Question: który z polskich książąt nadawał wojom ziemię i stworzył rycerstwo?

Answer: Kazimierz Odnowiciel

Context: w Tyńcu, ok. 1044 roku oraz fundację klasztoru opactwa benedyktynów w Mogilnie ok. 1045 roku. Zamiast utrzymywać stałą drużynę wojów zapoczątkował on zwyczaj nadawania ziemi rycerzom w zamian za służbę wojskową. Starania o odbudowę kraju po kryzysie sprawiły, że Kazimierz został obdarzony przydomkiem Odnowiciela. Kazimierz Odnowiciel zmarł 19 marca 1058 w Poznaniu i został pochowany w tamtejszej katedrze Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Podczas swojego długiego, trwającego osiemnaście lat panowania, doprowadził do przywrócenia państwowości polskiej i odzyskał dla Piastów państwo w takich granicach, w jakich otrzymał je od Mieszka II. === Bolesław Zapomniany === W XIX w. powstała hipoteza, że Kazimierz Odnowiciel miał brata Bolesława, który objął rządy po wygnaniu Kazimierza Odnowiciela, a powrót Kazimierza do kraju w 1039 umożliwiła


Question: o czym jest film forrest gump?

Answer: Treścią fabuły są losy Forresta Gumpa, człowieka z wrodzoną łagodną odmianą autyzmu, który na skutek licznych zbiegów okoliczności i darów losu bierze udział w najważniejszych wydarzeniach swej epoki i zdobywa spory majątek.

Context: Forrest Gump – amerykański film fabularny z 1994 roku w reżyserii Roberta Zemeckisa. Scenariusz fabuły został oparty na powieści o tym samym tytule Winstona Grooma. W tytułową rolę wcielił się tu Tom Hanks. Dochody ze sprzedaży biletów kinowych przyniosły twórcom potężne zyski finansowe. Na całym świecie film zarobił ponad 677 milionów dolarów. == Fabuła == Film powstał na podstawie powieści "Forrest Gump" Winstona Grooma. Treścią fabuły są losy Forresta Gumpa, człowieka z wrodzoną łagodną odmianą autyzmu, który na skutek licznych zbiegów okoliczności i darów losu bierze udział w najważniejszych wydarzeniach swej epoki i zdobywa spory majątek. W filmie znajdują się autentyczne wstawki dokumentalne, do których, za pomocą komputera, wmontowano postać Forresta. W ten sposób Forrest „spotyka” między innymi Johna Lennona


Question: w którym roku powstało nato?

Answer: 1949

Context: podpisanie w Waszyngtonie "Traktatu północnoatlantyckiego", ustanawiającego NATO. * 24 sierpnia 1949: wejście umowy w życie i powstanie Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego. * wrzesień 1950: w czasie posiedzenia Rady NATO w Nowym Jorku przyjęto koncepcję tzw. wysuniętej obrony ("forward strategy") zakładającej w wypadku wojny przeniesienie działań bojowych na terytorium państw bloku wschodniego. USA wysunęły propozycję remilitaryzacji Niemiec i włączenia ich w skład sojuszu. Propozycja ta została uznana przez państwa socjalistyczne za przyjęcie kursu konfrontacji i dążenie do odrodzenia militaryzmu niemieckiego. * październik 1950: Komitet Obrony NATO zaakceptował plan utworzenia sił sojuszniczych złożonych z 50 dywizji, w tym: 20 francuskich, 10 amerykańskich, 10 włoskich, 5 brytyjskich i 5 z państw Beneluksu. * 1951: Rada NATO postanowiła przyśpieszyć proces rozbudowy sił lądowych sojuszu, które


Question: kto rozwiązał ak?

Answer: gen. Leopold Okulicki

Context: Armii Krajowej == Operacja wiślańsko-odrzańska zaczęta przez Armię Czerwoną 12 stycznia 1945 roku uwolniła przedwojenne terytorium państwa polskiego spod okupacji niemieckiej. Działania zbrojne AK na tym obszarze miały ograniczony zasięg, „Burzę” zastąpiono akcją „Deszcz”. Stając w obliczu niebezpieczeństwa, związanego z dalszym trwaniem AK w strefie działania Armii Czerwonej, gen. Leopold Okulicki 19 stycznia 1945 roku wydał rozkaz rozwiązujący Armię Krajową. Jednocześnie Okulicki w tym samym dniu skierował do najwyższych dowódców AK tajny rozkaz, w którym polecił im nie ujawniać się. Ich zadaniem miało być zachowanie małych, dobrze zakonspirowanych sztabów i całej sieci radiowej. Akt rozwiązania Armii Krajowej potwierdziło przemówienie radiowe Prezydenta RP z dnia 8 lutego 1945, którego pierwsze zdanie brzmiało: „Z chwilą wyparcia niemieckiego najeźdźcy z Polski przez Armię


Question: jakie zadanie pełni komutator w prądnicy prądu stałego?

Answer: Komutator umożliwia przepływ prądu elektrycznego do wirnika synchronicznie z obrotem wirnika, przełączając kierunek prądu w uzwojeniach wirnika wraz z jego obrotem.

Context: Komutator – element przełączający, umieszczany na wirniku komutatorowych maszyn elektrycznych (silników prądu stałego i generatorów prądu stałego zwanych także prądnicami). Komutator umożliwia przepływ prądu elektrycznego do wirnika synchronicznie z obrotem wirnika, przełączając kierunek prądu w uzwojeniach wirnika wraz z jego obrotem. Komutator zbudowany jest z dielektrycznego walca o wysokiej odporności temperaturowej, nałożonego na oś wirnika. Na powierzchni walca umieszczone są wzdłużnie sekcje, najczęściej miedziane. Do nich podłączone są kolejne uzwojenia wirnika. Sekcje izolowane są między sobą przy pomocy przekładek polimerowych. Po powierzchni walca ślizgają się grafitowe szczotki, dociśnięte przez sprężyny. W przypadku prądnicy stałe pole magnetyczne wytworzone w uzwojeniu wzbudzenia, magneśnicy, indukują w obracającym się uzwojeniu wirnika przemienną siłę elektromotoryczną indukcji. Na każdy pełny obrót wirnika w uzwojeniu kierunek siły


Question: kiedy królowa elżbieta się urodziła?

Answer: 21 kwietnia 1926

Context: Elżbieta II (; ur. 21 kwietnia 1926 w Londynie, zm. 8 września 2022 w Balmoral) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dynastii Windsorów od 6 lutego 1952 (koronowana 2 czerwca 1953) do 8 września 2022. Jej panowanie, które trwało 70 lat i 214 dni, czyni ją najdłużej panującym ze wszystkich brytyjskich monarchów i najdłużej panującą w historii kobietę – głowę państwa. Elżbieta urodziła się w Mayfair w Londynie jako pierwsze dziecko księcia i księżnej Yorku (późniejszego króla Jerzego VI i królowej Elżbiety). Jej ojciec wstąpił na tron w 1936 r. po abdykacji swojego brata, króla Edwarda VIII, czyniąc Elżbietę pretendentką do tronu. Kształciła się prywatnie w domu i zaczęła podejmować obowiązki publiczne podczas II wojny światowej,


Question: gdzie znajdowały się stanowiska obronne 45. pułk piechoty pod tomaszowem?

Answer: Lewe skrzydło obrony – las Zawady przed Tomaszowem – obsadził 45 pułk strzelców kresowych

Context: pułku w nocy z 5 na 6 września. 4 września dywizja ześrodkowana została w lasach na południe od Regn. Rozkazem dowódcy Armii „Prusy" 5 września przesunięta została do obszaru: Tomaszów Mazowiecki – Ujazd w celu jego obrony. Była ostatnią dywizją broniącą drogi do stolicy. Lewe skrzydło obrony – las Zawady przed Tomaszowem – obsadził 45 pułk strzelców kresowych, prawe skrzydło – rejon miejscowości Wólka Krzykowska, Sangródź i Ujazd – 43 pułk strzelców. 44 pułk strzelców stanowił odwód i stał w lesie Lubochnia koło wsi Kaczka i (I baon) pod Bronisławowem. W dniach 5 – 7 września 13 DP prowadziła zacięte walki z niemieckim XVI Korpusem Armijnym pod dowództwem gen. Ericha Höpnera (był to jedyny w kampanii wrześniowej bój samotnej polskiej


Question: kim jest mistrz w pracy?

Answer: Mianem mistrza określa się także doświadczonego pracownika w przemyśle, który sprawuje nadzór nad grupą robotników.

Context: urzędnik pracujący w administracji danego zgromadzenia. "Zobacz też:" mistrzowie kawalerów mieczowych, wielki mistrz, komtur. == Masoneria == Mistrz, to również wolnomularz, który osiągnął trzeci stopień wtajemniczenia. Wymagane są do tego przejście tajemnych rytuałów, w czasie których zdradzane są pewne tajemnice oraz przekazywane słowa konieczne do komunikacji między braćmi oraz gesty pozwalające ich rozpoznać. Kandydat na mistrza składa także przysięgę, w której zobowiązuje się zachować w tajemnicy wszelkie informacje uzyskane w loży. Oficjalnie karą za złamanie tej przysięgi jest śmierć, ale dziś jest to bardziej element tradycji niż realnych zasad. == Zakłady pracy == Mianem mistrza określa się także doświadczonego pracownika w przemyśle, który sprawuje nadzór nad grupą robotników. Powszechnie stosuje się zgermanizowane określenie '"majster" (z niem. "Meister"). == Stopnie naukowe


Question: co stanowi istotę tragizmu?

Answer: konflikt równorzędnych wartości moralnych, w wyniku którego jednostka, działająca świadomie w imię wielkiego i szlachetnego celu, jest skazana na klęskę.

Context: Tragizm – kategoria estetyczna, oznaczająca konflikt równorzędnych wartości moralnych, w wyniku którego jednostka, działająca świadomie w imię wielkiego i szlachetnego celu, jest skazana na klęskę. Starcie równorzędnych racji moralnych (konflikt tragiczny) powoduje nieuchronną klęskę jednostki szlachetnej (zasadnicza cecha dramatu antycznego i klasycznego). Do postaci tragicznych zaliczają się między innymi: * król Edyp * Antygona * król Kreon * Konrad Wallenrod * Tomasz Judym * Romeo i Julia


Question: ilu świadków jehowy jest w polsce?

Answer: 114 673 głosicieli

Context: Świadkowie Jehowy w Polsce – społeczność wyznaniowa w Polsce należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2022 roku 114 673 głosicieli, należących do 1272 zborów (w tym zbory i grupy innojęzyczne oraz języka migowego). Trzeci pod względem liczebności związek wyznaniowy w Polsce, jedna z 27 wspólnot Świadków Jehowy na świecie, których liczebność przekracza 100 000 głosicieli. W 2022 roku doroczna uroczystości Wieczerzy Pańskiej w Polsce zgromadziła 191 572 Świadków Jehowy, sympatyków oraz osób zaproszonych. Biuro Oddziału, koordynujące działalność Świadków Jehowy w Polsce, znajduje się w Nadarzynie niedaleko Warszawy. Miejscowi głosiciele korzystają z ośmiu Sal Zgromadzeń, znajdujących się w Lublinie, Łodzi, Malborku, Mostach, Skarbimierzu, Sosnowcu, Stęszewie i Warszawie. == Historia == === Początki === ==== Pierwsi Badacze ==== Historia Świadków


Question: w jakim zakresie totalizator sportowy realizuje monopol państwa?

Answer: Totalizator Sportowy jest monopolistą w dziedzinie salonów gier na automatach, gier liczbowych i loterii pieniężnych w Polsce.

Context: Totalizator Sportowy – polskie przedsiębiorstwo. Jego głównymi obszarami działalności są gry liczbowe, loterie pieniężne i zakłady wzajemne. Jest właścicielem loterii Lotto. Nadzór właścicielski nad Totalizatorem Sportowym sprawuje Ministerstwo Finansów. Zgodnie z ustawą o grach i zakładach wzajemnych Totalizator Sportowy jest monopolistą w dziedzinie salonów gier na automatach, gier liczbowych i loterii pieniężnych w Polsce. == Działalność == Zostało powołane uchwałą Prezydium Rządu 17 grudnia 1955 roku i rozpoczęło działalność 25 stycznia 1956 roku. W latach 1956–1997 funkcjonowało jako Przedsiębiorstwo Państwowe Totalizator Sportowy, po czym zostało przekształcone w spółkę Skarbu Państwa w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Przedsiębiorstwo posiada ponad 16 tys. punktów sprzedaży. Jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym udziałowcem jest Skarb Państwa. Komputerowy system sprzedaży został wdrożony w


Question: ilu amerykanów mieszka w polsce?

Answer: około 12 tysięcy

Context: mieszkańców południa USA (Florydy, Teksasu, Nowego Meksyku oraz południowej Kalifornii) posługuje się językiem hiszpańskim. Społeczność Cajuns w Luizjanie oraz zamieszkujący Nową Anglię potomkowie Frankokanadyjczyków mówią po francusku. Amerykanie w przytłaczającej większości zamieszkują Stany Zjednoczone. Ci żyjący poza USA mieszkają przede wszystkim w Meksyku, gdzie stanowią 1,1% populacji (ponad 1 mln osób) oraz w Kanadzie, gdzie stanowią 2,3% populacji (ponad 687 tys. osób). W Polsce żyje ich około 12 tysięcy. Pod względem przynależności religijnej większość Amerykanów to chrześcijanie, głównie protestanci (42%) i katolicy (21%). Amerykaninem nie można jednak określić każdego mieszkańca dowolnego państwa Ameryki Północnej lub Południowej. W języku polskim "Amerykanin" oznacza mieszkańca USA. Wobec mieszkańców innych państw tej części świata stosuje się określenie analogiczne do nazwy państwa, z którego pochodzi.


Question: do jakiego klubu przeszedł lewandowski?

Answer: Bayernu Monachium

Context: Robert Lewandowski (ur. 21 sierpnia 1988 w Warszawie) – polski piłkarz, występujący na pozycji środkowego napastnika w hiszpańskim klubie FC Barcelona oraz w reprezentacji Polski, której jest kapitanem. Uważany za jednego z najlepszych piłkarzy swojego pokolenia na świecie i jednego z najlepszych środkowych napastników w historii piłki nożnej. Zdobywca ponad 600 goli w seniorskich rozgrywkach klubowych i reprezentacyjnych. Po zdobyciu korony króla strzelców polskiej trzeciej i drugiej ligi w 2008 trafił do Lecha Poznań, z którym sięgnął po mistrzostwo Polski i tytuł króla strzelców Ekstraklasy. W 2010 został zawodnikiem Borussii Dortmund, w barwach której zdobył dwa krajowe tytuły, koronę króla strzelców Bundesligi i dotarł do finału Ligi Mistrzów UEFA. W 2014 przeniósł się do Bayernu Monachium, z którym zdobywał mistrzostwo


Question: kto napisał książkę książę?

