clarin-pl/poquad huggingface dataset:
Anna Boleyn

Anna Boleyn (ur. ok. 1501, zm. 19 maja 1536 w Londynie) – córka Tomasza Boleyna i Elżbiety Howard, druga żona króla Henryka VIII Tudora, koronowana w 1533 na królową Anglii i Irlandii, matka Elżbiety I Tudor.

context: Kiedy emocje po wspaniałej koronacji opadły, Anna Boleyn zaczęła przygotowywać się do porodu. Według zwyczaju, na kilka tygodni przed spodziewanym rozwiązaniem królowa wycofywała się z dworskiego życia, zajmując specjalnie przygotowane dla niej komnaty w Greenwich Palace. Anna Boleyn zajęła swoje komnaty 26 sierpnia 1533. Wszyscy astrolodzy i medycy królewscy zapewniali, iż urodzi się syn. Na poród nie czekała długo, gdyż już 7 września 1533 na świat przyszła księżniczka Elżbieta. Henryk VIII nie krył rozczarowania, był bowiem przekonany, że urodzi się w końcu syn i następca tronu. W 1534 r. królowa Anna była ponownie w ciąży. W tym okresie Anna i Henryk cieszyli się spokojem i ciągle byli sobie oddani, ciąża jednak zakończyła się poronieniem przed świętami Bożego Narodzenia 1534. Wkrótce w ich małżeństwie rozpoczęły się problemy. Anna Boleyn dowiedziała się o kochankach króla i dawała wyraz zazdrości, gdyż wiedziała, że zainteresowanie Henryka VIII innymi kobietami stanowiło dla niej zagrożenie. Zazdrosna Anna uknuła intrygę mającą na celu pozbycie się nowej miłości Henryka. Pomogła jej w tym Jane Parker. Gdy Henryk odkrył, co się dzieje, wpadł w złość i wygnał Lady Rochford na kilka miesięcy z dworu. Dyskutował z Cranmerem i Cromwellem możliwość rozwodu z Anną bez konieczności powrotu do Katarzyny.
qas: question: Dlaczego Henryk VIII był rozczarowany narodzinami córki?
answers: text: był bowiem przekonany, że urodzi się w końcu syn i następca tronu
generative_answer: był bowiem przekonany, że urodzi się w końcu syn i następca tronu

question: Kto był pierwszym dzieckiem Anny Boleyn?
plausible_answers: text: księżniczka Elżbieta
generative_answer: księżniczka Elżbieta

question: Dlaczego królowa była zazdrosna o kochanki Henryka?
answers: text: gdyż wiedziała, że zainteresowanie Henryka VIII innymi kobietami stanowiło dla niej zagrożenie
generative_answer: gdyż wiedziała, że zainteresowanie Henryka VIII innymi kobietami stanowiło dla niej zagrożenie

question: Gdzie Anna poroniła drugie dziecko?
plausible_answers: text: w Greenwich Palace
generative_answer: w Greenwich Palace

question: Jaki plan chciał zrealizować Henryk VIII, gdy małżeństwo z Anną przestało go interesować?
answers: text: rozwodu z Anną bez konieczności powrotu do Katarzyny
generative_answer: rozwód z nią bez konieczności powrotu do Katarzyny
Mistrzostwa świata w szachach 2021

Mecz szachowy o tytuł indywidualnego mistrza świata, rozegrany pomiędzy broniącym tytułu Magnusem Carlsenem z Norwegii a pretendentem Janem Niepomniaszczim z Rosji w dniach 26 listopada - 10 grudnia 2021 roku w Dubaju. Carlsen przystąpił do rywalizacji jako panujący od 2013 roku mistrz świata, natomiast Niepomniaszczij prawo udziału zdobył jako zwycięzca turnieju pretendentów, który odbył się w marcu 2020 i kwietniu 2021 w Jekaterynburgu. Mecz zakończył się zwycięstwem Carlsena, który tym samym obronił tytuł, w stosunku 7½ do 3½.

