Question: który papież zrezygnował z lektyki?

Answer: Jego następca Jan Paweł II

Context: Sedia gestatoria (łac. przenośny tron) – rodzaj tronu, papieska lektyka, noszona na ramionach przez tak zwanych "sediari". Używana była do 1978. Ostatnim jej użytkownikiem był papież Jan Paweł I. Jego następca Jan Paweł II odstąpił od zwyczaju noszenia papieża w lektyce. Ostatecznie sedia gestatoria została zastąpiona przez papamobile. Obecnie znajduje się w muzeum w letniej papieskiej rezydencji Castel Gandolfo.


Question: jak zakończyła sie 2 wojna swiatowa?

Answer: aktu bezwarunkowej kapitulacji Japonii 2 września 1945 roku.

Context: 1978 roku. === Koniec II wojny światowej === Naloty dywanowe amerykańskich „latających fortec” zniszczyły Tokio i inne miasta japońskie. 8 sierpnia Związek Radziecki wypowiedział wojnę Japonii, a radzieckie i mongolskie dywizje pod dowództwem marszałka Aleksandra Wasilewskiego wkroczyły do Mandżurii, rozbijając szybko japońską Armię Kwantuńską generała Otozō Yamady, kładąc kres istnieniu Mandżukua i Mengjianu. 6 i 9 sierpnia Amerykanie zrzucili bomby atomowe na Hiroszimę i Nagasaki, co walnie przyczyniło się do złamania ducha oporu i do podpisania aktu bezwarunkowej kapitulacji Japonii 2 września 1945 roku. (1 września czasu środkowoeuropejskiego). Decyzję o użyciu broni jądrowej spowodowały prognozowane bardzo wysokie straty w planowanej inwazji na Japonię (operacja „Downfall”). Po wojnie kilka grup żołnierzy japońskich, często nieświadomych zakończenia konfliktu, prowadziło opór lub ukrywało się


Question: w jakich regionach występuje cofka?

Answer: Zagrożenie cofkami powodziowymi dotyczy nisko położonych terenów nad ciekami w ich rejonie ujściowym. W Polsce nisko położone obszary nadmorskie zagrożone spiętrzeniami powodziowymi zalewane są podczas silnych cofek powodowanych przez długotrwałe, silne wiatry północne.

Context: Cofka, cofka powodziowa – podwyższenie lustra wody postępujące w górę biegu cieku, powstające wskutek podnoszenia się stanu wody w zbiorniku końcowym, do którego ów ciek uchodzi – np. w morzu, jeziorze lub w rzece przyjmującej dopływ. Może nastąpić w wyniku spiętrzenia wody przez długotrwałe działanie silnych wiatrów wtłaczających wodę w górę cieku (cofka wiatrowa), w wyniku pojawienia się zatoru lodowego lub działania zapory wodnej. Zagrożenie cofkami powodziowymi dotyczy nisko położonych terenów nad ciekami w ich rejonie ujściowym. W Polsce nisko położone obszary nadmorskie zagrożone spiętrzeniami powodziowymi zalewane są podczas silnych cofek powodowanych przez długotrwałe, silne wiatry północne. Cofki na rzekach w odcinkach ujściowych towarzyszą nierzadko powodziom sztormowym. Ze względu na bardzo nieznaczny spadek Odry w jej dolnym biegu zasięg stanów


Question: gdzie rozgrywa się akcja chłopów?

Answer: wieś Lipce

Context: Chłopi – powieść społeczno-obyczajowa Władysława Stanisława Reymonta publikowana w odcinkach w latach 1902–1908 w „Tygodniku Ilustrowanym”, wydana w latach 1904–1909 w Warszawie w wydawnictwie „Gebethner i Wolff”. Pisarz otrzymał za ten utwór literacką Nagrodę Nobla w 1924. Powieść ukazuje życie społeczności zamieszkującej wieś Lipce na przestrzeni czterech pór roku. == Geneza utworu == W okresie, w którym powstawała powieść, tematyka chłopska była popularna w sztuce i literaturze. Tego typu wątki pojawiały się również we wczesnych utworach Reymonta. Jednocześnie niektórzy badacze sugerują, że bezpośrednim impulsem do napisania powieści chłopskiej mogła być dla pisarza powieść "Ziemia" (1887) Emila Zoli – "Chłopi" mieliby, zgodnie z tą hipotezą, być polemiką z utworem francuskiego powieściopisarza. Reymont nie znał jednak języka francuskiego w stopniu umożliwiającym mu


Question: jakiej narodowości jest papież franciszek?

Answer: argentyński

Context: Franciszek (, , ; właśc. Jorge Mario Bergoglio; ur. 17 grudnia 1936 w Buenos Aires) – argentyński duchowny rzymskokatolicki, jezuita, arcybiskup metropolita Buenos Aires i Prymas Argentyny w latach 1998–2013, kardynał prezbiter w latach 2001–2013, przewodniczący Konferencji Episkopatu Argentyny w latach 2005–2011, 266. papież i 8. Suweren Państwa Watykańskiego od 2013, prefekt Dykasterii ds. Ewangelizacji od 2022, sekretarz sekcji ds. migrantów i uchodźców Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka od 2017. Po powrocie do zdrowia po ciężkiej chorobie, w 1958 wstąpił do zakonu jezuitów. Święcenia kapłańskie przyjął w 1969, a w latach 1973–1979 był prowincjałem jezuickim w Argentynie. W 1992 mianowany biskupem pomocniczym archidiecezji Buenos Aires oraz biskupem tytularnym Auki, a w 1998 roku został arcybiskupem Buenos Aires. W 2001 kreowany


Question: czym był stan wojenny?

Answer: jeden ze stanów nadzwyczajnych, polegający na przejęciu administracji przez wojsko.

Context: Stan wojenny – jeden ze stanów nadzwyczajnych, polegający na przejęciu administracji przez wojsko. Stan ten może być wprowadzony przez rząd danego kraju w celu przywrócenia porządku publicznego w wypadku takich zdarzeń jak zamach stanu czy w celu zdławienia opozycji politycznej. == Stan wojenny w Australii == Ani konstytucja Australii, ani żaden inny dokument legislacyjny nie precyzują, w jaki sposób może zostać wprowadzony stan wojenny w tym kraju. Tradycyjnie uważa się, że możliwość wprowadzenia stanu wojennego stanowi nieodłączną prerogatywę rządu wynikającą z potrzeby chwili, a nie z litery prawa. Wprowadzenie stanu wojennego nie oznacza automatycznego wprowadzenia administracji wojskowej, lecz zawieszenie obowiązujących praw "habeas corpus" i pracy sądów powszechnych; stan wojenny to stan, w którym nie obowiązują normalne prawa. W historii Australii


Question: w jakiej miejscowości jest przekop mierzei wiślanej?

Answer: Nowy Świat, pomiędzy Skowronkami a Przebrnem

Context: Morski w Gdyni, konsorcjum firm Mosty Gdańsk i Projmors Biuro Projektów Budownictwa Morskiego zrealizuje projekt budowy, natomiast wykonawca inwestycji zostanie wyłoniony w przetargu w 2018 roku. Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. 24 lutego 2017 Sejm uchwalił, a 3 kwietnia prezydent podpisał specustawę w sprawie przekopu Mierzei Wiślanej. 19 października 2017 minister gospodarki morskiej poinformował, że kanał powstanie w miejscu dawnej osady Nowy Świat, pomiędzy Skowronkami a Przebrnem. Projektowana trasa kanału prowadzi przez niezabudowany teren zalesiony. Miejscowość Nowy Świat (niem. "Neue Welt") po II wojnie światowej pozostała opuszczona, a jej zabudowania zostały rozebrane. 31 grudnia 2018 Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Śródlądowej poinformowało o ogłoszeniu przetargu na budowę kanału, pomimo braku wydanego pozwolenia na budowę. Termin składania ofert był do


Question: jak nazywano wyznawców kalwinizmu we francji?

Answer: Hugenoci

Context: Hugenoci (fr. "huguenots") – nazwa francuskich ewangelików reformowanych (potocznie nazywanych kalwinistami) w XVI i XVII wieku. Pochodzi ona od nazwiska przywódcy powstania w Genewie, Besançon Hugues'a. == Charakterystyka == Hugenoci pojawili się w latach 40. XVI wieku, gdy doktryna religijna Jana Kalwina przyciągnęła szereg warstw społecznych, przede wszystkim mieszczaństwo, część szlachty oraz możniejsze rody, jak Burbonów i Chatillonów. Pierwszy synod narodowy miał miejsce w 1559 – ogłoszono na nim zbiór zasad wiary (Confessio Gallicana) i utworzono jednolitą organizację kościelną. Po kilku latach, w 1562 uzyskano swobodę religijną, ale ruch spotkał się z oporem dworu (zwłaszcza Katarzyny Medycejskiej), który dostrzegał w kalwinizmie zagrożenie dla władzy centralnej. Dwór został wsparty przez grupę feudałów katolickich (Liga Katolicka). W 1562 wybuchła wojna religijna, trwająca


Question: jakie wydarzenie zapoczątkowało średniowiecze?

Answer: upadkiem cesarstwa zachodniorzymskiego

Context: Średniowiecze – epoka w historii Europy trwająca od V do XV wieku, która rozpoczęła się wraz z upadkiem cesarstwa zachodniorzymskiego i trwała do epoki renesansu i wielkich odkryć geograficznych. Jest środkowym okresem w tradycyjnym podziale historii Europy na starożytność, średniowiecze i nowożytność. Dzieli się na wczesne, pełne (dojrzałe) i późne średniowiecze. Schyłek starożytności i początek średniowiecza charakteryzowały się spadkiem liczby ludności, upadkiem miast i najazdami plemion barbarzyńskich. Na gruzach cesarstwa zachodniorzymskiego plemiona barbarzyńskie (w tym różne ludy germańskie) tworzyły nowe państwa. W VII wieku Afryka Północna i Bliski Wschód, będące dotąd częścią cesarstwa wschodniorzymskiego (Cesarstwa Bizantyńskiego), zostały podbite przez Arabów i stały się częścią kalifatu. Chociaż nastąpiła znacząca zmiana stosunków społecznych i struktur politycznych, nie doszło do całkowitego zerwania z


Question: ilu zawodników znajduje się w drużynie koszykówki w jednym meczu?

Answer: W trakcie gry na boisku musi znajdować się po 5 zawodników z każdej z dwóch drużyn biorących udział w meczu.

Context: W skład drużyny koszykarskiej wchodzą następujące osoby: * maksymalnie 12 uprawnionych do gry członków drużyny (w tym kapitana) * trener i ewentualnie jego asystent * maksymalnie 5 osób towarzyszących. W trakcie gry na boisku musi znajdować się po 5 zawodników z każdej z dwóch drużyn biorących udział w meczu. Osoby wchodzące w skład drużyny koszykarskiej mają prawo przebywać w strefie ławki drużyny.


Question: jakie stanowisko ma jaroslaw kaczynski?

Answer: Prezes partii Prawo i Sprawiedliwość (od 2003), w latach 2006–2007 prezes Rady Ministrów, w latach 2020–2022 wiceprezes Rady Ministrów.

Context: Jarosław Aleksander Kaczyński (ur. 18 czerwca 1949 w Warszawie) – polski polityk i doktor nauk prawnych. Brat bliźniak Lecha Kaczyńskiego. Prezes partii Prawo i Sprawiedliwość (od 2003), w latach 2006–2007 prezes Rady Ministrów, w latach 2020–2022 wiceprezes Rady Ministrów. W okresie PRL działacz opozycji politycznej. Senator I kadencji (1989–1991), poseł na Sejm I, III, IV, V, VI, VII, VIII i IX kadencji (1991–1993, od 1997). Od czasu wygranych przez Prawo i Sprawiedliwość wyborów parlamentarnych w 2015 roku, będąc posłem na Sejm RP, a następnie wicepremierem, jest uważany za jedną z najbardziej wpływowych osób w Polsce. Kandydat na urząd prezydenta RP w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010. == Życiorys == === Dzieciństwo === Urodził się w Warszawie na Żoliborzu. Jego ojciec,


Question: ile meczów jest w ekstraklasie?

Answer: rozegrano 296 spotkań.

Context: Ekstraklasa 2019/2020 – 94. edycja oficjalnych mistrzostw Polski w piłce nożnej mężczyzn, po raz 86. przeprowadzona w formule ligowej, jako najwyższy szczebel w hierarchii. Organizatorem rozgrywek była Ekstraklasa SA, a brały w nich udział drużyny 16 profesjonalnych klubów piłkarskich. Sponsorem tytularnym była Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski, w związku z czym obowiązuje nazwa marketingowa PKO BP Ekstraklasa. Wzorem sześciu wcześniejszych edycji sezon składał się z dwóch części: fazy zasadniczej (30 kolejek, 240 spotkań) oraz – następującej po niej – fazy finałowej w dwóch grupach (7 kolejek, 56 meczów), po raz trzeci nie były jednak dzielone punkty pomiędzy obiema fazami. Zmagania rozpoczęły się 19 lipca 2019, a zakończyły 19 lipca 2020. Łącznie rozegrano 296 spotkań. Beniaminkami byli: Raków Częstochowa (powrót do


Question: gdzie znajduje się wieś wielka lipa?

Answer: w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie.

Context: Wielka Lipa (niem. "Groß Leipe") – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie. == Podział administracyjny == W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego. == Historia == Pierwszy raz miejscowość wzmiankowano 19 czerwca 1453. Właściciele wsi chronologicznie: * Paschke Heinichowitz "Parchin" * von Pannewitz * von Knobelstdorf * Johann Daniel von Kotulinsky (1765 r.) * Friedrich Ehrenreich von Diebitsch (1784 r.) * Julius Wenzel Rudolph von Prittwitz und Solms (1791 r.) * Sigismund von Ramin (1793 r.) * Mathias Riedel von Löwenstern (1806 r.) * Gottlob Matschke (1818 r.) * Johann Friedrich Wolf von Dallwitz (1838 r.) * Alfred von Waldenburg-Würben (1899 r.) W 1807 r. we wsi powstała "droga francuska" wybudowana


Question: ilu mieszkancow jest na slasku?

