2.3. Cel 3. Dążenie do równoważenia reprezentacji płci osób studiujących Politechnika Wrocławska zobowiązuje się podejmować działania na rzecz równoważenia re-

prezentacji płci osób studiujących na poszczególnych wydziałach i kierunkach.

Podobnie jak w przypadku struktury zatrudnienia, źródła problemu nierównoważnej reprezen-

tacji płci osób studiujących na większości wydziałów i kierunków mają charakter systemowy,

a uczelnia dysponuje jedynie bardzo ograniczonymi narzędziami pozwalającymi tę reprezen-

tację równoważyć, osiągnięcie równości płci osób studiujących stanowi cel długoterminowy,

któremu nie można przypisać daty realizacji. W ramach dążenia do niego, Politechnika realizo-

wać będzie następujące działania:

2.3.1. Działanie: Uwzględnianie aspektu równoważenia reprezentacji płci w kampaniach rekrutacyjnych na studia Politechnika Wrocławska zobowiązuje się do zwracania szczególnej uwagi na to, by prze-

kaz kampanii rekrutacyjnych uwzględniał aspekt równoważenia reprezentacji płci wśród

34

osób studiujących. W szczególności, na ile to możliwe, w wymiarze językowym i przekazie

wizualnym materiały promocyjne powinny promować podejmowanie studiów przez ko-

biety na wydziałach i kierunkach zmaskulinizowanych oraz przez mężczyzn na wydziałach

i kierunkach sfeminizowanych. Język materiałów promocyjnych powinien być w miarę

możliwości neutralny płciowo.

Niezależnie od własnych kampanii promocyjnych Politechnika aktywnie włączać się będzie

w działania innych podmiotów, których celem jest równoważnie reprezentacji płci osób stu-

diujących na uczelniach technicznych, w tym kontynuować swoje zaangażowanie w akcję

„Dziewczyny na Politechniki!”.

2.3.2. Działanie: Szkolenia dla osób biorących udział w akcjach promocyjnych i popularyzatorskich Zorganizowanie szkolenia warsztatowego z kultury równości w komunikacji dla co najmniej

pięciorga pracowniczek i pracowników biorących udział w bezpośrednich działaniach pro-

mujących podjęcie studiów na Politechnice Wrocławskiej (spotkaniach w szkołach średnich,

wykładach popularyzatorskich itp.). Dokładny zakres tematyczny, forma szkolenia i zapotrze-

bowanie ustalone zostaną wspólnie z Działem Rekrutacji, Działem Informacji i Promocji oraz

Działem Współpracy Międzynarodowej, a szkolenia powinny zostać zrealizowane w 2022 r.

2.4. Cel 4. Wspomaganie rozwoju karier naukowych kobiet Politechnika Wrocławska dba o tworzenie dobrych i stabilnych warunków pracy dla wszyst-

kich badaczek i badaczy, na każdym etapie kariery zawodowej, stosując transparentne

i możliwie obiektywne kryteria oceny pracowniczej. Niemniej struktura zatrudnienia osób

na stanowiskach badawczo-dydaktycznych oraz badawczych na Politechnice Wrocławskiej

wskazuje na występowanie powszechnego na uczelniach wyższych zjawiska znacznie częst-

szego spowalniania i/lub rezygnacji kobiet z karier naukowych na określonych szczeblach. Jak

pokazują dane przedstawione w części pierwszej, o ile stosunek adiunktów do adiunktek wy-

nosi na Politechnice Wrocławskiej około dwa do jednego, w przypadku stosunku profesorów

do profesorek jest to już około pięć do jednego. Zjawisku temu przeciwdziałać częściowo

może wdrażanie rozwiązań z zakresu równowagi między pracą a życiem prywatnym (cel 5.),

jednak niezależnie od nich, dążąc do osiągnięcia równości płci, Politechnika zobowiązuje się

aktywnie wspierać kariery naukowe kobiet. Podejmowane w tym zakresie działania powin-

ny być jednak szczególnie przemyślane, by odpowiadały na realne potrzeby zatrudnionych

35

na Politechnice badaczek i jednocześnie dały się zrealizować z pomocą zasobów kadrowych

uczelni, jak również by ich realizacja nie prowadziła do powstawania resentymentu wśród

grup niewspieranych. Dlatego obecny Plan Równości przewiduje w pierwszej kolejności przy-

gotowanie diagnozy potrzeb, która dopiero pozwoli określić możliwe dalsze działania Poli-

techniki w tym zakresie.

