Załącznik do ZW56/2018

Zasady stosowania przepisów bhp dotyczących pracy i nauki
 w Politechnice Wrocławskiej

§1

Postanowienia ogólne

Wszystkich pracowników, doktorantów i studentów zobowiązuje się do przestrzegania przepisów i zasad bhp na terenie uczelni.

Pracownicy obowiązani są poddawać się wymaganym badaniom profilaktycznym w ustalonych terminach (tj. przed upływem terminu ważności ostatnich badań). Zasady przeprowadzania badań określone są w odpowiednim Zarządzeniu Wewnętrznym.

Pracownicy Uczelni obowiązani są do uczestniczenia w szkoleniach z zakresu bhp 
zgodnie z obowiązującym Zarządzeniem Wewnętrznym.

Studenci rozpoczynający naukę podlegają szkoleniu z zakresu bhp. Zasady określone zostały w odrębnym Zarządzeniu Wewnętrznym.

Pracownicy obowiązani są stosować odzież roboczą i ochronną na stanowiskach, na
 których jest to wymagane oraz sprzęt ochrony osobistej zgodnie z ich przeznaczeniem. Zasady przydzielania i tabele norm dotyczące odzieży ochronnej i sprzętu ochrony
 osobistej są zawarte w załącznikach 4 i 4a Regulaminu pracy Politechniki Wrocławskiej.

§2

Zasady bhp dotyczące obiektów

Wszystkie obiekty Uczelni, budynki, pomieszczenia wraz z przynależnymi do nich terenami powinny spełniać wymagania stosownych przepisów i norm. Miejsca, w których mogą występować zagrożenia powinny być oznakowane odpowiednimi znakami ostrzegawczymi.

W obiektach i budynkach Uczelni, na terenie których są organizowane stałe stanowiska pracy oraz zajęcia dydaktyczne, powinny znajdować się niezbędne pomieszczenia higieniczno-sanitarne, odpowiednio urządzone oraz utrzymane w pełnej sprawności i czystości.

Drogi pożarowe powinny pozostać drożne oraz utrzymane w należytym stanie.

Drogi ewakuacyjne powinny zapewniać możliwość sprawnej ewakuacji. Dojścia i przejścia ewakuacyjne powinny być drożne i spełniać wymagania przeciwpożarowe. Wszystkie drzwi ewakuacyjne powinny umożliwiać ich natychmiastowe wykorzystanie w przypadku pożaru lub innego zagrożenia (zwłaszcza drzwi z pomieszczeń dla ponad 50 osób).

Obiekty i budynki powinny być wyposażone w odpowiedni podręczny sprzęt gaśniczy, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej. Sprzęt powinien być utrzymany w pełnej sprawności.

Stan wyposażenia pomieszczeń Uczelni, a w szczególności: mebli, sprzętu, urządzeń i instalacji, nie może stanowić zagrożenia dla osób korzystających z tych pomieszczeń.

W każdym budynku Uczelni (na portierniach, w sekretariatach, warsztatach, 
pracowniach specjalistycznych i laboratoriach) powinny znajdować się apteczki 
wyposażone w niezbędne środki do udzielania pierwszej pomocy, wraz z instrukcją o
 zasadach jej udzielania. W przypadku prowadzenia zajęć w terenie wymagane jest
 zaopatrzenie się w apteczki przenośne.

§3

Laboratoria, warsztaty, pracownie specjalistyczne i obiekty sportowe

W zależności od rodzaju zajęć w laboratoriach, warsztatach, pracowniach specjalistycznych stosuje się przepisy bhp ustalone dla określonych rodzajów pracy.

Maszyny i urządzenia techniczne powinny być wyposażone w zabezpieczenia chroniące przed urazami, działaniem substancji szkodliwych, porażeniem prądem elektrycznym, szkodliwymi wstrząsami, nadmiernym hałasem, działaniem wibracji lub promieniowaniem oraz powinny być utrzymane w stanie zapewniającym pełną sprawność działania i bezpieczeństwo pracy oraz uwzględniać zasady ergonomii.