Answer: 4 593 358 mieszkańców

Context: wiejskich. == Urbanizacja == W województwie śląskim są 72 miasta, w tym 19 miast na prawach powiatów. W województwie tym jest najwięcej miast powyżej 100 tys. mieszkańców. Jest to jedyne województwo w Polsce, w którym mniej jest powiatów (17) niż miast na prawach powiatu (19). Większość powiatów jest silnie zurbanizowana – nie pełnią one funkcji rolniczych, a często są „sypialniami” lub terenami rekreacyjnymi dla mieszkańców dużych miast. == Demografia == Według danych z 30 czerwca 2014 r. województwo śląskie miało 4 593 358 mieszkańców, co stanowiło niemal 12% ludności Polski. Województwo śląskie jest drugim województwem pod względem liczby ludności w Polsce (po województwie mazowieckim). Gęstość zaludnienia wynosi 372 os./km² i jest najwyższa w Polsce. Najgęściej zaludniony jest centralny obszar województwa


Question: w jakiej lidze gra psg?

Answer: aktualnie występuje w rozgrywkach Ligue 1.

Context: Paris Saint-Germain Football Club – francuski klub piłkarski z siedzibą w Paryżu, rozgrywający mecze na stadionie Parc des Princes. Założony został w 1970 roku i aktualnie występuje w rozgrywkach Ligue 1. Drużyna należy do najbardziej utytułowanych w swoim kraju, mając na koncie m.in. dziesięć mistrzostw Francji, czternaście Pucharów Francji, dzięsięć Superpucharów Francji, dziewięć Pucharów Ligi Francuskiej oraz Puchar Zdobywców Pucharów i Puchar Intertoto. == Historia == === Początki klubu (1970–1978) === Klub PSG utworzony został 26 czerwca 1970 roku na skutek fuzji dwóch zespołów paryskich: Stade Saint-Germain (istniejącego od czerwca 1904 do czerwca 1970 – prawdziwego protoplasty PSG) i Paris FC. Oficjalnie zarejestrowany został 12 sierpnia 1970. Jego nazwa pochodzi od nazwy podparyskiej miejscowości Saint-Germain-en-Laye. PSG miał status klubu zawodowego


Question: kto odnalazł drzewo krzyża świętego?

Answer: Święta Helena, matka cesarza Konstantyna

Context: Krzyż Prawdziwy, Święty Krzyż – nazwa fizycznych pozostałości, które zgodnie z chrześcijańską tradycją należały do krzyża, na którym został zabity Jezus Chrystus. == Odnalezienie relikwii w IV w. == Zgodnie z tradycją cesarz Konstantyn I Wielki na Soborze w Nicei w 325 poznał Makarego, biskupa Jerozolimy. Tenże opowiedział mu, że znajdują się w mieście pamiątki po śmierci Chrystusa, ale są przysypane ziemią i gruzami po zburzeniu Jerozolimy w 70 i 132 r. Cesarz wysłał na poszukiwania relikwii swą matkę. Święta Helena, matka cesarza Konstantyna, udała się do Jerozolimy w 326–28. W drodze pomagała biednym. Odnalazła trzy drewniane krzyże użyte podczas krzyżowania Jezusa i dwóch złoczyńców razem z nim. Były ukryte w cysternie znajdującej się niedaleko Golgoty. Zdaniem św. Ambrożego z


Question: kiedy powstał pierwszy mcdonald w polsce?

Answer: Pierwszy bar otwarto 17 czerwca 1992 r. w Warszawie na rogu ulic Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej

Context: == Rozmowy na temat uruchomienia w Polsce barów McDonald’s były prowadzone już pod koniec lat 70. XX wieku. Pierwszy bar otwarto 17 czerwca 1992 r. w Warszawie na rogu ulic Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej, w dobudowanej od strony północnej części Spółdzielczego Domu Handlowego „Sezam”. Koszt budowy wyniósł milion dolarów. W dniu otwarcia ustanowiony został rekord świata w liczbie transakcji: dokonano ich 13 300 (). Bar zamknięto 1 października 2014 r. W grudniu 2019 r. w 435 polskich lokalach tej sieci, znajdujących się w ponad 150 miejscowościach, zatrudnionych było ponad 24 tysiące pracowników. W Polsce McDonald’s rozwija się na zasadzie franczyzy, w grudniu 2019 roku właścicielami 380 barów (87%) byli polscy franczyzobiorcy. == Krytyka McDonald’s Corporation == Przedsiębiorstwu zarzuca się wykorzystywanie pracy


Question: ile kilometrów liczy trasa biegu maratońskiego?

Answer: W pierwszych igrzyskach bieg maratoński był rozgrywany na dystansie 40 km.

Context: Pierre'owi de Coubertinowi, by włączył bieg na dystansie odpowiadającym odległości z Maratonu do Aten do programu pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w Atenach. == Dyscyplina olimpijska == W pierwszych igrzyskach bieg maratoński był rozgrywany na dystansie 40 km. W rzeczywistości dystans między Maratonem a Atenami wynosi 37 km, jednak postanowiono tę liczbę zaokrąglić. Na igrzyskach w Londynie dystans zwiększono o 2195 metrów (przesuwając metę w pobliże miejsca, gdzie na trybunach siedział brytyjski król, Edward VII). Bieg maratoński mężczyzn tradycyjnie kończy każde igrzyska olimpijskie. Maraton kobiet został włączony do programu igrzysk olimpijskich dopiero w 1984 roku w Los Angeles. == Masowy bieg uliczny == Od przeszło 100 lat na ulicach największych miast świata rozgrywane są masowe biegi uliczne m.in. na dystansie maratońskim.


Question: co łączy wagony?

Answer: pojazd pośredni – najczęściej wagon wyposażony na końcach w sprzęgi różnych typów

Context: sprzęgania ze sprzęgiem śrubowym. Do łączenia pojazdów wyposażonych w różne rodzaje sprzęgów stosuje się: * pojazd pośredni – najczęściej wagon wyposażony na końcach w sprzęgi różnych typów * sprzęg pośredni – urządzenie montowane między pojazdami umożliwiające połączenie z dwoma typami sprzęgów; z reguły połączenie takie nie ma pełnej wytrzymałości nawet słabszego sprzęgu i stosowane jest awaryjnie * sprzęg hybrydowy – rozwiązanie stosowane rzadko; obecnie najnowsza wersja sprzęgu Eurocoupler jest takim sprzęgiem, ponieważ został w nim zabudowany hak pozwalający na łączenie ze sprzęgiem śrubowym === Inne sprzęgi === ==== Sprzęg pneumatyczny ==== Łączy obwody hamulcowe pojazdów. W zależności od stosowanego rodzaju hamulca może być to przewód rurowy ciśnieniowy albo próżniowy. Może być zabudowany w sprzęg samoczynny. Zazwyczaj wykonany jest w ten


Question: czym była akcja burza?

Answer: Akcja „Burza” – operacja wojskowa zorganizowana i podjęta przez oddziały Armii Krajowej przeciw wojskom niemieckim w końcowej fazie okupacji niemieckiej, bezpośrednio przed wkroczeniem Armii Czerwonej, prowadzona w granicach II Rzeczypospolitej.

Context: Akcja „Burza” – operacja wojskowa zorganizowana i podjęta przez oddziały Armii Krajowej przeciw wojskom niemieckim w końcowej fazie okupacji niemieckiej, bezpośrednio przed wkroczeniem Armii Czerwonej, prowadzona w granicach II Rzeczypospolitej. Trwała od 4 stycznia 1944, kiedy Armia Czerwona przekroczyła na Wołyniu ustaloną w traktacie ryskim granicę polsko-radziecką, do stycznia 1945. Rozkaz do jej rozpoczęcia wydał w listopadzie 1943 komendant główny Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski. Po przekroczeniu przez Armię Czerwoną wschodniej granicy II Rzeczypospolitej i odrzuceniu wysuniętej przez władze RP oferty współdziałania wojskowego z ZSRR, 12 stycznia 1944 komendant główny Armii Krajowej wydał rozkaz nr 126, zapowiadający wsparcie Armii Czerwonej w walce z Niemcami "w miarę naszych sił i interesów państwowych". 26 października 1944 jego następca gen. Leopold Okulicki wydał


Question: jakie funkcje rodziny?

Answer: Wyodrębnić można trzy podstawowe funkcje rodziny: prokreacyjną, wychowawczą i gospodarczą.

Context: domniemaną łączność biologiczną, tradycję rodzinną i społeczną”. Kościół katolicki podkreśla, że rodzina jest podstawową komórką społeczeństwa i przyjmuje definicję rodziny zgodnie z Katechizmem Kościoła katolickiego, według którego „Mężczyzna i kobieta połączeni małżeństwem tworzą ze swoimi dziećmi rodzinę”. == Funkcje rodziny == Rodzina rozumiana jako instytucja społeczna charakteryzuje się szeregiem cech i funkcji np. stosunkiem pokrewieństwa, dziedziczenia, zaspokajaniem potrzeb oraz wspólnym zamieszkiwaniem. Stanowi o trwałości społeczeństwa, jest nośnikiem obowiązujących w danym społeczeństwie norm, wzorców i wartości Wyodrębnić można trzy podstawowe funkcje rodziny: prokreacyjną, wychowawczą i gospodarczą. Funkcja prokreacyjna rozumiana jest jako zaspakajanie potrzeby seksualnej i rodzicielskiej małżonków. Zapewnia trwałość biologiczną rodzinie i społeczeństwu. Funkcja wychowawcza polega na stworzeniu przez członków rodziny optymalnych warunków do właściwego przebiegu procesu socjalizacji dziecka. Funkcja ekonomiczna


Question: kim był goliat?

Answer: opisany w Starym Testamencie olbrzymi filistyński wojownik pochodzący z miasta Gat.

Context: Goliat (heb. גָּלְיָת "Golyāṯ"; arab. جالوت "Ǧālūt") – opisany w Starym Testamencie olbrzymi filistyński wojownik pochodzący z miasta Gat. Według Biblii jego wzrost miał wynosić aż sześć łokci i jedną piędź (ok. 3 metrów). Zginął z ręki Dawida, który pokonał go wyrzuconym z procy kamieniem. O postaci wspominają źródła starotestamentowe: Pierwsza oraz Druga Księga Samuela, Pierwsza Księga Kronik oraz Mądrość Syracha. Goliat jest również opisany w Koranie. == Relacja biblijna == === Pierwsza Księga Samuela === === Druga Księga Samuela === Encyklopedia Żydowska wyjaśnia, że ten fragment Biblii odnosi się do pierwotnej tradycji żydowskiej, która głosiła, że śmierć Goliata nastąpiła z ręki Elchanana, syna Jaira. Z czasem jednak wydarzenie to zaczęto przypisywać Dawidowi, Elchanan natomiast pokonać miał Lachmiego, brata Goliata


Question: w jakim klubie gra kapustka?

Answer: klubie Legia Warszawa

Context: Bartosz Kapustka (ur. 23 grudnia 1996 w Tarnowie) – polski piłkarz występujący na pozycji pomocnika w polskim klubie Legia Warszawa oraz w reprezentacji Polski. Uczestnik mistrzostw Europy 2016. == Kariera klubowa == === Początki === Syn Kazimierza Kapustki, także piłkarza. Dzięki ojcu, zawodnikowi Tarnovii Tarnów, w wieku sześciu lat rozpoczął treningi w tym klubie i został jego wychowankiem. W sierpniu 2012 trafił do Cracovii, a dwa miesiące później został włączony do pierwszej drużyny tego klubu, w której barwach 29 marca 2014 podczas sezonu 2013/14, w wieku 17 lat, zadebiutował w Ekstraklasie, wchodząc jako rezerwowy w meczu przeciwko Widzewowi Łódź. W lutym 2014 przedłużył kontrakt z Cracovią do końca 2016, a we wrześniu 2015 podpisał nową trzyletnią umowę z klubem. ===


Question: jakim językiem mówi się w wielkiej brytanii?

Answer: angielski

Context: Język angielski, angielszczyzna (ang. , ) – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich, powszechnie używany w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych oraz w wielu byłych koloniach i dominiach, m.in. Stanach Zjednoczonych, Irlandii, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii. Pełni funkcję języka oficjalnego bądź półoficjalnego w ponad 60 krajach. W Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i Australii angielski jest "de facto" językiem urzędowym, choć formalnie państwa te nie objęły takim statusem żadnego języka. Angielszczyzna należy do oficjalnych języków ONZ, a od XX wieku jest najczęściej używanym językiem w kontaktach międzynarodowych. Bywa określana jako pierwszy uniwersalny nowożytny język ludzkości. Stanowi główny język nauki, handlu i polityki, a w niektórych krajach także kształcenia wyższego. Angielszczyzna wykazuje silne zróżnicowanie na podłożu geograficznym i socjalnym.


Question: kto sprawował władzę w starożytnym rzymie?

Answer: Po obaleniu monarchii Rzym stał się republiką, co wiązało się przede wszystkim z postawieniem na czele państwa dwóch jednorocznych urzędników o równej władzy, początkowo prawdopodobnie nazywanych pretorami, a później konsulami.

Context: Republika rzymska () – okres w historii starożytnego Rzymu w którym był on republiką, trwający od upadku królestwa w 509* do początku cesarstwa w 27. == Wczesna republika == === Powstanie republiki i konflikt pomiędzy plebejuszami a patrycjuszami === Zgodnie z rzymską tradycją historyczną od momentu swojego powstania Rzym był rządzony przez królów. Ostatnim z nich miał być Tarquinius Superbus (534* – 509*), którego tyrańskie rządy zakończyły się wygnaniem z Rzymu. Po obaleniu monarchii Rzym stał się republiką, co wiązało się przede wszystkim z postawieniem na czele państwa dwóch jednorocznych urzędników o równej władzy, początkowo prawdopodobnie nazywanych pretorami, a później konsulami. Prawo do sprawowania konsulatu i innych urzędów przysługiwało jedynie patrycjuszom, którzy tworzyli zamknięty stan arystokratyczny, ponieważ tylko ich uważano


Question: czym jest aparat golgiego?

Answer: organellum występujące powszechnie w komórkach eukariotycznych, służące chemicznym modyfikacjom wytwarzanych przez komórkę substancji, ich sortowaniu oraz dystrybucji w obrębie komórki.

