oraz umocowania fragmentu moczowodu do pęcherza moczowego biorcy. Ze względu na występującą zwykle niezgodność tkankową biorca musi do końca życia przyjmować leki immunosupresyjne.
Na świecie rocznie dokonuje się około 80 tysięcy przeszczepień nerek; w Polsce liczba ta od dziesięciu lat kształtuje się na poziomie 900–1150. Głównym czynnikiem wpływającym na śmiertelność, oprócz komplikacji okołozabiegowych, pozostaje ryzyko odrzucenia przeszczepu. Przeciętnie w Polsce po 5 latach 76–88% przeszczepionych nerek nadal spełnia swoje funkcje; lepsze rokowanie zapewnia dobra zgodność tkankowa i pochodzenie narządu od dawcy żywego.

context: Rutynowo przeprowadza się odpowiednie badania dodatkowe, które, tak jak w wypadku dawcy żywego, pomagają ocenić ogólny stan kliniczny dawcy. Jakość samej nerki opisuje się podług skali punktowej. Uwzględnia ona czynniki ryzyka, mogące niekorzystnie odbić się na pracy narządu w przyszłości: nadciśnienie tętnicze, udar mózgu jako przyczyna zgonu, wiek, szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej (według Cockrofta-Gaulta) i układ HLA. Wynik pozwala zakwalifikować przypadek do grupy potencjalnych dawców, dawców marginalnych lub wykluczyć możliwość przeszczepienia.
qas: question: Za pomocą jakiej skali ocenia się nerkę dawcy?
answers: text: punktowej
generative_answer: punktowej

question: Co w tym przypadku stanowi potencjalne czynniki ryzyka, które mogą negatywnie wpływać na funkcjonowanie nerki po przeszczepie?
answers: text: nadciśnienie tętnicze, udar mózgu jako przyczyna zgonu, wiek, szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej (według Cockrofta-Gaulta) i układ HLA
generative_answer: nadciśnienie tętnicze, udar mózgu jako przyczyna zgonu, wiek, szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej (według Cockrofta-Gaulta) i układ HLA

question: Na co pozwala przyjęta skala oceny jakości nerek?
answers: text: zakwalifikować przypadek do grupy potencjalnych dawców, dawców marginalnych lub wykluczyć możliwość przeszczepienia
generative_answer: zakwalifikować przypadek do grupy potencjalnych dawców, dawców marginalnych lub wykluczyć możliwość przeszczepienia

question: Czy nerkę można przeszczepić jedynie od dawcy martwego?
answers: text: Rutynowo przeprowadza się odpowiednie badania dodatkowe, które, tak jak w wypadku dawcy żywego, pomagają ocenić ogólny stan kliniczny dawcy
generative_answer: nie

question: Czyja metoda pozwala określić filtrację kłębuszkową nerek?
answers: text: Cockrofta-Gaulta
generative_answer: Cockrofta-Gaulta