Przy maszynach i innych urządzeniach technicznych powinna być wywieszona w widocznym dostępnym miejscu instrukcja obsługi uwzględniająca zasady i przepisy bhp. Wzorcowe instrukcje dostępne są na stronie www.bhp.pwr.edu.pl.

Pracownicy, doktoranci i studenci korzystający z laboratoriów, warsztatów lub pracowni specjalistycznych powinni mieć udostępnione do stałego korzystania instrukcje uwzględniające zasady i przepisy BHP, określające w szczególności:

rodzaje prac i procesów technologicznych o szczególnym zagrożeniu dla zdrowia lub życia,

postępowanie z materiałami niebezpiecznymi i szkodliwymi dla zdrowia,

sposób posługiwania się środkami ochrony indywidualnej i środkami ratunkowymi,

postępowanie w sytuacjach stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub życia, w tym udzielania pierwszej pomocy.

Maszyny i urządzenia techniczne czasowo niesprawne, uszkodzone lub pozostające w naprawie powinny być wyraźnie oznakowane i zabezpieczone w sposób uniemożliwiający ich uruchomienie.

Gospodarka substancjami i mieszaninami chemicznymi oraz promieniotwórczymi, 
a także prace w kontakcie z nimi powinny być prowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Wszelkie materiały niebezpieczne, mogące stanowić zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi powinny być wyraźnie oznakowane, przechowywane w zamkniętych oraz 
przeznaczonych do tego pomieszczeniach i miejscach przystosowanych, w 
opakowaniach chroniących przed ich szkodliwym, niebezpiecznym działaniem, pożarem lub wybuchem.

Osoby prowadzące zajęcia ze studentami w laboratoriach, warsztatach i pracowniach specjalistycznych obowiązane są znać przepisy i zasady bhp w zakresie niezbędnym do przeprowadzania zajęć zgodnie z tymi przepisami.

Prowadzący zajęcia w warsztatach, pracowniach specjalistycznych, laboratoriach oraz prowadzący zajęcia wychowania fizycznego powinni być przeszkoleni w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

Prowadzący zajęcia jest obowiązany do sprawdzenia przed rozpoczęciem zajęć i dopuszczeniem do nich studentów, czy stan techniczny maszyn i urządzeń oraz instalacji elektrycznej, ogólny stan laboratorium lub pracowni specjalistycznej nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia studentów.

Przed dopuszczeniem do zajęć przy maszynach, urządzeniach technicznych i przy wykonywaniu procesów z substancjami niebezpiecznymi prowadzący zaznajamia 
studentów z przepisami bhp i regulaminem porządkowym. Powyższy fakt powinien być odpowiednio udokumentowany.

Prowadzący zajęcia jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo studentów w trakcie prowadzonych zajęć.

Niedopuszczalne jest prowadzenie zajęć bez nadzoru pracownika lub innej osoby prowadzącej, posiadającej odpowiednie przygotowanie gwarantujące przeprowadzenie zajęć zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.

W przypadku zaistnienia wypadku studenta w czasie prowadzonych zajęć prowadzący powinien zapewnić udzielenie pierwszej pomocy i poinformować o tym dziekanat lub Dział BHP i PPOŻ.

 §4

Domy studenckie, doktoranta i asystenta

Stan sprzętu i urządzeń nie może stanowić zagrożeń dla osób tam mieszkających
 i pracujących.

Oświetlenie pomieszczeń, wentylacja, instalacja elektryczna i gazowa oraz wszelkie urządzenia techniczne powinny odpowiadać warunkom technicznym określonym w przepisach i Polskich Normach.

W domach studenckich powinny być wydzielone, stosownie do potrzeb, świetlica oraz pomieszczenia przeznaczone do indywidualnej nauki.

