Question: jaka jest polska gazeta?

Answer: Gazeta Polska

Context: Gazeta Polska – ogólnopolski tygodnik (wcześniej miesięcznik) o tematyce społeczno-polityczno-historycznej. == Historia == Pomysłodawcą założenia tygodnika był Tomasz Sakiewicz w 1992. „Gazeta Polska” jest wydawana od 1993. Od tego czasu do 2005 redaktorem naczelnym był Piotr Wierzbicki, a od 2005 stanowisko sprawuje Tomasz Sakiewicz. Do zmiany na tym stanowisku doszło w rezultacie konfliktu Wierzbickiego z Sakiewiczem. Od 1997 funkcjonuje strona internetowa tygodnika pod adresem gazetapolska.pl. Od marca 2006 wydawnictwo i dziennikarze związani z „Gazetą Polską” wydawali również miesięcznik „Niezależna Gazeta Polska”, który po scaleniu z kwartalnikiem „Nowe Państwo” od września 2009 ukazuje się jako „Niezależna Gazeta Polska – Nowe Państwo”. Od września 2011 niektórzy dziennikarze tygodnika publikują także w dzienniku „Gazeta Polska Codziennie”, a ponadto w internetowym portalu informacyjnym Niezalezna.pl.


Question: od imienia którego greckiego bóstwa pochodzi nazwa naszej planety?

Answer: Gaja

Context: i składem są dość podobne do Ziemi. Pozostałe cztery planety (zewnętrzne) to gazowe olbrzymy, znacząco większe od planet skalistych, złożone głównie z materiału gazowego; posiadają pierścienie planetarne. === Nazwy === Nazwy wszystkich planet Układu Słonecznego, z wyjątkiem Ziemi i Urana, pochodzą od imion rzymskich bogów. Używane są w niemal całym zachodnim świecie. Wyjątkiem jest Grecja, gdzie funkcjonują imiona bóstw greckich – Hermes (zastępuje Merkurego), Afrodyta (Wenus), Gaja (Ziemia), Ares (Mars), Zeus (Jowisz), Kronos (Saturn), Uranos (Uran), Posejdon (Neptun). Także w niektórych nieeuropejskich językach, jak np. chiński, używa się innych nazw. Nazwy większości księżyców planet również pochodzą od imion postaci z mitologii. === Charakterystyka === Wszystkie planety krążą wokół Słońca w tym samym kierunku – przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, patrząc


Question: kiedy hubertus?

Answer: zwykle w okolicach 3 listopada.

Context: Hubertus, hubertowiny – święto myśliwych, leśników i jeźdźców, organizowane przez jeźdźców na zakończenie sezonu, a przez myśliwych na początku sezonu polowania jesienno-zimowego, zwykle w okolicach 3 listopada. Nazwa pochodzi od świętego Huberta (patrona myśliwych i jeźdźców), którego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest właśnie 3 listopada. == Historia == Święto po raz pierwszy obchodzono około 1444 roku. Początkowo były to wielkie polowania. W Polsce kult św. Huberta, nazywany "hubertowinami" lub "hubertusem", sięga XVIII wieku. Z jego wprowadzeniem związane są dzieje dynastii władców saskich, którzy zasiadali na tronie polskim. Z kolei w czasach II Rzeczypospolitej, pierwszym organizatorem polowań hubertowskich w Spale był prezydent Ignacy Mościcki. Odbyło się ono w 1930 roku 3 listopada. Bardzo podobne do pierwotnych Hubertusów polowania można


Question: jakie były zwierzęta w stajence?

Answer: Najczęściej elementem szopki polskiej są także postaci Trzech Mędrców, pasterzy, a także bydło (wół – zob. Iz 1,3), osioł i owce

Context: Szopka bożonarodzeniowa – makieta lub diorama przedstawiająca wyobrażenie miejsca narodzin Jezusa Chrystusa (stajni, jaskini lub groty). Sceny obrazują moment przybycia pasterzy lub Trzech Mędrców. W każdej szopce znajduje się przedstawienie Świętej Rodziny (mały Jezus, Maria oraz Józef). Najczęściej elementem szopki polskiej są także postaci Trzech Mędrców, pasterzy, a także bydło (wół – zob. Iz 1,3), osioł i owce, Gwiazda Betlejemska, anioły. == Historia == Tradycja szopek kolędniczych wywodzi się od obnośnych teatrzyków kukiełkowych i ludowych jasełek, które z kolei mają swoje źródło w kościelnych misteriach średniowiecznych. Szopki różnią się konstrukcją, doborem postaci, czasem wystawiania w zależności od regionu świata, z którego pochodzą, np. szopka neapolitańska (od 8 XII), szopka krakowska (pierwszy czwartek grudnia). == Formy == Szopka bywa wykonywana jako


Question: kiedy weszło rodo w polsce?

Answer: ustawą z dnia 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych.

Context: ten temat. == Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych == Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO) zastąpił (w Polsce) Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO). W zakresie wykonywania swoich zadań podlega jedynie ustawie. Jest powoływany przez Sejm za zgodą Senatu. Został on utworzony ustawą z dnia 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych. Prezes Urzędu jako niezależny organ zyskał szereg nowych uprawnień. Może występować z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej albo o wydanie bądź zmianę aktów prawnych w sprawach dotyczących ochrony danych osobowych. Uzyskał także uprawnienie do nakładania kar finansowych bezpośrednio po stwierdzeniu naruszenia przepisów. Zastępcy Prezesa Urzędu są powoływani przez Prezesa Urzędu. Została wprowadzona certyfikacja. Zgodnie z przepisami, zarówno Prezes Urzędu, jak i przedsiębiorcy są uprawnieni do wydawania certyfikatów.


Question: które lata były przestępne?

Answer: Dotychczas według tej reguły lata 1600 i 2000 były przestępnymi, a lata 1700, 1800, 1900 nie.

Context: powszechnie stosuje się rachubę zgodną z kalendarzem gregoriańskim, wprowadzonym w 1582 roku bullą papieża Grzegorza XIII („Inter gravissimas”), w której wprowadzono następującą modyfikację kalendarza juliańskiego: nie uznaje się lat przestępnych wypadających na koniec wieku, z wyjątkiem tych, w których liczba stuleci jest podzielna przez 4. Inaczej mówiąc w myśl tej reguły latami przestępnymi są te, których numeracja: * jest podzielna przez 4 i niepodzielna przez 100 lub * jest podzielna przez 400 Dotychczas według tej reguły lata 1600 i 2000 były przestępnymi, a lata 1700, 1800, 1900 nie. W przyszłości rok 2100 nie będzie rokiem przestępnym. Modyfikacja kasuje 15 lat przestępnych na każde 2000 lat co zmniejsza błąd kalendarza juliańskiego o 1 dobę na 133 lata, dlatego błąd tej rachuby


Question: w jaki sposób straciła życie wiedźma horpyna?

Answer: Zginęła w Czarcim Jarze zastrzelona przez Rzędziana, który podstępem zyskał jej zaufanie.

Context: Horpyna – bohaterka powieści "Ogniem i mieczem" Henryka Sienkiewicza. Siostra kozackiego pułkownika Dońca i przyjaciółka Bohuna. Znana jako wiedźma zamieszkująca potem w Czarcim Jarze (dzisiejsza dolina Waładynki w Mołdawii). Według opisu Sienkiewicza była to "ogromna dziewka wróżąca z koła młyńskiego". Po zdobyciu Baru, wraz ze służącym jej karłem, opiekowała się ukrywaną Heleną Kurcewiczówną. Bohunowi wywróżyła ślub z kniaziówną i godność hetmana, ostrzegając go też przed "Małym rycerzem" i tajemniczym zdrajcą. Miała wizje okropności wywołanych powstaniem Chmielnickiego. Zginęła w Czarcim Jarze zastrzelona przez Rzędziana, który podstępem zyskał jej zaufanie. W przenośni określenie rosłej, mocarnej kobiety o cechach groźnych lub niepokojących * W filmowej adaptacji "Ogniem i mieczem" z 1962 roku w roli Horpyny występowała Eleonora Vargas. * W filmowej adaptacji "Ogniem


Question: ile osób zginęło w ataku na world trade center?

Answer: Łącznie w zamachu zginęło 2996 osób – 2977 osób cywilnych oraz wielu funkcjonariuszy policji i innych służb przybyłych na miejsce i 19 zamachowców-samobójców

Context: Street została zamknięta do 17 września. Po atakach wybuchła panika w Nowym Jorku i okolicach – ludzie próbowali się rozpaczliwie ewakuować z jego centrum i z centr innych dużych miast w USA. Oczyszczanie z licznych gruzów terenu zawalonych wież trwało 8 miesięcy i zostało zakończone w maju 2002 roku, a Pentagon był remontowany przez około rok. Odnowienie World Trade Center zajęło kilkanaście lat. Rozpoczęcie odbudowy pierwszej wież, w zmodyfikowanej wersji, rozpoczęto w listopadzie 2006 roku, a otwarto ją oficjalnie w listopadzie 2014 roku po kilku przeróbkach naniesionych w trakcie odbudowy. Łącznie w zamachu zginęło 2996 osób – 2977 osób cywilnych oraz wielu funkcjonariuszy policji i innych służb przybyłych na miejsce i 19 zamachowców-samobójców, a więcej niż 25 000 zostało rannych,


Question: kto ustalił granice polski?

Answer: trzy zwycięskie mocarstwa: Stany Zjednoczone, Związek Radziecki i Wielka Brytania.

Context: Współczesne granice Polski zostały ustalone w 1945 roku na konferencjach w Poczdamie i Jałcie. O kształcie powojennych granic zdecydowały trzy zwycięskie mocarstwa: Stany Zjednoczone, Związek Radziecki i Wielka Brytania. Ustalono wschodnią granicę na Bugu, zachodnią na Odrze i Nysie Łużyckiej, północną wzdłuż wybrzeża Bałtyku i południową wzdłuż pasm górskich Sudetów i Karpat. Po II wojnie światowej sąsiadami Polski zostali: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Czechosłowacja i od 1949 roku Niemiecka Republika Demokratyczna. Po zakończeniu wojny nastąpiło również kilka niewielkich korekt granic. W wyniku zjednoczenia Niemiec w 1990 roku, rozpadu ZSRR w 1991 roku i podziału Czechosłowacji w 1993 roku, Polska graniczy z siedmioma krajami. Polskie obszary morskie to ogółem 30 560 km². Polska wyłączna strefa ekonomiczna na morzu obejmuje obszar 19


Question: kiedy konkordat wszedł w życie?

Answer: Konkordat wszedł w życie miesiąc później, 25 kwietnia 1998 r.

Context: 2 głosy wstrzymujące się). Dokument ratyfikacyjny został podpisany przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego 23 lutego 1998. Tego samego dnia konkordat ratyfikował również papież Jan Paweł II. Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych nastąpiła 25 marca. Konkordat wszedł w życie miesiąc później, 25 kwietnia 1998 r. Konkordat składa się z preambuły i 29 artykułów. == Krytyka konkordatu == Przeciw ratyfikowaniu konkordatu protestowało Stowarzyszenie na Rzecz Praw i Wolności Barbary Labudy z UD. Członkowie stowarzyszenia stwierdzili, że ""czytając konkordat odnosi się wrażenie jakoby Kościół był zwierzchnikiem państwa"" a ""umowa ta wspiera aspiracje Kościoła do uczynienia z Polski państwa wyznaniowego"". Ich zdaniem umowa z Watykanem gwarantuje księżom, że nadal będą płacić podatek w postaci niskiego ryczałtu, a nie rozliczać się z fiskusem jak zwykli obywatele. Konkordat przewiduje,


Question: jaki kształt ma świeca?

Answer: zazwyczaj wykonane z paliwa stałego uformowanego w walec

Context: Świeca – źródło światła, zazwyczaj wykonane z paliwa stałego uformowanego w walec, wewnątrz którego, przez całą długość, umieszczony jest knot. Dawniej świece wykonywane były głównie z wosku pszczelego, przez co w tej formie były dostępne dla wyższych sfer. Biedniejsi używali źródeł oświetlenia wykonanych z tańszego tłuszczu zwierzęcego. Obecnie świece najczęściej produkowane są z parafiny lub stearyny. Najprawdopodobniej wywodzi się od półpochodni. == Wykorzystanie == Przed wprowadzeniem elektryczności świece były powszechnym źródłem światła; szczególnie w północnej Europie aż do XIX wieku były częściej używane niż lampki oliwne. Obecnie świece wykorzystywane są głównie ze względu na walory estetyczne (np. dla wytworzenia romantycznego nastroju) lub w nagłych przypadkach, w razie przerw w dopływie energii elektrycznej. Świec używano już co najmniej 3000 lat temu.


Question: gdzie żyją antylopy?

Answer: w Eurazji, Afryce i Ameryce Północnej.

Context: Antylopy (Antilopinae) – podrodzina ssaków z rodziny wołowatych (Bovidae). == Zasięg występowania == Podrodzina obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Afryce i Ameryce Północnej. === Podział systematyczny === Do podrodziny należą następujące plemiona: * Neotragini * Aepycerotini – impale * Antilopini * Reduncini – koby * Hippotragini – antylopowce * Alcelaphini – bawolce * Caprini – koziorożce * Cephalophini – dujkery * Oreotragini


Question: czym w młodości zajmował się mark twain?

Answer: Początkowo był chłopcem na posyłki w drukarni, później kształcił się na zecera. Następnie uzyskał uprawnienia pilota parostatków pływających na Missisipi.

Context: osadzie Florida 30 listopada 1835 roku. Gdy miał 5 lat, jego rodzina przeniosła się do innej małej miejscowości – Hannibal. W wieku dwunastu lat z powodu śmierci ojca musiał przerwać naukę i rozpocząć pracę zarobkową. Początkowo był chłopcem na posyłki w drukarni, później kształcił się na zecera. Następnie uzyskał uprawnienia pilota parostatków pływających na Missisipi. Opisał to później w autobiograficznej powieści "Życie na Missisipi". Jego pseudonim literacki pochodzi z tego okresu – w żargonie pilotów parowców rzecznych "mark twain" oznacza „zaznacz dwa (sążnie głębokości)”. Pisarz przejął ten pseudonim od bardzo starego pilota, którego tekst sparodiował. Razem z nim pracował jego młodszy brat Henry, który zmarł w wyniku wybuchu kotła parowca. W czasie wojny secesyjnej kolejno był żołnierzem obu walczących stron.


