program powiększający – oprogramowanie komputerowe wykorzystywane przez osoby słabowidzące, dające możliwość spersonalizowania wyglądu elementów wyświetlanych na ekranie komputera – krotność powiększenia, rozmiar elementów, kolorów, wielkości kursora oraz dodatkowych elementów ułatwiających jego śledzenie, widoczności fokusa na elementach aktywnych

projektowanie uniwersalne – polega na projektowaniu rozwiązań, które są użyteczne dla jak największej grupy, bez potrzeby adaptacji lub specjalnego dodatkowego projektowania

słabosłyszący, niedosłyszący – osoba, która ma problemy ze słuchem, ale jej pierwszym językiem jest polski; osoby słabosłyszące korzystają z rozwiązań, które wspomagają słyszenie (np. aparaty słuchowe) i korzystają z ułatwień takich jak napisy w filmach

słabowidzący – osoba, która ma uszkodzony wzrok, ale korzysta z tego zmysłu jako podstawowego przy odbiorze informacji; wad wzroku jest bardzo dużo, oprócz dalekowzroczności i krótkowzroczności mogą występować takie jak: nieprawidłowe odbieranie kolorów, widzenie lunetowe, zaćma

tekst/opis alternatywny – jest to tekst, który opisuje znaczenie i kontekst elementu wizualnego (zdjęcia, obrazu, wykresu, itp.) pomagający w zrozumieniu ich treści przez osoby niewidome lub słabowidzące, jednocześnie nie jest widoczny dla wszystkich użytkowników a jedynie dla tych, którzy korzystają z oprogramowania wspierającego np. czytników ekranu

transkrypcja – tekstowe przedstawienie nagrania wideo. Transkrypcja jest to poszerzenie transkryptu o opis scen, które występują na nagraniu wideo



transkrypt – tekstowe przedstawienie nagrania audio. Transkrypt powinien zawierać podział na osoby wypowiadające się w danym nagraniu. W transkrypcie powinny zawierać się także wszelkie istotne odgłosy występujące w nagraniu – dźwięki otoczenia, muzyka, hałas

walidator – program automatycznie sprawdzający dostępność stron internetowych, dokumentów elektronicznych. Walidatory nie wykryją wszystkich błędów, które mogą wystąpić – np. logicznej kolejności odczytu, poprawności opisu alternatywnego. Walidatory analizują poprawność składni dokumentu.



Dostępność cyfrowa

Informacje dotyczące dostępności cyfrowej w świetle obowiązującego prawa można znaleźć na stronie rządowej poświęconej dostępności cyfrowej (https://www.gov.pl/web/dostepnosc-cyfrowa). Znajdują się tam aktualizowane informacje oraz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania z zakresu dostępności cyfrowej podmiotów publicznych. 

WCAG

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) jest to zbiór dokumentów opublikowany przez WAI (Web Accessibility Initiative) – inicjatywę W3C (World Wide Web Consortium) i zawierający zalecenia tworzenia dostępnych serwisów internetowych. W Polsce WCAG obowiązuje od 2012 roku jako zestaw minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz. U. 2012, pozycja 526). Zestaw ten zobowiązywał do dostosowywania serwisów internetowych do standardu WCAG 2.0 (szczegółowy zakres opisywany był w Załączniku 4 do Rozporządzenia (Dz. U. 2012, pozycja 526). 4 kwietnia 2019 Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił Ustawę o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych, która wdrożyła przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego do prawa polskiego. W załączniku 1 do tej ustawy zapisany jest zakres wytycznych w zaktualizowanej wersji WCAG 2.1.

Narzędzia do badania dostępności cyfrowej

Politechnika Wrocławska posiada w swoich strukturach pracowników, którzy są audytorami dostępności stron internetowych. Audyty większości stron czy dokumentów elektronicznych Politechnika Wrocławska robi we własnym zakresie. W razie potrzeby audyty mogą być zlecane firmom zewnętrznym po wcześniejszej konsultacji z koordynatorem ds. dostępności cyfrowej. Audyty dostępności powinny składać się z części eksperckiej oraz z testów z użytkownikami z niepełnosprawnością. Do testów na PWr angażowani są także studenci o szczególnych potrzebach.

Nie dopuszcza się stosowania jedynie automatycznej walidacji poprawności kodu i zgodności z wytycznymi WCAG 2.1 podczas przeprowadzania audytu dostępności. 



