Question: jak nazywano zjawisko dbania o interesy partii bardziej niż o los państwa?

Answer: Partykularyzm

Context: Partykularyzm – stanowisko, zgodnie z którym ośrodki władzy i administracji nie uwzględniają całokształtu interesów określonego społeczeństwa czy państwa, ignorując potrzebę jego harmonijnego rozwoju gospodarczego lub kulturalnego, dbając jedynie o interesy własne, najczęściej własnej grupy interesu. Stronnicze decyzje podejmowane są wówczas na korzyść pewnych regionów kraju lub określonych grup społecznych, a pozostałe regiony są spychane na dalszy plan. W filozofii jest to jednostkowy punkt widzenia i działania, nie uwzględniający potrzeb ogółu. Przeciwnym stanowiskiem jest uniwersalizm. Jednostki nastawione partykularnie najczęściej nie są w stanie dostrzec problemów dotyczących ogółu.


Question: jakie skutki miał chrzest polski?

Answer: Chrzest Mieszka I zapoczątkował proces chrystianizacji, który w następnych latach czynił duże postępy i doprowadził do przyjęcia przez większość mieszkańców ziem polskich religii chrześcijańskiej w obrządku rzymskim.

Context: Bez pomocy Mieszka oraz aparatu państwowego misja miałaby niewielkie szanse powodzenia. Thietmar stwierdził o Polanach stereotypowo, że Jordan "ciężką miał z nimi pracę, zanim, niezmordowany w wysiłkach, nakłonił ich słowem i czynem do uprawiania winnicy Pańskiej". == Skutki chrztu Polski == === Skutki religijne === Chrzest Mieszka I zapoczątkował proces chrystianizacji, który w następnych latach czynił duże postępy i doprowadził do przyjęcia przez większość mieszkańców ziem polskich religii chrześcijańskiej w obrządku rzymskim. Sukces chrystianizacji okazał się trwały, a katolicyzm jako wyznanie większości Polaków przetrwał do współczesności. W wyniku chrztu księcia na obszarze państwa Polan powstał klasyczny Kościół monarszy. Władca utrzymywał rodzące się struktury kościelne, sprawował opiekę nad misją chrystianizacyjną i budował świątynie. Ustalony wówczas kształt Kościoła okazał się stosunkowo trwały.


Question: czym zajmowali się cystersi?

Answer: Opactwa i klasztory cysterskie były w średniowieczu ważnymi ośrodkami kultywującymi kulturę, naukę, medycynę, wprowadzającymi postęp w rzemiośle i rolnictwie.

Context: Zakon Cysterski (łac. "Ordo Cisterciensis", skrót "OCist." lub "OCSO" ("Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae") dla trapistów) – katolicki zakon monastyczny reformowany, posługujący się regułą benedyktyńską, założony w 1098 r. przez św. Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux (z łac. Cistercium) (obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux) we Francji. Pierwsze klasztory powstały w La Ferté (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115). Do Polski cystersi przybyli w połowie XII w. Cystersi noszą biały habit z czarnym szkaplerzem przepasanym płóciennym pasem, przez co nazywani są czasem "białymi mnichami". Zakon wydał około 850 świętych i błogosławionych. Z jego szeregów pochodziło ponad stu biskupów. Opactwa i klasztory cysterskie były w średniowieczu ważnymi ośrodkami kultywującymi kulturę, naukę, medycynę, wprowadzającymi postęp w rzemiośle i rolnictwie. Najbardziej znane postaci Zakonu


Question: gdzie rosną drzewa oliwne?

Answer: Rośliny te rosną w strefie międzyzwrotnikowej i w ciepłym klimacie umiarkowanym południowej Europy, Afryki, południowej Azji i Australii.

Context: Oliwka ("Olea" L.) – rodzaj drzew należący do rodziny oliwkowatych. Zalicza się do niego 33–35 gatunków zimozielonych drzew i krzewów. Rośliny te rosną w strefie międzyzwrotnikowej i w ciepłym klimacie umiarkowanym południowej Europy, Afryki, południowej Azji i Australii. Największe znaczenie użytkowe ma oliwka europejska, z której owoców pozyskuje się oliwę. Gatunek ten i kilka innych z rodzaju ("O. capensis, O. welwitschii") dostarcza cenionego, bardzo twardego drewna (zaliczane są one do tzw. drzew żelaznych). == Morfologia == ; Pokrój: Krzewy i drzewa osiągające ok. 15 m wysokości, często cierniste, z pozakwiatowymi miodnikami. ; Liście: Zimozielone, naprzeciwległe, ogonkowe, eliptyczne, całobrzegie, rzadziej ząbkowane lub piłkowane. ; Kwiaty: Drobne, jedno- lub obupłciowe, zebrane w wiechy, grona lub baldachy, wyrastające szczytowo lub w kątach liści.


Question: jaki gatunek kamienie na szaniec?

Answer: dramat wojenny

Context: Kamienie na szaniec – polski dramat wojenny w reżyserii Roberta Glińskiego, zrealizowany na podstawie książki Aleksandra Kamińskiego o tym samym tytule. Okres zdjęciowy trwał od 4 sierpnia do 3 października 2013. Premiera filmu miała miejsce 7 marca 2014. Film obejrzało w kinach 828 013 widzów. == Fabuła == Film jest adaptacją napisanej jeszcze w czasie okupacji niemieckiej (1943) książki Aleksandra Kamińskiego. Opowiada on o losach grupy warszawskich harcerzy, którzy w momencie wybuchu II wojny światowej wchodzili w okres dorosłości, i których wojna postawiła przed trudnymi wyborami. Głównymi bohaterami są trzej przyjaciele – członkowie Chorągwi Warszawskiej Szarych Szeregów Jan Bytnar ps. „Rudy”, Tadeusz Zawadzki ps. „Zośka” oraz Aleksy Dawidowski ps. „Alek”. Akcja filmu toczy się wokół kształtowania się Szarych Szeregów oraz


Question: z jaką akcją związany był luksusowy lokal adria?

Answer: 22 maja 1943 żołnierz AK Jan Kryst ps. „Alan” przeprowadził w „Adrii” samotny atak na bawiących się tam Niemców.

Context: z ptakami i roślinami pod szklanym dachem, sali kawiarnianej, baru amerykańskiego, sali dancingowej, w której znajdował się mały parkiet i parkiet obrotowy. Dancing był czynny po południu i przez całą noc. W „Adrii” występowały m.in. orkiestry Jerzego Petersburskiego i Artura Golda. Kierownikiem i współwłaścicielem lokalu był Franciszek Moszkowicz. „Adria” była najbardziej eleganckim lokalem w Warszawie, miejscem spotkań sfer rządzących i ówczesnej elity. W okresie niemieckiej okupacji „Adria” była chętnie odwiedzana przez funkcjonariuszy SS i policji niemieckiej. Po 1940 lokal miał status "Nur für Deutsche". 22 maja 1943 żołnierz AK Jan Kryst ps. „Alan” przeprowadził w „Adrii” samotny atak na bawiących się tam Niemców. Zanim zginął zdołał zastrzelić trzech gestapowców. Jego czyn upamiętnia tablica umieszczona na ścianie budynku w październiku 1995.


Question: z jakimi krajami graniczy polska?

Answer: Graniczy z 7 krajami: Niemcami na zachodzie, Słowacją i Czechami na południu, Rosją i Litwą na północy, Białorusią i Ukrainą na wschodzie.

Context: Granice Polski – pod względem powierzchni (312 679 km²) Polska zajmuje 9. miejsce wśród 48 państw Europy. Graniczy z 7 krajami: Niemcami na zachodzie, Słowacją i Czechami na południu, Rosją i Litwą na północy, Białorusią i Ukrainą na wschodzie. Na północy granica państwa przebiega wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. Razem granice Polski wynoszą 3511 km. == Długość granic Polski == Długość granic: * Ogółem – 3511 km * z Czechami – 796 km * ze Słowacją – 541 km * z Ukrainą – 535 km * z Niemcami – 467 km * z Białorusią – 418 km * z Rosją – 210 km * z Litwą – 104 km * morska – 440 km (jest to długość odcinków rozgraniczających obszar morza


Question: jaki koszykarz zmarł?

Answer: Kobe Bryant

Context: poprzez media społecznościowe masowo wyrażali swój smutek i niedowierzanie. Śmierć koszykarza zbiegła się z 62. ceremonią wręczenia nagród Grammy; w jej trakcie uczczono jego pamięć minutą ciszy. Podczas rozgrywanych tego dnia spotkań ligi NBA, drużyny rozpoczynały je poprzez celowe popełnianie błędów 8 sekund i 24 sekund (w czasie gry w NBA Bryant nosił koszulki z numerami 8 i 24). 7 lutego 2020 Kobe Bryant wraz z córką spoczął na cmentarzu Pierce Brothert Westwood Village Memorial Park w Los Angeles, Kalifornii, lub w Pacific View Memorial Park w Corona del Mar. 24 lutego 2020 w hali Staples Center w Los Angeles odbyły się oficjalne uroczystości pożegnalne Kobego Bryanta oraz jego córki Gianny. Wystąpiły na nich między innymi Christina Aguilera i Beyoncé.


Question: jaki jest najwyższy stopień w wojsku?

Answer: Marszałek Polski

Context: się najwyższym stopniem wojskowym w Marynarce Wojennej, odpowiednikiem nowo powstałego "generała". === Marszałek Polski === * Najwyższy stopień wojskowy dla całości Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Na ten stopień mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Ministra Obrony Narodowej, generała albo admirała za szczególne zasługi dla Sił Zbrojnych RP. Prezydent RP może mianować żołnierza–dowódcę także w związku z wojną. Ostatnim żyjącym Marszałkiem Polski był zmarły w 1989 r. Michał Rola-Żymierski, a ostatnim mianowanym na ten stopień (w 1963 r.) był zmarły w 1980 r. Marian Spychalski; obecnie żaden żołnierz SZ RP nie posiada tego stopnia wojskowego. == Stopnie wojskowe w I Rzeczypospolitej == W pierwszej połowie XVIII wieku po raz pierwszy ubiór wojska polskiego podporządkowano dyscyplinie mundurowej. Wraz z jednolitym mundurem zaczęły


Question: kiedy powstała armia czerwona?

Answer: Za datę utworzenia Armii Czerwonej przyjmuje się 23 lutego 1918

Context: Armia Czerwona (właściwie Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona, , RKKA) – siły zbrojne Rosji Radzieckiej (RFSRR) w latach 1918–1922, następnie wojska lądowe Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) w latach 1922–1946. W 1946 zmieniła nazwę na Armia Radziecka, pod którą istniała do 1992 roku. W skład Armii Czerwonej wchodziły także Wojskowe Siły Powietrzne. Razem z marynarką, oddziałami NKWD (wojskami pogranicznymi, wojskami wewnętrznej ochrony republiki i Państwowej Straży Konwojowej) Armia Czerwona tworzyła Siły Zbrojne ZSRR od do 25 lutego 1946. Za datę utworzenia Armii Czerwonej przyjmuje się 23 lutego 1918 (w Federacji Rosyjskiej do dziś tego dnia jest obchodzony Dzień Obrońcy Ojczyzny). Wtedy to rozpoczęto masowe przyjmowanie ochotników do Armii Czerwonej, utworzonej dekretem Rady Komisarzy Ludowych RFSRR „O Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej”, podpisanym


Question: jakie mamy rzeźby terenu?

Answer: Przykładowe typy rzeźby terenu: * rzeźba poligeniczna * rzeźba policykliczna * rzeźba strukturalna * rzeźba krawędziowa * rzeźba tektoniczna * rzeźba alpejska

Context: Rzeźba powierzchni ziemi (terenu) (także relief (powierzchni terenu), morfologia terenu) – ukształtowanie powierzchni Ziemi powstałe w wyniku oddziałania procesów endo- i egzogenicznych, jak też wskutek działalności człowieka. Współczesny relief jest wynikiem aktywności procesów o różnym natężeniu i czasie ich oddziaływania. Rzeźba terenu powstaje w wyniku procesów rzeźbotwórczych. Źródłami energii tych procesów są: * energia grawitacyjna * energia geotermalna * promieniowanie słoneczne * geomagnetyzm Przykładowe typy rzeźby terenu: * rzeźba poligeniczna * rzeźba policykliczna * rzeźba strukturalna * rzeźba krawędziowa * rzeźba tektoniczna * rzeźba alpejska ==Zobacz też== * formy ukształtowania terenu


Question: co składa się na opis patentowy?

Answer: Dokument patentowy zawiera następujące elementy: * stronę tytułową – zawiera dane bibliograficzne i skrót opisu, * opis wynalazku i rysunek (jeżeli jest konieczny) – przedstawia szczegółowo wynalazek wraz z przykładami jego wykonania i stanowi wykładnię dla zastrzeżeń patentowych, * zastrzeżenia patentowe – określają zakres ochrony patentowej.

Context: wniosek zgłaszającego publikacja następuje wcześniej. Dokument patentowy zawiera następujące elementy: * stronę tytułową – zawiera dane bibliograficzne i skrót opisu, * opis wynalazku i rysunek (jeżeli jest konieczny) – przedstawia szczegółowo wynalazek wraz z przykładami jego wykonania i stanowi wykładnię dla zastrzeżeń patentowych, * zastrzeżenia patentowe – określają zakres ochrony patentowej. Po przyznaniu patentu zostaje on wpisany do (jawnego) rejestru patentowego prowadzonego przez urząd patentowy. == Patenty polskie == Od lat 90. spadła liczba zgłaszanych wynalazków krajowych, jak i udzielanych patentów. W 1990 zgłoszono 4105 wynalazków i przyznano 3242 patenty, natomiast w 2003 zgłoszono już tylko 2268 wynalazków i udzielono 613 patentów. Wzrosła za to liczba polskich wynalazków zgłaszanych za granicą. W 1995 zgłoszono poza granicami kraju 903 wynalazki i


Question: w którym roku utworzono księstwo warszawskie?

