Kronprinzenpalais

Kronprinzenpalais (pol. Pałac Następców Tronu) – klasycystyczny pałac, znajdujący się w Berlinie, w dzielnicy Mitte, przy alei Unter den Linden. Powstał w latach 1663–1669 jako rezydencja dworskiego urzędnika, później służył jako miejsce zamieszkania członków rodziny Hohenzollernów, spośród których kilku było królami Prus i cesarzami niemieckimi. W tym czasie pałac poddano dwóm przebudowom. Po upadku monarchii i utworzeniu Republiki Weimarskiej w budynku została ulokowana galeria sztuki nowoczesnej o nazwie Galerie der Lebenden (pol. „Galeria żyjących”), mieszcząca dzieła artystów ówcześnie żyjących. Galeria ta miała bogate zbiory i była najchętniej odwiedzaną tego typu placówką w Berlinie. Gdy do władzy doszli naziści, prace zgromadzone w galerii zostały zarekwirowane w ramach walki ze sztuką zdegenerowaną, zaś sama placówka przestała istnieć. W czasie II wojny światowej Kronprinzenpalais został zniszczony, natomiast w 1961 roku ruiny budynku rozebrano. W latach 1968–1969 pałac został odbudowany z przeznaczeniem na pensjonat i dom kultury dla pracowników magistratu Berlina Wschodniego. Od czasu zjednoczenia Niemiec gmach jest wykorzystywany do organizowania wystaw i różnych wydarzeń kulturalnych.

context: Po upadku monarchii Kronprinzenpalais przeszedł na własność rządu Republiki Weimarskiej, który przekazał budynek Berliner Nationalgalerie (pol. „Berlińska Galeria Narodowa”). Niedługo później ówczesny dyrektor tej instytucji, Ludwig Justi napisał do Ministerstwa Kultury (niem. Kultusministerium) referat, który został niezwłocznie opublikowany pod tytułem Die Nationalgalerie und die moderne Kunst (pol. „Galeria narodowa i sztuka nowoczesna”), spotykając się z dobrym przyjęciem ze strony niemieckiej prasy, zajmującej się sztuką. W referacie tym Justi przedstawił projekt promocji międzynarodowej sztuki nowoczesnej, a także zaproponował utworzenie Galerie der Lebenden (pol. „Galeria żyjących”) – muzeum poświęconego żyjącym artystom. Z powodu braku środków na budowę nowej siedziby Galerie der Lebenden minister zdecydował, że muzeum zostanie ulokowane w Kronprinzenpalais. W otwartym 4 sierpnia 1919 roku muzeum znalazło się około 150 prac wybitnych artystów niemieckich i francuskich. Na parterze gmachu prezentowane były najbardziej uznane i wartościowe dzieła sztuki twórców zrzeszonych w organizacji Verein Berliner Künstler (pol. „Stowarzyszenie Artystów Berlińskich”). Wyższe piętro przeznaczone było dla prac reprezentujących nowoczesną, aczkolwiek dobrze ugruntowaną sztukę od realizmu do impresjonizmu. W jednym z bogato udekorowanych pokoi pałacowych stała rzeźba Auguste’a Rodina, zaś na ścianach wisiały obrazy Édouarda Maneta, Vincenta van Gogha, Paula Gauguina i Paula Cézanne’a. Piętro to mieściło również dzieła przedstawicieli Berlińskej Secesji, takich jak Wilhelm Trübner, Max Liebermann, Max Slevogt, czy Lovis Corinth. Natomiast na ostatnim piętrze utworzono, pierwszą pod auspicjami państwa, wystawę prac przedstawicieli niemieckiego ekspresjonizmu, m.in. Ericha Heckela, Ernsta Ludwiga Kirchnera, Otto Muellera i Maxa Pechsteina. Ze względu na trudną sytuację ekonomiczną kraju Ludwig Justi musiał prowadzić galerię w oparciu o pożyczone eksponaty i organizowanie wystaw czasowych, co jednakowoż przyczyniło się do tego, że galeria była najczęściej odwiedzanym muzeum w Berlinie. Zgodnie z opinią historyka sztuki i asystenta dyrektora Berliner Nationalgalerie, Alfreda Hentzena, placówka w tamtych czasach miała najlepsze zbiory ze wszystkich niemieckich galerii wystawiających dzieła sztuki nowoczesnej. W 1927 roku muzeum w Kronprinzenpalais odwiedził Alfred H. Barr Jr., który doświadczenia zebrane w czasie wizyty, wykorzystał przy tworzeniu otwartego dwa lata później Museum of Modern Art w Nowym Jorku. Barr w liście do Justiego opisał swoje wrażenia z wizyty w sposób następujący:
qas: question: Gdzie publikować swoje prace mieli żyjący artyści na początku dwudziestolecia międzywojennego w Niemczech?
answers: text: Galerie der Lebenden
generative_answer: W Galerie der Lebenden

question: Ile niemieckich dzieł znalazło się w chwili otwarcia Galerie der Lebenden?
plausible_answers: text: 150
generative_answer: 150

question: Czym było w niemczech Verein Berliner Künstler?
answers: text: twórców zrzeszonych
generative_answer: Zrzeszeniem artystów

question: Jaki nurt w swojej twórczości prezentował Wilhelm Trübner?
answers: text: Berlińskej Secesji
generative_answer: Berlińską secesję

question: W którym roku powstało Museum of Modern Art w Nowym Jorku?
answers: text: dwa lata później
generative_answer: 1929