Amazonka niebieskoskrzydła

Amazonka niebieskoskrzydła (Amazona vittata) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae), podrodziny papug neotropikalnych (Arinae). Jedyny gatunek papugi endemiczny dla Portoryko. Mierzy 28–30 cm długości, upierzenie głównie zielone, z czerwonym czołem i białymi obrączkami wokół oczu. Opisano dwa podgatunki, jednak dyskusyjna jest odrębność podgatunku A. v. gracilipes z Culebra, wymarłego od 1912. Przypuszczalnie najbliższe pokrewne A. vittata gatunki to amazonka kubańska (A. leucocephala) oraz amazonka czarnoucha (A. ventralis).
Amazonka niebieskoskrzydła osiąga dojrzałość płciową między 3. a 4. rokiem życia. Wyprowadza lęg raz w roku, gniazduje w dziuplach. Samica po złożeniu jaj pozostaje w gnieździe, nie opuszczając go. Młode są karmione przez oba ptaki z pary, opierzają się w pełni po 60–65 dniach. Dieta tych papug jest zróżnicowana, obejmuje kwiaty, owoce, liście, korę oraz nektar; pożywienia szukają w piętrze koron.
Jest to jedyny pozostały rdzenny gatunek papugi na Portoryko, uznawany za krytycznie zagrożony od 1994. Niegdyś szeroko rozprzestrzeniony i liczny, począł zmniejszać swą liczebność w XIX i na początku XX wieku wskutek niszczenia jego środowiska; amazonki niebieskoskrzydłe zniknęły z wysp Vieques i Mona, i prawie wyginęły na Portoryko. W 1968 podjęto działania mające uchronić te papugi od wymarcia. W 2012 całkowitą liczebność populacji na wolności oszacowano na 58–80 osobników, a w niewoli było ich około 300.

context: Amazonki niebieskoskrzydłe są ptakami dziennymi, zwykle rozpoczynają aktywność pół godziny po wschodzie słońca. W gnieździe są to ptaki skryte, polegające na maskującym zielonym upierzeniu. Poza gniazdem amazonki te mogą jednak zachowywać się głośno i chętnie się odzywać. Po wzniesieniu się do lotu, amazonki niebieskoskrzydłe stają się kontrastowe w stosunku do tła lasu. Amazonka niebieskoskrzydła lata podobnie do innych przedstawicieli rodzaju – w przeciwieństwie do innych amazonek uderza skrzydłami poniżej osi ciała, podczas gdy pozostałe ptaki w większości trzymają skrzydła nad osią ciała podczas lotu. Amazonki mogą latać dość szybko, osiągają prędkość do 30 km/h, podczas ucieczek przed drapieżnikiem wykazują się zwinnością. Poszukując jedzenia, amazonki te przebywają parami. Pary i ich opierzone już młode trzymają się razem. Amazonka niebieskoczelna wydaje dwa głosy związane z lotem, wydawany podczas startowania do lotu głos składający się z długich skrzeków, w locie natomiast odzywa się głośnym, trąbiącym dźwiękiem o kilku znaczeniach, zależnie od okoliczności, w jakich użył go ptak.
qas: question: O jakiej porze dnia zaczynają być przeważnie aktywne osobniki tego gatunku?
answers: text: pół godziny po wschodzie słońca
generative_answer: pół godziny po wschodzie słońca

question: Co pozwala pozostać niezauważonymi amazonkom niebieskoskrzydłym siedzącym w gnieździe?
answers: text: maskującym zielonym upierzeniu
generative_answer: maskujące zielone upierzenie

question: Co dzieje się z ubarwieniem tych ptaków podczas lotu?
answers: text: stają się kontrastowe w stosunku do tła lasu
generative_answer: staje się kontrastowe w stosunku do tła lasu

question: Czym technika latania tych ptaków różni się od techniki innych przedstawicieli rodzaju?
answers: text: w przeciwieństwie do innych amazonek uderza skrzydłami poniżej osi ciała, podczas gdy pozostałe ptaki w większości trzymają skrzydła nad osią ciała podczas lotu
generative_answer: w przeciwieństwie do innych amazonek uderza skrzydłami poniżej osi ciała, podczas gdy pozostałe ptaki w większości trzymają skrzydła nad osią ciała podczas lotu

question: Jakie odgłosy związane z lotem wydają zarówno amazonki niebieskoskrzydłe, jak i inne ptaki z rodziny papugowatych?
plausible_answers: text: wydawany podczas startowania do lotu głos składający się z długich skrzeków, w locie natomiast odzywa się głośnym, trąbiącym dźwiękiem o kilku znaczeniach, zależnie od okoliczności, w jakich użył go ptak
generative_answer: wydawany podczas startowania do lotu głos składający się z długich skrzeków, w locie natomiast odzywa się głośnym, trąbiącym dźwiękiem o kilku znaczeniach, zależnie od okoliczności, w jakich użył go ptak