Question: co to są liczby wymierne?

Answer: Liczby wymierne – liczby, które można zapisać w postaci ilorazu dwóch liczb całkowitych, w którym dzielnik jest różny od zera.

Context: Liczby wymierne – liczby, które można zapisać w postaci ilorazu dwóch liczb całkowitych, w którym dzielnik jest różny od zera. Są to więc liczby, które można przedstawić za pomocą ułamka zwykłego. Zbiór liczb wymiernych oznaczany jest zazwyczaj symbolem \mathbb Q. Wobec tego: : \mathbb Q = \left\{ \frac{m}{n} : m, n \in \mathbb Z, n \ne 0 \right\}. Liczby wymierne są szczególnym przypadkiem liczb rzeczywistych. Liczbę rzeczywistą, która nie jest wymierna nazywamy liczbą niewymierną. Szczególnym przypadkiem liczb wymiernych są m.in. liczby całkowite i liczby naturalne. Liczby wymierne tworzą ciało ułamków pierścienia liczb całkowitych. Konstrukcję tę możemy przedstawić w następujący sposób: Niech w zbiorze par liczb całkowitych (a,b) \in \mathbb Z \times \mathbb Z, których następnik jest różny od zera, dana


Question: jakie trudności miał stefan batory że sprawowaniem władzy?

Answer: stawić czoło opozycji, która nie uznając jego tytułu królewskiego liczyła na rychłe przybycie Maksymiliana II.

Context: ponowne ożenienie Batorego i wydanie potomstwa. Ten jednak zdecydowanie odmówił. === Początek rządów === 1 maja 1576 w katedrze wawelskiej biskup kujawski Stanisław Karnkowski udzielił Stefanowi Batoremu ślubu z Anną Jagiellonką i koronował na króla Polski. Jednak Batory musiał wkrótce stawić czoło opozycji, która nie uznając jego tytułu królewskiego liczyła na rychłe przybycie Maksymiliana II. Nadal wierne Habsburgowi pozostało Wielkie Księstwo Litewskie i Prusy Królewskie. Dopiero demonstracja zbrojna wojsk batoriańskich zmusiła jego przeciwników do pogodzenia się z nowym władcą. 24 maja wojska królewskie zdobyły zamek w Lanckoronie, opanowany wcześniej przez wojewodę sieradzkiego Olbrachta Łaskiego, który zamierzał uczynić z niego punkt oparcia dla sił prohabsburskich w Małopolsce. Batorego uznała wkrótce Litwa i Prusy, a przysięgę wierności przez swoich wysłanników złożył mu


Question: na czym polega pocałunek francuski?

Answer: namiętna i erotyczna odmiana pocałunku, w czasie wykonywania którego języki obojga partnerów dotykają się nawzajem i wchodzą w kontakt z wewnętrzną częścią ust partnera.

Context: Pocałunek francuski, „pocałunek z języczkiem” – namiętna i erotyczna odmiana pocałunku, w czasie wykonywania którego języki obojga partnerów dotykają się nawzajem i wchodzą w kontakt z wewnętrzną częścią ust partnera. W odróżnieniu od zwyczajnego pocałunku, który często nie ma żadnych konotacji seksualnych, pocałunek francuski z reguły jest wykonywany tylko przez osoby blisko i zazwyczaj romantycznie ze sobą związane, często stanowi element gry wstępnej przed stosunkiem płciowym oraz może być wykonywany w trakcie samego stosunku. Pocałunki francuskie są zachowaniem spotykanym także wśród zwierząt, zaobserwowano je np. wśród szympansów karłowatych. == Aspekt zdrowotny == Przy tego typu pocałunku następuje wymiana śliny pomiędzy ustami partnerów. Szwedzcy uczeni zajmujący się higieną jamy ustnej obliczyli, że podczas jednego pocałunku francuskiego dochodzi wraz ze śliną do


Question: gdzie zginął aleksander doba?

Answer: na Kilimandżaro w Tanzanii

Context: Aleksander Ludwik Doba (ur. 9 września 1946 w Swarzędzu, zm. 22 lutego 2021 na Kilimandżaro w Tanzanii) – polski podróżnik, kajakarz. W plebiscycie „National Geographic” zdobył tytuł „Podróżnika Roku 2015”. Jako pierwszy człowiek w historii samotnie przepłynął kajakiem Ocean Atlantycki z kontynentu na kontynent (z Afryki do Ameryki Południowej), wyłącznie dzięki sile mięśni. Opłynął kajakiem Morze Bałtyckie i Bajkał. Również jako pierwszy przepłynął wzdłuż polskiej morskiej granicy z Polic do Elbląga oraz Polskę po przekątnej z Przemyśla do Świnoujścia. Dwukrotny złoty, srebrny i brązowy medalista Otwartych Akademickich Mistrzostw Polski w kajakarstwie górskim. 24 lutego 2015 został honorowym obywatelem Swarzędza. Zmarł tuż po zdobyciu najwyższego szczytu Afryki – Uhuru na wulkanie Kibo (Kilimandżaro). == Życiorys == Syn Wincentego i Eugenii. Dzieciństwo


Question: gdzie dzieje się akcja latarnika?

Answer: Akcja utworu toczy się w latach 70. XIX wieku w Aspinwall i na samotnej wysepce leżącej niedaleko Panamy.

Context: latarnika Skawińskiego był Polak o nazwisku Siellawa. Powodem zwolnienia go z posady latarnika było zaniedbanie obowiązków na skutek lektury "Murdelio" Zygmunta Kaczkowskiego. == Czas i miejsce akcji == Akcja utworu toczy się w latach 70. XIX wieku w Aspinwall i na samotnej wysepce leżącej niedaleko Panamy. We fragmentach, w których pisarz zastosował retrospekcję, opowiedziano wydarzenia rozgrywające się od 1830, czyli od powstania listopadowego, w którym Skawiński brał udział. == Bohaterowie == === Skawiński === Główny bohater to stary Polak, tułacz poszukujący spokojnej posady w miejscu, gdzie mógłby zamieszkać na stałe. Urodził się w Polsce. Wiódł burzliwe życie, walczył w wielu wojnach oraz powstaniach (powstanie listopadowe, wojna secesyjna itd). Następnym etapem jego życia było „szukanie swego miejsca” – podejmował się wówczas


Question: dlaczego styl barokowy miał duże znaczenie dla kościoła katolickiego?

Answer: Większość sztuki barokowej była zainspirowana religią. Łączy się to z ponownym rozkwitem Kościoła katolickiego, jaki odnotowuje się w czasach kontrreformacji.

Context: Society (1662) oraz francuska Académie Royale des Sciences (1666). === Neostoicyzm === === Teologia === Większość sztuki barokowej była zainspirowana religią. Łączy się to z ponownym rozkwitem Kościoła katolickiego, jaki odnotowuje się w czasach kontrreformacji. Jej sztandarową postacią stał się Karol Boromeusz, wielką rolę odegrali także papieże: Pius V, Grzegorz XIII, Sykstus V i Klemens VIII, a w późniejszym okresie Innocenty XI. Istotne znaczenie miała też kultura duchowa krajów protestanckich (np. Holandia) oraz katolicko-protestanckie spory teologiczne. Strona protestancka doprowadziła do rozdrobnienia nauki chrześcijańskiej poprzez mnogość interpretacji jednego ustępu Biblii, podczas gdy katolicyzm dążył do ujednolicenia wykładni wiary w oparciu o tomizm. XVII wiek stał się czasem rozkwitu chrześcijańskiej mistyki (Ignacy Loyola, Ludwik z Grenady, Franciszek Salezy, Ludwik Maria Grignion de


Question: kto jest głównym bohaterem w pustyni i w puszczy?

Answer: Staś Tarkowski

Context: Staś Tarkowski, właśc. Stanisław Tarkowski – fikcyjna postać, główny bohater powieści "W pustyni i w puszczy" (1911) Henryka Sienkiewicza i jej filmowych adaptacji. == Charakterystyka postaci == Bohater powieści był 14-letnim chłopcem, synem polskiego inżyniera zatrudnionego przy budowie i konserwacji Kanału Sueskiego. Jego matka, z pochodzenia Francuzka, zmarła przy jego porodzie. Na tle swoich rówieśników wyróżniał się zarówno zręcznością i siłą, jak i zdolnością do łatwego uczenia się, w tym nauki języków obcych. Dobrze jeździł konno i pływał. Był on także wyższy od rówieśników. Zdawał sobie sprawę ze swych zdolności, zdarzało mu się więc popadać w zarozumiałość. Postawa Stasia uległa stopniowej przemianie po porwaniu jego oraz jego towarzyszki, Nel Rawlison, przez derwiszów. Do wychodzenia z kolejnych opresji i przezwyciężania problemów


Question: gdzie stoi statua wolności?

Answer: posąg na wyspie Liberty Island u ujścia rzeki Hudson do Oceanu Atlantyckiego w regionie metropolitalnym Nowego Jorku

Context: Statua Wolności (ang. "Statue of Liberty"), właściwie Wolność Opromieniająca Świat (ang. "Liberty Enlightening the World", fr. "La liberté éclairant le monde") – posąg na wyspie Liberty Island u ujścia rzeki Hudson do Oceanu Atlantyckiego w regionie metropolitalnym Nowego Jorku, nieoficjalny symbol wolności, Nowego Jorku i Stanów Zjednoczonych. Wyspa Liberty wraz z wyspą Ellis stanowi kompleks będący własnością federalną i zarządzany przez National Park Service. Administracyjnie należy do stanu Nowy Jork. Monumentalna, neoklasycystyczna statua została wzniesiona w latach 1884–1886 według projektu Frédérica Auguste’a Bartholdiego, Gustave’a Eiffela (konstrukcja) i Richarda Morrisa Hunta (postument). Jest to dar narodu francuskiego dla narodu amerykańskiego, upamiętniający przymierze obu narodów w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. W 1924 został uznany za narodowy pomnik Stanów Zjednoczonych, a


Question: z jakimi państwami graniczy francja?

Answer: Belgią, Luksemburgiem, Niemcami, Szwajcarią, Włochami, Monako, Andorą i Hiszpanią. Terytoria zamorskie graniczą również z Brazylią, Surinamem i Holandią.

Context: – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej. Francja graniczy z Belgią, Luksemburgiem, Niemcami, Szwajcarią, Włochami, Monako, Andorą i Hiszpanią. Terytoria zamorskie graniczą również z Brazylią, Surinamem i Holandią. Kraj jest połączony z Wielką Brytanią przez Eurotunel przebiegający pod kanałem La Manche. Republika Francuska jest unitarnym państwem demokratycznym, w którym ważną rolę odgrywa prezydent. Jest również piątym spośród najlepiej rozwiniętych krajów świata i dziewiątym w rankingu warunków życia. Najważniejsze ideały Francji sformułowane zostały w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela i w występującym na drukach urzędowych i monetach haśle rewolucji francuskiej "liberté, égalité, fraternité" („wolność, równość, braterstwo”). Kraj należy do grona założycieli Unii Europejskiej. Ma największą powierzchnię spośród państw Wspólnoty. Francja jest także członkiem założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz wchodzi w skład


Question: gdzie wiele?

Answer: – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin, na południowym krańcu Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego i nad jeziorem Wielewskim.

Context: Wiele (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Wielé; niem. "Wielle") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin, na południowym krańcu Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego i nad jeziorem Wielewskim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego. W obszar wsi wchodzą ponadto: == Opis miejscowości == Najstarsza pośrednia wzmianka pochodzi z 1352, gdzie mowa jest o „puszczy wielewskiej” (niem. Velymschen heyde) nad Wdą, w tekście przywileju nadania wsi Górki Wangeriszowi z Cisewia. Pierwszy zapis nazwy "Wiele" pochodzi z 1382, z przywileju nadania tej miejscowości prawa niemieckiego przez komtura z Tucholi – brata Henryka von Bullendorfa. Miejsce urodzin kaszubskich działaczy: Hieronima Derdowskiego oraz Tomasza i Wincentego Rogalów. Wiele to miejscowość letniskowo - wypoczynkowa i rolnicza.


Question: jak liczna jest armia białoruska?

Answer: Wojska białoruskie w 2021 roku liczyły 45,5 tys. żołnierzy zawodowych oraz 290 tys. rezerwistów.

Context: * w wojskach lądowych – 29 600 * w siłach powietrznych i obrony powietrznej – 18 170 * w sztabach, Ministerstwie Obrony, ośrodkach szkoleniowych, wojskach wewnętrznych MWD RB – 25 170. Wojska białoruskie w 2021 roku liczyły 45,5 tys. żołnierzy zawodowych oraz 290 tys. rezerwistów. == Uzbrojenie == Sprzęt posiadany przez wojsko białoruskie jest w znacznej większości produkcji radzieckiej bądź rosyjskiej, część sprzętu jest z ChRL. W posiadaniu wojsk lądowych znajdują się m.in. czołgi T-72 i T-80, pojazdy BMP-1, BMP-2, BTR-60, BTR-70 i BTR-80, wyrzutnie rakiet BM-21 Grad, BM-30 Smiercz, oraz „Polonez”,samobieżną haubicoarmatę 2S3 Akacja, samobieżną haubicę 2S1 Goździk. W posiadaniu Sił Powietrznych RB znajdują się m.in. MiG-29, Su-27, Su-25, An-24, An-26, Ił-76 oraz Mi-24. == Pojazdy wojsk lądowych ==


Question: kto zbudował pierwszą szopkę?

Answer: św. Franciszek

Context: anioły. == Historia == Tradycja szopek kolędniczych wywodzi się od obnośnych teatrzyków kukiełkowych i ludowych jasełek, które z kolei mają swoje źródło w kościelnych misteriach średniowiecznych. Szopki różnią się konstrukcją, doborem postaci, czasem wystawiania w zależności od regionu świata, z którego pochodzą, np. szopka neapolitańska (od 8 XII), szopka krakowska (pierwszy czwartek grudnia). == Formy == Szopka bywa wykonywana jako miniatura – jako taka często jest obiektem kolekcjonerskim, a także jako konstrukcja rzeczywistej wielkości. Tak zwana „żywa szopka”, to wykonana w naturalnej skali konstrukcja, w której zamiast figur owiec i bydła znajdują się żywe zwierzęta. Zdarza się także, że postacie ludzkie są grane przez żywe osoby. Pierwszą taką scenę zaaranżował św. Franciszek w 1223 roku w Greccio. == Galeria ==


Question: o co oskarża boga konrad w improwizacji?