Context: Aparat Golgiego – organellum występujące powszechnie w komórkach eukariotycznych, służące chemicznym modyfikacjom wytwarzanych przez komórkę substancji, ich sortowaniu oraz dystrybucji w obrębie komórki. Składa się ze stosu spłaszczonych cystern. Organellum zostało odkryte przez Camilla Golgiego w roku 1898. Od nazwiska odkrywcy pochodzi nazwa struktury. Znane są dwie formy aparatu Golgiego, siateczkowa jest charakterystyczna dla komórek zwierząt kręgowych (nie występuje jedynie w oocytach i plemnikach), druga nazywana łuskowatą albo diktiosomową występuje w komórkach roślinnych oraz w komórkach zwierząt bezkręgowych. Specyficzną cechą aparatu Golgiego jest to, że posiada zdolność redukcji azotanu srebra. Enzymami markerowymi (markerami) aparatu Golgiego są: transferaza acetyloglukozaminylowa, pirofosfataza tiaminowa. == Funkcje == Wewnątrz cystern zachodzą potranslacyjne modyfikacje białek oraz modyfikacje lipidów przeznaczonych do eksportu. Przekształcenia polegają przede wszystkim na


Question: w jakim mieście zmarł święty piotr?

Answer: Rzymie

Context: chrześcijan (za czasów Nerona), Piotr postanowił uciec z miasta. Wówczas ukazał mu się Jezus. Piotr spytał Go, dokąd idzie (łac. "Quo vadis, Domine?"). Jezus miał mu odpowiedzieć „idę do miasta, aby mnie powtórnie ukrzyżowano”. Wówczas Piotr zawrócił, a w miejscu tego spotkania postawiono kościół. Tę legendę zawarł Henryk Sienkiewicz w powieści "Quo vadis". === Śmierć === Tradycja głosi, że Piotr zginął w Rzymie na Wzgórzu Watykańskim. Zginął męczeńsko na krzyżu głową w dół (na własną prośbę), ponieważ mówił, iż nie jest godzien umrzeć jak Chrystus. Senator Marcellus, wierny uczeń Piotra, zdjął go z krzyża i pochował we własnym grobowcu. Później na tym miejscu postawiono kościół. Dziś, według tradycji, w tym miejscu stoi bazylika św. Piotra. Tradycyjnie męczeństwo Piotra apostoła datowane


Question: jak zapisuje sie date?

Answer: Przykładowe sposoby zapisu daty: * "dwudziesty dziewiąty maja dwa tysiące trzeciego roku" (nie: "dwutysięcznego trzeciego") * "29 maja 2003 r." * "29 V 2003 r." * "29.05.2003 r." * "29.05.2003" * "05.2003" W różnych językach i krajach przyjęte są odmienne sposoby zapisu dat.

Context: pismach obiegowych, czy dokumentacji (np. w dokumentacji geodezyjnej). Przykładowe sposoby zapisu daty: * "dwudziesty dziewiąty maja dwa tysiące trzeciego roku" (nie: "dwutysięcznego trzeciego") * "29 maja 2003 r." * "29 V 2003 r." * "29.05.2003 r." * "29.05.2003" * "05.2003" W różnych językach i krajach przyjęte są odmienne sposoby zapisu dat. Amerykanie na przykład wymieniają miesiąc na początku, przed numerem dnia. Inna jest u nich również interpunkcja w datach. Dla potrzeb międzynarodowej komunikacji urzędowej opracowano standard zapisu dat ISO 8601. Obowiązuje w nim kolejność składników od najbardziej do najmniej znaczącego (rok, miesiąc, dzień), ze wszystkimi składnikami wyrażonymi cyframi arabskimi (dzień i miesiąc dwucyfrowe), rozdzielonymi dywizem: * "2003-05-29" Zaletą takiego zapisu jest to, że posortowanie leksykograficzne jest tożsame z posortowaniem chronologicznym.


Question: kiedy powstała armia krajowa?

Answer: rozkazem Naczelnego Wodza generała broni Władysława Sikorskiego z 14 lutego 1942 r.

Context: Armia Krajowa (AK) lub Siły Zbrojne w Kraju, kryptonim „PZP” (Polski Związek Powstańczy) – zakonspirowane siły zbrojne Polskiego Państwa Podziemnego w latach II wojny światowej, powstałe z przemianowania Związku Walki Zbrojnej (powstałego w listopadzie 1939) rozkazem Naczelnego Wodza generała broni Władysława Sikorskiego z 14 lutego 1942 r. Działała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemcy i ZSRR (po wkroczeniu Armii Czerwonej na terytorium państwa polskiego 4 stycznia 1944 r.). Siły Zbrojne w Kraju były integralną częścią Polskich Sił Zbrojnych, podporządkowaną Naczelnemu Wodzowi. Największą operacją militarną Armii Krajowej była akcji „Burza" i w jej ramach powstanie warszawskie. Strategicznym, choć niezrealizowanym celem AK było przeprowadzenie powstania powszechnego w okupowanej Polsce, w ostatniej fazie II wojny światowej. == Rodowód == Inicjatywa stworzenia centralnego


Question: gdzie kręcono zdjęcia do janosika?

Answer: Zdjęcia kręcono od maja 1972 do marca 1973 roku w rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami koło Nowej Białej, w Dolinie Chochołowskiej, na zamku w Pieskowej Skale, w Zamku Ogrodzieniec, w zamku Orawskie Podzamcze (Słowacja), w podhalańskim Dębnie, w okolicach Ojcowa, na Podkarpaciu, a także w atelier w Warszawie i Pradze

Context: Janosik – polski film przygodowo-komediowy z 1974, w reżyserii Jerzego Passendorfera, będący kinową wersją popularnego serialu luźno nawiązującego do postaci słynnego karpackiego zbójnika Janosika, który żył na przełomie XVII i XVIII w. (w serialu pojawia się kwestia, z której wynika, że główny bohater nie jest legendarnym Janosikiem, a tylko nazywany jest jego imieniem). Zdjęcia kręcono od maja 1972 do marca 1973 roku w rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami koło Nowej Białej, w Dolinie Chochołowskiej, na zamku w Pieskowej Skale, w Zamku Ogrodzieniec, w zamku Orawskie Podzamcze (Słowacja), w podhalańskim Dębnie, w okolicach Ojcowa, na Podkarpaciu, a także w atelier w Warszawie i Pradze, gdzie czescy dekoratorzy urządzili, często pojawiającą się w serialu, grotę skalną. == Obsada == * Marek


Question: kto utworzył pierwszą grupę zuchów?

Answer: Olga Małkowska

Context: Zuchy – najmłodsza grupa metodyczna w organizacji harcerskiej. == Historia ruchu zuchowego w Polsce == Pierwsze próby pracy z dziećmi w wieku wczesnoszkolnym podejmowano w Polsce jeszcze przed I wojną światową. Tworzono wówczas zastępy „biszkoptów”. Latem 1914 Olga Małkowska utworzyła w Zakopanem gromadę żeńską „krasnoludków”. W historii ZHP uważa się to za moment narodzin polskiego ruchu zuchowego dziewcząt. W 1917 hm. Jan Mauersberger podjął próbę opracowania nowego systemu wychowania najmłodszych członków ZHP i zaproponował, by nazwać ich zuchami. Pomysły Mauersbergera uporządkowała Jadwiga Zienkiewiczówna w roku 1918 w książce pt. "Związek zuchów, czyli młodych harcerzy". W tym samym roku zaczęły powstawać pierwsze gromady Wilcząt w Polsce. Tworzyło je przede wszystkim harcerstwo męskie, korzystając z doświadczeń angielskiej organizacji skautowej. Organizowane były w


Question: gdzie urodził się robert lewandowski?

Answer: Warszawie

Context: Robert Lewandowski (ur. 21 sierpnia 1988 w Warszawie) – polski piłkarz, występujący na pozycji środkowego napastnika w hiszpańskim klubie FC Barcelona oraz w reprezentacji Polski, której jest kapitanem. Uważany za jednego z najlepszych piłkarzy swojego pokolenia na świecie i jednego z najlepszych środkowych napastników w historii piłki nożnej. Zdobywca ponad 600 goli w seniorskich rozgrywkach klubowych i reprezentacyjnych. Po zdobyciu korony króla strzelców polskiej trzeciej i drugiej ligi w 2008 trafił do Lecha Poznań, z którym sięgnął po mistrzostwo Polski i tytuł króla strzelców Ekstraklasy. W 2010 został zawodnikiem Borussii Dortmund, w barwach której zdobył dwa krajowe tytuły, koronę króla strzelców Bundesligi i dotarł do finału Ligi Mistrzów UEFA. W 2014 przeniósł się do Bayernu Monachium, z którym zdobywał mistrzostwo


Question: który zawodnik z reprezentacji słowacji grał w drużynie legia warszawa?

Answer: Ján Mucha

Context: Ján Mucha (ur. 5 grudnia 1982 w Belej nad Cirochou) – słowacki piłkarz występujący na pozycji bramkarza, zawodnik m.in. Legii Warszawa i reprezentacji Słowacji, trener. == Kariera klubowa == Mucha był wychowankiem Interu Bratysława, od 2002 występował w MŠK Žilina. === Legia Warszawa === Mucha mając niespełna 23 lata przeniósł się w 2005 z MŠK Žilina, gdzie przegrywał rywalizację z Miroslavem Königem, do Legii Warszawa. Działacze polskiego klubu zapłacili Słowakom 50 tysięcy euro ekwiwalentu za wyszkolenie. Mucha miał też ofertę od jednego z greckich pierwszoligowców, ale z niej nie skorzystał. Do Legii dołączył na zgrupowaniu w Austrii. Przez pierwsze 14 miesięcy pobytu Muchy w Legii bramki stołecznej drużyny bronił nieprzerwanie Łukasz Fabiański. Ówczesny trener "Wojskowych" Dariusz Wdowczyk pierwszy raz postawił


Question: kim był tomasz judym?

Answer: fikcyjna postać literacka, główny bohater powieści Stefana Żeromskiego pt. „Ludzie bezdomni”.

Context: Tomasz Judym – fikcyjna postać literacka, główny bohater powieści Stefana Żeromskiego pt. „Ludzie bezdomni”. == Charakterystyka == Z zawodu lekarz, na początku utworu przedstawiony jako dwudziestosześcio- lub dwudziestoośmioletni absolwent studiów medycznych. Cechuje go postawa aktywności w zachowaniu, co uwidacznia się przy odczytaniu referatu dotyczącego higieny, w którym pokazał wytyczne dla innych lekarzy. Wywodził się z biednej rodziny, co było przyczyną jego kompleksów i zarazem uwielbienia dla manier i wyglądu kobiet z wyższych sfer. Stefan Żeromski kreuje go na postać rozdartą: z jednej strony nieobojętną na otaczającą go nędzę i biedę, a z drugiej strony borykającą się z własnymi problemami miłosnymi. Rozdarcie to jest zarazem jawnym symbolem ścierania i wzajemnego przenikania sfer i idei epok romantyzmu i pozytywizmu. Judym bowiem wierzy


Question: ile osób zatrudnia orlen?

Answer: około 65 tysięcy pracowników.

Context: Polski Koncern Naftowy Orlen Spółka Akcyjna (skrót PKN Orlen lub PKN Orlen S.A.) – polski koncern wielobranżowy, operujący na rynkach biopaliw, gazownictwa (poszukiwania i wydobycie, logistyka i dystrybucja oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna gazu ziemnego), energii elektrycznej i cieplnej, petrochemii, prasowym, produkcji nawozów sztucznych, poszukiwań, wydobycia i przerobu ropy naftowej oraz sprzedaży detalicznej. W grupie kapitałowej w 2022 roku zatrudnionych było około 65 tysięcy pracowników. W roku 2022 w zakresie przychodów koncern sytuował się na 155. pozycji na świecie. W 2022 roku nastąpiło znaczące zwiększenie skali działalności koncernu w wyniku przejęcia przez połączenie ze spółkami Grupa LOTOS oraz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo. Zrealizowane przejęcia wpisują się w strategiczną politykę koncernu, dążącego do budowy dużej, zdywersyfikowanej w zakresie źródeł przychodów


Question: gdzie leży turcja?

Answer: w Azji Zachodniej na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie Południowo-Wschodniej

Context: Turcja (tur. "Türkiye"), Republika Turcji (tur. "Türkiye Cumhuriyeti") – państwo położone w Azji Zachodniej na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie Południowo-Wschodniej, ze stolicą w Ankarze. Graniczy w Europie z Bułgarią i Grecją, natomiast w Azji z Syrią, Irakiem, Iranem, Azerbejdżanem, Armenią i Gruzją. Część europejska – wschodnia Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej Morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i Morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne (nazywane w języku tureckim Morzem Białym). Republika Turcji została proklamowana w 1923 roku, poprzedzającym ją państwem było Imperium Osmańskie. == Geografia == === Ukształtowanie poziome === Turcja leży na dwóch kontynentach: azjatyckim (w 97%


Question: jak na nazwisko ma założyciel kfc?

Answer: Harland David Sanders

Context: Harland David Sanders (ur. 9 września 1890 w Henryville, zm. 16 grudnia 1980 w Louisville) – amerykański przedsiębiorca, założyciel sieci KFC. Jego portret jest używany jako logo tej firmy. Harland Sanders znany również jako pułkownik Sanders urodził się 9 września 1890 roku w Henryville w stanie Indiana. W 1896 roku zmarł jego ojciec. Na utrzymanie rodziny pracowała jego matka i Sanders podczas jej nieobecności przygotowywał posiłki dla całej rodziny. W młodym wieku zrezygnował z kształcenia i zaczął pracę jako strażak, a później sternik parowca, sprzedawca ubezpieczeń, pracownik kolei i farmer. W 1907 roku zaciągnął się do armii Stanów Zjednoczonych na Kubie. W wieku 40 lat rozpoczął sprzedaż potraw z kurczaka w Corbin w stanie Kentucky. Szybko jego dania zyskały popularność.


Question: ile okrętów ma usa?

Answer: W 2021 roku posiadała 296 okrętów.