Answer: Niccolò Machiavell

Context: "Książę" ("Il principe", 1513, wyd. 1532) – najsłynniejsze dzieło Niccolò Machiavellego, jedna z najważniejszych pozycji w dziejach filozofii politycznej, poradnik strategii utrzymania władzy, źródło doktryny politycznej zwanej makiawelizmem. == Historia powstania książki == Napisana około roku 1513, a wydana dopiero w 1532, kilka lat po śmierci Machiavellego, książka jest zbiorem przykładów i analiz działań bardziej i mniej wybitnych władców w historii, zwłaszcza zaś współczesnego Machiavellemu Cezara Borgii. Nie bez wpływu na charakter zamieszczanych w niej uwag są doświadczenia Machiavellego z czasów republiki, m in. spalenie na stosie Savonaroli. Książkę Machiavelli zadedykował Wawrzyńcowi II Medyceuszowi (zm. 1519) - wnukowi i imiennikowi Wawrzyńca Wspaniałego. Była ona próbą wkupienia się w łaski Medyceuszy po upadku wrogiej im Republiki Florenckiej (1512), w której władzach


Question: ile mieszkańców ma warszawa?

Answer: 1 860 281 mieszkańców według GUS, stan na 31 marca 2021

Context: (1 860 281 mieszkańców według GUS, stan na 31 marca 2021). Liczba osób zameldowanych w mieście jest jednak niższa niż liczba osób podawana przez GUS. Szacowana całkowita liczba mieszkańców spędzająca noc w mieście wynosi w przybliżeniu 1,91–1,96 mln osób. Również według szacunków Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego z 2014 liczba ludności Warszawy była wyższa o 118–221 tys. od danych w rejestrach. Ponadto wiele osób codziennie dojeżdża do Warszawy z obszaru metropolitalnego, Łodzi i Radomia. Liczba ludności przebywająca w granicach miasta w ciągu dnia szacowana jest na 2,41–2,46 mln. Warszawa poniosła duże straty ludnościowe w wyniku II wojny światowej z 1289 tys. mieszkańców w 1939 do 478 755 w 1946. Na początku lat 50. XX wieku przyrost ludności rocznie wynosił ok. 5–7%


Question: kto był pierwowzorem pułkownika kwiatkowskiego?

Answer: jeden z żołnierzy wyklętych kpt. Wojciech Kossowski, ps. „Sęp”.

Context: Kiziora * Jan Mayzel − recepcjonista w hotelu „Polonia” * Włodzimierz Musiał − zawiadowca stacji * Jan Rutkiewicz − oficer radziecki w hotelu „Polonia” * Rafał Walentynowicz − wartownik w łódzkim UB * Robert Wabich − wartownik * Mirosław Zbrojewicz − wartownik * Wojciech Zagórski − repatriant zza Buga * Ilja Zmiejew − Karolew, oficer radziecki w hotelu „Polonia” * Cezary Żak − porucznik Brzóska * Tomasz Schimscheiner − kapral * Paweł Kleszcz – oficer w hotelu „Polonia” == Scenariusz == Wedle informacji w napisach końcowych filmu, jest on „oparty na wydarzeniach prawdziwych”. Jako pierwowzór postaci Kwiatkowskiego wskazywany jest jeden z żołnierzy wyklętych kpt. Wojciech Kossowski, ps. „Sęp”. Prawdziwe nazwisko kapitana Wojciecha Kossowskiego (pod takim został stracony) brzmiało Tadeusz Ośko.


Question: ile pięter ma empire state building?

Answer: Ma 103 piętra,

Context: Empire State Building – wieżowiec w Nowym Jorku (w dzielnicy Midtown w okręgu Manhattan) w Stanach Zjednoczonych, jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli nie tylko miasta, ale także całego kraju. Jego nazwa pochodzi od przydomku stanu Nowy Jork, który brzmi właśnie "Empire State". Oficjalne otwarcie poprowadził prezydent Herbert Hoover, który 1 maja 1931 w Waszyngtonie nacisnął przycisk włączający oświetlenie budynku. Od chwili wybudowania do 1973 ESB był najwyższym budynkiem w Nowym Jorku. Tytuł najwyższej budowli odzyskał 11 września 2001 po zamachach terrorystycznych na wieże Światowego Centrum Handlu, które do tamtej pory były na najwyższych pozycjach. W całym kraju jest obecnie na 5. miejscu. Jego wysokość strukturalna wynosi 381 metrów, a całkowita (czyli z anteną na dachu) 443 metry. Ma 103 piętra,


Question: z jakich gatunków muzycznych wywodzi się rock?

Answer: się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa.

Context: Rock – gatunek muzyki rozrywkowej powstały w połowie XX wieku w Stanach Zjednoczonych (który wytworzył wokół siebie krąg subkultury młodzieżowej) i ogólna nazwa szeregu stylów muzycznych, wywodzących się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa. Sama nazwa „rock” jest skrótem od „rock and roll”, choć można uznawać owe dwa pojęcia za odmienne od siebie gatunki muzyczne. == Podstawowe cechy == Wszystkie style "rockowe" charakteryzują się brzmieniem opartym na różnego rodzaju gitarach (zwykle elektrycznych, elektrycznych basowych) i perkusji, z wyraźnie zarysowanym rytmem i śpiewem, wywodzącym się z bluesa, oraz sposobem wolnej improwizacji w trakcie grania utworów, wywodzącym się z jazzu. Ważną cechą muzyki rockowej, nieobecną w muzyce poważnej, jest zespołowość w procesie tworzenia; muzyka jest bowiem tworzona zespołowo


Question: w jakiej krainie geograficznej leży warszawa?

Answer: Równiny Warszawskiej

Context: Skrajne punkty Warszawy mają długość geograficzną 20°51′06″E i 21°16′16″E, a szerokość geograficzną 52°05′52″N i 52°22′05″N. Stolica stanowi główne miasto monocentrycznej aglomeracji warszawskiej. Liczba jej mieszkańców, zależnie od sposobu zdefiniowania jej granic, wynosi od 2,6 do 3,5 mln. Jest to największe po aglomeracji śląskiej skupisko ludności w Polsce. Na obszarze aglomeracji warszawskiej znajduje się około 20 miast. == Warunki naturalne == === Rzeźba terenu === Charakterystyczna dla krajobrazu miasta jest wysoka na 6–25 m skarpa wiślana, stanowiąca lewobrzeżną krawędź erozyjną Równiny Warszawskiej. W północnej części Warszawy skarpa biegnie w pobliżu Wisły natomiast w południowej (Mokotów, Ursynów) odsuwa się od rzeki. Najwyższą wysokość (ok. 25 m) ma w części środkowej, na odcinku od kościoła św. Anny do Belwederu. Na obszarze miasta znajduje


Question: w którym roku nastąpiła zmiana czasu?

Answer: 1917 roku

Context: wcześniej). Poważnie temat zmiany czasu opisał Brytyjczyk William Willett w broszurce „Waste of Daylight”, wydanej w 1907 r. Jednak pomimo znacznego lobby w rządzie brytyjskim nie udało mu się przeforsować tego pomysłu. Niekiedy jako twórcę tego rozwiązania podaje się George’a Vernona Hudsona, który chciał „lepiej wykorzystać długie dni lata”. Pionierami we wprowadzeniu czasu letniego byli Niemcy. W czasie I wojny światowej. W 1917 roku zmiana nastąpiła w nocy z 15 na 16 kwietnia (z niedzieli na poniedziałek); wskazówki przesuwano jednak z godziny drugiej na trzecią i czas letni obowiązywał do nocy z 16 na 17 września. Podobnie było w 1918 roku. Niedługo później i Brytyjczycy zaadaptowali to w Wielkiej Brytanii. 19 marca 1918 Kongres Stanów Zjednoczonych wyjaśnił podział na strefy


Question: gdzie rozpoczęła się rewolucja październikowa?

Answer: Początkowo zakres geograficzny przewrotu obejmował tylko ówczesną stolicę Republiki Rosyjskiej – Piotrogród i Moskwę

Context: listopada 1917 i przejęcia władzy przez bolszewików – formalnie w imieniu II Wszechrosyjskiego Zjazdu Rad (9 listopada 1917). Początkowo zakres geograficzny przewrotu obejmował tylko ówczesną stolicę Republiki Rosyjskiej – Piotrogród i Moskwę, w której doszło do kilkudniowych krwawych walk. Stopniowo bolszewicy przejmowali władzę w innych obszarach Rosji za formalną fasadą władzy rad. Określenie „październikowa” na rewolucję bolszewicką jest stosowane ze względu na miesiąc rozpoczęcia przewrotu. W Rosji przedbolszewickiej obowiązywał kalendarz juliański, zgodnie z tą rachubą czasu przewrót rozpoczął się w nocy z 24 na 25 października (z 6 na 7 listopada według kalendarza gregoriańskiego). == Geneza == Katalizatorem rewolucji w Rosji był przede wszystkim udział Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej. 1 sierpnia 1914 roku Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji, a


Question: kto to dyndalski?

Answer: Marszałek Dyndalski – epizodyczny bohater komedii "Zemsta" Aleksandra Fredry.

Context: Marszałek Dyndalski – epizodyczny bohater komedii "Zemsta" Aleksandra Fredry. Dyndalski jest sługą i marszałkiem cześnika Macieja Raptusiewicza. Jest osobą spokojną, opanowaną i rozsądną. W komedii pojawia się w I i IV akcie. Nie był zbyt dobrze wykształcony. W związku z tym, gdy w IV akcie Cześnik dyktował mu list do Wacława Milczka, pisał każde słowo, nawet powtarzane "mocium panie". W filmowych ekranizacjach "Zemsty" w roli Dyndalskiego wystąpili Edward Fertner ("Zemsta", 1956) i Daniel Olbrychski ("Zemsta", 2002).


Question: ile pól ma szachownica?

Answer: 64-polowa plansza

Context: __NOTOC__ Szachownica – w szachach klasycznych i warcabach kwadratowa 64-polowa plansza, składająca się z 8 poziomych rzędów i 8 pionowych kolumn (rzędy i kolumny nazywane są również liniami). Pola te są przemiennie jasne i ciemne (dla ujednolicenia nazywane kolorem białym i czarnym). Każda linia pól w pionie oznaczona jest w notacji algebraicznej literą (od a do h), natomiast liniom pól w poziomie przyporządkowane są cyfry (od 1 do 8). Dzięki temu każde pole ma swoją współrzędną i może być w łatwy sposób zlokalizowane. Pole a1 jest koloru czarnego i znajduje się zawsze w lewym dolnym rogu szachownicy (dla zawodnika grającego białymi bierkami). Standardowy wymiar szachownicy wynosi ok. 50 × 50 cm. Oprócz linii pionowych i poziomych na szachownicy istnieją również


Question: kto na nowo odkrył i rozsławił muzykę bacha?

Answer: Feliksa Mendelssohna-Bartholdy

Context: barokową formę fugi ("Das Wohltemperierte Klavier", "Kunst der Fuge"). W sposób mistrzowski posługiwał się kontrapunktem. Styl muzyczny kompozytora pod koniec jego życia uważany był za anachroniczny, a dzieła uważane za mało wartościowe. Po śmierci Bach został zapomniany, jego nazwisko przyćmiła kariera syna, Carla Philippa Emanuela. Jan Sebastian Bach został ponownie „odkryty” przez Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego, który w 1829 zaprezentował wykonanie "Pasji według Św. Mateusza" w Berlinie. Trzy utwory Bacha nagrane zostały na pozłacanym dysku Voyager Golden Record, umieszczonym na dwóch sondach programu Voyager wystrzelonych w przestrzeń kosmiczną w 1977. === Inspiracje === Współcześni bacholodzy wyróżniają cztery podstawowe źródła inspiracji kompozytora. Są to: # Śpiew kościoła protestanckiego (luterańskiego), czyli chorał – źródło niewątpliwie najważniejsze; # Tradycje niemieckich szkół organowych XVII w., szkoły


Question: czym odżywiają się czaple?

Answer: Pożywienie bardzo urozmaicone, są to głównie ryby, poza tym drobne ssaki i małe ptaki, żaby, ślimaki, skorupiaki i węże. Potrafi także w locie łapać owady.

Context: monicae") – Banc d’Arguin (na wybrzeżu Mauretanii) * "Ardea cinerea firasa" – Madagaskar. == Pożywienie == Pożywienie bardzo urozmaicone, są to głównie ryby, poza tym drobne ssaki i małe ptaki, żaby, ślimaki, skorupiaki i węże. Potrafi także w locie łapać owady. Zimą na polach szuka myszy, szczurów oraz dżdżownic. Dziennie czapla siwa zjada od 300 do 500 g pokarmu. Zjadane przez nią ryby mają długość 10–25 cm. Potrafi złapać nawet półkilogramowego karpia, nie potrafi go jednak połknąć. W trakcie polowania czapla siwa brodzi w wodzie majestatycznie i powoli, aby nie płoszyć ryb. Stoi także na jednej nodze, cierpliwie wypatrując ryb, a gdy jakaś wypłynie na mieliznę, szybkim wyrzutem dzioba chwyta ją i połyka. === Wypluwki === Wypluwki czapli siwej są


Question: z ilu zawodników składa się drużyna piłki nożnej?

Answer: Drużyna piłkarska składa się z 11 zawodników (aby zespół został dopuszczony do meczu musi być ich co najmniej 7)

Context: m szerokości i od 90 do 120 metrów długości, lecz boisko nie może być kwadratowe. Od 14 marca 2008 każde nowe boisko powinno mieć 105 metrów długości i 68 metrów szerokości. Decyzję tę przyjął Komitet Wykonawczy FIFA na podstawie przepisów opracowanych przez IFAB instytucję odpowiedzialną za przepisy gry w piłkę nożną. Drużyna piłkarska składa się z 11 zawodników (aby zespół został dopuszczony do meczu musi być ich co najmniej 7) i zazwyczaj 7 rezerwowych (w finałach mistrzostw świata i mistrzostw Europy – 12). Wśród graczy wyróżniamy bramkarza i graczy z pola: obrońców, pomocników i napastników. Podział graczy z pola na pozycje jest czysto umowny, w aktualnie stosowanych strategiach gry często następuje podczas meczu płynna wymiana między nimi. Bramkarz jest jedynym


Question: co jest najdalej od polski?