context: Po raz czwarty w meczu gracze wybrali obronę Morphy’ego w partii hiszpańskiej. Carlsen ponownie sygnalizował gotowość do gry gambitu Marshalla, jednakże po raz trzeci Niepomniaszczij zagrał 8.a4 na co Carlsen po raz drugi zagrał 8. ... Wb8. Chociaż w piątej partii uzyskał niewielką przewagę, Niepomniaszczij jako pierwszy zmienił kolejność posunięć zapewne obawiając się wzmocnień przygotowanych przez sztab Carlsena. Tym razem gracz rosyjski wybrał 10.d3 zamiast 10.c3, a pomysł był jasny: postawienie skoczka na c3 zamiast d2, aby następnie szybko postawić go na d5. Niepomniaszczij zagrał 18. cxd4 po czym pozycja się uprościła i po 41 ruchu gracze zgodzili się na remis..
qas: question: Prawdopodobnie dlaczego rosyjski szachista przestawił kolejność swoich ruchów?
answers: text: obawiając się wzmocnień przygotowanych przez sztab Carlsena
generative_answer: z obawy przed wzmocnieniami przgotowanymi przez sztab Carlsena

question: Jakim wynikiem zakończył się mecz?
answers: text: remis
generative_answer: remisem

question: Na jaki ruch zdecydował się Niepomniaszczij zamiast postawienia skoczka na d2?
answers: text: postawienie skoczka na c3
generative_answer: postawienie skoczka na c3

question: Który raz gracze rywalizowali ze sobą o tytuł mistrza świata?
plausible_answers: text: czwarty
generative_answer: czwarty
Letnie Igrzyska Olimpijskie 1980

XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie (oficjalnie Igrzyska XXII Olimpiady) rozgrywane były w Moskwie w dniach 19 lipca–3 sierpnia 1980. W zawodach olimpijskich udział brało 5217 sportowców, z czego ponad 1/5 stanowiły kobiety. Igrzyska zostały zbojkotowane przez większość krajów zachodnich.

context: Polska reprezentacja liczyła 321 osób i zdobyła łącznie 32 medale, w tym 3 złote, 14 srebrnych i 15 brązowych. Wynik ten zapewnił dziesiąte miejsce w klasyfikacji medalowej. Pierwsze miejsce zajęli reprezentanci ZSRR, drugie – NRD, a trzecie – Bułgarii. Najwięcej medali, oprócz wyżej wspomnianego Aleksandra Ditiatina, zdobyły pływaczki Caren Metschuck (trzy złote medale i jeden srebrny), Barbara Krause (trzy złote medale) oraz Rica Reinisch (trzy złote medale) – wszystkie pochodziły z NRD, a także gimnastyk Nikołaj Andrianow, kajakarz Władimir Parfienowicz oraz pływak Władimir Salnikow (wszyscy trzej reprezentowali Związek Radziecki i zdobyli po trzy złote medale). XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie zakończyły się w dniu 3 sierpnia 1980 roku.
qas: question: Ile sportowców z Polski pojechało na XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie? 
answers: text: 321
generative_answer: 321

question: Ile medali za pierwsze miejsce zdobyli Polacy na XXII letnich Igrzyskach Olimpijskich? 
answers: text: 3
generative_answer: 3

question: Które miejsce, w klasyfikacji medalowej, mieli Polacy na XXII Letnich Igrzyskach Olimpjskich?
answers: text: dziesiąte
generative_answer: dziesiąte

question: Jaki zawodnik zdobył najwięcej medali?
answers: text: Aleksandra Ditiatina
generative_answer: Aleksander Ditiatin

question: Kiedy zaczęły się XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie?
plausible_answers: text: 3 sierpnia 1980 roku
generative_answer: 3 sierpnia 1980 roku
Łuck

Łuck (ukr. Луцьк, Łućk) – miasto na Ukrainie, nad Styrem, siedziba administracyjna obwodu wołyńskiego i rejonu łuckiego. Liczy ok. 221 tys. mieszkańców. Historyczna stolica Wołynia.

