Pobór (wojsko)

Pobór – powołanie grupy dorosłych obywateli do odbycia służby wojskowej. Proces obejmuje całokształt przedsięwzięć związanych z oceną zdolności fizycznej i psychicznej (realizowane przez właściwe komisje lekarskie powoływane przez władze lokalne na czas trwania poboru) młodych ludzi do służby wojskowej oraz ujęciem ich w ewidencji wojskowej. Nie należy mylić poboru z powołaniem, kiedy to otrzymuje się kartę powołania (tzw. bilet) nakładającą obowiązek stawienia się w określonym miejscu i czasie do odbycia czynnej służby wojskowej.
Nie ma wojska
Nie ma przymusowego wcielenia do wojska
Przymusowe wcielenie do wojska istnieje, ale obejmuje mniej niż 20% odpowiedniej grupy wiekowej
Zapowiada się zniesienie przymusowego wcielenia do wojska
Państwo stosuje przymusowe wcielenie do wojska
Nie ma informacji
Obowiązkowy pobór i powołanie do wojska często spotykają się ze sprzeciwem powoływanych, zwanych obdżektorami, którzy są negatywnie nastawieni do służby wojskowej z wielu różnych przyczyn, tak religijnych, jak i światopoglądowych; nie bez znaczenia są motywy polityczne, jak na przykład niechęć wobec niepopularnego rządu lub udziału w działaniach zbrojnych uznanych za niezgodne z interesem kraju; motywy ideologiczne, czyli chęć zapobieżenia łamaniu praw obywatelskich. Tacy powołani czasami starają się uniknąć służby, na przykład szukając ucieczki za granicą. W niektórych krajach władze starają się przeciwdziałać takim zachowaniom wprowadzając rodzaj służby zastępczej, jak na przykład Zivildienst (służba cywilna) w Austrii i Szwajcarii. W większości krajów byłego bloku sowieckiego pobór obejmuje nie tylko przyszłych żołnierzy sił zbrojnych, ale również funkcjonariuszy organizacji paramilitarnych, którzy kierowani są do formacji quasi-policyjnych lub obrony cywilnej bądź służb ratunkowych niebędących odpowiednikiem służby wojskowej.
Na początku XXI wieku wiele państw zrezygnowało z powoływania do zasadniczej służby wojskowej, składając obronę kraju w ręce żołnierzy zawodowych z naboru ochotniczego. Nabór taki wymaga jednak od kandydatów szczególnych zdolności i przygotowania do prowadzenia walki z bronią w ręku oraz sprostania wszelkim przeciwnościom. Wiele państw, które zrezygnowały z przymusowego powoływania do służby, nadal rezerwuje sobie prawo do przywrócenia go na wypadek wojny lub poważnych sytuacji kryzysowych.
W większości krajów europejskich system przymusowego poboru i powoływania do wojska został zniesiony w latach 2004–2012 lub wcześniej. Wyjątkami (obok wymienionych Austrii i Szwajcarii) są: Dania, Estonia, Finlandia, Grecja, Mołdawia, Norwegia oraz Białoruś, Rosja i Turcja; ponadto na tle stopniowej eskalacji (zaczynając od 2014 roku) rosyjsko-ukraińskiego konfliktu przymusowy pobór do wojska został przywrócony w Litwie i Szwecji.

context: Mężczyźni stający do poboru po raz pierwszy otrzymywali wojskowy dokument osobisty – książeczkę wojskową. Wzywanie do poboru następowało w drodze obwieszczeń i wezwań imiennych. Nieotrzymanie wezwania imiennego nie zwalniało z obowiązku stawienia się w miejscu i czasie wskazanym w obwieszczeniu. Osoba, która bez uzasadnionej przyczyny nie zgłosiła się do poboru, mogła zostać ukarana grzywną i karą ograniczenia wolności, a także przymusowo doprowadzona przez milicję. Mężczyźni, którzy z jakichkolwiek względów nie zgłosili się do poboru, podlegali stawiennictwu do poboru w roku następnym. Natomiast mężczyźni, którzy nie stawili się do poboru, a ukończyli 24 lata życia, zobowiązani byli zgłosić się do właściwego − ze względu na miejsce zamieszkania − wojskowego komendanta uzupełnień w celu uregulowania stosunku do służby wojskowej. Obowiązek ten trwał do ukończenia sześćdziesiątego roku życia.
qas: question: Jak zatytułowany był dokument osobisty, który wręczany był nowym żołnierzom?
answers: text: książeczkę wojskową
generative_answer: książeczka wojskowa

question: W jaki sposób ściągano nowych wojskowych do poboru?
answers: text: w drodze obwieszczeń i wezwań imiennych
generative_answer: w drodze obwieszczeń i wezwań imiennych

question: Jakie były bezpośrednie konsekwencje niestawienia się na poborze bez podania powodu?
answers: text: ukarana grzywną i karą ograniczenia wolności, a także przymusowo doprowadzona przez milicję
generative_answer: ukaranie grzywną i karą ograniczenia wolności, przymusowe doprowadzenie przez milicję

question: Do jakiego wieku należało odbywać służbę wojskową?
plausible_answers: text: do ukończenia sześćdziesiątego roku życia
generative_answer: do ukończenia sześćdziesiątego roku życia

question: Czy w momencie niezdobycia wezwania imiennego było się zwolnionym z poboru?
answers: text: Nieotrzymanie wezwania imiennego nie zwalniało z obowiązku stawienia się w miejscu i czasie wskazanym w obwieszczeniu
generative_answer: nie