clarin-pl/PUGG huggingface dataset:
Każdemu punktowi na kuli ziemskiej można przypisać równoleżnik, który przebiega przez ten punkt; jego położenie (w pionie) wyznacza tzw. szerokość geograficzna tego punktu. Podawana jest najczęściej w mierze kątowej – w stopniach, ewentualnie też dokładniej, w minutach lub sekundach. Równik leży na szerokości geograficznej zerowej, biegun południowy – na 90 stopniach szerokości geograficznej południowej (90° szer. geogr. pd., 90° S), biegun północny – na 90° szerokości geograficznej północnej (90° N). Centrum Warszawy znajduje się na równoleżniku 52°13' szer. geogr. pn. (w skrócie angielskim, w zapisie międzynarodowym: 52°13' N). == Cechy równoleżników == * mają kształt okręgów * im dalej od równika tym są krótsze * wskazują kierunek wschodni i zachodni * równoleżniki przecinają południki pod kątem prostym * najdłuższy równoleżnik

Pytanie: jakie kierunki wyznaczają równoleżniki?
Odpowiedź: wskazują kierunek wschodni i zachodni
Stała dysocjacji (stała jonizacji) – stała równowagi reakcji dysocjacji, czyli rozpadu związków chemicznych na poszczególne jony, zwykle pod wpływem rozpuszczalnika lub silnego pola elektrycznego. Przykładowo dla kwasu HA, ulegającemu reakcji dysocjacji w wodzie: HA + H2O ⇌ H3O+ + A−, stała równowagi "K" ma postać: :: K=\frac{[H_3 O^+][A^-]}{[HA][H_2 O]} przy czym dla rozcieńczonych roztworów, dla których stężenie wody jest praktycznie stałe, dla uproszczenia stałą dysocjacji definiuje się jako: :: K_a=K[H_2 O]=\frac{[H_3 O^+][A^-]}{[HA]} Podobnie dla zasady B, ulegającej reakcji: B + H2O ⇌ BH+ + OH−, stała dysocjacji w rozcieńczonym roztworze ma postać: :: K_b=K[H_2 O]=\frac{[BH^+][OH^-]}{[B]} Nawiasy kwadratowe oznaczają stężenie molowe danej substancji. Zamiast stałej dysocjacji można podać wartość p"K"a lub p"K"b, które są miarą mocy odpowiednio kwasu i zasady. Dla

Pytanie: co to stała dysocjacji?
Odpowiedź: stała równowagi reakcji dysocjacji, czyli rozpadu związków chemicznych na poszczególne jony, zwykle pod wpływem rozpuszczalnika lub silnego pola elektrycznego.
Opowieści z Narnii () – cykl siedmiu powieści fantasy napisanych przez C.S. Lewisa. Uważany za klasykę literatury dziecięcej oraz najlepszą pracę autora, sprzedał się w ponad stu dwudziestu milionach egzemplarzy w czterdziestu jeden językach. Napisany przez Lewisa pomiędzy rokiem 1949 a 1954 i zilustrowany przez Pauline Baynes, został kilkukrotnie zaadaptowany, częściowo lub w całości, na potrzeby radia, telewizji, teatru i kina. Oprócz dużej liczby motywów chrześcijańskich, cykl zapożycza postaci i idee z mitologii greckiej oraz rzymskiej, jak również z tradycyjnych baśni brytyjskich i irlandzkich. "Opowieści z Narnii" opowiadają o przygodach dzieci, które odkrywają historię świata, miejsca, gdzie zwierzęta mówią, magia jest powszechna, a dobro walczy ze złem. W każdej z książek, z wyjątkiem "Konia i jego chłopca", protagonistami są postaci