Answer: Utworzone w 1807 roku

Context: Księstwo Warszawskie (, ) – istniejące w latach 1807–1815 państwo polskie związane unią personalną z Królestwem Saksonii. Formalnie niepodległe, z własną konstytucją, Sejmem, rządem i armią oraz suwerennym władcą, którym był król saski. Faktycznie terytorium zależne od Cesarstwa Francuskiego podporządkowane Napoleonowi Bonaparte jako cesarzowi Francuzów i protektorowi Związku Reńskiego, w skład którego wchodziło Królestwo Saksonii. Utworzone w 1807 roku na mocy traktatu w Tylży z części ziem zaboru pruskiego. W 1809 w wyniku wojny z Austrią powiększone o część ziem zaboru austriackiego. W czerwcu 1812 roku przekształcone formalnie przez Konfederację Generalną (skonfederowany Sejm) w "Królestwo Polskie". Od lutego 1813 roku okupowane przez armię rosyjską. Na kongresie wiedeńskim w 1815 roku podzielone między Rosję, Prusy i Austrię, a z większości jego


Question: ile medali zdobyli polacy na igrzyskach w tokio?

Answer: najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio

Context: na jednych igrzyskach po dwa złote medale: Witold Woyda w indywidualnym i drużynowym turnieju florecistów w 1972 r., Arkadiusz Skrzypaszek w 1992 r. w pięcioboju nowoczesnym – indywidualnie i drużynowo oraz Robert Korzeniowski w chodzie na 20 i 50 km w 2000 r. Najwięcej medali (32) Polska zdobyła na Igrzyskach w Moskwie w 1980, zaś najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio, Monachium, Montrealu, oraz Atlancie. Polska po odzyskaniu niepodległości nie brała udziału w igrzyskach dwukrotnie - w 1920 z powodu udziału w wojnie polsko-bolszewickiej, a w 1984 Polska, podobnie jak większość krajów bloku wschodniego, zbojkotowała Igrzyska w Los Angeles. Od roku 2000 polscy medaliści olimpijscy otrzymują po zakończeniu kariery świadczenie pieniężne zwane emeryturą olimpijską. ==


Question: kiedy wybory prezydenckie?

Answer: wybory prezydenckie w Polsce wyznaczone na dzień 28 czerwca 2020.

Context: Wybory prezydenckie w Polsce w 2020 roku – wybory prezydenckie w Polsce wyznaczone na dzień 28 czerwca 2020. Zostały zarządzone po tym, jak w wyniku sytuacji związanej z epidemią COVID-19 nie doszło do głosowania w wyborach planowanych na 10 maja 2020, w związku z czym Państwowa Komisja Wyborcza wydała uchwałę, w której dokonała interpretacji, że brak możliwości głosowania na kandydatów był równoważny w skutkach z sytuacją braku kandydatów. Prawo startu w ponownych wyborach bez zbierania wymaganych kodeksem wyborczym 100 tysięcy podpisów poparcia uzyskali kandydaci, którzy byli zarejestrowani w wyborach zarządzonych na 10 maja. Wybory zakończyły się zwycięstwem urzędującego prezydenta Andrzeja Dudy, który został wybrany na drugą kadencję, otrzymując 51,03% głosów w drugiej turze, w której pokonał Rafała Trzaskowskiego. == Ogłoszony


Question: kto namalował obraz ostatnia wieczerza?

Answer: Nikołaj Gay

Context: Ostatnia Wieczerza (ros. "Тайная вечеря") – obraz olejny Nikołaja Gaya, namalowany w 1863. == Okoliczności powstania == Nikołaj Gay namalował "Ostatnią Wieczerzę" w czasie sześcioletniego pobytu we Florencji, na państwowym stypendium otrzymanym za dotychczasowe wyniki w nauce malarstwa. Za inspirację dla kompozycji mógł służyć obraz na ten sam temat widziany przez artystę w katedrze w La Valetta. == Opis == Obraz ukazuje moment następujący po zakończeniu wieczerzy Jezusa z apostołami. W ciemnej, oświetlonej tylko jedną lampą izbie Jezus odpoczywa na łożu w pozycji półleżącej, wspierając głowę dłonią. Jego twarz wyraża spokojne zdecydowanie, ale i świadomość nadchodzących zdarzeń i budzącą się pod jej wpływem trwogę. U stóp Jezusa, na łożu wspiera się Jan, ubrany w ciemnozieloną szatę, po drugiej stronie stołu


Question: jaki dystans pokonał sprinter?

Answer: rekordzista świata w sprincie na dystansie 100 i 200 m.

Context: Usain St. Leo Bolt (ur. 21 sierpnia 1986 w Sherwood Content, Trelawny) – jamajski lekkoatleta, sprinter, ośmiokrotny mistrz olimpijski z Pekinu, Londynu oraz Rio de Janeiro, jedenastokrotny mistrz, dwukrotny wicemistrz oraz brązowy medalista mistrzostw świata. Obecny rekordzista świata w sprincie na dystansie 100 i 200 m. Mierzy 195 cm wzrostu, waży około 94 kg. Jest nazywany "Błyskawica" == Życiorys == 16 sierpnia 2008 podczas letnich igrzysk olimpijskich w Pekinie ustanowił nowy rekord świata w biegu na 100 m (9,69 s), poprawiając swój dotychczasowy najlepszy rezultat (9,72 s). W biegu tym, rozegranym w bezwietrznych warunkach, niezagrożony ze strony przeciwników (drugiego na mecie Richarda Thompsona pokonał o 0,20 s), zwolnił na ostatnich kilkunastu metrach i podniósł w geście zwycięstwa ręce. Cztery dni


Question: ile statkow zatopily u booty?

Answer: U-Booty zatopiły 209 statków

Context: nowo wybudowanych do tego czasu statków wyniósł 1 233 000 BRT, a zajęte statki nieprzyjacielskie dodały do tego bilansu dodatkowe 682 000 ton. W ograniczonej kampanii podwodnej między październikiem 1915 a lutym 1916 roku, U-Booty zatopiły 209 statków o łącznym tonażu 506 026 BRT. 29 lutego, zezwolono niemieckim okrętom na ataki bez ostrzeżenia na uzbrojone statki handlowe, przez co wojna morska ponownie uległa zaostrzeniu. Zatopienie bez ostrzeżenia francuskiego parowca „Sussex”, w wyniku czego śmierć poniosło 50 pasażerów i członków załogi, ponownie zaostrzyło stosunki ze Stanami Zjednoczonymi, w związku z czym 24 kwietnia Holtzendorff przywrócił swój rozkaz nakazujący niemieckim okrętom działanie zgodnie z postanowieniami Deklaracji Londyńskiej. Decyzja o ponownym rozpoczęciu kampanii nieograniczonej zapadła 9 stycznia 1917 roku, po brytyjskiej odmowie zawarcia


Question: kto robił miecze?

Answer: miecznicy

Context: Miecznictwo – rzemiosło polegające na wytwarzaniu, oprawianiu i ostrzeniu mieczy. W szerszym znaczeniu również innej broni białej (jak na przykład szpad, rapierów, toporów, puginałów i tym podobnych). Przy wytwarzaniu broni ozdobnej lub paradnej miecznicy często współpracowali ze złotnikami. Wytwarzali i naprawiali też broń drzewcową. W Polsce od XIV wieku miecznicy byli zrzeszeni w cechach, do których należeli również płatnerze, czyli wytwórcy zbroi i kolczug. Cech mieczników jest wymieniany jako jeden z ponad sześćdziesięciu cechów obecnych w Poznaniu w XVI wieku. W miarę wychodzenia z użycia mieczy, w XVI wieku przeistaczali się w szabelników i tworzyli samodzielne cechy. Od wieku XVIII wyodrębnili się szpadnicy. W końcu XVIII wieku produkcja warsztatów broni białej została wyparta przez manufaktury. W połowie wieku XIX miecznicy


Question: jak nazywa się ceremonia podczas której młody wojownik stawał się rycerzem?

Answer: pasowania na rycerza

Context: Do aktu pasowania na rycerza wojownik przygotowywał się przez spowiedź, a cała ceremonia odbywała się w trakcie mszy świętej, po której wojownik składał przysięgę wierności Kościołowi, przestrzegania czci niewieściej, bronienia wdów i sierot. Następnie z rąk panującego otrzymywał pas rycerski i złote ostrogi. Z aktem pasowania na rycerza wiązało się nadanie ziemskie, dzięki czemu obdarowany dobrami rycerskimi (beneficjum), popadał w zależność lenną od nadawcy, stając się jego wasalem. Panujący pasował młodych rycerzy zwykle po ukończeniu przez nich 21. roku życia, chociaż w razie wyjątkowych zasług, stać to się mogło wcześniej. == Taktyka walki == Rycerstwo średniowieczne walczyło konno, najczęściej jako ciężka kawaleria. W razie potrzeby rycerze mogli też walczyć jako kawaleria lekka, a nawet piechota. Broń zaczepną stanowił miecz, włócznia


Question: kiedy powstało pierwsze metro?

Answer: Pierwsza kolej podziemna w kontynentalnej Europie pojawiła się w Budapeszcie w 1896

Context: po trzech latach. Pierwsza kolej podziemna w kontynentalnej Europie pojawiła się w Budapeszcie w 1896, po zaledwie dwóch latach budowy. Łączyła "Vörösmarty tér" w centrum miasta z "Artézi fürdő" (obecnie "Széchenyi fürdő") i była obsługiwana przez składy elektryczne. W tym samym roku oddano do użytku linię w Glasgow, w której wagony ciągnięte były za pomocą systemu lin stalowych, aż do chwili elektryfikacji w 1935 r. W 1900 zostało otwarte metro w Paryżu. Jego pełna nazwa – "Chemin de Fer Métropolitain" ("metropolitalna kolej żelazna") – była wiernym tłumaczeniem angielskiego "London Metropolitan Railway". W języku francuskim nazwa została skrócona do pojedynczego słowa – "métro" – przejętego następnie przez wiele innych języków, w tym polski. Najstarszą linią kolei podziemnej w Stanach Zjednoczonych jest


Question: na czym polegała działalność sb?

Answer: Służba Bezpieczeństwa (SB) – organ bezpieczeństwa państwa będący częścią struktury Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i jego jednostek terenowych, działający w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1956–1989 (do końca funkcjonowania państwa pod tą nazwą) i ostatecznie rozwiązany w 1990, powołany m.in. do zapewniania bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego kraju.

Context: Służba Bezpieczeństwa (SB) – organ bezpieczeństwa państwa będący częścią struktury Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i jego jednostek terenowych, działający w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1956–1989 (do końca funkcjonowania państwa pod tą nazwą) i ostatecznie rozwiązany w 1990, powołany m.in. do zapewniania bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego kraju. W końcowej fazie swojego istnienia (sierpień 1989) ta służba specjalna zatrudniała 24,3 tys. funkcjonariuszy, którzy nadzorowali 90 tys. tajnych współpracowników (TW) w Polsce i wielu agentów wywiadu pośród obywateli obcych państw. Oznacza to, że na jednego funkcjonariusza przypadało statystycznie 1564 obywateli, a TW stanowili w przybliżeniu 0,2% ogółu ludności PRL. == Początki resortu == Funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa składali takie samo uroczyste ślubowanie jak funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej. Jego główny fragment brzmiał następująco W wyniku jednej


Question: kto zabił achillesa?

Answer: ugodziła go strzała wypuszczona z łuku przez Parysa, brata Hektora.

Context: Achilles obraził się na Agamemnona za odebranie mu branki Bryzeidy i Trojanie wdarli się już do obozu Achajów i zaczęli podpalać ich okręty, Patroklos poprosił Achillesa o pożyczenie jego zbroi. Ubrany w nią uderzył na czele Myrmidonów na Trojan, pobił ich i odpędził pod mury Troi. Tam jednak padł od ciosu Hektora, który zdarł z niego zbroję i poznał, że to nie Achilles. Na drugi dzień, ubrany w nową zbroję wykutą w nocy przez Hefajstosa Achilles pomścił jego śmierć zabijając Hektora. Achilles zginął, zanim Troja została zdobyta, gdy w jedyne miejsce „śmiertelne” – tam, gdzie matka trzymała go za piętę, ugodziła go strzała wypuszczona z łuku przez Parysa, brata Hektora. Stąd wzięło się wyrażenie „pięta Achillesa” oraz nazwa ścięgno Achillesa.


Question: jakim językiem mówią w brazylii?

Answer: Językiem urzędowym w Brazylii jest język portugalski

Context: 0,4%; Azjaci stanowią 1,1%. Językiem urzędowym w Brazylii jest język portugalski, który jednak różni się znacznie od używanego w Portugalii. Przede wszystkim brazylijski jest bardziej miękki i melodyjny, jest też wzbogacony szeregiem słów i zwrotów z języków brazylijskich Indian i byłych niewolników z Afryki. Różni się także pisownią. W gminie São Gabriel da Cachoeira językami urzędowymi są dodatkowo języki indiańskie: nheengatu, tukano i baniwa. Poza tym w użyciu są także języki włoski, hiszpański, niemiecki oraz polski. === Statystyki demograficzne === * Grupy etniczne: biali – 47,7%, pardo – 43,1%, czarni – 7,6%, resztę populację stanowią głównie Indianie, Japończycy, Arabowie. * Języki: portugalski (urzędowy), włoski, hiszpański. == Gospodarka == Gospodarka kraju opiera się na eksploatacji bogatych zasobów naturalnych, rolnictwie (największa na


Question: kto był szefem teleekspresu?

Answer: Mariusz Jarosiewicz

Context: Kudzia. Od 7 listopada 2018 szefem redakcji jest Mariusz Jarosiewicz. == Prezenterzy == === Obecnie === "Teleexpress" prowadzą: * Beata Chmielowska-Olech (od 1998) * Rafał Patyra (od 1.11.2016) * Krzysztof Ziemiec (od 7.02.2019) * Marek Sierocki (od 1986; informacje muzyczne) === Dawniej === Wcześniej "Teleexpress" prowadzili m.in.: * Wojciech Mazurkiewicz (1986–1990) * Wojciech Reszczyński (1986–1988) * Jacek Wroński (1986–1989) * Andrzej Morozowski (1986–1996) * Wojciech Nowakowski (1986–1990) * Zbigniew Krajewski (1986–1990) * Sławomir Zieliński (1986–1991) * Piotr Radziszewski (1994–1997) * Robert Samot (1989–1993) * Kuba Strzyczkowski (1991–1999) * Maciej Gudowski (1986–1995) * Jarosław Kret (1994–1995) * Jan Suzin (tylko wydanie z 25 października 2002) * Piotr Gembarowski (1994–2003) * Tomasz Kammel (2004–2005) * Michał Adamczyk (24.02.2006–16.09.2006) * Sławomir Komorowski (1988–1994)


Question: od jakiego słowa pochodzi aksamit?

Answer: heksámitos

Context: Aksamit "(późnogr. heksámitos, „złożony z sześciu nici”)" – tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową (bawełnianą, jedwabną lub wełnianą) uzyskiwana przez wprowadzenie między nitki osnowy i wątku dodatkowych nitek runowych w formie pętelek, które pozostawiono nierozcięte (aksamit pętelkowy) lub rozcinano (aksamit strzyżony). Produkuje się też aksamity, w których stosuje się obie te techniki. Aksamity mogą być gładkie lub wzorzyste – wzory uzyskiwane są przez wzorzyste tkanie (tkanina żakardowa), zróżnicowanie wysokości włosa, zestawienie powierzchni z okrywą włosową i pętelkową, a także prasowanie, wytłaczanie, gofrowanie oraz drukowanie techniką sitodruku. Aksamity wzorzyste z dodatkiem nitek metalowych nazywane są brokatami (altembasami). Tkanina ta pochodzi z Indii, od XII w. była produkowana we Włoszech (Genua, Wenecja), a od końca XVII w. w Polsce. Aksamitów używano początkowo


Question: jaka jest geneza zemsty?

Answer: Komedia powstała w 1833 roku. Inspirowana była dokumentem znalezionym przez Fredrę na zamku Kamieniec w Odrzykoniu, który otrzymał w posagu żony.

Context: Zemsta – komedia Aleksandra Fredry w czterech aktach, powstała ona w początku lat 30. XIX wieku. Pierwsze wydanie książkowe (w zbiorze dzieł Fredry) miało miejsce w 1838 roku we Lwowie. Oba rękopisy dramatu przechowywane są w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu. Prapremiera "Zemsty" odbyła się 17 lutego 1834 we Lwowie w teatrze Jana Nepomucena Kamińskiego z Janem Nepomucenem Nowakowskim w roli Cześnika i Witalisem Smochowskim w roli Rejenta. == Geneza == Komedia powstała w 1833 roku. Inspirowana była dokumentem znalezionym przez Fredrę na zamku Kamieniec w Odrzykoniu, który otrzymał w posagu żony. W dokumencie tym znajduje się historia poprzednich właścicieli. Budowla była własnością dwóch skłóconych ze sobą rodów: Firlejów (dolna część zamku) i Skotnickich (górna część). Piotr Firlej –


Question: ile medali zdobyła polska w tokio?

Answer: najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio

Context: 20 i 50 km w 2000 r. Najwięcej medali (32) Polska zdobyła na Igrzyskach w Moskwie w 1980, zaś najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio, Monachium, Montrealu, oraz Atlancie. Polska po odzyskaniu niepodległości nie brała udziału w igrzyskach dwukrotnie - w 1920 z powodu udziału w wojnie polsko-bolszewickiej, a w 1984 Polska, podobnie jak większość krajów bloku wschodniego, zbojkotowała Igrzyska w Los Angeles. Od roku 2000 polscy medaliści olimpijscy otrzymują po zakończeniu kariery świadczenie pieniężne zwane emeryturą olimpijską. == Medale dla Polski na letnich igrzyskach olimpijskich == === Medale według dyscyplin sportowych === === Medale według igrzysk === == Polska w klasyfikacjach medalowych == == Polscy multimedaliści == == Miejsca punktowane i zdobyte punkty ==


Question: jak wygląda pomnik józefa piłsudskiego?

Answer: Rzeźba przedstawia stojącego Józefa Piłsudskiego opierającego się oburącz o szablę w pochwie.

Context: i córkę marszałka Jadwigę Piłsudską-Jaraczewską 8 listopada 1998 roku. == Opis pomnika == Monument znajduje się przy bocznym wejściu do Belwederu, przy placyku, z którego jest jedno z wejść do Łazienek Królewskich, u zbiegu Alej Ujazdowskich, ul. Belwederskiej i ul. Bagatela. Rzeźba przedstawia stojącego Józefa Piłsudskiego opierającego się oburącz o szablę w pochwie. Stanisław Ostrowski wykonał marmurowy pomnik marszałka jeszcze przed II wojną światową. Przechowany w Starej Pomarańczarni w Łazienkach Królewskich, stał się podstawą do wykonania odlewu. Rzeźba została odlana ze spiżu, dzięki inicjatywie Ministerstwa Obrony Narodowej, które przekazało na ten cel dużą ilość łusek armatnich. Na niskim cokole umieszczono napisy: * „Marszałek Józef Piłsudski” * „Swemu Obrońcy w 1920 r. – Warszawa” (od strony ul. Bagatela) * „Z inicjatywy


Question: jaki jest układ narządów?

Answer: zespół połączonych funkcjonalnie narządów wyspecjalizowanych w wykonywaniu skomplikowanych czynności fizjologicznych koniecznych dla zachowania homeostazy.

Context: Układ narządów, system organów – zespół połączonych funkcjonalnie narządów wyspecjalizowanych w wykonywaniu skomplikowanych czynności fizjologicznych koniecznych dla zachowania homeostazy. Układy narządów tworzą organizm. Układy można podzielić na: * ciągłe, np. układ pokarmowy, układ przewodzący; * nieciągłe, np. układ hormonalny, układ twórczy. W medycynie wyróżnia się następujące układy: * układ kostny, * połączenia kości, * układ mięśniowy, * układ pokarmowy, * układ oddechowy, * układ moczowo-płciowy, * układ krążenia, * układ chłonny, * układ nerwowy, * powłoka wspólna.


Question: od czego pochodzi nazwa ameryka?

Answer: Nazwę Ameryki zaproponował w 1507 roku niemiecki kartograf, pochodzący z Alzacji, Martin Waldseemüller. Przypisywał on odkrycie Nowego Świata, jak wówczas określano nowo odkryty ląd, Amerigo Vespucciemu i na jego cześć nadał mu miano "America".

Context: Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia. Powierzchnia Ameryki wynosi 42 mln km², a zamieszkuje ją ponad 916 milionów ludzi, co stanowi 13% ludności świata. Nazwę Ameryki zaproponował w 1507 roku niemiecki kartograf, pochodzący z Alzacji, Martin Waldseemüller. Przypisywał on odkrycie Nowego Świata, jak wówczas określano nowo odkryty ląd, Amerigo Vespucciemu i na jego cześć nadał mu miano "America". Istnieją także inne teorie na temat pochodzenia tej nazwy, ale nie zyskały one uznania. Jednym z najstarszych globusów, na którym pojawiła się nazwa "Ameryka", jest Globus Jagielloński z 1508 roku. W wielu krajach, m.in. w Polsce, nazwa "Ameryka" stosowana jest potocznie jako synonim Stanów Zjednoczonych Ameryki. Podobnie "Amerykanin" to obywatel Stanów Zjednoczonych (w Polsce jest to oficjalne określenie).


Question: kim był otto von bismarck?

Answer: niemiecki polityk, mąż stanu, premier Prus, kanclerz Rzeszy zwany Żelaznym Kanclerzem.

Context: Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen (ur. 1 kwietnia 1815 w Schönhausen (Elbe), zm. 30 lipca 1898 we ) – książę von Bismarck-Schönhausen, książę von Lauenburg; niemiecki polityk, mąż stanu, premier Prus, kanclerz Rzeszy zwany Żelaznym Kanclerzem. Odegrał wiodącą rolę w procesie zjednoczenia Niemiec. W polityce wewnętrznej zwolennik ewolucyjnego konserwatyzmu. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych polityków europejskich XIX wieku. == Kalendarium == * 1815 – urodził się w junkierskiej rodzinie pruskiej, w Schönhausen (Elbe) nad Łabą. * 1816 – przebywał w rodzinnym majątku w Konarzewie (niem. "Kniephof"). * 1821-1832 – nauka szkolna w Berlinie * 1832-1835 – studia prawne w Getyndze * 1835-1838 – referendarz w Berlinie, Akwizgranie i Poczdamie, w służbie dyplomatycznej w Związku Niemieckim ("Deutscher


Question: co to jest nauczanie zintegrowane?

Answer: Kształcenie zintegrowane – system nauczania w klasach I-III szkoły podstawowej (zgodnie z nową podstawą programową nazwa została zmieniona na edukację wczesnoszkolną), polegający na łagodnym przejściu od wychowania przedszkolnego do edukacji prowadzonej w systemie szkolnym.

Context: Kształcenie zintegrowane – system nauczania w klasach I-III szkoły podstawowej (zgodnie z nową podstawą programową nazwa została zmieniona na edukację wczesnoszkolną), polegający na łagodnym przejściu od wychowania przedszkolnego do edukacji prowadzonej w systemie szkolnym. Nauczyciel prowadzi te zajęcia według ustalonego przez siebie planu, dostosowując czas zajęć i przerw do aktywności uczniów. W kształceniu zintegrowanym nie ma wyodrębnionych przedmiotów nauczania i nie stawia się ocen punktowych. Stosuje się oceny opisowe (wyjątek stanowi ocena z religii).


Question: gdzie mieszkali adam i ewa?

Answer: Adam i Ewa mieli mieszkać w Edenie

Context: Adam ( "Āḏām" „człowiek” / „mężczyzna”, por. "āḏōm" „czerwony”, od koloru ziemi, z której został ulepiony; "Ādam") i Ewa ( "Ḥawwā" „budząca życie”; "Ḥawwā’") – według relacji biblijnych, zawartych w "Księdze Rodzaju", pierwsi ludzie. Podobną historię zawiera tradycja manichejska; wzbogacona o dodatkowe elementy została też zawarta w "Koranie". "Księga Rodzaju" zawiera dwie tradycje odnośnie do stworzenia pierwszych ludzi – według starszej Bóg najpierw stworzył Adama, a następnie z jego żebra tworzy Ewę; według młodszej obydwoje zostali stworzeni szóstego dnia. Adam i Ewa mieli mieszkać w Edenie; Bóg zakazał im jedynie kosztowania owocu z drzewa poznania dobra i zła. Za namową węża-kusiciela Ewa i Adam złamali zakaz. Za ten grzech Bóg ukarał ich wygnaniem z ogrodu i przekleństwem. "Księga Rodzaju" z


Question: co przedstawia logo słowińskiego parku narodowego?

Answer: Symbolem Parku Narodowego jest mewa srebrzysta.

Context: Słowiński Park Narodowy – jeden z 23 parków narodowych w Polsce. Został utworzony 1 stycznia 1967 i zajmuje powierzchnię 327,44 km². Jest położony w środkowej części polskiego wybrzeża, w województwie pomorskim. Obejmuje Mierzeję Łebską, Nizinę Gardeńsko-Łebską, fragmenty moreny czołowej z ostatniego zlodowacenia z najwyższą kulminacją 115 m n.p.m. na wzgórzu Rowokół oraz szereg jezior: Łebsko (7,1 tys. ha), Gardno (2,5 tys. ha), Jezioro Dołgie Wielkie (156 ha) i Dołgie Małe (6,2 ha). Charakterystycznymi elementami Parku są przymorskie jeziora, bagna, łąki, torfowiska, nadmorskie bory i lasy, a przede wszystkim wydmowy pas mierzei z ruchomymi wydmami. Symbolem Parku Narodowego jest mewa srebrzysta. == Historia == Słowiński Park Narodowy został utworzony 1 stycznia 1967 na powierzchni 18 069 ha. W 1977 został włączony


Question: czym trudni się bob cratchit?

Answer: Bob jest kancelistą Ebenezera Scrooge’a w jego sklepie.

Context: Bob Cratchit – drugoplanowy bohater Opowieści wigilijnej Karola Dickensa z 1843 roku. == Opis postaci == Bob jest kancelistą Ebenezera Scrooge’a w jego sklepie. Scrooge nie traktuje go dobrze i daje małą wypłatę. Bob jednak próbuje jak najlepiej się spisać i jest sumiennym pracownikiem. Cratchit to bardzo dobry ojciec wielodzietnej rodziny. Opiekuje się swoim niepełnosprawnym synem Timem i zrobi wszystko aby jego dziecko wyzdrowiało. W animowanej wersji Opowieści wigilijnej z 2009 roku Bobowi podkłada głos Gary Oldman (podłożył on głos także dwóm innym bohaterom, a mianowicie Marleyowi i Timowi).


Question: co to przekonanie?

Answer: Przekonanie – sąd, zdanie oparte na przeświadczeniu o prawdziwości, słuszności czegoś.

Context: Przekonanie – sąd, zdanie oparte na przeświadczeniu o prawdziwości, słuszności czegoś. W logice: "X" jest przekonany, że "p" dokładnie wtedy, gdy "X" uznaje treść zdania stwierdzającego to, że "p" za prawdziwą lub co najmniej wysoce prawdopodobną. Z pojęciem przekonania wiążą się następujące terminy: * ekspansja przekonań – dołączenie nowych przekonań do już posiadanych, * kontrakcja przekonań – odrzucenie przekonania, * rewizja przekonań – odrzucenie przekonania i dołączenie przekonania przeciwnego.


Question: co nazywane jest czarnym lądem?

Answer: ten rodzaj gołoledzi

Context: być tak duża, że powoduje łamanie się gałęzi drzew. Gołoledź – osad w postaci gładkiej, równej, przezroczystej warstwy lodu, pokrywającej podłoże. Powstaje wtedy, gdy deszcz (lub mgła) opada na podłoże o temperaturze mniejszej od zera. Spadające kropelki rozpływają się i zamarzają. Do gołoledzi najczęściej dochodzi wtedy, gdy po mroźnej i suchej pogodzie przychodzi ocieplenie, przynoszące również opady lub zamarzania cienkiej warstwy wody pokrywającej powierzchnię. Jest to zjawisko bardzo groźne, zwłaszcza dla użytkowników dróg. Gdy gołoledź pokrywa cienką warstwą przedmioty (szczególnie powierzchnię asfaltu drogi), wówczas wydaje się on szczególnie czarny, ten rodzaj gołoledzi nazywany jest potocznie czarnym lodem. Zamróz – nalot stały pojawiający się w tych samych miejscach co nalot ciekły, jeżeli skały lub ściany budynków mają temperaturę poniżej 0 °C.