2.4.1. Działanie: Przeprowadzenie diagnozy potrzeb zatrudnionych na Politechnice Wrocławskiej badaczek pod kątem możliwości wpierania ich rozwoju i awansu zawodowego Przeprowadzenie diagnozy potrzeb, która pozwoli odpowiedzieć na pytania, jakiego rodza-

ju problemy napotykają na swojej drodze zawodowej pracowniczki badawcze oraz badaw-

czo-dydaktyczne Politechniki jako kobiety oraz, przede wszystkim, jakiego wsparcia ze strony

uczelni by w związku z nimi oczekiwały. Proces ten uwzględniać powinien przeprowadzenie

konsultacji z wykorzystaniem metod partycypacyjnych.

Ww. diagnoza potrzeb powinna być przeprowadzona do końca 2023 r.

2.4.2. Działanie: Sformułowanie rekomendacji i propozycji w zakresie działań na rzecz aktywnego wspomagania karier naukowych kobiet na Politechnice Wrocławskiej W oparciu o wyniki ww. diagnozy potrzeb Zespół ds. polityki równościowej uczelni przygotu-

je zestaw rekomendacji i propozycji dotyczących możliwych konkretnych działań na rzecz ak-

tywnego wspomagania karier naukowych kobiet na Politechnice Wrocławskiej, które zostaną

uwzględnione w kolejnym Planie Równości. Rekomendacje te powinny zostać sformułowane

do końca pierwszej połowy 2024 r.

2.5. Cel 5. Ułatwienie osobom pracującym i studiującym na Politechnice Wrocławskiej zachowywania właściwych proporcji między pracą a życiem prywatnym, w tym ułatwianie łączenia pracy z opieką nad osobami niesamodzielnymi Harmonijne łączenie pracy z życiem prywatnym jest ważnym elementem Planu Równości.

Kluczową część tego zagadnienia stanowi problem łączenia życia rodzinnego z obowiązkami

36

wynikającymi z pracy zawodowej, a nierówności wynikające z ról społecznie i kulturowo przy-

pisanych do płci powodują sytuację nierównowagi, której zmiana wymaga zarówno istnienia

ogólnie obowiązujących ram prawnych, jak i przede wszystkim sformułowania odpowiedniej

polityki wraz z instrumentami pozwalającymi na jej efektywną realizację na poziomie konkret-

nej instytucji 17. Biorąc pod uwagę fakt, że życie rodzinne jest codzienną rzeczywistością nie tyl-

ko osób pracujących, ale także kształcących się na uczelni, zakładamy, że harmonizowanie tych

funkcjonujących współzależnie sfer życia jest istotne także dla studiujących, powinno więc tak-

że być ujęte w szerszym planie. Głównym celem Planu w zakresie harmonizowania pracy lub

studiów z życiem prywatnym będzie szczegółowe zdefiniowanie zakresów możliwych działań,

zdiagnozowanie potrzeb oraz sformułowanie rekomendacji na przyszłość, w tym propozycji

konkretnych rozwiązań. Dostępna już wiedza i badania z zakresu sposobów wdrażania polityk

na poziomie organizacyjnym skłaniają do ostrożności i nie zawsze zalecają powtarzanie sche-

matycznych rozwiązań 18. Wieloaspektowe i możliwie szerokie przeanalizowanie tego złożo-

nego zagadnienia pozwoli uniknąć rozwiązań prowadzących do resentymentu19 i uwzględnić

fakt, że życie rodzinne jest zjawiskiem wykraczającym poza instytucję rodzicielstwa. Organiza-

cyjna kultura rozwijana przez uczelnię może istotnie wesprzeć harmonijne łączenie pracy z ży-

ciem rodzinnym i prywatnym. Przyjmując niejako mediacyjną rolę w tym zakresie, Politechnika

Wrocławska, poprzez oferowanie adekwatnych rozwiązań i wspieranie równych możliwości

zarówno wśród osób pracujących, jak i studiujących, może zdecydowanie wspomóc utrzy-

mywanie równowagi między pracą lub studiami a życiem prywatnym osób należących do jej

wspólnoty uniwersyteckiej.