context: Oprócz katedry i kościoła parafialnego oo. dominikanów, w Łucku wzniesiono kościoły: św. Jakuba, bernardynów, bonifratrów, trynitarzy i brygidek. Pierwszym znanym historii (1326) łuckim biskupem prawosławnym był Teodozjusz. W 1585 r. władyką był Cyryl Terlecki, który w 1596 r. podpisał unię brzeską z kościołem katolickim i przysięgę posłuszeństwa papieżowi. Biskup Marcin Szyszkowski założył w Łucku Collegium Societatis Jesu, które znalazło siedzibę w pałacu odstąpionym przez Iwana Czartoryskiego. W 1630 r. biskup Achacy Grochowski sprowadził do Łucka relikwie św. Recessa Męczennika, który stał się patronem miasta.
qas: question: Z jaką religią był związany Teodozjusz?
answers: text: prawosławnym
generative_answer: prawosławiem

question: W którym roku została podpisana unia brzeska?
answers: text: 1596
generative_answer: 1596

question: Kto założył Collegium Societatis Jesu w Łucku?
answers: text: Biskup Marcin Szyszkowski
generative_answer: Biskup Marcin Szyszkowski

question: Jakie relikwie zostały przywiezione do Łucka?
answers: text: św. Recessa Męczennika
generative_answer: św. Recessa Męczennika

question: W którym roku biskup Achacy Grochowski został patronem Łucka?
plausible_answers: text: 1630
generative_answer: 1630
Mikołaj Roznerski

Mikołaj Roznerski (ur. 6 grudnia 1983 we Wrocławiu) – polski aktor teatralny, telewizyjny i filmowy, także prezenter telewizyjny.

context: Latem 2009 wyjechał do Londynu, by zagrać główną rolę baletmistrza Rudolfa Nuriejewa w międzynarodowej produkcji poświęconej życiu tancerza. Film nie został ukończony. W 2011 przeprowadził się do Warszawy, gdzie rozpoczął współpracę z teatrami: Na Woli, Scena Prezentacje czy Polskim. Wystąpił też na deskach londyńskiego The Mermaid Theatre w spektaklu Chopin musi umrzeć. Po kilku miesiącach pobytu w Warszawie otrzymał propozycję dołączenia do obsady opery mydlanej TVP2 M jak miłość, wcielając się w Marcina Chodakowskiego. W serialu pojawił się premierowo w marcu 2012, początkowo miała to być jedynie epizodyczna rola, jednak wątek jego bohatera został rozbudowany. W następnych latach grał też gościnnie w serialach takich jak m.in.: Pierwsza miłość, Na dobre i na złe, Ratownicy, Ojciec Mateusz, Komisarz Alex, Prawo Agaty, Na Wspólnej czy To nie koniec świata.
qas: question: W jakim celu latem 2009 roku wyjechał do stolicy UK?
answers: text: by zagrać główną rolę baletmistrza Rudolfa Nuriejewa w międzynarodowej produkcji poświęconej życiu tancerza
generative_answer: by zagrać główną rolę baletmistrza Rudolfa Nuriejewa w międzynarodowej produkcji poświęconej życiu tancerza

question: Czy można go było oglądać na ekranach kin w roli baletmistrza?
answers: text: Film nie został ukończony
generative_answer: nie

question: Czy można go było oglądać jedynie na polskich scenach?
answers: text: Wystąpił też na deskach londyńskiego The Mermaid Theatre w spektaklu Chopin musi umrzeć
generative_answer: Wystąpił też na deskach londyńskiego The Mermaid Theatre w spektaklu Chopin musi umrzeć

question: Czy w Pierwszej miłości zadebiutował w 2012 roku?
plausible_answers: text: W serialu pojawił się premierowo w marcu 2012
generative_answer: tak

question: Kogo zagrał w M jak miłość?
answers: text: Marcina Chodakowskiego
generative_answer: Marcina Chodakowskiego
Wyznanie augsburskie