Context: 581 marynarzy niższych stopni; * 4433 kadetów marynarki wojennej. Dodatkowo, w rezerwie pozostaje 109 596 osób. Departament Marynarki Stanów Zjednoczonych, zatrudnia także ponad 185 tysięcy pracowników cywilnych. == Stopnie == Hierarchia stopni oficerskich US Navy == Okręty == Dla wykonywania swoich zadań, Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych dysponuje 72 okrętami podwodnymi o napędzie jądrowym, 11 lotniskowcami uderzeniowymi (wszystkie o napędzie jądrowym), 9 uniwersalnymi okrętami desantowymi, 22 krążownikami rakietowymi, 60 niszczycielami, 27 fregatami, 19 okrętami desantowymi i ponad 100 mniejszymi jednostkami. W 2011 posiadała łącznie 286 okręty bojowe. W 2021 roku posiadała 296 okrętów. US Navy dysponuje również około 4000 samolotów i śmigłowców, działającymi z lotniskowców i w ramach skrzydeł lądowych. Służy w niej 353,5 tys. ludzi w służbie czynnej (czerwiec 2006).


Question: jakie były skutki rewolucji lutowej?

Answer: Rewolucja trwale obaliła monarchię w Rosji.

Context: Rewolucja lutowa – rosyjska rewolucja przeciwko carowi Mikołajowi II Romanowowi i samodzierżawiu. Wybuchła w Piotrogrodzie, ówczesnej stolicy Imperium Rosyjskiego. Spowodowała utworzenie się dwuwładzy w Rosji, zakończonej przez przewrót bolszewicki (rewolucję październikową). Rewolucja trwale obaliła monarchię w Rosji. == Geneza == Mikołaj II Romanow objął tron . Carat od początku XX wieku znajdował się w stałym kryzysie wywoływanym przez konflikty z różnymi środowiskami. Najważniejszym z nich było utrzymywanie anachronicznego, scentralizowanego systemu władzy, radykalnie różniącego się od ówczesnych ustrojów krajów Europy Zachodniej. Sprzeciw wobec jakichkolwiek prób demokratyzacji Rosji powodował radykalizację nastrojów wśród inteligencji i burżuazji. Innym równie ważnym czynnikiem była polityka wewnętrzna caratu względem nierosyjskich narodów, mająca na celu rusyfikację Polski, Litwy, Łotwy, Estonii i Ukrainy. Rewolucja 1905 przyniosła manifest październikowy, a


Question: skąd pochodzi cebula?

Answer: Pochodzi prawdopodobnie z Azji Środkowej

Context: niemal we wszystkich krajach. Pochodzi prawdopodobnie z Azji Środkowej, uprawiana jest od bardzo dawna. Rysunki cebuli znajdowane są na wykopaliskach w Palestynie pochodzących z epoki brązu sprzed około 5000 lat p.n.e. Nie wiadomo, czy była wówczas uprawiana, czy tylko zbierana, większość naukowców jest jednak zdania, że mogła być uprawiana już wówczas: jest bowiem łatwa do uprawy i przechowywania. Na pewno była uprawiana w Starożytnym Egipcie co najmniej 3200 lat p.n.e. Malowidła na płaskorzeźbach egipskich oraz teksty na grobowcach wskazują, że spożywano ją w dużych ilościach. Podczas budowy piramidy Cheopsa na zakup cebuli dla robotników wydano 1600 talentów, co było kwotą ogromną. Resztki cebuli znajdowane są pomiędzy zwojami bandaży, którymi w Starożytnym Egipcie owijano mumie, a czasami w oczodołach mumii. Cebula


Question: jaki silnik ma pociąg?

Answer: z reguły silnik wysokoprężny, o czterosuwowym lub dwusuwowym obiegu pracy, z wtryskiem bezpośrednim (są jednakże wyjątki np. XVI JV 170/240 mający wtrysk pośredni), poza nielicznymi wyjątkami posiadający doładowanie poprzez turbosprężarkę (czasem układ złożony – turbosprężarka i sprężarka), a często wyposażony również w chłodnicę powietrza doładowującego celem wzrostu mocy i sprawności.

Context: Kolejowy silnik spalinowy – z reguły silnik wysokoprężny, o czterosuwowym lub dwusuwowym obiegu pracy, z wtryskiem bezpośrednim (są jednakże wyjątki np. XVI JV 170/240 mający wtrysk pośredni), poza nielicznymi wyjątkami posiadający doładowanie poprzez turbosprężarkę (czasem układ złożony – turbosprężarka i sprężarka), a często wyposażony również w chłodnicę powietrza doładowującego celem wzrostu mocy i sprawności. Istotnymi zagadnieniami przy projektowaniu spalinowych silników kolejowych są: * ograniczanie masy i rozmiarów zewnętrznych silnika z uwagi na dodatkowy osprzęt lokomotywy i szczupłość posiadanego miejsca, * uzyskanie dużej trwałości silnika przy jego jednoczesnym dużym wysileniu, * uzyskanie niskiego jednostkowego zużycia paliwa przy zachowaniu norm ekologicznych (emisja spalin i ich czystość) oraz utrzymaniu norm poziomu hałasu i wibracji, * uzyskanie możliwie wąskiego silnika dla lokomotyw manewrowych celem


Question: kto dowodził akcją pod celestynowem?

Answer: kpt. Mieczysława Kurkowskiego „

Context: Akcja w Celestynowie (19–20 maja 1943) – akcja uwolnienia więźniów przewożonych transportem kolejowym z Warszawy do KL Auschwitz na stacji kolejowej w Celestynowie. == Historia == Przeprowadzenie akcji powierzono oddziałowi dyspozycyjnemu Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej „Motor 30”. Na dowódcę wyznaczono kpt. Mieczysława Kurkowskiego „Mietka”, a na jego zastępcę podchorążego Tadeusza Zawadzkiego ps. „Zośka”. Obserwatorem z ramienia dowództwa był kapitan Adam Borys „Pług”. Akcję przeprowadzono w nocy z 19 na 20 maja 1943 r. Opanowano stację kolejową, odcięto łączność telefoniczną, a gdy pociąg wjechał na peron, inny patrol sterroryzował obsługę parowozu. Główna grupa harcerzy z Grup Szturmowych zaatakowała gestapowców ochraniających dołączoną do pociągu więźniarkę. Efektem tych działań było uwolnienie 49 więźniów, których bezpiecznie ewakuowano. Zginęło czterech pilnujących ich gestapowców. Pod


Question: między jakimi dwoma państwami toczyła się wojna krymska?

Answer: Wojna krymska – wojna między Imperium Rosyjskim a Imperium Osmańskim i jego sprzymierzeńcami, tj. Wielką Brytanią, Francją i Królestwem Sardynii

Context: Wojna krymska – wojna między Imperium Rosyjskim a Imperium Osmańskim i jego sprzymierzeńcami, tj. Wielką Brytanią, Francją i Królestwem Sardynii, toczona w latach 1853–1856. Wojnę wywołała rosyjska ekspansja, a Rosja przegrała ją w wyniku starcia się ze sprawnymi i dobrze wyposażonymi technicznie armiami państw zachodnich oraz w wyniku wewnętrznej korupcji i kradzieży w administracji cywilnej i wojskowej. Dodatkowo broniący się na Krymie Rosjanie ponieśli większe straty w ludziach od atakujących, co dowiodło dużych dysproporcji w umiejętności organizacji działań wojennych. Był to pierwszy konflikt zbrojny mocarstw europejskich od czasów napoleońskich. Łącznie poległo i zmarło z powodu ran 500 tysięcy żołnierzy. Mocarstwa zachodnie osiągnęły czasowe zahamowanie rosyjskiej ekspansji w kierunku Bałkanów oraz zapobiegły upadkowi Imperium Osmańskiego, który nastąpił dopiero w następnym stuleciu.


Question: kto prowadzi badania naukowe?

Answer: badacza lub zespół badaczy

Context: Badania naukowe – prace podejmowane przez badacza lub zespół badaczy w celu osiągnięcia postępu wiedzy naukowej, ustalenia nowych twierdzeń naukowych, tez, aksjomatów, uogólnień i definicji. Badania te mogą być podejmowane w 4 zasadniczych przypadkach: * dąży się do odkrycia dotąd nieustalonych nowych zależności, których nikt wcześniej nie badał * podważa się istniejący materiał i jego twierdzenia oraz chce się na to miejsce udowodnić funkcjonowanie innych zależności * podejmuje się próbę poszerzenia istniejących już badań, które zostały opublikowane częściowo lub w znacznym stopniu wymagają rozszerzenia * chce się zaktualizować (lub potwierdzić, że funkcjonują nadal) istniejące badania i ich wyniki ze względu na znaczny upływ czasu i możliwość ich dezaktualizacji == Rozumienie badań naukowych == Badania naukowe to: * w szerokim znaczeniu


Question: kto jest obywatelem ue?

Answer: każda osoba mająca obywatelstwo Państwa Członkowskiego.

Context: Obywatelstwo Unii Europejskiej – więź prawna łącząca osobę fizyczną z Unią Europejską oraz dająca tej osobie określone prawa i nakładająca na nią określone obowiązki. Obywatelstwo jest zapisane w artykule 9 Traktatu o Unii Europejskiej, zgodnie z którym "obywatelem Unii jest każda osoba mająca obywatelstwo Państwa Członkowskiego. Obywatelstwo ma charakter dodatkowy w stosunku do obywatelstwa krajowego i nie zastępuje go". Zakres kompetencji Unii jest mniejszy od kompetencji państw członkowskich, przez co możliwość nadawania przez nią praw jest ograniczona. Jednak zakres praw obywatelskich UE jest wbrew temu większy od praw w państwach członkowskich. Obejmuje on także prawa dotyczące życia międzypaństwowego w obrębie Unii. Mimo iż w artykule 20 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jest mowa o tym, że obywatele podlegają obowiązkom przewidzianym


Question: co to były statuty piotrkowskie?

Answer: zespół przepisów prawnych wprowadzony 1 czerwca 1496 (za panowania Jana I Olbrachta), za cenę udziału szlachty w wyprawie na Mołdawię.

Context: Statut piotrkowski – zespół przepisów prawnych wprowadzony 1 czerwca 1496 (za panowania Jana I Olbrachta), za cenę udziału szlachty w wyprawie na Mołdawię. == Postanowienia == Statut piotrkowski polepszał położenie prawne szlachty w Polsce, nadając jej rozliczne przywileje. Zabraniały m.in. mieszczanom obejmowania urzędów i nabywania posiadłości gruntowych „prawem ziemskim”, zezwalały szlachcie na wywożenie i sprowadzanie towarów bez cła, ustanawiały wolność spławu i zabraniały chłopom opuszczać wsi. Odtąd tylko jeden chłop w roku mógł opuścić wieś oraz tylko jeden przedstawiciel rodziny chłopskiej mógł zmienić zawód i przenieść się do miasta (jeśli był to jedynak musiał pozostać na wsi). Potwierdzono prawo, że wojewoda mógł decydować o cenach wyrobów rzemieślniczych (taksy wojewodzińskie). Doraźnym celem politycznym nadania statutów piotrkowskich było zjednanie sobie szlachty przez


Question: w jakich misjach pokojowych brali udział polscy żołnierze?

Answer: Siły Zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a następnie Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej zaangażowały ponad 115 tys. żołnierzy i pracowników wojska w ok. 90 operacjach obserwacyjnych, pokojowych i stabilizacyjnych w ramach sił i misji Organizacji Narodów Zjednoczonych, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, Unii Europejskiej i doraźnych (ad hoc) koalicji międzynarodowych.

Context: Wojsko Polskie w operacjach pokojowych uczestniczy od 1953 roku. Przez prawie 70 lat Siły Zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a następnie Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej zaangażowały ponad 115 tys. żołnierzy i pracowników wojska w ok. 90 operacjach obserwacyjnych, pokojowych i stabilizacyjnych w ramach sił i misji Organizacji Narodów Zjednoczonych, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, Unii Europejskiej i doraźnych (ad hoc) koalicji międzynarodowych. == Misje i operacje w ujęciu chronologicznym == Stan na 1 października 2021. W części przypadków liczby przybliżone. * Ż – Żołnierze i pracownicy wojska w ramach kontyngentu wojskowego lub dowództwa danej misji lub operacji, * O – obserwatorzy wojskowi i personel w ramach komisji międzynarodowej.


Question: gdzie osiedliła się rodzina biblijnego jakuba?

Answer: mieście Sychem.

Context: Dina (hebr. דִּינָה) – postać biblijna występująca w "Księdze Rodzaju" (Rdz 34). Córka Jakuba i Lei. "Księga Rodzaju" wspomina o Dinie przy okazji incydentu, do jakiego doszło w mieście Sychem. Jakub przybył do Sychem z zamiarem osiedlenia się. Pewnego dnia jego córka Dina wybrała się do miasta. Została tam porwana i zgwałcona przez syna tamtejszego władcy Chamora, który nosił imię Sychem (tak jak miasto). Chamor przybył do Jakuba i jego synów z przeprosinami. Tłumaczył, że jego syn zakochał się w Dinie i prosi o jej rękę. Obiecał zapłacić rekompensatę. Oprócz tego zaprosił rodzinę Jakuba, by osiedliła się w jego ziemi i by jego synowie wzięli sobie za żony mieszkanki Sychem. Synowie Jakuba Symeon i Lewi oświadczyli wówczas obłudnie, że wyrażają


Question: w jakim języku pisał mickiewicz?

Answer: Mickiewicz w pisaniu "Historii przyszłości" (niektóre fragmenty powstały w języku francuskim)

Context: najprawdopodobniej wyprzedzało ono wizje Juliusza Verne’a, Herberta George’a Wellsa i Jerzego Żuławskiego, a nawet prześcigało je w naukowo-technicznych i społecznych spekulacjach. Mickiewicz w pisaniu "Historii przyszłości" (niektóre fragmenty powstały w języku francuskim) inspirował się twórczością dwóch rosyjskich prozaików: Jana Tadeusza Bułharyna i Władimira Odojewskiego. === Działalność przekładowa === Adam Mickiewicz wcześnie zajął się działalnością przekładową. Już w 1817 „spolszczył” dwie powiastki Woltera, "Éducation d’un prince" i "Gertrude, ou Éducation d’une fille", którym nadał tytuły "Mieszko, książę Nowogródka" i "Pani Aniela", a także poemat tegoż samego autora "Dziewica z Orleanu". Tłumaczenia te były w istocie parafrazą francuskich utworów, z przesunięciem akcentu na bardziej hermetyczną, narodową tematykę. Lata 1819–1829 w twórczości Mickiewicza obfitowały w liczne dalsze lub bliższe oryginałowi parafrazy, które autor


Question: kiedy wypłynął titanic?