Narzędzia automatycznie walidujące są jedynie narzędziem pomocniczym podczas audytowania (nie są wystarczające do wykonania pełnego audytu), nie wykryją wszystkich błędów. Część z błędów lub ostrzeżeń wymaga ręcznego sprawdzenia przez eksperta oraz przetestowania z użyciem czytników ekranu.

Polecane narzędzia do automatycznej walidacji to (mogą być zainstalowane jako wtyczki do przeglądarki internetowej): WAVE, ARC Toolkit, Web Developer. Można użyć także skryptozakładki ANDI dostępnej na stronie www.lepszyweb.pl. Kod strony internetowej powinien być także zwalidowany pod kątem poprawności semantyki kodu HTML – na stronie w3c.

Do badania kontrastu poleca się używanie oprogramowania dodatkowego np. Colour Contrast Analyser, wyszukiwarki kontrastów dostępnej na stronie lepszyweb.pl.

Czego dotyczy dostępność cyfrowa?

Dostępność dotyczy wszystkich posiadanych i zarządzanych przez PWr stron internetowych i aplikacji mobilnych, wraz z zamieszczanymi na nich dokumentami elektronicznymi oraz innymi elementami, do których mają dostęp przede wszystkim studenci, kandydaci, pracownicy oraz inne osoby chcące skorzystać z zamieszczanych informacji.

Obowiązek zapewniania dostępności według UDC dotyczy także intranetu i ekstranetu.

Dostępne cyfrowo powinny być również multimedia i informacje zamieszczane nie tylko na stronach internetowych PWr, ale i na portalach takich jak Youtube, Instagram, Facebook, na oficjalnych kontach Politechniki Wrocławskiej.

Jakie strony i pliki nie muszą być dostępne?

Multimedia nadawane na żywo.

Archiwalne dokumenty tekstowe, tekstowo-graficzne, prezentacje multimedialne itp. o ile ich zawartość nie jest niezbędna do realizacji bieżących zadań Politechniki Wrocławskiej.

Mapy (pod warunkiem zapewnienia alternatywnego dostępu do danych).

Złożone schematy i dokumentacja techniczna w formie nietekstowej.



Materiały z intranetu i ekstranetu – opublikowane przed 23.09.2020 i od tego czasu nieaktualizowane.

Multimedia archiwalne.

Treści zewnętrzne – jako załączniki do treści wytworzonych przez inne podmioty.

Treści niewykorzystywane do realizacji bieżących zadań – strony i dokumenty archiwalne.

Deklaracja Dostępności

Deklaracja Dostępności jest dokumentem informującym o dostępności cyfrowej strony internetowej lub aplikacji mobilnej. Umieszczenie Deklaracji Dostępności na stronie podmiotu publicznego wymaga Ustawa o dostępności cyfrowej. W Deklaracji Dostępności należy zamieścić informacje zgodne ze stanem faktycznym, tzn., jeżeli strona nie spełnia wszystkich kryteriów WCAG 2.1 wymienionych w załączniku 1 do ustawy to należy te niezgodności wskazać, opisać występujące na stronie wyłączenia. Deklaracja musi być aktualizowana co roku (w marcu) lub po każdej większej przebudowie serwisu.

Wytyczne, generator, miejsce

Warunki techniczne publikacji oraz struktura dokumentu elektronicznego Deklaracji Dostępności znajduje się w biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Cyfryzacji. Deklaracje Dostępności tworzone na Politechnice Wrocławskiej spełniają warunki techniczne zalecane przez MC oraz zawierają wszystkie jej elementy.

W razie potrzeby stworzenia Deklaracji Dostępności dla strony projektu/jednostki/działu znajdującej się w domenie pwr.edu.pl prosimy o kontakt z koordynatorem ds. dostępności cyfrowej PWr. Deklaracje Dostępności umieszczane są na stronie www.dostepnosc.pwr.edu.pl – a hiperłącza do nich powinny znaleźć się na stronach właściwych w stopce. Jeśli strona, aplikacja lub system posiadają dedykowane miejsce na umieszczenie Deklaracji Dostępności należy umieścić ją w odpowiednim miejscu po konsultacji z Koordynatorem ds. dostępności cyfrowej.



Wytyczne dostępności

Wymagania powinny być stosowane do nowo powstających oraz modernizowanych stron internetowych oraz ich elementów (w tym do umieszczanych na nich dokumentów elektronicznych oraz multimediów), a także do aplikacji mobilnych, aplikacji webowych, aplikacji hybrydowych.

