clarin-pl/ComplexQA huggingface dataset:
Literatura faktu

Literatura faktu (ang. non-fiction) – formy literackie, które przedstawiają autentyczne postacie i wydarzenia, jak np. reportaż (relacja, raport), dziennik, pamiętnik (wspomnienia), biografia, wywiad, według niektórych klasyfikacji również felieton i publicystyczny esej.

Celem powstania i publikowania tego rodzaju utworów jest przedstawienie wiarygodnej relacji, opartej na wydarzeniach, faktach i zebranych materiałach. Literatura faktu nie jest synonimem literatury fachowej, ale nie należy też do beletrystyki. Ma przede wszystkim charakter dokumentarny, zwykle jest jednak częściowo beletryzowana. Z powieści czerpie techniki narracji i beletryzacji zdarzeń, z tekstami fachowymi zaś łączy ją rzeczowość i informatywność. Niektóre utwory literatury faktu, ze względu na walory literackie i moralne, zaliczają się do literatury pięknej.

Termin ten pojawił się na początku XX wieku jako hasło programowe, żądające od literatury odrzucenia fikcji i zwrócenia się ku dokumentowaniu rzeczywistości. Nazwa „literatura faktu” pojawiła się w polskiej terminologii na przełomie lat 20. i 30.


Pytania i odpowiedzi:
question: Czy formy literackie przedstawiające autentyczne postacie i wydarzenia należą do beletrystyki?
answer: Nie.
question: Jak nazywamy formy literackie przedstawiające autentyczne postacie i wydarzenia?
answer: Formy literackie przedstawiające autentyczne postacie i wydarzenia nazywamy literaturą faktu.
question: Czym jest literatura faktu?
answer: Literatura faktu jest formą literacką, która przedstawia autentyczne postacie i wydarzenia.
question: Czy literatura faktu jest beletrystyką?
answer: Nie.
Marta Nieradkiewicz

Marta Nieradkiewicz (ur. 21 czerwca 1983 w Łodzi) – polska aktorka teatralna i filmowa.

Życiorys

Marta Nieradkiewicz ukończyła VI Liceum Ogólnokształcące w Łodzi, w klasie o profilu teatralno-filmowym. W 2007 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim PWSFTviT w Łodzi i w tym samym roku na XXV Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi otrzymała Wyróżnienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za rolę Klarysy Hailsham-Brown w przedstawieniu Pajęcza sieć oraz nagrodę Publiczności w kategorii „najbardziej elektryzująca rola żeńska”. Za rolę Sylwii w filmie Płynące wieżowce otrzymała Nagrodę za drugoplanową rolę kobiecą na 38. Gdynia Film Festival, Złotego Szczeniaka za drugoplanową kreację aktorską kobiecą na Festiwalu Aktorstwa Filmowego im. Tadeusza Szymkowa we Wrocławiu i nominację do Polskiej Nagrody Filmowej w kategorii najlepsza drugoplanowa rola kobieca. W 2014 otrzymała Nagrodę „Złotą Maskę” za żeńską rolę w spektaklu Bracia i siostry w reżyserii Mai Kleczewskiej wystawianym przez Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu. Występowała m.in. w Teatrze Polskim w Bydgoszczy (2008–2012) i Teatrze Dramatycznym w Opolu (2012–2013), a od roku 2013 jest aktorką Starego Teatru w Krakowie. W 2014 roku wystąpiła w teledysku Dawida Podsiadły do piosenki „No”, a w marcu 2016 roku zagrała w teledysku do utworu „Co jest ze mną nie tak” Pezeta i Czarnego HIFI.

Życie prywatne

Jest związana z Dawidem Ogrodnikiem, ma z nim córkę Jaśminę (ur. 2018).

Pytania i odpowiedzi:
question: Czy Marta Nieradkiewicz pracowała w Starym Teatrze w Krakowie, gdy otrzymała nagrodę Złotej Maski?
answer: Tak.
question: Kiedy Marta Nieradkiewicz otrzymała Nagrodę Złotej Maski?
answer: Marta Nieradkiewicz otrzymała Nagrodę Złotej Maski w 2014 roku.
question: Od którego roku Marta Nieradkiewicz pracuje w Starym Teatrze w Krakowie?
answer: Marta Nieradkiewicz pracuje w Starym Teatrze w Krakowie od 2013 roku.
Faza REM

REM (z ang. rapid eye movement, dosł. „szybki ruch okiem”) lub sen paradoksalny – faza snu, w której występują szybkie ruchy gałek ocznych. Na tym etapie snu występuje wysoka aktywność mózgu, oddech jest nieregularny, wzrasta częstość skurczów serca, pojawiają się marzenia senne.

Faza REM występuje okresowo, zajmując około 25% czasu snu u młodych osób. Po tej fazie pojawia się faza NREM. Epizody snu REM normalnie powtarzają się co 90 minut i trwają od 5 do 30 minut.

Sen REM daje mniej wypoczynku niż sen wolnofalowy i jest zwykle związany z pojawieniem się marzeń sennych. Chociaż jego funkcja nie jest znana, wydaje się, że jest ważny dla zdrowia. Deprywacja snu REM u szczurów może doprowadzić do śmierci w ciągu kilku tygodni.

Chorobą związaną z napadowym pojawianiem się snu REM podczas czuwania (w dzień) jest narkolepsja.

Znaczenie snu REM
Badania nad pozbawieniem snu REM człowieka po raz pierwszy przeprowadził w 1966 roku William Dement. W tych czasach powszechne było mniemanie, że tylko w tym śnie pojawiają się marzenia senne. Wówczas Dement przypuszczał, że deprywacja snu REM u człowieka powoduje drażliwość i trudności w skupieniu uwagi. Później jednak, po dalszych badaniach wycofał się z tych twierdzeń.

Mimo tego większość badań wykazuje istotne znaczenie ilości snu REM dla jakości samopoczucia psychicznego i funkcjonowania umysłowego oraz dla zapamiętywania, nauki. Jednak właściwie nie ma obecnie przekonujących dowodów, które mogłyby jednoznacznie potwierdzić bądź obalić znaczenie snu REM dla powstawania śladów pamięciowych u człowieka i ogólnie poprzeć lub obalić którąś z licznych teorii tłumaczących znaczenie snu REM. Mimo to wciąż pleni się przekonanie o rzekomych zgubnych następstwach braku snu REM u człowieka.

Zgodnie z tzw. „teorią wartownika” (ang. sentinel hypothesis), której autorem jest Amerykanin Fred Snyder, sen REM, w którym aktywność bioelektryczna mózgu przypomina czuwanie i w którym istnieje skłonność do łatwego wybudzenia się umożliwia podczas nocy okresową kontrolę otoczenia, co w niepewnym środowisku ułatwia przeżycie. 

Pytania i odpowiedzi:
question: Czy faza snu przypominająca czuwanie daje mniej wypoczynku niż sen wolnofalowy?
answer:  Tak.
question: Która faza snu daje mniej wypoczynku niż sen wolnofalowy? 
answer: Mniej wypoczynku niż sen wolnofalowy daje sen REM.
question: Jaka jest aktywność mózgu w trakcie snu REM?
answer: Aktywność mózgu w trakcie fazy snu REM przypomina czuwanie.
Zakład pracy chronionej

Zakład pracy chronionej (ZPCh, zakład chroniony) – przedsiębiorstwo o specjalnym statusie prawnym, które jest przystosowane do zatrudniania osób z wyższymi stopniami niepełnosprawności. Głównym celem przedsiębiorstwa, oprócz wypracowania zysku, jest również aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych, które miałyby problem z wykonywaniem swoich zadań w zwykłym zakładzie pracy. W 2015 roku istniało w Polsce 1269 zakładów pracy chronionej.

Zasady tworzenia i działania

Zasady tworzenia i działania zakładu pracy chronionej reguluje Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 roku.
Decyzje w sprawie nadania statusu zakładu pracy chronionej wydaje wojewoda. By otrzymać taki status przedsiębiorstwo musi:

- prowadzić działalność gospodarczą przez co najmniej 12 miesięcy;
- zatrudniać co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na etaty;
- przez co najmniej 6 miesięcy osiągać następujące wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych: co najmniej 50%, w tym co najmniej 20% ogółu zatrudnionych, stanowią osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności albo co najmniej 30% pracowników stanowią osoby niewidome, psychicznie chore lub upośledzone umysłowo, zaliczone do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;
- posiadać obiekty i pomieszczenia odpowiadające przepisom oraz zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, spełniające wymagania dostępności do nich i uwzględniające potrzeby niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych;
- zapewnić doraźną i specjalistyczną opiekę medyczną, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne.

Dodatkowo, przedsiębiorca jest zobowiązany do stworzenia Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Uprawnienia i przywileje

Zakładom pracy chronionej przysługują między innymi:

- zwolnienia z podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego;
- zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych;
- dofinansowanie do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych;
- dofinansowanie w wysokości do 50% oprocentowania zaciągniętych kredytów bankowych pod warunkiem wykorzystania tych kredytów na cele związane z rehabilitacją zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych
- zwrot kosztów: budowy lub rozbudowy obiektów i pomieszczeń zakładu, transportowych, administracyjnych z zastrzeżeniem, że są to wyłącznie dodatkowe koszty pracodawcy wynikające z zatrudnienia osób niepełnosprawnych.


Pytania i odpowiedzi:
question: Czy przedsiębiorstwa zatrudniające osoby niepełnosprawne są zwolnione z niektórych podatków? 
answer: Tak.
question: Jaki zakład pracy zatrudniający osoby niepełnosprawne jest zwolniony z niektórych podatków?
answer: Zakładem pracy zatrudniającym osoby niepełnosprawne zwolnionym z niektórych podatków jest zakład pracy chronionej.
question: Czy zakładom pracy chronionej przysługuje zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych?
answer: Tak.
Kompozycja otwarta

Kompozycja otwarta – rodzaj kompozycji polegający na pozostawieniu odbiorcy dzieła sztuki pola do interpretacji. Jest to układ specyficznej relacji między elementami kompozycji, poruszający wyobraźnię, sugerujący coś, co jest poza nim. Kompozycja taka zmusza odbiorcę do dopełniania, inicjując indywidualny proces współtworzenia. Przekracza tym samym ramy tradycyjnej, pełnej, zamkniętej formy.

W literaturze

Zrywa z klasyczną zasadą jedności miejsca, czasu i akcji. Przeplatając i krzyżując nieciągłą narrację pobudza wyobraźnię, zmusza do interpretacji, zaskakuje, stawia pytania. Pojawia się w romantyzmie. Przykładami kompozycji otwartej w literaturze mogą być: Kordian Juliusza Słowackiego, Hamlet Williama Szekspira, Kubuś Fatalista i jego pan Denisa Diderota.

W muzyce

Pozostawia dyrygentowi lub wykonawcy pole do dowolnego składania sekwencji, warstw, czy innych elementów kompozycji. Zdaje się na wyczucie, intuicję, twórczą inwencję, improwizację wykonawców albo pozostawia ich układ przypadkowi. W muzyce współczesnej pojawia się na przykład jako aleatoryzm. Przykładami kompozycji otwartej w muzyce XX wieku mogą być: Klavierstück XI Karlheinza Stockhausena, A piacere Kazimierza Serockiego.

W sztukach plastycznych

Inicjuje wyobraźnię dla zbudowania szerszego obrazu, sugeruje coś, co swoją przestrzenią wykracza poza faktyczne ramy dzieła, tworzy gotowość do nawiązania relacji z otoczeniem, a nawet je zawłaszcza. Pojawia się w końcu XVIII wieku wraz z początkami modernizmu. Przykład kompozycji otwartej w malarstwie stanowią Nenufary Claude'a Moneta (1916, The National Museum of Western Art, Tokio), a w rzeźbie – Nierozpoznani Magdaleny Abakanowicz (2002, park na Cytadeli w Poznaniu).

Pytania i odpowiedzi:
question: Jaki utwór Denisa Diderota inicjuje indywidualny proces współtworzenia?
answer: Utwór Denisa Diderota inicjujący indywidualny proces tworzenia to Kubuś Fatalista i jego pan.
question: Jak nazywa się kompozycja inicjująca indywidualny proces tworzenia?
answer: Kompozycja inicjująca indywidualny proces tworzenia to kompozycja otwarta.
question: Jaki utwór Denisa Diderota charakteryzuje się kompozycją otwartą?
answer: Utwór Denisa Diderota, który charakteryzuje się kompozycją otwartą, to Kubuś Fatalista i jego pan.
Simon Rattle

Simon Rattle (ur. 19 stycznia 1955) – angielski dyrygent. Zdobył sławę z City of Birmingham Symphony Orchestra, był dyrygentem Filharmoników Berlińskich od 2002 do 2018 (BPO). Jego żoną jest śpiewaczka Magdalena Kožená (mezzosopran). 

Życiorys

Wczesne lata
Urodził się w Liverpoolu, syn Pauline Lila Violet i Denis Guttridge Rattle, porucznik marynarki w Royal Naval Volunteer Reserves. Studiował w Liverpool College. Uczył się gry na fortepianie i skrzypcach, ale swoją pracę w orkiestrze zaczął jako perkusista.

Życie prywatne
Pierwszą żoną Simona była Elise Ross, amerykańska śpiewaczka (sopranistka), z którą miał dwóch synów (jeden z nich, Sacha jest klarnecistą). Rozwiedli się w 1995 roku, po piętnastu latach małżeństwa. Drugi związek małżeński zawarł z Candace Allen, hollywoodzką scenarzystką. Ich małżeństwo rozpadło się na skutek znajomości z czeską sopranistką (Magdaleną Koženą), która jest aktualnie jego żoną. Kožená i Rattle mają dwóch synów: Jonasa i Milosa.