17 Zob. J. Lewis, Work-family balance, gender and policy, Edward Elgar Publishing, Cheltenham 2009.

W pracy tej autorka analizuje polityki i rozwiązania przyjęte w 15 krajach Unii Europejskiej z zakresu trzech podstawowych elementów ułatwiających łączenie pracy zawodowej z życiem rodzinnym: dostępnych usług opieki nad dziećmi, elastycznego czasu pracy, możliwości związanych z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niesamodzielną.

18 Na przykładzie zdalnej pracy „z domu” Anna Kurowska, porównując dane z dwóch krajów mających

odmienne modele podziału pracy – Polskę i Szwecję – wykazała, że o ile w obydwu krajach wyższą zdolność równoważenia płatnej i bezpłatnej (tj. związanej z obowiązkami domowymi) pracy mają mężczyźni, o tyle różnice pomiędzy płciami tym zakresie mniejsze są w Szwecji. Zob. A. Kurowska, „Gendered Effects of Home-Based Work on Parents’ Capability to Balance Work with Non-work: Two Countries with Different Models of Division of Labour Compared”, Social Indicators Research (2020), 151 (2). Mówiąc w skrócie, jeśli chodzi o pracę zdalną, w Polsce o wiele większe korzyści w zakresie równoważenie pracy i życia prywatnego odnoszą mężczyźni niż kobiety.

19 Zob. J. Haar, C.S. Spell, „Where is the justice? Examining work-family backlash in New Zealand: The potential form employee resentment”, New Zealand Journal of Employment Relations (2003), 28 (1): 59-74. Badania przeprowadzone w Nowej Zelandii pokazują, że wyłączne skupienie się na rozwiązaniach uwzględniających potrzeby rodziców małoletnich dzieci może powodować brak satysfakcji i resentyment u pracowników bezdzietnych oraz będących w bardziej zaawansowanym wieku.

37

2.5.1. Działanie: Określenie ram możliwych działań uczelni z zakresu ułatwienia osobom pracującym i studiującym na Politechnice Wrocławskiej zachowywania właściwych proporcji między pracą/ studiami a życiem prywatnym Pierwszym działaniem w ramach realizacji celu 5. Planu Równości jest wyodrębnienie zakre-

su działań, jakie uczelnia może zaoferować osobom pracującym i studiującym dla ułatwienia

zachowania właściwych proporcji między pracą lub studiami a życiem prywatnym. Zostanie

to określone w odniesieniu do aktualnie obowiązującego stanu prawnego, istniejących w tym

obszarze standardów i dobrych praktyk stosowanych na uczelniach polskich i europejskich

oraz analizy badań i przedmiotowej literatury dotyczących tej problematyki.

Działanie to powinno zostać zrealizowane do końca 2022 r.

2.5.2. Działanie: Przeprowadzenie diagnozy potrzeb osób pracujących na Politechnice w zakresie zachowywania właściwych proporcji między pracą a życiem prywatnym Dwa następne działania, realizowane równolegle będą polegać na szczegółowej diagnozie po-

trzeb osób pracujących i studiujących na Politechnice Wrocławskiej w zakresie harmonizowa-

nia pracy lub studiów z życiem prywatnym. Zakres i rodzaj potrzeb osób pracujących na uczelni

zostanie określony we współpracy z wyodrębnioną, reprezentatywną grupą. Na zrealizowanie

tego działania przewidziano czas do końca 2023 roku.

2.5.3. Działanie: Przeprowadzenie diagnozy potrzeb osób studiujących na Politechnice w zakresie zachowywania właściwych proporcji między studiami a życiem prywatnym Diagnoza potrzeb osób studiujących różni się od diagnozy potrzeb osób pracujących w taki

sposób, że na postawie aktualnie stwierdzonych potrzeb zostanie sformułowana estyma-

cja takich potrzeb na przyszłość wraz z ewentualną rekomendacją dokonywania korekt na

podstawie kolejnych diagnoz. Ponieważ profil rodzinny osoby studiującej może znacząco

różnić się od profilu osoby pracującej, należy brać pod uwagę, że także i potrzeby osób stu-

diujących mogą w analizowanym zakresie różnić się od potrzeb osób pracujących.

Działanie to będzie realizowane do końca 2023 roku.

38