zeno-rhodius.fragmenta 3.1
Τὴν δὲ νῆσον τὴν ὀνομαζομένην Ῥόδον πρῶτοι κατῴκησαν οἱ προσαγορευόμενοι Τελχῖνες · οὗτοι δ’ ἦσαν υἱοὶ μὲν Θαλάττης , ὡς ὁ μῦθος παραδέδωκε , μυθολογοῦνται δὲ μετὰ Καφείρας τῆς Ὠκεανοῦ θυγατρὸς ἐκθρέψαι Ποσειδῶνα , Ῥέας αὐτοῖς παρακαταθεμένης τὸ βρέφος . Γενέσθαι δ’ αὐτοὺς καὶ τεχνῶν τινων εὑρετὰς καὶ ἄλλα τῶν εἰς τὸν βίον χρησίμων τοῖς ἀνθρώποις εἰσηγήσασθαι . Ἀγάλματά τε θεῶν πρῶτοι κατασκευάσαι λέγονται , καὶ τινα τῶν ́ἀρχαίων ἀφιδρυμάτων ἀπ’ ἐκείνων ἐπωνομάσθαι · παρὰ μὲν γὰρ Λινδίοις Ἀπόλλωνα Τελχίνιον προσαγορευθῆναι , παρὰ δὲ Ἰαλυσίοις Ἥραν καὶ νύμφας Τελχινίας , παρὰ δὲ Καμειρεῦσιν Ἥραν Τελχινίαν . Λέγονται δ’ οὗτοι καὶ γόητες γεγονέναι καὶ παράγειν ὅτε βούλοιντο νέφη τε καὶ ὄμβρους καὶ χαλάζας , ὁμοίως δὲ καὶ χιόνα ἐφέλκεσθαι . Ταῦτα δὲ καθάπερ καὶ τοὺς μάγους ποιεῖν ἱστοροῦσιν . Ἀλλάττειν δὲ καὶ τὰς ἰδίας μορφὰς , καὶ εἶναι φθονεροὺς ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τῶν τεχνῶν . Ποσειδῶνα δὲ ἀνδρωθέντα ἐρασθῆναι τῆς τῶν Τελχίνων ἀδελφῆς Ἁλίας , καὶ μιχθέντα ταύτῃ γεννῆσαι παῖδας ἓξ μὲν ἄρρενας , μίαν δὲ θυγατέρα Ῥόδον , ἀφ’ ἧς τὴν νῆσον ὀνομασθῆναι . Γενέσθαι δὲ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ἐν τοῖς πρὸς ἕω μέρεσι τῆς νήσου τοὺς κληθέντας γίγαντας · ὅτε δὴ καὶ Ζεὺς λέγεται καταπεπολεμηκὼς Τιτᾶνας ἐρασθῆναι μιᾶς τῶν νυμφῶν ἱμαλίας ὀνομαζομένης , καὶ τρεῖς ἐξ αὐτῆς τεκνῶσαι παῖδας , Σπαρταῖον , Κρόνιον , Κύτον . Κατὰ δὲ τὴν τούτων ἡλικίαν φασὶν Ἀφροδίτην ἐκ Κυθήρων κομιζομένην εἰς Κύπρον καὶ προσορμιζομένην τῇ νήσῳ κωλυθῆναι ὑπὸ τῶν Ποσειδῶνος υἱῶν , ὄντων ὑπερηφάνων καὶ ὑβριστῶν · τῆς δὲ θεοῦ διὰ τὴν ὀργὴν ἐμβαλούσης αὐτοῖς μανίαν , μιγῆναι αὐτοὺς βίᾳ μητρὶ καὶ πολλὰ κακὰ δρᾶν τοὺς ἐγχωρίους . Ποσειδῶνα δὲ τὸ γεγονὸς αἰσθόμενον τοὺς υἱοὺς κρύψαι