Odznaczenia i nagrody
W roku 1999 został laureatem Nagrody im. Karola Szymanowskiego, przyznawanej przez Fundację im. Karola Szymanowskiego. Otrzymał ją za zasługi w propagowaniu muzyki tego kompozytora, w tym nagranie jego utworów symfonicznych oraz wokalno-instrumentalnych. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (2009) oraz Legią Honorową (2010). 26 września 2009 r. z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 2013 został laureatem prestiżowej duńskiej Nagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning. W 2018 roku otrzymał Order Berliński Zasługi.

Pytania i odpowiedzi:
question: Jakie odznaczenie Bogdan Zdrojewski wręczył byłemu mężowi Elise Ross?
answer: Bogdan Zdrojowski wręczył byłemu mężowi Elise Ross Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis.
question: Jak nazywała się pierwsza żona Simona Rattle?
answer: Pierwsza żona Simona Rattle nazywała się Elise Ross.
question: Czy małżeństwo Elise Ross i Simona Rattle zostało zakończone?
answer: Tak.
question: Jakie odznaczenie Simon Rattle otrzymał od Bogdana Zdrojewskiego?
answer: Simon Rattle od Bogdana Zdrojewskiego otrzymał Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis.
Wielki głód w Irlandii (1845–1849)

Wielki głód (ang. Great Hunger, Great Famine, irl. An Gorta Mór, An Drochshaol) – klęska głodu, która dotknęła Irlandię w latach 1845−1849. Głód został spowodowany przez pierwotniaka grzybopodobnego – Phytophthora infestans, który gwałtownie rozprzestrzeniał się w Europie w połowie XIX wieku i spowodował masowe straty w uprawach ziemniaków. Populacja Irlandii zmniejszyła się wówczas o 20%, doszło również do wielkiej fali emigracji – Irlandię opuściły 2 miliony ludzi.

Historia

W 1845 roku przywleczona do Irlandii ze Stanów Zjednoczonych choroba ziemniaków (zaraza ziemniaka) zniszczyła zbiory. Jednak interwencja rządu brytyjskiego (Irlandia była wówczas w unii z Wielką Brytanią) nie uchroniła kraj przed głodem. W roku następnym (1846) zaraza nie ustąpiła, ale nowy rząd brytyjski nie zareagował. To wówczas powstało irlandzkie powiedzenie: Bóg zesłał na nas zarazę ziemniaczaną, ale to Anglicy dali nam głód. Zniszczenie zbiorów ziemniaków samo w sobie nie oznaczało jeszcze braku żywności w kraju, gdyż pola były w tym roku pełne zboża. Jednak irlandzcy chłopi musieli je sprzedawać, aby opłacać czynsze za dzierżawę ziemi (bardzo wysokie i bezlitośnie egzekwowane). W efekcie wielu mieszkańców wyspy nie miało co jeść (ziemniaki stanowiły wówczas podstawowe pożywienie w tym kraju). Głód i choroby zaczęły zbierać straszliwe żniwo. W roku 1848 klęska głodu trwała dalej, a liczba ofiar sięgnęła miliona. Irlandzka organizacja rewolucyjna Młoda Irlandia próbowała wzniecić powstanie, ale nim wybuchło, aresztowani zostali przywódcy tej organizacji. Tymczasem Irlandczycy zaczęli masowo emigrować z dotkniętego klęską kraju – głównie do Ameryki. W latach 1845–1850 wyjechało z wyspy około miliona jej mieszkańców. W roku 1849 zaraza ostatecznie ustąpiła, ale jeszcze przez dwa lata wywołane głodem choroby zabijały ludzi.

Ostateczna liczba ofiar sięgnęła liczby półtora miliona osób. W ciągu 10 lat nastąpił znaczny spadek liczby ludności wyspy. Podczas gdy w roku 1841 Irlandię zamieszkiwało około 8,2 miliona ludzi, a w 1845 prawie 9 milionów, to w 1851 już tylko 6,5 miliona. Sytuację dodatkowo pogorszyła przeprowadzona po wielkim głodzie reforma agrarna, w ramach której konfiskowano zadłużone grunty (najczęściej zadłużeni byli ci właściciele ziemscy, którzy dobrodusznie zrezygnowali z pobierania czynszu od głodujących dzierżawców).



Pytania i odpowiedzi:
question: Czy choroba ziemniaków była jedyną przyczyną Wielkiego Głodu w Irlandii?
answer: Nie.
question: Czy choroba ziemniaków zniszczyła zbiory?
answer: Tak.
question: Czy ziemniaki były w Irlandii jedynym źródłem pożywienia?
answer: Nie.
question: Dlaczego obfite plony zboża nie uchroniły przed głodem w Irlandii?
answer: Obfite plony zboża nie uchroniły przed głodem w Irlandii, gdyż chłopi musieli je sprzedawać, aby opłacić czynsze za dzierżawę ziemi.
Płaca brutto

Płaca brutto (ang. gross salary) – wynagrodzenie całkowite, przed odliczeniem podatków oraz składek na ubezpieczenia społeczne opłacanych przez pracownika. W praktyce tym terminem określa się wysokość wynagrodzenia określonego w umowie o pracę, które przed wypłaceniem pracownikowi podlega potrąceniom wynikającym z prawa.

Płaca brutto
W Polsce płaca brutto składa się z następujących elementów:
- wynagrodzenia netto (potocznie: „na rękę”);
- składek na ubezpieczenia społeczne – ubezpieczenia emerytalne i rentowe (w części płaconej przez pracownika) oraz chorobowe i zdrowotne;
- zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Płaca brutto a łączny koszt pracodawcy
Wynagrodzenie brutto w Polsce nie obejmuje składek na ubezpieczenia społeczne odprowadzanych przez pracodawcę a wyliczanych od wynagrodzenia pracownika. Całość obciążeń związanych z wypłatą wynagrodzeń po stronie pracodawców obejmuje:
- płacę brutto;
- składki na ubezpieczenie społeczne – ubezpieczenia emerytalne i rentowe (w części płaconej przez pracodawcę) oraz wypadkowe;
- składkę na Fundusz Pracy;
- składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Dla odróżnienia od płacy brutto całość powyższych obciążeń określa się potocznie płacą brutto-brutto lub łącznym kosztem pracodawcy. Pomimo formalnego podziału na część płaconą przez pracodawcę i pracownika rozliczenia wszystkich składek oraz zaliczek na poczet rozliczeń podatkowych są prowadzone przez pracodawcę. 

Pytania i odpowiedzi:
question: Kto opłaca składki na ubezpieczenie społeczne zawarte w płacy brutto-brutto?
answer:  Składki na ubezpieczenie społeczne zawarte w pensji brutto-brutto opłaca pracodawca i pracownik.
question: Kto opłaca skladki na ubezpieczenie społeczne zawarte w płacy brutto?
answer: Skladki na ubezpieczenie społeczne zawarte w płacy brutto opłaca pracownik.
question: Czy łączny koszt pracodawcy obejmuje składki na ubezpieczenie społeczne?
answer: Tak.
question: Jak inaczej nazywana jest całość kosztów zatrudnienia pracownika ponoszona przez pracodawcę?
answer: Całość kosztów zatrudnienia pracownika ponoszona przez pracodawcę nazywana jest płacą brutto-brutto.
Las Kakamega

Las Kakamega (ang. Kakamega Forest, suahili: Msitu wa Kakamega) – las tropikalny w Kenii, niedaleko granicy z Ugandą i ok. 50 km na północ od Kisumu, leżącego nad Jeziorem Wiktorii. Obecnie jest jedyną pozostałością (na terenie Kenii) gwinejsko-kongijskiego lasu równikowego, który 400 lat temu rozciągał się od Oceanu Atlantyckiego do Oceanu Indyjskiego.