Pytanie: kto był autorem opowieści z narnii?
Odpowiedź: C.S. Lewis
Pieprz czarny ("Piper nigrum" L.) – gatunek rośliny z rodziny pieprzowatych. Wywodzi się z południowo-wschodnich Indii, jest uprawiany w wielu krajach strefy tropikalnej. Pieprz czarny uprawiany jest jako roślina użytkowa w tropikalnych rejonach o klimacie gorącym i wilgotnym. Uprawia się go dla owoców (pestkowców), z których otrzymuje się znany pieprz przyprawowy. Znany jest także od dawna jako roślina pokojowa. == Morfologia == ; Pokrój: Tropikalne pnącze o drewniejących dolnych częściach. Osiąga do 15 m wysokości, zarówno pień jak i rozgałęzienia są zgrubiałe w węzłach. Łodygi, zdrewniałe u nasady, osiągają długość 7 m i mają liczne, wyrastające w węzłach korzenie powietrzne, które łatwo zakorzeniają się w ziemi. ; Liście: Nieco skórzaste, zimozielone, trochę jaśniejsze pod spodem, długości około 8 cm, ogonkowe,

Pytanie: skąd jest pieprz?
Odpowiedź: Wywodzi się z południowo-wschodnich Indii
Krzysztof January Krawczyk (ur. 8 września 1946 w Katowicach, zm. 5 kwietnia 2021 w Łodzi) – polski wokalista obdarzony barytonowym głosem, gitarzysta i kompozytor. W latach 1963–1973 i 1976 wokalista zespołu Trubadurzy, od 1973 artysta solowy. Podczas jego kariery wydano 129 oficjalnych płyt z jego muzyką (nie licząc nagranych z Trubadurami oraz bez płyt dodawanych do różnych magazynów, gazet i czasopism). Nazywany był stachanowcem na rynku muzycznym. Wylansował wiele przebojów, takich jak m.in. „Byle było tak”, „Parostatek”, „Rysunek na szkle”, „Pamiętam ciebie z tamtych lat”, „Jak minął dzień”, „To co dał nam świat”, „Mój przyjacielu” (duet z Goranem Bregoviciem), „Bo jesteś ty” i „Trudno tak” (duet z Edytą Bartosiewicz). Jego utwory doczekały się wielu coverów śpiewanych przez innych wykonawców, takich

Pytanie: kiedy krzysztof krawczyk zmarł?
Odpowiedź: 5 kwietnia 2021
określać go mianem świętego czy heretyka. W swych działaniach przypominał postać Jana Kalwina, przez co część protestantów postrzega w nim prekursora reformacji. === Ruch reformacyjny w XVI wieku === Główną cechą wyznań protestanckich jest uznanie Jezusa Chrystusa za jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi (zasada "Solus Christus"), odrzucenie Tradycji przyjmowanej przez katolicyzm za równorzędną z Pismem Świętym podstawę wiary (zasada "Sola Scriptura"), przyjęcie, że podstawą zbawienia jest łaska (zasada "Sola Gratia"), przyjmowana przez wiarę, a nie przez dobre uczynki albo praktyki religijne (zasada "Sola Fide"). Ponadto protestanci odrzucali odpusty, doktrynę czyśćca, kult maryjny i świętych, celibat księży, władzę papieską i liturgię w języku łacińskim. Dyskusje wśród teologów protestanckich dotyczyły m.in. znaczenia sakramentu eucharystii (realnego czy symbolicznego), predestynacji bądź udziału woli

Pytanie: w kogo wierzą protestanci?
Odpowiedź: Główną cechą wyznań protestanckich jest uznanie Jezusa Chrystusa za jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi
== Święta == * Imieniny obchodzą: Augustyn, Bernarda, Celestyn, Cyriaka, Dunstan, Iwo, Iwon, Iwona, Jan, Kryspin, Mikołaj, Pękosław, Pękosława, Piotr, Potencjana, Potencjanna, Pudencjana, Pudencjanna, Urban i Teofil. * Światowy Dzień Lekarza Rodzinnego *Polska – Dzień Dobrych Uczynków (Fundacja Ekologiczna Arka, od 2005) * Turcja – Dzień Młodzieży * Wietnam – Urodziny Hồ Chí Minha * Grecja – Dzień Pamięci: Ludobójstwo Greków Pontyjskich * Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: ** bł. Alkuin (benedyktyn, teolog i poeta) ** św. Dunstan (arcybiskup) ** św. Iwo z Bretanii (prawnik i kapłan) ** bł. Józefina Suriano ** św. Kryspin z Viterbo (kapucyn) ** św. Maria Bernarda Bütler (zakonnica) ** bł. Róża Czacka (zakonnica) ** św. Urban I (papież) == Wydarzenia w Polsce ==