Question: o czym opowiada film zranione ptaki?

Answer: Akcja serialu rozgrywa się we współczesnej Turcji i opowiada o losach przybranego rodzeństwa – Meryem Çelik i jej młodszego brata Ömera.

Context: Zranione ptaki (tr. "Yaralı Kuşlar") – turecki serial obyczajowy emitowany na antenie Kanal D od 1 kwietnia do 29 listopada 2019. W Polsce premiera serialu odbyła się 21 marca 2022 na antenie TVP1. Polski nadawca stosuje odmienny w stosunku do oryginału podział treści na odcinki; ma to związek z tym, że jeden odcinek tureckiego oryginału ma długość ok. 55 minut, a Telewizja Polska emituje produkcję w epizodach 45-minutowych. Numeracje polska i turecka nie pokrywają się. Polska wersja serialu obejmuje 202 odcinków. Ostatni odcinek wyemitowany został 6 stycznia 2022 roku. == Opis fabuły == Akcja serialu rozgrywa się we współczesnej Turcji i opowiada o losach przybranego rodzeństwa – Meryem Çelik i jej młodszego brata Ömera. Dziewczyna wychowuje kilkuletniego chłopca i traktuje


Question: gdzie został pochowany adam mickiewicz?

Answer: pochowane na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency

Context: że mógł zostać otruty arszenikiem lub doznać udaru mózgu). Nie tylko niejasna przyczyna śmierci wywoływała kontrowersje. Powodem „potępieńczych swarów” nad trumną poety stało się jego miejsce spoczynku – tymczasowe, ponieważ zakładano, że ostatecznie jego ciało spocznie w ojczyźnie. Proponowano konstantynopolski kościół św. Benedykta lub grób w tworzonej właśnie osadzie polskiej, nazwanej później Adampolem, książę Czartoryski przesądził jednak o pochówku we Francji. Zabalsamowane zwłoki umieszczono w trzech trumnach: cynkowej i dwóch drewnianych. Zanim jednak wyprawiono je w drogę do Francji, minął ponad miesiąc. Dnia 30 grudnia 1855 ciało Mickiewicza wyruszyło z Konstantynopola na pokładzie francuskiego parowca Eufrat. Do Marsylii przybyło 7 stycznia 1856 Następnie zostało przewiezione do Paryża i pochowane na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency, 4 lipca 1890 przeniesione na


Question: na czym polegała działalność kss kor?

Answer: odbywała się na następujących zasadach: działania jawnego, ale poza strukturami kontrolowanymi przez władze PRL; bez przemocy (non-violence); samodzielności poszczególnych inicjatyw niezależnych; różnych stopni zaangażowania w ruchu opozycyjnym

Context: Adam Michnik oraz Antoni Macierewicz. Wszelka działalność wspierana i koordynowana przez KSS „KOR” odbywała się na następujących zasadach: działania jawnego, ale poza strukturami kontrolowanymi przez władze PRL; bez przemocy (non-violence); samodzielności poszczególnych inicjatyw niezależnych; różnych stopni zaangażowania w ruchu opozycyjnym, co pozwalało włączać się do niektórych tylko działań, ułatwiało decyzję wsparcia tym, którzy nie byli gotowi ryzykować zbyt wiele. Perspektywicznym celem było odzyskanie przez Polskę demokracji i niepodległości na drodze ewolucyjnej, poprzez aktywność niezależnych ruchów społecznych, stopniowo poszerzających sferę wolności i przełamujących zasadę ustrojową PRL – kontroli partii komunistycznej nad całym życiem społecznym. == Współpracownicy, czasopisma i inicjatywy powiązane == KSS „KOR” był ośrodkiem inspiracji i formowania zasad działania szerszego ruchu demokratycznego, którego uczestnicy określali się jako „współpracownicy KSS „KOR”.


Question: za co został skazany na śmierć giordano bruno?

Answer: Został skazany przez Kościół katolicki pod zarzutem herezji

Context: Giordano Bruno (właśc. Philippo Bruno, ur. w styczniu 1548 w Noli, zm. 17 lutego 1600 w Rzymie) – włoski filozof, teolog, poeta i przejściowo duchowny katolicki z zakonu dominikanów (1565/6–1579); renesansowy humanista, filozof hermetyczny. Bruno jest znany ze swoich spekulacji dotyczących astronomii – w tym kosmologii – które opierały się na heliocentrycznej teorii Kopernika i na zasadzie kopernikańskiej. Podejrzewał istnienie egzoplanet – gwiazdy miałyby być ciałami niebieskimi takimi jak Słońce, otoczonymi przez swoje własne planety. Twierdził również, że Wszechświat jest nieskończony. Jego hipotezy wyprzedzały ówczesne czasy i zapowiadały nowożytną naukę. Jego poglądy religijne były bliskie panteizmowi. Został skazany przez Kościół katolicki pod zarzutem herezji i spalony na stosie [Archivio di Stato di Roma, "Libri e giornali del provveditore", vol. 16:


Question: ilu rezerwowych jest w piłce nożnej?

Answer: zazwyczaj 7 rezerwowych (w finałach mistrzostw świata i mistrzostw Europy – 12)

Context: m szerokości i od 90 do 120 metrów długości, lecz boisko nie może być kwadratowe. Od 14 marca 2008 każde nowe boisko powinno mieć 105 metrów długości i 68 metrów szerokości. Decyzję tę przyjął Komitet Wykonawczy FIFA na podstawie przepisów opracowanych przez IFAB instytucję odpowiedzialną za przepisy gry w piłkę nożną. Drużyna piłkarska składa się z 11 zawodników (aby zespół został dopuszczony do meczu musi być ich co najmniej 7) i zazwyczaj 7 rezerwowych (w finałach mistrzostw świata i mistrzostw Europy – 12). Wśród graczy wyróżniamy bramkarza i graczy z pola: obrońców, pomocników i napastników. Podział graczy z pola na pozycje jest czysto umowny, w aktualnie stosowanych strategiach gry często następuje podczas meczu płynna wymiana między nimi. Bramkarz jest jedynym


Question: ile kilometrów ma równik?

Answer: 40 075 kilometrów

Context: Równik – część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała. Równik Ziemi jest w przybliżeniu okręgiem wielkim kuli ziemskiej. Jest też jej najdłuższym równoleżnikiem. Jego szerokość geograficzna wynosi 0°. == Równik kuli ziemskiej == Równik kuli ziemskiej dzieli ją na dwie półkule: północną i południową, a jego długość wynosi 40 075 kilometrów.


Question: ile jest państw na świecie?

Answer: 194 państwa

Context: Lista państw świata – zawiera listę państw niepodległych oraz wykaz państw nieuznawanych, uszeregowanych w kolejności alfabetycznej pod względem nazwy krótkiej (o ile taka istnieje). Użyte nazwy państw są formami zalecanymi przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. == Państwa świata == Wykaz obejmuje 194 państwa: 193 będące członkami Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz Watykan. == Państwa nieuznawane (quasi-państwa, państwa "de facto" niepodległe) == Wykaz państw nieuznawanych (quasi-państw, państw "de facto" niepodległych) obejmuje kraje, które posiadają swoje terytoria, ludność i rządy sprawujące suwerenną nad nimi kontrolę, lecz nie uzyskały uznania swojej państwowości na arenie międzynarodowej lub tę państwowość uznaje niewielka liczba państw. * – Republika Abchazji * – Turecka Republika Cypru Północnego * – Republika Górskiego Karabachu„Terytorium, formalnie stanowiące część


Question: gdzie rozgrywa się akcja powieści chłopcy z placu broni?

Answer: w Budapeszcie, stolicy Węgier.

Context: już z języka węgierskiego. Ukazało się ponad 20 polskojęzycznych wydań tej powieści. W polskich szkołach jest to lektura obowiązkowa w drugim etapie edukacyjnym (w klasach IV–VI szkoły podstawowej). Wiele podobieństw do tej powieści w konstrukcji fabuły daje się dostrzec w "Awanturze w Niekłaju" autorstwa Edmunda Niziurskiego. == Opis fabuły == Akcja powieści rozgrywa się na przełomie XIX i XX wieku w Budapeszcie, stolicy Węgier. Oś fabuły stanowią walki o plac pomiędzy dwiema grupami chłopców. Grupa broniąca swego prawa do placu to "Chłopcy z Placu Broni" (w oryginale i innych językach nosi tytuł "Chłopcy z ulicy Pawła"), natomiast ich przeciwnicy, chcący zająć teren, by grać na nim w palanta, to "Czerwone Koszule" (w pierwszej wersji polskiego tłumaczenia nazwa grupy, wywodząca się


Question: który papież był najdłużej?

Answer: Pontyfikat papieża Piusa IX był najdłuższy – trwał 31 lat, 7 miesięcy i 21 dni.

Context: przybieranym imieniem przez papieży – dwadzieścia jeden razy (mimo błędnej numeracji), nie licząc antypapieży oraz dwóch papieży Janów Pawłów. * Pontyfikat papieża Piusa IX był najdłuższy – trwał 31 lat, 7 miesięcy i 21 dni. Tradycja i część hietografii przyjmuje, że najdłuższy był pontyfikat św. Piotra, który wedle jednych wersji miał trwać 34, a wedle niektórych 37 lat (30-67). Jednak daty dotyczące pierwszych papieży są trudne do zweryfikowania. * Pontyfikat papieża Stefana II byłby najkrótszy, jeśli przyjąć, że Stefan był pełnoprawnym papieżem – trwał 4 dni. Najkrótszy w pełni uznany pontyfikat należał do Urbana VII i trwał 12 dni. * Najmłodszym papieżem był Jan XII (955-964), który w chwili wyboru miał 18 lat. * Przez sedewakantystów ostatni papieże są uznawani


Question: kiedy warszawa stała się stolicą polski?

Answer: Od 1952 r.

Context: a po klęsce Francji w czerwcu 1940 – w Londynie. (6 lipca 1945, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone wycofały uznanie dyplomatyczne Rządu RP na uchodźstwie, uznając natomiast Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej). W czasie II wojny światowej tymczasową siedzibą komunistycznych władz centralnych był Lublin (w okresie lipiec 1944 – styczeń 1945 roku), przez 9 dni w 1944 roku siedzibą PKWN był Chełm, gdzie ukazał się Manifest Lipcowy oraz przez kilka miesięcy Łódź, która miała zostać stolicą powojennej Polski na stałe, z uwagi na ogromne zniszczenia Warszawy. Obecną, administracyjną stolicą Polski jest Warszawa. Od 1952 r. zapis o stołeczności Warszawy znajduje się w konstytucji – art. 29 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (). == Stolice Polski chronologicznie ==


Question: jak brzmi pełna nazwa zakonu krzyżackiego?

Answer: Zakon krzyżacki, zakon niemiecki, Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie

Context: Zakon krzyżacki, zakon niemiecki, Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie () – jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, chrześcijańskich zakonów rycerskich, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony w 1226 na Mazowsze przez Konrada Mazowieckiego, by zapewnić obronę posiadłości piastowskich przed Prusami, dokonał ich podboju i chrystianizacji, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem własne państwo. Zakon podbił także niektóre tereny Polski i Litwy. == Struktura zakonu w dobie jego rozkwitu w Prusach == Społeczność zakonna składała się z braci-rycerzy, braci-kapłanów i braci-służebnych. Rycerze sprawowali władzę i tworzyli kastę wyższą, kapłani spełniali swe posługi w poszczególnych konwentach zakonu, zaś służebnikami byli z reguły


Question: jakie zapisy zawierał testament papkina?

Answer: Cały swój majątek (gitarę angielską i zastawioną kolekcję motyli) przepisuje Klarze Raptusiewiczównie. Szpadę Artemizę, którą najpierw chciał dać Cześnikowi, przepisuje najdzielniejszemu rycerzowi w Europie, jeżeli ten postawi mu pomnik na jego grobie.

Context: oświadczył się Podstolinie. == Testament Papkina == Papkin, który myśli, że został otruty przez Rejenta Milczka, postanawia spisać testament. Cały swój majątek (gitarę angielską i zastawioną kolekcję motyli) przepisuje Klarze Raptusiewiczównie. Szpadę Artemizę, którą najpierw chciał dać Cześnikowi, przepisuje najdzielniejszemu rycerzowi w Europie, jeżeli ten postawi mu pomnik na jego grobie. Pod koniec utworu, gdy dowiaduje się, że Rejent go nie otruł, drze testament. == Józef Papkin w ekranizacjach == * W filmowej ekranizacji "Zemsty" w reżyserii Antoniego Bohdziewicza i Bohdana Korzeniewskiego (z 1956 r.), w rolę Papkina wcielił się Tadeusz Kondrat. * W filmowej ekranizacji "Zemsty" w reżyserii Andrzeja Wajdy (z 2002 r.), w rolę Papkina wcielił się Roman Polański. * W "Zemście" Teatru Telewizji z 1972 r. w


Question: jaką funkcję pełnią protokoły sieciowe?

Answer: do identyfikowania procesów działających na odległych systemach

Context: Port protokołu – pojęcie związane z protokołami używanymi w Internecie do identyfikowania procesów działających na odległych systemach. Jest to jeden z parametrów gniazda. Numery portów reprezentowane są przez liczby naturalne z zakresu od 0 do 65535 (2^{16}-1). Niektóre numery portów (od 0 do 1023) są określone jako ogólnie znane (ang. "well known ports") oraz zarezerwowane na standardowo przypisane do nich usługi, takie jak np. WWW czy poczta elektroniczna. Dzięki temu można identyfikować nie tylko procesy, ale ogólnie znane usługi działające na odległych systemach. Można więc powiedzieć, że numer portu to identyfikator danej usługi. Numery od 1024 do 49151 są określone przez IANA jako "zarejestrowane", (ang. "registered"), a od 49152 do 65535 jako dynamiczne/prywatne, (ang. "dynamic/private"). Różne usługi mogą używać tego


Question: kim według starożytnych greków były mojry?

