Materiały prezentowane w gablotach / na tablicach w wersji drukowanej powinny być również dostępne w edytowanej wersji elektronicznej. Pozwala to spersonalizować tekst, w tym rodzaj i wielkość czcionki.
Wersja elektroniczna informacji prezentowanej w gablocie czy na tablicy informacyjnej 



powinna być udostępniona na wniosek osoby zainteresowanej.
Należy unikać stosowania informacji odręcznej.

Minimalna wielkość czcionki w dokumentach elektronicznych oraz dla dokumentów drukowanych w tablicach informacyjnych i w gablotach wynosi min. 12 punktów dla tekstu podstawowego.

Ze względu na z reguły większą niż 50 cm odległość czytania zaleca się stosowanie większej czcionki: 150% wielkości tekstu podstawowego (co najmniej 18 punktów) lub 120% w przypadku wytłuszczenia (co najmniej 14 punktów). Te zasady odnoszą się także do banerów, telebimów i plakatów.

Tytuł i nagłówki powinny być wyróżnione. Należy wytłuścić taki tekst i jednocześnie stosować tekst dużej wielkości.

Kody QR

Kod QR powinien być obrysowany wypukłą linią w kolorze kontrastowym dla ułatwienia odnalezienia przez osoby z niepełnosprawnością wzroku. Kod QR odczytuje się za pomocą sfotografowania go odpowiednią aplikacją, na przykład telefonem komórkowym.

Dobrą praktyką jest wykorzystanie kodu QR razem z linkiem skróconym. Osoby ze szczególnymi potrzebami, a przede wszystkim osoby korzystające z wózka lub osoby z niepełnosprawnością rąk, mogą mieć problem lub nie móc być w stanie zrobić zdjęcie kodu QR.

Komunikacja z osobami ze szczególnymi potrzebami

Znajomość języka ojczystego

Osoby ze szczególnymi potrzebami z reguły komunikują się w ojczystym języku na takim samym poziomie, jak osoby pełnosprawne.

Osoby słabosłyszące mogą komunikować się w języku ojczystym na takim samym lub na niższym poziomie od osoby słyszącej.



Pierwszym językiem dla osób głuchych zwykle jest język migowy, a język polski jest językiem obcym. Nie dotyczy to osób, które utraciły słuch już po tym, jak nauczyły się mówić.

Osoby z trudnościami w mówieniu mogą mówić niewyraźnie, wolno, jąkając się, itp.

Osoby ze złożonymi potrzebami w komunikowaniu się mogą nie mówić w ogóle i posługiwać się specjalistyczną komunikacją alternatywną lub wspomagającą.

Wybór miejsca do komunikacji z osobami ze szczególnymi potrzebami

Pomieszczenie powinno być dobrze i równomiernie oświetlone, co zapewnia prawidłowy rozkład cieni w pomieszczeniu.

Pomieszczenie powinno być wyciszone, tj. o ograniczonym hałasie oraz innych źródłach dźwięku lub wibracji, niezwiązanych z komunikacją.

Jeśli komunikacja dotyczy osoby słabosłyszącej, należy wybrać jeśli to możliwe pomieszczenie wyposażone w pętle induktofoniczne (indukcyjne) lub inne urządzenia, systemy lub technologie wspomagające osoby słabosłyszące.

Powinno się unikać pomieszczeń, w których mogą występować czynniki szkodliwe, uciążliwe i niebezpieczne dla zdrowia, takie jak np.: hałas, drgania mechaniczne. Ze względu na schorzenia często współistniejące z niepełnosprawnością takie osoby są potencjalnie bardziej wrażliwe na działania takich czynników.

Budynek (pomieszczenia takie jak: toaleta co najmniej jedna, szatnia, portiernia, sekretariat itp.) powinien być dostępny architektonicznie.

Pomieszczenie (miejsce dla wykładowcy / wykładowczyni, miejsce dla uczestniczki / uczestnika zajęć, podium, scena w sali wykładowej) powinno być dostępne architektonicznie.

Otoczenie budynku (parking, dojście do budynku, wejście do budynku) powinno być dostępne architektonicznie.



Budynek powinien być wyposażony w sprzęt do ewakuacji osób ze szczególnymi potrzebami.