Answer: Wyspy Chatham, a dokładnie wysepka Rangatira (South East Island)

Context: antypodowy dla francuskiego departamentu Hérault w regionie Langwedocja-Roussillon. Wyspy Chatham, a dokładnie wysepka Rangatira (South East Island), są najdalej położonym od Polski skrawkiem lądu. Od Warszawy dzieli je 18 450 km. == Przyroda == Większość obszaru obu wysp głównych pokrywają pastwiska i wrzosowiska, jednakże istnieje nieco obszarów zalesionych. Niektóre z wysp, w przeszłości ogołocone z lasów dla celów rolniczych, obecnie stanowią rezerwaty unikalnej flory i fauny archipelagu. Flora wysp obejmuje 388 gatunków roślin, spośród których aż 47 to endemity tego archipelagu. Należą do nich m.in.: "Myosotidium hortensium", "Brachyglottis huntii", "Astelia chathamica", "Aciphylla dieffenbachii", "Geranium traversii", "Olearia semidentata", "O. chathamica", "Embergeria grandifolia". Do charakterystycznych cech miejscowej flory należą gatunki osiągające okazałe rozmiary, będące największymi przedstawicielami swoich rodzajów. Do przykładów należy: "Coprosma


Question: jakie są najcięższe przestępstwa?

Answer: wszczynanie wojny napastniczej, ludobójstwo, zamach terrorystyczny, fałszerstwo pieniędzy i papierów wartościowych.

Context: kilkunastu najcięższych przestępstw, np. wszczynanie wojny napastniczej, ludobójstwo, zamach terrorystyczny, fałszerstwo pieniędzy i papierów wartościowych. Głównym powodem dla którego ustawodawca penalizuje tę formę stadialną na zasadzie wyjątku jest fakt, że na przygotowanie składają się zazwyczaj czynności wykonywane na co dzień, jak i to, że wiele czynów zabronionych jest dokonywanych przy użyciu przedmiotów codziennego użytku. Przygotowanie jest objęte klauzulą niekaralności – nie podlega karze, kto dobrowolnie odstąpił od przygotowania, w szczególności zniszczył przygotowane środki lub zapobiegł skorzystaniu z nich przyszłości; w razie wejścia w porozumienie z inną osobą należy podjąć istotne starania zmierzające do zapobieżenia dokonaniu. Nie podlega karze także osoba, która dobrowolnie odstąpiła od dokonania lub zapobiegła skutkowi stanowiącego znamię czynu zabronionego (czyli na etapie usiłowania). ==== Usiłowanie ==== Usiłowanie


Question: ile miejsc na narodowym?

Answer: 58 580 miejsc siedzących, w tym 4600 miejsc o podwyższonym standardzie oraz 69 lóż (dla 800 osób).

Context: 58 580 miejsc siedzących, w tym 4600 miejsc o podwyższonym standardzie oraz 69 lóż (dla 800 osób). Obiekt został zaprojektowany przez konsorcjum dwóch biur architektonicznych: JSK Architekci Sp. z o.o. z Warszawy, jako lidera konsorcjum (zespół pod kierownictwem Zbigniewa Pszczulnego i Mariusza Rutza) oraz hamburskiego Gerkan, Marg und Partner International GmbH (zespół pod kierownictwem Huberta Nienhoffa i Markusa Pfisterera), we współpracy ze Schlaich Bergermann & Partner GmbH, odpowiedzialnym za wykonawstwo inżynieryjne. Od 1 stycznia 2013 za przygotowanie instrumentów zarządzania kompleksem sportowo-biznesowym, za zarządzanie obiektem i zabudową terenów przyległych do niego, zapewnienie przychodów umożliwiających pokrycie kosztów, promowanie marki Stadion Narodowy, komercjalizowanie praw marketingowych oraz reklamowych, odpowiada oficjalny operator stadionu, spółka Skarbu Państwa PL.2012+, utworzona przez Ministra Sportu i Turystyki. == Konstrukcja


Question: kto założył rzym?

Answer: Najpopularniejsza przyjmuje, że został on założony przez Romulusa.

Context: Mit o powstaniu Rzymu – opowieść mitologiczna wyjaśniająca okoliczności założenia Rzymu. Istnieje wiele wersji mitu o powstaniu Rzymu. Najpopularniejsza przyjmuje, że został on założony przez Romulusa. == Legenda == Według jednej z najbardziej znanych wersji Romulus i Remus byli dziećmi westalki o imieniu Rea Sylwia i boga wojny Marsa. Ojciec ich matki, Numitor, król dynastycznego miasta Alba Longa, został strącony z tronu, przez uzurpatora, a zarazem własnego brata Amuliusa. Nowo koronowany władca starannie zadbał o to, aby stary król nie doczekał się już potomków. Zamknął on Reę Sylwię w świątyni bogini Westy i przymusił do służby jako westalka, tym samym do złożenia ślubu czystości (zachowania dziewictwa). Jednakże wbrew wszelkim przypuszczeniom dziewczyna stała się po pewnym czasie brzemienną. Rea Sylwia wskazała


Question: kiedy powstał pierwszy telefon komórkowy?

Answer: Pierwszy prototyp telefonu komórkowego wykonała szwedzka firma Ericsson w 1956.

Context: Telefon komórkowy, pot. komórka – telefon działający w oparciu o telefonię komórkową. Obecnie absolutna większość telefonów komórkowych działa w systemach cyfrowych (np. GSM, DCS, PCS, UMTS). W starszych rozwiązaniach stosowano sieci analogowe (NMT, AMPS). == Historia == Próby stworzenia telefonów komórkowych miały miejsce już w latach 40. i 50. W 1946 w USA zbudowano sieć i rozpoczęto eksploatację mobilnych telefonów radiowych Motorola dla klientów prywatnych w samochodach osobowych co było poprzednikiem telefonii komórkowej. Był to jedyny kraj świata gdzie system został zaakceptowany i zdobył popularność wśród cywilów. Amerykańska policja używa komunikacji bezprzewodowej od 1928. Pierwszy prototyp telefonu komórkowego wykonała szwedzka firma Ericsson w 1956. Telefon ważył 40 kilogramów, a kształtem przypominał walizkę. Urządzenie to kosztowało tyle co samochód. Telefon ważył


Question: czego dotyczył traktat w tordesillas?

Answer: umowa dotycząca podziału sfer wpływów w Nowym Świecie

Context: Traktat z Tordesillas – umowa dotycząca podziału sfer wpływów w Nowym Świecie, podpisana przez władców Portugalii i Hiszpanii 7 czerwca 1494. Traktat zapobiegał konfliktowi o tereny odkryte przez Krzysztofa Kolumba w Ameryce i zapewniał Portugalczykom terytoria brazylijskie jeszcze przed ich oficjalnym odkryciem. Rodzi to przypuszczenia, że poznali oni linię brzegową Ameryki Południowej znacznie wcześniej niż się to powszechnie przyjmuje. W 1529 traktat z Tordesillas, rozstrzygający o podziale terytoriów na zachodzie, został dopełniony układem z Saragossy, który rozstrzygał o podziale stref wpływów na wschodzie. == Portugalskie roszczenia do ziem odkrytych przez Kolumba == Zgodnie z wcześniejszym traktatem z Alcáçovas (1479) wszystkie nowo odkryte terytoria na południe od Wysp Kanaryjskich miały należeć do Portugalii. Dlatego też zaanektowanie przez Krzysztofa Kolumba ziem na


Question: jakie religie powstaly w chinach?

Answer: religie chińskie (taoizm i konfucjanizm) i buddyzm.

Context: Religia w Chinach – od stuleci jest zdominowana przez religie chińskie (taoizm i konfucjanizm) i buddyzm. Te trzy systemy religijne, często wyznawane synkretycznie ukształtowały chińską kulturę. Najważniejszą rolę dla Chińczyków, jak i pozostałych ludów Dalekiego Wschodu, odgrywał zawsze kult przodków. Na specjalnych domowych ołtarzykach i cmentarzach pali się kadzidła i składa ofiary przed niewielkimi tabliczkami, w których mieszkać ma dusza zmarłego krewnego. Chińska Republika Ludowa od swojego powstania w 1949 r. prowadziła politykę nastawioną na całkowite wykluczenie religii z życia społecznego. Lata 90. XX w. przyniosły zdecydowaną poprawę sytuacji szczególnie pod względem praktyk religijnych. Chociaż chińska Konstytucja zapewnia wolność religijną, w praktyce państwo ściśle kontroluje wszelką działalność religijną. Zarejestrowanych jest tylko pięć stowarzyszeń religijnych (buddyzm, taoizm, islam, katolicyzm i protestantyzm),


Question: kto wygrał pierwszego idola?

Answer: Alicja Janosz

Context: swoje interpretacje znanych piosenek, a osoba, która w danym odcinku dostała najmniejszą liczbę głosów od widzów, odpadała z programu. Do finału przechodziło trzech wykonawców, a zwycięzcę wyłaniali telewidzowie. == Ekipa == === Jurorzy === === Prowadzący === == Finaliści == === Pierwsza edycja === Polsat potwierdził realizację polskiej edycji "Idola" w styczniu 2002, a w kolejnym miesiącu ruszyły przesłuchania uczestników, które odbyły się w Katowicach, Poznaniu, Gdańsku i Warszawie. Pierwsza edycja była emitowana w sobotę o 19.05 i w niedziele o 20.30 na antenie Polsatu od 5 kwietnia. W finale wygrała Alicja Janosz, która zdobyła 40% głosów telewidzów. Po programie wytwórnia BMG Poland wydała album kompilacyjny pt. "Idol – Top 10" zawierający ulubione piosenki w wykonaniu finalistów. Pierwszą edycję oglądało


Question: jakie cechy ma kod genetyczny?

Answer: Trójkowy – trzy leżące obok siebie nukleotydy tworzą podstawową jednostkę informacyjną (triplet, inaczej kodon).

Context: Kod genetyczny – reguła, według której informacja genetyczna, zawarta w sekwencji nukleotydów kwasu nukleinowego (DNA lub RNA), w komórkach wszystkich organizmów może ulegać „tłumaczeniu” na kolejność aminokwasów w ich białkach w procesie biosyntezy białek (a konkretnie transkrypcji i translacji). Kodon, utworzony przez trzy kolejne zasady azotowe nukleotydów w kwasie nukleinowym koduje jeden aminokwas w łańcuchowej strukturze białka. Jednak trzem kodonom (UAA, UAG i UGA) nie odpowiadają żadne aminokwasy. Kodony te, zwane terminacyjnymi albo kodonami nonsensowymi, kodują polecenie przerwania biosyntezy peptydu (białka). Np. w sekwencji zasad AAAAAAUAA kodon UAA jest kodonem STOP (w mRNA; jego odpowiednikiem w DNA jest „TAA”). == Cechy kodu genetycznego == # Trójkowy – trzy leżące obok siebie nukleotydy tworzą podstawową jednostkę informacyjną (triplet, inaczej kodon). #


Question: do jakiej rodziny należy hiena?

Answer: Hienowate (Hyaenidae)

Context: Hienowate (Hyaenidae) – rodzina dużych ssaków drapieżnych z podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w rzędzie drapieżnych (Carnivora). == Zasięg występowania == Obecny zasięg występowania przedstawicieli tej rodziny obejmuje tereny Afryki na południe od Sahary, Półwysep Arabski, Azję Mniejszą, Pakistan i Indie. Jeszcze w plejstocenie zasiedlały całą Europę z Wyspami Brytyjskimi włącznie oraz Azję wraz z południowymi rejonami Syberii. Jeden gatunek hien ("Chasmaporthetes ossifragus") zasiedlił również Amerykę Północną. == Wygląd == Hieny mają bardzo charakterystyczną sylwetkę ciała: przód jest wyraźnie masywniejszy i wyższy, co nadaje im wrażenie zgarbionych. Jest to spowodowane tym, że mięśnie przednich łap, barków, szyi i głowy są bardzo silnie rozwinięte. Tylne łapy są nieco krótsze i mniej umięśnione. Pysk hien jest stosunkowo krótki, bardzo masywny, z silnym uzębieniem (u


Question: w jakich regionach polski występuje krzemień?

Answer: W Polsce występuje w postaci konkrecji (do 2 m) lub warstw w obrębie skał górnojurajskich (oksford, kimeryd), głównie w rejonie Krzemionek Opatowskich oraz w północno-wschodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich.

Context: Krzemień pasiasty – ozdobna odmiana krzemienia odznaczająca się koncentrycznym, mniej lub bardziej regularnym ułożeniem ciemnych i jasnych smug lub warstewek, często tworzących bardzo atrakcyjny wzór. == Opis == W Polsce występuje w postaci konkrecji (do 2 m) lub warstw w obrębie skał górnojurajskich (oksford, kimeryd), głównie w rejonie Krzemionek Opatowskich oraz w północno-wschodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich. Rzadziej spotykany jest w skałach górnojurajskich pozostałych części obrzeża Gór Świętokrzyskich. Występuje też we wtórnych złożach, przyniesiony tam przez lądolód. Głównym składnikiem polskiego krzemienia pasiastego jest krzemionka (95%), a w jej obrębie dominuje kwarc, natomiast chalcedon występuje podrzędnie. Pasiastość wynika ze zmiennej ilości mikroporów, partie jaśniejsze mają ich dużo, a ciemniejsze - mniej. Geneza polskich krzemieni pasiastych nie jest do końca wyjaśniona, sądzi się


Question: kto zorganizował akcje pod arsenałem?

Answer: Akcja została zaplanowana przez Tadeusza Zawadzkiego ps. „Zośka”.

Context: Akcja pod Arsenałem – akcja zbrojna Grup Szturmowych Szarych Szeregów o kryptonimie „Meksyk II” przeprowadzona 26 marca 1943 w pobliżu Arsenału u zbiegu ulic: Bielańskiej, Długiej i Nalewki w Warszawie. W jej wyniku uwolniono podharcmistrza Jana Bytnara „Rudego” oraz 20 innych więźniów przewożonych po przesłuchaniach z siedziby Gestapo w alei J. Ch. Szucha 25 do więzienia Pawiak przy ul. Dzielnej 24/26. Akcja została zaplanowana przez Tadeusza Zawadzkiego ps. „Zośka”. Jej dowódcą był Stanisław Broniewski ps. „Orsza”. == Geneza == W nocy z 18 na 19 marca 1943 Gestapo aresztowało dowódcę Hufca „Praga” warszawskich Grup Szturmowych Henryka Ostrowskiego „Heńka” wraz z jego poślubioną kilka tygodni wcześniej żoną Walentyną. W mieszkaniu Ostrowskich przy ul. Osieckiej 31 Niemcy znaleźli materiały wybuchowe, broń i


Question: jakie nowele napisał henryk sienkiewicz?

