Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

Standard dostępności architektoniczno- -urbanistycznej Politechniki Wrocławskiej

Autor: dr inż. arch. Natalia Ratajczak-Szponik Koordynatorka ds. dostępności architektonicznej Politechniki Wrocławskiej

Wrocław, 2023 r.

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

Spis treści

Wstęp …… 3

Słownik pojęć …… 4

Standard urbanistyczny …… 9

1.

Ciągi komunikacji pieszej …… 9

2.

Parkingi …… 10

3.

Mała architektura …… 10

Standard architektoniczny …… 11

4.

Strefa wejściowa w budynku …… 11

5.

Wnętrza …… 16

6.

Pomieszczenia sanitarne …… 22

7.

Rozwiązania przeciwpożarowe …… 24

8.

Schody …… 26

9.

Windy (dźwigi osobowe) i podnośniki …… 27

10.

Budynki wpisane do rejestru zabytków …… 31

Bibliografia …… 32

2

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

Wstęp

Standard dostępności architektoniczno-urbanistycznej Politechniki Wrocławskiej określa

zasady projektowania nowych i remontowanych budynków, a także przestrzeni wokół

nich w zakresie kompleksowego dostosowywania przestrzeni do zróżnicowanych

potrzeb użytkowników.

Każda przestrzeń, szczególnie edukacyjna, powinna zapewniać maksymalnie

samodzielne i świadome jej użytkowanie. Powinna ona być dostępna oraz pozbawiona

barier architektonicznych i urbanistycznych dla osób ze szczególnymi potrzebami.

Standard ten ma na celu dostarczenie projektantom i wykonawcom narzędzi do

tworzenia przestrzeni i obiektów dla tej grupy użytkowników.

Standard odnosi się do przepisów i norm obowiązujących w Polsce i na świecie.

Wskazuje

także

rozwiązania pozwalające na

spełnienie wymogów Ustawy

o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.

W dokumencie, poza wymaganiami prawnymi, wskazane są także inne, korzystne dla

osób z niepełnosprawnościami rozwiązania architektoniczne, które są zgodnie

z koncepcją uniwersalnego projektowania i mają na celu poprawę dostępności uczelni.

Standard nie jest dokumentem statycznym i może on ewoluować w czasie w przypadku,

gdy pojawią się inne / nowe / lepsze rozwiązania poprawiające dostępność przestrzeni

lub obiektów.

Wytyczne określone w „Standardzie…”, obowiązują dla wszystkich prac remontowo-

budowlanych. W przypadku braku możliwości

zastosowania wskazanych

w dokumencie rozwiązań – wynikających z problemów technicznych, konstrukcyjnych

czy konserwatorskich – należy przeprowadzić dodatkowe uzgodnienia

Koordynatorem ds. dostępności architektonicznej Politechniki Wrocławskiej.

z

3

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

Słownik pojęć

D

Dostęp alternatywny – zgodnie z Ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu

dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, polega w szczególności na

zapewnieniu osobie ze szczególnymi potrzebami wsparcia innej osoby lub zapewnieniu

wsparcia technicznego osobie ze szczególnymi potrzebami, w tym z wykorzystaniem

nowoczesnych technologii lub wprowadzeniu takiej organizacji pracy, która umożliwi

realizację potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, w niezbędnym zakresie.

Drzwi przeciwpożarowe - drzwi wykonane z materiałów niepalnych lub uodpornionych

na działanie ognia, mające odporność ogniową określoną przepisami budowlanymi.

Drzwi wahadłowe – są to drzwi o skrzydłach otwierających się w obie strony, które po

otwarciu samoczynnie się zamykają.

Drzwi wykładane - drzwi o jednym lub o dwóch skrzydłach rozwieranych, dających się

wyłożyć na ścianę po zakreśleniu półkola dokoła osi pionowej przechodzącej przez

zawiasy.

L

LRV – jest to tzw. współczynnik odbicia światła (ang. Light Reflectance Value), czyli

„całkowita ilość światła odbitego od powierzchni np. posadzki, ściany, wykończenia

stopni schodów itp., na każdej długości fali i we wszystkich kierunkach po podświetleniu

źródłem światła”. Współczynnik LRV pozwala określić kontrast barwny między

elementami. Im współczynnik wyższy, tym kontrast jest lepszy. Współczynnik kontrastu

oblicza się wg wzoru: [(K1-K2)/K1]x100=H, w którym K1 to najwyższa wartość koloru

(współczynnik odbicia światła jaśniejszej powierzchni), K2 to najniższa wartość koloru

(współczynnik odbicia światła ciemniejszej powierzchni), H to wartość uzyskanego

kontrastu pomiędzy barwami.

Przykład wykonania obliczenia:

Dane: kolor BIAŁY – wartość LRV 85; kolor CZERWONY – wartość LRV 13

Działanie: [

85−13 85

] x 100 = 84 Wynik: wartość kontrastu wynosi 84%

4

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

O

Obiekty małej architektury – obiekty użytkowe, takie jak ławki, kosze na śmieci, stojaki

rowerowe, donice, gabloty informacyjne itp.