Pytanie: kto obchodzi imieniny 19 maja?
Odpowiedź: Augustyn, Bernarda, Celestyn, Cyriaka, Dunstan, Iwo, Iwon, Iwona, Jan, Kryspin, Mikołaj, Pękosław, Pękosława, Piotr, Potencjana, Potencjanna, Pudencjana, Pudencjanna, Urban i Teofil.
Organizacja Narodów Zjednoczonych, ONZ (ang. "United Nations", "UN"; fr. "Organisation des Nations Unies"; hiszp. "Organización de las Naciones Unidas"; ros. Организация Объединённых Наций, "Organizacyja Objedinionnych Nacyj"; arab. الأمم المتحدة, "al-Umam al-Muttahida"; chiń. 联合国, "Liánhéguó") – uniwersalna (z wyjątkiem narodów niereprezentowanych) organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 roku w wyniku wejścia w życie podpisanej 26 czerwca 1945 w San Francisco Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów. ONZ stawia sobie za cel zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka. == Historia == Idea powołania nowej organizacji światowej powstała jeszcze w czasie trwania II wojny światowej. Za pierwsze dokumenty zapowiadające utworzenie ONZ uznawane są Karta Atlantycka podpisana 14 sierpnia

Pytanie: w jakim celu powstało onz?
Odpowiedź: ONZ stawia sobie za cel zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka.
Asystent rodziny – osoba przez pewien czas wspierająca rodzinę, aby w przyszłości samodzielnie potrafiła pokonywać trudności życiowe, zwłaszcza dotyczące opieki i wychowania dzieci. Termin asystent został wyprowadzony od słowa „asysta”, które jest określeniem na osobę towarzyszącą komuś, współobecną, pomagającą, będącą w pogotowiu. Asystent rodziny towarzyszy rodzicom we wprowadzeniu zmian w swoim myśleniu, zachowaniu oraz otoczeniu, koniecznych do tego, aby środowisko rodzinne sprzyjało bezpieczeństwu i prawidłowemu rozwojowi dzieci. Asystentura rodziny polega na zindywidualizowanej pracy "w rodzinie, z rodziną, dla rodziny (na jej rzecz), przy dominowaniu pracy z rodziną". Cechami charakterystycznymi asystowania jest indywidualizacja pracy wynikająca z małej liczby odbiorców, dostosowanie do określonych grup beneficjentów i ich realnych potrzeb, dawanie możliwości skierowania do nich dedykowanego wsparcia Istotę asystentury rodziny trafnie opisano na

Pytanie: kim jest asystent rodziny?
Odpowiedź: osoba przez pewien czas wspierająca rodzinę, aby w przyszłości samodzielnie potrafiła pokonywać trudności życiowe, zwłaszcza dotyczące opieki i wychowania dzieci.
znalazła się armada aż 723 samolotów myśliwskich Bf 109 i Bf 110. Niemcy liczyli na to, że Brytyjczycy dadzą się sprowokować i zaangażują w walkę z nimi poważne siły własne, co napastnikom stworzy szanse na duże przetrzebienie sił wroga. Kiedy dowództwo Royal Air Force zorientowało się w zamiarach przeciwnika, rozkazało wycofać większość dywizjonów poderwanych do walki. W wyniku niezbyt licznych walk powietrznych obie strony straciły łącznie 26 maszyn, przy niewielkiej przewadze zwycięstw pilotów brytyjskich. Następnego dnia Niemcy próbowali tej samej taktyki, z takim samym skutkiem. Pośród licznych nalotów bombowych udało się im jednak osiągnąć poważny sukces w postaci uszkodzenia lotniska Biggin Hill. Brytyjczycy zdołali wówczas zniszczyć aż 36 nieprzyjacielskich samolotów, tracąc 9 pilotów i 22 zniszczone samoloty własne. W ostatnim

