Salwador

Salwador, Republika Salwadoru (hiszp. El Salvador; República de El Salvador) – państwo w Ameryce Północnej, leżące nad Oceanem Spokojnym. Jego stolicą jest San Salvador. Graniczy z Gwatemalą (203 km) i Hondurasem (342 km).

context: W związku z nasileniem terroru przez szwadrony śmierci na początku 1980 szczególnie po zabójstwie arcybiskupa Oscara Romero w marcu tego roku, różne ugrupowania opozycyjne zjednoczyły swoje wysiłki w walce z reżimem. W kwietniu 1980 został powołany przez kilka partii centrowych i lewicowych tzw. Front Demokratyczno-Rewolucyjny. Bardziej radykalni opozycjoniści w odpowiedzi na represje ze strony junty, utworzyli zbrojny Front Wyzwolenia Narodowego im. Farabunda Martíego (FMLN). Rok 1980 uważany jest za początek wojny domowej trwającej do 1992 roku. Armia Salwadoru była zaangażowana w represje – najbardziej drastyczny przypadek to masowe zabójstwa w kilku gminach departamentu Morazán, określane jako masakra w El Mozote. Wojsko prowadzące tam operacje antypowstańcze, w dniach 10–13 grudnia zabiło kilkuset cywilów, a dużo więcej zmusiło do ucieczki do Hondurasu. Oblicza się, że junta wojskowa otrzymała miliard dolarów od USA do walki z partyzantką. Z drugiej strony należy pamiętać, że i ze strony partyzantów częste były takie przestępstwa, jak porwania i zabójstwa – dokonywane zwłaszcza na przedsiębiorcach i burmistrzach – a także niszczenie infrastruktury, ataki zbrojne i niszczenie obiektów wojskowych, wymuszenia okupu na przedsiębiorcach. W celu znalezienia pokojowego rozwiązania konfliktu cywilny Demokratyczny Front-Rewolucyjny wszedł w sojusz z wojskowym FMLN. W 1987 sojusz FML-FDR zaprezentował w 18 punktach swoją propozycję pokojową. W kwietniu 1989 roku FLMN przedstawił w Waszyngtonie swoje warunki do wynegocjowania końca wojny. W lipcu w wyniku głosowania powszechnego prezydentem został Alfredo Cristiani z ARENY. W sierpniu jego rząd spotkał się z przedstawicielami FLMN, lecz 11 listopada FLMN przeprowadził ofensywę militarną. O świcie 16 listopada z kolei oddział wojska zaatakował Uniwersytet Środkowoamerykański im. José Simeóna Cañasa w San Salvador i zabił 6 jezuitów powiązanych z opozycją. Ataki te pokazały, że nie jest możliwe osiągnięcie przewagi militarnej przez którąkolwiek ze stron. W grudniu 1990 FMLN przeprowadził ostatnią ofensywę militarną. Po ustaleniu się równowagi sił, 31 grudnia 1991 rząd ARENY podpisał Zgodę z Nowego Jorku, a 16 stycznia 1992 negocjacje zakończyły się podpisaniem porozumień pokojowych. Położyły one kres trwającej 12 lat wojnie domowej. Jej skutkiem była śmierć 75 tys. cywilów i ok. 9 tys. zaginionych
qas: question: W którym roku zginął Oscar Romero?
answers: text: 1980
generative_answer: 1980

question: Jaką organizację utworzono w kwietniu 1980 w Salwadorze?
answers: text: Front Demokratyczno-Rewolucyjny
generative_answer: Front Demokratyczno-Rewolucyjny

question: Kiedy zakończyła się wojna domowa w Salwadorze?
answers: text: 1992
generative_answer: 1992

question: Co określa się mianem El Mozote?
answers: text: masowe zabójstwa w kilku gminach departamentu Morazán
generative_answer: masowe zabójstwa w kilku gminach departamentu Morazán

question: Ile dokładnie osób zaginęło podczas wojny domowej w Salwadorze?
plausible_answers: text: 9 tys
generative_answer: 9 tys