Answer: Zarzuca mu obojętność przez wielokrotnie powtarzane oskarżenie „milczysz”.

Context: ludzi głos i język trudzi". Nieco dalej Konrad wyznaje z dumą, że prawdziwa głębia jego myśli jest ludziom nie przystępna ("Ty Boże, ty naturo! dajcie posłuchanie."). Ta wizja własnej niezwykłości ("Ja mistrz!") prowadzi go do walki z Bogiem-Losem o pełnię władzy. Konrad zarzuca stwórcy, że ten swej władzy dla dobra ludzi, narodu nie chce lub nie potrafi użyć. Zarzuca mu obojętność przez wielokrotnie powtarzane oskarżenie „milczysz”. W ostatnich słowach monologu wyczerpany Konrad zda się oskarżać Boga o największą ze zbrodni: o bycie carem, synonimem tyrana. Słowo "car" wypowiedziane jest w ostatnim wersie przez diabła, gdy Konrad pada wycieńczony walką z Bogiem. W czasie Wielkiej Improwizacji o Konrada walczą dobre i złe duchy co sugeruje, że jego klęska nie jest ostateczna.


Question: gdzie naturalnie występuje rtęć?

Answer: Rtęć występuje w skorupie ziemskiej

Context: |commons = |wikisłownik = rtęć }} Rtęć (Hg, , z ‘wodne srebro’) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych. Uznana za pierwiastek przez Lavoisiera. Rtęć jest jedynym metalem występującym w warunkach normalnych w stanie ciekłym. Rtęć występuje w skorupie ziemskiej w ilości 0,05 ppm. Najważniejszymi minerałami rtęci są: * cynober, HgS * kalomel, * rtęć rodzima. == Właściwości == Rozpuszcza metale, tworząc amalgamaty (z wyjątkiem żelaza, platyny, wolframu i molibdenu). Wykazuje dużą lotność – w stanie nasycenia w temperaturze w powietrzu znajduje się 14 mg Hg na m³. Dawka progowa rtęci, czyli najwyższe stężenie uważane za bezpieczne, wynosi 0,05 mg Hg na m³ powietrza, dlatego rozlana rtęć stanowi potencjalne niebezpieczeństwo zatrucia. Zawartość rtęci w powietrzu w ng/cm³ (co odpowiada μg/dm³


Question: jak wygląda flaga anglii?

Answer: Flaga Anglii – czerwony krzyż świętego Jerzego na białym polu.

Context: Flaga Anglii – czerwony krzyż świętego Jerzego na białym polu. Legenda o św. Jerzym, który zabił smoka, pochodzi z XII wieku. Według niej, zamoczył swój miecz w krwi bestii i narysował krzyż. Św. Jerzy został świętym patronem Anglii w XIII wieku. Czerwony krzyż pojawił się już podczas krucjat i jest znanym od dawna znakiem reprezentującym Anglię. Proporcje flagi wynoszą 5:3. Krzyż umieszczony jest centralnie i jego ramiona dotykają wszystkich krawędzi flagi.


Question: kiedy jan paweł ii się urodził?

Answer: 18 maja 1920

Context: Jan Paweł II (, , właśc. ; ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski (1958–1964), a następnie arcybiskup metropolita krakowski (1964–1978), kardynał prezbiter (1967–1978), zastępca Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969–1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Watykańskiego w latach 1978–2005. Święty Kościoła katolickiego. Poeta i poliglota, a także aktor niezawodowy, dramaturg i pedagog. Filozof historii, fenomenolog, mistyk i przedstawiciel personalizmu chrześcijańskiego. 16 października 1978 został wybrany na papieża przez drugie zgromadzenie kardynałów, po śmierci Jana Pawła I, który zmarł po trzydziestu trzech dniach pontyfikatu. Przyjął imiona Jan Paweł dla uhonorowania swojego poprzednika. Jego wybór na Stolicę Piotrową miał szczególny wpływ na wydarzenia w Europie Wschodniej i w Azji


Question: jak zakończył się konflikt między patrycjuszami a plebejuszami?

Answer: Za ostateczny koniec konfliktu pomiędzy plebejuszami a patrycjuszami uważa się uchwalenie w roku 287 "lex Hortensia", zgodnie z którą uchwały komicjów plebejskich ("plebiscitia") uzyskały moc ustaw ("leges") wiążących całe państwo bez obowiązkowego dotychczas zatwierdzenia senatu.

Context: roku 367* plebejuszy dopuszczono do konsulatu, zaś w 326* zniesiono niewolę za długi. Za ostateczny koniec konfliktu pomiędzy plebejuszami a patrycjuszami uważa się uchwalenie w roku 287 "lex Hortensia", zgodnie z którą uchwały komicjów plebejskich ("plebiscitia") uzyskały moc ustaw ("leges") wiążących całe państwo bez obowiązkowego dotychczas zatwierdzenia senatu. Ostatecznie pewna część górnej warstwy plebsu zespoliła się z patrycjuszami poprzez mieszane małżeństwa i wspólne sprawowanie urzędów, tak że „zaczęła się wytwarzać nowa arystokracja senatorska, określana często mianem "nobilitas". === Podbój Italii === Kompromis pomiędzy patrycjuszami a plebejuszami został zawarty w obliczu konieczności wspólnego prowadzenia wojen, które doprowadziły Rzym do podboju całej Italii. Po upadku monarchii Rzym od nowa uregulował stosunki z Latynami zawierając z nimi w roku 493* przymierze znane jako


Question: ile goli zdobyl lewandowski w bundeslidze?

Answer: 312 goli w 384 meczach Bundesligi.

Context: 427 meczach Bundesligi. * Najskuteczniejszy strzelec w jednym sezonie: Robert Lewandowski (sezon 2020/2021) – 41 goli * Najskuteczniejszy strzelec w jednym roku kalendarzowym: Robert Lewandowski (rok 2021) – 43 gole * Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w historii: Robert Lewandowski – 312 goli w 384 meczach Bundesligi. * Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w jednym sezonie: Robert Lewandowski (Bayern Monachium, sezon 2020/2021) – 41 goli * Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w jednym roku kalendarzowym: Robert Lewandowski (rok 2021) – 43 gole * Najskuteczniejszy duet strzelców w jednym sezonie: 54 gole – Edin Džeko i Grafite (VfL Wolfsburg, sezon 2008/2009). * Najwięcej goli zdobytych przez zawodnika w jednym meczu: 6 – Dieter Müller (1. FC Köln – Werder Brema 7:2, 17 sierpnia 1977). * Najwięcej goli zdobytych przez zawodnika


Question: kto podzielił różaniec na dziesiątki?

Answer: Henryk Egher de Kalcar

Context: przypominały "różaniec 7 Boleści Matki Bożej", z tą różnicą, że paciorki stanowiły jeden ciąg i nie były podzielone na "tajemnice". ; Historia tajemnic różańcowych Prekursorem tajemnic różańcowych jest teolog i mnich Kartuzów w Kolonii Henryk Egher de Kalcar (zm. 1408 r.); podzielił on różaniec na „dziesiątki”, na zakończenie „Ave Maria” dodał imię „Jezus”, oraz uzupełnił tzw. dopowiedzeniami, klauzulami (clausulae) z życia Jezusa i Maryi. Bł. Dominik z Prus, mnich kartuski z klasztoru w Trewirze w 1409 roku wyróżnił w życiu Jezusa i Maryi 50 momentów (tajemnic), i sformułował kilka serii po 50 klauzuli odpowiadających trzem etapom życia Jezusa: narodzenia i dzieciństwa, działalności publicznej oraz męki i śmierci. W latach 1435–1445 rozesłał różaniec do klasztorów w Belgii, gdzie praktykowano „Psałterz Maryi”.


Question: jakie krwinki odpowiadaja za krzepniecie krwi?

Answer: Płytki krwi nazywane są inaczej krwinkami płytkowymi lub trombocytami.

Context: ulega rozpadowi około 7,5 g hemoglobiny, tyle samo też jej powstaje. == Trombocyty == Płytki krwi nazywane są inaczej krwinkami płytkowymi lub trombocytami. Są to małe fragmenty cytoplazmy oderwane od wielkich komórek szpiku nazywanych megakariocytami. Ich średnica wynosi od 2 do 4 mikrometrów. Biorą one udział w procesie krzepnięcia krwi – zawierają one duże ilości serotoniny, która obkurcza naczynia krwionośne. Krwinki te gromadzą się w miejscach uszkodzeń naczyń, gdzie „przyczepiają się” do uszkodzonej ściany naczyniowej, a następnie uwalniają serotoninę. Substancja ta powoduje lokalny skurcz ściany naczyniowej, co zmniejsza krwawienie. Zapoczątkowuje ona tworzenie włókienek białkowych, czopując ranę. W utworzoną wcześniej sieć wpadają krwinki, tworząc skrzep, który po wyschnięciu zmienia się w strup i umożliwia rozpoczęcie procesu odbudowy uszkodzonych tkanek. 1 mm3


Question: kim z zawodu był krzysztof komeda?

Answer: lekarz laryngolog.

Context: Krzysztof Komeda, właśc. Krzysztof Trzciński (ur. 27 kwietnia 1931 w Poznaniu, zm. 23 kwietnia 1969 w Warszawie) – polski kompozytor i pianista jazzowy, twórca znanych na całym świecie standardów jazzowych i muzyki filmowej. Pionier jazzu nowoczesnego w Polsce. Najczęściej występował z własnym sekstetem (założonym w 1956). Napisał muzykę do 65 filmów. Pierwszym filmem zilustrowanym muzycznie przez Komedę była etiuda filmowa Romana Polańskiego "Dwaj ludzie z szafą" (1958), ostatnim zaś również film tego reżysera – "Dziecko Rosemary" (USA, 1968), ze słynną „Kołysanką” jako motywem przewodnim. Z wykształcenia lekarz laryngolog. Jako muzyk jazzowy wywarł istotny wpływ na ukształtowanie się oryginalnego stylu, określanego jako polska szkoła jazzu, który już po tragicznej śmierci artysty miał wpływ na rozwój międzynarodowej sceny jazzowej, zwłaszcza awangardy lat


Question: kim jest jamal?

Answer: polski zespół wykonujący muzykę z pogranicza reggae i dancehallu oraz muzyki niezależnej.

Context: Jamal – polski zespół wykonujący muzykę z pogranicza reggae i dancehallu oraz muzyki niezależnej. Powstał w 1999 roku w Radomiu z inicjatywy Łukasza Borowieckiego i Tomka Mioduszewskiego. Za wydany w 2005 roku debiutancki album pt. "Rewolucje" formacja uzyskała nominację do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii "Album Roku Hip-Hop / R&B". == Historia == Zespół powstał w Radomiu – rodzinnym mieście jego założycieli – Łukasza Borowieckiego i Tomasza Mioduszewskiego. Początkowo duet zajmował się tylko rapem, ale z biegiem czasu członkowie zainteresowali się muzyką reggae. W 2001 roku zespół zawiesił działalność, a jego członkowie poświęcili się innym projektom. Wówczas pewien sukces odniósł nowy zespół Mioduszewskiego Le Illjah. W 2004 roku grupa Jamal wznowiła działalność. Przez pewien czas oba zespoły funkcjonowały


Question: jaki stopień wojskowy miał piłsudski?

Answer: Pierwszego Marszałka Polski

Context: Marszałek Polski – najwyższy stopień wojskowy w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Poniżej stopnia marszałka w hierarchii wojskowej znajdują się stopnie generalskie i admiralskie. == Historia == 19 marca 1920 roku Józef Piłsudski przyjął dla siebie i zatwierdził jako Naczelny Wódz unikatowy stopień Pierwszego Marszałka Polski. W niedzielę 14 listopada 1920 roku na Placu Zamkowym w Warszawie miało miejsce uroczyste wręczenie buławy marszałkowskiej Pierwszemu Marszałkowi Polski Józefowi Piłsudskiemu. Buławę, symbol władzy i bezwzględnego posłuchu, Naczelnemu Wodzowi Polskich Sił Zbrojnych wręczył żołnierz frontowy. Buława została poświęcona przez biskupa polowego Stanisława Galla w czasie polowej mszy świętej. 13 kwietnia 1923 roku prezydent Stanisław Wojciechowski na wniosek ministra spraw wojskowych gen. Kazimierza Sosnkowskiego i premiera gen. Władysława Sikorskiego mianował gen. Ferdinanda Focha marszałkiem Polski.


Question: gdzie leży pakistan?

Answer: Pakistan jest państwem leżącym w Azji Południowej nad wybrzeżem Morza Arabskiego, będącego częścią Oceanu Indyjskiego.

Context: Pakistan jest państwem leżącym w Azji Południowej nad wybrzeżem Morza Arabskiego, będącego częścią Oceanu Indyjskiego. Pakistan jest muzułmańskim krajem stanowiącym pomost między zachodnią muzułmańską Azją a wschodnią, orientalną Azją, gdzie przeważają takie religie, jak hinduizm czy buddyzm. Na terytorium tego kraju znajduje się słynny ośmiotysięcznik K2, będący częścią łańcucha górskiego Karakorum. Kraj jest atrakcyjny turystycznie, a turystyka stanowi ważną część gospodarki Pakistanu. Mimo to kraj ten należy do słabo rozwiniętych państw świata. == Powierzchnia i granice == Powierzchnia – 796 100 km² Skrajne punkty – północny 37°00'N, południowy 23°45'N, zachodni 60°55'E, wschodni 75°20'E. Rozciągłość południkowa kraju wynosi około 1500 km, a równoleżnikowa około 1100 km. Pakistan graniczy z następującymi państwami: * Iran – 909 km * Afganistan – 2430 km


Question: jaki system rządów obowiązuje w polsce?