Answer: kolejna nowela "Bartek Zwycięzca".

Context: W 1882 Henryk Sienkiewicz nawiązał współpracę z dziennikiem „Słowo” (pismo o tendencjach konserwatywno-szlacheckich) i początkowo był nawet jego redaktorem naczelnym. Tam w miesiącach luty-marzec ukazała się w prasie kolejna nowela "Bartek Zwycięzca". W 1880 napisał utwór historyczny "Niewola tatarska" i pracował nad powieścią historyczną "Ogniem i mieczem". W liście do redaktora krakowskiej gazety „Czas” Stanisława Smolki z 1 lutego 1884 pisał: „Co do powieści wielkiej, ta będzie nosiła prawdopodobnie tytuł "Wilcze gniazdo". Rzecz dzieje się za Jana Kazimierza, w czasie insurekcji kozackiej.” Wspomniana w liście powieść "Wilcze gniazdo" ukazała się ostatecznie w odcinkach na łamach „Słowa” od 2 maja 1883 do 1 marca 1884 pod tytułem "Ogniem i mieczem". Była jednocześnie drukowana w warszawskim „Słowie” i krakowskim „Czasie”. Powieść ta


Question: kto to venom?

Answer: Venom – fikcyjna postać występująca w serii komiksów Marvela.

Context: Venom – fikcyjna postać występująca w serii komiksów Marvela. Jest jednym z głównych przeciwników Spider-Mana. == Nosiciele == Venom to pozaziemska forma życia, która potrafi egzystować w symbiozie z człowiekiem. Symbiont pojawił się po raz pierwszy w komiksie w The Amazing Spider-Man #252, ale według chronologii uniwersum Marvela w „Superbohaterowie Marvela: Tajne Wojny” #8, a jako Venom w The Amazing Spider-Man #299. Łączył się z kilkoma postaciami komiksowymi, z których część była w związku z tym przeciwnikami Spider-Mana: * Na początku nosicielem symbionta był sam Spider-Man. * Eddie Brock – dziennikarz, który nienawidził Petera Parkera (Spider-Mana). Eddie obwiniał Parkera o stratę pracy, domu i pogorszenie zdrowia, natomiast symbiont stracił żywiciela, którym wcześniej był Peter. * Angelo Fortunato – chłopiec, któremu


Question: kiedy zakończyły się prześladowania chrześcijan?

Answer: Prześladowania te trwały głównie do IV wieku, kiedy to chrześcijaństwo zostało zalegalizowane przez cesarza Konstantyna Wielkiego, lecz także później męczennikami za wiarę bywali chrześcijańscy misjonarze oraz neofici.

Context: Prześladowania chrześcijan – zwalczanie chrześcijaństwa i jego wyznawców, w tym ich fizyczna eksterminacja, która miała miejsce m.in. w pierwszych wiekach w Cesarstwie Rzymskim oraz obecnie w wielu krajach Trzeciego Świata. Pierwsi chrześcijanie byli prześladowani zarówno przez żydów, z których religii chrześcijaństwo się wywodzi, jak też przez Imperium rzymskie, na którego terenie rozwijała się ta nowa religia. Prześladowania te trwały głównie do IV wieku, kiedy to chrześcijaństwo zostało zalegalizowane przez cesarza Konstantyna Wielkiego, lecz także później męczennikami za wiarę bywali chrześcijańscy misjonarze oraz neofici. W czasach współczesnych chrześcijanie są prześladowani przez islamistów, na przykład w Iraku oraz hinduistów, a także przez państwa ateistyczne, np. w Korei Północnej, czy przed laty w Albanii i ZSRR. Jak szacuje chrześcijańska organizacja fundacja Open Doors,


Question: czyim ojcem był szymon z cyreny?

Answer: jego synami byli Aleksander i Rufus.

Context: Szymon Cyrenejczyk – według relacji ewangelicznych przypadkowy przechodzień, którego żołnierze rzymscy zmusili do pomocy Jezusowi w niesieniu krzyża. Szymona Cyrenejczyka wspominają Ewangelie: Mt 27,32; Mk 15,21 i Łk 23,26; jego synami byli Aleksander i Rufus. == Szymon Cyrenejczyk w literaturze == * Kazimierz Braun (reżyser), "Cyrenejczyk" (wiersz) * Giovanni Papini, "Cyrenejczyk" (opowiadanie)


Question: co oznacza słowo islam?

Answer: Słowo "islam" w języku arabskim oznacza "poddanie się woli Boga".

Context: Islam (, "al-islām") – religia monoteistyczna, na początku XXI w. druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Allaha do ludzi. Islam bywa określany jako mahometanizm. Słowo "islam" w języku arabskim oznacza "poddanie się woli Boga". Islam ma wspólne korzenie z judaizmem i chrześcijaństwem. Zgodnie z nauką proroka Mahometa objawienie przekazane Żydom i chrześcijanom przez Abrahama, Mojżesza i Jezusa powinno zostać ponowione i uzupełnione. Muzułmanie wierzą, że wersety Koranu zostały stopniowo objawione Mahometowi poprzez Archanioła Gabriela (arab. "Dżibril") pomiędzy 610 r. n.e., a jego śmiercią 8 czerwca 632 roku. Podstawę islamu tworzy pięć zasad i obowiązków muzułmanina: * wyznanie wiary w jedynego Boga


Question: gdzie mieszkają jeże?

Answer: Jeż europejski zamieszkuje widne lasy z bogatym podszyciem, zarośla, obrzeża obszarów zabudowanych, także parki miejskie i ogrody.

Context: jeże z Europy Wschodniej – białymi. Silny podskórny mięsień okrężny umożliwia zwijanie się w kulę i pionowe ustawienie kolców, co w znacznym stopniu zabezpiecza jeże przed naturalnymi wrogami. Wydłużony pysk jest zaopatrzony w ostre zęby, za pomocą których jeż radzi sobie nie tylko z dżdżownicami, ale również zagryza węże. Oczy małe i wypukłe, część twarzowa w kształcie stożka zakończona jest zawsze wilgotnym nosem stanowiącym narząd dotyku. == Środowisko == Jeż europejski zamieszkuje widne lasy z bogatym podszyciem, zarośla, obrzeża obszarów zabudowanych, także parki miejskie i ogrody. Wiele jeży ginie na drogach, gdyż chętnie przebywają one na obrzeżach wsi i małych miasteczek, gdzie znajdują pożywienie, a także wykorzystują pryzmy kompostowe i inne kryjówki do przezimowania. W odróżnieniu od innych, mniejszych gatunków


Question: w jakim środowisku żyje głuptak?

Answer: Tropikalne i subtropikalne suche wyspy na Pacyfiku.

Context: razie deficytu pożywienia zapuszcza się do Kalifornii (USA) i północnego Chile. * "S. n. excisa" – Galapagos. === Środowisko === Tropikalne i subtropikalne suche wyspy na Pacyfiku. == Pożywienie == Żywi się rybami, po które nurkuje, czasem z dużej wysokości. Zjada także kałamarnice. Poluje pojedynczo, parami lub w większych grupach – ptaki współpracują wtedy ze sobą przy chwytaniu zdobyczy. == Lęgi == ; Zachowania godowe: Samiec odbywa loty godowe wokół terytorium oraz tańczy przed samicą prezentując swoje niebieskie nogi. Przynosi samicy materiał na gniazdo. ; Gniazdo: Na ziemi. Gniazduje kolonijnie, ale zachowuje dystans pomiędzy poszczególnymi gniazdami. ; Jaja: Samica składa 2–3 jaja. ; Wysiadywanie: Jaja są wysiadywane przez oboje rodziców przez ok. 41 dni. Jako że głuptak niebieskonogi nie posiada


Question: co zostało zastąpione przez żarówkę?

Answer: uliczne latarnie olejowe, naftowe i gazowe

Context: Henry Barton polecił w 1417 "rozwieszać każdego wieczora zimą latarnie ze światłami pomiędzy Hallowtide i Candlemasse". Dopiero jednak w XIX wieku coraz powszechniejsza dostępność z jednej strony nafty i wynalezionej przez Łukasiewicza lampy naftowej, zaś z drugiej – gazu miejskiego pozwoliła na użycie tych paliw do oświetlania skrzyżowań i ulic (pierwsze latarnie gazowe zainstalowano w Londynie 1 maja 1814, według innych źródeł – już w 1809; w Paryżu w 1819). Dla porównania, na ziemiach polskich latarnie olejowe instalowano jeszcze w I poł. XIX w., np. w Opolu od 1827 i Łodzi – od 1835 (zob. kalendarium miasta). Później, wraz z postępem elektryfikacji, uliczne latarnie olejowe, naftowe i gazowe zostały niemal wszędzie zastąpione lampami elektrycznymi, najpierw łukowymi (na placu Zgody w


Question: ile odcinków liczył serial niania?

Answer: Zrealizowano łącznie 134 z 147 oryginalnych odcinków

Context: Niania – polski serial komediowy w reżyserii Jerzego Bogajewicza, emitowany na antenie telewizji TVN od 10 września 2005 do 24 października 2009, oparty na amerykańskim oryginale "The Nanny" na licencji CBS, który emitowany był w latach 90. XX w. == Produkcja serialu == Scenariusz serialu został oparty na oryginalnej wersji skryptu napisanej przez Petera Marca Jacobsona i Fran Drescher, odtwórczynię głównej roli (Fran Fine) w amerykańskiej wersji. W tytułową postać w polskiej adaptacji wcielała się Agnieszka Dygant, łącznie blisko 300 osobistości. Zdjęcia do serialu realizowano od 19 lipca 2005. Zrealizowano łącznie 134 z 147 oryginalnych odcinków, które podzielono na 9 sezonów po 15 odcinków w każdym. Jesienią 2008 zrealizowano 100. odcinek serialu, co było okazją do przylotu do Polski twórców


Question: z jakich składników powstaje mosiądz?

Answer: stop miedzi i cynku, zawierający 10–45% cynku. Może zawierać dodatki innych metali, takich jak ołów, glin, cyna, mangan, żelazo, chrom oraz krzem.

Context: Mosiądz – stop miedzi i cynku, zawierający 10–45% cynku. Może zawierać dodatki innych metali, takich jak ołów, glin, cyna, mangan, żelazo, chrom oraz krzem. Topi się w temp. poniżej 1000 °C (zależnie od gatunku). Powyżej temperatury 907 °C główny składnik stopowy mosiądzu tj. cynk zaczyna parować powodując tworzenie się zgaru. Mosiądz ma kolor pomarańczowożółty, przy mniejszych zawartościach cynku zbliżający się do naturalnego koloru miedzi. Stop ten jest odporny na korozję, ciągliwy, łatwy do obróbki plastycznej. Posiada dobre właściwości odlewnicze. W niektórych zastosowaniach jego wadą jest stosunkowo duża gęstość (8,44–8,75 g/cm³). Z mosiądzu wytwarza się armaturę, osprzęt odporny na wodę morską, np. śruby okrętowe, a także amunicję, okucia budowlane, w szczególności klamki. Ponadto elementy maszyn w przemyśle maszynowym, samochodowym, elektrotechnicznym, okrętowym,


Question: ile części ma różaniec?

Answer: Dzieli się na trzy części: "radosną", "bolesną" i "chwalebną".

Context: niemieckiego luterańskiego teologa z XVI wieku. Ma identyczny układ z tradycyjnym katolickim różańcem, z tą jednak różnicą, że zamiast "Zdrowaś" odmawia się Modlitwę Jezusową: "Panie Jezu Chryste, Synu Boży, zmiłuj się nade mną grzesznikiem". Dzieli się na trzy części: "radosną", "bolesną" i "chwalebną". Rozpoczyna się znakiem krzyża, odmówieniem 1 "Wierzę", 1 "Ojcze nasz", 3 "Modlitw Jezusowych" i 1 "Chwała Ojcu". Zbudowany jest z "15 tajemnic", takich samych jak w katolickim "Różańcu" oprócz "4." i "5. tajemnicy chwalebnej", gdzie w "4. tajemnicy chwalebnej" zamiast "Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny" rozważana jest tajemnica "Świętych obcowanie", a w "5. tajemnicy chwalebnej" zamiast "Ukoronowania Najświętszej Maryi Panny na Królową Nieba i Ziemi" rozważana jest tajemnica "Niebiańskie Jeruzalem". W poszczególnych dziesiątkach odmawia się 1 "Ojcze nasz",


Question: skąd pochodzi nazwa romantyzm?

Answer: Nazwa epoki wywodzi się z języka niemieckiego oraz języka francuskiego, w których "roman" oznacza powieść lub opowiadanie.

Context: rewolucja lipcowa (1830) we Francji, powstanie listopadowe (1830–1831) w Polsce, Wiosna Ludów (1848–1849), która ogarnęła szereg europejskich krajów, powstanie styczniowe (1863–1864) w Polsce. == Pochodzenia nazwy == Nazwa epoki wywodzi się z języka niemieckiego oraz języka francuskiego, w których "roman" oznacza powieść lub opowiadanie. Pojęcie "romantyzmu" zawdzięcza się braciom Augustowi i Friedrichowi Schlegelom a rozpowszechnienie słowa w Europie ich znajomej oraz pracodawczyni, Madame de Staël, autorki utworu "de l’Allemagne" (1818). == Idee == Siłą napędową romantyzmu była tęsknota za rajskim światem, poszukiwanym poza nudną codziennością, poczucie beznadziei, a nawet spalenia się w poszukiwaniu ideału, głównie idealnej miłości. W centrum romantycznego światopoglądu stał geniusz i uczucie. Idealizując sztukę, w artyście zaczęto dostrzegać twórcę niepodobnego do zwykłych ludzi, nieomal bliskiego istocie boskiej.


Question: kiedy jednostki miar znormalizowano w polsce?

Answer: one miary do dzisiejszych czasów, zostały wprowadzone na ziemiach zaboru pruskiego w 1872 – zaboru austriackiego w 1876. Na terenie zaboru rosyjskiego można ich było używać fakultatywnie od 1875.