Answer: 11 kwietnia 1912 r.

Context: pasażerów, którzy wykupili bilet jedynie na tę część rejsu. 11 kwietnia 1912 r. „Titanic” wypłynął w kierunku Nowego Jorku – celu jego dziewiczego rejsu. O godzinie 13:30 wokół statku rozciągał się już tylko niczym nie zmącony widok oceanu. Czwarty dzień rejsu był dniem niepogodnym, aczkolwiek ocean był spokojny. Po popołudniowym lunchu pasażerowie korzystali z wszelkich udogodnień oferowanych przez luksusową jednostkę White Star Line. Niewiele osób decydowało się na spacer po pokładzie, nieprzyjemna pogoda była również przyczyną odwołania zaplanowanych wcześniej prób opuszczenia łodzi ratunkowej (archaiczna formuła testów polegała wówczas na wejściu kilku oficerów do szalup, a następnie opuszczeniu ich z takim obciążeniem). Wieczorem 14 kwietnia 1912 r. temperatura wody spadła w okolice temperatury zamarzania. Księżyc był bliski nowiu. Ostrzeżenia o krach


Question: ile kilometrów liczy kolej transsyberyjska?

Answer: całkowita długość torów wynosi 9288,8 km.

Context: Kolej Transsyberyjska ( – Transsibirskaja magistral, dawniej zwana Wielikij Sibirskij Put') – sieć linii kolejowych, głównie w azjatyckiej części Rosji, wybudowana w latach 1891–1916. Główny szlak to linia transsyberyjska, która prowadzi z Moskwy do Władywostoku przez Niżny Nowogród, Perm, Jekaterynburg, Omsk, Nowosybirsk, Krasnojarsk, Irkuck, Ułan Ude i Czytę. Jest to najdłuższa linia kolejowa na świecie, która przekracza 8 stref czasowych, a całkowita długość torów wynosi 9288,8 km. Od 2002 roku całkowicie zelektryfikowana. Około 30% całego eksportu Rosji korzysta z tej linii. Drugi szlak to linia transmandżurska, która pokrywa się z linią transsyberyjską do miejscowości Czyta. Od tego punktu linia kieruje się na południowy wschód w kierunku Chin i kończy swój bieg w Pekinie. Trzeci szlak – linia transmongolska – pokrywa


Question: kiedy zbudowano wieżę eiffla?

Answer: Wieżę zbudowano specjalnie na paryską wystawę światową w 1889 roku.

Context: Wieża Eiffla (, wym. []) – najbardziej znany obiekt architektoniczny Paryża, uznawany za symbol tego miasta i niekiedy całej Francji. Jest najwyższą budowlą w Paryżu, a w momencie powstania była najwyższą budowlą na świecie. „Żelazna dama” stoi w zachodniej części miasta, nad Sekwaną, na północno-zachodnim krańcu Pola Marsowego. Wieżę zbudowano specjalnie na paryską wystawę światową w 1889 roku. Miała upamiętnić setną rocznicę rewolucji francuskiej oraz zademonstrować poziom wiedzy inżynierskiej i możliwości techniczne epoki, być symbolem ówczesnej potęgi gospodarczej i naukowo-technicznej Francji. Projekt podkreślał architektoniczne walory stali, wbrew dominującemu w XIX wieku akademizmowi, który uważał żelazo za prosty materiał budowlany. Projekt wykorzystywał doświadczenia epoki i jej konstruktora, Gustave’a Eiffela, w budowie kolejowych mostów stalowych. Po 20 latach budowla miała być rozebrana,


Question: jak nazywa się stolica meksyku?

Answer: Meksyk (hiszp. "Ciudad de México"

Context: Meksyk (hiszp. "Ciudad de México", wym. ) – stolica i dystrykt federalny Meksyku, położona na wyżynie leżącej w środkowej części kraju. Zajmuje powierzchnię 1479 km². Populacja miasta wynosi 9 209 944 mieszkańców, natomiast obszar metropolitalny zamieszkuje 19 231 829 osób (2005 r.). Szacuje się, że całe megalopolis liczy ok. 22–25 mln mieszkańców i jest uznawane za czwartą pod tym względem po Tokio, Seulu i Dżakarcie aglomerację miejską świata. Region miasta odznacza się także jednym z największych i najszybszych przyrostów liczby ludności. W 1970 miasto stało się jednostką administracyjną o nazwie Dystrykt Federalny ("Distrito Federal", jest to teren wydzielony ze stanu Meksyk), jednakże w dalszym ciągu nazwa Meksyk była używana do oznaczenia całego obszaru metropolitalnego, który rozciągał się poza granice samego


Question: jaką polska ma powierzchnię?

Answer: Polska ma kilka różnych wartości opisującej jej powierzchnię, z których każda odnosi się do nieco innego obszaru: * powierzchnia lądowa Polski wynosi 311 895 km² – wartość ta jest odpowiednikiem powierzchni podawanych dla innych państw we wszelkiego typu zestawieniach * powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 696 km² – wartość ta jest wyliczeniem sumy powierzchni wszystkich jednostek administracyjnych * powierzchnia lądowa wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Polski wynosi 313 936 km² * powierzchnia terytorium Polski wraz z morzem terytorialnym wynosi 322 719 km².

Context: Odpowiedź na pytanie, jaka jest powierzchnia Polski, nie jest jednoznaczna. Zgodnie z oficjalnymi danymi Głównego Urzędu Statystycznego można stwierdzić, że Polska ma kilka różnych wartości opisującej jej powierzchnię, z których każda odnosi się do nieco innego obszaru: * powierzchnia lądowa Polski wynosi 311 895 km² – wartość ta jest odpowiednikiem powierzchni podawanych dla innych państw we wszelkiego typu zestawieniach * powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 696 km² – wartość ta jest wyliczeniem sumy powierzchni wszystkich jednostek administracyjnych * powierzchnia lądowa wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Polski wynosi 313 936 km² * powierzchnia terytorium Polski wraz z morzem terytorialnym wynosi 322 719 km². Korzystając z różnych źródeł, można spotkać kilka różnych wartości dotyczących powierzchni Polski, część już nieaktualnych. == Terytorium Polski


Question: jakim językiem mówi się w grecji?

Answer: Język grecki

Context: Język grecki, greka (, "Hellenikè glõtta"; nowogr. ελληνική γλώσσα, "ellinikí glóssa" lub ελληνικά, "elliniká") – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W kulturze europejskiej zaadaptowany, obok łaciny, jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym żywym językiem helleńskim. == Etymologia nazwy == Określenia „język grecki”, „greka” pochodzą od Rzymian, którzy nazywali ten język po łacinie "lingua Graeca". Nazwa stosowana przez samych Greków w grece klasycznej


Question: w jakich państwach mówi się po francusku?

Answer: francuski jest używany także w Stanach Zjednoczonych przez potomków osadników z Francji (ok. 2 mln), głównie w stanach Luizjana (Cajunowie) i Maine. We Włoszech francuskim posługuje się ok. 100 tys. osób. Ponadto jest to język powszechnie znany w dawnych koloniach francuskich w Azji (Wietnam, Laos, Kambodża) oraz w byłych terytoriach zależnych na Bliskim Wschodzie (Liban i Syria).

Context: niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym. Język francuski jest używany także w Stanach Zjednoczonych przez potomków osadników z Francji (ok. 2 mln), głównie w stanach Luizjana (Cajunowie) i Maine. We Włoszech francuskim posługuje się ok. 100 tys. osób. Ponadto jest to język powszechnie znany w dawnych koloniach francuskich w Azji (Wietnam, Laos, Kambodża) oraz w byłych terytoriach zależnych na Bliskim Wschodzie (Liban i Syria). Obecnie francuski jest oficjalnym językiem Europejskiej Agencji Kosmicznej, Europejskiej Unii Nadawczej, FIA, FIFA, FINA, Interpolu, Międzynarodowego Biura Miar i Wag, Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej, Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, Międzynarodowego Towarzystwa Nauk Politycznych, Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, NATO, Organizacji Narodów Zjednoczonych, OECD, Światowej Agencji Antydopingowej, Światowej Organizacji Handlu, UCI, Unii Afrykańskiej oraz Unii Europejskiej.


Question: kto prowadzi śledztwo?

Answer: Śledztwo prowadzi prokurator.

Context: Śledztwo – podstawowa forma prowadzenia postępowania przygotowawczego, uregulowana przez przepisy kodeksu postępowania karnego. == Wszczęcie śledztwa == Postanowienie o wszczęciu śledztwa wydaje prokurator, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Podstawą faktyczną decyzji o wszczęciu śledztwa może być tylko istnienie znanych organowi informacji, które obiektywnie uprawdopodabniają fakt popełnienia przestępstwa, subiektywnie zaś wywołują wysoki stopień podejrzenia co do zaistnienia tego faktu. Śledztwo prowadzi prokurator. Prokurator może powierzyć Policji przeprowadzenie śledztwa w całości lub w określonym zakresie albo dokonanie poszczególnych czynności śledztwa. Uprawnienia Policji przysługują także pozostałym poza prokuraturą i Policją organom ścigania tj. Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Żandarmerii Wojskowej, Służbie Celnej oraz Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, w zakresie ich właściwości. == Zakres przedmiotowy == Śledztwo prowadzi się w sprawach: * w których


Question: gdzie mieściło się getto warszawskie?

Answer: Ostatecznie dzielnicę zamkniętą zdecydowano się utworzyć w północno-zachodniej części śródmieścia, tzw. dzielnicy północnej, która od XIX wieku była w większości zamieszkana przez ludność żydowską.

Context: W tej sytuacji rozpoczęto prace nad lokalizacją żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej w Warszawie. Według pierwszego projektu getto miało być zlokalizowane na Pradze, rozważano także plany utworzenia dwóch oddzielnych gett peryferyjnych – na Kole i Grochowie. Nie zostały one jednak zrealizowane z uwagi na konieczność przesiedlenia ok. 600 tys. osób. W kolejnych tygodniach prace nad planami utworzenia getta w Warszawie zostały wstrzymane ze względu na plany przesiedlenia po zakończeniu wojny wszystkich europejskich Żydów na Madagaskar. Jednak ze względu na sytuację wojenną III Rzeszy, w sierpniu prace nad utworzeniem getta ponownie wznowiono. Ostatecznie dzielnicę zamkniętą zdecydowano się utworzyć w północno-zachodniej części śródmieścia, tzw. dzielnicy północnej, która od XIX wieku była w większości zamieszkana przez ludność żydowską. Proces izolowania tej części Warszawy ze względu


Question: kto jest redaktorem naczelnym onetu?

Answer: Bartosz Węglarczyk

Context: Bartosz Węglarczyk (ur. 4 stycznia 1971 w Warszawie) – polski dziennikarz, dyrektor programowy i redaktor naczelny portalu Onet.pl. == Życiorys == Kształcił się w XXXIV Liceum Ogólnokształcącym w Warszawie oraz na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1989 do 2011 był dziennikarzem „Gazety Wyborczej”, w której pełnił przez wiele lat funkcję szefa działu zagranicznego. W latach 90. był korespondentem „Gazety Wyborczej” w Moskwie i w Brukseli, a w latach 1998–2004 w Waszyngtonie. W latach 2012–2013 był redaktorem naczelnym miesięcznika „Sukces”, należącego do Presspubliki. W latach 2013–2016 był zastępcą redaktora naczelnego w dzienniku „Rzeczpospolita”. Prowadził programy "Świat według Węglarczyka" oraz "Słoń a sprawa polska" w Superstacji. Od września 2008 do kwietnia 2016 wraz z Kingą Rusin prowadził weekendowe wydania


Question: do jakiego układu należy mózg?

Answer: ośrodkowy układ nerwowy

Context: Mózg () – organ, który służy jako centrum układu nerwowego u wszystkich kręgowców i większości bezkręgowców, tj. u większości zwierząt dwubocznie symetrycznych; znajduje się zwykle w pobliżu narządów zmysłów, takich jak wzrok. Jest to najbardziej złożony organ w ciele kręgowca. Wraz z rdzeniem kręgowym tworzy ośrodkowy układ nerwowy. Na przykład, u człowieka kora mózgowa zawiera około 14-16 miliardów neuronów (także imponująca jest szacunkowa liczba neuronów w móżdżku - wynosi 55-70 miliardów), a każdy neuron jest połączony synapsami z kilkoma tysiącami innych neuronów. Neurony te zazwyczaj komunikują się ze sobą za pomocą długich włókien zwanych aksonami, które przenoszą ciągi impulsów sygnałowych zwanych potencjałami czynnościowymi do odległych części mózgu lub ciała, kierując je do określonych komórek odbiorczych. Fizjologicznie, mózgi wywierają scentralizowaną kontrolę


Question: gdzie rozpoczęła się reformacja?

Answer: Z Niemiec

Context: władcom. Z Niemiec ruch reformacyjny przeniknął do innych krajów Europy, m.in. do krajów skandynawskich, gdzie luteranizm stał się religią panującą, Francji, Czech, Polski i na Węgry. Kalwinizm, rozwijający się w Szwajcarii obok doktryny Zwingliego, oddziaływał w znacznej mierze na Francję – stronnictwo to nazywano hugenotami, a także miał znaczący wpływ na wskrzeszenie antytrynitaryzmu. Osobny nurt reformacji – anglikanizm – powstał w Anglii w 1534, gdy król Henryk VIII, na skutek nieuznania przez papieża jego kolejnego małżeństwa – tym razem z Anną Boleyn, uzyskawszy zgodę parlamentu, zerwał z Rzymem i stanął na czele niezależnego od papiestwa Kościoła w Anglii. == Reformacja w Polsce == Reformacja w Rzeczypospolitej pojawiła się od lat 20. XVI wieku, jednak jej wpływ od początku ograniczał się


Question: kim był julian tuwim?