Answer: w mitologii greckiej boginie losu

Context: Mojry (gr. "Moirai") – w mitologii greckiej boginie losu, utożsamiane przez Rzymian z Parkami. W różnych literackich przekazach wywodzono odmienne ich pochodzenie. U Homera jest jedna Mojra, natomiast według Hezjoda były one trzema córkami Zeusa i Temidy, noszącymi imiona: Kloto („Prządka” nici żywota), Lachesis („Udzielająca”, która tej nici strzeże) i Atropos („Nieodwracalna”, która ją przecina). Według innych źródeł były one córkami Nocy i Erebu lub Kronosa, albo Gai i Okeanosa. Symbolizowały starogreckie pojęcia filozoficzno-mitologiczne dotyczące losu ludzkiego i porządku świata. Ich siostrami były Hory i Charyty. Były boginiami życia i śmierci oraz znały przyszłość ludzi i bogów. Jedyne ponad bogami olimpijskimi, których rozkazom nie podlegały. Pierwotnie "mojra" było raczej pojęciem filozoficznym i oznaczało przeznaczenie i los człowieka oraz ogólne, nieubłagane


Question: kto wynalazł pierwszą lampę naftową?

Answer: polski farmaceuta Ignacy Łukasiewicz

Context: Lampa naftowa – lampa, która emituje światło przez spalanie nafty. Była efektem prac nad destylacją ropy naftowej. Odkrycie to miało bezpośredni wpływ na rozwój przemysłu naftowego. Pierwszą lampę naftową skonstruował polski farmaceuta Ignacy Łukasiewicz w 1853 we Lwowie. == Wydestylowanie nafty == Wynalezienie lampy naftowej wiąże się z próbami, szczególnie intensywnymi w pierwszej połowie XIX wieku, otrzymania paliwa wydajniejszego i tańszego niż dotychczas stosowane różne gatunki olejów i ich mieszanin. Nafta została po raz pierwszy wytworzona z naturalnego asfaltu przez Abrahama Gesnera, który użył ją jako paliwo w lampach na olej. Z ropy naftowej jako pierwszy wydestylował ją i zbadał jej właściwości polski chemik Filip Walter. Badania nad przeróbką ropy prowadził następnie Ignacy Łukasiewicz. Stosując destylację frakcyjną uzyskał w temperaturze


Question: jakie dzielnice ma poznań?

Answer: Nowe Miasto, Wilda

Context: z nazwy dawnej dzielnicy Nowe Miasto. Z kolei Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, ma w obszarze właściwości łącznie dwie dawne dzielnice: Nowe Miasto, Wilda. Niektóre instytucje posługują się odmiennymi podziałami miasta. Przykładem jest Komisariat Policji „Północ”, którego nazwa nie odwołuje się do jakiegokolwiek z podziałów administracyjnych miasta. Pomimo tego, że delegatury urzędu miasta zostały zlikwidowane, dane statystyczne "delegatur gminy miejskiej Poznań" nadal przedstawia Główny Urząd Statystyczny m.in. w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podziału Terytorialnego Kraju oraz w rejestrze REGON. == Reforma podziału administracyjnego 2010/2011 == === Reforma w roku 2010 === Urząd miasta ocenił, że zbyt duże rozdrobnienie jednostek pomocniczych w Poznaniu na 69 osiedli oraz ich znaczne dysproporcje ludnościowe uniemożliwiają nadanie im tych samych zadań, praw, a


Question: ile okrętów podwodnych mają chiny?

Answer: 59

Context: ===== Konwencjonalny SSG ===== * Okręty podwodne projektu 629/Golf (1) ===== Konwencjonalne SSK ===== * Okręty podwodne typu 041 (4) * Okręty podwodne typu 039 (13) * Okręty podwodne projektu 877/Kilo (12) * Okręty podwodne projektu 633/Romeo (18) w sumie – 59 == Siły Powietrzne == Łącznie liczy 470 000 żołnierzy wraz z siłami strategicznymi i obrony przeciwlotniczej zorganizowanej w 7 regionów. Siły Powietrzne posiadają około 2640 maszyn. Ich poziom techniczny jest bardzo różny, ale podobnie jak w wypadku pozostałych formacji, siły powietrzne ulegają szybkiej modernizacji. W 1985 chińskie lotnictwo wojskowe posiadało 5300 samolotów myśliwskich, głównie przestarzałe kopie J-5 (MiG-17), J-6 (MiG-19) i J-7/J-8 (MiG-21); obecnie liczba ta spadła do tysiąca, a połowa z nich to względnie nowoczesne maszyny czwartej


Question: do czego król zobowiązał się wobec chłopów?

Answer: obiecał, że poprawi sytuację chłopów i mieszczan, kiedy tylko kraj zostanie uwolniony spod okupacji.

Context: Rosjan. Przyrzeczenia królewskie miały poderwać do walki z najeźdźcami całe społeczeństwo. Król oddał Rzeczpospolitą pod opiekę Matki Bożej, którą nazwał Królową Korony Polskiej i obiecał, że poprawi sytuację chłopów i mieszczan, kiedy tylko kraj zostanie uwolniony spod okupacji. Po ślubowaniu króla, w imieniu senatorów i szlachty, podobną rotę odczytał podkanclerzy koronny biskup krakowski Andrzej Trzebicki, zaś wszyscy obecni powtarzali słowa jego ślubowania. Obietnice wobec niższych stanów nie zostały zrealizowane z powodu stanowczego sprzeciwu szlachty. Ślubów tych dokonano z inicjatywy królowej Polski Ludwiki Marii Gonzagi, wzorowane były na ślubach kardynała Armanda Jeana Richelieu, który dwadzieścia lat przedtem, po pokonaniu swoich wrogów w wojnie trzydziestoletniej, oddał Francję pod opiekę Matki Bożej. Wbrew obiegowej opinii autorem tekstu ślubów lwowskich nie był Andrzej Bobola.


Question: czym zajmuje się zarząd?

Answer: prowadzenie spraw spółki i jej reprezentacja.

Context: Zarząd – organ wykonawczy spółek kapitałowych, którego głównym zadaniem jest prowadzenie spraw spółki i jej reprezentacja. Sposób działania zarządu reguluje ustawa kodeks spółek handlowych () oraz postanowienia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, prostej spółki akcyjnej lub statutu spółki akcyjnej. == Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością == Zarząd w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może się składać z jednego lub większej liczby członków, którzy są powoływani uchwałą wspólników. Członkami zarządu mogą być wspólnicy albo osoby trzecie. Mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. Jeżeli członek zarządu został powołany na dłużej niż rok to jego kadencja wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy


Question: kto jest zabójcą w krzyku 2?

Answer: Mickey Altieri i Debbie Salt (przyjaciel partnera Sidney i matka Billy’ego)

Context: Ghostface (pol. "ghost" – duch, "face" – twarz) – fikcyjny bohater, morderca i główny antagonista horrorów z serii "Krzyk". Jedna z ikon współczesnego horroru. Głównym wrogiem antybohatera jest Sidney Prescott. Łącznie we wszystkich czterech częściach z serii, pod osłoną tożsamości Ghostface’a mordowała siódemka osób: w części pierwszej Billy Loomis i Stuart Macher (chłopak Sidney i jego najlepszy przyjaciel), w części drugiej Mickey Altieri i Debbie Salt (przyjaciel partnera Sidney i matka Billy’ego), w części trzeciej Roman Bridger (przyrodni brat Sidney), a w części czwartej Jill Roberts i Charlie Walker (kuzynka Sidney i jej przyjaciel). Charakterystycznym pozostaje ubiór Ghostface’a czy też rzeczywistych morderców podszywających się pod to alter ego – jego stałym elementem jest kostium halloweenowy, czyli długi, czarny płaszcz zwieńczony


Question: kto to jest naukowiec?

Answer: Naukowiec, uczony – osoba pracująca naukowo, ekspert w pewnej dziedzinie nauki, stosujący w prowadzonych przez siebie badaniach odpowiednie metody naukowe, osoba „poszukująca odpowiedzi na pytania, na które dotychczas nikt nie odpowiedział, za pomocą metod umożliwiających udowodnienie odpowiedzi”.

Context: Naukowiec, uczony – osoba pracująca naukowo, ekspert w pewnej dziedzinie nauki, stosujący w prowadzonych przez siebie badaniach odpowiednie metody naukowe, osoba „poszukująca odpowiedzi na pytania, na które dotychczas nikt nie odpowiedział, za pomocą metod umożliwiających udowodnienie odpowiedzi”. Zawód naukowca charakteryzuje się „wnikliwością w rozróżnianiu rzeczy na pozór jednakowych, zdolnością kojarzenia rzeczy na pozór ze sobą nie związanych oraz krytycyzmem w rozpoznawaniu prawd i fałszów mających pozory prawd. Zamiłowanie towarzyszące takiemu talentowi przejawia się jako pasja badawcza, na którą składają się niepokój wobec niewiadomego oraz pragnienie uzyskania najtrafniejszych odpowiedzi i najracjonalniejszych rozwiązań”. Pasji badawczej nie można zamówić, zaplanować czy nakazać. Jest stanem psychicznym, który nie opuszcza naukowca w żadnej godzinie (stąd stereotypowe wyobrażenia uczonego robiącego, pod wpływem nagłego impulsu, notatki na


Question: ile lat żyła whitney houston?

Answer: Zmarła 11 lutego 2012 w Beverly Hills ok. 16:00 czasu lokalnego w swoim pokoju w Beverly Hilton Hotel, w wieku 48 lat.

Context: 3 sierpnia obok swojej matki na cmentarzu w stanie New Jersey. == Śmierć == Zmarła 11 lutego 2012 w Beverly Hills ok. 16:00 czasu lokalnego w swoim pokoju w Beverly Hilton Hotel, w wieku 48 lat. Mimo reanimacji nie udało się jej uratować. Ceremonię pogrzebową rozpoczął występ chóru gospel, a zakończyło odtworzenie jej największego przeboju (który napisała Dolly Parton) „I Will Always Love You”. „Whitney jest już w domu” – powiedział Kevin Costner w mowie pogrzebowej. Pierwotnie spekulowano, że przyczyną śmierci piosenkarki było przedawkowanie leków przeciwdepresyjnych, alkoholu oraz narkotyków. Wykluczano utonięcie, co miało znajdować potwierdzenie w wyniku sekcji zwłok. 22 marca 2012 rzecznik biura koronera w Los Angeles Craig Harvey poinformował jednak ostatecznie, że Houston „zmarła wskutek przypadkowego utonięcia, lecz


Question: kiedy przylatują czajki?

Answer: Na lęgowiska wracają wcześnie, bo już w lutym i marcu

Context: na suchych polach uprawnych, przy czym w pobliżu musi znajdować się woda. Unika wszelkich nierówności terenów jak pagórki czy zadrzewienia i krzewy zasłaniające widoczność, dlatego spotkać ją można na zupełnie odkrytym obszarze. ; Toki : Na lęgowiska wracają wcześnie, bo już w lutym i marcu wraz ze skowronkami zwiastującymi wiosnę. W okresie godowym w marcu samiec wykonuje akrobatyczne loty godowe z widowiskowymi skokami. Czajka bije wtedy gwałtownie skrzydłami, na przemian wzbijając się i opadając. W powietrzu odwraca się na plecy, robi pętlę ("looping"), a towarzyszy temu świst skrzydeł i wydawany przenikliwy krzyk „kui kui kiuih kiuih”. Różni się on od ostrzegawczego okrzyku, dźwięcznego „kiwit kiwit”. Toki kończą się na ziemi, gdzie partnerzy biegają, kiwają się, kłaniają się sobie i rozpościerają


Question: ile kosztuje polski piorun?

Answer: Koszt pocisku wynosił w 2021 ok. 600 tysięcy zł.

Context: Poprad. Pociski wchodzą na uzbrojenie nie tylko zestawów Poprad, ale także PSR-A Pilica. Dostawy na większą skalę ruszyły w lutym 2021. Koszt pocisku wynosił w 2021 ok. 600 tysięcy zł. W czerwcu 2022 roku zawarto umowę, na mocy której zakupiono dodatkowe 3,5 tysiąca pocisków i 600 mechanizmów startowych. == Konstrukcja == Zestaw PPZR Piorun od poprzednika odróżnia się zmodyfikowanym mechanizmem startowym oraz celownikiem, który zwiększa możliwość wykrycia zbliżającego się celu. W nowej wyrzutni umieszczono specjalną szynę, która pozwala zamontować przyrządy celownicze dla poprawy wykrycia celu. W mechanizmie startowym zastosowano przełącznik trybu pościg/spotkanie, dla odróżnienia celów oddalających od zbliżających się. Dodano kasetkę z bateriami zasilającymi mechanizm startowy oraz system autoryzacji, który zabezpiecza przed wykorzystaniem przez nieuprawnione osoby. W PPZR Piorun wykorzystano


Question: kiedy łódź dostała prawa miejskie?

Answer: Prawa miejskie nadane zostały miejscowości w Przedborzu nad Pilicą 29 lipca 1423 r.

Context: o nazwie "Lodza" („Łodzia”), w wieczyste posiadanie biskupom kujawskim. Prawa miejskie nadane zostały miejscowości w Przedborzu nad Pilicą 29 lipca 1423 r., a wraz z nimi pozwolenie na organizowanie targów. Do końca XVII w. Łódź rozwijała się jako małe miasteczko rolnicze, będące własnością biskupstwa włocławskiego (Łódź była prywatnym miastem duchownym (vel kościelnym) – jako Łodzia jest wymieniana wśród miast biskupstwa włocławskiego w powiecie brzezińskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku). Stała się ona wtedy lokalnym ośrodkiem handlowym oraz rzemieślniczym. Mieściło się tu osiem młynów oraz warsztaty kołodziejów, bednarzy, szewców, cieśli i rzeźników. W 1424 r. biskup włocławski Jan Pella określił obowiązki i przywileje mieszkańców Łodzi, a od 1471 r. rozpoczęto prowadzenie ksiąg miejskich. W 1496 r. król Jan I Olbracht


Question: jak duże jest tokio?

Answer: największy obszar metropolitalny na świecie na poziomie 38 305 000 mieszkańców (stan na kwiecień 2018).