Róża Lutra
Wyznanie augsburskie (Konfesja augsburska, łac. Confessio Augustana) – podstawowa księga wyznaniowa luteranizmu, napisana przez Filipa Melanchtona i ogłoszona na sejmie Rzeszy w Augsburgu 25 czerwca 1530 roku. Od tytułu wyznania biorą swoją nazwę Kościoły ewangelicko-augsburskie. Wraz z pozostałymi księgami wyznaniowymi wchodzi w skład Księgi zgody, opublikowanej w 50. rocznicę ogłoszenia Wyznania augsburskiego.
W reakcji na Wyznanie augsburskie strona katolicka przygotowała jego Konfutację (Obalenie), na którą Melanchton odpowiedział Obroną Wyznania augsburskiego.

context: Melanchton przez całe życie uważał Wyznanie augsburskie za swoje własne dzieło i już krótko po jego ogłoszeniu zaczął dokonywać modyfikacji jego treści. Najbardziej znaną ze zmienionych wersji jest wydana w 1540 roku tzw. Confessio Augustana variata (Zmienione Wyznanie augsburskie). Wydanie to nie stwierdzało już realnej obecności Chrystusa w chlebie i winie podczas Wieczerzy Pańskiej ani nie odrzucało inaczej nauczających, co zbliżało jej naukę do kalwinizmu. Kolejne zmiany wprowadzono w 1542 roku. Nie wszyscy akceptowali to, np. elektor saski Jan Fryderyk Wspaniałomyślny uważał, że Wyznanie wyraża poglądy jego sygnatariuszy, a nie tylko autora. Jednak protest zaczął narastać dopiero po śmierci Lutra w 1546 roku, kiedy luteranie podzieli się na zwolenników „czystej” nauki luterańskiej (tzw. gnezjoluteranów) i bardziej ugodowych zwolenników Melanchtona zwanych filipistami. Ostatecznie w Księdze zgody znalazła się niezmieniona wersja Wyznania augsburskiego. Zmienione Wyznanie augsburskie przyjęły w późniejszym okresie Kościoły ewangelicko-unijne.
qas: question: Pod jakim względem Zmienione Wyznania augsburskie zbliżone jest do założeń kalwinizmu?
answers: text: nie stwierdzało już realnej obecności Chrystusa w chlebie i winie podczas Wieczerzy Pańskiej ani nie odrzucało inaczej nauczających
generative_answer: nie stwierdza już realnej obecności Chrystusa w chlebie i winie podczas Wieczerzy Pańskiej ani nie odrzuca inaczej nauczających

question: Kiedy opublikowane zostało Zmienione Wyznanie augsburskie?
answers: text: w 1540 roku
generative_answer: w 1540 roku

question: Dlaczego Jan Fryderyk Wspaniałomyślny sprzeciwiał się zmianom wprowadzanym w tej księdze przez Melanchtona?
answers: text: uważał, że Wyznanie wyraża poglądy jego sygnatariuszy, a nie tylko autora
generative_answer: uważał, że Wyznanie wyraża poglądy jego sygnatariuszy, a nie tylko autora

question: Kościoły jakiego wyznania zaakceptowały tę księgę w zmienionej wersji?
answers: text: ewangelicko-unijne
generative_answer: ewangelicko-unijnego
Moda na sukces

Moda na sukces (ang. The Bold and the Beautiful, w skrócie B&B, dosł. Śmiali i piękni) – amerykańska opera mydlana, stworzona przez Lee Phillip Bell i Williama Josepha Bella, emitowana na antenie CBS od 23 marca 1987. W Polsce serial miał premierę 5 września 1994 na antenie TVP1, a obecnie emitowany jest w serwisie wideo na życzenie Player oraz przez stacje telewizyjne Antena HD, Filmax i TVC. Moda na sukces jest najdłużej emitowanym serialem w historii polskiej telewizji.