§5

Czasowe zawieszenie zajęć na uczelni

Rektor/Dziekan może czasowo zawiesić zajęcia w uczelni/na wydziale, jeżeli w salach temperatura wynosi poniżej 18 °C.

Rektor może czasowo zawiesić zajęcia w uczelni albo zarządzić czasowe zamknięcie uczelni lub jej jednostki w przypadku wystąpienia na danym terenie klęski żywiołowej, epidemii albo innych zdarzeń zagrażających życiu lub zdrowiu pracowników lub studentów.

 §6 

Obowiązki kierowników jednostek/komórek organizacyjnych

Kierownicy jednostek/komórek organizacyjnych ponoszą odpowiedzialność za stan
 bezpieczeństwa i higieny pracy w kierowanych przez siebie jednostkach i komórkach organizacyjnych.

Kierownicy jednostek/komórek organizacyjnych mają obowiązek organizowania stanowisk pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Organizowanie pracy powinno uwzględniać:

określenie zakresu obowiązków i odpowiedzialności na danym stanowisku pracy;

określenie wymagań zdrowotnych do wykonywania pracy na danym stanowisku;

zapewnienie bieżącego nadzoru nad pracownikami, studentami i doktorantami;

wyposażenie stanowisk w maszyny i urządzenia techniczne spełniające określone przepisami prawa wymagania;

określenie warunków wytwarzania i użytkowania aparatury prototypowej;

wyposażenie maszyn i urządzeń w zabezpieczenia chroniące przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem, nadmiernym hałasem, promieniowaniem oraz szkodliwym lub niebezpiecznym działaniem;

dostarczenie pracownikom odzieży roboczej i ochronnej oraz środków ochrony indywidualnej;

zapewnienie wykonania zaleceń, nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;

informowanie pracowników o rozpoznanych zagrożeniach i ryzyku zawodowym oraz o zasadach ochrony przed tymi zagrożeniami;

dbanie o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego, a także środków ochrony zbiorowej i środków ochrony indywidualnej oraz stosowanie ich zgodnie z przeznaczeniem;

dbanie aby maszyny i inne urządzenia techniczne czasowo niesprawne, uszkodzone lub pozostające w naprawie były wyraźnie oznakowane i zabezpieczone;

w przypadku zaistnienia w jednostce/komórce zdarzenia wypadkowego, zapewnienie udzielenia pomocy osobie poszkodowanej, zabezpieczenie miejsca wypadku oraz poinformowanie o tym niezwłocznie Działu BHP i PPOŻ. (druki dostępne są na stronie www.bhp.pwr.edu.pl);

nadzorowanie prawidłowego przebiegu szkoleń stanowiskowych;

kierowanie pracowników na szkolenia okresowe bhp;

zapewnienie możliwości stałego korzystania z instrukcji bezpiecznej pracy maszyn i urządzeń oraz instrukcji prac szczególnie niebezpiecznych;

zapewnienie prowadzenia ewidencji i zabezpieczenia powstałych odpadów niebezpiecznych wytwarzanych w jednostce ze szczególnym uwzględnieniem właściwego ich oznakowania i przechowywania, oraz kierowania ich do likwidacji zgodnie z programem gospodarowania odpadami;

zapewnienie przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy i nauki;

ustalenie zasad postępowania ze środkami (substancjami i preparatami) chemicznymi oraz z czynnikami biologicznymi używanymi w procesie pracy zgodnie z odrębnymi przepisami;

zapewnienie wyposażenia jednostek w apteczki pierwszej pomocy;

zapewnienie przeszkolenia części pracowników z podstawowego zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej;

wskazanie pracowników wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy (art. 2071, 2092 kp).

Kierownicy jednostek organizacyjnych, w których wykonywane są badania pilotażowe, eksperymenty chemiczne, fizyczne lub inne mogące stanowić zagrożenia dla życia i zdrowia osób uczestniczących w tych procesach, zobowiązani są do opracowania instrukcji prowadzenia tych badań, zawierających postanowienia dotyczące zapobiegania zagrożeniu dla zdrowia i życia ludzkiego oraz ustalenia osoby odpowiedzialnej za wykonywanie prac zgodnie z tymi postanowieniami.