Pomieszczenie powinno zapewnić możliwość przeprowadzenia komunikacji na osobności, jeśli taka potrzeba zostanie zgłoszona w celu stworzenia warunków mało stresujących podczas komunikacji.

Jeśli jest to możliwe, należy osobie ze szczególnymi potrzebami zapewnić możliwość skorzystania z cichego miejsca, np. tak zwanego pokoju wyciszenia.

Wymagania dotyczące dostępności architektonicznej zostały szerzej przedstawione w Standardzie dostępności architektoniczno – urbanistycznym oraz Standardzie informacji wizualnej Politechniki Wrocławskiej. Wszystkie standardy dostępne są na stronie https://dostepnosc.pwr.edu.pl/baza-wiedzy/standardy-dostepnosci-pwr.

Zasady komunikacji werbalnej

Twarze osób prowadzących komunikację powinny być dobrze oświetlone i widoczne.

W przypadku komunikacji z osobami z niepełnosprawnością słuchu, należy mówić z twarzą zwróconą do rozmówcy / rozmówczyni, ponieważ to umożliwia odczyt z ruchu warg i obserwację mimiki twarzy.

Należy unikać odwracania się bądź zasłaniania ust.

W przypadku rozmowy z osobą korzystającą z wózka, najlepiej jest siedzieć, aby móc prowadzić komunikację na poziomie zbliżonym do tego, na którym znajduje się rozmówca / rozmówczyni.

Jeśli nie ma możliwości wykorzystania krzesła należy stanąć w odpowiedniej odległości, tak by osoba korzystającą z wózka mogła utrzymywać kontakt wzrokowy bez zadzierania głowy i nadwyrężania szyi.

Należy zasygnalizować chęć nawiązania kontaktu z rozmówcą / rozmówczynią. W przypadku osób z niepełnosprawnością słuchu można zwrócić na siebie uwagę, na przykład: machając ręką w jej kierunku, lekko dotykając jej ręki



lub „zamrugać” oświetleniem sali. W przypadku osób z niepełnosprawnością wzroku należy precyzyjnie wskazać rozmówcę słownie.

Jeśli to możliwe, należy korzystać z mikrofonu w pomieszczeniach.

Należy mówić głosem o normalnym lub minimalnie podwyższonym natężeniu.

Należy mówić w normalnym lub minimalnie zwolnionym tempie.

W przypadku rozmów z osobami transpłciowymi lub niebinarnymi, należy zwracać się do rozmówcy / rozmówczyni bezpośrednio, imieniem i zaimkami zgodnymi z płcią, jaką odczuwa osoba transpłciowa.

Jeśli nie wiemy, w jakiej formie osoba transpłciowa lub niebinarna chce, aby się do niej zwracać, należy o to zapytać, np. „W jakiej formie mogę się zwracać?”

Należy słuchać wypowiedzi bez przerywania, wyręczania bądź poprawiania.

Należy poprosić o powtórzenie wypowiedzi, gdy jest trudność 
w zrozumieniu komunikatu.

Jeśli pomimo kilkakrotnego powtarzania wypowiedzi jest nadal trudność w zrozumieniu komunikatu, należy poprosić o napisanie treści wypowiedzi bądź zadać pytanie wymagające krótkiej odpowiedzi.

W razie potrzeby należy powtórzyć informację, używając tych samych sformułowań. Po kilku powtórzeniach można wykorzystać inne słowa bądź zapisać tekst na kartce.

Jeśli to możliwe, należy wypowiedzi formułować w języku prostym.

Jeśli osoba ze szczególnymi potrzebami korzysta z usługi osoby wspierającej (np. tłumacza lub asystenta), należy zwracać się do niej bezpośrednio, a nie do osoby wspierającej.

W przypadku zajęć dydaktycznych osoby z niepełnosprawnością mają prawo do ich nagrywania. W przypadku innych form komunikacji (jak rozmowa)



naturalnym jest wyrażenie zgody na nagrywanie. Będzie to odpowiednikiem robienia notatki.