context: Od 2 stycznia 2014 serial emitowano od wtorku do piątku o tej samej porze. Od 3 marca emisję powtórek przeniesiono na dni powszednie na godz. 10.30 (od poniedziałku do czwartku). Serial czwarty rok z rzędu został zawieszony na czas wakacji. Ostatni odcinek przed przerwą został wyemitowany 6 czerwca. Serial wrócił na antenę 2 września. Odcinki emitowano od wtorku do piątku o godz. 14.25, a powtórki od poniedziałku do czwartku o godz. 8.35. 12 września wyemitowano 6000 odcinek serialu. 9 grudnia TVP1 wyemitowała ostatni na swojej antenie odcinek Mody na sukces (6047), tłumacząc zdjęcie serialu z ramówki m.in. zbyt wysoką ceną za kolejne odcinki i stale malejącą oglądalnością.
qas: question: Czy w telewizji emitowano powtórki "Mody na sukces"?
answers: text: Od 3 marca emisję powtórek przeniesiono na dni powszednie na godz. 10.30
generative_answer: tak

question: Kiedy emisja serialu "Moda na sukces" jest zawieszana?
answers: text: na czas wakacji
generative_answer: na czas wakacji

question: Na jakim kanale telewizyjnym był emitowany program "Moda na sukces"?
answers: text: TVP1
generative_answer: TVP1

question: Ile w sumie odcinków "Mody na sukces" zostało wyemitowanych?
answers: text: 6047
generative_answer: 6047

question: Kiedy po raz pierwszy wyemitowano w telewizji "Modę na sukces"?
plausible_answers: text: 2 stycznia 2014
generative_answer: 2 stycznia 2014
Skocznia narciarska im. Nelsa Nelsena

Skocznia narciarska im. Nelsa Nelsena (wcześniej Big Hill) – nieczynna skocznia narciarska w Parku Narodowym Mount Revelstoke niedaleko Revelstoke w Kolumbii Brytyjskiej. Obiekt został zbudowany w 1916 i był pierwszą stałą skocznią narciarską w Kanadzie. Do 1933 cztery rekordy świata w długości skoku zostały ustanowione na tej skoczni. Przestała być używana w 1939, a zastąpił ją obiekt Big Bend.
Big Hill zostało przebudowane do rozmiaru K-80 w 1948 i nazwane ku czci Nelsa Nelsena, lokalnego zawodnika, który ustanowił tutaj rekord świata w długości skoku narciarskiego. Na Nels Nelsen Hill organizowany był m.in. coroczny „Turniej Mistrzów” (ang. Tournament of Champions) oraz mistrzostwa Kanady Zachodniej w 1949. Znajdowała się tu również skocznia K-60 i kilka mniejszych. Ostatni rekord obiektu (94,5 m) został ustanowiony przez Kjella Sjöberga w 1967. Ostatnie duże zawody zostały tu przeprowadzone w 1974. Od 1975 skocznia nie była używana i popadła w ruinę.

context: Skocznia potrzebowała wielu wolontariuszy do utrzymania i działania w sezonie, zwłaszcza podczas turnieju. Brakowało tu także wyciągu narciarskiego. Wzrastało, kosztem skoków, zainteresowanie narciarstwem alpejskim – zwłaszcza kiedy stok na Mount Revelstoke został wyposażony w wyciąg. Wkrótce pod Mount Mackenzie zostały stworzone nowe obiekty narciarskie, przeniesiono tam także klub. Turniej Mistrzów w 1971 i 1972 był coraz słabiej obsadzony. Ostatnie duże konkursy na skoczni Nelsa Nelsena zostały zorganizowane w marcu 1974. Były to turniej zachodniokanadyjski, mistrzostwa Kanady juniorów i seniorów oraz międzynarodowe mistrzostwa w biegach narciarskich. Ostatnimi zawodami zorganizowanymi tutaj był konkurs juniorów w 1975. Później skocznia została zaniedbana i popadła w ruinę.
qas: question: W którym roku odbył się na niej ostatni konkurs?
answers: text: 1975
generative_answer: 1975

question: Jaki sport zimowy ciszył się w tamtym regionie rosnącym zainteresowaniem?
answers: text: narciarstwem alpejskim
generative_answer: narciarstwo alpejskie