Answer: Rzeczpospolita Polska jest republiką parlamentarną i realizuje zasady suwerenności narodu, niepodległości i suwerenności państwa, demokratycznego państwa prawnego, społeczeństwa obywatelskiego, trójpodziału władzy, pluralizmu, praworządności, społecznej gospodarki rynkowej oraz przyrodzonej godności człowieka.

Context: Ustrój polityczny Rzeczypospolitej Polskiej ("Trzeciej Rzeczypospolitej") – struktura organizacyjna państwa polskiego, określona Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej uchwaloną przez Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997 roku. Zgodnie z jej treścią Rzeczpospolita Polska jest republiką parlamentarną i realizuje zasady suwerenności narodu, niepodległości i suwerenności państwa, demokratycznego państwa prawnego, społeczeństwa obywatelskiego, trójpodziału władzy, pluralizmu, praworządności, społecznej gospodarki rynkowej oraz przyrodzonej godności człowieka. Rzeczpospolita określona jest także jako państwo unitarne. Władzę, według trójpodziału na rodzaje, sprawują: * ustawodawczą: Sejm i Senat, * wykonawczą: Rada Ministrów i Prezydent, * sądowniczą: sądy i trybunały. == Geneza == === Dwudziestolecie międzywojenne === W rozwoju współczesnego konstytucjonalizmu w Polsce ważnym elementem było ustanowienie nowego ładu ustrojowego po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Tymczasowym rozwiązaniem w pierwszych latach była "Uchwała Sejmu


Question: co to fabryka?

Answer: zakład przemysłowy, w którym produkcja odbywa się przy użyciu maszyn.

Context: Fabryka ( ‘warsztat rzemieślniczy’) – zakład przemysłowy, w którym produkcja odbywa się przy użyciu maszyn. W ujęciu historycznym, przejście od wytwarzania produktów w manufakturach do ich produkcji w fabrykach oznaczało początek kapitalizmu. W latach siedemdziesiątych XX wieku określenie „fabryka domów” używane było w odniesieniu do zakładów zajmujących się produkcją płyt i elementów przestrzennych potrzebnych do budowy prefabrykowanych, żelbetowych domów mieszkalnych w technologii „wielkiej płyty”.


Question: w jakiej strefie czasowej jest warszawa?

Answer: UTC+01:00

Context: UTC+01:00 (A – Alpha) – strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 15°E. Do strefy czasowej UTC+01:00 należy czas środkowoeuropejski ("CET", "Central European Time"), czas zachodnioafrykański ("WAT", "West Africa Time"), czas zachodnioeuropejski letni ("WEST", "Western European Summer Time"), czas brytyjski letni ("BST", "British Summer Time"). W strefie znajduje się m.in. Amsterdam, Berlin, Bruksela, Casablanca, Kinszasa, Lagos, Madryt, Oslo, Paryż, Rzym, Warszawa i Wiedeń. == Strefa całoroczna == Afryka: * * * * * (Kinszasa oraz prowincje: Kongo Środkowe, Kwango, Kwilu, Mai-Ndombe, Mongala, Prowincja Równikowa, Tshuapa, Ubangi Północne i Ubangi Południowe) * * * * * (oprócz Ramadanu) * * * * == Czas standardowy (zimowy) na półkuli północnej == Europa: * * * * * * * * * * *


Question: co to jest rozdzielnopłciowość?

Answer: Rozdzielnopłciowość, gonochoryzm – zjawisko występowania w obrębie jednego gatunku osobników dwóch odmiennych płci: samca i samicy.

Context: Rozdzielnopłciowość, gonochoryzm – zjawisko występowania w obrębie jednego gatunku osobników dwóch odmiennych płci: samca i samicy. Rozdzielnopłciowość występuje także u niektórych roślin telomowych, najczęściej u roślin nagonasiennych, rzadziej okrytonasiennych, gdzie na jednym osobniku występują rozdzielnopłciowe kwiaty, tzn. męskie, zawierające tylko pręciki i żeńskie zawierających tylko słupki (jednopienność). Rzadziej zdarza się, że są osobne osobniki tylko z kwiatami męskimi bądź tylko z żeńskimi (dwupienność). Kategoria:Płeć


Question: kiedy zbudowano katedrę notre dame?

Answer: Jej budowa trwała ponad 180 lat (1163–1345).

Context: Notre-Dame de Paris – gotycka archikatedra w Paryżu. Jedna z najbardziej znanych katedr na świecie, między innymi dzięki powieści "Katedra Marii Panny w Paryżu" francuskiego pisarza Victora Hugo. Jej nazwa oznacza "Naszą Panią" i odnosi się do Marii, Matki Bożej. Wzniesiono ją na wyspie na Sekwanie, zwanej Île de la Cité w 4. okręgu Paryża, w miejscu po dwóch kościołach powstałych jeszcze w IX wieku. Jej budowa trwała ponad 180 lat (1163–1345). Od 10 sierpnia 1806 roku w skarbcu katedry – pod opieką kanoników Kapituły Bazyliki Metropolitalnej – przechowywane były relikwie korony cierniowej. Kościół zwiedzało 14 milionów osób rocznie. == Historia == === Tło historyczne === Ówczesny Paryż stanowił centrum nowo kształtującej się potęgi europejskiej. Jego korzystne położenie pozwalało kontrolować


Question: kiedy umarł rysiek z dzemu?

Answer: 30 lipca 1994

Context: Ryszard Henryk Riedel (ur. 7 września 1956 w Chorzowie, zm. 30 lipca 1994 tamże) – polski wokalista i autor tekstów piosenek, wieloletni frontman zespołu Dżem. Grał także na harmonijce ustnej. Uznawany za jednego z najlepszych wokalistów w historii polskiej muzyki rozrywkowej. == Życiorys == Był drugim dzieckiem Krystyny i Jana Riedlów, miał starszą o rok siostrę, Małgorzatę. Edukację zakończył na siódmej klasie szkoły podstawowej. Nigdy nie pobierał lekcji śpiewu, był samoukiem. W grudniu 1973 dołączył do zespołu Jam, który później zmienił nazwę na Dżem. W pierwszych latach nie dopuścił do rozpadu zespołu. Na początku kariery w Dżemie zespół Kombi złożył mu propozycję przejścia do nich, ale Riedel ją odrzucił. Teksty jego piosenek zwykle miały charakter autobiograficzny. Przez wiele lat współpracował


Question: do czego stosowana jest echolokacja?

Answer: Metoda stosowana przez niektóre zwierzęta (nietoperze, walenie, niektóre ryjówkowate, tenrekowate i ptaki) do nawigacji, wykrywania i chwytania zdobyczy oraz w komunikacji międzyosobniczej.

Context: Echolokacja – system określania położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego. Metoda stosowana przez niektóre zwierzęta (nietoperze, walenie, niektóre ryjówkowate, tenrekowate i ptaki) do nawigacji, wykrywania i chwytania zdobyczy oraz w komunikacji międzyosobniczej. Znane są również przypadki wykorzystania echolokacji przez ludzi, głównie niewidomych. Urządzenie stosujące echolokację w nawigacji morskiej to echosonda lub sonar. Termin "echolokacja" wprowadził w 1944 Donald Griffin, amerykański zoolog zajmujący się badaniem nietoperzy. U nietoperzy występuje „klaskanie językiem” co wydaje echo, które jest odbierane potem przez uszy ssaka. == Zasada działania == Korzystający z echolokacji wytwarza krótkotrwały dźwięk o wysokiej częstotliwości, a następnie odbiera fale odbite od przeszkód. Na podstawie kierunku, czasu powrotu, natężenia powracającego dźwięku, określany jest kierunek, odległość i wielkość


Question: kto napisał wesele?

Answer: Stanisława Wyspiańskiego

Context: Wesele – dramat autorstwa Stanisława Wyspiańskiego, wystawiony po raz pierwszy w Teatrze Miejskim w Krakowie 16 marca 1901 roku w reżyserii Adolfa Walewskiego. Dramat ten uważany jest za jedno z najważniejszych dzieł epoki Młodej Polski. == Pierwowzór == Utwór nawiązuje do autentycznego wydarzenia, jakim było wesele poety Lucjana Rydla i chłopki Jadwigi Mikołajczykówny. Ślub miał miejsce 20 listopada 1900 roku w bazylice Najświętszej Maryi Panny w Krakowie, wesele zaś w podkrakowskiej wsi Bronowice, w dworku Włodzimierza Tetmajera, nazwanym później Rydlówką. Ślub był przedmiotem dużych kontrowersji. Pisząc "Wesele", Wyspiański inspirował się dramatami Mickiewicza, Fredry i Słowackiego oraz malarstwem Malczewskiego i Maksymiliana Gierymskiego. == Budowa i styl dramatu == "Wesele" składa się z trzech aktów. Akt I jest aktem realistycznym, napisanym w


Question: jaką rolę odegrała kartagina w trakcie kolonizacji fenickiej?

Answer: Kartagina istniała początkowo jako państwo-miasto, później została stolicą imperium kartagińskiego. Wówczas bardzo ważny ośrodek handlowy i polityczny.

Context: Kartagina ("Nowe Miasto"; , "Karchedon", fen. "Qrt-ḥdšt", "Kart Hadaszt", "Kartadż", "Kartago") – starożytne miasto w Afryce Północnej, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Założone w IX w. p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Kartagina istniała początkowo jako państwo-miasto, później została stolicą imperium kartagińskiego. Wówczas bardzo ważny ośrodek handlowy i polityczny. Obecnie stanowisko archeologiczne w pobliżu Tunisu. Szczyt potęgi Kartagina osiągnęła w III w. p.n.e. W tym stuleciu wdała się w serię wojen z Rzymem (wojny punickie), które doprowadziły do zagłady miasta w 146 roku p.n.e. Po kilkudziesięciu latach Kartagina odrodziła się jako rzymska kolonia. Dostarczała zboża do Rzymu do 439 roku, kiedy zajęli ją Wandalowie i ustanowili w niej stolicę swego państwa. Kartagina ponownie przeszła pod panowanie rzymsko-bizantyńskie w 533 roku. Po


Question: gdzie była burza?

Answer: prowadzona w granicach II Rzeczypospolitej.

Context: Akcja „Burza” – operacja wojskowa zorganizowana i podjęta przez oddziały Armii Krajowej przeciw wojskom niemieckim w końcowej fazie okupacji niemieckiej, bezpośrednio przed wkroczeniem Armii Czerwonej, prowadzona w granicach II Rzeczypospolitej. Trwała od 4 stycznia 1944, kiedy Armia Czerwona przekroczyła na Wołyniu ustaloną w traktacie ryskim granicę polsko-radziecką, do stycznia 1945. Rozkaz do jej rozpoczęcia wydał w listopadzie 1943 komendant główny Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski. Po przekroczeniu przez Armię Czerwoną wschodniej granicy II Rzeczypospolitej i odrzuceniu wysuniętej przez władze RP oferty współdziałania wojskowego z ZSRR, 12 stycznia 1944 komendant główny Armii Krajowej wydał rozkaz nr 126, zapowiadający wsparcie Armii Czerwonej w walce z Niemcami "w miarę naszych sił i interesów państwowych". 26 października 1944 jego następca gen. Leopold Okulicki wydał


Question: kim byl saladyn?

Answer: sułtan, założyciel dynastii Ajjubidów

Context: Saladyn, fr. Saladin, od arab. صلاح الدين (pełne imię: al-Malik an-Nasir Salah ad-Dunja wa-ad-Din Abu al-Muzaffar Jusuf ibn Ajjub ibn Szazi al-Kurdi), ur. 1138 w Tikricie, zm. 4 marca 1193 w Damaszku – sułtan, założyciel dynastii Ajjubidów, panujący w latach 1174–1193. Był synem Ajjuba ibn Szaziego, Kurda służącego wraz ze swoim bratem Szirkuhem najpierw Seldżukom, a następnie Zengidom. Wziął udział w wyprawach swojego wuja do Egiptu i po jego śmierci w 1169 przejął po nim urząd wezyra u ostatniego Fatymidy Al-Adida, zaś po jego obaleniu został namiestnikiem Nur ad-Dina w tym kraju. Po śmierci władcy w 1174, Saladyn wykorzystał Egipt jako bazę do opanowania lub podporządkowania sobie w ciągu następnych dwunastu lat posiadłości Zengidów, a także Artukidów i Begteginidów, tworząc


Question: ile akcji ma firma?

Answer: a 120 akcji o nominale 360 czerwonych złotych

Context: ziemiach polskich była akcja dywidendowa Kompanii Manufaktur Wełnianych wydana w Warszawie w czerwcu 1768 roku (wyemitowała ona 120 akcji o nominale 360 czerwonych złotych). Wśród udziałowców pierwszych kompanii akcyjnych przeważała szlachta i magnateria, poza tym byli to mieszczanie: bankierzy i kupcy. == Rodzaje akcji == Kodeks spółek handlowych rozróżnia następujące akcje: * imienne – z których uprawnienia przysługują osobie (fizycznej, prawnej) wskazanej w treści akcji. Wobec spółki za akcjonariusza uważa się osobę wpisaną do rejestru akcjonariuszy, z uwzględnieniem przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Wskazanie w treści akcji konkretnej osoby będzie skutkowało bez ograniczenia tylko względem osób trzecich. W stosunku do spółki realizacja praw z akcji może mieć miejsce tylko przy zgodności wpisu do rejestru akcjonariuszy. Rejestr akcjonariuszy jest prowadzony


Question: gdzie leży rogów?

Answer: Rogów (niem. "Rogau") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, w gminie Gorzyce.

Context: Rogów (niem. "Rogau") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, w gminie Gorzyce. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie katowickim. Miejscowość położona jest w południowej części powiatu wodzisławskiego, około 11 km na południe od Wodzisławia Śląskiego. == Sport == W miejscowości działa Klub Sportowy Przyszłość Rogów.


Question: kto napisal przedwiosnie?