Pytanie: co chcieli osiągnąć niemcy przez naloty na wielką brytanię?
Odpowiedź: Niemcy liczyli na to, że Brytyjczycy dadzą się sprowokować i zaangażują w walkę z nimi poważne siły własne, co napastnikom stworzy szanse na duże przetrzebienie sił wroga.
formułowania idei wskrzeszenia Igrzysk. Jako pierwszy pomysł odnowienia starożytnej rywalizacji sportowej z udziałem zawodników z całego świata postulował w 1888 r. Francuz Pascal Grousset. Powstała w ten sposób koncepcja, której orędownikiem stał się francuski baron Pierre de Coubertin. Z jego inicjatywy w czerwcu 1894 r. zwołano w Paryżu Międzynarodowy Kongres dla Wskrzeszenia Igrzysk Olimpijskich z udziałem 79 delegatów i 2000 zaproszonych gości. 23 czerwca 1894 r. powołano do życia Igrzyska Olimpijskie ery nowożytnej. Dla kontroli przebiegu I Igrzysk Olimpijskich, które początkowo miały odbywać się co 2 lata, powołano Międzynarodowy Komitet Olimpijski, w skład którego weszło piętnastu przedstawicieli dwunastu krajów biorących udział w posiedzeniu Kongresu. Pierwszym prezesem MKOl został wybrany Grek Dimitrios Wikielas, który zabiegał, by pierwsze igrzyska odbyła się w

Pytanie: kiedy wznowiono igrzyska olimpijskie?
Odpowiedź: 23 czerwca 1894 r.
Gra – czynność o ustalonych zasadach, w której udział bierze jedna lub więcej osób. Od innych rozrywek grę odróżnia istnienie ścisłego zbioru zasad gry, kodyfikujących czynności z nią związane. Termin gra jest też używany w wielu (niepowiązanych z sobą) dziedzinach nauki, a jego znaczenie zależy od rozważanej dyscypliny. == Gry jako forma rozrywki == Gry mogą mieć charakter zarówno fizyczny (gra w piłkę nożną) jak też umysłowy (szachy) bądź hazardowy (ruletka). Wiele gier ma charakter pośredni między tymi kategoriami. Większość gier, choć nie wszystkie, ma charakter konkurencyjny i celem gracza bądź grupy graczy jest pokonanie pozostałych uczestników. Występują również gry komputerowe, które w dzisiejszych czasach zdominowały to pojęcie. Wszystkich gier jest bardzo wiele, ale można je pogrupować w kilka dużych

Pytanie: czym jest gra?
Odpowiedź: czynność o ustalonych zasadach, w której udział bierze jedna lub więcej osób.
List do Hebrajczyków [Hbr], List do Żydów [Żyd] – jeden z listów Nowego Testamentu, zamieszczany w wydaniach Biblii przed Listami powszechnymi. Imię autora nie jest w liście wymienione i od początku stanowiło kwestię sporną. Przez długie lata autorstwo przypisywano Pawłowi z Tarsu, pogląd ten jest jednak obecnie zarzucony. Również kanoniczność Listu budziła wątpliwości. Obecnie kwestie autorstwa i kanoniczności nie znajdują się w centrum zainteresowań biblistów, poruszane są natomiast zagadnienia takie jak struktura Listu, tło religijno-historyczne i główne wątki myśli teologicznej. List do Hebrajczyków wyróżnia się spośród innych pism Nowego Testamentu specyficznym językiem, nawiązującym do teologii Starego Testamentu. Szczególne znaczenie mają w nim pojęcia takie jak przymierze, kapłaństwo czy ofiara. Ma to na celu wykazanie wypełnienia się starego przymierza w osobie

Pytanie: kto jest autorem listu do hebrajczyków?
Odpowiedź: Imię autora nie jest w liście wymienione i od początku stanowiło kwestię sporną.
Biblioteka Aleksandryjska (, ) – największa biblioteka świata starożytnego, istniejąca w Aleksandrii, założona przez Ptolemeusza I Sotera. Biblioteka Aleksandryjska funkcjonowała przy Muzeum Aleksandryjskim w okresie od III wieku p.n.e. do IV wieku n.e. Nie znaleziono żadnego tekstu, który byłby sporządzony w obrębie biblioteki. Dokładna lokalizacja biblioteki jest nieznana. Istniały dwa zbiory biblioteczne: * Główny zbiór znajdował się w Bruchejonie, w pałacu królewskim. W 48 roku p.n.e. został częściowo zniszczony podczas działań wojennych Juliusza Cezara w Egipcie. W 273 roku Lucjusz Domicjusz Aurelian doszczętnie zniszczył dzielnicę Bruchejon wraz z głównym księgozbiorem. * Pomocniczy zbiór (filia) przechowywany był w świątyni Serapisa – Serapejonie. Składał się z ogólnodostępnych pozycji i literatury edukacyjnej. W XVII wieku upowszechniła się wersja, że część Serapejonu była zniszczona

