Przeworsk

Przeworsk (łac. Prevorscum, Civitas Prevorscensis, ukr. Переворськ, hebr. ‏פשבורסק‎) – miasto w Polsce w województwie podkarpackim, siedziba powiatu przeworskiego, na Podgórzu Rzeszowskim, nad Mleczką, przy trasie międzynarodowej E40, dawna siedziba magnaterii polskiej.
Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1394 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim. W latach 1975–1998 w województwie przemyskim. Jest członkiem Związku Miast Polskich.
Według danych z 1 stycznia 2018 Przeworsk liczył 15 452 mieszkańców. Patronem miasta jest Święty Antoni z Padwy.
Pierwsza wzmianka o Przeworsku pochodzi z 1281 r. Miasto zostało lokowane w 1393 r. na przecięciu ważnych szlaków handlowych, w miejscu dawnego grodu ruskiego. Dzięki licznym przywilejom i utworzeniu w 1470 r. powiatu sądowego Przeworsk stał się drugim ośrodkiem miejskim ziemi przemyskiej i odbywały się w nim szlacheckie sądy ziemskie. Miasto przez lata odgrywało rolę ważnego centrum życia gospodarczego, głównie rzemiosła (tkactwo) i wymiany handlowej. Liczne najazdy wojsk tatarskich, kozackich, rosyjskich i szwedzkich spowodowały upadek Przeworska. Na przełom wieków XIX i XX przypada wzmożony rozwój miasta związany z powstaniem ordynacji Lubomirskich (1825), budową cukrowni (1895) i węzła kolejowego.
Współcześnie Przeworsk jest lokalnym ośrodkiem usługowo-przemysłowym, a także węzłem komunikacyjnym, w którym krzyżują się ważne arterie komunikacyjne i trzy linie kolejowe. Miasto stanowi centrum administracyjne powiatu – jest siedzibą m.in. starostwa, sądu rejonowego, prokuratury rejonowej, komendy powiatowej Policji i Państwowej Straży Pożarnej.
W mieście znajduje się ok. 110 obiektów zabytkowych. Do najważniejszych należą: gotyckie klasztory obronne: Bernardynów (Kościół Świętej Barbary) i Bożogrobców (bazylika z Kaplicą Grobu Bożego), Ratusz, klasycystyczny Pałac Lubomirskich, barokowy klasztor szarytek, jedyny w Polsce żywy skansen „Pastewnik”.

context: Stacja kolejowa Przeworsk wraz z węzłem stanowi ważny punkt na kolejowej mapie Polski. Początki kolei w Przeworsku wiążą się z doprowadzeniem do miasta w 1859 r. Kolei galicyjskiej im. Karola Ludwika. W latach 1898–1902 powstała linia Przeworsk – Rozwadów. Dwa lata później wybudowano linię wąskotorową Przeworsk – Dynów. Planowane w II Rzeczypospolitej inwestycje: budowa magistrali Warszawa – Przeworsk – Budapeszt i rozbudowa kolei wąskotorowej nie zostały zrealizowane. Po wojnie, wraz z elektryfikacją linii, przeworski węzeł kolejowy nabrał istotnego znaczenia – miasto stało się centrum tranzytu towarów i surowców. Obecnie z Przeworska kursują pociągi do wielu ośrodków miejskich regionu i Polski.
qas: question: Jaką linię zbudowano w latach 1898-1902?
answers: text: Przeworsk – Rozwadów
generative_answer: Przeworsk – Rozwadów

question: Jakiego typu była linia łącząca Przeworsk z Dynowem?
answers: text: wąskotorową
generative_answer: wąskotorowego

question: W którym roku powstał kolej im. Karola Ludwika?
answers: text: 1859
generative_answer: 1859

question: Czy wybudowano kolej z Warszawy do Budapesztu?
answers: text: budowa magistrali Warszawa – Przeworsk – Budapeszt i rozbudowa kolei wąskotorowej nie zostały zrealizowane
generative_answer: nie

question: W jakich latach budowano linię kolejową z Warszawy do Budapesztu?
plausible_answers: text: 1898–1902
generative_answer: 1898–1902