Answer: Stefana Żeromskiego

Context: Przedwiośnie – powieść polityczna Stefana Żeromskiego wydana w 1924 (datowana 1925) w Warszawie w wydawnictwie Jakuba Mortkowicza. Utwór podzielony na trzy części („Szklane domy”, „Nawłoć”, „Wiatr od wschodu”), opowiada o życiu Cezarego Baryki – przedstawiciela młodego pokolenia, urodzonego i wychowanego w carskiej Rosji (Baku), który przybywa do „Polski marzeń”, odrodzonej po I wojnie światowej. "Przedwiośnie" jest powieścią ukazującą konkretne ówczesne opcje polityczne. == Tytuł == Ma charakter wybitnie metaforyczny. W dosłownym rozumieniu „przedwiośnie” jest okresem pośrednim pomiędzy zimą a wiosną, kiedy mimo niskich temperatur i wciąż zalegającego śniegu pojawiają się pierwsze oznaki powrotu przyrody do życia. Znaczenie przenośne można rozumieć jako czas, w którym kształtowało się państwo polskie po okresie zaborów, a w kraju panował niepodległościowy entuzjazm. Okolicznością nie bez


Question: gdzie rozgrywa się akcja stranger things?

Answer: Akcja serialu osadzona jest w latach 80. w amerykańskim stanie Indiana

Context: Stranger Things – amerykański serial telewizji internetowej, łączący elementy przygodowe z horrorem i science fiction. Został stworzony dla platformy Netflix przez braci Dufferów, będących jego showrunnerami. Akcja serialu osadzona jest w latach 80. w amerykańskim stanie Indiana, a formą i treścią nawiązuje do popkultury tamtego okresu, w tym także do twórczości Stevena Spielberga, Johna Carpentera, Stephena Kinga, Roba Reinera, George’a Lucasa, Ridleya Scotta i Jamesa Camerona. Światowa premiera serialu miała miejsce 15 lipca 2016 na platformie Netflix. "Stranger Things" zostało pozytywnie przyjęte przez krytyków, chwalących przede wszystkim stylizację na lata 80., klimat, aktorstwo, reżyserię, scenariusz oraz liczne nawiązania do filmów z lat 80. == Fabuła == === Sezon 1 === W nocy 6 listopada 1983, w Hawkins w stanie Indiana,


Question: w którym roku wybory parlamentarne?

Answer: 2019 roku

Context: Wybory parlamentarne w Polsce w 2019 roku – zarządzone na 13 października wybory do Sejmu i Senatu przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudę dnia 6 sierpnia. Był to najwcześniejszy możliwy termin (na podstawie art. 194 kodeksu wyborczego, wybory w tym wypadku mogły się odbyć najpóźniej 11 listopada). Wybory przeprowadzone zostały na podstawie kodeksu wyborczego z 5 stycznia 2011. Obywatele Polski uprawnieni do głosowania wybrali w nich 460 posłów i 100 senatorów. Wybory do Sejmu zakończyły się zwycięstwem Prawa i Sprawiedliwości. Do Sejmu dostały się także Koalicja Obywatelska, Polskie Stronnictwo Ludowe, Sojusz Lewicy Demokratycznej oraz Konfederacja Wolność i Niepodległość, jeden mandat przypadł też Mniejszości Niemieckiej. W Senacie mandaty uzyskały komitety PiS, KO, PSL i SLD oraz czworo kandydatów niezależnych (komitety wyborcze


Question: kiedy urodziła się doda?

Answer: 15 lutego 1984

Context: Doda, właśc. Dorota Aqualiteja Rabczewska (ur. 15 lutego 1984 w Ciechanowie) – polska piosenkarka wykonująca muzykę z pogranicza popu i rocka, autorka tekstów, producentka, aktorka i osobowość medialna. W latach 1998–2000 aktorka musicalowa teatru Buffo. W latach 2000–2006, a następnie 2014 i 2016–2019 wokalistka zespołu Virgin, z którym nagrała i wydała cztery albumy studyjne: "Virgin" (2002), "Bimbo" (2004), "Ficca" (2005) i "Choni" (2016). Z zespołem wypromowała m.in. przeboje „Znak pokoju” czy „Szansa”, za które otrzymali nagrody kolejno na festiwalu sopockim i Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, a także „Dżaga” i „2 bajki”. Od 2007 artystka solowa, wydała cztery albumy studyjne: "Diamond Bitch" (2007), "7 pokus głównych" (2011), "Dorota" (2019) i "Aquaria" (2022). Pierwszy z nich promowany był m.in. singlem


Question: kto założył zakon templariuszy?

Answer: rycerz z Szampanii Hugo de Payens i jego towarzysze: Godfryd de Saint-Omer, Godfryd d’Eygorande, Nicolas de Neuvic, Jean d’Ussel, Jean de Meymac i Pierre d’Orlean

Context: Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona () – średniowieczny katolicki zakon rycerski, działający od XII do XIV wieku. == Początki == Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona, czyli templariuszy, powstał w 1118 roku (albo - jak sądzi część historyków - w 1119 lub dopiero w 1120 roku), kiedy rycerz z Szampanii Hugo de Payens i jego towarzysze: Godfryd de Saint-Omer, Godfryd d’Eygorande, Nicolas de Neuvic, Jean d’Ussel, Jean de Meymac i Pierre d’Orlean złożyli przed Gormondem de Picquigny, patriarchą Jerozolimy, śluby ubóstwa, czystości, posłuszeństwa i walki za wiarę według reguły cysterskiej (św. Bernarda z Clairvaux). Rycerze-zakonnicy zobowiązali się bronić pielgrzymów i chronić szlaki pielgrzymkowe. W 1120 roku od króla Jerozolimy, Baldwina II, otrzymali stojący na wzgórzu świątynnym, przebudowany


Question: gdzie leżał wołyń?

Answer: w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego i północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.

Context: Wołyń () – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego i północne części tarnopolskiego i chmielnickiego. Według Jana Długosza nazwa pochodzi od zamku Wołyń nad Bugiem (obecnie Gródek koło Hrubieszowa). Według Nestora nazwa wywodzi się od słowiańskiego plemienia Wołynian. Patronem Wołynia jest św. Jacek Odrowąż. Główne miasta: Łuck, Kowel, Dubno, Równe, Krzemieniec, Zwiahel, Włodzimierz, Ostróg, Owrucz, Zasław, Starokonstantynów. == Geografia == === Klimat === Klimat kontynentalny, ze znaczną różnicą temperatur między upalnym latem a mroźną zimą. Wiosna i jesień bardzo krótkie. W ciągu roku często nagłe skoki temperatury zależne od kierunku wiatrów. === Krainy geograficzne === W części północnej znajduje się Polesie


Question: kim był autor małego księcia?

Answer: Antoine Marie Jean-Baptiste Roger de Saint-Exupéry,

Context: Antoine Marie Jean-Baptiste Roger de Saint-Exupéry, wym. (ur. 29 czerwca 1900 w Lyonie, zm. 31 lipca 1944 w Marsylii) – francuski pilot, pisarz i poeta. Autor "Małego Księcia" (1943), jednego z najważniejszych utworów literackich XX wieku. == Życiorys == Urodził się w Lyonie w rodzinie arystokratycznej jako syn hrabiego Jeana de Saint-Exupéry. Gdy miał 4 lata, zmarł jego ojciec, a Antoine z matką oraz rodzeństwem zamieszkali w zamku u ciotki. Uczył się w szkołach katolickich prowadzonych przez jezuitów. W wieku 12 lat odbył pierwszy lot samolotem jako pasażer, wtedy też przerobił swój rower, dodając mu skrzydła. Zamierzał wstąpić do szkoły morskiej, nie zdał jednak egzaminu wstępnego. W 1919 podjął studia na Wydziale Architektury Akademii Sztuk Pięknych. W 1921 r. uzyskał


Question: w którym roku wynaleziono żarówkę?

Answer: 1878

Context: w bańce, z której wypompowano powietrze (Joseph Wilson Swan) * 1878 – pierwsza nadająca się do praktycznego wykorzystania żarówka, patent brytyjski (Joseph Wilson Swan) * 1878 – masowa produkcja żarówek w USA (Hiram Stevens Maxim utworzył "United States Electric Lighting Company") * 1879 – patent Thomasa Edisona * 1883 – po raz pierwszy na Mazowszu zastosowano oświetlenie elektryczne, miało to miejsce w Markach w przędzalni spółki Briggs & Posselt * 1890 – wolframowy żarnik (Aleksandr Łodygin) == Światło żarówki == Światło uzyskiwane z żarówek jest światłem zbliżonym do słonecznego i cechuje się dobrym wskaźnikiem oddawania barw oglądanych w tym świetle przedmiotów, świeci cały czas jednakowo, nie powodując efektu stroboskopowego. Widmo światła emitowanego przez żarówkę jest ciągłe, o niższej temperaturze barwowej


Question: kto powołał granatowa policja?

Answer: Została powołana w grudniu 1939 na terenie Generalnego Gubernatorstwa (GG) na podstawie rozporządzenia Generalnego Gubernatora Hansa Franka z dnia 17 grudnia 1939.

Context: Policja Polska Generalnego Gubernatorstwa (niem. "Polnische Polizei im Generalgouvernement"), potocznie określana jako policja granatowa – policja komunalna, finansowana przez polskie samorządy (szczątkowe struktury samorządowe, pozostające pod nadzorem niemieckiej administracji cywilnej), podporządkowana lokalnym komendantom niemieckiej policji porządkowej – "Ordnungspolizei"; najwyższym szczeblem struktury Policji Polskiej było stanowisko komendanta miejskiego lub powiatowego. == Nazwa == Zwyczajowa nazwa formacji pochodzi od granatowego koloru noszonych mundurów. Analogiczne formacje policyjne istniały we wszystkich okupowanych krajach. Tym niemniej, umundurowanie polskiej Policji Państwowej sprzed 1932 także było w kolorze granatowym i tak byli opisywani funkcjonariusze. == Powstanie formacji == Została powołana w grudniu 1939 na terenie Generalnego Gubernatorstwa (GG) na podstawie rozporządzenia Generalnego Gubernatora Hansa Franka z dnia 17 grudnia 1939. Wcześniej, 30 października 1939 r., dowódca SS


Question: kto jest proboszczem?

Answer: duchowny, na ogół w stopniu prezbitera, zarządzający gminą kościelną (parafią).

Context: Proboszcz (z niem. "Propst", a to od łac. "praepositus", przełożony; łac. odpowiednik to "parochus", z gr. "πάροικος" "paroikos", sąsiad), pleban (łac. "plebanus" od "plebs" lud) – duchowny, na ogół w stopniu prezbitera, zarządzający gminą kościelną (parafią). == Stan obecny == === Kościół katolicki === W Kościele katolickim proboszcz jest mianowanym przez biskupa duszpasterzem i zarządcą parafii. Jest więc odpowiedzialny za duszpasterstwo parafian i dobra materialne parafii. Status proboszcza prawo kanoniczne określa sformułowaniem: "Własny pasterz zleconej sobie parafii pod władzą biskupa" ("Pastor proprius paroeciae sibi commissae sub auctoritate Episcopi" – kan. 519). Proboszczem zostać może wyłącznie prezbiter, którego poglądy są zgodne z magisterium Kościoła i który nie budzi zastrzeżeń obyczajowych i moralnych. Jeżeli prezbiter żyje w małżeństwie, jego żona i dzieci


Question: jak rozmnażają się ptaki?

Answer: Rozmnażają się przez składanie i wysiadywanie otoczonych twardą skorupą jaj.

Context: przystosowane do tej zdolności. Poza tym odznaczają się wysoką aktywnością metaboliczną. Rozmnażają się przez składanie i wysiadywanie otoczonych twardą skorupą jaj. Niektóre ptaki, szczególnie krukowate i papugowe, należą do najbardziej inteligentnych gatunków zwierząt, zdolnych do tworzenia i używania przyrządów pomocniczych, jak i przekazujących tę wiedzę następnym pokoleniom. Wiele gatunków odbywa dalekodystansowe wędrówki, inne przemieszczają się mniej regularnie na krótsze odległości. Są zwierzętami społecznymi – porozumiewają się przy pomocy wizualnych sygnałów oraz zawołań kontaktowych, jak i śpiewem, biorą udział we wspólnych lęgach, polowaniach, przepędzaniu drapieżników, zgrupowaniach migracyjnych. Większość gatunków ptaków żyje monogamicznie, najczęściej na czas jednego sezonu, czasami na okres kilku lat, rzadziej tworzą tę samą parę przez całe życie. Inne gatunki tworzą lęgowe systemy poligyniczne – z kilkoma samicami przypadającymi


Question: gdzie ma początek wisła?

Answer: Źródła rzeki znajdują się w południowej Polsce, na wysokości 1107 m n.p.m. (Czarna Wisełka) i 1080 m n.p.m. (Biała Wisełka), na zachodnim stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim.

Context: czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego" (1455–1480) nazywa Wisłę „rzeką Białą”: "a nationibus orientalibus Polonis vicinis, ab aquae condorem Alba aqua... nominatur". Najdawniejszą formę można próbować odtwarzać jako "*Wīstlā", czy wykazać związek z pierwiastkiem "*weys" „płynąć”, lecz z braku nawiązań w toponimii i braku morfemu "*Wīstl-" w historycznych językach, można przyjąć, że jest to nazwa przejęta przez ludy indoeuropejskie od wcześniejszych mieszkańców. == Przebieg i dorzecza == Źródła rzeki znajdują się w południowej Polsce, na wysokości 1107 m n.p.m. (Czarna Wisełka) i 1080 m n.p.m. (Biała Wisełka), na zachodnim stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim. W sensie geograficznym Wisła ma dwa potoki źródłowe: Białą Wisełkę i Czarną Wisełkę. Natomiast w sensie hydrologicznym rzeka Wisła zaczyna się w miejscu połączenia potoku Malinka


Question: który pisarz nie reprezentuje epoki renesansu?

Answer: Władysław z Gielniowa

Context: postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają". W posłaniu tym autor, zgodnie z ideałami reformacji, daje do zrozumienia, że Polacy mają nie język gęsi (łacinę, nazywaną tak od brzmienia jej wymowy, od gęsich piór używanych ówcześnie do pisania, a w kontekście legendy o gęsiach, które obroniły Rzym), lecz swój własny, polski i tym samym deklaruje kulturową i polityczną niezależność Rzeczypospolitej od papieskiego Rzymu. Dzisiaj docenia się tworzących wcześniej po polsku autorów średniowiecza (Władysław z Gielniowa) i renesansu (Biernat z Lublina), jednak Rej jako pierwszy ujawnił tak wyraźną samoświadomość jako pisarz. Twórczość Reja powstała na pograniczu epok literackich, reprezentuje różne idee: średniowieczną moralistykę i dydaktykę łączy z renesansowym posłannictwem pisarza jako propagatora języka narodowego, zamiast łaciny lub greki


Question: czym żywi się kret?

