Borówka czarna

Borówka czarna (Vaccinium myrtillus L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Ma wiele nazw zwyczajowych, m.in. jagoda, czarna jagoda, czernica. Roślina jest szeroko rozprzestrzeniona w Azji, Europie i Ameryce Północnej na obszarach o klimacie umiarkowanym i arktycznym. W Polsce jest pospolita zarówno na nizinach, jak i w górach. Jest wykorzystywana szeroko jako roślina jadalna i lecznicza. Znaczenie gospodarcze borówki czarnej pozostaje wysokie mimo silnej konkurencji znacznie bardziej plennych borówek północnoamerykańskich (głównie borówki wysokiej), których owoce mają uboższy skład chemiczny od czernicy.

context: Borówka jest podstawowym źródłem pokarmu zimowego dla nornicy szarorudej. Owoce są spożywane m.in. przez bażanta zwyczajnego, głuszca, pardwy, zającowate i niedźwiedzie. Stanowią istotny składnik letniej diety niedźwiedzi brunatnych w Finlandii. Pędy borówki zgryzane są także przez owce. Żerowanie roślinożerców powoduje silniejsze krzewienie się roślin. Nasiona są rozsiewane przez ptaki żywiące się owocami. Doświadczenia z droździkiem wykazały, że mechanizmem wabienia ptaków jest odbijanie światła ultrafioletowego przez owoce borówki czarnej, dzięki temu ptaki żywiące się owocami są skutecznie informowane o obecności i stopniu dojrzałości owoców. W badaniu wykonanym w Tatrach siewki borówki zarejestrowano w 100% odchodów niedźwiedzia brunatnego, 88% lisa rudego i kuny i 50% wróblowych. Zwrócono przy tym uwagę na znaczenie zwłaszcza niedźwiedzi dla skutecznego rozprzestrzeniania borówki, bowiem zwierzęta te często zostawiają odchody w pobliżu miejsc swego odpoczynku, na powierzchniach ze zdartą pokrywą roślinną, co ułatwia rozwój młodych roślin.
qas: question: Jakie zwierzę żywi się zimą borówkami?
answers: text: nornicy szarorudej
generative_answer: nornica szaroruda

question: Czy w Finlandii żyją niedźwiedzie?
answers: text: Stanowią istotny składnik letniej diety niedźwiedzi brunatnych w Finlandii
generative_answer: tak

question: Co jest efektem żerowania roślinożerców na borówce?
answers: text: silniejsze krzewienie się roślin
generative_answer: silniejsze krzewienie się roślin

question: Jakie zwierzęta rozsiewają nasiona borówki?
answers: text: ptaki
generative_answer: ptaki

question: Tylko w jakich górach występuje niedźwiedź brunatny?
plausible_answers: text: w Tatrach
generative_answer: w Tatrach

context: Owoce borówki czarnej oferowane i spożywane są w postaci świeżej, suszonej, mrożonej oraz jako składnik przetworów takich jak dżemy, soki oraz ciekłe lub sproszkowane koncentraty, będące suplementem diety. Przetwory z jagód wyróżniają się długą trwałością. W porównaniu do owoców takich jak truskawki, żurawina, wiśnie, maliny czy czarny bez – borówka zawiera wyjątkowo duże ilości antocyjanów. Mimo dużej konkurencji rynkowej bardziej plennych jagód północnoamerykańskich borówek krzewiastych, jagody czernicy są bardziej cenione ze względu na silniejszy aromat i bogatszy skład chemiczny, który na niego wpływa (o ponad sto związków chemicznych w stosunku do jagód gatunków amerykańskich). Najważniejszymi składnikami odżywczymi są węglowodany i kwasy organiczne, które wraz ze związkami eterycznymi i garbnikami mają też kluczowy wpływ na smak jagód.
qas: question: Czy z owoców borówki robi się soki?
answers: text: soki
generative_answer: tak

question: Czy przetwory z borówek szybko się przeterminują?
answers: text: Przetwory z jagód wyróżniają się długą trwałością
generative_answer: nie

question: Czy maliny zawierają więcej antocyjanów niż truskawka?
plausible_answers: text: W porównaniu do owoców takich jak truskawki, żurawina, wiśnie, maliny czy czarny bez – borówka zawiera wyjątkowo duże ilości antocyjanów
generative_answer: tak

question: Dlaczego jagody czernicy są cenione przez krytyków?
answers: text: ze względu na silniejszy aromat i bogatszy skład chemiczny
generative_answer: ze względu na silniejszy aromat i bogatszy skład chemiczny

question: Co wpływa na smak owoców borówek?
answers: text: węglowodany i kwasy organiczne, które wraz ze związkami eterycznymi i garbnikami
generative_answer: węglowodany i kwasy organiczne, które wraz ze związkami eterycznymi i garbnikami