Answer: polski poeta żydowskiego pochodzenia, pisarz, autor wodewili, skeczy, librett operetkowych i tekstów piosenek; jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego.

Context: Julian Tuwim (ur. 13 września 1894 w Łodzi, zm. 27 grudnia 1953 w Zakopanem) – polski poeta żydowskiego pochodzenia, pisarz, autor wodewili, skeczy, librett operetkowych i tekstów piosenek; jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego. Współzałożyciel kabaretu literackiego „Pod Picadorem” i grupy poetyckiej „Skamander”. Bliski współpracownik tygodnika „Wiadomości Literackie”. Tłumacz poezji rosyjskiej, francuskiej, niemieckiej oraz łacińskiej. Brat polskiej literatki i tłumaczki Ireny Tuwim, kuzyn aktora kabaretowego i piosenkarza Kazimierza „Lopka” Krukowskiego. Jego bratem stryjecznym był aktor Włodzimierz Boruński. Podpisywał się ponad czterdziestoma pseudonimami m.in. Oldlen, Tuvim, Schyzio Frenik, Jan Wim, Pikador, Roch Pekiński, Owóż, Czyliżem, Atoli, Wszak, On-że, Schyzio-Frenik, Folcio-Berżer, Mulek Róż, Gibz i Marmureg, Peer, Tik, Mik i Optyk, Quis, Korek i Amorek, Dr Jodocus, Dr Moraviglio, Dr Pietraszek, dr


Question: jaki stopień wojskowy otrzymała emilia plater?

Answer: On to nadał Emilii Plater honorowy stopień kapitana

Context: która stała się odtąd jej nieodłączną towarzyszką. Razem z Marią, Emilia walczyła w oddziałach partyzanckich Konstantego Parczewskiego pod Mejszagołą. W Gabrielowie, 5 czerwca była świadkiem spotkania kilku partii litewskich z zagonem kawaleryjskim przybyłym z Królestwa Polskiego pod dowództwem gen. Dezyderego Chłapowskiego. On to nadał Emilii Plater honorowy stopień kapitana i powierzył jej dowództwo 1 kompanii 1 Pułku Piechoty Litewskiej, przemianowanego następnie na 25 Pułk Piechoty Liniowej (i jednocześnie zaproponował Emilli powrót do domu, którego kategorycznie odmówiła). Gdy jej pułk 27–28 czerwca toczył ciężkie i zakończone niepowodzeniem walki o utrzymanie Kowna, Emilia Plater na czele swojej kompanii zdobyła Rosienie (25 czerwca), ubezpieczając tym samym flankę całej operacji. Reorganizowane resztki 25. pułku, eskortujące wozy z zaopatrzeniem dla armii Giełguda wpadły następnie w


Question: jakiego pseudonimu używał piłsudski jako działacz w tajnej działalności?

Answer: "Wiktor" i "Mieczysław

Context: Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz społeczny i niepodległościowy, żołnierz, polityk, mąż stanu; od 1892 członek Polskiej Partii Socjalistycznej i jej przywódca w kraju, twórca Organizacji Bojowej PPS (1904) i Polskiej Organizacji Wojskowej (1914), kierownik Komisji Wojskowej i Tymczasowej Rady Stanu (1917), od 11 listopada 1918 naczelny wódz Armii Polskiej, w latach 1918–1922 Naczelnik Państwa, pierwszy marszałek Polski (1920); przywódca obozu sanacji po przewrocie majowym (1926), dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930); wywarł decydujący wpływ na kształt polityki wewnętrznej i zagranicznej II RP. W młodości, podczas prowadzenia działalności konspiracyjnej, znany pod pseudonimami "Wiktor" i "Mieczysław". Wśród zwolenników Piłsudskiego, zwłaszcza z czasów służby w Legionach, używano jego przydomków –


Question: kiedy obchodzi się święto dziękczynienia?

Answer: w Stanach Zjednoczonych w czwarty czwartek listopada, a w Kanadzie w drugi poniedziałek października

Context: Dzień Dziękczynienia, Święto Dziękczynienia (, ) – święto obchodzone w Stanach Zjednoczonych w czwarty czwartek listopada, a w Kanadzie w drugi poniedziałek października, jako pamiątka pierwszych dożynek mieszkańców kolonii Plymouth w 1621 roku. == Dzień Dziękczynienia w Stanach Zjednoczonych == Nie ma zgodności co do daty i miejsca pierwszych obchodów Dnia Dziękczynienia, niemniej pierwsze poświadczone odbyły się 8 września 1565 w miejscu, które dziś nosi nazwę St. Augustine na Florydzie. Wbrew dowodom naukowym tradycyjnie uważa się, że pierwszy Dzień Dziękczynienia był obchodzony w kolonii Plymouth w 1621 roku. Pielgrzymi, którzy przypłynęli do Ameryki na pokładzie statku Mayflower, byli członkami anglikańskiego Kościoła separatystycznego (odłamem purytanów zwanym "English Dissenters" lub "English Separatists"). Wcześniej ruszyli ze swych domostw w Anglii i pożeglowali do


Question: kto to hugo kołłątaj?

Answer: Hugo Stumberg Kołłątaj herbu Kotwica, inna forma nazwiska: "Kołłontay", ps. i krypt.: "Anonim; Jeden Obywatel; H. K.; X. H. K.(?)" (ur. 1 kwietnia 1750 w Dederkałach Wielkich, zm. 28 lutego 1812 w Warszawie) – polski polityk, mąż stanu, publicysta oświeceniowy, pisarz polityczny, katolicki prezbiter, kanonik, satyryk, poeta, geograf, historyk.

Context: Hugo Stumberg Kołłątaj herbu Kotwica, inna forma nazwiska: "Kołłontay", ps. i krypt.: "Anonim; Jeden Obywatel; H. K.; X. H. K.(?)" (ur. 1 kwietnia 1750 w Dederkałach Wielkich, zm. 28 lutego 1812 w Warszawie) – polski polityk, mąż stanu, publicysta oświeceniowy, pisarz polityczny, katolicki prezbiter, kanonik, satyryk, poeta, geograf, historyk. W latach 1782–1786 rektor Szkoły Głównej Koronnej, referendarz wielki litewski od 1786, podkanclerzy koronny od 1791, radca wydziału skarbu Rady Najwyższej Narodowej w 1794. Jeden z twórców Konstytucji 3 maja. == Życiorys == Urodzony w średniozamożnej rodzinie szlacheckiej Antoniego herbu Kotwica i Marianny z Mierzeńskich; chrzest 3 maja 1750 w kościele oo. reformatów w Dederkałach Wielkich. W 1756 nastąpiła przeprowadzka rodziny Kołłątajów do Nieciesławic w dawnym powiecie stopnickim w województwie sandomierskim.


Question: który polityk pis miał romans?

Answer: Stanisław Pięta

Context: śledczej ds. Amber Gold. Znany był z kontrowersyjnych wypowiedzi publicznych obrażających przeciwników politycznych, grupy społeczne oraz mniejszości seksualne, a także o charakterze nacjonalistycznym i rasistowskim. W maju 2018, po publikacjach prasowych dotyczących jego pozamałżeńskiego romansu, część mediów krytykowała rozbieżność pomiędzy opisanym zachowaniem polityka a głoszonymi przez niego konserwatywnymi poglądami dotyczącymi rodziny. Romans wraz z korespondencją jego dotyczącą został ujawniony w mediach przez porzuconą partnerkę, modelkę z Gdyni, również członkinię PiS. Na jego skutek w czerwcu Stanisław Pięta został zawieszony w prawach członka PiS i klubu parlamentarnego tej partii, zostając posłem niezrzeszonym; ugrupowanie cofnęło mu też rekomendację do komisji śledczej i do Komisji do Spraw Służb Specjalnych, pozostał natomiast wiceprzewodniczącym dwóch stałych komisji sejmowych. Nie wystartował w kolejnych wyborach w 2019.


Question: co stworzył rafael santi?

Answer: , znany z licznych przedstawień Madonny.

Context: Rafael, właśc. Raffaello Santi lub Raffaello Sanzio (ur. 28 marca lub 6 kwietnia 1483 w Urbino, zm. 6 kwietnia 1520 w Rzymie) – włoski malarz i architekt, najmłodszy z trójki słynnych artystów włoskiego renesansu – obok Michała Anioła i Leonarda da Vinci, znany z licznych przedstawień Madonny. == Życiorys == Daty jego urodzin i śmierci (obie wypadły w Wielki Piątek) przyczyniły się poniekąd do uznania go przez Giorgio Vasariego za boskiego artystę – "boga sztuki". Urodził się w 1483 w mieście Urbino w środkowych Włoszech. Jego rodzicami byli Giovanni Santi, malarz nadworny książęcej rodziny Montefeltro oraz Maria di Ciarla, córka kupca. W latach dziecięcych uczył się u ojca, który chociaż sam nie był artystą wysokiej rangi, był człowiekiem wykształconym i


Question: kto posiadał silną i niezależną od parlamentu pozycję w usa?

Answer: Prezydent

Context: Kongresu i orzecznictwo Sądu Najwyższego, a także bogata praktyka projektodawcza. Prezydent jest głową państwa i naczelnym dowódcą sił zbrojnych, a także przywódcą partyjnym. Pomimo formalnego braku prawa inicjatywy ustawodawczej, jest także promotorem ustaw – jako lider partii ma wpływ na to, jakie dana partia składa projekty ustaw. Przede wszystkim jest kierownikiem administracji. Powołuje funkcjonariuszy państwowych (w tym sędziów sądów federalnych), najważniejsi z nich to 15 sekretarzy – kierowników resortów (departamentów), którzy tworzą gabinet. Prezydent powołuje także kierownika polityki zagranicznej państwa – sekretarza stanu. Można więc uznać, że amerykański prezydent posiada uprawnienia zarówno premiera, jak i prezydenta z modelu parlamentarno-gabinetowego. Prezydent posiada prawo weta trzech rodzajów: * regularne – odmowa podpisania ustawy, która może być odrzucona większością 2/3 głosów Kongresu (co


Question: w jakim zakonie była siostra faustyna?

Answer: Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia

Context: Maria Faustyna Kowalska (właśc. Helena Kowalska; ur. 25 sierpnia 1905 w Głogowcu, zm. 5 października 1938 w Krakowie) – święta Kościoła katolickiego, zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia, mistyczka, stygmatyczka i wizjonerka. Znana przede wszystkim jako głosicielka kultu Miłosierdzia Bożego, nazywana "apostołką Bożego Miłosierdzia" oraz autorka "Dzienniczka", w którym opisała swoje duchowe i mistyczne doświadczenia. == Życiorys == === Pochodzenie i młodość === Helena Kowalska urodziła się 25 sierpnia 1905 w Głogowcu, wsi położonej obok Świnic Warckich. Była trzecim z dziesięciorga dzieci Stanisława Kowalskiego i Marianny z domu Babel. Jej ojciec był rolnikiem, miał pięć hektarów ziemi, zajmował się również ciesielstwem, matka natomiast była gospodynią domową. Otrzymała chrzest z rąk ks. Józefa Chodyńskiego w kościele świętego Kazimierza w Świnicach


Question: które miejsce zdobył krystian ochman?

Answer: zajął 12 miejsce.

Context: Krystian Jan Ochman (ur. 19 lipca 1999 w Melrose) – amerykańsko-polski piosenkarz i kompozytor, który w swojej twórczości łączy brzmienie śpiewu klasycznego z repertuarem rozrywkowym. Zwycięzca 11. edycji programu "The Voice of Poland" (2020). Zdobywca Nagrody Publiczności w koncercie „Premiery” na 58. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu (2021). Reprezentant Polski w 66. Konkursie Piosenki Eurowizji (2022), w którym zajął 12 miejsce. == Życiorys == Urodził się w Melrose w stanie Massachusetts, a dorastał nieopodal Waszyngtonu, dokąd jego rodzice – Dorota i Maciej Ochmanowie – wyjechali jeszcze w czasach komunistycznych. Pochodzi z rodziny o muzycznych tradycjach – jego ojciec grał na syntezatorze w zespole Róże Europy i był dźwiękowcem w amerykańskiej telewizji Discovery, a dziadek, Wiesław Ochman, jest śpiewakiem operowym


Question: na jaką odległość świecą światła mijania?

Answer: powierzchni płaskiej jezdni maksymalnie do około 300 m

Context: kształtują wiązkę światła, dzięki czemu ich światłość w strefie cienia jest porównywalna lub nawet mniejsza od światłości przednich świateł pozycyjnych. Przepisy wymagają by światła mijania oświetlały tylko wybrany obszar przed samochodem, na wprost przed samochodem oświetlany obszar powinien tworzyć z jezdnią kąt większy niż 0,1%, co odpowiada oświetleniu powierzchni płaskiej jezdni maksymalnie do około 300 m, a przestrzeni nad jezdnią jeszcze bliżej. Światła są asymetryczne: konstrukcja soczewek i reflektorów tych świateł powoduje, że snop światła skierowany jest bardziej ku poboczu drogi, co zapobiega oślepianiu kierowców pojazdów nadjeżdżających z przeciwka, ma także zapewnić oświetlenie znaków drogowych, przeszkód i pieszych poruszających się skrajem drogi. == Światła mijania w dzień == W Polsce w latach 90. XX wieku – wzorem krajów skandynawskich, gdzie


Question: w którym roku zaczął się serial pierwsza miłość?

Answer: 2004

Context: Pierwsza miłość – polski codzienny serial obyczajowy emitowany od 4 listopada 2004 na antenie Polsatu. Akcja serialu rozgrywa się głównie we Wrocławiu, gdzie w większości mieszkają główni bohaterowie oraz w wiosce Wadlewo (Gajków, Ratowice), niedaleko Wrocławia. Sceny w plenerze kręcone są w Parku Szczytnickim, w okolicach ronda Reagana, Ostrowie Tumskim, kamienicy przy ul. Smoluchowskiego oraz we wsi Rojów w woj. wielkopolskim. 1000. odcinek wyemitowany został 1 grudnia 2009, 2000. – 16 grudnia 2014, natomiast 3000. – 27 stycznia 2020. Średnia oglądalność serialu na antenie telewizji Polsat we wrześniu 2021 wyniosła 838 tys. widzów. == Historia emisji == Uwaga: tabela zawiera daty odnoszące się wyłącznie do pierwszej emisji telewizyjnej; nie uwzględniono w niej ewentualnych prapremier w serwisach internetowych (np. Polsat Box


Question: ile dzieci miał adam mickiewicz?