Osoba ze szczególnymi potrzebami – osoba, która ze względu na swoje cechy

zewnętrzne lub wewnętrzne, albo ze względu na okoliczności, w których się znajduje,

musi podjąć dodatkowe działania

lub zastosować dodatkowe środki w celu

przezwyciężenia bariery, aby uczestniczyć w różnych sferach życia na zasadzie równości

z innymi osobami.

P

Pasy prowadzące (faktura prowadząca) – są to elementy ścieżek orientacji/ścieżek

dotykowych,

które wskazują

osobie

z niepełnosprawnością wzroku

lub

z niepełnosprawnością intelektualną drogę i łączą ze sobą poszczególne punkty. Pasy

prowadzące składają się z równolegle biegnących, wypukłych linii.

Pętla indukcyjna – jest to urządzenie wspomagające prawidłowe słyszenie osób

z implantami ślimakowymi i aparatami słuchowymi (posiadające cewkę indukcyjną)

w przestrzeni publicznej. Pętla indukcyjna pomaga osobom z niepełnosprawnością

narządu słuchu lepiej i wyraźniej słyszeć mowę i inne dźwięki, poprzez niwelowanie

hałasu i szumu otoczenia. Pętle indukcyjne dzielimy na takie: o dużym zasięgu

(np. w salach wykładowych), stanowiskowe (np. w punktach obsługi studentów)

oraz osobiste.

Platforma schodowa / platforma przyschodowa – jest to urządzenie dźwigowe

z napędem, które służy do transportu osób o ograniczonej mobilności, przeważnie osób

poruszających się na wózku inwalidzkim. Jest ono sytuowane przy schodach – prostych

lub krętych. Urządzenie jest instalowane wzdłuż biegu schodowego i mocowane do

ściany nośnej pełnej bądź też na słupkach samonośnych. Urządzenie jest składane, a do

jego obsługi najczęściej konieczna jest pomoc dodatkowej osoby.

Podnośnik pionowy – jest to urządzenie dźwigowe, która porusza się w pionie,

umożliwiając

bezpieczne

pokonywanie

różnic wysokości

przez

osoby

z niepełnosprawnościami. Podnośnik pionowy może być otwarty bądź zabudowany.

Ponadto wyróżnia się podnośniki pionowe niskiego, jak i wysokiego podnoszenia.

5

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

Podnośniki niskiego podnoszenia są najczęściej otwarte. Stosuje się je przeważnie przy

wejściu do budynku lub gdy w obrębie jednej kondygnacji pojawiają się zmiany

wysokości. Podnośniki wysokiego podnoszenia są obudowane i umożliwiają transport

do wysokości kilkunastu metrów, co umożliwia skomunikowanie nawet kilku

kondygnacji. Przypominają one windy (dźwigi osobowe), ale są one znacznie lżejsze

konstrukcyjnie, prostsze w montażu, a ich zaletą jest brak szybu windowego. Większość

podnośników wymaga wykonania fundamentów, ale dostępne są także urządzenia,

które nie muszą być na stałe związane z gruntem.

Pola ostrzegawcze (faktura ostrzegawcza) – są to elementy ścieżek orientacji/ścieżek

dotykowych, które mają za zadanie ostrzegać osoby z niepełnosprawnością wzorku

przed występującymi w przestrzeni zagrożeniami. Sytuuje się je głównie przed

schodami, elementami znajdującymi się na trasie wolnej od przeszkód czy przed

drzwiami sytuowanymi w ciągach komunikacyjnych.

Pola uwagi – są to elementy ścieżek orientacji/ścieżek dotykowych, które umieszcza się

w miejscach wymagających podjęcia decyzji przez osobę przemieszczającą się,

np. w miejscach krzyżowania się ścieżek oraz na zakrętach. Sytuuje się je także w celu

wskazania lokalizacji istotnych elementów w przestrzeni (np. tyflomapy) oraz punktów

docelowych, do których doprowadza

ścieżka

(np. pomieszczeń, punktów

informacyjnych, portierni). Najczęściej składają się one z wypukłych punktów (pinezek)

o analogicznych wymiarach i kształcie, jak te stosowanie na polach ostrzegawczych.

Projektowanie uniwersalne – projektowanie środowiska, produktów i usług tak, aby

były dostępne

i użyteczne dla wszystkich, w możliwie największym stopniu,

bez potrzeby adaptacji lub specjalnego projektowania.

S

Schodołaz – jest to urządzenie, które służy do transportowania po schodach osób na

wózku inwalidzkim. Nie jest to element trwale związany z konstrukcją budynku.

Niepełnosprawny użytkownik nie może także korzystać sam ze schodołazu – potrzebna

jest druga osoba, która będzie obsługiwała urządzenie. Na rynku dostępne są dwa typy

schodołazów – kroczące i gąsienicowe. Oba umożliwiają transportowanie osoby

z niepełnosprawnością w górę i w dół schodów.

6

Projekt "Politechnika nowych szans" jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.

Spocznik – jest to pozioma powierzchnia dzieląca biegi schodowe, która umożliwia