Context: wprowadzenie jednostek metrycznych. O potrzebie ujednolicenia miar może świadczyć fakt sporych różnic między wartościami odpowiadającymi tej samej jednostce (o tej samej nazwie) w różnych układach. Należy podkreślić, że na tym samym obszarze i w tym samym czasie mogły być stosowane różne systemy miar. Jednostki metryczne, które stanowią ujednolicone miary do dzisiejszych czasów, zostały wprowadzone na ziemiach zaboru pruskiego w 1872 – zaboru austriackiego w 1876. Na terenie zaboru rosyjskiego można ich było używać fakultatywnie od 1875. Do ważniejszych systemów miar stosowanych w przeszłości w Polsce należały: * miary austriackie * miary galicyjskie * miary gdańskie * miary krakowskie * miary lwowskie – inna nazwa miar galicyjskich * miary nowopolskie * miary pruskie i niemieckie * miary rosyjskie * miary staropolskie


Question: gdzie leży miastko?

Answer: na Pomorzu Zachodnim, nad rzeką Studnicą

Context: Miastko (, ) – miasto w województwie pomorskim, w południowo-zachodniej części powiatu bytowskiego, położone na Pomorzu Zachodnim, nad rzeką Studnicą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miastko. Według danych z 30 czerwca 2019 roku Miastko miało 10 439 mieszkańców. == Położenie == Miastko leży na Pojezierzu Bytowskim, nad rzeką Studnicą (będącą lewym dopływem Wieprzy). W granicach miasta leży jezioro Lednik. Mimo że miasto znajduje się w woj. pomorskim, historycznie należy do Pomorza Zachodniego. W latach 1945–1946 miasto administracyjnie należało do woj. gdańskiego, w latach 1946–1950 do woj. szczecińskiego, w latach 1950–1975 do woj. koszalińskiego, a w latach 1975–1998 do woj. słupskiego. Miastko położone jest 220 km na północny wschód od Szczecina, 55 km na południe od Słupska, 45 km na zachód od Bytowa,


Question: jakie współrzędne geograficzne ma warszawa?

Answer: Skrajne punkty Warszawy mają długość geograficzną 20°51′06″E i 21°16′16″E, a szerokość geograficzną 52°05′52″N i 52°22′05″N.

Context: Skrajne punkty Warszawy mają długość geograficzną 20°51′06″E i 21°16′16″E, a szerokość geograficzną 52°05′52″N i 52°22′05″N. Stolica stanowi główne miasto monocentrycznej aglomeracji warszawskiej. Liczba jej mieszkańców, zależnie od sposobu zdefiniowania jej granic, wynosi od 2,6 do 3,5 mln. Jest to największe po aglomeracji śląskiej skupisko ludności w Polsce. Na obszarze aglomeracji warszawskiej znajduje się około 20 miast. == Warunki naturalne == === Rzeźba terenu === Charakterystyczna dla krajobrazu miasta jest wysoka na 6–25 m skarpa wiślana, stanowiąca lewobrzeżną krawędź erozyjną Równiny Warszawskiej. W północnej części Warszawy skarpa biegnie w pobliżu Wisły natomiast w południowej (Mokotów, Ursynów) odsuwa się od rzeki. Najwyższą wysokość (ok. 25 m) ma w części środkowej, na odcinku od kościoła św. Anny do Belwederu. Na obszarze miasta znajduje


Question: gdzie miała początek logistyka?

Answer: Termin "Logistyka" początkowo związany był z wojskiem.

Context: Mówi się również o formule 4C związanej z klientem ("customer"): jego potrzeby, koszty, wygoda zakupu, dostarczone informacje. W ramach przedsiębiorstwa mówi się o systemie logistycznym. Podejście logistyczne można podzielić na dwa typy: * podejście klasyczne (patrzenie na interesy poszczególnych elementów z osobna) * podejście integracyjne (całościowe) patrzenie przez pryzmat całości. == Historia == Termin "Logistyka" początkowo związany był z wojskiem. Pojawił się on jako jeden z elementów sztuki prowadzenia walki (obok strategii i taktyki) już w X wieku w traktacie wojennym cesarza Bizancjum Leona VI pt. "Sumaryczne wyłożenie sztuki wojennej". Współczesne znaczenie logistyki wojskowej zapoczątkowane zostało w opublikowanym w 1838 roku dzieła "Zarys sztuki wojennej" Antoine-Henriego Jominiego. Koncepcja logistyki biznesowej (cywilnej) wywodzi się z logistyki wojskowej. W obszarze zainteresowań znalazła


Question: w co był ubrany plastuś z pamiętnika tosi?

Answer: e, zielone, plastelinowe slipy.

Context: Plastuś – fikcyjna postać, znana z twórczości Marii Kownackiej (książek "Plastusiowy pamiętnik" i "Przygody Plastusia") oraz serii filmów animowanych. == Postać Plastusia == Jest maleńkim ludzikiem z plasteliny - całym pomarańczowym, nosi małe, zielone, plastelinowe slipy. Ulepiła go Tosia, mała dziewczynka uczęszczająca do pierwszej klasy. Plastuś ma duże pomarańczowe uszy i mały nosek przypominający kartofelek, mieszka w Tosinym piórniku wraz ze swoimi sąsiadami: Ołówkiem, Gumką Myszką, Stalówkami, Piórem, Scyzorykiem, Linijką i Kredkami.


Question: skąd nazwa pierogi ruskie?

Answer: wywodzi się od Rusi Czerwonej (Galicja Wschodnia).

Context: Pierogi ruskie – popularny wśród Polaków w Polsce i na Rusi rodzaj pierogów, których nazwa wywodzi się od Rusi Czerwonej (Galicja Wschodnia). Nazwy nie należy łączyć, jak to często się czyni, z Rosją, gdzie ten typ pierogów nie jest znany. Dawniej popularne wśród Polaków mieszkających na terenach Rusi (województwa ruskiego Korony Królestwa Polskiego, następnie w Rzeczypospolitej). Na Ukrainie pierogi te bywają zwane „polskimi”. Ciasto przygotowuje się z mąki, wody i soli (czasem także jaj), a farsz z masy twarogowo-ziemniaczanej z dodatkiem soli, pieprzu i podsmażonej cebuli. Ciasto rozwałkowuje się do grubości około 2 mm, farsz oblepia się ciastem i gotuje w wodzie. Potrawę podaje się ze skwarkami, smażoną cebulą lub śmietaną. We Lwowie popularne było podawanie pierogów ruskich posypanych kminkiem.


Question: jaki znak nakazu różni się kształtem od pozostałych?

Answer: C-17 „Nakazany kierunek jazdy dla pojazdów z materiałami niebezpiecznymi”

Context: Znaki nakazu – znaki drogowe wyrażające ustalenia organizacji ruchu w postaci wskazania wymaganego sposobu jazdy oraz obowiązków uczestnika ruchu. == Znaki nakazu w Polsce == W Polsce znaki nakazu określa "Rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych" (), a zakres ich stosowania – załącznik nr 1 do "Rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach" (). Mają kształt koła (z wyjątkiem znaków C-17 „Nakazany kierunek jazdy dla pojazdów z materiałami niebezpiecznymi”), z błękitnym tłem i białym obrazem (z wyjątkiem C-17). W całej Europie stosowany jest jednolity system symboli zgodny z Konwencją wiedeńską o znakach i sygnałach drogowych z 1968 r. (). Wspomniana konwencja dopuszcza także dla


Question: od kiedy reforma edukacji?

Answer: realizowana w Polsce od 1 września 1999

Context: Reforma systemu oświaty z 1999 roku – reforma struktury szkolnictwa realizowana w Polsce od 1 września 1999, która doprowadziła po trzech latach do przekształcenia obowiązującego od 1968 r. dwustopniowego systemu szkolnictwa w strukturę trzystopniową. Reforma była wprowadzana w ramach programu czterech reform opracowanego i wdrażanego przez rząd Jerzego Buzka. Od jego nazwiska reforma w mediach jest czasami nazywana "reformą Handkego". == Przygotowania do reformy == O potrzebie reformy oświaty mówiono od czasu zmian ustrojowych w Polsce przełomu lat. 80. i 90. XX wieku, która zastąpiła przepisy regulujące system oświaty uchwalone w czasach PRL-u: * wprowadzenie tzw. podstawy programowej i pewną dowolność opartych na niej programów nauczania, * zmiany w trybie przeprowadzania egzaminów po VIII klasie z „selekcyjnego” na „prognostyczny”, *


Question: kto jest prymasem w polsce?

Answer: abp Wojciech Polak

Context: Prymas Polski (łac. "Primas Poloniae") – tytuł przysługujący urzędującym arcybiskupom metropolitom gnieźnieńskim od 1417, podkreślający ich pierwszeństwo w polskim episkopacie i historyczną rolę, jaką pełnił prymas jako interrex i pierwszy książę Senatu I Rzeczypospolitej. Obecnym, 59. z kolei, prymasem Polski jest abp Wojciech Polak. == Historia == === Od końca średniowiecza do XIX wieku === Do 1367 metropolia gnieźnieńska była jedyną tego typu prowincją kościelną w Polsce, dlatego też arcybiskupa gnieźnieńskiego uznawano za jedynego zwierzchnika całego polskiego Kościoła. Po powstaniu metropolii w Haliczu, przeniesionej później do Lwowa, zaistniała konieczność rozwiązania kwestii pierwszeństwa wśród biskupów tytułem prymasa. Prawdopodobnie na synodzie prowincjonalnym w Wieluniu w 1414 ustalono zasadę pierwszeństwa metropolity gnieźnieńskiego przed lwowskim ze względu na starszeństwo Gniezna. Właściwe ustanowienie godności prymasowskiej


Question: co to jest triple double?

Answer: Triple-double jest najwyższym osiągnięciem z tzw. double (czyli zdobyciem przez jednego zawodnika w ciągu jednego meczu wartości co najmniej 10 w określonej liczbie kategorii statystycznych), które zdobyto w Polskiej Lidze Koszykówki.

Context: styczniu 2006 roku), triple-double notowano także w spotkaniach II ligi. Triple-double jest najwyższym osiągnięciem z tzw. double (czyli zdobyciem przez jednego zawodnika w ciągu jednego meczu wartości co najmniej 10 w określonej liczbie kategorii statystycznych), które zdobyto w Polskiej Lidze Koszykówki. W europejskich najwyższych poziomach rozgrywek ligowych prawdopodobnie jedynym zawodnikiem, który osiągnął quadruple-double był Derrick Lewis (w 1990 roku w meczu ligi Pro A), a quintuple-double w rywalizacji zawodowców nie osiągnął dotychczas żaden koszykarz. Z kolei w męskich centralnych rozgrywkach ligowych w Polsce najwyższym osiągnięciem jest quadruple-double – od czasu wprowadzenia oficjalnych statystyk jedynymi zawodnikami, którzy je osiągnęli są Mariusz Konopatzki z Asseco Gdynia i Tomasz Nowakowski z Pogoni Prudnik. Konopatzki 18 lutego 2017 w meczu II ligi z TKM


Question: kto jest córką elżbiety starosteckiej?

Answer: Annę Marię

Context: roku. === Kariera muzyczna === Starostecka nagrała kilka piosenek, między innymi "Za rok, może dwa", z którą wystąpiła na festiwalu w Opolu w 1978 roku oraz " Precz z moich oczu" pochodzącą z filmu "Trędowata" do słów Adama Mickiewicza. Nagrała także płytę "Kolędy" w aranżacji Włodzimierza Korcza. Na płycie "Piosenki jeszcze Starszych Panów" można usłyszeć cztery piosenki w wykonaniu Starosteckiej. W 1981 roku wzięła udział w nagraniu bajki muzycznej "Wyprawa Tapatików" autorstwa Marty Tomaszewskiej. === Rodzina === Pradziadek aktorki Wojciech Doktorowicz pochodził z Litwy. Jej dwaj wujowie zginęli podczas II wojny światowej. Jest żoną Włodzimierza Korcza, kompozytora, z którym ma syna Kamila Jerzego (ur. 1971) oraz córkę Annę Marię (ur. 1982). Mieszka w Warszawie, na Żoliborzu. == Filmografia == ==


Question: gdzie produkowano wsk?

Answer: Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego PZL w Świdniku.

Context: WSK – marka polskich motocykli popularnych i produkowanych w latach 1955–1985 przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego PZL w Świdniku. == Historia == Nazwa i znak firmowy pochodziły wprost od nazwy producenta: Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku, gdzie dla zaspokojenia potrzeb rynku w 1955 roku zlokalizowano dodatkową produkcję motocykli M06. Motocykle WSK M06 do 1957 roku nie różniły się od tych produkowanych przez Warszawską Fabrykę Motocykli, jednak w późniejszych latach konstruktorzy z WSK zaczęli konkurować z "głównym producentem" pod względem stosowanych rozwiązań i modernizacji i to na tyle skutecznie, że zaprezentowany na Targach Poznańskich wiosną 1964 roku zmodernizowany model M06 zachowując tę samą cenę co WFM miał solidny widelec teleskopowy z tłumieniem olejowym, pełnobębnowe hamulce, większy reflektor i wzmocnioną ramę. Stało się


Question: kto zbudował świetlówkę?

Answer: Pierwszą w świecie świetlówkę (emitującą bladozielone światło), stworzył w 1935 roku Arthur Compton z General Electric

Context: Świetlówka, lampa fluorescencyjna – lampa wyładowcza, w której światło emitowane jest przez luminofor wzbudzony przez promieniowanie ultrafioletowe powstałe wskutek wyładowania jarzeniowego w rurze wypełnionej gazem. == Historia == Prace nad zbudowaniem lampy zaczęły się w latach 30. XX wieku. Badaniami luminescencji zajmowali się wybitni fizycy – w Polsce Stefan Pieńkowski. Pierwszą w świecie świetlówkę (emitującą bladozielone światło), stworzył w 1935 roku Arthur Compton z General Electric, a w 1939 zaprezentował zestaw świetlówek na wystawie w Nowym Jorku. == Konstrukcja == Jest to lampa elektryczna mająca najczęściej kształt rury, pokrytej od wewnątrz luminoforem, wypełnionej parami rtęci i argonem, w której źródłem świecenia jest promieniowanie widzialne emitowane przez warstwę luminoforu pokrywającego wewnętrzną powierzchnię rury. Wyładowania zachodzące pomiędzy elektrodami wolframowymi zabudowanymi przy końcach


Question: co to jest absolwent?

Answer: osoba, która ukończyła pewien etap edukacji w jednostce organizacyjnej, wchodzącej w skład systemu oświaty.