Obecnie zajmuje obszar ok. 230 km², a jego powierzchnia jest dziesięć razy mniejsza niż w 1990 r. Jest domem dla ponad 400 gatunków motyli (to ok. 45% motyli znanych w Kenii), ponad 300 gatunków ptaków, 27 gatunków węży, a także 7 gatunków naczelnych w tym: zagrożonego wymarciem koczkodana nadobnego, gerezy czarnej, gerezy białej oraz koczkodana tumbili. W lesie można też spotkać lori potto z rodziny małpiatek (najwolniejszego ssaka na świecie), Dujkery czy osobniki z rodzaju małych antylop Madoqua. Zamieszkują tu także gatunki owocożernych nietoperzy rudawkowatych (m.in. pies młotogłowy o rozpiętości skrzydeł dochodzącej do 1 metra), które szczególnie sobie upodobały szyb nieczynnej już kopalni złota. Większość zwierząt tu występujących to gatunki endemiczne. Występuje tu także ponad 350 gatunków drzew.

Klimat jest tu bardzo wilgotny, z przeciętną roczną sumą opadów wynoszącą ponad 2 metry. Długa pora deszczowa przypada tu na marzec i kwiecień, zaś krótka na listopad i grudzień.

Decyzją kenijskiego parlamentu, część Lasu Kakamega o wielkości 44 km² oficjalnie uzyskała status rezerwatu dopiero w maju 1985 r., chociaż wcześniej również był on chroniony przez władze kolonialne, a potem przez rząd wolnej Kenii.

Dla zwiedzających udostępnione są dwa obszary: Rezerwat Lasu Kakamega (w południowej części) oraz Rezerwat Narodowy Lasu Kakamega (położony nieco na północ), do którego wstęp jest płatny. W lesie jest wiele pieszych ścieżek liczących od 1 do 7 km długości.



Pytania i odpowiedzi:
question: Jak nazywa się jezioro, w pobliżu którego można spotkać najwolniejszego ssaka na świecie?
answer: Jezioro, w pobliżu którego można spotkać najwolniejszego ssaka na świecie, nazywa się Jezioro Wiktorii.
question: Jak nazywa się jezioro nad którym leży Las Kakamega?
answer: Las Kakamega leży nad Jeziorem Wiktorii.
question: Czy w lesie Kakamega żyje najwolniejszy ssak na świecie?
answer: Tak.
Memento mori

Memento mori (śrdw.-łac. pamiętaj o śmierci) – przypomnienie, że nie da się uniknąć śmierci.

Pozdrowienie „Memento mori” było używane w literaturze przez wiele zgromadzeń zakonnych, przede wszystkim przez kamedułów, kartuzów i trapistów, jakkolwiek jest to szeroko rozpowszechniona legenda związana z mało znanym ogółowi życiem klasztorów kontemplacyjnych. Treść tej formuły stanowi argument przeciwko zbytnim dążeniom ku sprawom przyziemnym, które przemijają wraz ze śmiercią. Istotny motyw w literaturze i sztuce późnego średniowiecza. „Memento mori” jest także hasłem przewodnim Bractwa Męki Pańskiej.

W sztuce przypomnienie śmierci często zaznaczane jest motywem czaszki ludzkiej (np. La Tour), klepsydrą, ściętymi kwiatami czy też szkieletem ludzkim.

Pytania i odpowiedzi:
question: Mottem którego bractwa jest przypomnienie, że nie da się uniknąć śmierci?
answer: Przypomnienie, że nie da się uniknąć śmierci, to motto Bractwa Męki Pańskiej.
question: Jak inaczej nazywamy przypomnienie, że nie da się uniknąć śmierci?
answer: Przypomnienie, że nie da się uniknąć śmierci to inaczej Memento mori.
question: Hasłem przewodnim którego bractwa było Memento mori?
answer: Memento mori było hasłem przewodnim Bractwa Męki Pańskiej.
Chansons de geste

Chansons de geste (ze starofrancuskiego "pieśni o czynie", łac. gesta) – poezja epicka, która pojawiła się u początków literatury francuskiej. Mianem tym określamy powstałe między XI a XIII wiekiem poematy rycerskie mówiące o przygodach (czynach) historycznych i legendarnych bohaterów. Początkowo funkcjonowały one w przekazach ustnych, ale od około XII wieku zaczęto je zapisywać.

Tematyka
Chansons de geste tworzone były przez trubadurów w języku starofrancuskim. Zwykle opiewają akty wojennego heroizmu paladynów – bohaterów z epoki Karola Wielkiego – i ich walki przeciw Maurom i Saracenom. Do tych legend opartych na wydarzeniach historycznych dodany jest element fantastyczności – wśród wrogów rycerzy obok muzułmanów wymienia się olbrzymy, magię i potwory. W miarę jak gatunek ten dojrzewał, udział elementów historycznych i batalistycznych malał, a na pierwszy plan wysuwały się elementy fantastyczne.

Pochodzenie
Pochodzenie chansons de geste jako gatunku literackiego jest dyskusyjne. Dziewiętnastowieczny badacz średniowiecza Gaston Paris uważał, że pochodzą one od gatunku epiki mówionej zwanej cantilènes, który był mniej więcej współczesny opisywanym w chansons de geste wydarzeniom. Według niego pieśni o czynie były pierwotnie komponowane przez bardów, którzy podążali za dworami królów i przywódców wojskowych, jak było w zwyczaju u ludów celtyckich i skandynawskich. Najstarsze pochodzą z XI wieku.

Z kolei inna szkoła – reprezentowana przez Josepha Bédiera – utrzymuje, że poematy te były wynalazkiem samych trubadurów, zaprzeczając możliwości istnienia w nich wpływów germańskich. Bédier sugeruje także, że niektóre z opiewanych historii były najpierw wymyślone przez mnichów, którzy z ich pomocą prowadzili swoistą reklamę sanktuariów, do których udawały się pielgrzymki, wiążąc te święte miejsca nie tylko ze świętymi czy cudownymi zdarzeniami, ale także z legendarnymi herosami. W tychże opowieściach najczęściej pojawiają się magiczne relikwie.

Przykładem "pieśni o czynie" jest Pieśń o Rolandzie.