Answer: z którą miał sześcioro dzieci – córki Marię i Helenę oraz czterech synów: Władysława (1838–1926), Józefa (1850–1938, urzędnika Assistance Publique w Paryżu), Aleksandra i Jana.

Context: Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich w Paryżu w 1832. W 1834 ożenił się z Celiną Szymanowską, z którą miał sześcioro dzieci – córki Marię i Helenę oraz czterech synów: Władysława (1838–1926), Józefa (1850–1938, urzędnika Assistance Publique w Paryżu), Aleksandra i Jana. Prawnukiem Adama Mickiewicza był dziennikarz francuski, Jerzy Górecki. W Paryżu nawiązał współpracę z działaczami emigracyjnymi, pisał artykuły i pisma publicystyczne. W latach 1839–1840 był profesorem literatury łacińskiej w szwajcarskiej Lozannie, a w 1840 objął katedrę języków słowiańskich w Collège de France, gdzie wygłosił tzw. prelekcje paryskie. Na wykłady Mickiewicza uczęszczali twórcy, działacze i myśliciele, w tym George Sand. W latach 1841–1844 był prezesem Wydziału Historycznego Towarzystwa Literackiego w Paryżu. Ze względu na pozycję społeczną i aktywność w polskich środowiskach


Question: co trzyma w ręku mikołaj kopernik?

Answer: Monument przedstawia Mikołaja Kopernika ubranego w togę profesorską, który w swojej lewej ręce trzyma sferę armilarną

Context: Torunia dopiero 12 lutego 1852 roku. Uroczyste odsłonięcie odbyło się 25 października 1853 roku . == Charakterystyka == Monument przedstawia Mikołaja Kopernika ubranego w togę profesorską, który w swojej lewej ręce trzyma sferę armilarną, a palcem prawej ręki wskazuje niebo, co ma wskazywać na powiązania Kopernika z astronomią i badaniami nieba. Pomnik znajduje się na cokole, wokół którego znajdują się połączone z nim kamienne ławki, natomiast przed nim znajduje się kamienna studzienka. Na cokole z przedniej strony znajduje się napis w języku łacińskim "Nicolaus Copernicus Thorunensis. Terrae motor, Solis Caelique stator" (pol. „Mikołaj Kopernik Torunianin. Ruszył Ziemię, wstrzymał Słońce i Niebo”). Autorem tego tekstu jest toruński profesor Rudolf Brohm. Na tylnej części cokołu znajduje się data urodzin i śmierci astronoma.


Question: kto zaprojektował statuę wolności?

Answer: Bartholdi

Context: MDCCLXXVI (4 lipca 1776). Na koncepcję Statuy Wolności miał wpływ obraz Eugène Delacroix – "Wolność wiodąca lud na barykady", a jej twarzy Bartholdi nadał rysy własnej matki, lecz ciało wzorował na swojej kochance. Pomnik był darem rządu francuskiego dla USA w 100-lecie uchwalenia Deklaracji niepodległości. Został wzniesiony we Francji i przekazany w 1884 ambasadorowi amerykańskiemu w Paryżu. Potem rozebrano go na części i wysłano statkiem do Nowego Jorku. Odsłonięcie odbyło się 28 października 1886 i dokonał tego prezydent Grover Cleveland. Jest narodowym pomnikiem USA, zarządzanym przez National Park Service. Statua Wolności znajduje się na Liberty Island, u ujścia rzeki Hudson. Podstawa pomnika stoi na XIX-wiecznym forcie Wood, o narysie gwiaździstym. Jest własnością federalną administrowaną przez National Park Service i znajduje


Question: kto obecnie jest rzecznikiem praw obywatelskich?

Answer: Od 23 lipca 2021 urząd ten pełni Marcin Wiącek.

Context: Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) – polski jednoosobowy organ państwowy ustanowiony w 1987, utworzony w 1988. Rzecznik praw obywatelskich pełni funkcję ombudsmana. Urząd RPO został utworzony 1 stycznia 1988. Pierwszym rzecznikiem została Ewa Łętowska, powołana przez Sejm 19 listopada 1987. Od 23 lipca 2021 urząd ten pełni Marcin Wiącek. Działalność Rzecznika reguluje Konstytucja RP (art. 208–212) oraz ustawa z dnia 15 lipca 1987 o Rzeczniku Praw Obywatelskich. Jednostką pomocniczą Rzecznika Praw Obywatelskich jest Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. Jego siedziba główna znajduje się przy al. „Solidarności” 77 w Warszawie, część jednostek organizacyjnych Biura mieści się przy ul. Długiej 23/25. == Rzecznicy praw obywatelskich == == Zastępcy rzecznika praw obywatelskich == * Stanisław Trociuk – od 1 stycznia 2002 * dr Valeri Vachev


Question: jaka byla ostatnia plyta magika?

Answer: Kinematografia

Context: o sytuacji w grupie wypowiedział się w następujący sposób: === Śmierć === 26 grudnia 2000 roku, osiem dni po premierze płyty "Kinematografia", rankiem o godzinie 6:15 Łuszcz wyskoczył z dziewiątego piętra przez okno swojego mieszkania w Katowicach-Bogucicach. W stanie ciężkim został przetransportowany do szpitala, gdzie około godziny 6:45 zmarł. Domniemaną przesłanką jego działania była próba uniknięcia zasadniczej służby wojskowej poprzez symulowanie złego stanu zdrowia psychicznego, które w konsekwencji doprowadziło do rzeczywistego uszczerbku na zdrowiu. O śmierci rapera wypowiedzieli się (kolejno) jego przyjaciele: Sebastian „Rahim” Salbert i Wojciech „Fokus” Alszer w następujący sposób: == Teksty == Magik był autorem i współautorem kilkudziesięciu tekstów na potrzeby grup Paktofonika i Kaliber 44. Samodzielnie napisał m.in. utwory „Plus i minus” i „Usłysz mój głos”,


Question: kogo synem był samuel?

Answer: pierworodny syn w cudowny sposób wyleczonej z bezpłodności Anny, żony Elkany

Context: Samwil w Izraelu. == Żywot == Samuel urodził się w mieście Rama, jako pierworodny syn w cudowny sposób wyleczonej z bezpłodności Anny, żony Elkany. W okresie jego sędziowania Izraelici odnieśli zwycięstwa nad Filistynami, odzyskując przejęte przez nich ziemie. Choć był przeciwnikiem powstania monarchii w Izraelu, przyczynił się do jej ukształtowania namaszczając dwóch królów: Saula i Dawida. Tradycja żydowska i chrześcijańska przypisywała mu autorstwo Księgi Sędziów, Księgi Rut i części 1 Księgi Samuela. === Młodość === Początki życia Samuela przypadają na burzliwy okres sędziów. Ojciec Samuela, Elkana (nazywany Efratytą, gdyż pochodził z gór Efraim, jednak należał do pokolenia Lewiego – por. 1 Krn 6,27) miał dwie żony – Annę i Peninnę. Bardziej kochał Annę, która była jednak bezdzietna. Uczyniła ona Bogu


Question: gdzie odbywają się mistrzostwa świata w lekkoatletyce?

Answer: e odbyły się w stanie Oregon, w miastach Eugene i Portland, na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych

Context: 18. Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce – zawody lekkoatletyczne, które odbyły się w stanie Oregon, w miastach Eugene i Portland, na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych pomiędzy 15 a 24 lipca 2022 roku. Pierwotnie mistrzostwa miały zostać rozegrane od 8 do 15 sierpnia 2021 roku. W związku z pandemią COVID-19 w marcu 2020 roku Międzynarodowy Komitet Olimpijski zdecydował o przeniesieniu Igrzysk XXXII Olimpiady w Tokio na lato 2021. Ta decyzja wywołała spekulacje o możliwej zmianie terminu lekkoatletycznych mistrzostw świata. == Wybór organizatora == Organizatora mistrzostw Rada Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) wybrała 16 kwietnia 2015 podczas posiedzenia w Pekinie. Eugene było kandydatem do organizacji lekkoatletycznych mistrzostw świata w roku 2019 jednak jesienią 2014 przegrało walkę ze stolicą Kataru Ad-Dauhą. Decyzja Rady IAAF


Question: kiedy zaginęła madeleine mccann?

Answer: Madeleine zniknęła z mieszkania na parterze budynku, w którym zakwaterowano wczasowiczów z ośrodka wypoczynkowego Mark Warner, znajdującego się w miejscowości Praia da Luz w portugalskim regionie Algarve wieczorem, w czwartek 3 maja 2007.

Context: Zaginięcie Madeleine McCann – zaginięcie córki małżeństwa lekarzy Kate i Gerry’ego McCann, Madeleine, 3 maja 2007 roku. Zaginięcie wywołało szereg kontrowersji. == Madeleine McCann == Madeleine Beth McCann urodziła się 12 maja 2003 w angielskim Leicester. Była najstarszą córką małżeństwa lekarzy Kate i Gerry’ego McCann. Madeleine zniknęła z mieszkania na parterze budynku, w którym zakwaterowano wczasowiczów z ośrodka wypoczynkowego Mark Warner, znajdującego się w miejscowości Praia da Luz w portugalskim regionie Algarve wieczorem, w czwartek 3 maja 2007. Z zeznań jej rodziców wynika, że zostawili ją w pokoju hotelowym około godziny 19:30 czasu lokalnego i udali się na kolację w towarzystwie przyjaciół. Rodzice twierdzą, że podczas trwania posiłku córka była przez nich wymiennie odwiedzana. Matka Madeleine zeznała, że podczas odwiedzin


Question: jaki jest zakres obowiązywania kpa?

Answer: K.p.a. obejmuje swoim zakresem postępowanie administracyjne "sensu stricto", postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między innymi organami państwowymi i innymi podmiotami, które są z mocy prawa lub na mocy porozumień powołane do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej, a także postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń oraz postępowanie w sprawach skarg

Context: 1995–2002 druga ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Drugą ustawę o NSA zastąpiła ustawa "Prawo o ustroju sądów administracyjnych". Od 1990 roku k.p.a. reguluje też postępowanie w sprawach indywidualnych prowadzone przez organy samorządu gminnego, a od 1998 roku (w związku z reformą administracji) – postępowanie przed organami administracji powiatowej i samorządu województwa. === Zakres regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego === K.p.a. obejmuje swoim zakresem postępowanie administracyjne "sensu stricto", postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między innymi organami państwowymi i innymi podmiotami, które są z mocy prawa lub na mocy porozumień powołane do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej, a także postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń oraz postępowanie w sprawach skarg


Question: jaka była bezpośrednia przyczyna strajku w stoczni gdańskiej?

Answer: Bezpośrednią przyczyną strajków i demonstracji była wprowadzona 12 grudnia podwyżka cen detalicznych mięsa, przetworów mięsnych oraz innych artykułów spożywczych w czasach, gdy obowiązywały ceny regulowane urzędowo.

Context: Grudzień 1970, wydarzenia grudniowe, rewolta grudniowa, wypadki grudniowe, masakra na Wybrzeżu – protesty robotników w Polsce w dniach 14–22 grudnia 1970 (demonstracje, protesty, strajki, wiece, zamieszki) głównie w Gdyni, Gdańsku, Szczecinie i Elblągu, stłumione przez milicję i wojsko. == Geneza protestów grudniowych == Bezpośrednią przyczyną strajków i demonstracji była wprowadzona 12 grudnia podwyżka cen detalicznych mięsa, przetworów mięsnych oraz innych artykułów spożywczych w czasach, gdy obowiązywały ceny regulowane urzędowo. Decyzję o podwyżce podjęto 30 listopada 1970 na posiedzeniu Biura Politycznego KC PZPR. Od 8 grudnia w Ministerstwie Obrony Narodowej i Ministerstwie Spraw Wewnętrznych rozpoczęto przygotowania w ramach „ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego”, a 11 grudnia jednostki MSW zostały postawione w stan pełnej gotowości. 12 grudnia wieczorem za pośrednictwem radia poinformowano


Question: czym zakończyło się powstanie chmielnickiego?

Answer: Chmielnicki zawarł w Perejasławiu unię o włączeniu lewobrzeżnej Ukrainy do Rosji oraz oddanie się Rady Kozackiej w opiekę carowi Rosji.

Context: Tymofiej Chmielnicki w wyniku ran tamże zmarł. == Wybuch wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667 == Powstanie kozackie tliło się jednak nadal, a jesienią zapanowała prawie w całym kraju epidemia cholery, która zdziesiątkowała ludność całej Rzeczypospolitej. Jako ostateczną datę zakończenia powstania Chmielnickiego przyjmuje się styczeń 1654 roku, gdy Chmielnicki zawarł w Perejasławiu unię o włączeniu lewobrzeżnej Ukrainy do Rosji oraz oddanie się Rady Kozackiej w opiekę carowi Rosji. Wypełniając jej postanowienia, Rosja uderzyła na Rzeczpospolitą, rozpoczynając wojnę polsko-rosyjską, która trwała aż do 1667 roku. W listopadzie 1655 roku wojska polskie Piotra Potockiego i Tatarzy pod wodzą chana krymskiego Mehmeda IV Gireja pobili Kozaków w bitwie pod Jezierną, zmuszając Bohdana Chmielnickiego do uznania formalnej zwierzchności Rzeczypospolitej. Jak wykazała przyszłość, było to kolejne wymuszone ustępstwo


Question: jaki jest najstarszy klub piłkarski w polsce?

