9. Windy (dźwigi osobowe) i podnośniki

9.1. Wymagania ogólne dla wind

a. Wymiar kabiny windy wynosi nie mniej niż:

− 110x140 cm – przy drzwiach umieszczonych na krótszym boku kabiny

(również w przypadku drzwi na przelot),

− 150x150 cm lub 140x160 cm – kabiny, w których konieczne jest obrócenie

wózka, np. zaprojektowano dwie pary drzwi umieszczonych na

prostopadłych do siebie ścianach kabiny,

− 130x170 cm – przy drzwiach umieszczonych na dłuższym boku kabiny,

blisko narożnika,

− 130x200 cm - drzwi umieszczone na dłuższym boku kabiny, na środku

ściany;

27

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

b. Przed windą zapewniona jest powierzchnia oczekiwania o wymiarze 160x160

cm; jeżeli wejście do windy zlokalizowane jest bezpośrednio w strefie

korytarza (stałego ruchu), to należy tę powierzchnię powiększyć co najmniej

o 90 cm;

c. Winda jest samoobsługowa;

d. Drzwi kabinowe i przystankowe są automatyczne i pozostają w pozycji

otwartej przez co najmniej 8 s;

e. Drzwi windy wyposażone są w system zatrzymujący

ich zamykanie

w przypadku, gdy jakakolwiek osoba lub przedmiot znajduje się w przestrzeni

drzwi;

f. Kabina windy wykończona jest materiałami nieodbijającymi światło;

g. Posadzka w kabinie dźwigu jest antypoślizgowa;

h. Oświetlenie w kabinie jest LED-owe, górne, rozproszone;

i. Przynajmniej na jednej ścianie kabiny windy zamocowana jest poręcz;

usytuowana jest ona na wysokości 90 cm, oddalona od ściany 4-5 cm, a jej

wymiar poprzeczny wynosi w granicach 3,0-4,5 cm;

j. Kabina windy (dotyczy przede wszystkim kabiny nie pozwalają na swobodne

manewrowanie wózkiem) wyposażona jest w lustro umieszczone na tylnej

ścianie; lustro nie powinno dochodzić do posadzki kabiny – jego dolna

krawędź usytuowana jest na wysokości ≥ 30 cm od podłogi kabiny;

k. Kabina windy wyposażona jest minimum w jedną poręcz usytuowaną na

wysokości 90 cm liczonych od poziomu podłogi w kabinie do górnej

powierzchni poręczy;

l. Drzwi windy kontrastują wizualnie z barwą ściany (kontrast min. 50% LRV);

m. Pomiędzy posadzką a ścianą kabiny zapewniony jest kontrast kolorystyczny

(min. 30% LRV);

28

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

9.2. Panele w windach

a. Panel sterujący i panel przywoływania windy wyróżnia się kolorystycznie na

tle ściany; barwą wyróżnione są także przyciski – na tle panelu (kontrast min.

30% LRV);

b. Zalecane jest, aby przyciski panelu sterującego i panelu przywoływania

usytuowane były na wysokości 80-110 cm;

c. Panele przywoływania windy umieszczane są konsekwentnie po tej samej

stronie wejścia do kabiny dźwigu na wszystkich kondygnacjach; zaleca się,

aby była to strona prawa, gdy drzwi otwierają się centralnie lub po stronie,

na którą drzwi się zamykają;

d. Zaleca się, aby panel przywoływania windy znajdował się min. 60 cm od

płaszczyzny pionowej

(np. narożnika ściany); pomiar powinien być

dokonywany pomiędzy narożnikiem pomieszczenia a osią najbliżej

położonego przycisku;

e. Panel sterujący wewnątrz kabiny windy sytuowany jest po stronie otwierania

drzwi lub na prawej ścianie, gdy drzwi otwierają się centralnie; panel

zlokalizowany jest w odległości 50 cm od ściany, na której umieszczone są

drzwi; pomiar powinien być dokonywany pomiędzy narożnikiem kabiny

a osią najbliżej położonego przycisku;

f. Jeżeli jest to możliwe, przyciski pięter umieszczone są w jednym rzędzie

w pionie lub w poziomie; umieszczone są one zgodnie z następującymi

zasadami:

− pojedynczy rząd przycisków, umieszczony pionowo: kolejność od dołu do

góry,

− pojedynczy rząd przycisków, umieszczony poziomo: kolejność od lewej do

prawej strony,

− dwa lub więcej rzędów przycisku: kolejność od lewej do prawej i od dołu

do góry, najlepiej w układzie mijankowym (z przesuniętymi względem

siebie osiami przycisków znajdujących się w kolejnych rzędach);