Pytania i odpowiedzi:
question: Czy Pieśń o Rolandzie jest przykładem poematu rycerskiego?
answer: Tak.
question: Czy pieśń o czynie jest innym określeniem chansons de geste?
answer: Tak.
question: Czy poemat rycerski jest innym określeniem na chansons de geste?
answer: Tak.
question: Czy Pieśń o Rolandzie jest przykładem pieśni o czynie?
answer: Tak.
Obowiązki i uprawnienia strażników Straży Miejskiej

Pracę w Straży świadczyć może osoba spełniająca wymogi określone w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych. W celu ustalenia przydatności kandydatów do pracy w Straży, przeprowadza się nabór na zasadach określonych w ustawie z dnia 06.05.2005r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych, ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych i ustawy o systemie oświaty (Dz.U. nr 122, poz. 1020).
Komendant kieruje zatrudnionych w Straży strażników na okresowe badania lekarskie i psychologiczne, może również skierować na sprawdzian umiejętności fizycznej.

Strażnika zatrudnia się na czas określony nie dłuższy niż 12 miesięcy, w ramach którego odbywa on przeszkolenie podstawowe. Zatrudnienie strażnika na czas nie określony może nastąpić po ukończeniu przez niego z wynikiem pozytywnym przeszkolenia podstawowego. W uzasadnionych przypadkach można odstąpić od zatrudnienia strażnika na czas określony, jeżeli posiada odpowiednie przygotowanie do pracy w Straży. W przypadkach szczególnych, można przedłużyć termin zatrudnienia pracownika na czas określony, do chwili ukończenia przez niego podstawowego przeszkolenia z wynikiem pozytywnym. Przez przypadek szczególny należy rozumieć obiektywną przeszkodę uniemożliwiająca przeszkolenie pracownika w okresie 12 miesięcy.

Strażnik podczas wykonywania czynności służbowych jest obowiązany nosić umundurowanie, legitymację służbową, znak identyfikacyjny oraz emblemat z herbem Gminy Miasto Szczecin. Przy wykonywaniu czynności służbowych strażnik korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.

Sposób wykonywania zadań przez strażników i pracowników oraz ich obowiązki i uprawnienia określa Regulamin Pracy Straży Miejskiej nadawany przez Komendanta. W Straży stopnie i określające je dystynkcje są tożsame z pełnioną funkcją - zajmowanym stanowiskiem, z wyjątkiem pracowników administracyjnych nie będących strażnikami, którym stopnie nie przysługują. Strażnik, z którym ustał stosunek pracy w Straży, zobowiązany jest do zwrotu uzbrojenia i wyposażenia, przedmiotów umundurowania oraz powierzonych mu dokumentów służbowych. Szkolenie strażników odbywa się według programu zatwierdzonego przez Komendanta Straży, z uwzględnieniem założeń programowych i metodycznych określonych przez Komendanta Głównego Policji.

Pytania i odpowiedzi:
question: Czy wszyscy strażnicy zatrudniani są na tych samych warunkach?
answer: Nie.
question: Na jaki okres zazwyczaj są początkowo zatrudniani strażnicy?
answer: Zazwyczaj strażnicy początkowo są zatrudniani na czas określony nie dłuższy niż 12 miesięcy.
question: Czy zatrudnienie strażnika na czas nieokreślony może nastąpić po ukończeniu przez niego z wynikiem pozytywnym przeszkolenia podstawowego?
answer: Tak.
question: Czy w niektórych sytuacjach można odstąpić od zatrudnienia strażnika na czas określony?
answer: Tak.
question: Czy w przypadkach szczególnych można przedłużyć termin zatrudnienia pracownika na czas określony?
answer: Tak.
Gustav Vigeland

Gustav Adolf Vigeland, właśc. Adolf Gustav Thorsen (ur. 11 kwietnia 1869 w Mandal, zm. 12 marca 1943 w Oslo) – norweski rzeźbiarz, uczeń Rodina, zyskał renomę pod koniec XIX wieku jako twórca rzeźb symbolicznych i secesyjnych. Starszy brat Emanuela Vigelanda. 

Życiorys

Studiował w Kristianii, Paryżu, Berlinie, Florencji, Rzymie, Neapolu. Był autorem popiersi i pomników znanych Skandynawów, m.in.: Henryka Ibsena, Knuta Hamsuna, Arne Garborga, Alfreda Nobla, Nielsa Henrika Abela, Camilli Collett.

Ponad połowę życia Vigeland poświęcił realizacji swojej idée fixe – kompozycji rzeźbiarsko-ogrodowej w Parku Frogner (którego częścią jest Park Vigelanda) w Oslo. Składa się ona z 212 rzeźb (przedstawiających łącznie prawie 600 postaci) wykonanych z kamienia i brązu. Początkiem koncepcji Vigelanda było złożone przez władze miasto zamówienie na projekt fontanny. Stopniowo projekt rozrastał się, obejmując figury wokół fontanny oraz rzeźby ozdabiające most łączący brzegi stawu w parku. Zwieńczeniem kompleksu parkowego jest Monolitten (Monolit) – ogromna kolumna zbudowana ze 121 postaci nagich ludzi[1].

Prace nad kompleksem parkowym rozpoczęły się w 1907 r., a trwały aż do końca lat 40. i były kontynuowane po śmierci artysty. Gustav Vigeland był projektantem rzeźb umieszczonych w parku, natomiast wszystkie prace rzeźbiarskie wykonywał zatrudniony przez niego zespół kamieniarzy, odlewników i kowali.


Pytania i odpowiedzi:
question: Co stanowiło idée fixe pochodzącego z Norwegii ucznia Rodina?
answer: Idée fixe pochodzącego z Norwegii ucznia Rodina stanowiły rzeźby w Parku Frogner.
question: Jak nazywał się pochodzący z Norwegii uczeń Rodina?
answer: Pochodzący z Norwegii uczeń Rodina nazywał się Gustav Adolf Vigeland.
question: Czy kompozycja rzeźbiarsko-ogrodowa w Parku Frogner stanowiła idée fixe Gustava Vigelanda?
answer: Tak.
Triptolemos

Triptolemos (także Tryptolemos, gr. Τριπτόλεμος Triptólemos, łac. Triptolemus) – w mitologii greckiej syn Keleosa, króla Eleusis. Za życzliwe i gościnne przyjęcie na jego dworze Demeter podarowała mu umiejętność uprawy roli. Nakazała mu tę umiejętność rozpowszechniać wśród ludzi. Podarowała mu rydwan zaprzęgniety przez smoki i ziarno, a następnie za jej i Persefony pomocą rozpoczął misję na Ziemi. Gdy Triptolemos dotarł do królestwa Scytów, władca Linkeus pragnął zagarnąć tę umiejętność na własność, a jego zabić. Nie udało mu się to ponieważ Demeter zamieniła go w rysia. Po powrocie do Eleusis Triptolemos ustanowił święta ku czci Demeter Tesmoforie. Triptolemos uważany był za dobroczyńcę ludzkości i po śmierci stał się jednym z sędziów w Hadesie.