Context: Absolwent (z „kończący”) – osoba, która ukończyła pewien etap edukacji w jednostce organizacyjnej, wchodzącej w skład systemu oświaty. Ukończenie danego etapu edukacji łączy się zazwyczaj z uzyskaniem dyplomu i uprawnienia do podjęcia nauki w niektórych innych placówkach oświatowych, zazwyczaj uczelni wyższego rzędu lub wykonywania określonego zawodu.


Question: co robi młynarz?

Answer: zajmujący się mieleniem ziarna zbóż na mąkę lub przerobem zbóż na kasze i płatki

Context: * młynarz – pozycja zawodnika w rugby union * młynarz – rzemieślnik zajmujący się mieleniem ziarna zbóż na mąkę lub przerobem zbóż na kasze i płatki * Młynarz – skała na Górze Zborów w Podlesicach * Młynarz – szczyt w Tatrach Wysokich * Młynarz – szczyt w Karkonoszach * Młynarz – szczyt w Górach Kruczych


Question: kiedy odbył się pierwszy mecz piłki nożnej?

Answer: Mecz piłkarski Szkocja – Anglia był pierwszym oficjalnym meczem międzypaństwowym w historii piłki nożnej. Odbył się 30 listopada 1872 w Szkocji na boisku Hamilton Crescent w Glasgow.

Context: Mecz piłkarski Szkocja – Anglia był pierwszym oficjalnym meczem międzypaństwowym w historii piłki nożnej. Odbył się 30 listopada 1872 w Szkocji na boisku Hamilton Crescent w Glasgow. Mecz, który oglądało 4 tysiące osób, zakończył się remisem 0:0. == Tło == W latach 1870–1872 odbyło się pięć nieoficjalnych spotkań pomiędzy Anglią a Szkocją: Zawodnicy reprezentujący w tych meczach Szkocję pochodzili przede wszystkim z okolic Londynu, choć zaproszeni byli również piłkarze z samej Szkocji. Jedynym graczem ze szkockiego klubu był Robert Smith z Queen’s Park z Glasgow. Zagrał on w trzech z pięciu spotkań. Piłkarz Charles William Alcock był oburzony, że w meczach zagrali prawie sami Szkoci mieszkający w Anglii, dlatego zaproponował rozegranie jeszcze jednego spotkania. Wyzwania podjął się szkocki klub Queen’s


Question: gdzie odbarczamy odmę?

Answer: nakłucie jamy opłucnej przy pomocy igły lub drenu, najczęściej w drugiej przestrzeni międzyżebrowej w linii środkowo-obojczykowej i podłączeniu do układu ssącego.

Context: też spowodowana jest przebiciem miąższu płucnego lub ściany klatki piersiowej przez ciało obce lub żebro. Mała odma zamknięta nie wymaga leczenia. Duża odma, określana jako spadnięcie więcej niż 25% płuca po jednej stronie, wymaga odbarczenia. Odessanie powietrza wykonuje się przez nakłucie jamy opłucnej przy pomocy igły lub drenu, najczęściej w drugiej przestrzeni międzyżebrowej w linii środkowo-obojczykowej i podłączeniu do układu ssącego. Odma zamknięta może nawracać na skutek pękania kolejnych lub tego samego pęcherza rozedmowego lub też na skutek przebijania miąższu płucnego przez fragment kostny. Wymagana jest wtedy interwencja operacyjna, polegająca na wycięciu pęcherzy rozedmowych, wytworzeniu zrostów w opłucnej lub usunięciu fragmentu kostnego. == Odma otwarta == Występuje na skutek przebicia ściany klatki piersiowej i pozostawienia ziejącej rany mającej połączenie z


Question: jak nazywa sie program ktory wykonuje instrukcje?

Answer: procesorowi

Context: go w pamięci operacyjnej komputera i wskazaniu procesorowi adresu pierwszej instrukcji. Po tych czynnościach procesor będzie wykonywał kolejne instrukcje programu, aż do jego zakończenia. Program może zakończyć się w dwojaki sposób: * poprawnie – zgodnie z życzeniem twórcy programu i jego użytkownika; * błędnie – z powodu awarii sprzętu bądź wykonania przez program niedozwolonej operacji, np. dzielenia przez zero lub próby zmiany programu. Program komputerowy będący w trakcie wykonania nazywany jest procesem lub zadaniem. Specjalnym rodzajem programu komputerowego jest system operacyjny (występujący często jako zbiór programów). Odpowiada on za opisaną wyżej czynność ładowania i uruchamiania programu. System operacyjny jest jedynym programem sprawującym kontrolę nad sprzętem. Zarządza on zasobami systemu komputerowego (takimi jak pamięć, czas procesora, dostęp do urządzeń peryferyjnych), przydzielając


Question: kto jest autorem piosenki kolorowe jarmarki?

Answer: Janusza Laskowskiego

Context: "Kolorowe jarmarki" – utwór muzyczny i jeden z największych przebojów Janusza Laskowskiego, skomponowany przez samego piosenkarza do słów Ryszarda Ulickiego i wydany w 1977. Laskowski za wykonanie piosenki odebrał nagrodę dziennikarzy na 15. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu w 1977. Utwór w nowej aranżacji i w wykonaniu Maryli Rodowicz stał się również ogólnopolskim przebojem.


Question: komu przypisuje się autorstwo psalmów?

Answer: tradycja żydowska i chrześcijańska przypisywała królowi Dawidowi.

Context: inne. Psalmy są wybitnym pomnikiem literatury starożytnego Izraela, lecz przede wszystkim stanowią dokument pobożności żydowskiej czasów starożytnych. Chrześcijanie upatrują w wielu psalmach proroctw dotyczących życia i mesjańskiego posłannictwa Jezusa Chrystusa. Psalmy stały się wzorem dla chrześcijańskiej poezji religijnej, były też tłumaczone przez wybitnych poetów. == Autorstwo Księgi Psalmów == Zebranie psalmów i autorstwo wielu z nich tradycja żydowska i chrześcijańska przypisywała królowi Dawidowi. Część psalmów zawiera w pierwszym wierszu imiona różnych osób. Są one poprzedzone przyimkiem "le" (np. "leDawid"), który interpretowano tradycyjnie jako "lamed auctoris" tzn. oznaczający autora. O dawnej tradycji świadczy przekład Wulgaty, w którym imiona znalazły się w dopełniaczu (np. „Dawidowy”), mimo że Septuaginta stosowała w tym miejscu celownik. Najwięcej, bo 73 psalmy, ma w tytule imię Dawida.


Question: gdzie lezy kosowo mapa?

Answer: Kosowo leży w środkowej części Półwyspu Bałkańskiego.

Context: Kosowo jest niewielkim spornym terytorium (niezależnym państwem lub autonomiczną prowincją Serbii), położonym w środkowej części Półwyspu Bałkańskiego. Jego obszar jest w większości górzysty i cechuje go klimat podzwrotnikowy. == Powierzchnia, położenie i granice == Powierzchnia – 10 908 km². Położenie – Kosowo leży w środkowej części Półwyspu Bałkańskiego. Skrajne punkty: północny 43°16'N, południowy 41°51'N, zachodni 20°00'E, wschodni 21°41'E. Obszar o konturze lekko romboidalnym zbliżonym nieco do zarysu Czarnogóry i ma rozciągłość południkową o długości 157 km, a rozciągłość równoleżnikową – 144 km. Kosowo graniczy z następującymi państwami: * Albania – 111,8 km * Macedonia Północna – 158,7 km * Czarnogóra – 78,6 km * Serbia – 351,6 km Kosowo to region śródlądowy, a do najbliższego morza (Morze Adriatyckie) od jego


Question: z czego najbardziej jest dzisiaj znany mikołaj kopernik?

Answer: Kopernik jest najbardziej znany jako astronom – twórca heliocentrycznego modelu Układu Słonecznego i prawdopodobnie pierwszy heliocentryk w Europie od czasów starożytnej Grecji.

Context: , , (ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. przed 21 maja 1543 we Fromborku) – polski polihistor: prawnik, urzędnik, dyplomata, lekarz i niższy duchowny katolicki, doktor prawa kanonicznego, zajmujący się również astronomią i astrologią, matematyką, ekonomią, strategią wojskową, kartografią i filologią. Bywa też nazywany fizykiem i filozofem. Kopernik jest najbardziej znany jako astronom – twórca heliocentrycznego modelu Układu Słonecznego i prawdopodobnie pierwszy heliocentryk w Europie od czasów starożytnej Grecji. Autor dzieła "De revolutionibus orbium coelestium" ("O obrotach sfer niebieskich") przedstawiającego szczegółowo jego wizję Wszechświata. Prace Kopernika – inaczej niż wcześniejsze koncepcje Arystarcha z Samos – dokonały przełomu i wywołały jedną z najważniejszych rewolucji naukowych od czasów starożytnych, nazywaną przewrotem kopernikańskim. Z tego powodu heliocentryzm bywa nazywany kopernikanizmem, a kosmologiczno-filozoficzny


Question: od czego wywodzi się nazwa ping pong?

Answer: od charakterystycznego dźwięku odbijanej piłeczki

Context: też popularne nazwy powstałe od charakterystycznego dźwięku odbijanej piłeczki, takie jak "ping pong" czy "whiff whaff". Ta pierwsza została nawet zastrzeżona w 1901 roku przez angielskiego producenta sprzętu J. Jaques & Son Ltd. "Ping pong" był używany jako nazwa w czasie gry drogim sprzętem Jaquesa, choć w tym samym czasie inni producenci używali nazwy „tenis stołowy”. Podobna sytuacja miała miejsce w Stanach Zjednoczonych, gdy Jaques sprzedał prawa do nazwy "ping pong" firmie "Parker Brothers". Kolejną zmianę wprowadził James Gibb, angielski entuzjasta tenisa stołowego, który po wycieczce do USA w 1901 zaczął używać piłeczki z celuloidu. Ważna data dla tenisa stołowego to rok 1903, kiedy to E.C. Goode wprowadził okładziny przyklejane do deski. Na początku XX wieku gra bardzo szybko się


Question: nad jaką rzeką leży poznań?

Answer: Poznań położony jest w zlewni Warty i jej dopływów

Context: wodne === Poznań położony jest w zlewni Warty i jej dopływów: Bogdanki, Cybiny, Głównej, Głuszynki-Kopli, Strumienia Junikowskiego i Różanego Potoku. Miasto posiada kilka większych jezior oraz kilkadziesiąt mniejszych zbiorników wodnych, zarówno pochodzenia naturalnego, jak i utworzonych sztucznie na terenach rekreacyjnych. Naturalne jeziora polodowcowe to Jezioro Kierskie i Strzeszyńskie, natomiast największymi zbiornikami sztucznymi są: Kilka mniejszych zbiorników istnieje także w zlewniach potoku Czapnicy i Różanego Potoku, a także w Dębinie. Duża liczba stawów znajduje się też na obszarach parkowych (np. w Parku Sołackim czy w Nowym Zoo). Na obszarze Poznania silnie zmieniono sieć hydrograficzną. Nie tylko zredukowano liczbę odnóg Warty, ale również zasypywano małe cieki, a niektóre, jak dolny bieg Bogdanki, Segankę czy Wierzbak wprowadzono do kanalizacji miejskiej. Mimo to dna


Question: co jest tematem malarstwa historycznego?

Answer: są wydarzenia historyczne związane z dziejami państw, narodów i wybitnych osobistości oraz zdarzenia rozgrywające się współcześnie.

Context: Malarstwo historyczne – przedstawienia malarskie, których tematem są wydarzenia historyczne związane z dziejami państw, narodów i wybitnych osobistości oraz zdarzenia rozgrywające się współcześnie. W szerszym rozumieniu malarstwo historyczne obejmuje również kompozycje religijne zaczerpnięte ze Starego i Nowego Testamentu oraz z legend i mitologii. Odmianą przedstawienia historycznego jest batalistyka. Najstarsze przedstawienia historyczne występują już w sztuce starożytnej (Egipt, Mezopotamia, Grecja). W średniowieczu pojawiają się w malowidłach ściennych i iluminacjach rękopisów. W okresie renesansu częstymi tematami stały się wydarzenia z historii starożytnej, uroczyste wjazdy posłów i władców, elekcje królów. Tematykę historyczną podejmowali m.in. Leonardo da Vinci, Tycjan, Michał Anioł, Albrecht Altdorfer. W dobie baroku popularność zyskały sceny batalistyczne oraz kompozycje gloryfikujące władców (Peter Paul Rubens, Nicolas Poussin, Charles Le Brun). Według teorii


Question: co znaczy utylizacja?

Answer: wykorzystanie odpadów jako surowców wtórnych. Potocznie utylizacja rozumiana jest jako zniszczenie lub unieszkodliwienie.

Context: Utylizacja (z fr. "utilisation") – wykorzystanie odpadów jako surowców wtórnych. Potocznie utylizacja rozumiana jest jako zniszczenie lub unieszkodliwienie. Typowym przykładem utylizacji jest proces przerobu padliny i wszelkiego rodzaju ubocznych produktów przemysłu mięsnego i rybnego na mączki pastewne (mięsno-kostna, z krwi, kostna, rybna, keratynowa), tłuszcze techniczne, żelatynę, kleje itp. W skali przemysłowej utylizacja padliny i odpadów zwierzęcych polega na ich rozgotowaniu pod ciśnieniem, wysuszeniu uzyskanej miazgi i oddzieleniu przez tłoczenie lub ekstrakcję tłuszczu. Oprócz znaczenia ekonomicznego utylizacja ma znaczenie sanitarne, gdyż likwiduje ewentualne ogniska chorób zakaźnych. == Historia gospodarowania odpadami == Pierwszym na świecie zakładem służącym do spalania odpadów była spalarnia w Paddington. Na fali fascynacji silnikami parowymi oraz z konieczności szybkiego usuwania odpadów miejskich zbudowano ją w 1870 roku. W


Question: w którym roku wydano dla miasta krakowa „porządki ogniowe?

Answer: 1374 r.

Context: Porządek ogniowy – zbiór przepisów przeciwpożarowych wydawanych przez władze miejskie bądź właścicieli miast. Ustalały one zasady zabezpieczania miasta przed pożarami oraz zasady walki z nimi. W Polsce pierwsze porządki ogniowe ustanawiano już w średniowieczu. Najstarszym ze znanych jest uchwalony w 1374 r. przez krakowską radę miejską.


Question: ile drużyn angielskich gra w pucharach?

Answer: mogą uczestniczyć wyłącznie angielskie i walijskie drużyny klubów Premier League oraz English Football League (92 zespoły klubowe).