Answer: Lechia Lwów

Context: Lechia Lwów (oficjalna nazwa: "Lwowski Klub Sportowy Lechia Lwów") – najstarszy polski klub piłkarski (później wielosekcyjny sportowy, m.in. z sekcją hokeja na lodzie i bokserską), założony we Lwowie latem 1903 przez uczniów III i VI Gimnazjum oraz byłych członków koła futbolistów Sokoła-Macierzy. Rozwiązany podczas II wojny światowej. W okresie międzywojennym jedna z czterech pierwszoligowych drużyn (obok Pogoni, Czarnych i Hasmonei) z tego miasta. Jego członkowie wywodzili się głównie ze środowisk kolejarskich, toteż niemal przez cały okres swego istnienia Lechia była kojarzona właśnie z tą grupą społeczną (nie z wojskiem, jak w czasach PRL twierdziło wielu). == Historia == W 1899 do Lwowa trafiła – wydana przez "The Football Association" i przetłumaczona z języka angielskiego – publikacja przepisów gry w piłkę


Question: czym był liberalizm?

Answer: ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością.

Context: Liberalizm ( – wolnościowy, od – wolny) – ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością. Liberalizm ma charakter indywidualistyczny i przeciwstawia się kolektywizmowi. Innymi wartościami cenionymi przez liberałów są wartości demokratyczne i prawa obywatelskie czy własność prywatna i wolny rynek. Liberalizm powstał w epoce oświecenia, w sprzeciwie wobec absolutyzmu i instytucji feudalnych. W XIX wieku stał się szerokim, postępowym ruchem politycznym. Początkowo miał często charakter antydemokratyczny. Jednak z czasem przyjął wartości demokratyczne w formie demokracji liberalnej. Liberalizm jest obecnie jednym z trzech dominujących stanowisk politycznych, obok konserwatyzmu i lewicy. Najbardziej znaczący podział w ramach liberalizmu zachodzi między socjalliberałami a liberałami klasycznymi. == Pochodzenie pojęcia == Słowa takie jak: "liberalny", "libertariański" i "libertyn", czy ang. słowo "wolność" ("liberty")


Question: ile metrów ma skrzydło wiatraka?

Answer: 50 m

Context: wiatrowe w Polsce znajdują się we wsi Paproć. Wysokość kratownicowych masztów tych turbin wynosi 160 m, a długość łopat wirnika – 50 m. Najwyższe turbiny wiatrowe na świecie znajdują się w Gaildorfie (południowo-wschodnie Niemcy). Zakończono tam instalację 4 turbin wiatrowych o mocy 3,4 MW. Wiatraki, dzięki wyjątkowo długim masztom, osiągnęły wysokość 246,5 m. Farma wiatrowa jest tam połączona z hydroelektrownią i magazynem energii. === Wady i zalety === Wiatrowe turbiny instalowane w wietrznych miejscach (duża liczba dni wietrznych i duża prędkość wiatru) mogą być opłacalne ekonomicznie. Aby warunki dotyczące wietrzności były spełnione, turbiny powinny być odpowiednio wysokie (powyżej 45 metrów). To powoduje trudności w transporcie do miejsca ich montażu. Wysokie koszty transportu oraz instalacji powodują, że wciąż mało osób decyduje


Question: kim byli rodzice rudego?

Answer: Był synem nauczycieli – byłego żołnierza Legionów Polskich Stanisława Bytnara i Zdzisławy Bytnarowej z domu Rechul.

Context: Jan Roman Bytnar, ps. „Rudy”, „Czarny”, „Janek”, „Krokodyl”, „Jan Rudy” (ur. 6 maja 1921 w Kolbuszowej, zm. 30 marca 1943 w Warszawie) – podharcmistrz, członek Szarych Szeregów, dowódca hufca „Południe” Grup Szturmowych, jeden z głównych bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego "Kamienie na szaniec". == Życiorys == === Młodość === Był synem nauczycieli – byłego żołnierza Legionów Polskich Stanisława Bytnara i Zdzisławy Bytnarowej z domu Rechul. Urodził się 6 maja 1921 w domu rodzinnym swojej matki przy ul. Nowe Miasto w Kolbuszowej. W latach 1921–1926 jego rodzice pracowali w szkole w Niekłaniu Wielkim (ojciec był jej kierownikiem, matka – nauczycielką). W 1925 Stanisław Bytnar otrzymał propozycję podjęcia studiów w Państwowym Instytucie Pedagogiki Specjalnej w Warszawie i jesienią 1926 cała rodzina zamieszkała przy


Question: gdzie kręcono janosika?

Answer: Zdjęcia kręcono od maja 1972 do marca 1973 roku w rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami koło Nowej Białej, w Dolinie Chochołowskiej, na zamku w Pieskowej Skale, w Zamku Ogrodzieniec, w zamku Orawskie Podzamcze (Słowacja), w podhalańskim Dębnie, w okolicach Ojcowa, na Podkarpaciu, a także w atelier w Warszawie i Pradze

Context: Janosik – polski film przygodowo-komediowy z 1974, w reżyserii Jerzego Passendorfera, będący kinową wersją popularnego serialu luźno nawiązującego do postaci słynnego karpackiego zbójnika Janosika, który żył na przełomie XVII i XVIII w. (w serialu pojawia się kwestia, z której wynika, że główny bohater nie jest legendarnym Janosikiem, a tylko nazywany jest jego imieniem). Zdjęcia kręcono od maja 1972 do marca 1973 roku w rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami koło Nowej Białej, w Dolinie Chochołowskiej, na zamku w Pieskowej Skale, w Zamku Ogrodzieniec, w zamku Orawskie Podzamcze (Słowacja), w podhalańskim Dębnie, w okolicach Ojcowa, na Podkarpaciu, a także w atelier w Warszawie i Pradze, gdzie czescy dekoratorzy urządzili, często pojawiającą się w serialu, grotę skalną. == Obsada == * Marek


Question: jak długo żyje motyl?

Answer: Żyją do kilku miesięcy (na przykład latolistek cytrynek).

Context: lekkości i elastyczności. Powstaje dorosły owad – imago. Żyją do kilku miesięcy (na przykład latolistek cytrynek). == Systematyka == Do dawniejszych koncepcji należą podziały na motyle dzienne (Rhopalocera) i motyle nocne (Heterocera), podział ze względu na użyłkowanie przedniego i tylnego skrzydła, czyli na Homoneura i Heteroneura czy oparty na budowie aparatów kopulacyjnych podział na Ditrysia i Monotrysia. Współcześnie dzieli się motyle na 4 podrzędy: * Zeugloptera Chapman, 1917 * Aglossata Speidel, 1977 * Heterobathmiina Kristensen & Nielsen, 1983 * Glossata Fabricius, 1775 === Lista wybranych rodzin === * barczatkowate (Lasiocampidae) * bielinkowate (Pieridae) * garbatkowate (Notodontidae) * kibitnikowate (Gracillariidae) * koszówkowate (Psychidae) * kraśnikowate (Zygaenidae) * miernikowcowate (Geometridae) * modraszkowate (Lycaenidae) * molowate (Tineidae) * namiotnikowate (Yponomeutidae) * oblaczkowate (Syntomidae)


Question: jakie stanowisko ma tusk?

Answer: przewodniczącego Rady Europejskiej

Context: W pierwszych w historii tej partii bezpośrednich wyborach pokonał Jarosława Gowina, uzyskując 79,6% głosów. 30 sierpnia 2014 podczas spotkania Rady Europejskiej został zatwierdzony na stanowisku przewodniczącego Rady Europejskiej na dwuipółletnią kadencję, którego objęcie przewidziano na 1 grudnia 2014. W związku z tym wyborem 9 września 2014 złożył dymisję ze stanowiska premiera. Dymisja została przyjęta 11 września 2014 przez prezydenta Bronisława Komorowskiego, który powierzył mu dalsze sprawowanie obowiązków do czasu powołania nowej Rady Ministrów. Donald Tusk zakończył urzędowanie na stanowisku premiera 22 września 2014, gdy powołany został rząd Ewy Kopacz. Jego mandat poselski został natomiast wygaszony 31 października na skutek rezygnacji. 8 listopada ustąpił z funkcji przewodniczącego Platformy Obywatelskiej, przekazując obowiązki Ewie Kopacz. Otrzymał jednocześnie tytuł honorowego przewodniczącego partii. === Działalność


Question: do jakiego klubu przechodzi lewandowski 2022?

Answer: FC Barcelony

Context: Barcelona ogłosiły osiągnięcie porozumienia w sprawie transferu Roberta Lewandowskiego. 18 lipca 2022 zawodnik dołączył do drużyny przebywającej na tournée w Stanach Zjednoczonych, a następnie pomyślnie przeszedł testy medyczne. Tego dnia media obiegły jego pierwsze fotografie w klubowych barwach. 19 lipca 2022 podpisał czteroletni kontrakt z hiszpańskim klubem, stając się pierwszym Polakiem w historii sekcji piłkarskiej FC Barcelony. Kwota transferu wyniosła 45 milionów euro oraz 5 milionów euro zmiennych, a klauzula odstępnego umieszczona w kontrakcie, 500 milionów euro. Robert Lewandowski został tym samym najdroższym polskim piłkarzem w historii, a także najdrożej sprzedanym zawodnikiem w historii Bayernu Monachium. 20 lipca 2022 w Miami został przedstawiony jako nowy piłkarz Barcelony. 23 lipca 2022 zadebiutował w wygranym 1:0 El Clásico w Las Vegas przeciwko


Question: w którym roku zmarł papież jan paweł ii?

Answer: 2 kwietnia 2005

Context: Jan Paweł II (, , właśc. ; ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski (1958–1964), a następnie arcybiskup metropolita krakowski (1964–1978), kardynał prezbiter (1967–1978), zastępca Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969–1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Watykańskiego w latach 1978–2005. Święty Kościoła katolickiego. Poeta i poliglota, a także aktor niezawodowy, dramaturg i pedagog. Filozof historii, fenomenolog, mistyk i przedstawiciel personalizmu chrześcijańskiego. 16 października 1978 został wybrany na papieża przez drugie zgromadzenie kardynałów, po śmierci Jana Pawła I, który zmarł po trzydziestu trzech dniach pontyfikatu. Przyjął imiona Jan Paweł dla uhonorowania swojego poprzednika. Jego wybór na Stolicę Piotrową miał szczególny wpływ na wydarzenia w Europie Wschodniej i w Azji


Question: ile parków narodowych znajduje się w niemczech?

Answer: 16

Context: Na terenie Niemiec utworzono 16 parków narodowych o łącznej powierzchni 10 478,59 km² (stan z listopada 2015 r.), z czego jedynie 2145,58 km² znajduje się na lądzie, a 8333,01 km² chroni przybrzeżne obszary Morza Północnego i Morza Bałtyckiego. W marcu 2015 r. powołano do istnienia Park Narodowy Hunsrück-Hochwald; w dalszej przyszłości rozpatrywane jest utworzenie kolejnych parków. Krótko, w latach 1998–1999 istniał "Park Narodowy Elbetalaue", rozwiązany z przyczyn niespełniania wymogów formalnych.


Question: który władca panował najdłużej?

Answer: Sobhuza II, król Eswatini który panował w l. 1899-1982 – łącznie 82 lata

Context: do 2184 p.n.e. Innymi władcami którzy mogą być wymieniani jako najdłużej panujący w historii to dwóch japońskich cesarzy: Kōan, który miał panować w latach 392–291 p.n.e., czyli 101 lat oraz Suinin, który miał panować w latach 29 p.n.e.-70, czyli 99 lat – lecz są oni uznawani przez historyków za postacie legendarne. Z kolei Otto von Habsburg był osobą najdłużej w historii pretendującą do tronu – jako tytularny król Węgier i Czech – od śmierci swego ojca Karola I w 1922 do własnej śmierci w 2011 – czyli przez 89 lat.Biorąc jednak pod uwagę pewną i udokumentowaną długość panowania, najdłużej urzędującym przywódcą w historii był Sobhuza II, król Eswatini który panował w l. 1899-1982 – łącznie 82 lata, lecz do 1921


Question: jaki był cel zwolenników reform?

Answer: Zwolennicy reform domagali się zmian, dotyczących głównie następujących rzeczy: przyjmowania komunii świętej w dwóch postaciach, zniesienia celibatu duchownych i rezygnacji Kościoła z posiadania majątku.

Context: często szkodliwe obciążenia na rzecz duchowieństwa i Kościoła etc.). Zwolennicy reform domagali się zmian, dotyczących głównie następujących rzeczy: przyjmowania komunii świętej w dwóch postaciach, zniesienia celibatu duchownych i rezygnacji Kościoła z posiadania majątku. Wołania o odnowę Kościoła rozlegały się już od XIII wieku, jednak kuria rzymska za wszelką cenę starała się utrzymać istniejący status quo i nie dopuszczać do wprowadzania zmian, które mogłyby znacznie uszczuplić prawa, przywileje i majątek Kościoła katolickiego oraz papiestwa. Narastające problemy prowadziły czasami do kryzysów, które czasami wybuchały z różną gwałtownością (schizmy, antypapieże, koncyliaryzm, husytyzm). Jednolity i planowy nurt odnowy wewnątrz Kościoła widoczny był pod koniec XV wieku jedynie w Hiszpanii, gdzie kardynał Franciszek Jiménez de Cisneros (1436–1517) rozpoczął reformę Kościoła hiszpańskiego (wspieraną przez monarchię). Wielokrotnie


Question: czym żywią się szerszenie?

Answer: Szerszeń europejski żywi się owadami, owocami oraz sokami niektórych drzew.

Context: 10°C. Opuszczone gniazdo (mniej więcej 15-20 września) służy do zimowania skorkom, a także skórnikom i innym owadom wyjadającym pozostałe w nim resztki. Szerszeń europejski żywi się owadami, owocami oraz sokami niektórych drzew. Szerszenie korzystające ze skrzynek lęgowych dla ptaków zajmują te same gniazda w kolejnych latach, jeśli nie mają w swoim zasięgu innych miejsc (np. nowych, pustych skrzynek). Zwiększenie liczby dostępnych skrzynek badanych rojów skutkowało zakładaniem gniazd w nowych skrzynkach. W warunkach naturalnych nie stwierdzano wykorzystywania starych gniazd. == Znaczenie gospodarcze == Rola szerszeni w gospodarce człowieka nie jest jednoznaczna, zależna od lokalnych warunków. Żywiąc się innymi owadami (zwłaszcza muchówkami) mogą pełnić pożyteczną rolę, gdy zjadają owady uznawane przez człowieka za szkodniki, ale szerszenie zjadają również owady pożyteczne, np. pszczoły,