Answer: Odżywia się dżdżownicami, larwami owadów i drobnymi kręgowcami

Context: Odżywia się dżdżownicami, larwami owadów i drobnymi kręgowcami, które lokalizuje dzięki czułemu słuchowi oraz włosom czuciowym na pysku i ogonie, czułym na drgania (stąd odstraszanie kretów polega na montowaniu odstraszaczy wibracyjno-akustycznych). Na głębokości 20–50 cm wykopuje system podziemnych tuneli o średnicy 6 cm, rozciągających na długość ok. 100–200 m (czasem do 1 km) i terytorium ok. 2000–6000 m², stanowiący rodzaj pułapki na faunę glebową (preferuje gleby żyzne i wilgotne). Korytarze drąży z prędkością 12–15 m/dobę, wypychając jednorazowo 100–150 g ziemi (tzw. kretowina), które następnie patroluje co kilka godzin. Największe kopce pojawiają się na glebach bagiennych, dochodzą nawet do 90 cm wysokości. Na powierzchni ziemi porusza się niezdarnie i rzadko się na niej pojawia. Buduje podziemne gniazdo z mchu i trawy


Question: jakie pseudonimy miał aleksander kamiński?

Answer: przybrane nazwisko: "Aleksander Kędzierski", ps. "Dąbrowski", "J. Dąbrowski", "Fabrykant", "Faktor", "Juliusz Górecki", "Hubert", "Kamyk", "Kaźmierczak", "Bambaju"

Context: Aleksander Kamiński, przybrane nazwisko: "Aleksander Kędzierski", ps. "Dąbrowski", "J. Dąbrowski", "Fabrykant", "Faktor", "Juliusz Górecki", "Hubert", "Kamyk", "Kaźmierczak", "Bambaju" (ur. 28 stycznia 1903 w Warszawie, zm. 15 marca 1978 tamże. == Życiorys == === Dzieciństwo i młodość === Urodzony w Warszawie, syn Jana Kamińskiego (farmaceuty) i Petroneli Kaźmierczak. W 1905 wyjechał wraz z rodzicami do Kijowa, gdzie ukończył rosyjską 4-klasową szkołę powszechną, potem w 1914 przeniósł się do Rostowa, a w 1916 do Humania. Trudne warunki materialne (jego ojciec zmarł w 1911) sprawiły, że już od 1916 pracował jako goniec w banku. Od stycznia 1918 członek 1. Męskiej Drużyny Skautowej im. Tadeusza Kościuszki w Humaniu. Był tam potem kolejno zastępowym, przybocznym, od lata 1919 drużynowym i przybocznym hufca, a od maja


Question: czym charakteryzuje się przypowieść?

Answer: gatunek literatury moralistyczno-dydaktycznej, którego cechy formalne (schematyzm fabuły, uproszczona konstrukcja postaci, obiektywny narrator, selekcja realiów) służą właściwemu odczytaniu alegorycznego lub symbolicznego znaczenia przedstawionego świata, przekazaniu prawdy moralnej.

Context: Przypowieść, parabola – gatunek literatury moralistyczno-dydaktycznej, którego cechy formalne (schematyzm fabuły, uproszczona konstrukcja postaci, obiektywny narrator, selekcja realiów) służą właściwemu odczytaniu alegorycznego lub symbolicznego znaczenia przedstawionego świata, przekazaniu prawdy moralnej. Posługuje się narracją, w której postacie i zdarzenia pełnią role nosicieli i zarazem przykładów prawd uniwersalnych. Fabuła ulega zwykle schematyzacji, realia zaś występują w postaci zredukowanej. Interpretacja przypowieści wymaga sięgnięcia do znaczeń alegorycznych lub symbolicznych. Przypowieść była szczególnie często stosowana w literaturze religijnej Dalekiego i Bliskiego Wschodu. Wiele znanych przypowieści znajduje się w Biblii, np. przypowieść o synu marnotrawnym. Stosowana często w homiletyce i literaturze parenetycznej, inspirowała wielu pisarzy, np. Adama Mickiewicza ("Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego") czy Alberta Camusa ("Dżuma"). Według André Jollesa przypowieść jest jednym z morfologicznych


Question: jakie cele przyświecały twórcom karty narodów zjednoczonych?

Answer: . Za jej najważniejsze cele uznano prawo wszystkich narodów do posiadania własnych rządów i własnego niepodległego państwa, do rozwoju gospodarczego i życia w pokoju po pokonaniu tyranii faszystowskiej

Context: Karta Atlantycka (ang. "Atlantic Charter") – ośmiopunktowa deklaracja podpisana 14 sierpnia 1941 roku przez Winstona Churchilla i Franklina Delano Roosevelta na pokładzie okrętu HMS „Prince of Wales”, kotwiczącego u wybrzeży Nowej Fundlandii na Oceanie Atlantyckim (stąd pochodzi nazwa). Określała cele polityki Wielkiej Brytanii i USA w okresie II wojny światowej i po jej zakończeniu oraz zasady powojennych stosunków międzynarodowych. == Historia == Deklarację podpisali premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Winston Churchill oraz prezydent Stanów Zjednoczonych z ramienia Partii Demokratycznej Franklin Delano Roosevelt. Za jej najważniejsze cele uznano prawo wszystkich narodów do posiadania własnych rządów i własnego niepodległego państwa, do rozwoju gospodarczego i życia w pokoju po pokonaniu tyranii faszystowskiej. Zdecydowanie eksponowała zasadę pokojowego rozstrzygania sporów międzynarodowych, zgodnie


Question: jakie utwory komponował stanisław moniuszko?

Answer: autor ponad 268 pieśni, wielu oper (najsłynniejsze to "Halka", "Straszny dwór" i "Paria"), operetek, baletów i muzyki kościelnej.

Context: Stanisław Moniuszko herbu Krzywda (ur. 5 maja 1819 w Ubielu, zm. 4 czerwca 1872 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent, pedagog, organista; autor ponad 268 pieśni, wielu oper (najsłynniejsze to "Halka", "Straszny dwór" i "Paria"), operetek, baletów i muzyki kościelnej. Tworzył muzykę nacechowaną narodowo, wplatając w swoje kompozycje wyraziste elementy folkloru polskiego (melodie i tańce ludowe) oraz wykorzystując utwory polskich poetów (m.in. Jana Kochanowskiego, Adama Mickiewicza). Jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskiego romantyzmu. Jest nazywany ojcem „polskiej opery narodowej”. == Edukacja == Początkowo w kierunku muzycznym kształciła go matka, Elżbieta z domu Madżarska, m.in. grając swemu synowi na klawikordzie "Śpiewy historyczne" Juliana Ursyna Niemcewicza. Gdy w 1827 rodzina przeniosła się do Warszawy, ośmioletni Moniuszko rozpoczął naukę muzyki u Augusta Freyera, organisty


Question: kiedy przypadają imieniny marleny?

Answer: Marlena imieniny obchodzi 12 września i 23 października.

Context: Magdalena; tak ukształtowała swój pseudonim artystyczny aktorka Marlena Dietrich, właśc. Maria Magdalena Dietrich von Losch; * poprzez połączenie nazwisk Marksa i Lenina; w ten sposób kształtowano to imię zwł. w ZSRR. Marlena imieniny obchodzi 12 września i 23 października. Znane osoby o imieniu Marlena: * Marlene Ahrens – chilijska lekkoatletka * Marlena Dietrich – niemiecka aktorka * Marlena Drozdowska – polska piosenkarka * Marlene Favela – meksykańska aktorka * Marlena Maląg – posłanka na Sejm RP IX kadencji, minister rodziny i polityki społecznej * Marlee Matlin – amerykańska aktorka * Marlena Mieszała – polska siatkarka * Marlene Moses – polityk * Merlene Ottey – jamajska lekkoatletka * Marlene Streeruwitz – austriacka pisarka * Marlene Weingärtner – niemiecka tenisistka Kategoria:Imiona żeńskie


Question: w jakim regionie leży poznań?

Answer: Poznań znajduje się w środkowo-zachodniej Polsce, w środkowej części województwa wielkopolskiego.

Context: obchodzone jest 29 czerwca. == Geografia == === Położenie === Poznań znajduje się w środkowo-zachodniej Polsce, w środkowej części województwa wielkopolskiego. Miasto położone jest na obszarze trzech mezoregionów fizjograficznych: zachodnia część na Pojezierzu Poznańskim, wschodnia na Równinie Wrzesińskiej, a najstarsza część miasta znajduje się na dnie zorientowanego wzdłuż osi północ-południe Poznańskiego Przełomu Warty. Te trzy obszary są częściami makroregionu Pojezierze Wielkopolskie. Poznań położony jest w dolinie rzeki Warty, a także w dolinach mniejszych cieków: Bogdanki, Cybiny i Głównej. Według danych z 1 stycznia 2012 r. powierzchnia miasta wynosi 261,91 km². Poznań stanowi centralną część aglomeracji poznańskiej. Miasto graniczy z 11 gminami powiatu poznańskiego, w tym z dwoma miastami – Luboniem i Swarzędzem. === Ukształtowanie terenu i geologia === Ponad 56%


Question: ile okrętów podwodnych ma usa?

Answer: Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych dysponuje 72 okrętami podwodnymi o napędzie jądrowym

Context: 581 marynarzy niższych stopni; * 4433 kadetów marynarki wojennej. Dodatkowo, w rezerwie pozostaje 109 596 osób. Departament Marynarki Stanów Zjednoczonych, zatrudnia także ponad 185 tysięcy pracowników cywilnych. == Stopnie == Hierarchia stopni oficerskich US Navy == Okręty == Dla wykonywania swoich zadań, Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych dysponuje 72 okrętami podwodnymi o napędzie jądrowym, 11 lotniskowcami uderzeniowymi (wszystkie o napędzie jądrowym), 9 uniwersalnymi okrętami desantowymi, 22 krążownikami rakietowymi, 60 niszczycielami, 27 fregatami, 19 okrętami desantowymi i ponad 100 mniejszymi jednostkami. W 2011 posiadała łącznie 286 okręty bojowe. W 2021 roku posiadała 296 okrętów. US Navy dysponuje również około 4000 samolotów i śmigłowców, działającymi z lotniskowców i w ramach skrzydeł lądowych. Służy w niej 353,5 tys. ludzi w służbie czynnej (czerwiec 2006).


Question: ile minut ma doba?

Answer: 1440 minut

Context: Doba – astronomiczna jednostka miary upływu czasu związana z obrotem Ziemi wokół własnej osi (ale nie jest równa jednemu pełnemu obrotowi, który trwa 23 h 56 min 4,091 s). Jako urzędowa jednostka czasu zdefiniowana jest jako czas trwania 24 godzin = 1440 minut = 86 400 sekund. Początek doby astronomicznej może wypadać, w zależności od przyjętego założenia, w różnych porach ziemskiego dnia: * Doba słoneczna – okres pomiędzy dwoma kolejnymi górowaniami Słońca. Początek doby słonecznej wypada w tym samym momencie dla wszystkich miejsc leżących na tej samej długości geograficznej (długość doby słonecznej zmienia się w ciągu roku, średnia długość, przyjęta umownie za wartość stałą, wynosi 24 godziny). Z uwagi na hamowanie obrotu Ziemi wskutek pływów średnia doba słoneczna jest coraz


Question: na czym polega zespół tourette'a?

Answer: wrodzone lub nabyte zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się przede wszystkim występowaniem licznych tików ruchowych i werbalnych

Context: Zespół Tourette’a, zespół tików głosowych i ruchowych – wrodzone lub nabyte zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się przede wszystkim występowaniem licznych tików ruchowych i werbalnych, opisane w 1885 przez francuskiego neurologa Georges’a Gilles’a de la Tourette’a. == Charakterystyka == Zespół Tourette’a jest organicznym schorzeniem mózgu, występującym często rodzinnie – badania nad bliźniętami wskazują na dziedziczenie typu autosomalnego dominującego z niepełną penetracją genu, jednak do dziś nie udało się ustalić miejsca zmian genetycznych leżących u podstaw tej choroby. Część przypadków można wyjaśnić zaburzeniami w syntezie histaminy. Występuje w nim szereg neurologiczno-psychiatrycznych objawów o niewyjaśnionym podłożu, a przebieg schorzenia ma charakter przewlekły. Zespół Tourette’a dotyka przeciętnie 4,3 osób na 10 tysięcy, zdecydowanie częściej mężczyzn niż kobiety (w proporcji 4 do 1). U dzieci występuje


Question: ile meczów w ekstraklasie?

Answer: rozegrano 296 spotkań.

Context: Ekstraklasa 2019/2020 – 94. edycja oficjalnych mistrzostw Polski w piłce nożnej mężczyzn, po raz 86. przeprowadzona w formule ligowej, jako najwyższy szczebel w hierarchii. Organizatorem rozgrywek była Ekstraklasa SA, a brały w nich udział drużyny 16 profesjonalnych klubów piłkarskich. Sponsorem tytularnym była Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski, w związku z czym obowiązuje nazwa marketingowa PKO BP Ekstraklasa. Wzorem sześciu wcześniejszych edycji sezon składał się z dwóch części: fazy zasadniczej (30 kolejek, 240 spotkań) oraz – następującej po niej – fazy finałowej w dwóch grupach (7 kolejek, 56 meczów), po raz trzeci nie były jednak dzielone punkty pomiędzy obiema fazami. Zmagania rozpoczęły się 19 lipca 2019, a zakończyły 19 lipca 2020. Łącznie rozegrano 296 spotkań. Beniaminkami byli: Raków Częstochowa (powrót do


Question: co znaczy szymon?

Answer: Szymon (hebr. "שמעון" "Szim’on", lub "שִׁמְעוֹן" "Szime’on", „Jahwe wysłuchał”) – imię męskie pochodzenia hebrajskiego, biblijnego.