κατὰ γῆς διὰ τὴν πεπραγμένην αἰσχύνην , οὓς κληθῆναι προσηῴους δαίμονας · Ἁλίαν δὲ ῥίψασαν ἑαυτὴν εἰς τὴν θάλατταν Λευκοθέαν ὀνομασθῆναι καὶ τιμῆς ἀθανάτου τυχεῖν παρὰ τοῖς ἐγχωρίοις . LVI . Χρόνῳ δ’ ὕστερον προαισθομένους τοὺς Τελχῖνας τὸν μέλλοντα γίνεσθαι κατακλυσμὸν , ἐκλιπεῖν τὴν νῆσον καὶ διασπαρῆναι . Λύκον δ’ ἐκ τούτων παραγενόμενον εἰς τὴν Λυκίαν , Ἀπόλλωνος Λυκίου ἱερὸν ἱδρύσασθαι παρὰ τὸν Ξάνθον ποταμόν . Τοῦ δὲ κατακλυσμοῦ γενομένου , τοὺς μὲν ἄλλους διαφθαρῆναι , τῆς δὲ νήσου διὰ τὴν ἐπομβρίαν ἐπιπολασάντων τῶν ὑγρῶν λιμνάσαι τοὺς ἐπιπέδους τόπους · ὀλίγους δ’ εἰς τὰ μετέωρα τῆς νήσου συμφυγόντας διασωθῆναι , ἐν οἷς ὑπάρχειν καὶ τοὺς Διὸς παῖδας . Ἥλιον δὲ κατὰ μὲν τὸν μῦθον ἐρασθέντα τῆς Ῥόδου τήν τε νῆσον ἀπ’ αὐτῆς ὀνομάσαι Ῥόδον καὶ τὸ ἐπιπολάζον ὕδωρ , ἀφανίσαι · ὁ δ’ ἀληθὴς λόγος ὅτι κατὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς σύστασιν τῆς νήσου πηλώδους οὔσης ἔτι καὶ μαλακῆς , τὸν Ἥλιον ἀναξηράναντα τὴν πολλὴν ὑγρότητα ζωογονῆσαι τὴν γῆν , καὶ γενέσθαι τοὺς κληθέντας ἀπ’ αὐτοῦ Ἡλιάδας ἑπτὰ τὸν ἀριθμὸν καὶ τοὺς λαοὺς ὁμοίως αὐτόχθονας . Ἀκολούθως δὲ τούτοις νομισθῆναι τὴν νῆσον ἱερὰν Ἡλίου καὶ τοὺς μετὰ ταῦτα γενομένους Ῥοδίους διατελέσαι περιττότερον τῶν ἄλλων θεῶν τιμῶντας τὸν Ἥλιον ὡς ἀρχηγὸν τοῦ γένους αὐτῶν . Εἶναι δὲ τοὺς ἑπτὰ υἱοὺς Ὄχιμον , Κέρκαφον , Μάκαρα , Ἀκτῖνα , Τενάγην , Τριόπαν , Κάνδαλον , θυγατέρα δὲ μίαν , Ἠλεκτρυώνην , ἣν ἔτι παρθένον οὖσαν μεταλλάξαι τὸν βίον τιμῶν τυχεῖν παρὰ Ῥοδίοις ἡρωικῶν . Ἀνδρωθεῖσι δὲ τοῖς Ἡλιάδαις εἰπεῖν τὸν Ἥλιον , οἵτινες ἄν Ἀθηνᾷ θύσωσι πρῶτοι , παρ’ ἑαυτοῖς ἕξουσι τὴν θεόν · τὸ δ’ αὐτὸ διασαφῆσαι λέγεται τοῖς τὴν Ἀττικὴν κατοικοῦσι . Διὸ καί φασι τοὺς μὲν Ἡλιάδας διὰ τὴν σπουδὴν ἐπιλαθομένους ἐνεγκεῖν πῦρ [ καὶ ] ἐπιθεῖναι [ τότε ] τὰ θύματα , τὸν δὲ τότε βασιλεύοντα τῶν Ἀθηναίων Κέκροπα ἐπὶ τοῦ πυρὸς θῦσαι ὕστερον . Διόπερ φασὶ διαμένειν μέχρι τοῦ νῦν τὸ κατὰ τὴν θυσίαν ἴδιον ἐν τῇ Ῥόδῳ καὶ τὴν θεὸν ἐν αὐτῇ καθιδρῦσθαι . Περὶ μὲν οὖν τῶν ἀρχαιολογουμένων παρὰ Ῥοδίοις οὕτω τινὲς μυθολογοῦσιν · ἐν οἷς ἐστι καὶ Ζήνων ὁ τὰ περὶ ταύτης συνταξάμενος .
Lemmas: Τά δέ νῆσος ὁ ὀνομάζω Ῥόδος πρῶτος κατοικέω ὁ προσαγορεύω Τελχίν · οὗτος δέ ἥδω υἱός μέν Θαλάττη , ὡς ὁ μῦθος παραδίδωμι , μυθολογέω δέ μετά Καφείρα ὁ Ὠκεανός θυγάτηρ ἐκτρέφω Ποσειδῶν , Ῥέα αὐτός παρακατατίθεμαι ὁ βρέφος . γίγνομαι δέ αὐτός καί τέχνη τις εὑρετής καί ἄλλος ὁ εἰς ὁ βίος χρήσιμος ὁ ἄνθρωπος εἰσηγέομαι . ἄγαλμα τε θεός πρῶτος κατασκευάζω λέγω , καί τις ὁ ἀρχαῖος ἀφίδρυμα ἀπό ἐκεῖνος ἐπονομάζω · παρά μέν γάρ Λίνδιος Ἀπόλλων Τελχίνιος προσαγορεύω , παρά δέ Ἰαλύσιος Ἥρα καί νύμφη Τελχίνιος , παρά δέ Καμειρώ Ἥρα Τελχίνιος . λέγω δέ οὗτος καί γόης γίγνομαι καί παράγω ὅτε βούλομαι νέφος τε καί ὄμβρος καί χάλαζα , ὅμοιος δέ καί χιών ἐφέλκω . Ταΰς δέ καθά καί ὁ μάγος ποιέω ἱστορέω . ἀλλάσσω δέ καί ὁ ἴδιος μορφή , καί ἔρχομαι φθονερός ἐν ὁ διδασκαλία ὁ τέχνη . Ποσειδῶν δέ ἀνδρόω ἔραμαι ὁ ὁ Τελχίν ἀδελφή Ἁλίας , καί μείγνυμι οὗτος γεννάω παῖς ἓξ μέν ἄρσην , εἷς δέ θυγάτηρ Ῥόδος , ἀπό ὅς ὁ νῆσος ὀνομάζω . γίγνομαι δέ κατά ὁ καιρός οὗτος ἐν ὁ πρός ἠώς μέρος ὁ νῆσος ὁ καλέω γίγας · ὅτε δή καί Ζεύς λέγω καταπολεμέω Τιτάνας ἔραμαι εἷς ὁ νύμφη Ἱμαλία ὀνομάζω , καί τρεῖς ἐκ αὐτηες͂ς τεκνόω παῖς , Σπαρταῖος , Κρόνιος , Κύτος . κατά δέ ὁ οὗτος ἡλικία φημί Ἀφροδίτη ἐκ Κύθηρα κομίζω εἰς Κύπρος καί προσορμίζω ὁ νῆσος κωλύω ὑπό ὁ Ποσειδῶν υἱός , εἰμί ὑπερήφανος καί ὑβριστής · ὁ δέ θεός διά ὁ ὀργή ἐμβάλλω αὐτός μανία , μείγνυμι αὐτός βία μήτηρ καί πολύς κακός δράω ὁ ἐγχώριος . Ποσειδῶν δέ ὁ γίγνομαι αἰσθάνομαι ὁ υἱός κρύπτω κατά γῆ διά ὁ πράσσω αἰσχύνη , ὅς καλέω προσηῷος δαίμων · Ἥλιος δέ ῥίπτω ἑαυτοῦ εἰς ὁ θάλασσα Λευκοθέα ὀνομάζω καί τιμή ἀθάνατος τυγχάνω παρά ὁ ἐγχώριος . LVI . Χρόνος δέ ὕστερον προαισθάνομαι ὁ Τελχίν ὁ μέλλω γίγνομαι κατακλυσμός , ἐκλείπω ὁ νῆσος καί διασπείρω . Λύκος δέ ἐκ οὗτος παραγίγνομαι εἰς ὁ Λύκιος , Ἀπόλλων Λύκιος ἱερόν ἱδρύω παρά ὁ Ξάνθος ποταμός . Τώς δέ κατακλυσμός γίγνομαι , ὁ μέν ἄλλος διαφθείρω , ὁ δέ νῆσος διά ὁ ἐπομβρία ἐπιπολάζω ὁ ὑγρός λιμνάζω ὁ ἐπίπεδος τόπος · ὀλίγος δέ εἰς ὁ μετέωρος ὁ νῆσος συμφεύγω διασῴζω , ἐν ὅς ὑπάρχω καί ὁ Ζεύς παῖς . Ἥλιος δέ κατά μέν ὁ μῦθος ἔραμαι ὁ Ῥόδος ὁ τε νῆσος ἀπό αὐτηες͂ς ὀνομάζω Ῥόδος καί ὁ ἐπιπολάζω ὕδωρ , ἀφανίζω · ὁ δέ ἀληθής λόγος ὅτι κατά ὁ ἐκ ἀρχή σύστασις ὁ νῆσος πηλώδης σέω ἔτι καί μαλακός , ὁ Ἥλιος ἀναξηραίνω ὁ πολύς ὑγρότης ζωογονέω ὁ γῆ , καί γίγνομαι ὁ καλέω ἀπό αὐτός Ἡλιάδας ἑπτά ὁ ἀριθμός καί ὁ λαός ὅμοιος αὐτόχθων . ἀκόλουθος δέ οὗτος νομίζω ὁ νῆσος ἱερός Ἡλίας καί ὁ μετά οὗτος γίγνομαι Ῥόδιος διατελέω περισσός ὁ ἄλλος θεός τιμάω ὁ Ἥλιος ὡς ἀρχηγός ὁ γένος αὐτός . εἰμί δέ ὁ ἑπτά υἱός Ὄχιμος , Κέρκαφος , Μάκαρ , Ἀκτίς , Τενάγη , Τριόπας , Κάνδαλος , θυγάτηρ δέ εἷς , Ἠλεκτρυώνη , ὅς ἔτι παρθένος εἰμί μεταλλάσσω ὁ βίος τιμή τυγχάνω παρά Ῥόδιος ἡρωικός . ἀνδρόω δέ ὁ Ἡλιάδης λέγω ὁ Ἥλιος , ὅστις ἄν Ἀθήνη θύω πρῶτος , παρά ἑαυτοῦ ἔχω ὁ θεός · ὁ δέ αὐτός διασαφέω λέγω ὁ ὁ Ἀττική κατοικέω . Διὸ καί φημί ὁ μέν Ἡλιάδας διά ὁ σπουδή ἐπιλανθάνομαι φέρω πῦρ [ καί ] ἐπιτίθημι [ τότε ] ὁ θῦμα , ὁ δέ τότε βασιλεύω ὁ Ἀθηναῖος Κέκροψ ἐπί ὁ πυρός θύω ὕστερον . διόπερ φημί διαμένω μέχρι ὁ νῦν ὁ κατά ὁ θυσία ἴδιος ἐν ὁ Ῥόδος καί ὁ θεός ἐν αὐτός καθιδρύω . περι μέν οὖν ὁ ἀρχαιολογέω παρά Ῥόδιος οὕτως τις μυθολογέω · ἐν ὅς εἰμί καί Ζήνων ὁ ὁ περί οὗτος συντάσσω .