Context: Puchar Ligi Angielskiej (ang. "EFL Cup", "League Cup", obecnie "Carabao Cup") – cykliczne piłkarskie rozgrywki pucharowe w Wielkiej Brytanii, utworzone w 1960 r. na podobieństwo Pucharu Anglii, w których mogą uczestniczyć wyłącznie angielskie i walijskie drużyny klubów Premier League oraz English Football League (92 zespoły klubowe). Organizatorem zmagań jest English Football League. Od sezonu 1981/82 rozgrywki przyjmują nazwę ich aktualnego sponsora tytularnego. Od edycji 2017/18 ich nazwa to Carabao Cup. Wcześniej marketingowe nazwy Pucharu Ligi Angielskiej brzmiały następująco: * Milk Cup (1981/82 do 1985/86) * Littlewoods Challenge Cup (1986/87 do 1989/90) * Rumbelows Cup (1990/91 i 1991/92) * Coca-Cola Cup (1992/93 do 1997/98) * Worthington Cup (1998/99 do 2002/03) * Carling Cup (od 2003/04 do 2011/12) * Capital One Cup


Question: co sie jada w meksyku?

Answer: Najpopularniejszymi spożywanymi przez Meksykanów roślinami były kukurydza, fasola, huautli, chia, nopal, chili, pomidory (odmiana zielona i czerwona), dynie, bataty, chayote, chilacayote, huauzontle, quelite, xicamatl, portulakę, romeritos, awokado, capulin, chirimoyę żółtą, chicozapote, tzw. „chiński granat”, guanabana, guajawa, mamey, pitaya, papaja, głóg, zapote (czarne oraz żółte), kakao, słonecznik, orzeszki ziemne, wanilia. W czasach przedhiszpańskich najpopularniejszymi zwierzętami, których mięso było spożywane przez mieszkańców Mezoameryki, był indyk oraz specjalnie do tego celu hodowany pies.

Context: pływających ogrodów (zwanych chinampas), dzięki którym można było uzyskiwać plony aż kilka razy w ciągu roku. Na nich uprawiano różnego rodzaju warzywa, kukurydzę, kwiaty. Najpopularniejszymi spożywanymi przez Meksykanów roślinami były kukurydza, fasola, huautli, chia, nopal, chili, pomidory (odmiana zielona i czerwona), dynie, bataty, chayote, chilacayote, huauzontle, quelite, xicamatl, portulakę, romeritos, awokado, capulin, chirimoyę żółtą, chicozapote, tzw. „chiński granat”, guanabana, guajawa, mamey, pitaya, papaja, głóg, zapote (czarne oraz żółte), kakao, słonecznik, orzeszki ziemne, wanilia. W czasach przedhiszpańskich najpopularniejszymi zwierzętami, których mięso było spożywane przez mieszkańców Mezoameryki, był indyk oraz specjalnie do tego celu hodowany pies. Nie hodowano wówczas znanych na kontynencie europejskim dużych zwierząt. Mięso udomowionego w Meksyku indyka stanowiło jedyny rodzaj drobiu Mezoameryki. W mieście Mexico, czyli Tenochtitlánie, żywiono się


Question: co studiował mickiewicz?

Answer: Studiował nauki humanistyczne na Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim – czołowej uczelni dla ziem Rzeczypospolitej zajętych przez Imperium Rosyjskie.

Context: domu Mickiewiczów prawdopodobnie zatrzymał się szef poczty polowej. Kilka miesięcy później ta sama Wielka Armia, pokonana przez Rosjan, zatrzymała się również w Nowogródku. W 1815 Mickiewicz wyjechał do Wilna w celu podjęcia studiów. Studiował nauki humanistyczne na Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim – czołowej uczelni dla ziem Rzeczypospolitej zajętych przez Imperium Rosyjskie. Studia podjął na Wydziale Nauk Fizycznych i Matematycznych, uczęszczając jednocześnie na wykłady Wydziału Nauk Moralnych i Politycznych oraz Literatury i Sztuk Wyzwolonych. Trudna sytuacja materialna rodziny po śmierci ojca skłoniła go do podjęcia nauki w uniwersyteckim Seminarium Nauczycielskim, co gwarantowało później zatrudnienie w szkołach carskich. Studia ukończył w 1819 ze stopniem magistra. Jeszcze w czasie studiów, w 1817, wraz z Tomaszem Zanem i grupą przyjaciół założył Towarzystwo Filomatyczne, które z


Question: czym jest wszczęcie postępowania administracyjnego?

Answer: Wszczęcie postępowania administracyjnego – moment inicjujący postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji.

Context: Wszczęcie postępowania administracyjnego – moment inicjujący postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji. W polskim kodeksie postępowania administracyjnego opisany w art. 61-66. == Sposoby wszczęcia == Postępowanie administracyjne może być wszczęte zasadniczo na dwa sposoby - z urzędu lub na żądanie strony. O tym, kto w danym przypadku ma wystąpić z inicjatywą, decydują przepisy prawa administracyjnego materialnego. Regułę stanowi wszczęcie na żądanie strony gdy sprawa dotyczy przyznania jej jakiegoś uprawnienia oraz z urzędu gdy przedmiotem postępowania jest nałożenie na stronę obowiązku. Zasady te maja charakter ogólny, przepisy szczególne przewidują od nich wyjątki. Przykładem takiego wyjątku jest art. 102 Ustawy o pomocy społecznej, przewidujący możliwość wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie udzielenia pomocy społecznej. == Moment wszczęcia == Datą wszczęcia postępowania na


Question: przez którego papieża różaniec został oficjalnie zatwierdzony w kościele?

Answer: Pius V

Context: Królową Nieba i Ziemi". Zwrócił uwagę że tajemnice należy medytować. Po soborze trydenckim Pius V zatwierdził "różaniec maryjny" bullą "Consueverunt Romani Pontifices" z 17 września 1569. W bulli tej pojawiło się też wezwanie kończące modlitwę "Zdrowaś Mario": po słowie "...Jezus": Pius V wprowadził słowa przypisywane św. Bernardowi ze Sieny "Święta Maryjo, Matko Boża, módl się za nami grzesznymi teraz i w godzinę śmierci naszej. Amen". Na zakończenie dziesiątki wprowadził "Chwała Ojcu...". W 1826 roku Paulina M. Jaricot założyła w Lyonie „Stowarzyszenie Żywego Różańca” (w skład „Róży różańcowej” wchodziło 15 osób, przyporządkowanych do 15 dziesiątek, które odmawiały jedną dziesiątkę dziennie). W 1832 roku papież Grzegorz XVI zatwierdził stowarzyszenie żywego różańca. ; Wprowadzenie Tajemnic Światła Różaniec, zatwierdzony oficjalnie przez św. Piusa V


Question: czym jest eksploatacja?

Answer: pojęcie interdyscyplinarne, które może być różnie pojmowane, np. w inżynierii to użytkowanie (wraz z naprawami, konserwacją itp.) maszyn, urządzeń lub różnych innych systemów technicznych, w ekonomii – to wykorzystywanie złóż mineralnych, np. węgla, lub sposób gospodarowania środkami trwałymi w przedsiębiorstwie, w polityce – to wykorzystywanie siły roboczej i wyzysk klasowy

Context: Eksploatacja – pojęcie interdyscyplinarne, które może być różnie pojmowane, np. w inżynierii to użytkowanie (wraz z naprawami, konserwacją itp.) maszyn, urządzeń lub różnych innych systemów technicznych, w ekonomii – to wykorzystywanie złóż mineralnych, np. węgla, lub sposób gospodarowania środkami trwałymi w przedsiębiorstwie, w polityce – to wykorzystywanie siły roboczej i wyzysk klasowy Słowo najczęściej dotyczy obiektów i systemów technicznych jednak zjawisko jest powszechne i każdy proces eksploatacji jest częścią eksploatacji środowiska. W szczególności do eksploatacji są przyjmowane obiekty naturalne (rzeki, złoża itp.), która kończy się wraz z zaniechaniem tego. == Opis == Najważniejszym wskaźnikiem jakości eksploatacji jest ekonomia eksploatacji, która wynika z jej jakości, czyli poziomu wykorzystywania potencjału eksploatacyjnego zawartego w obiekcie i systemie – zaprojektowanego przez jego konstruktorów. Potencjał


Question: kto jest marszałkiem sejmu?

Answer: poseł, będący najwyższym przedstawicielem izby niższej (Sejmu) polskiego parlamentu

Context: Marszałek Sejmu – w Polsce poseł, będący najwyższym przedstawicielem izby niższej (Sejmu) polskiego parlamentu, stoi na straży praw i godności Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i kieruje jego pracami. == Wybór == Wybierany jest spośród posłów na pierwszym posiedzeniu Sejmu. Po złożeniu przez posłów ślubowania marszałek senior przeprowadza wybór marszałka Sejmu. Kandydaturę zgłosić może grupa 15 posłów, a wyboru dokonuje się większością bezwzględną w głosowaniu imiennym. Jeżeli żaden z kandydatów nie uzyska wymaganej większości, wówczas przeprowadza się kolejną turę głosowania, skreślając z listy kandydatów tego, który otrzymał najmniejszą liczbę głosów. Po wyborze marszałka dokonuje się wyboru jego zastępców – wicemarszałków. W przypadku śmierci albo rezygnacji z funkcji marszałka Sejmu jego obowiązki wynikające z regulaminu Sejmu sprawuje najstarszy wiekiem wicemarszałek Sejmu aż do


Question: od czego powstało halloween?

Answer: Według tej drugiej teorii Halloween wywodzi się z obchodzonego w Europie północnej święta z okazji końca jesieni a początku zimy, znanego na terenach irlandzkich jako Samhain („koniec lata”), walijskich jako Nos Galan Gaeaf („wieczór zimowy”), anglosaskich jako Blodmonath („krwawy miesiąc”), nordyckich jako „zimowe noce”.

Context: Według tej drugiej teorii Halloween wywodzi się z obchodzonego w Europie północnej święta z okazji końca jesieni a początku zimy, znanego na terenach irlandzkich jako Samhain („koniec lata”), walijskich jako Nos Galan Gaeaf („wieczór zimowy”), anglosaskich jako Blodmonath („krwawy miesiąc”), nordyckich jako „zimowe noce”. W powszechnej świadomości Halloween kojarzone jest ze świętem zmarłych – w rzeczywistości zarówno poganie, jak i wcześni chrześcijanie upamiętniali zmarłych wiosną – między marcem a majem. Druidzi (kapłani celtyccy) wierzyli, iż w dzień Samhain zacierała się granica między zaświatami a światem ludzi żyjących, zaś duchom, zarówno złym, jak i dobrym, łatwiej było się przedostać do świata żywych. Wierzono, że bóg śmierci Samhain sprowadzał wtedy na ziemię dusze osób zmarłych w minionym roku, aby odpokutowały swoje występki.


Question: gdzie rozgrywa się akcja chłopców z placu broni?

Answer: Akcja powieści rozgrywa się na przełomie XIX i XX wieku w Budapeszcie, stolicy Węgier.

Context: już z języka węgierskiego. Ukazało się ponad 20 polskojęzycznych wydań tej powieści. W polskich szkołach jest to lektura obowiązkowa w drugim etapie edukacyjnym (w klasach IV–VI szkoły podstawowej). Wiele podobieństw do tej powieści w konstrukcji fabuły daje się dostrzec w "Awanturze w Niekłaju" autorstwa Edmunda Niziurskiego. == Opis fabuły == Akcja powieści rozgrywa się na przełomie XIX i XX wieku w Budapeszcie, stolicy Węgier. Oś fabuły stanowią walki o plac pomiędzy dwiema grupami chłopców. Grupa broniąca swego prawa do placu to "Chłopcy z Placu Broni" (w oryginale i innych językach nosi tytuł "Chłopcy z ulicy Pawła"), natomiast ich przeciwnicy, chcący zająć teren, by grać na nim w palanta, to "Czerwone Koszule" (w pierwszej wersji polskiego tłumaczenia nazwa grupy, wywodząca się


Question: kto przewodniczącym platformy?

Answer: Donald Tusk

Context: Parlamentarnego Platformy, Sekretarz Generalny, Skarbnik Platformy szefowie regionów oraz pozostali członkowie wybrani przez Radę Krajową w liczbie do 10; * Krajowa Komisja Rewizyjna; * Sąd Koleżeński. Rolą sekretarza generalnego jest nadzór i koordynacja działań partyjnych struktur terenowych. Organizacjami młodzieżowowymi współpracującymi z PO są Stowarzyszenie „Młodzi Demokraci” oraz Nowa Generacja. === Zarząd Krajowy PO === Przewodniczący: * Donald Tusk Wiceprzewodniczący: * Bartosz Arłukowicz * Borys Budka (przewodniczący Klubu Parlamentarnego KO) * Małgorzata Kidawa-Błońska * Ewa Kopacz * Izabela Leszczyna * Dorota Niedziela * Marzena Okła-Drewnowicz * Tomasz Siemoniak * Cezary Tomczyk * Rafał Trzaskowski Sekretarz generalny: * Marcin Kierwiński Skarbnik i rzecznik prasowy: * Jan Grabiec (szef Regionu Mazowieckiego) Szefowie Regionów: * Andrzej Buła – Region Opolski * Zdzisław Gawlik –


Question: jak brzmi tytuł debiutanckiego filmu fabularnego jerzego hoffmana?

Answer: "Gangsterzy i filantropi

Context: Jerzy Julian Hoffman (ur. 15 marca 1932 w Krakowie) – polski reżyser i scenarzysta filmowy. Działalność reżyserską rozpoczął jako dokumentalista, współpracując z Edwardem Skórzewskim, z którym nakręcił także filmy fabularne "Gangsterzy i filantropi" oraz "Prawo i pięść". Sławę zdobył przede wszystkim jako twórca adaptacji Sienkiewiczowskiej "Trylogii" ("Pan Wołodyjowski", "Potop", "Ogniem i mieczem"), osadzonej w czasach XVII-wiecznej Rzeczypospolitej. Był także realizatorem filmów obyczajowych i wojennych. == Życiorys == === Młodość i wykształcenie === Jerzy Hoffman urodził się w Krakowie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej, jako syn dwojga lekarzy Zygmunta Hoffmana (1898-1979) i Marii z domu Schmelkes (1898-1998). Jego rodzice ukończyli studia lekarskie i praktykowali zawód od 1929, zamieszkując w Gorlicach. Po wybuchu II wojny światowej wraz z rodziną uciekł na wschodnie tereny


Question: ilu niemców zginęło w ii wojnie światowej?

Answer: militarne straty ludzkie Niemiec – zabitych i zaginionych wyniosły 5,3 miliona osób.