Pytania i odpowiedzi:
question: Jaką funkcję w Hadesie pełnił po śmerci syn króla Eleusis?
answer: Syn króla Eleusis w Hadesie był sędzią.
question: Jak nazywał się syn króla Eleusis?
answer: Syn króla Eleusis nazywał się Triptolemos.
question: Kim w Hadesie stał się po śmierci Triptolemos?
answer: Triptolemos po śmierci stał się jednym z sędziów w Hadesie.
Powstanie kolejna służba?

Ministerstwo Sprawiedliwości chce powołać do życia kolejną instytucję zajmującą się ściganiem przestępstw i posiadającą uprawnienia do inwigilacji. Jeśli pomysł zostanie zrealizowany, Inspektorat Wewnętrzny Służby Więziennej będzie dziesiątą formacją tego typu.

Do zadań Inspektoratu miałoby należeć pozyskiwanie i utrwalanie dowodów, rozpoznawanie i  wykrywanie przestępstw popełnianych przez funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz osoby osadzone w zakładach karnych lub aresztach śledczych, a także zapobieganie tym przestępstwom. Nowa formacja miałaby też zajmować się ściganiem innych osób, które łamią prawo – o ile sprawa miałaby związek z osadzonymi, funkcjonariuszami lub pracownikami Służby Więziennej.

Dotychczas podobnymi sprawami zajmowały się inne służby, przede wszystkim CBA (korupcja) i Policja (np. handel narkotykami). Ministerstwo argumentuje, że prowadzenie spraw w środowisku osadzonych i funkcjonariuszy Służby Więziennej jest trudne ze względu na jego hermetyczny charakter. „Tylko znając charakter formacji i jej wewnętrzne uwarunkowania można skutecznie zwalczać tego rodzaju zagrożenia” – stwierdza Ministerstwo Sprawiedliwości w uzasadnieniu projektu, i jest w tym przekonujące. Problemem jest też często duża odległość zakładów karnych od głównych ośrodków miejskich, w których siedzibę mają np. jednostki CBA.

Powołanie kolejnej służby oznacza jednak nowe wyzwania. Obok kolizji kompetencji między nowo powstałą formacją a już istniejącymi pojawi się konieczność dalszej rozbudowy infrastruktury technicznej, niezbędnej do prowadzenia kontroli operacyjnej. To jednak nic w porównaniu z dotychczasowym wyzwaniem: polskie służby stosują podsłuchy czy sięgają po dane telekomunikacyjne bez jakiejkolwiek realnej kontroli. Stanowi to zagrożenie dla prywatności każdego i każdej z nas (zobacz historie inwigilowanych) oraz jest niezgodne z prawem Unii Europejskiej.

W pierwszej kolejności polskie władze powinny uregulować kwestię niekontrolowanej inwigilacji, a dopiero potem tworzyć następne formacje z uprawnieniami do ingerowania w prywatność obywateli i obywatelek. Inaczej problem łamania praw i wolności przez służby powołane do ochrony tych wartości będzie narastał.

Pytania i odpowiedzi:
question: Czy kolejna instytucja zajmującą się ściganiem przestępstw i posiadającą uprawnienia do inwigilacji, którą planuje powołać Ministestwo Spawiedliwości, będzie w jakikolwiek kontrolowana podczas inwigilacji obywateli?
answer: Nie.
question: Czy nowa instytucja zajmująca się ściganiem przestępstw, którą chce powołać Ministerstwo Sprawiedliwości, będzie miała prawo do inwigilacji?
answer: Tak.
question: Czy polskie służby, które stosują podsłuchy, są poddawane jakiejkolwiek kontroli?
answer: Nie.
question: Czy kwestia niekontrolowanej inwigilacji jest uregulowana?
answer: Nie.
Młode Włochy

Młode Włochy (włos. La Giovine Italia) – radykalny ruch założony wiosną 1831 przez Giuseppe Mazziniego. Dążył do zjednoczenia państwa poprzez powstanie ludowe i powołania liberalnej republiki. W czerwcu 1831 Mazzini napisał wytyczne dla organizacji, a wkrótce do ruchu dołączyły grupy z Genui, Toskanii, Romanii i Umbrii. W 1833 ruch liczył już około 60 tysięcy członków.

W celu propagowana idei ruchu w latach 1832-1834 Mazzini wydawał czasopismo „Młode Włochy”. Później zdecydował się prezentować swoje poglądy w różnych pismach. W ruchu występowały dwie kategorie członków, o różnym stopniu wtajemniczenia.

W 1833 Młode Włochy próbowały wywołać rewolucję w Piemoncie należącym do Królestwa Sardynii, ale konspiracja spotkała się z krwawymi represjami, a sam Mazzini zmuszony był uciec do Szwajcarii. W 1834 założył tam organizację Młoda Europa.

Pytania i odpowiedzi:
question: Czy gazeta wydawana przez Giuseppe Mazzieniego nazywała się tak samo, jak pierwsza założona przez niego organizacja?
answer: Tak.
question: Jak nazywała się organizacja założona przez Giuseppe Mazziniego w 1831 roku?
answer: Organizacja założona w 1831 roku przez Giuseppe Mazziniego nazywała się Młode Włochy.
question: Jaki tytuł miała gazeta wydawana przez Giuseppe Mazziniego?
answer: Gazeta wydawana przez Giuseppe Mazziniego zatytułowana była Młode Włochy.
question: Jak nazywała się organizacja założona przez Mazziniego w 1834 roku?
answer: Organizacja założona przez Mazziniego w 1834 roku nazywała się Młoda Europa.
Agora

Agora (gr. ἀγορά, dosł. miejsce zgromadzeń) – główny plac, rynek w miastach starożytnej Grecji. Centrum wokół którego toczyło się życie polityczne, religijne, a czasami także handlowe.

We wczesnym etapie rozwoju polis agorą nazywano samo zgromadzenie obywateli uprawnionych do głosowania.

Początkowo, w miastach z długą tradycją osadniczą, była nieplanowa, o niezbyt wyraźnych granicach, często jej plan był zaburzony budynkami o charakterze publicznym lub religijnym (po stronie zachodniej) i straganami (po stronie wschodniej), czy centralnie przebiegającą ulicą. Od V wieku p.n.e. „agora jońska”, zakładana według systemu hippodamejskiego, miała najczęściej kształt prostokąta, który - począwszy od okresu klasycznego - otaczały portyki kolumnowe (stoa). Przez jej środek z reguły przechodziła główna ulica miasta. Na agorze znajdowały się zazwyczaj budowle o przeznaczeniu religijnym i publicznym, mównice i siedzenia dla urzędników, studnie/fontanny oraz pomniki. Wejście do agory miało niekiedy formę imponującej bramy, jak np. w Efezie, Priene czy Milecie.