Kierownicy jednostek organizacyjnych, w których prowadzone są zajęcia dydaktyczne w laboratoriach, warsztatach i pracowniach specjalistycznych oraz obiektach sportowych zobowiązani są do:

przeprowadzenia przeglądów laboratoriów, warsztatów lub pracowni specjalistycznych oraz obiektów sportowych corocznie przed rozpoczęciem roku akademickiego zgodnie z odpowiednim Pismem Okólnym;

zapewnienia studentom niezbędnych środków ochrony indywidualnej;

umieszczania w laboratoriach i pracowniach specjalistycznych, regulaminów i instrukcji porządkowych określających szczegółowe zasady bhp;

wyznaczenia pracownika lub innej osoby prowadzącej zajęcia odpowiedzialnej za bezpieczeństwo studentów, której odpowiednie przygotowanie gwarantuje przeprowadzenie zajęć zgodnie z przepisami i zasadami bhp;

odpowiedniego oznakowania i zabezpieczenia przed swobodnym dostępem do miejsc i pomieszczeń, do których wzbroniony jest dostęp osobom nieuprawnionym.

§ 7

Obowiązki pracowników

Do podstawowych obowiązków pracowników w zakresie bhp należy:

wykonywanie pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bhp wynikającymi z Regulaminu pracy oraz innych aktów prawa wewnętrznego Politechniki Wrocławskiej i stosowanie się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych;

dbanie o prawidłowy stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy;

stosowanie środków ochrony zbiorowej, a także środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem;

niezwłoczne powiadomienie przełożonego o każdym zauważonym wypadku przy pracy, zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego;

ostrzeganie współpracowników oraz osób znajdujących się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie;

współdziałanie z przełożonymi oraz służbą bhp w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.

Za nieprzestrzeganie obowiązków, o których mowa w ust. 1 pracownik może zostać ukarany w sposób określony w Regulaminie pracy Politechniki Wrocławskiej.

§ 8

Obowiązki studentów i doktorantów

Do podstawowych obowiązków studentów i doktorantów w zakresie bhp należy:

w wypadku narażenia na działanie czynników szkodliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia, wykonanie badań lekarskich i przedłożenia ich wyników na zasadach i w trybie określonym w Piśmie Okólnym;

udział w szkoleniach oraz instruktażach z bhp i ppoż., a także poddawanie się wymaganym sprawdzianom w tym zakresie;

wykonywanie prac w laboratoriach, warsztatach, pracowniach, zajęć terenowych, a także podczas zajęć z wychowania fizycznego w sposób zgodny z przepisami i zasadami bhp oraz stosowanie się do zaleceń i wskazówek prowadzących zajęcia;

dbanie o przydzielone środki ochrony indywidualnej oraz stosowanie ich zgodnie z przeznaczeniem;

dbanie o ład i porządek w miejscu odbywania zajęć;

przestrzeganie instrukcji postępowania z odpadami, w tym odpadami niebezpiecznymi, obowiązującej w danej jednostce organizacyjnej;

niezwłoczne powiadomienie prowadzącego zajęcia o zauważonym wypadku, udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym oraz ostrzeżenie innych osób w tym prowadzącego zajęcia o każdym zauważonym zagrożeniu.

§9

Postanowienia końcowe

Postanowienia Zarządzenia stosuje się odpowiednio do osób korzystających
 z obiektów uczelni na odrębnych zasadach. Za bezpieczne i higieniczne warunki 
pobytu gości wizytujących uczelnię odpowiedzialni są kierownicy zapraszających 
jednostek organizacyjnych.

Nieprzestrzeganie lub naruszenie przepisów bhp powoduje odpowiedzialność 
dyscyplinarną określoną w odrębnych przepisach.

6