Dalsze informacje

Szczegółowe informacje dotyczące komunikacji z osobami:

z niepełnosprawnością słuchu oraz z osobą z trudnościami w mówieniu

z niepełnosprawnością wzroku

z niepełnosprawnością ruchu

z doświadczeniem kryzysu zdrowia psychicznego

w spektrum autyzmu

transpłciowymi i niebinarnymi

z doświadczeniem choroby przewlekłej

znajdują się w Podręczniku do standardu dostępności informacyjno-komunikacyjnej dostępnym na stronie https://dostepnosc.pwr.edu.pl/. 

Komunikacja we wnioskowanej formie

Zasady ogólne

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami nakłada na podmioty publiczne obowiązek zapewnienia komunikacji w formie określonej przez tę osobę.

Analogiczne uprawnienie, nadaje Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się, osobom doświadczającym trwale lub okresowo trudności w komunikowaniu się.

Wniosek o określoną formę komunikacji musi być uzasadniony szczególnymi potrzebami.



Uczelnia musi zapewnić formę komunikacji, z której korzysta dana osoba (na przykład elektroniczną, pisemną, ustną, za pośrednictwem osoby odczytującej z ust, tłumacza / tłumaczki języka migowego, tłumacza / tłumaczki – przewodnika / przewodniczki osoby głuchoniewidomej).

W sytuacji, gdy wnioskowanie o komunikację w określonej formie dotyczy uczestnictwa w procesie edukacji, wówczas konieczna jest weryfikacja efektów uczenia się z zastosowaniem alternatywnej komunikacji. Należy zadbać o równoważność formy weryfikacji efektów uczenia się i obiektywność oceny. W ten sposób zapewnia się analogiczne (podobne) warunki, co podkreśla równorzędność wyników jak w przypadku pozostałych uczestników / uczestniczek kształcenia. 

Komunikacja elektroniczna

Należy stosować odpowiednio wymagania jak dla dokumentów elektronicznych opisane w rozdziale 2.

Komunikacja elektroniczna może być wnioskowana jako oczekiwana forma komunikacji przez osoby ze szczególnymi potrzebami.

Poczta elektroniczna

Komunikacja za pośrednictwem poczty elektronicznej jest formą komunikacji elektronicznej.

Należy stosować odpowiednio wymagania jak dla dokumentów elektronicznych opisane w rozdziale 2.

Wykorzystanie uczelnianej poczty elektronicznej uwierzytelnia użytkownika / użytkowniczkę, tj.: potwierdza ich tożsamość.

Składanie pisemnych oświadczeń, w których jest wymagany własnoręczny podpis może stanowić trudność dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym dla osób słabowidzących i niewidomych, osób z niepełnosprawnością rąk, osób w spektrum autyzmu. Należy posługiwać się uczelnianą pocztą elektroniczną jako alternatywą dla pisemnych oświadczeń.



USOS

Komunikacja za pośrednictwem system USOS jest formą komunikacji elektronicznej.

Należy stosować odpowiednio wymagania jak dla dokumentów elektronicznych opisane w rozdziale 2 tam, gdzie jest to możliwe.

Wykorzystanie systemu USOS uwierzytelnia nadawcę użytkownika / użytkowniczkę, tj.: potwierdza ich tożsamość.

Składanie pisemnych oświadczeń, w których jest wymagany własnoręczny podpis może stanowić trudność dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym dla osób słabowidzących i niewidomych, osób z niepełnosprawnością rąk, osób w spektrum autyzmu. Należy posługiwać się systemem USOS, jako alternatywą dla pisemnych oświadczeń.

Zajęcia dydaktyczne

Nagrywanie

Zgodnie z Ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wykłady są otwarte. Należy uznać, że wykłady są utworami rozpowszechnionymi i każda osoba może korzystać z tych utworów w ramach dozwolonego użytku osobistego.

Majątkowe prawa autorskie do wykładu powstałego w ramach stosunku pracy przysługują Uczelni.

Autorskie prawa osobiste przysługują autorowi wykładu i są niezbywalne.

Majątkowe prawa autorskie do zajęć dydaktycznych innych niż wykład powstałych w ramach stosunku pracy przysługują Uczelni.

Autorskie prawa osobiste przysługują autorowi zajęć dydaktycznych innych niż wykłady i są niezbywalne.

Zgodnie z Ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, art. 23 ust.1, ust.2 oraz art.331 każda osoba, w tym osoba ze szczególnymi potrzebami, może nagrywać zajęcia dydaktyczne, z poszanowaniem praw ich właściciela.