Pytanie: kto zniszczył bibliotekę aleksandryjską?
Odpowiedź: Lucjusz Domicjusz Aurelian
1991 roku. Większość PGR-ów postawiono w stan likwidacji w roku 1992, a ostatecznie wszystkie PGR-y postawiono w stan likwidacji do 31 grudnia 1993. Na ich bazie utworzono 1794 Gospodarstwa Rolne Skarbu Państwa (GRSP), które następnie były zarządzane przez tymczasowych zarządców lub administratorów, a docelowo likwidowane (do 1995 roku zlikwidowano 699 gospodarstw). Następnie dążono do sprzedaży lub dzierżawy gospodarstw i majątku towarzyszącego gospodarstwom takim jak mieszkania, ośrodki wczasowe, baza socjalna itp. Dokonano także sprzedaży części ziemi indywidualnym rolnikom. Część majątku odzyskali przedwojenni właściciele (np. Kościół katolicki zyskał PGR Szczyrzyc). Część najsłabszych ziem pozostała niezagospodarowana przez kilka lat. Proces sprzedaży i dzierżawy popegeerowskiej ziemi trwa w dalszym ciągu. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa przejęła wszystkie 1666 państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. W skład

Pytanie: kiedy zlikwidowano pgr-y?
Odpowiedź: ostatecznie wszystkie PGR-y postawiono w stan likwidacji do 31 grudnia 1993.
55. Konkurs Piosenki Eurowizji został zorganizowany 25, 27 i 29 maja 2010 roku w Telenor Arena w Bærum (w pobliżu Oslo) przez norweskiego nadawcę publicznego Norsk Rikskringkasting dzięki zwycięstwu Alexandra Rybaka, reprezentanta kraju podczas konkursu w 2009 roku. Koncert finałowy poprowadzili Erik Solbakken, Haddy Jatou N’jie i Nadia Hasnaoui. Konkurs wygrała Lena Meyer-Landrut, reprezentantka Niemiec z utworem „Satellite” Julie Frost i Johna Gordona, za który zdobyła 246 punktów. == Lokalizacja == Dzięki wygraniu poprzedniego konkursu przez reprezentanta Norwegii, Alexandra Rybaka, prawo do organizacji konkursu w 2010 otrzymał norweski nadawca publiczny Norsk Rikskringkasting (NRK). 18 maja 2009 roku na spotkaniu norweskiego ministra kultury Tronda Giske’a oraz szefa krajowego nadawcy NRK Hansa-Torea Bjerkaasa oszacowano, że wybudowanie areny będącej miejscem organizacji 55. Konkursu

Pytanie: kto wygral eurowizje w 2010?
Odpowiedź: Konkurs wygrała Lena Meyer-Landrut, reprezentantka Niemiec z utworem „Satellite” Julie Frost i Johna Gordona, za który zdobyła 246 punktów.
Metro w Londynie () – system lokalnych linii kolejowych przebiegających w podziemnych tunelach oraz na powierzchni, obsługujących większość obszaru Wielkiego Londynu. Jest najstarszym metrem na świecie – pierwsi podróżni skorzystali z niego 10 stycznia 1863 roku. Angielska nazwa wskazuje na podziemne położenie, jednak około 55% długości tras nie znajduje się pod ziemią. Metro londyńskie liczy 12 linii, 272 stacji (w tym 14 poza administracyjnymi granicami Wielkiego Londynu) oraz 402 km tras. Codziennie korzysta z niego ok. 3,67 miliona podróżnych. Od 2003 jest podporządkowane jednostce organizacyjnej zwanej Transport for London, zarządzającej w imieniu władz Wielkiego Londynu większością komunikacji miejskiej. == Historia == Pierwsze połączenie podziemnej kolejki w Londynie zostało uruchomione 10 stycznia 1863 przez spółkę "Metropolitan Railway". Decyzja o budowie tuneli