Context: Szymon (hebr. "שמעון" "Szim’on", lub "שִׁמְעוֹן" "Szime’on", „Jahwe wysłuchał”) – imię męskie pochodzenia hebrajskiego, biblijnego. Początkowo stosowana w polskich przekładach Biblii forma tego imienia Symeon to rzadziej dziś używana forma, bardziej rozpowszechniona na Wschodzie. Niektórzy autorzy uznają imię za greckie, widząc w nim bądź tylko zhellenizowaną formę semickiego Szimeon, bądź rzeczywiste imię pochodzenia greckiego. W hagiografii istnieje podział na świętych o imieniu Szymon i Symeon będącego oboczną formą pierwszego imienia. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Szymon w 2017 r. zajmował 4. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków Szymon zajmował w 2017 r. 33 miejsce (198 889 nadań). Żeńskimi odpowiednikami są Szymona i Ksymena. Najpopularniejsze zdrobnienia imienia Szymon to: Szymek i Szymonek Szymon imieniny obchodzi 5 stycznia,


Question: ile milionów lat temu żyły dinozaury?

Answer: około 237 milionów lat temu.

Context: Dinozaury (Dinosauria) – zróżnicowany klad zauropsydów. Pojawiły się w triasie, około 237 milionów lat temu. Stanowiły dominującą grupę kręgowców lądowych od początku jury (około 201 milionów lat temu) przez 135 milionów lat, do końca kredy (66 milionów lat temu), kiedy wymieranie kredowe (wyznaczające granicę kreda-trzeciorzęd i koniec mezozoiku) doprowadziło do zniknięcia większości linii. Zapis kopalny wskazuje, że w jurze ptaki wyewoluowały z dinozaurów zaliczanych do teropodów, wobec czego przez literaturę przedmiotu wydaną w XXI wieku uznawane są za grupę dinozaurów. Przeżywając katastrofę sprzed 66 milionów lat, dzięki swym potomkom stały się kontynuatorami linii dinozaurów po czasy współczesne. Do ostatnich dziesięcioleci XX wieku wszystkie grupy dinozaurów uznawano za wymarłe. Jednakże zapis kopalny wskazuje, że ptaki, nazywane dziś w języku angielskim "avian


Question: czym jest obrona cywilna?

Answer: system, którego celem jest ochrona ludności, zakładów pracy i urządzeń użyteczności publicznej, dóbr kultury, ratowanie i udzielanie pomocy poszkodowanym w czasie wojny oraz współdziałanie w zwalczaniu skutków klęsk żywiołowych i katastrof.

Context: Obrona cywilna – system, którego celem jest ochrona ludności, zakładów pracy i urządzeń użyteczności publicznej, dóbr kultury, ratowanie i udzielanie pomocy poszkodowanym w czasie wojny oraz współdziałanie w zwalczaniu skutków klęsk żywiołowych i katastrof. == Obrona cywilna w Polsce == === Aktualny stan prawny === Z dniem 23 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (, z późn. zm.). Nowa ustawa uchyliła starą ustawę z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (, z późn. zm.), która w Dziale IV wyczerpująco regulowała problematykę obrony cywilnej. Nowa ustawa nie zawiera takich zapisów, i tym samym, obecnie w Polsce nie ma podstaw prawnych funkcjonowania obrony cywilnej. === Rys historyczny


Question: w jaki sposób poruszają się wszystkie planety?

Answer: Ciała poruszają się wokół wspólnego środka masy.

Context: sposób opisać ruch większości planet Układu Słonecznego. W przypadku dużych mas położonych blisko siebie lub poruszających się ze znacznymi prędkościami konieczne jest zastosowanie ogólnej teorii względności. Przykładem może być tutaj Merkury, którego ruch orbitalny odbiega na tyle od praw newtonowskich, że jest to widoczne w pomiarach astronomicznych. Izaak Newton podał analityczne rozwiązanie równań ruchu dla układu dwóch punktów materialnych oddziałujących pomiędzy sobą siłą grawitacji. Uzyskano też rozwiązanie dla płaskiego, ograniczonego problemu trzech ciał (rozwiązanie Lagrange’a); dla większej ilości ciał ścisłe rozwiązanie analityczne jest niewyprowadzone. Ciała poruszają się wokół wspólnego środka masy. Staje się to wyraźnie widoczne, gdy masy ciał są porównywalne jak to ma miejsce w przypadku np. gwiazd podwójnych. Gdy jedno ciało jest znacznie masywniejsze niż pozostałe (jak np.


Question: kto stał na czele drugiego powstania przeciwko rzymowi?

Answer: Królem powstańców obwołał się Salwiusz, który przybrał imię Tryfona.

Context: groźniejsze powstanie na Sycylii, określane w historii mianem drugiego powstania sycylijskiego. Jego przyczynę historycy upatrują w uprowadzeniu wielu mieszkańców sprzymierzonej z Rzymem Bitynii i sprzedanie ich w niewolę. Nikomedes, król bityński, odmówił udzielenia Rzymianom pomocy zbrojnej w czasie najazdu Cymbrów i Teutonów, twierdząc, że większość jego poddanych stała się rzymskimi niewolnikami. Senat rzymski wydał zarządzenie o przywróceniu wolności poddanym państw sprzymierzonych, których bezprawnie pozbawiono wolności. Kiedy namiestnik Sycylii rozpoczął wypełnianie postanowień senatu, spotkał się z oporem ze strony właścicieli ziemskich. W tej sytuacji niewolnicy chwycili za broń. Królem powstańców obwołał się Salwiusz, który przybrał imię Tryfona. Powstańcy przyjęli hellenistyczne i rzymskie symbole władzy. Powstanie trwało trzy lata i ostatecznie zostało stłumione przez konsula rzymskiego Maniusza Akwiliusza. Od tej pory zakazano


Question: kto grał w samych swoich?

Answer: Wacław Kowalski i Władysław Hańcza

Context: tytuł "I było święto", jednak ostatecznie przyjęto nazwę "Sami swoi", którą antropolog Krzysztof Pełczyński wyjaśniał następująco: W główne role kłócących się ze sobą kresowiaków wcielili się Wacław Kowalski i Władysław Hańcza. Większość scen kręcono w Dobrzykowicach pod Wrocławiem, gdzie znajdowały się zagrody. Sceny w miasteczku kręcono w Lubomierzu, gdzie obecnie znajduje się muzeum Kargula i Pawlaka. == Premiera == Premiera filmu odbyła się 15 września 1967 roku wraz z krótkometrażowym dokumentem "Stocznia" produkcji WFD. == Odbiór == Postać Kazimierza Pawlaka, swojaka zza Buga, była w recenzjach filmu jednoznacznie utożsamiana z etosem sarmackim ze względu na pasujące do wizerunku szlachcica pieniactwo i awanturnictwo. Często wysuwano sugestie, iż "Sami swoi" przypominają pod względem zarysu fabuły "Zemstę" Aleksandra Fredry. Widownia odczytała film jako


Question: w którym roku powstała konstytucja 3 maja?

Answer: uchwalona 3 maja 1791 roku

Context: Konstytucja 3 maja, właśc. Ustawa Rządowa z dnia 3 maja – uchwalona 3 maja 1791 roku ustawa regulująca ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie (po konstytucji amerykańskiej z 1787 r.) spisaną konstytucją. Uchwalona przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego wraz ze "stanami skonfederowanemi w liczbie podwóyney naród Polski reprezentującemi". Została zaprojektowana w celu zlikwidowania obecnych od dawna wad opartego na wolnej elekcji i demokracji szlacheckiej systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Konstytucja zmieniła ustrój państwa na monarchię dziedziczną, ograniczyła znacząco demokrację szlachecką, odbierając prawo głosu i decyzji w sprawach państwa szlachcie nieposiadającej ziemi (gołocie), wprowadziła częściowe zrównanie praw osobistych mieszczan i szlachty oraz stawiała chłopów pod ochroną państwa,


Question: w którym roku wypuszczono jailbreak?

Answer: Został wydany 26 marca 1976 roku

Context: Jailbreak – szósty studyjny album irlandzkiej grupy Thin Lizzy. Został wydany 26 marca 1976 roku przez wytwórnię płytową Mercury Records. Producentem krążka jest John Alcock. Materiał zarejestrowano w Londynie, między grudniem 1975, a styczniem 1976. Całość trwa 35 minut i 52 sekundy. Na płycie znajduje się 9 rockowych utworów. Największy sukces osiągnęły dwa single, "The Boys Are Back in Town" i tytułowy "Jailbreak". Krążek promował również utwór "Cowboy Song". Album został pozytywnie oceniony, dostał m.in. notę 5/5 od AllMusic oraz 4/5 od Rolling Stone. == Lista utworów == == Twórcy == * Brian Downey – perkusja * Scott Gorham – gitara * Phil Lynott – wokal, bass i gitara akustyczna * Brian Robertson – gitara * John Alcock – produkcja


Question: czego dotyczyła karta atlantycka?

Answer: Określała cele polityki Wielkiej Brytanii i USA w okresie II wojny światowej i po jej zakończeniu oraz zasady powojennych stosunków międzynarodowych.


Question: ile metrów głębokości ma ocean atlantycki?

Answer: Średnia głębokość: 3339 m; największa – Rów Portorykański – 8605 m.

Context: i km³ (bez mórz). Średnia głębokość: 3339 m; największa – Rów Portorykański – 8605 m. Długość linii brzegowej: km (najbardziej urozmaicona w części północnej). Rozciągłość równoleżnikowa w największym przewężeniu między wybrzeżami Ameryki Południowej i Afryki wynosi 2800 km, a km licząc od zachodnich krańców Zatoki Meksykańskiej do wschodniego brzegu Morza Czarnego. Największe rzeki uchodzące do Oceanu Atlantyckiego to: Amazonka, Kongo, Missisipi-Missouri. Morza układu oceanicznego – Ocean Atlantycki: == Ukształtowanie dna == Niemal wszystkie krawędzie bloków kontynentalnych ograniczające baseny Oceanu Atlantyckiego są pasywne; rowy oceaniczne, typowe dla aktywnych krawędzi kontynentów występują tylko w sąsiedztwie dwóch łuków wyspowych, są to Rów Sandwichu Południowego i Rów Portorykański (prócz tego na dnie Morza Karaibskiego jest Rów Kajmański, a w Morzu Śródziemnym Rów Helleński). ===


Question: gdzie występują białka?

Answer: Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach.

Context: Białka, proteiny – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 tys. do kilku mln Daltonów) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi −CONH−. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek odbywa się przy udziale specjalnych struktur komórkowych, zwanych rybosomami. Głównymi pierwiastkami wchodzącymi w skład białek są C, O, H, N, S, także P oraz niekiedy kationy metali Mn2+, Zn2+, Mg2+, Fe2+, Cu2+, Co2+ i inne. Skład ten nie pokrywa się ze składem aminokwasów. Wynika to stąd, że większość białek (są to tzw. białka złożone lub proteidy) ma dołączone do reszt aminokwasowych różne inne cząsteczki. Regułą jest przyłączanie cukrów, a ponadto kowalencyjnie lub za pomocą wiązań wodorowych dołączane może być wiele różnych związków organicznych


Question: jak mierzono czas w starożytności?

Answer: W starożytności czas mierzono zegarem słonecznym, a także zegarem wodnym, który nie był zależny od pory doby czy pogody.

Context: jak w spłuczkach ubikacji). Starożytni Grecy i Rzymianie dzielili dzień na dwanaście godzin od wschodu do zachodu słońca; ponieważ dni letnie są dłuższe niż zimowe, godziny letnie były dłuższe niż zimowe. Do wskazywania czasu zgodnie z przyjętym systemem służył obracający się bęben z odpowiednio zaznaczonymi liniami do wskazywania godzin. Woda wypływająca z zegara na koniec dnia spadała na koło wodne, które poprzez przekładnie obracało bęben o niewielki kąt, tak że wykonywał on jeden obrót na rok. Zegar Ktesibiosa wyposażony był również w system dźwiękowy i wizualny do sygnalizacji upływu godzin bazujący na układzie m.in. kół zębatych. == Historia == W starożytności czas mierzono zegarem słonecznym, a także zegarem wodnym, który nie był zależny od pory doby czy pogody. Pierwsze świadectwo


Question: jak islam nazwa boga?

Answer: W islamie występuje wiara w jednego boga, który w Koranie nazywany jest Allah.

Context: amerykańska interwencja. Pozostaje kwestią sporną, jak dalece islamski fundamentalizm jest mechanicznym odrzuceniem modernizacji, a w jakim stopniu podejmowaną przez społeczeństwa muzułmańskie próbą poszukiwania własnego miejsca w nowoczesnym świecie. == Wiara == === Bóg === W islamie występuje wiara w jednego boga, który w Koranie nazywany jest Allah. Jak mówi sura "al-Ichlas" z Koranu: "On jest Bogiem jedynym Bogiem wiekuistym! Nie zrodził nikogo, ani też nie został zrodzony, a nikt nie jest Jemu równy." Według muzułmanów Bóg (arab. "Allah") jest wszechwiedzący, doskonały, jest źródłem wszelkiej wiedzy i sprawiedliwości, ma znajomość prawa doskonałego. Jest niepodobny do nikogo i niczego nie można z nim porównywać. Islam zabrania przedstawiania go w jakiejkolwiek postaci. === Wyznanie wiary === Aby zostać muzułmaninem, czyli „poddanym Allahowi”, należy


Question: ilu żołnierzy zginęło podczas kampanii wrześniowej?

Answer: 16 343 zabitych

Context: taktycznych. Według Burkharta Müller-Hildebrandta, straty samych wojsk lądowych (Heer) wyniosły 16 343 zabitych, 320 zaginionych i 27 280 rannych; spotykane są też inne dane, różniące się nieznacznie. == Mity dotyczące kampanii wrześniowej == Wokół wydarzeń kampanii wrześniowej przez szereg lat narosło wiele mitów, wynikających po części z zafałszowań wojennej propagandy nazistowskiej oraz powojennej propagandy komunistycznej okresu PRL, jak również braku rzetelności części polskich i zagranicznych historyków: * Wojsko Polskie było tak zacofane, iż atakowało czołgi niemieckie przy użyciu kawalerii – nieprawdziwe stwierdzenia o atakowaniu przez polską kawalerię niemieckich czołgów podtrzymywała przez okres II wojny światowej propaganda niemiecka, rozpowszechniając specjalnie nakręcony w tym celu film propagandowy "Kampfgeschwader Lützow" z 1941. W Polsce, po zakończonej II wojnie światowej, mit ten został podchwycony


Question: jak nazywa sie ukochana marcina borowicza?