question: W którym momencie zainteresowanie narciarstwem alpejskim w tamtym regionie szczególnie wzrosło?
answers: text: kiedy stok na Mount Revelstoke został wyposażony w wyciąg
generative_answer: kiedy stok na Mount Revelstoke został wyposażony w wyciąg

question: Jakie zawody odbyły się na tej skoczni w 1974 roku?
answers: text: turniej zachodniokanadyjski, mistrzostwa Kanady juniorów i seniorów oraz międzynarodowe mistrzostwa w biegach narciarskich
generative_answer: turniej zachodniokanadyjski, mistrzostwa Kanady juniorów i seniorów oraz międzynarodowe mistrzostwa w biegach narciarskich

question: Jakie były losy tej skoczni po 1975 roku?
answers: text: została zaniedbana i popadła w ruinę
generative_answer: została zaniedbana i popadła w ruinę
Marcial Maciel

Marcial Maciel Degollado (ur. 10 marca 1920 w Cotija de la Paz w Meksyku, zm. 30 stycznia 2008 w Houston) – meksykański prezbiter katolicki, założyciel zgromadzenia Legion Chrystusa (L.C.). Wieloletni sprawca molestowania seksualnego dzieci i seminarzystów.

context: W związku ze skandalami seksualnymi, o które oskarżony był Maciel, papież Benedykt XVI nakazał zakonnikowi rezygnację z działalności publicznej i spędzenie reszty dni na modlitwie i pokucie. W lutym 2009 roku rzecznik zakonu Paolo Scarafoni podał ponadto, że ksiądz Marcial Maciel utrzymywał regularne stosunki seksualne z pewną kobietą, która urodziła mu córkę. Miał też kilkoro dzieci z inną kobietą, które domagają się spadku. Rok po śmierci Maciela rzecznik Legionu Chrystusa podał, że Maciel spłodził co najmniej trójkę dzieci z dwiema kobietami. Według Alejandra Espinosy, autora książki El ilusionista, ksiądz Maciel uwodził też bogate, bogobojne kobiety dla ich pieniędzy. Jeden z synów Degollada pozwał Legion Chrystusa o odszkodowanie za molestowanie przez własnego ojca.
qas: question: Co papież nakazał Degolladowi?
answers: text: rezygnację z działalności publicznej i spędzenie reszty dni na modlitwie i pokucie
generative_answer: rezygnację z działalności publicznej i spędzenie reszty dni na modlitwie i pokucie

question: Co było powodem rezygnacji Maciela z działalności publicznej? 
answers: text: skandalami seksualnymi
generative_answer: skandale seksualne

question: Czy ksiądz Marcial Maciel miał potomstwo? 
answers: text: że ksiądz Marcial Maciel utrzymywał regularne stosunki seksualne z pewną kobietą, która urodziła mu córkę
generative_answer: tak

question: Ile dzieci miał ksiądz Marcial Maciel ?
answers: text: trójkę
generative_answer: trójkę

question: Jaki papież ujawnił niegodne postępowanie księdza Maciela?
plausible_answers: text: Benedykt XVI
generative_answer: Benedykt XVI
Ocean Spokojny

Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, zbiornik wodny na Ziemi. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych, to Ocean Spokojny.

context: Światowy system grzbietów śródoceanicznych przechodzi do Oceanu Spokojnego z Oceanu Indyjskiego, od Grzbietu Australijsko-Antarktycznego, którego pacyficznym przedłużeniem jest Grzbiet Pacyficzno-Antarktyczny (Południowopacyficzny), ciągnący się przez południową część dna oceanu do Krawędzi Eltanin, od której z kolei ciągnie się Grzbiet Wschodniopacyficzny, szeroki i rozległy grzbiet skręcający stopniowo na północ w kierunku Zatoki Kalifornijskiej, gdzie kończy się główny pacyficzny ciąg grzbietów śródoceanicznych. W części południowo-wschodniej dna Oceanu Spokojnego leży drugorzędny śródoceaniczny Grzbiet Chilijski, ciągnący się w kierunku południowo-wschodnim, jako przedłużenie poprzecznej do Grzbietu Wschodniopacyficznego Krawędzi Challengera – do podnóża stoku kontynentalnego Ameryki Płd.
qas: question: Jak inaczej określa się Grzbiet Pacyficzno-Antarktyczny?
answers: text: Południowopacyficzny
generative_answer: Południowopacyficzny