29

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

g. Przyciski na panelach sterowniczych mają wielkość nie mniejszą niż 30 mm,

a odległość między nimi wynosi co najmniej 10 mm;

h. Przyciski na panelach sterowniczych są wyczuwalne za pomocą dotyku

(np. lekko wypukłe); nie stosuje się paneli dotykowych;

i. Przyciski są mechaniczne, z dobrze dobraną (wyczuwalną) siłą nacisku;

j. Uruchomienie przycisku na panelu sterowniczym sygnalizowane

dźwiękiem i podświetleniem przycisku;

k. Obok przycisków umieszczone są oznaczenia w systemie alfabetu Braille’a

(oznaczenia Braille’a nie sytuuje się na przyciskach);

9.3. Informacja w windach

a. Na zewnątrz kabiny umieszczona jest informacja w formie wyświetlacza,

która wskazuje kierunek jazdy kabiny (strzałka) oraz jej aktualną lokalizację

(numer piętra); wyświetlacz ten zamocowany jest nad drzwiami lub obok, na

wysokości 180-250 cm nad poziomem posadzki;

b. W kabinie umieszczony jest wyświetlacz wskazujący numer piętra, na którym

aktualnie znajduje się kabina oraz kierunek jazdy; oś pozioma wyświetlacza:

umieszczona na wysokości od 160 do 180 cm od podłogi kabiny;

c. Wyświetlane na panelach informacje są czytelne dla osób słabowidzących, tj.

znaki mają wielkość co najmniej 4 cm, a ich barwa kontrastuje z tłem

wyświetlacza;

d. Na zewnątrz kabiny umieszczona jest informacja dźwiękowa wskazująca

moment przyjazdu kabiny na kondygnację;

e. W kabinie zapewniona jest informacja głosowa, określająca lokalizację windy

i kierunek jej jazdy; zalecana głośność dźwięku wynosić 50-65 dB;

f. Zaleca się, aby kabina wyposażona była w pętlę indukcyjną dla osób

słabosłyszących i wykorzystywana była w trakcie połączenia alarmowego

oraz nadawania komunikatów głosowych; pętla musi być zgodna z normą ISO

60118-4:2015 i być czytelnie oznaczona piktogramem zgodnym z normą ISO

4190-5:2006;

jest

30

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

9.4. Wymagania dla podnośników wewnętrznych

a. Wewnątrz budynków zalecane jest montowanie wind (dźwigów osobowych);

w przypadku braku takiej możliwości (np. ze względów technicznych) stosuje

się podnośniki pionowe;

b. Podnośniki montowane w budynkach spełniają wymogi określone dla

podnośników zewnętrznych, opisanych w punkcie 4.2;

10. Budynki wpisane do rejestru zabytków

a. Wszystkie budynki zabytkowe należy dostosowywać do potrzeb osób

z niepełnosprawnościami, z wyjątkiem sytuacji, gdy:

− dostosowanie budynku jest niemożliwe ze względów konstrukcyjnych lub

technicznych,

− dostosowanie wymagałoby zniszczenia elementów objętych ochroną

konserwatorską,

− koszty dostosowania są nieracjonalne;

b. W przypadku, gdy nie ma możliwości dostosowania budynków zabytkowych

lub jakiś jego części do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, wymagane

jest:

− przeorganizowanie obiektu tak, aby w możliwie największym stopniu

zapewnić dostęp do istotnych funkcji mieszczących się w obiekcie (np.

wykluczenie sal dydaktycznych, które nie są dostępne),

− zapewnienie dostępu alternatywnego;

31

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

Bibliografia

Zawarte w dokumencie zalecenia zostały opracowane na podstawie publikacji:

1) Ratajczak-Szponik N., Dostosowanie polskich szkół z początku XXI wieku do potrzeb

dzieci

z niepełnosprawnościami – wybrane

zagadnienia architektoniczno-

urbanistyczne, praca doktorska (maszynopis) pod kierunkiem Trocka-Leszczyńska E.,

Wydział Architektury Politechnika Wrocławska, Wrocław 2019

2) Ratajczak-Szponik N., Wysocki M. i in. (obszar architektoniczny), Model dostępnej

szkoły, Ministerstwo Edukacji Narodowej

3) Hyjek M., Augustyniak M., Tota-Stawarczyk P., Dostępność. Bezpieczna ewakuacja,

Fundacja Polska bez barier, Warszawa 2022

4) Kowalski K., Panele sterujące w windach, Ministerstwa Funduszy i Polityki

Regionalnej, 2022

5) Kowalski K., Włącznik. Projektowane bez barier, Fundacja Integracja

Przy tworzeniu definicji wykorzystano następujące źródła internetowe:

1) https://www.brandvital.eu/opieka-dlugoterminowa/pokonywanie-barier-

architektonicznych/

2) https://www.liftplus.pl/platformy-schodowe-od-a-do-z#kot1

3) https://www.likwidacja-barier.pl/2017/01/dzwig-dla-niepelnosprawnych/

4) https://pokonaj-bariery.pl/c/windy-platformy/podnosniki-pionowe/

5) https://uprawnienia-budowlane.pl/drzwi-poltoraskrzydlowe.html

6) https://sjp.pwn.pl/

32