Context: – stolica i największe miasto Japonii, położone na południowo-wschodnim wybrzeżu Honsiu i zarazem największy obszar metropolitalny na świecie na poziomie 38 305 000 mieszkańców (stan na kwiecień 2018). Nazwa oznacza „Wschodnią Stolicę”. Do 1868 roku miasto nazywało się Edo. Tokio formalnie nie jest miastem, ale prefekturą metropolitalną od 1 lipca 1943. Zostało zniszczone przez trzęsienie ziemi w 1923, a także przez amerykańskie bombardowania w maju 1945 (podczas II wojny światowej). Było również organizatorem letnich igrzysk olimpijskich w 1964 i ponownie w 2021. Znajdują się tutaj: Tokyo Skytree, Pałac Cesarski, zabytkowe świątynie buddyjskie, chramy shintō, muzea, obiekty kultury, parki. Tokio jest siedzibą jednej z głównych giełd świata i rekordowej liczby dużych przedsiębiorstw. W 2018 Tokio odwiedziło 12,12 mln turystów z całego


Question: co wynalazł jan gutenberg?

Answer: pierwszej przemysłowej metody druku na świecie.

Context: Johannes Gutenberg, właśc. Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (ur. ok. 1400 w Moguncji, zm. 3 lutego 1468 tamże) – niemiecki rzemieślnik, złotnik i drukarz, twórca pierwszej przemysłowej metody druku na świecie. Nie ma zgody wśród badaczy, czy pierwsze druki powstały już podczas jego pobytu w Strasburgu (1434–1444), czy dopiero w drukarni założonej przez niego w 1448 roku w Moguncji. Różne lata są przyjmowane umownie jako rok, w którym po raz pierwszy Gutenberg użył ruchomej czcionki – najczęściej 1440 albo 1450. Jego najdoskonalszą publikacją była Biblia 42-wierszowa, znana jako Biblia Gutenberga, drukowana w latach 1452–1455. Gutenberg opracował własną wersję czcionek, wykonanych z metalu, ale ich technika pozostaje niejasna. Skonstruował aparat do ich odlewania, w którym nowością było używanie wymiennych matryc.


Question: jaki obiekt nazywamy satelita?

Answer: ciało niebieskie pochodzenia naturalnego, obiegające planetę, planetę karłowatą lub planetoidę.

Context: Naturalny satelita (księżyc) – ciało niebieskie pochodzenia naturalnego, obiegające planetę, planetę karłowatą lub planetoidę. Słowo „Księżyc” pisane wielką literą oznacza naturalnego satelitę Ziemi. Ściśle rzecz biorąc planeta i jej księżyce krążą wokół wspólnego środka masy. Tradycyjnie tylko największy obiekt z takiego układu jest nazywany planetą, lecz w przypadku planety i księżyca o zbliżonych rozmiarach mówi się czasem o planetach podwójnych (układ Ziemia-Księżyc). Analogicznie układ Pluton−Charon może być określany jako podwójna planeta karłowata. == Etymologia == Nazwa "księżyc" w języku polskim oznacza „syna księcia”. W języku staropolskim rzeczowniki oznaczające czyjegoś syna tworzono poprzez dodanie końcówki "-ic/-yc", np. "królewic" (później "królewicz") - syn króla, "panic" (później "panicz") - syn pana (możnego). Słońce uważano za księcia, a Księżyc był jego „synem”. Wg innej


Question: jakie zjawisko wyznacza początek jesieni?

Answer: Moment równonocy jesiennej wyznacza na danej półkuli początek jesieni astronomicznej

Context: Równonoc jesienna – na danej półkuli ziemskiej – północnej lub południowej – jest to równonoc, po której nastąpieniu Słońce przez pół roku będzie oświetlać krócej tę półkulę, a dłużej półkulę drugą. Moment równonocy jesiennej wyznacza na danej półkuli początek jesieni astronomicznej, która trwa do chwili przesilenia zimowego. Na półkuli północnej równonoc jesienna następuje między 21 a 24 września ("równonoc wrześniowa"), kiedy Słońce przechodzi przez punkt Wagi. Na półkuli południowej, gdzie pory roku przesunięte są o sześć miesięcy, równonoc jesienna ma miejsce między 19 a 21 marca ("równonoc marcowa"). W chwili gdy na jednej półkuli następuje równonoc jesienna, na drugiej jest to moment równonocy wiosennej. == Równonoc jesienna na półkuli północnej == Na półkuli północnej równonoc jesienna (wrześniowa) to moment, w


Question: co oznacza placebo?

Answer: substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, niemające wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia.

Context: Placebo (łac. „będę się podobał”) – substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, niemające wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia. Chory nie wie, że to, co zastosowano, nie jest prawdziwym leczeniem, zaś wszystko (dla leku głównie: wygląd, zapach, smak, konsystencja), oprócz leczniczych właściwości placebo jest takie samo, jak rzeczywistej terapii. Często zastosowanie prawdziwego leku mogłoby być szkodliwe dla pacjenta, ale oszukanie go przez wmówienie, że przyjął lek, może poprawić jego sytuację psychiczną. Placebo stosuje się również w badaniach nad działaniem leków, zabiegów medycznych i niekonwencjonalnych, używając go w ślepych i podwójnie ślepych próbach. == Historia == Placebo jest prawdopodobnie tak stare, jak sama medycyna. Było głównie wykorzystywane, aby poprawić siły pacjenta. Począwszy od drobnych operacji usunięcia migdałków,


Question: w jakich filmach grał zac efron?

Answer: w filmach z serii "High School Musical".

Context: Zachary David Alexander „Zac” Efron (ur. 18 października 1987 w San Luis Obispo) – amerykański aktor i piosenkarz. Karierę aktorską rozpoczął w 2002. Sławę zdobył dzięki roli Troya Boltona w filmach z serii "High School Musical". Laureat nagrody Grammy 2019 w kategorii „Najlepsza składanka ze ścieżką dźwiękową z kina, telewizji lub innych mediów wizualnych” za album z muzyką z filmu "Król rozrywki". == Wczesne lata == Urodził się w rodzinie żydowskich emigrantów z Polski jako syn Starli Baskett i Davida Efrona w San Luis Obispo w stanie Kalifornia. Jego pradziadkami byli Nasko Reuben Efron i Dworja Kleszczewska, urodzeni w Boćkach, woj. podlaskie. Jego ojciec był inżynierem elektrykiem w elektrowni, a jego matka pracowała jako sekretarka w tej samej elektrowni, co


Question: ile torów ma basen olimpijski?

Answer: 8 torów o szerokości 2,5 m lub 50 m i 10 torów o szerokości 2,5 m (tzw. basen olimpijski)

Context: (pomiędzy którymi mogą znajdować się liny torowe). Zgodnie z aktualnymi przepisami FINA powinny mieć długość 25 metrów oraz 8 torów o szerokości 2,5 m lub 50 m i 10 torów o szerokości 2,5 m (tzw. basen olimpijski), ale spotykane są także inne wymiary (pływalnie zbudowane zgodnie z przepisami FINA z wcześniejszych lat, ewentualnie pływalnie na których nie przewiduje się rozgrywania oficjalnych zawodów). * pływalnie rekreacyjne – pływalnie przeznaczone do pływania rekreacyjnego oraz zabawy w wodzie, wyposażone często w niecki o nieregularnym kształcie i dodatkowe atrakcje basenowe takie jak np. zjeżdżalnie wodne, a także wyodrębnione brodziki dla dzieci, czyli płytkie baseny dla najmłodszych o głębokości do 40 cm. * park wodny (aquapark) – kompleksy basenów sportowych i rekreacyjnych z atrakcjami do


Question: kiedy zakończyła się druga wojna światowa?

Answer: 2 września 1945 roku

Context: 1978 roku. === Koniec II wojny światowej === Naloty dywanowe amerykańskich „latających fortec” zniszczyły Tokio i inne miasta japońskie. 8 sierpnia Związek Radziecki wypowiedział wojnę Japonii, a radzieckie i mongolskie dywizje pod dowództwem marszałka Aleksandra Wasilewskiego wkroczyły do Mandżurii, rozbijając szybko japońską Armię Kwantuńską generała Otozō Yamady, kładąc kres istnieniu Mandżukua i Mengjianu. 6 i 9 sierpnia Amerykanie zrzucili bomby atomowe na Hiroszimę i Nagasaki, co walnie przyczyniło się do złamania ducha oporu i do podpisania aktu bezwarunkowej kapitulacji Japonii 2 września 1945 roku. (1 września czasu środkowoeuropejskiego). Decyzję o użyciu broni jądrowej spowodowały prognozowane bardzo wysokie straty w planowanej inwazji na Japonię (operacja „Downfall”). Po wojnie kilka grup żołnierzy japońskich, często nieświadomych zakończenia konfliktu, prowadziło opór lub ukrywało się


Question: gdzie rozgrywa się akcja rojst?

Answer: Akcja serialu rozgrywa się w niewymienionym z nazwy mieście wojewódzkim w zachodniej Polsce.

Context: Rojst – polski serial sensacyjno-kryminalny w reżyserii Jana Holoubka. Pierwsza seria, wyprodukowana przez Showmax oraz Studio Filmowe „Kadr”, emitowana była na platformie internetowej Showmax od 19 sierpnia 2018 do 14 września 2018, a od 21 grudnia 2019 dostępna jest na platformie Netflix. Druga seria, zatytułowana "Rojst ’97", została udostępniona w całości na Netfliksie 7 lipca 2021. == Opis fabuły == Akcja serialu rozgrywa się w niewymienionym z nazwy mieście wojewódzkim w zachodniej Polsce. Słowo rojst oznacza zbiorowisko roślinnych terenów podmokłych, występujące głównie na Litwie; miejsce podmokłe, niskie i bagniste. Tytułowym bagnem jest bowiem cały świat pokazany w serialu. Bohaterowie z różnych przyczyn grzęzną w paraliżującym ich życie systemie. Szara rzeczywistość przypomina podmokłe grzęzawisko – „im więcej nieprzemyślanych ruchów wykonujesz, tym


Question: czyje imię nosił dywizjon 303?

Answer: Tadeusza Kościuszki

Context: 303 Dywizjon Myśliwski Warszawski im. Tadeusza Kościuszki (303 dm) – dywizjon lotnictwa myśliwskiego Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. == Opis jednostki == * tradycje – spadkobierca III/1 Dywizjonu Myśliwskiego warszawskiego (odznaka 111 Eskadry Kościuszkowskiej, początkowy personel). * zwyczaj – noszenie szkarłatnych szalików. * rekordy: ** najskuteczniejsza jednostka Aliantów w czasie bitwy o Anglię. ** najskuteczniejsza jednostka Aliantów w operacji "Jubilee" (desant pod Dieppe). * święto dywizjonu: 1 września. * litery kodowe: RF (przezwisko „Rafałki”); od 2 sierpnia 1945 PD. * utworzony – 2 sierpnia 1940, Northolt. * pierwszy rozkaz dzienny – 2 sierpnia 1940, Northolt. * gotowość operacyjna – 31 sierpnia 1940, Northolt. * ostatnie zadanie bojowe – 25 kwietnia 1945, Northolt. * rozwiązany – 11 grudnia 1946, Hethel.


Question: gdzie mieszkał piłsudski w warszawie?

Answer: Belwederze

Context: na brak możliwości zawarcia małżeństwa początkowo Piłsudski i Szczerbińska nie mieszkali razem – on w Belwederze, ona w dwupokojowym mieszkaniu na Pradze, a następnie przy ul. Koszykowej 70. Dopiero w 1921, po ślubie, zamieszkali w Belwederze. W 1922 przenieśli się na krótko do mieszkania przy ul. Koszykowej, a od lipca 1923 – do dworku "Milusin" w Sulejówku. Po zamachu majowym rodzina ponownie przeniosła się do Belwederu. Marszałek bardzo często jednak nocował w Ministerstwie Spraw Wojskowych, a później w budynku Głównego Inspektoratu Sił Zbrojnych. Nawał pracy uniemożliwiał mu częste kontakty z żoną, do rzadkości należały ich wspólne wyjazdy do Wilna na jarmark zwany "Kaziukami". Piłsudski wolał także jeździć na samotny wypoczynek do Druskienik (w sierpniu i wrześniu). Po zrzeczeniu się majątku


Question: ile bramek zdobyl lewandowski w bundeslidze?

Answer: 312 goli w 384 meczach Bundesligi.

Context: 427 meczach Bundesligi. * Najskuteczniejszy strzelec w jednym sezonie: Robert Lewandowski (sezon 2020/2021) – 41 goli * Najskuteczniejszy strzelec w jednym roku kalendarzowym: Robert Lewandowski (rok 2021) – 43 gole * Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w historii: Robert Lewandowski – 312 goli w 384 meczach Bundesligi. * Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w jednym sezonie: Robert Lewandowski (Bayern Monachium, sezon 2020/2021) – 41 goli * Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w jednym roku kalendarzowym: Robert Lewandowski (rok 2021) – 43 gole * Najskuteczniejszy duet strzelców w jednym sezonie: 54 gole – Edin Džeko i Grafite (VfL Wolfsburg, sezon 2008/2009). * Najwięcej goli zdobytych przez zawodnika w jednym meczu: 6 – Dieter Müller (1. FC Köln – Werder Brema 7:2, 17 sierpnia 1977). * Najwięcej goli zdobytych przez zawodnika


Question: jak nazywa się osoba tworząca strony internetowe?

Answer: Webmaster

Context: Webmaster – projektant stron internetowych. Osoba zajmująca się projektowaniem, planowaniem, utrzymaniem, rozwojem, marketingiem i administracją stron internetowych oraz aplikacji w Internecie. Jest pierwszym punktem kontaktu w przypadku problemów technicznych, pytań lub sugestii dotyczących strony internetowej. Termin do niedawna oznaczał jedną osobę zajmującą się projektowaniem, kodowaniem, szatą graficzną oraz aktualizacją witryny internetowej. Witrynę WWW webmaster wykonuje na zamówienie osoby (firmy), która chce zaistnieć w sieci internetowej. Może to być jednorazowe zlecenie i wtedy praca kończy się z chwilą zaakceptowania projektu przez zamawiającego oraz umieszczenia witryny na wskazanym serwerze. Usługa może mieć też charakter ciągły – wtedy webmaster aktualizuje i rozbudowuje stronę zgodnie z bieżącym zapotrzebowaniem zleceniodawcy. Webmaster może także tworzyć witryny na własne życzenie i według własnego projektu. Profesjonalnie przygotowana strona


Question: kiedy wybuchł reaktor w czarnobylu?