Pytanie: ile linii ma metro w londynie?
Odpowiedź: Metro londyńskie liczy 12 linii
Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz herbu Oszyk, pseudonim „Litwos”, „Musagetes”, „Juliusz Polkowski”, „K. Dobrzyński” (ur. 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 w Vevey) – polski nowelista, powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1905) za całokształt twórczości, jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy przełomu XIX i XX w. == Życiorys == === Rodzina === Henryk Sienkiewicz urodził się we wsi Wola Okrzejska, w zubożałej rodzinie szlacheckiej, pieczętującej się herbem Oszyk, znanej na Żmudzi od XVI wieku, wedle niektórych genealogów po mieczu wywodzącej się z Tatarów osiadłych na Litwie, czego nie potwierdzają jednak zachowane dokumenty. Jego rodzicami byli Józef Sienkiewicz (1813–1896) i Stefania Sienkiewicz z domu Cieciszowska (1820–1873). Matka, Stefania pochodziła ze starej i majętnej rodziny

Pytanie: w którym roku urodził się henryk sienkiewicz?
Odpowiedź: 5 maja 1846
iPhone XR – następca telefonu iPhone X firmy Apple. Jest sugerowany jako model tańszy, odpowiednik dla iPhone XS. Dostępny jest w 6 edycjach kolorystycznych: białym, czarnym, niebieskim, żółtym, koralowym i specjalnej edycji (PRODUCT)RED™. Smartfon został zaprezentowany 12 września 2018, podczas konferencji Apple September Event 2018 w Cupertino. iPhone XR jest dostępny w sprzedaży od 19 października 2018. Design iPhone'a XR jest zbliżony do modelu iPhone X, lecz nie posiada podwójnego aparatu z tyłu oraz ekranu OLED, zamiast którego gości 6.1" calowy ekran Liquid Retina o rozdzielczości 1792•828. Smartfon posiada lepsze zabezpieczenia biometryczne oraz ulepszony procesor Apple A12 Bionic. Do zestawu nie jest dołączony adapter Mini Jack 3.5mm na Lightning.

Pytanie: z którego roku jest iphone xr?
Odpowiedź: został zaprezentowany 12 września 2018
Bitwa pod Legnicą – bitwa, która rozegrała się 9 kwietnia 1241 w czasie I najazdu mongolskiego na Polskę pomiędzy rycerstwem dolno- i górnośląskim, mało- i wielkopolskim, w liczbie ok. 6 tysięcy wojowników oraz posiłkami cudzoziemskimi, w tym morawskimi i niemieckimi w liczbie ok. 2 tysięcy zbrojnych, a Mongołami (Tatarami), w liczbie od 3 tysięcy do 8 tysięcy wojowników. Wojska chrześcijańskie poniosły klęskę – zginęli dowodzący nimi książę śląski, krakowski i wielkopolski Henryk II Pobożny oraz dwaj dowódcy hufców: cudzoziemski Bolesław Dypoldowic i małopolski Sulisław. Wskutek najazdu mongolskiego i tej bitwy państwo Henryków śląskich rozpadło się. Zjednoczenie państew dzielnicowych zostało na kilkadziesiąt lat zahamowane. == Data i miejsce bitwy == Bitwa rozegrała się 9 kwietnia 1241 w odległości ok. 7 kilometrów

Pytanie: który polski książę poległ w bitwie pod legnicą?
Odpowiedź: książę śląski, krakowski i wielkopolski Henryk II Pobożny
Fraszka (wł. "frasca" – gałązka, drobiazg, bagatela, błahostka) – krótki utwór liryczny, zazwyczaj rymowany lub wierszowany, o różnorodnej tematyce, często humorystycznej lub ironicznej (satyrycznej). Często kończy się wyraźną puentą. Fraszka wywodzi się ze starożytności, swoimi korzeniami sięga do epigramatu, którego twórcą był Symonides z Keos. Były to krótkie napisy na kamieniach nagrobnych (epitafium) i przedmiotach codziennego użytku. Autorami fraszek było wielu znanych polskich poetów, między innymi Jan Kochanowski i Wacław Potocki, w literaturze współczesnej Julian Tuwim czy Jan Sztaudynger. Fraszkę do literatury polskiej wprowadził Jan Kochanowski. Oprócz tematyki żartobliwej, np. fraszka "O doktorze Hiszpanie", pisywał także fraszki refleksyjne ("O żywocie ludzkim"), pochwalne, biesiadne, miłosne ("Do Kasi"). Bardzo znane są: "Na dom w Czarnolesie", "Na lipę", "Raki". Do dziś zachowało się