Do najbardziej znanych należy agora ateńska. Miejsce, w którym powstała, zostało wybrane jeszcze w czasach Solona (około roku 600 p.n.e.). Był to nieregularny plac o lekkim nachyleniu, co zapewniało naturalny odpływ wody deszczowej, przy głównej drodze wiodącej na Akropol. Otoczenie było zdatne do zabudowy, sąsiadujące ze strefą mieszkalną Aten. W okresie klasycznym Agora ateńska była miejscem handlu, a także wielkich zgromadzeń mieszkańców i debat politycznych. W tym miejscu odbywały się wybory urzędników i sądy skorupkowe (ostracyzm), wystawiano (zanim wzniesiono stały teatr Dionizosa na południowych stokach Akropolu) sztuki teatralne, a także organizowano zawody sportowe. Budowle wokół agory wznosili Kimon (V wiek p.n.e.), Likurg (IV wiek p.n.e.), władcy hellenistyczni (II wiek p.n.e.), a także Rzymianie: ostatnią monumentalną budowlą była biblioteka Hadriana z II wieku n.e.

Rzymskim odpowiednikiem agory ateńskiej było Forum Romanum.


Pytania i odpowiedzi:
question: Jak nazywał się główny plac w starożytnym Rzymie?
answer: Główny plac w starożytnym Rzymie nazywał się Forum Romanum.
question: Czy agora jest głównym placem w miastach starożytnej Grecji?
answer: Tak.
question: Czym była agora?
answer: Agora była głównym placem, rynkiem w miastach starożytnej Grecji.
question: Co w starożytnym Rzymie było odpowiednikiem agory ateńskiej?
answer: W starożytnym Rzymie odpowiednikiem agory ateńskiej było Forum Romanum.
Mięso in vitro

Mięso in vitro (także: mięso hodowane, mięso wolne od okrucieństwa) – produkt mięsa zwierzęcego, które w procesie wytworzenia nie było częścią żywego, kompletnego zwierzęcia. Inne nazwy to: mięso hydroponiczne, mięso bezofiarne czy vitro mięso.

Mięso in vitro nie powinno być mylone z imitacją mięsa, które jest żywnością wegetariańską pozyskiwaną z białek warzyw takich jak soja czy gluten. Badania nad mięsem in vitro rozpoczęły się w 2000 roku na Uniwersytecie Zachodnio Australijskim w Perth.

W roku 2008 niektórzy naukowcy twierdzili, że technologia jest gotowa do komercjalizacji, jedyne czego potrzeba to zainteresowanie ze strony biznesu. W lutym 2012 naukowcy z Uniwersytetu z Maastricht ogłosili, że planują wyprodukowanie kiełbasy do marca 2012 i hamburgera do września 2012 roku. Hodowla mięsa jest jednak obecnie bardzo droga, lecz szacuje się, że koszty produkcji będą systematycznie spadać wraz z rozwojem przemysłowego zastosowania tej metody produkcji. Potencjalnie każda zwierzęca tkanka mięśniowa może zostać wyhodowana w procesie in vitro.

W związku z rosnącymi kosztami produkcji mięsa metodami konwencjonalnymi oraz rosnącą populacją ludności, mięso in vitro może być jedną z nowych technologii podtrzymujących odpowiednią podaż żywności do roku 2050.

5 sierpnia 2013 miała miejsce pierwsza prezentacja hodowlanego burgera na konferencji w Londynie. Do przygotowania go naukowcy pod kierunkiem Marka Posta pobrali komórki macierzyste od krowy i hodowali je w paski mięśni następnie służące do budowy burgera.

Tkanka przeznaczona do demonstracji została wyhodowana w maju 2013 roku przy użyciu 20 000 cienkich pasków hodowlanej tkanki mięsnej. Fundusz w wysokości 250 000 euro pochodził od anonimowego darczyńcy, którym później okazał się być Sergey Brin.


Pytania i odpowiedzi:
question: Czy zaprezentowany w 2013 roku hodowany burger zawierał białko soi?
answer: Nie.
question: Jak inaczej nazywamy mięso in vitro?
answer: Mięso in vitro inaczej nazywane jest mięsem hodowanym.
question: Czy mięso in vitro zawiera białko soi?
answer: Nie.
question: Co poddawane jest hodowli w procesie in vitro?
answer: W procesie in vitro hodowli poddawana jest zwierzęca tkanka mięśniowa.
question: Czy burger zaprezentowany w 2013 roku składał się z wyhodowanej tkanki mięsnej?
answer: Tak.
Abordaż

Abordaż (fr. abordage) – sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia. Stosowany od początku żeglugi, był podstawowym sposobem walki morskiej w epoce okrętów żaglowych do XVII wieku i, mimo wzrostu znaczenia artylerii okrętowej, pozostał jednym z podstawowych sposobów walki do początku XIX wieku. Abordaż zastąpił w tej roli taranowanie, dominujące w epoce okrętów wiosłowych w starożytności, stając się także podstawowym sposobem walki XV- i XVI-wiecznych galer wiosłowych.

Dla celów abordażu okręty oprócz marynarzy zabierały również żołnierzy piechoty morskiej, którzy wraz z częścią załogi dostawali się na okręt nieprzyjaciela. W celu doprowadzenia do abordażu i zapobiegnięcia ucieczce wrogiego okrętu stosowano sczepianie okrętów za pomocą haków i lin. Tuż przed abordażem prowadzono ogień z dział oraz broni ręcznej, zwłaszcza ze stanowisk na masztach, w celu osłabienia załogi przeciwnika. Mimo stopniowego wzrostu znaczenia artylerii okrętowej, przez długi czas nie była ona z reguły zdolna do topienia okrętów, a jedynie do ich obezwładnienia i wybicia załogi, wobec czego abordaż pozostał istotnym sposobem walki morskiej jeszcze na początku XIX wieku, zwłaszcza podczas wojen napoleońskich. Taktyka ta została zaniechana w XIX wieku wraz z wprowadzeniem okrętów o napędzie mechanicznym i znacznym udoskonaleniem artylerii. Od tej pory abordaż jako sposób walki morskiej zdarzał się już sporadycznie, w sprzyjających okolicznościach.

W okresie późniejszym, aż do czasów współczesnych określenia tego używa się na zbrojne wejście na pokład i opanowanie obcego okrętu lub statku przez oddział abordażowy (inaczej pryzowy), niekoniecznie połączone z walką lub bezpośrednim zetknięciem dwóch okrętów.

Pytania i odpowiedzi:
question: Czy rola walki wręcz po zetknięciu dwóch okrętów uległa zmianie w XIX w.? 
answer: Tak.
question: Jak nazywamy sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach? 
answer: Sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach nazywamy abordażem.
question: Czy abordaż był istotnym sposobem walki morskiej do początku XIX w.? 
answer: Tak.
question: Czy abordaż stracił na znaczeniu w skutek pojawienia się okrętów o napędzie mechanicznym i udoskonalenia artylerii? 
answer: Tak.
question: W którym wieku zaczęto odchodzić od abordażu?
answer: Od abordażu zaczęto odchodzić w XIX wieku.
Caspar Klein

Caspar Klein (ur. 28 sierpnia 1865 w Elben, zm. 25 stycznia 1941) – niemiecki duchowny katolicki, pierwszy arcybiskup Paderborn.