Answer: wypadek jądrowy, który nastąpił w nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 w reaktorze jądrowym bloku energetycznego nr 4 Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej.

Context: Katastrofa w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, katastrofa czarnobylska, katastrofa w Czarnobylu – wypadek jądrowy, który nastąpił w nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 w reaktorze jądrowym bloku energetycznego nr 4 Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. W wyniku awarii przy przegrzaniu się rdzenia reaktora doszło do wybuchu wodoru, pożaru oraz rozprzestrzenienia się substancji promieniotwórczych. Była to największa katastrofa w historii energetyki jądrowej i jedna z największych katastrof przemysłowych XX wieku. Razem z katastrofą w elektrowni jądrowej Fukushima I została zakwalifikowana do siódmego, najwyższego stopnia w skali INES. W wyniku całkowitego zniszczenia reaktora skażeniu promieniotwórczemu uległ obszar od 125 000 do 146 000 km² terenu na pograniczu Białorusi, Ukrainy i Rosji, a wyemitowana z uszkodzonego reaktora chmura radioaktywna rozprzestrzeniła się po całej Europie. W


Question: w jakich okolicznościach powstał hymn juliusza słowackiego?

Answer: "Hymn" został napisany przez przebywającego w Warszawie Juliusza Słowackiego w ciągu kilku dni od wybuchu powstania listopadowego.

Context: "Hymn" ["Bogarodzica! Dziewico!"] – młodzieńczy wiersz Juliusza Słowackiego, napisany przez poetę w 1830 roku po wybuchu powstania listopadowego. Jest to pierwszy utwór o tematyce patriotycznej w twórczości przyszłego wieszcza. == Okoliczności wydania == "Hymn" został napisany przez przebywającego w Warszawie Juliusza Słowackiego w ciągu kilku dni od wybuchu powstania listopadowego. Pierwodruk ukazał się już 4 grudnia w „Polaku Sumiennym”, a następnie przedrukowany 7 grudnia w „Kurierze Polskim” (nr 354), 9 grudnia w „Kurierze Lubelskim” (nr 3). Opublikowała go w tym samym roku gazetka powstańcza „Bard Oswobodzonej Polski”. Jako osobny druk ukazał się jeszcze w 1830 roku w Warszawie wraz z "Odą do wolności", kolejnym wierszem Słowackiego o powstańczej tematyce. W 1832 roku został opublikowany na emigracji w Awinionie w „Bardzie


Question: w jakim wieku rosną wąsy?

Answer: w wieku dojrzewania.

Context: Wąsy – zarost nad górną wargą. Jeden z dwóch pasm włosów składających się na zarost mężczyzny. Pojawia się u chłopców w wieku dojrzewania. U niektórych zwierząt to jeden z długich, sztywnych włosów czuciowych (wibrysów) lub wydłużonych wyrostków skórnych po obu stronach pyska. Wąsy mogą być pielęgnowane i stylizowane przy pomocy pomady lub specjalnego wosku. == Rodzaje == * chevron – wąsy gęste i masywne, pokrywające całą przestrzeń między górną wargą a nosem. Upowszechnione przez Toma Sellecka * handlebar – wąsy gęste z podkręcanymi końcówkami, przypominającymi kierownicę roweru. Popularne szczególnie w XIX wieku * końska podkowa – zarost przypominający końską podkowę * pencil – wąsy tworzące cienką linię tuż nad górną wargą. Spopularyzowane w latach 30. i 40. XX wieku przez


Question: kiedy używać tytułu mgr?

Answer: po ukończeniu studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich.

Context: Magister (mgr, z ) – tytuł zawodowy nadawany przez uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich. Dla uzyskania tytułu magistra niezbędne jest wcześniejsze uzyskanie absolutorium, złożenie pracy dyplomowej i zdanie egzaminu magisterskiego. Jest to również tytuł zwyczajowy używany w stosunku do farmaceutów (podobnie jak tytuł doktora używany w odniesieniu do lekarzy i profesora wobec nauczycieli). Po ukończeniu niektórych kierunków nadawane są tytuły równorzędne tytułowi magistra: tytuł magistra inżyniera po ukończeniu studiów II stopnia dla inżynierów, tytuł lekarza po ukończeniu kierunku lekarskiego, lekarza dentysty po stomatologii oraz lekarza weterynarii po weterynarii. Jest to odstępstwem od Deklaracji Bolońskiej, która stanowi, że po ukończeniu studiów magisterskich absolwent otrzymuje tytuł magistra. == Tytuł magistra w Polsce == Na podstawie obowiązującej do


Question: ile mieszkańców ma syców?

Answer: Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Syców zamieszkiwało 10 381 osób.

Context: Syców (, do 1888 "Polnisch Wartenberg") – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, należące do aglomeracji wrocławskiej, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Syców. Syców uzyskał lokację miejską w 1276 roku. Dawniej Wolne Państwo Stanowe. Do 1945 roku majątek ziemski w Sycowie należał do książęcej dynastii Bironów. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Syców zamieszkiwało 10 381 osób. Powierzchnia miasta zajmuje 17,05 km². == Położenie == Miasto położone jest na pograniczu Wzgórz Twardogórskich i Wzgórz Ostrzeszowskich, nad Młyńską Wodą, lewym dopływem Baryczy. Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kaliskiego. Przed 1975 było siedzibą powiatu sycowskiego w ramach starego województwa wrocławskiego. == Nazwa == Nazwa miejscowości została zachowana w źródłach pochodzących z końca XIII


Question: jak inaczej nazywa się strona internetowa?

Answer: strona WWW

Context: Strona internetowa, strona WWW () – zbiór uporządkowanych logicznie, połączonych ze sobą przez nawigację oraz linki elementów, prezentowanych za pomocą przeglądarki internetowej pod jednolitym adresem elektronicznym. Stanowi dokument HTML udostępniany w Internecie przez serwer WWW. Po stronie użytkownika strona internetowa jest zwykle otwierana i wyświetlana za pomocą przeglądarki internetowej. Autorem pierwszych stron internetowych jest Tim Berners-Lee. Obecnie strony tworzy się za pomocą m.in. HTML5, CSS 3 i JavaScript. Strony internetowe wykorzystywane w celu prowadzenia działalności gospodarczej mają duże znaczenie dla wizerunku firmy, co może mieć wpływ na wynik ekonomiczny działalności rynkowej, a ewentualne błędy na stronie internetowej mogą negatywnie oddziaływać na potencjalnych klientów. == Responsive web design == Responsywne projektowanie stron internetowych (RWD) lub projektowanie responsywne to podejście do projektowania


Question: kto zginął w bitwie pod legnicą?

Answer: dowodzący nimi książę śląski, krakowski i wielkopolski Henryk II Pobożny oraz dwaj dowódcy hufców: cudzoziemski Bolesław Dypoldowic i małopolski Sulisław.

Context: Bitwa pod Legnicą – bitwa, która rozegrała się 9 kwietnia 1241 w czasie I najazdu mongolskiego na Polskę pomiędzy rycerstwem dolno- i górnośląskim, mało- i wielkopolskim, w liczbie ok. 6 tysięcy wojowników oraz posiłkami cudzoziemskimi, w tym morawskimi i niemieckimi w liczbie ok. 2 tysięcy zbrojnych, a Mongołami (Tatarami), w liczbie od 3 tysięcy do 8 tysięcy wojowników. Wojska chrześcijańskie poniosły klęskę – zginęli dowodzący nimi książę śląski, krakowski i wielkopolski Henryk II Pobożny oraz dwaj dowódcy hufców: cudzoziemski Bolesław Dypoldowic i małopolski Sulisław. Wskutek najazdu mongolskiego i tej bitwy państwo Henryków śląskich rozpadło się. Zjednoczenie państew dzielnicowych zostało na kilkadziesiąt lat zahamowane. == Data i miejsce bitwy == Bitwa rozegrała się 9 kwietnia 1241 w odległości ok. 7 kilometrów


Question: w którym roku był 2 rozbiór?

Answer: 1793

Context: II rozbiór Polski (1793) – drugi z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany przez Imperium Rosyjskie i Królestwo Prus, bez udziału Austrii. == Historia == Wykorzystując kapitulację Stanisława Augusta Poniatowskiego po wojnie polsko-rosyjskiej w roku 1792 i przejęcie rządów w Polsce przez targowiczan, 25 października 1792 król pruski Fryderyk Wilhelm II zażądał wcielenia Wielkopolski do Królestwa Prus. Miała być ona ekwiwalentem za niepowodzenia armii pruskich w wojnie przeciwko rewolucyjnej Francji, prowadzonej w koalicji absolutystycznych monarchii europejskich. Żądanie to warunkował groźbą wycofania się Prus z koalicji antyfrancuskiej, ale wnet przekształciło się ono w propozycję II rozbioru części ziem Rzeczypospolitej pomiędzy Rosję i Prusy. 23 stycznia 1793 doszło do podpisania traktatu podziałowego między Katarzyną II a Fryderykiem


Question: do kogo należy antarktyda?

Answer: Antarktyda nie należy do żadnego państwa

Context: połowy ryb, w szczególności antara patagońskiego. Według ocen, nielegalne połowy antara w latach 2000. wzrosły nawet do 32 000 ton; problem ten w dużej mierze został rozwiązany dzięki zwiększonym kontrolom, spadając do poziomu ocenianego na około 1300 ton w 2010. == Polityka == Antarktyda nie należy do żadnego państwa i nie ma rządu, chociaż niektóre kraje roszczą sobie prawa do fragmentów jej terytorium. Kilka z tych krajów uznaje wzajemnie swoje prawa, ale żadne z nich nie jest powszechnie uznawane. Kwestia statusu prawnego Antarktydy była szeroko dyskutowana od czasu zakończenia II wojny światowej. Były wysuwane różne propozycje: ustanowienie tymczasowego "modus vivendi", przy zawieszeniu roszczeń terytorialnych, ustanowienie terytorium powierniczego lub kondominium. W 1959 w wyniku tych rozmów uchwalono Układ Antarktyczny i nie


Question: co jest źródłem prawa?

Answer: Formalne – źródła powstania prawa. Jest nimi to, co formalnie tworzy prawo. Należą do nich np. akty prawa stanowionego np.: konstytucja, ustawa, rozporządzenie.

Context: Źródła prawa (łac. "fontes iuris") – to, co stanowi prawo, albo to, co nie stanowi oficjalnie prawa, ale ma duży wpływ na kształt, jaki prawo posiada. == Typologia źródeł prawa == * "Fontes iuris oriundi" – źródła powstania/pochodzenia prawa w sensie tego, co powoduje lub przyczynia się do powstania prawa. * "Fontes iuris cognoscendi" – źródła poznania prawa w sensie tego, co umożliwia zapoznanie się z treścią prawa. * Formalne – źródła powstania prawa. Jest nimi to, co formalnie tworzy prawo. Należą do nich np. akty prawa stanowionego np.: konstytucja, ustawa, rozporządzenie. * Materialne – źródła powstania prawa. Jest nimi to, co ma faktyczny wpływ na to, jakie prawo formalnie jest tworzone. * Oficjalne – źródła poznania prawa, które są


Question: czego domagała się solidarność?

Answer: Związkowcy domagali się tworzenia nowych miejsc pracy, przestrzegania prawa do wynagrodzenia oraz przywrócenia zasiłków i świadczeń przedemerytalnych.

Context: „Solidarności” podjęła uchwałę, na mocy której rozpoczęto zbieranie podpisów pod inicjatywą ustawodawczą na rzecz przywrócenia zasiłków i świadczeń przedemerytalnych. * 29 listopada – Weszły w życie pierwsze zmiany w znowelizowanym kodeksie pracy. === Rok 2003 === * 25 kwietnia – Ponad 20-tysięczna manifestacja „Solidarności” przeszła ulicami Warszawy. Związkowcy domagali się tworzenia nowych miejsc pracy, przestrzegania prawa do wynagrodzenia oraz przywrócenia zasiłków i świadczeń przedemerytalnych. * 29 kwietnia – 650 tys. podpisów (na wymagane 100 tys.) zebrała „Solidarność” pod projektem ustawy przywracającym zasiłki i świadczenia przedemerytalne. Projekt wraz z podpisami został przekazany na ręce wicemarszałka Sejmu * 29 lipca – w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ponad 2 tys. związkowców z „S” domagało


Question: kto stoi na czele sądu najwyższego?

Answer: Funkcję Pierwszego Prezesa SN powierzono Stanisławowi Pomian-Srzednickiemu.

Context: 1 września 1917. Sąd Najwyższy stał się najwyższą instancją nowego systemu sądownictwa polskiego. Funkcję Pierwszego Prezesa SN powierzono Stanisławowi Pomian-Srzednickiemu. Dekretem Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego z 8 lutego 1919 dokonano nowej regulacji kompetencji SN. Sąd Najwyższy rozstrzygał środki zaskarżenia od orzeczeń sądów II instancji i czuwał nad jednolitością orzecznictwa. Dzielił się na izby: cywilną i karną; w 1938 roku powstała także Izba do spraw Adwokatury, jednak działała ona przy Sądzie Najwyższym, nie zaś jako izba tego sądu (zlikwidowana na przełomie 1950/1951 roku). Orzekał w składach: 3, 5, 7-osobowych, całej izby oraz Zgromadzenia Ogólnego. === Po 1945 === ==== Ustawy z 1962, 1984 i 2002 r. ==== W lutym 1962 Sejm uchwalił ustawę o Sądzie Najwyższym, którą zastąpiła ustawa uchwalona


Question: kto zajmuje się zwłokami?

Answer: Sekcję naukową przeprowadza lekarz patomorfolog lub lekarz medycyny sądowej.