question: Który z grzbietów rozciąga się w stronę Zatoki Kalifornijskiej?
answers: text: Grzbiet Wschodniopacyficzny
generative_answer: Grzbiet Wschodniopacyficzny

question: Jakiego typu grzbietem jest Grzbiet Chilijski?
answers: text: drugorzędny śródoceaniczny
generative_answer: drugorzędnym śródoceanicznym

question: Czego przedłużenie stanowi Grzbiet Chilijski?
answers: text: Krawędzi Challengera
generative_answer: Krawędzi Challengera

question: W stronę jakiego kontynentu rozciąga się Grzbiet Chilijski?
answers: text: Ameryki Płd
generative_answer: Ameryki Południowej
(134340) Pluton

Pluton (oznaczenie oficjalne: (134340) Pluton; symbole: i ) – planeta karłowata, plutoid, najjaśniejszy obiekt Pasa Kuipera. Został odkryty w 1930 roku przez amerykańskiego astronoma Clyde’a Tombaugha. Od odkrycia do 2006 roku Pluton oficjalnie był uznawany za dziewiątą planetę Układu Słonecznego. 24 sierpnia 2006 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna odebrała Plutonowi status planety, co oznacza, że Układ Słoneczny składa się z 8 planet.
Pluton należy do szerszej grupy obiektów transneptunowych. Płaszczyzna, po której się porusza, jest mocno nachylona do płaszczyzny ekliptyki, z silnie ekscentryczną orbitą, która częściowo przebiega bliżej Słońca niż orbita Neptuna. Plutona obiega co najmniej pięć księżyców, z których jeden, Charon, ma tylko o połowę mniejszą średnicę od niego.

context: Przez wiele lat wiedza na temat Plutona nie była zbyt obszerna, przede wszystkim za sprawą jego wielkiej odległości od Ziemi. W 2001 r. NASA rozpoczęła przygotowania do wyprawy sondy New Horizons, z zamiarem bezpośredniej obserwacji Plutona. Plan ogłoszono oficjalnie w listopadzie 2003 r. Start misji nastąpił 19 stycznia 2006 r. Przed dotarciem do Plutona pojazd 28 lutego 2007 minął Jowisza, korzystając z jego asysty grawitacyjnej. 14 lipca 2015 roku sonda minęła Plutona w odległości około 12 500 km, wykonując wiele fotografii i pomiarów, jednak z uwagi na odległość i szybkość transmisji (ok. 1 kb/s), dane były odbierane przez kilkanaście miesięcy. Pluton jest tym samym najodleglejszym od Ziemi ciałem niebieskim badanym z bliskiej odległości. Obecnie sonda oddala się od Plutona, a NASA przygotowuje ją do zbadania kolejnego, bliskiego obiektu Pasa Kuipera.
qas: question: Jaka sonda od NASA miała bezpośrednio obserwować Pluton?
answers: text: New Horizons
generative_answer: New Horizons

question: Jak długo dane o Plutonie były odbierane z sondy?
answers: text: przez kilkanaście miesięcy
generative_answer: przez kilkanaście miesięcy

question: Jaki kolejny obiekt ma zbadać sonda, która badała Pluton?
answers: text: Pasa Kuipera
generative_answer: Pas Kuipera

question: Jak daleko od Plutona znajdowała się sonda NASA, zbierając informacje o nim?
answers: text: około 12 500 km
generative_answer: około 12 500 km

question: Jaka planeta, oprócz Plutona, została zbadana przez sondę NASA na tej samej misji?
plausible_answers: text: Jowisza
generative_answer: Jowisz