Context: 5,6 a 5,8 miliona ludzi. Historyk Rüdiger Overmans z Militärgeschichtliches Forschungsamt (MGFA) opublikował w 2000 roku badanie, w którym szacuje, że militarne straty ludzkie Niemiec – zabitych i zaginionych wyniosły 5,3 miliona osób. == Klasyfikacja ofiar == Szacowanie liczby zgonów wywołanych wojną lub innymi brutalnymi konfliktami jest kontrowersyjne. Różni historycy przedstawiają wiele różnych szacunków liczby ofiar II wojny światowej. Autorzy książki „"Oxford Companion to World War II”" utrzymują, że „szacunki liczby zabitych są notorycznie zawodne”. Poniższa tabela przedstawia informacje na temat liczby ofiar z każdego państwa wraz z informacją na temat liczby ludności, w celu zaprezentowania relatywnego wpływu strat ludzkich na populację. W przypadku, gdy źródła różnią się w szacunkach liczby ofiar, podano zakres wartości w celu zaznaczenia, że nad


Question: gdzie po raz pierwszy uzyto czolgow?

Answer: Pierwsze zmasowane natarcie czołgów miało miejsce podczas bitwy pod Cambrai.

Context: piechoty. Pierwsze zmasowane natarcie czołgów miało miejsce podczas bitwy pod Cambrai. Pierwsze czołgi brytyjskie przypominały opancerzone skrzynie, opasane z dwóch stron metalowymi gąsienicami. Nowy rodzaj mechanizmu jezdnego umożliwiał pokonywanie trudnych przeszkód, w tym okopów, a także miażdżenie zasieków z drutu kolczastego. Pierwsze czołgi były maszynami bardzo prymitywnymi. Aby wykonać ostry skręt, wymagały skoordynowanej pracy czterech osób, co było nie lada osiągnięciem. Pojazd nie miał wentylacji, co powodowało, że gazy spalinowe i prochowe wywoływały często omdlenia i zatrucia załogi. Zbiornik czołgu mieścił 210 litrów paliwa, które umożliwiało przejechanie zaledwie 30 kilometrów. Po pokonaniu trasy 100 kilometrów pojazd wymagał natomiast wymiany wielu części. Czołgi nie miały radiostacji i do porozumiewania się na większe odległości wykorzystywano gołębie pocztowe. Ich uzbrojenie mieściło się w


Question: z jakimi krajami graniczy francja?

Answer: Francja graniczy z Belgią, Luksemburgiem, Niemcami, Szwajcarią, Włochami, Monako, Andorą i Hiszpanią.

Context: Francja (, IPA: ), Republika Francuska ( ) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj "l’Hexagone" (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej. Francja graniczy z Belgią, Luksemburgiem, Niemcami, Szwajcarią, Włochami, Monako, Andorą i Hiszpanią. Terytoria zamorskie graniczą również z Brazylią, Surinamem i Holandią. Kraj jest połączony z Wielką Brytanią przez Eurotunel przebiegający pod kanałem La Manche. Republika Francuska jest unitarnym państwem demokratycznym, w którym ważną rolę odgrywa prezydent. Jest również piątym spośród najlepiej rozwiniętych krajów


Question: kto ufundował statuę wolności?

Answer: Jest to dar narodu francuskiego dla narodu amerykańskiego

Context: Statua Wolności (ang. "Statue of Liberty"), właściwie Wolność Opromieniająca Świat (ang. "Liberty Enlightening the World", fr. "La liberté éclairant le monde") – posąg na wyspie Liberty Island u ujścia rzeki Hudson do Oceanu Atlantyckiego w regionie metropolitalnym Nowego Jorku, nieoficjalny symbol wolności, Nowego Jorku i Stanów Zjednoczonych. Wyspa Liberty wraz z wyspą Ellis stanowi kompleks będący własnością federalną i zarządzany przez National Park Service. Administracyjnie należy do stanu Nowy Jork. Monumentalna, neoklasycystyczna statua została wzniesiona w latach 1884–1886 według projektu Frédérica Auguste’a Bartholdiego, Gustave’a Eiffela (konstrukcja) i Richarda Morrisa Hunta (postument). Jest to dar narodu francuskiego dla narodu amerykańskiego, upamiętniający przymierze obu narodów w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. W 1924 został uznany za narodowy pomnik Stanów Zjednoczonych, a


Question: jaki pomnik jest w kijowie?

Answer: Matka Ojczyzna

Context: Matka Ojczyzna () – monumentalny pomnik stojący w Kijowie, na terenie dzielnicy Peczersk. Stanowi on część Muzeum historii Ukrainy w II wojnie światowej. Statuę wykonano ze stali nierdzewnej, jej wysokość to 62 m, natomiast wraz z postumentem całość ma wysokość 102 m. Masa rzeźby wynosi 560 ton. Miecz trzymany w prawej ręce rzeźby ma 16 metrów i waży 9 ton, natomiast lewa ręka trzyma tarczę o wymiarach 13x8 metrów z godłem ZSRR. Wewnątrz postumentu znajduje się sala pamięci, wyłożona marmurowymi płytami, na których wyryto imiona ponad 11 tysięcy żołnierzy i 200 robotników, którzy otrzymali tytuły Bohatera Związku Radzieckiego i Bohatera Pracy Socjalistycznej. Na wzgórzach wokół muzeum tradycyjnie składa się kwiaty i wieńce. Obiekt jest wpisany na listę Państwowego Rejestru Zabytków


Question: kiedy zamknięto alcatraz?

Answer: 1963 roku

Context: Alcatraz Island – wyspa na Zatoce San Francisco. W języku hiszpańskim zwana jest "Wyspą Głuptaków" (hiszp. "Isla de los Alcatraces"), a w angielskim nazywana także "Skałą" (ang. "The Rock"). Znajduje się na niej nieczynne już więzienie o zaostrzonym rygorze, działające od 1934 do 1963 roku. Zamknięte zostało głównie z powodu wysokich kosztów utrzymania, błędów konstrukcyjnych i powstających uszkodzeń betonowych elementów poprzez słone, nadmorskie powietrze. Główny budynek więzienny został wybudowany w latach 1909–1912. Więzienie nie jest jedyną atrakcją turystyczną wyspy Alcatraz. Miłośnicy przyrody i architektury mogą tam napotkać siedliska wielu gatunków roślin i ptaków (zwłaszcza mew), które w marcu zakładają gniazda. Na wyspie znajdują się też ślady trwającej dwa lata (1969–1971) okupacji wyspy przez Indian, np. ruiny małego osiedla mieszkalnego przyległego


Question: gdzie odbywa się festiwal tomorrowland?

Answer: w miejscowości Boom, niedaleko Antwerpii w Belgii.

Context: Tomorrowland – festiwal muzyki elektronicznej organizowany przez Q-Dance, ID&T oraz Media Enterprise. Odbywa się co roku, w ostatni weekend (lub ostatnie dwa weekendy) lipca, w miejscowości Boom, niedaleko Antwerpii w Belgii. Jest jednym z największych i najbardziej znanych festiwali muzycznych na świecie, bilety na niego wyprzedają się w całości w kilka minut.


Question: w jakim serialu zagrała anna przybylska?

Answer: "Daleko od noszy

Context: "Tamta dziewczyna" (2016), został napisany przez piosenkarkę z myślą o Przybylskiej w Gdyni w dniu jej pogrzebu. * 27 września 2017 nakładem Wydawnictwa Agora ukazała się książka "Ania. Biografia Anny Przybylskiej". Autorami są Grzegorz Kubicki i Maciej Drzewicki. * Serial "Daleko od noszy. Reanimacja", będący kontynuacją serialu "Daleko od noszy", w którym Przybylska grała jedną z głównych ról, został dedykowany aktorce. * Reżyser Radosław Piwowarski planował nakręcić film biograficzny o aktorce, jednak w 2019 zrezygnował z planów. * W 2021 na ul. Partyzantów w Gdańsku powstał mural przedstawiający Przybylską. * W 2022 na gdyńskim IX Liceum Ogólnokształcącym przy ul. Orłowskiej odsłonięto mural z Anną Przybylską * W 2022 miał premierę film dokumentalny "Ania" w reż. Michała Bandurskiego i Krystiana Kuczkowskiego


Question: jaka legenda opowiada o godle polski?

Answer: Legendę o Lechu oraz orle zakładającym gniazdo

Context: została w "Kronice wielkopolskiej" napisanej po łacinie w 1273 oraz w „Kronice Dalimila” spisanej w języku czeskim w 1319. Informacje o orle jako godle Królestwa polskiego zanotowane zostały przez polskich pisarzy historycznych. Zanotował ją Jan Długosz w swoich "Rocznikach", pisanych w latach 1455–1480. W tekście autor wskazał na podobieństwa do godła Rzymu. Legendę o Lechu oraz orle zakładającym gniazdo wspomniał także w 1555 roku w swoim dziele "De origine et rebus gestis Polonorum" (pol. "O pochodzeniu i czynach Polaków") polski historyk Marcin Kromer. Niektórzy uczeni upatrują w legendzie podania o założeniu Rzymu przez Romulusa i Remusa. Jej elementem jest auspicjum, starożytny rytuał wnioskowania z lotu ptaków drapieżnych (np. orła) o aprobacie bogów dla podjętych zamierzeń. Mniej romantyczna wersja zakłada, że


Question: kto zdobył pierwsze medale dla polski na io?

Answer: Franciszek Gąsienica Groń

Context: Polscy medaliści zimowych igrzysk olimpijskich – zestawienie reprezentujących Polskę zawodników i zawodniczek, którzy zdobyli przynajmniej jeden medal zimowych igrzysk olimpijskich. Reprezentacja Polski startuje w zimowych igrzyskach olimpijskich nieprzerwanie od początku ich rozgrywania, czyli od 1924 roku. W latach 1924–1952 Polacy nie zdobyli żadnego medalu olimpijskiego na zimowych igrzyskach. Pierwszy medal dla Polski zdobył Franciszek Gąsienica Groń, który zajął trzecie miejsce w konkursie indywidualnym kombinacji norweskiej w 1956 roku. Podczas kolejnych zimowych igrzysk dwa medale olimpijskie w biegu na 1500 metrów zdobyły polskie łyżwiarki szybkie – Elwira Seroczyńska (srebrny) i Helena Pilejczyk (brązowy). Pierwszy złoty medal olimpijski zdobył Wojciech Fortuna w konkursie skoków narciarskich na dużym obiekcie w 1972 roku w Sapporo. Kolejne medale dla Polski po trzydziestoletniej przerwie wywalczył Adam


Question: co nazywamy zespołem pojazdów?

Answer: pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość

Context: Zespół pojazdów – pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość, nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania. Pojazd użytkowy może powstać m.in. w wyniku złączenia samochodu osobowego, autobusu, samochodu dostawczego, ciągnika siodłowego, ciągnika rolniczego z przyczepą, bądź naczepą. Dopuszczalna prędkość poruszania się zespołu pojazdów zdolnego rozwinąć prędkość co najmniej 40 km/h wynosi: na drodze krajowej do 70 km/h (na drodze krajowej o dwóch pasach do 80 km/h), na drodze ekspresowej i autostradzie do 80 km/h. == Prawo o ruchu drogowym w Polsce == Długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku: # pojazdu samochodowego, z wyjątkiem autobusu oraz pojazdów samochodowych, o których mowa w pkt 11 – 12,00 m; # ciągnika rolniczego lub pojazdu wolnobieżnego


Question: ile grup na mś 2022?

Answer: 10 grup

Context: Eliminacje do Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2022 w strefie UEFA, które odbyły się w Katarze. == Format eliminacji == W eliminacjach wzięło udział 55 reprezentacji narodowych, które zostały rozlosowane do 10 grup, w których występowało po 5 i 6 zespołów. Najlepsza drużyna z każdej z 10 grup automatycznie zakwalifikowała się do Mistrzostw Świata, a 10 najlepszych drużyn z drugich miejsc + 2 najlepszych zwycięzców grup Ligi Narodów UEFA, którzy nie zajęli odpowiedniego miejsca w eliminacjach wzięli udział w barażach o pozostałe 3 miejsca. Komitet UEFA zatwierdził stosowanie systemu Wideoweryfikacji w trakcie eliminacji pod warunkiem uzyskania zgody FIFA. == Terminarz == == Drużyny biorące udział w eliminacjach == == Podział na koszyki == Podział na koszyki został dokonany na podstawie


Question: ile wysp jest w chorwacji?

Answer: 698

Context: W chorwackiej części Morza Adriatyckiego znajduje się 698 wysp, 389 wysepek oraz 78 raf, co sprawia, że chorwacki archipelag jest najliczebniejszym na Morzu Adriatyckim oraz drugim co do liczebności na Morzu Śródziemnym (więcej wysp posiada tylko Grecja). Spośród 698 wysp w 2001 r. tylko 47 było zamieszkiwanych co najmniej przez jedną osobę. Starsze źródła podają, że Chorwacja posiadała 66 zamieszkanych wysp, lecz dane te są już nieaktualne. Wyspy Chorwacji są zamieszkane od czasów starożytnej Grecji (dla przykładu wyspa Hvar była zamieszkana pomiędzy 3500 r. p.n.e. a 2500 r. p.n.e., Dionizjos I założył kolonie na wyspach Hvar i Vis w czwartym wieku przed Chrystusem). Liczba mieszkańców na wyspach rosła do 1921 roku, kiedy osiągnęła swój szczyt i wynosiła 173 503. Od


Question: kto dowodził siłami husytów?

Answer: Wojskami husyckimi dowodził Jan Žižka, a po jego śmierci w 1424 roku Prokop Wielki.

Context: Wojny husyckie – wojny religijne toczone na terenie Czech w latach 1419–1436, będące wynikiem krucjat organizowanych przez cesarza Zygmunta Luksemburskiego przy poparciu papiestwa. == Przebieg wojen == Początkiem wojen husyckich stało się powstanie przeciwko obwinionemu za śmierć Jana Husa Zygmuntowi Luksemburskiemu, który po Wacławie IV odziedziczył tron czeski. Wojskami husyckimi dowodził Jan Žižka, a po jego śmierci w 1424 roku Prokop Wielki. Po odparciu 4 (z pięciu) krucjat: * pierwszej w latach 1420–1421, * drugiej w latach 1421–1422, * trzeciej w roku 1422, * czwartej w roku 1427, * piątej w roku 1431 W ramach akcji odwetowej, w czasie ofensywy przeprowadzonej na skalę strategiczną i na kilku frontach husyci zaatakowali tereny (Austria, Brandenburgia, Saksonia, Śląsk) z których atakowano Czechy w