Context: Sekcja zwłok (łac. "sectio": cięcie, rozcięcie), autopsja ( "autopsia": zobaczyć na własne oczy) – badanie pośmiertne (łac. "post mortem"), którego celem jest najczęściej ustalenie przyczyny zgonu, rzadziej uzyskanie dodatkowych informacji potrzebnych śledczym. Wyróżnia się naukową (anatomopatologiczną) oraz sądowolekarską sekcję zwłok (określaną niekiedy potocznie mianem obdukcji zwłok). Sekcję naukową przeprowadza lekarz patomorfolog lub lekarz medycyny sądowej. Odbywa się ona w zakładach opieki zdrowotnej lub placówkach dydaktycznych (np. wydziałach lekarskich uniwersytetów) w celu ustalenia przyczyny zgonu, weryfikacji rozpoznania klinicznego oraz w celach dydaktycznych. Każdy lekarz weterynarii ma prawo i możliwość przeprowadzenia sekcji zwłok zwierzęcia, zwykle jednak takie badania wykonują tylko wyspecjalizowane jednostki (wydziały medycyny weterynaryjnej lub Państwowy Instytut Weterynaryjny). == Sądowolekarska sekcja zwłok == Na mocy prawa, bez względu na brak zgody


Question: kto był reżyserem filmu rejs?

Answer: Marka Piwowskiego

Context: "Rejs" – polska czarno-biała komedia filmowa z 1970 roku w reżyserii Marka Piwowskiego, według scenariusza napisanego wraz z Januszem Głowackim, Andrzejem Barszczyńskim oraz Jerzym Karaszkiewiczem. Tematem filmu jest rejs statkiem wycieczkowym Wisłą. Podczas rejsu osobnik podający się za instruktora kulturalno-oświatowego (Stanisław Tym) stopniowo podporządkowuje sobie pasażerów, organizując szereg różnorodnych gier i zabaw, które wprawiają wycieczkowiczów w niedający się pohamować entuzjazm. Film zasłynął jako jeden z pierwszych polskich filmów pełnometrażowych zrealizowanych metodą improwizacji. Brawurowo wyreżyserowany film, który okazał się gorzką satyrą na społeczeństwo polskie po wydarzeniach marcowych 1968 roku, został brutalnie potraktowany przez cenzurę komunistyczną. Otrzymawszy najniższą kategorię artystyczną, "Rejs" był dystrybuowany jedynie w kinach studyjnych, w których jednak natychmiast osiągnął ogromną popularność. Współcześnie "Rejs" funkcjonuje w społecznym obiegu jako film


Question: co to średniówka?

Answer: Średniówka – punkt podziału, który dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe tzw. hemistychy, czyli części wersu wydzielone przez każdą cezurę.

Context: Średniówka – punkt podziału, który dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe tzw. hemistychy, czyli części wersu wydzielone przez każdą cezurę. Zwykle występuje w wersach dłuższych niż ośmiosylabowe. Miejsce średniówki w wersie zależne jest od granicy wyrazów i zestrojów akcentowych. Z reguły średniówka nie występuje w miejscach podziału zdaniowego, ponieważ byłoby to związane z silnym sygnałem intonacyjnym i tym samym spowodowałoby osłabienie klauzuli. Średniówka występuje w wierszach sylabicznych, sylabotonicznych i tonicznych. Dla poezji polskiej charakterystyczna jest średniówka po piątej sylabie w jedenastozgłoskowcu i po siódmej sylabie w trzynastozgłoskowcu. Jednakże dopuszczalne jest odstąpienie od tej zasady. Jeżeli ma to znaczący wpływ na korzyść utworu średniówka może być nieregularna. Rygorystycznie utrzymywana jest tylko we francuskim aleksandrynie. Odpowiednikiem średniówki w metryce iloczasowej jest


Question: jaki cel miała wyprawa krzysztofa kolumba?

Answer: poszukiwaniu zachodniej drogi morskiej do wschodniej Azji (według ówczesnego nazewnictwa – do

Context: Krzysztof Kolumb, lub , , (ur. prawdopodobnie między 25 sierpnia a 31 października 1451 w Genui, zm. 20 maja 1506 w Valladolid) – włoski żeglarz, podróżnik i nawigator, tercjarz franciszkański. Kapitan wyprawy, która płynęła na trzech statkach: „Santa María”, „Niña” i „Pinta” pod flagą Kastylii w poszukiwaniu zachodniej drogi morskiej do wschodniej Azji (według ówczesnego nazewnictwa – do Indii, gdyż pod tą nazwą w jego czasach rozumiano całość południowego, południowo-wschodniego i wschodniego wybrzeża Azji aż po Kataj – dzisiejsze Chiny – i Cipangu – dzisiejszą Japonię). Jako pierwsza wyprawa w historii nowożytnych odkryć geograficznych pokonała zwrotnikowy Ocean Atlantycki i 12 października 1492 dotarła do Indii Zachodnich u wybrzeży Ameryki – kontynentu nieznanego w ówczesnej Europie. Za dokonania został mianowany admirałem


Question: gdzie schronił się jan kazimierz?

Answer: w Głogówku koło Prudnika w księstwie opolsko-raciborskim

Context: na stronę króla Szwecji Karola X Gustawa. Król Jan Kazimierz musiał ze swoim dworem opuścić granice Rzeczypospolitej i udał się do zamku w Głogówku koło Prudnika w księstwie opolsko-raciborskim, gdzie przebywał na wygnaniu przez dwa miesiące od października 1655 roku. Księstwo opolsko-raciborskie stanowiło uposażenie królowej Marii, a ówczesny właściciel zamku Franciszek Euzebiusz Oppersdorff, mógł odwdzięczyć się parze królewskiej za to, że kilka lat wcześniej w czasie wojny trzydziestoletniej mógł schronić się najpierw na Wawelu, a później w królewskim zamku w Niepołomicach. Żona Oppersdorfa, Anna Zuzanna de Bess, była wcześniej dwórką królowej Marii. Na zamku organizowano sojusze międzynarodowe przeciwko Szwedom i spotkania z wojskowymi stojącymi po stronie króla. Król w dniu 20 listopada wydał uniwersał opolski do narodu, wzywając w nim


Question: jaką rolę w komórce pełni płaszcz węglowodanowy występujący w błonie biologicznej?

Answer: Zabezpiecza powierzchnię komórki przed uszkodzeniami mechanicznymi i chemicznymi, pełni ważne funkcje przy łączeniu się komórek w skupiska oraz przy ich identyfikacji.

Context: Glikokaliks – węglowodanowa warstwa pokrywająca powierzchnię błon komórkowych komórek zwierzęcych oraz niektórych bakterii i innych komórek. Składa się z: galaktozy, glukozy, glukozoaminy, galaktozaminy, mannozy, fukozy i kwasów sjalowych, które są składnikami glikolipidów oraz glikoproteidów. Zabezpiecza powierzchnię komórki przed uszkodzeniami mechanicznymi i chemicznymi, pełni ważne funkcje przy łączeniu się komórek w skupiska oraz przy ich identyfikacji. W dużym stopniu pochłania wodę, co powoduje, że powierzchnia komórki jest śliska, dzięki temu wiele komórek (np. leukocyty) może się prześlizgiwać przez wąskie szczeliny w ścianach naczyń włosowatych. Śliskość powierzchni komórek zapobiega zlepianiu się krwinek czerwonych i przyczepianiu do ścian naczyń krwionośnych. Chroni również komórki jelita przed strawieniem. Glikokaliks różnych typów komórek różni się składem reszt cukrowych i grubością. Składa się głównie z cukrów prostych,


Question: czym był jedwabny szlak?

Answer: dawna droga handlowa łącząca Chiny z Bliskim Wschodem i Europą.

Context: Jedwabny Szlak, jedwabny szlak – dawna droga handlowa łącząca Chiny z Bliskim Wschodem i Europą. Szlak miał długość ok. 12 tys. km i był wykorzystywany od III wieku p.n.e. do XVII wieku n.e., kiedy to przestał mieć znaczenie na skutek odkrycia drogi morskiej do Chin (ok. 1650 r.). Znaczenie szlaku zmalało w VI wieku n.e., ze względu na napływ ludów tureckich do Azji Środkowej. == Nazwa == Termin "Seidenstrasse" (po ) został po raz pierwszy użyty przez niemieckiego podróżnika i geografa Ferdinanda von Richthofena w 1877. Jedwab nie był jednak jedynym (ani nawet głównym) towarem transportowanym tym szlakiem. == Przebieg == Jedwabny Szlak prowadził z Xi’an, dawnej stolicy Chin, przez Lanzhou do oazy Dunhuang, gdzie rozdzielał się na szlak główny


Question: jakim gatunkiem literackim jest quo vadis?

Answer: powieść historyczna

Context: Quo vadis: Powieść z czasów Nerona – powieść historyczna Henryka Sienkiewicza. Publikowana najpierw w odcinkach w warszawskiej „Gazecie Polskiej” (lata 1895–1896) i – z minimalnym opóźnieniem w stosunku do „Gazety” – także w krakowskim dzienniku „Czas” i „Dzienniku Poznańskim”. Wkrótce powieść została wydana w formie druku zwartego, jej premiera odbyła się w Krakowie, w 1896 roku. Powieść odniosła światowy sukces i została przetłumaczona na ponad pięćdziesiąt języków. Pełny tekst powieści "Quo vadis" znajduje się w rękopisie Biblioteki Narodowej, a we wrocławskim Ossolineum znajduje się 39 luźnych kart pierwszego szkicu powieści. Rękopis BN został zakupiony od spadkobierców Leopolda Kronenberga. Karty znajdujące się w zbiorach Ossolineum pochodzą ze zbiorów rodziny pisarza z Oblęgorka. Henryk Sienkiewicz dostał Literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości.


Question: co to eksploatacja?

Answer: Eksploatacja – pojęcie interdyscyplinarne, które może być różnie pojmowane, np. w inżynierii to użytkowanie (wraz z naprawami, konserwacją itp.) maszyn, urządzeń lub różnych innych systemów technicznych, w ekonomii – to wykorzystywanie złóż mineralnych, np. węgla, lub sposób gospodarowania środkami trwałymi w przedsiębiorstwie, w polityce – to wykorzystywanie siły roboczej i wyzysk klasowy

Context: Eksploatacja – pojęcie interdyscyplinarne, które może być różnie pojmowane, np. w inżynierii to użytkowanie (wraz z naprawami, konserwacją itp.) maszyn, urządzeń lub różnych innych systemów technicznych, w ekonomii – to wykorzystywanie złóż mineralnych, np. węgla, lub sposób gospodarowania środkami trwałymi w przedsiębiorstwie, w polityce – to wykorzystywanie siły roboczej i wyzysk klasowy Słowo najczęściej dotyczy obiektów i systemów technicznych jednak zjawisko jest powszechne i każdy proces eksploatacji jest częścią eksploatacji środowiska. W szczególności do eksploatacji są przyjmowane obiekty naturalne (rzeki, złoża itp.), która kończy się wraz z zaniechaniem tego. == Opis == Najważniejszym wskaźnikiem jakości eksploatacji jest ekonomia eksploatacji, która wynika z jej jakości, czyli poziomu wykorzystywania potencjału eksploatacyjnego zawartego w obiekcie i systemie – zaprojektowanego przez jego konstruktorów. Potencjał


Question: kiedy zlikwidowano kopalnie w polsce?

Answer: 1 IV 1957 roku

Context: kopalnie * Polska * Śląsk * Matylda Chorzowskie ZPW zostało zlikwidowane 1 IV 1957 roku, a kopalnie weszły w skład Katowickiego ZPW Dąbrowskie ZPW w Sosnowcu utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie: * Jowisz * Grodziec * Paryż * Saturn * Czeladź * Milowice * Renard * Kazimierz-Juliusz * Klimontów-Mortimer * Niwka-Modrzejów * Flora Dąbrowskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało kopalnie * Kopalnia Brzozowice * Kopalnia Czeladź * Kopalnia Czerwona Gwardia * Kopalnia Gen. Zawadzki * Kopalnia Grodziec * Kopalnia Jowisz * Kopalnia Kazimierz Juliusz * Kopalnia Klimontów * Kopalnia Milowice * Kopalnia Mortimer * Kopalnia Niwka-Modrzejów * Kopalnia Sosnowiec 1 I 1976 przejęło też kopalnie : * Siemianowice * Andaluzja * Julian W 1981 należały do


Question: w której lidze jest ruch chorzów?

Answer: Od sezonu 2022/2023 występujący w I lidze.

Context: Ruch Chorzów – polski klub sportowy założony 20 kwietnia 1920 r. w "Bismarkhucie" (niem. "Bismarckhütte", od 1 stycznia 1923 r. Hajduki Wielkie; dziś Chorzów Batory, dzielnica Chorzowa) jako jednosekcyjny klub piłkarski. Od sezonu 2022/2023 występujący w I lidze. 14-krotny mistrz Polski, 6-krotny wicemistrz Polski, 3-krotny zdobywca Pucharu Polski, ćwierćfinalista Ligi Mistrzów (edycja Pucharu Europy 1974/1975), ćwierćfinalista Ligi Europy (edycja Pucharu UEFA 1973/74) oraz finalista Pucharu Intertoto UEFA (sezon 1998). Do sezonu 1986/87 był jedynym klubem, jaki uczestniczył we wszystkich sezonach polskiej ekstraklasy. W tabeli wszech czasów tych rozgrywek prowadził do połowy lat 90., aktualnie plasuje się na 3. miejscu. W klasyfikacji medalowej mistrzostw Polski w piłce nożnej zajmuje drugie miejsce. Ruch Chorzów jest pierwszym historycznym mistrzem Górnego Śląska w oficjalnych


Question: z jakiego państwa pochodził jagiełło?

Answer: państwo litewskie

Context: 1362 (zakres lat 1362–1363 lub 1358–1363), a tym samym opowiedziano się za tym, że Jagiełło był szóstym (w kolejności) lub ósmym dzieckiem pary wielkoksiążęcej. Za pierwotnie ustaloną datą urodzin (około 1352) Jagiełły nadal opowiadają się niektórzy badacze. Z dwunastu synów to właśnie Jagielle Olgierd chciał zapewnić następstwo po sobie. Dziedziczone przez Jagiełłę państwo litewskie było zaludnione przez około 2 miliony mieszkańców i obejmowało obszar około 900 tys. km², z czego zaledwie 10% stanowiła Litwa właściwa, pozostałą zaś część – ziemie ruskie. Społeczeństwo litewskie było rozwarstwione na cztery stany: bojarstwo, mieszczaństwo, niezależne feudalnie od bojarstwa włościaństwo oraz czeladź niewolną, składającą się z jeńców wojennych. Mieszczaństwo nie stanowiło na Litwie wielkiej siły, jako że istniało tam niewiele rozwiniętych ośrodków miejskich. == Przejęcie