Egzamin dojrzałości zdał w klasycznym gimnazjum Theodorianum w Paderborn. 21 marca 1890 przyjął święcenia kapłańskie i pracował jako duszpasterz w diecezji Paderborn. W kwietniu 1920 został wybrany przez kapitułę na biskupa Paderborn w miejsce odchodzącego na arcybiskupstwo Kolonii Karla Josepha Schulte (późniejszego kardynała); zatwierdzenie papieskie uzyskał 19 czerwca 1920, z jednoczesną nominacją na wikariusza apostolskiego Anhalt. Sakry biskupiej udzielił Kleinowi 1 sierpnia 1920 Karl Joseph Schulte.

Funkcję wikariusza Anhalt pełnił jedynie do marca 1921, kiedy wikariat ten został zniesiony. Na mocy konkordatu z Prusami z 1929 w sierpniu 1930 Paderborn podniesiono do rangi stolicy arcybiskupiej, Klein został tym samym pierwszym arcybiskupem. W 1936 przewodniczył uroczystościom jubileuszu 1100-lecia przeniesienia relikwii św. Liboriusza z Le Mans do Paderborn.

Na stolicy arcybiskupiej Paderborn został zastąpiony przez Lorenza Jägera.

Pytania i odpowiedzi:
question: Kto był drugim arcybiskupem Paderborn?
answer: Drugim arcybiskupem Paderborn był Lorenz Jäger.
question: Kto był pierwszym arcybiskupem Paderborn?
answer: Pierwszym arcybiskupem Paderborn był Caspar Klein.
question: Którym arcybiskupem Paderborn był Caspar Klein?
answer: Caspar Klein był pierwszym arcybiskupem Paderborn.
question: Gdzie zdał egzamin dojrzałości Caspar Klein?
answer: Caspar Klein zdał egzamin dojrzałości w klasycznym gimnazjum Theodorianum w Paderborn.
question: Kto zastąpił Caspara Kleina w funkcji arcybiskupa Paderborn?
answer: Caspara Kleina w funkcji arcybiskupa Paderborn zastąpił Lorenz Jäger.
Euroregion Bałtyk. Członkostwo Gdyni od 1998 r.

W dniu 22 lutego 1998 r. zostało podpisane w Malborku Porozumienie o utworzeniu Euroregionu Bałtyk. Gdynia była jednym z inicjatorów utworzenia Euroregionu, aktywnie uczestnicząc i przewodnicząc Grupie ds. Programowych w Zespole Organizacyjnym. Gdynia jest członkiem Stowarzyszenia Gmin Rzeczypospolitej Polskiej Euroregionu Bałtyk, będącego stroną powstałego Euroregionu. Członkami Stowarzyszenia na dzień 31.12.2006 r. są 84 gminy, 5 powiatów oraz 2 członków wspierających - samorządy województw warmińsko-mazurskiego i pomorskiego.

Euroregion Bałtyk obejmuje obszary na terenie dwóch województw Polski Północnej - pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, województwa w południowo-wschodniej Szwecji - Blekinge, Kalmar i Kronoberg, Hrabstwo Bornholm w Danii, Obwód Kaliningradzki w Rosji oraz Kłajpedę i Okręg Kłajpedzki na Litwie.

Organami Euroregionu Bałtyk są: Rada Euroregionu - najwyższy organ koordynujący współpracą w ramach Euroregionu, 6-osobowe Prezydium, które wyłania Rada, Prezydent Euroregionu, wybierany przez Radę na okres 1 roku, Sekretariat Euroregionu (jego siedziba zmienia się rotacyjnie wraz ze zmianą na stanowisku Prezydenta) oraz Grupy Robocze (ds. rozwoju regionalnego oraz planowania przestrzennego (podgrupami ds. turystyki i transportu kieruje strona polska), ds. ochrony środowiska, ds. socjalnych i wymiany kulturalnej). Celem istnienia Euroregionu jest wspólne rozwiązywanie problemów dotyczących rozwoju regionu i współpracy transgranicznej w dziedzinach rozwoju infrastruktury drogowej (budowa autostrad), modernizacji i budowy przejść granicznych (terminale promowe, przejścia drogowe), likwidacji zagrożeń i klęsk żywiołowych (utworzenie systemu wzajemnego ostrzegania), transferu technologii, szkoleń zawodowych, walki z bezrobociem, utworzenia kompleksowego systemu informacji gospodarczej, turystycznej i kulturalnej.

Pytania i odpowiedzi:
question: Czy Polska i Dania mogą wspólnie przeciwdziałać klęskom żywiołowym?
answer: Tak.
question: Czy Euroregion Bałtyk obejmuje niektóre tereny Danii?
answer: Tak.
question: Czy jednym z celów Euroregionu Bałtyk jest likwidacja zagrożeń i klęsk żywiołowych?
answer: Tak.
Licencja Creative Commons NIE OZNACZA, że artysta oddaje wszystkie prawa do dzieła [komentarz]

Tłumaczymy, czy utwór na licencji Creative Commons można sobie po prostu wziąć i przerobić. 

Piotr Bernatowicz, nowy dyrektor Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, zamieścił na Facebooku wideo czworga artystów rezydentów zmienione tak, by wbrew intencji autorów miało antyaborcyjny wydźwięk. Dlaczego o tym piszemy? Bo ta sprawa jak najbardziej dotyczy prawa autorskiego!

Wideo artystów rezydentów zostało udostępnione na licencji Creative Commons. A to, wbrew opiniom niektórych, nie znaczy że artyści pozbawieni są praw autorskich, albo że z utworu można korzystać w dowolny sposób.

Przypominamy, że każdy twórca może wybrać spośród 4 warunków, które osoby korzystające z jego twórczości muszą spełnić:

- Uznanie autorstwa – wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne pod warunkiem, że zostanie przywołane nazwisko autora pierwowzoru.

- Użycie Niekomercyjne – wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne jedynie do celów niekomercyjnych.

- Na Tych Samych Warunkach – wolno rozprowadzać utwory zależne jedynie na licencji identycznej do tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.

- Bez utworów Zależnych – wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać utwór jedynie w jego oryginalnej postaci – tworzenie utworów zależnych nie jest dozwolone.

My oczywiście zachęcamy do korzystania z warunku “Uznanie autorstwa” które gwarantuje pełną otwartość kultury a zarazem poszanowanie praw osobistych. Ale w powyższym przypadku twórcy zdecydowali się na licencje Creative Commons Uznanie Autorstwa-Użycie Niekomercyjne – Bez utworów zależnych – dlatego naszym zdaniem dyrektor naruszył warunki licencyjne.


Pytania i odpowiedzi:
question: Czy dyrektor Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski mógł wobec obowiązującego prawa zamieścić na Facebooku wideo w sposób, by miało ono wydźwięk niezgodny z intencją autorów?
answer: Nie.
question: Na mocy jakiego prawa zostało udostępnione wideo?
answer: Wideo zostało udostępnione na licencji Creative Commons.
question: Czy wariant licencji Bez utworów Zależnych dopuszcza możliwość publikowania utworu w zmienionej wersji?
answer: Nie.
question: Czy twórcy zmienionego przez dyrektora wideo zdecydowali się na wariant licencji Bez utworów zależnych?
answer: Tak.