Answer: Anna Stogowska

Context: Biruta ("Birutė") – imię żeńskie pochodzenia litewskiego. Znane osoby o imieniu Biruta: * Biruta, żona księcia Kiejstuta; * Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, prawniczka polska, była sędzia Trybunału Konstytucyjnego. Przezwisko „Biruta” nosiła Anna Stogowska – ukochana Marcina Borowicza, bohatera "Syzyfowych prac". Pseudonim „Biruta” nosiła również (1863–1891) – polska i białoruska etnografka. Biruta imieniny obchodzi 24 listopada.


Question: dlaczego zespół modern talking się rozpadł?

Answer: Głównym tłem nieporozumień były kwestie podziału zysków z koncertów, na których Anders występował samodzielnie oraz zaangażowanie się Bohlena w program "Deutschland sucht den Superstar".

Context: 2001 wypuścili 10. album w swojej dyskografii pt. "America", w 2002 płytę pt. "Victory", a w 2003 album pt. "Universe". W tym samym roku stosunki między członkami zespołu ponownie uległy pogorszeniu, co doprowadziło do kolejnego rozpadu grupy. Głównym tłem nieporozumień były kwestie podziału zysków z koncertów, na których Anders występował samodzielnie oraz zaangażowanie się Bohlena w program "Deutschland sucht den Superstar". Pożegnalny koncert Modern Talking odbył się 21 czerwca 2003 w parku Wuhlheide w Berlinie, a na początku sierpnia ukazała się płyta kompilacyjna pt. "The Final Album" zawierająca największe przeboje duetu. W latach 1998–2001 w singlowych utworach zespołu gościnnie pojawiał się raper Eric Singleton, a jego partie zastępowały wokalne zwrotki wykonywane oryginalnie przez Andersa. Raper występował również w teledyskach oraz


Question: za co był odpowiedzialny helios?

Answer: Stanowił źródło życia i światła. Regulował bieg dni, miesięcy, lat i stuleci.

Context: Helios (także Słońce; gr. Hḗlios ‘Słońce’, łac. Sol ‘Słońce’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie Słońca; jeden z tytanów; utożsamiany z rzymskim Solem. Należał do drugiego pokolenia tytanów. Był bóstwem związanym z kultem Słońca. Według wierzeń starożytnych Greków przemierzał dzienne niebo na złotym rydwanie, zaprzężonym w cztery białe konie – Ajtona, Eoosa, Flegona i Pyroeisa. Swą wędrówkę rozpoczynał (wynurzał się z fal Okeanosa) na Wschodzie i kończył (zanurzał się w falach Okeanosa) po drugiej stronie widnokręgu, na Zachodzie, gdzie kąpał swoje konie w Okeanosie. Drogę powrotną (wiodła pod Okeanosem) pokonywał na wielkiej czaszy. Jego nadejście zwiastowała Eos. Stanowił źródło życia i światła. Regulował bieg dni, miesięcy, lat i stuleci. Wzywano go na świadka podczas przysięgi, ponieważ przed jego obliczem


Question: gdzie znajdował się dwór księcia kiejstuta?

Answer: przeniósł stolicę swojego księstwa do Nowych Trok

Context: roku Kiejstut, przeniósł stolicę swojego księstwa do Nowych Trok, budując w nich murowany zamek na półwyspie. Następnie zamieszkał w nim i przeniósł do niego swój skarb książęcy. W 1377 roku zamek poniósł poważne straty po ataku krzyżackim. W 1381 roku po zdobyciu Wilna popadł w konflikt ze swoim bratankiem, Władysławem Jagiełłą, synem Olgierda. Po tym wydarzeniu Jagiełło uwięził stryja w Krewie i niedługo później Kiejstut zmarł. Podejrzewano że mógł zostać zabity z rozkazu bratanka, jednak nie ma na to dowodów, a Jagiełło zapewnił Kiejstutowi odpowiedni pogański pogrzeb. Powyższe wydarzenia stały się początkiem litewskiej wojny domowej, trwającej od 1381 do 1384 roku. Z małżeństwa z Birutą Kiejstut pozostawił synów: Witolda i Zygmunta, a także córkę, Ryngałłę. == Wyprawy małopolskie == Kiejstut


Question: w którym roku powstał zespół abba?

Answer: 1972

Context: ABBA, także Abba – szwedzki zespół muzyczny grający muzykę pop, założony w 1972 przez Anni-Frid Lyngstad, Benny’ego Anderssona, Björna Ulvaeusa i Agnethę Fältskog. Uważani za jeden z najbardziej znaczących na rynku oraz kasowych zespołów muzycznych w historii, sprzedali ponad 300 mln płyt na świecie. Jako zespół zadebiutowali w 1972 singlem „People Need Love”, rok później wydali debiutancki album studyjny pt. "Ring Ring". W 1974, reprezentując Szwecję z utworem „Waterloo”, zwyciężyli w finale 19. Konkursu Piosenki Eurowizji. W kolejnych latach koncertowali po całym świecie oraz lansowali kolejne przeboje. Do 1981 wydali jeszcze siedem albumów studyjnych: "Waterloo" (1974), "ABBA" (1975), "Arrival" (1976), "The Album" (1977), "Voulez-Vous" (1979), "Super Trouper" (1980) i "The Visitors" (1981), które dotarły do pierwszego miejsca na szwedzkiej liście


Question: jaki tytuł po politechnice?

Answer: uzyskania tytułów zawodowych inżynier i magister inżynier oraz stopni naukowych doktor nauk technicznych i doktor habilitowany nauk technicznych.

Context: Politechnika ( – biegły w wielu sztukach) – rodzaj uczelni akademickiej o profilu technicznym, nastawionej na interdyscyplinarny kierunek kształcenia, zapewniająca możliwość uzyskania tytułów zawodowych inżynier i magister inżynier oraz stopni naukowych doktor nauk technicznych i doktor habilitowany nauk technicznych. Pierwsze uczelnie techniczne powstały w Paryżu w XVIII wieku. Jedną z nich była École polytechnique założona w 1794 r. == Politechniki w Polsce == Pierwszą uczelnią techniczną prowadzącą od 1816 r. naukę w języku polskim była Szkoła Akademiczno-Górnicza, natomiast najstarszą polską politechniką jest Politechnika Lwowska, założona w 1844 r. jako Akademia Techniczna (z niemieckim językiem wykładowym, spolonizowana po uzyskaniu autonomii przez Galicję). Na obecnym terenie Polski najstarszą politechniką jest Politechnika Gdańska założona w 1904 r. (do 1945 z niemieckim językiem wykładowym),


Question: jaka długa jest odra?

Answer: Rzeka ma długość 854,3 km w Polsce (dawniej Odra miała ponad 1000 km długości, jednak w wyniku regulacji została skrócona).

Context: Odra (, , , ) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski, jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie). Rzeka ma długość 854,3 km w Polsce (dawniej Odra miała ponad 1000 km długości, jednak w wyniku regulacji została skrócona). Powierzchnia jej dorzecza obejmuje 118 861 km², z czego 106 056 km² w Polsce. Źródło Odry znajduje się we wschodnich Czechach, w Górach Odrzańskich w Sudetach, na wysokości 634 m n.p.m., na południowo-wschodnim zboczu Fidlovego kopca na terenie poligonu wojskowego Libavá. Rzeka uchodzi do Roztoki Odrzańskiej, będącej zatoką Zalewu Szczecińskiego, w


Question: kto to astronom?

Answer: naukowiec, którego obszarem badań jest astronomia lub astrofizyka.

Context: Astronom lub astrofizyk – naukowiec, którego obszarem badań jest astronomia lub astrofizyka. Zajmuje się badaniem kosmosu oraz otaczającego go świata w przestrzeni kosmicznej.


Question: kto jest proboszczem w świątyni opatrzności bożej w warszawie?

Answer: ks. Tadeusz Aleksandrowicz

Context: Parafia Opatrzności Bożej w Warszawie (Wilanów) – parafia rzymskokatolicka w Warszawie (dekanat wilanowski). Obsługiwana przez księży archidiecezjalnych. Parafia została erygowana w 2005. Kościół parafialny w budowie od 2003. == Proboszczowie == * ks. prałat Bogusław Bijak 2005-2006 * ks. prałat Zdzisław Struzik 2006–2008 * ks. Krzysztof Mindewicz 2008–2011 * ks. Paweł Gwiazda 2011–2015 * ks. Tadeusz Aleksandrowicz od 2015


Question: gdzie mieszkała balladyna?

Answer: Balladyna i Alina to siostry, mieszkające wraz z matką w ubogiej chacie w lesie.

Context: został wpisany na Polską Listę Krajową Programu UNESCO „Pamięć Świata”. == Treść == Balladyna i Alina to siostry, mieszkające wraz z matką w ubogiej chacie w lesie. Nimfa, królowa jeziora Gopła, Goplana, zakochana w kochanku Balladyny, Grabcu, przez swą zazdrość miesza się w ludzkie sprawy i gmatwa ich losy. Do chaty sióstr przyjeżdża bogaty hrabia Kirkor, wiedziony tam przez sługę Goplany, Skierkę. Goplana ma nadzieję, że Kirkor zakocha się w Balladynie, a wtedy Grabiec zostanie tylko dla niej. Jednak jej sługa, Skierka, sprawia, że hrabia zakochuje się w obu siostrach. Żeby zdobyć męża, dziewczęta współzawodniczą w zbieraniu malin. Ta z sióstr, która pierwsza zbierze pełny dzbanek, ma wziąć Kirkora za męża. Gdy okazuje się, że Alina wygrywa, Balladyna zabija ją


Question: kiedy uk wyszła z ue?

Answer: Wielka Brytania opuściła Unię Europejską 31 stycznia 2020 o godz. 24:00 CET (o godzinie 23:00 czasu lokalnego – GMT).

Context: Brexit (, od "British" – brytyjskie i "exit" – wyjście) – proces opuszczania przez Wielką Brytanię struktur Unii Europejskiej. Wielka Brytania opuściła Unię Europejską 31 stycznia 2020 o godz. 24:00 CET (o godzinie 23:00 czasu lokalnego – GMT). Do 21 marca 2019 zgodnie z traktatem lizbońskim terminem tym był 29 marca 2019, po czym, zgodnie z przyjętymi porozumieniami, do 10 kwietnia 2019 terminem był 12 kwietnia 2019, a do 28 października 2019 terminem był 31 października. == Geneza pojęcia == Po raz pierwszy połączenie słów „Britain” i „exit” pojawiło się w 2012. Za twórcę terminu uznaje się Petera Wildinga, prezesa zespołu doradców Influence, prowadzącego kampanię na rzecz dalszej obecności Wielkiej Brytanii w UE. Wilding po raz pierwszy użył tego wyrażenia,


Question: kiedy ustanowiono eucharystię?

Answer: Eucharystia została ustanowiona przez Jezusa Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy spożytej z Apostołami w Wielki Czwartek.

Context: Ustanowienie Eucharystii – według doktryn ewangelickich i katolickiej Eucharystia została ustanowiona przez Jezusa Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy spożytej z Apostołami w Wielki Czwartek. W trakcie wieczerzy Chrystus łamał i rozdawał chleb ze słowami „Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje” (Mt 26,26). Po wieczerzy podał Apostołom kielich wypełniony winem ze słowami „Pijcie z niego wszyscy, bo to jest moja Krew Przymierza, która za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów” (Mt 26,27-28). Równoległe opisy ustanowienia Eucharystii znajdują się w pozostałych Ewangeliach synoptycznych (Mk 14,22-24; Łk 22,19-20) oraz w 1 Kor 11, 24-26. == Opisy ustanowienia == Cztery fragmenty Nowego Testamentu mówią o Ostatniej Wieczerzy i ustanowieniu Eucharystii w trakcie jej trwania. Ze względu na podobieństwa i różnice, egzegeci uznają, że opisy


Question: dlaczego australia w eurowizji?

Answer: Zwolennicy decyzji uznali natomiast, że australijski nadawca publiczny jest bardzo zaangażowany w konkurs, a jego „profesjonalne podejście może przełożyć się na zwiększenie konkurencyjności i mobilizację innych nadawców”.

Context: państwa, uznając, że Konkurs Piosenki Eurowizji jest „widowiskiem przeznaczonym głównie dla krajów Europy”, a pojawienie się Australii „zagraża tożsamości Konkursu”. Zwolennicy decyzji uznali natomiast, że australijski nadawca publiczny jest bardzo zaangażowany w konkurs, a jego „profesjonalne podejście może przełożyć się na zwiększenie konkurencyjności i mobilizację innych nadawców”. Na początku marca ogłoszono, że Australię reprezentować będzie Dami Im z utworem „Sound of Silence”. 12 maja wystąpiła w drugim półfinale konkursu i zajęła pierwsze miejsce po zdobyciu 330 punktów w głosowaniu jurorów i telewidzów, dzięki czemu awansowała do finału rozgrywanego 14 maja. Zaprezentowała się w nim jako 13. w kolejności i zajęła drugie miejsce z wynikiem 511 punktów, zwyciężając w głosowaniu jurorów (320 punktów) i plasując się na czwartym miejscu u telewidzów


Question: kto jest ojcem dziecka martyny wojciechowskiej?

Answer: Jerzy Błaszczyk

Context: Jerzy Błaszczyk (ur. 1970, zm. 27 lutego 2016) – polski konsultant, informatyk, płetwonurek, były rekordzista Polski w nurkowaniu głębinowym. == Życiorys == Był absolwentem Uniwersytetu Warszawskiego. 30 czerwca 2007 w egipskim Dahab zanurkował na głębokość 231 metrów. Założył grupę nurkową DeepExplorers badającą głębiny Morza Czerwonego. Był w związku z dziennikarką i podróżniczką Martyną Wojciechowską, z którą miał córkę, Marysię Błaszczyk (ur. 17 kwietnia 2008). Zmarł z powodu choroby nowotworowej.