Wymagania podzielone są na cztery zasady, które dzielą się na wytyczne (te z kolei na kryteria sukcesu):

postrzegalność (4 wytyczne),

funkcjonalność (5 wytycznych),

zrozumiałość (3 wytyczne),

solidność (1 wytyczna).

W załączniku 1 do UDC znajduje się zakres wytycznych w wersji WCAG 2.1. obowiązujących w Polsce (49 z 50 kryteriów na poziomie AA). Kryteria wymagane UDC przedstawione są w tabelach 1-4 na stronach 15-16 tego dokumentu.

Wszystkie kryteria, sposób ich spełniania oraz wskazówki do ich rozumienia znajdują się w oryginalnej wersji językowej na stronie w3.org. (https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/understanding-techniques.html).

Pomocne informacje w języku polskim można znaleźć m.in. na stronach:

Autoryzowane tłumaczenie WCAG 2.1 na język polski (https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/)

Jak spełnić WCAG (krótki przewodnik) (https://wcag.lepszyweb.pl/?showtechniques=111)

Badanie zgodności z WCAG – lista kontrolna (https://www.gov.pl/web/dostepnosc-cyfrowa/jak-zbadac-czy-strona-www-jest-dostepna-cyfrowo)



Zasada 1 – postrzegalność

Tabela 1 Postrzegalność - zasada 1 WCAG

Wytyczna Kryterium sukcesu Poziom 1.1 - Alternatywa w postaci tekstu 1.1.1 - Treść nietekstowa A 1.2 – Dostępność mediów zmiennych w czasie 1.2.1 ‑ Tylko audio oraz tylko wideo (nagranie) A 1.2 – Dostępność mediów zmiennych w czasie 1.2.2 ‑ Napisy rozszerzone (nagranie) A 1.2 – Dostępność mediów zmiennych w czasie 1.2.3 ‑ Audiodeskrypcja lub alternatywa dla mediów (nagranie) A 1.2 – Dostępność mediów zmiennych w czasie 1.2.5 ‑ Audiodeskrypcja (nagranie) AA 1.3 – Możliwość adaptacji ­ Odpowiednia (zrozumiała) prezentacja zawartości 1.3.1 ‑ Informacje i relacje A 1.3 – Możliwość adaptacji 1.3.2 ‑ Zrozumiała kolejność A 1.3 – Możliwość adaptacji 1.3.3 ‑ Właściwości zmysłowe A 1.3 – Możliwość adaptacji 1.3.4 ‑ Orientacja - wyświetlanie treści w układzie poziomym, jak i pionowym AA 1.3 – Możliwość adaptacji 1.3.5 - Określenie prawidłowej wartości AA 1.4 – Możliwość rozróżnienia ‑ Ułatwienie percepcji treści 1.4.1 ‑ Użycie koloru A 1.4 – Możliwość rozróżnienia 1.4.2 ‑ Kontrola odtwarzania dźwięku A 1.4 – Możliwość rozróżnienia 1.4.3 ‑ Kontrast (minimalny) AA 1.4 – Możliwość rozróżnienia 1.4.4 ‑ Zmiana rozmiaru tekstu AA 1.4 – Możliwość rozróżnienia 1.4.5 ‑ Tekst w postaci grafiki AA 1.4 – Możliwość rozróżnienia 1.4.10 - Zawijanie tekstu AA 1.4 – Możliwość rozróżnienia 1.4.11 - Kontrast dla treści niebędących tekstem AA 1.4 – Możliwość rozróżnienia 1.4.12 - Odstępy w tekście AA 1.4 – Możliwość rozróżnienia 1.4.13 - Treści spod kursora lub fokusa AA

Wytyczna 1.1 Alternatywa tekstowa. Zapewnij tekstowe zamienniki wszystkich treści nietekstowych, aby można je było zamienić na inne formy (np. powiększony druk, brajl, mowa syntetyczna, symbole lub prostszy język).

Aby zapewnić kryteria sukcesu przedstawione wytycznej 1.1 należy spełnić m.in. poniższe wymagania:

obrazy, obrazy pełniące rolę odnośników lub przycisków mają odpowiednie opisy alternatywne, adekwatne do ich zawartości i celu,

grafiki ozdobne muszą zostać prawidłowo oznaczone: posiadać pusty tekst alternatywny, a w dokumentach elektronicznych zaznaczoną opcję grafika dekoracyjna,