Pytanie: kto pisał fraszki?
Odpowiedź: wielu znanych polskich poetów, między innymi Jan Kochanowski i Wacław Potocki, w literaturze współczesnej Julian Tuwim czy Jan Sztaudynger.
Lipidy (gr. λίπος, tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zalicza się do nich tłuszcze, woski, sterole (w tym cholesterol), rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (A, D, E, K), monoacyloglicerole, diacyloglicerole, fosfolipidy i wiele innych substancji. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów. Chociaż człowiek i zwierzęta mają różnorodne szlaki metaboliczne zdolne do syntezy i rozkładu lipidów, niektóre kluczowe z nich nie mogą powstawać w ten sposób i muszą być dostarczane z dietą. Związki te można szeroko zdefiniować jako niewielkie hydrofobowe lub amfifilowe cząsteczki, amfifilowość niektórych z nich pozwala im w środowisku wodnym tworzyć pęcherzyki, liposomy, czy błony. Biologiczne lipidy powstają w całości lub częściowo z dwóch odrębnych typów podjednostek („cegiełek”):

Pytanie: jakie funkcje pełnią lipidy?
Odpowiedź: Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów.
Bitwa pod Salaminą rozegrała się w wąskiej cieśninie pomiędzy wyspą Salamina (gr. "Salamis") a wybrzeżem Aten w Zatoce Sarońskiej niedaleko Aten 28 września 480 roku p.n.e. między flotami grecką i perską w czasie wojen perskich. Zwycięstwo o ponad połowę mniejszej liczebnie floty greckiej nad perską, zadecydowało o dalszych losach wojny. Bitwa ta jest uważana za jedną z tych, które zmieniły bieg historii. == Przygotowania == Po porażce pod Termopilami, wobec zbliżającej się do miasta armii perskiej, Ateńczycy opuścili miasto, wkrótce zajęte przez Persów. Flota grecka, licząca 378 jednostek, po wycofaniu się spod Artemizjonu schroniła się w Zatoce Eleuzyjskiej. Miejsce to było – zdaniem obradujących na Istmie członków Kongresu Hellenów – odpowiednie jako morska osłona Koryntu, ponadto bezpieczne, bowiem łączące ją

Pytanie: gdzie odbyła się najważniejsza morska bitwa między grekami a persami?
Odpowiedź: Bitwa pod Salaminą rozegrała się w wąskiej cieśninie pomiędzy wyspą Salamina (gr. "Salamis") a wybrzeżem Aten w Zatoce Sarońskiej niedaleko Aten
przez troskliwe matki mlekiem. Ta niska, jak na tak małe zwierzę, rozrodczość, rekompensowana jest długowiecznością. Krajowy rekord należy do podkowca małego, który przeżył 21 lat, zaś światowy rekord życia nietoperza w ogóle należy do nocka Brandta i wynosi 38 lat. Nietoperze nie budują gniazd ani innych schronień, lecz korzystają z już istniejących kryjówek, przy czym wybierają przede wszystkim miejsca ciepłe i zaciszne. Kryjówkami zajmowanymi przez kolonie rozrodcze są najczęściej strychy lub inne zakamarki budynków oraz dziuple drzew, a często również budki o specjalnej konstrukcji, wieszane na ścianach budynków lub pniach drzew. Po wychowaniu młodych, późnym latem i jesienią, dla nietoperzy nastaje czas godów. Żyjące dotąd samotnie samce zaczynają odwiedzać miejsca przebywania samic, lub – zajmując pobliskie kryjówki – przywabiają je

Pytanie: gdzie nietoperze wiją gniazda?
Odpowiedź: Nietoperze nie budują gniazd ani innych schronień, lecz korzystają z już istniejących kryjówek