xenocrates.testimonia-doctrina-et-fragmenta 47
Ὅτι μὲν τὸν Ξενοκράτους τῆς ψυχῆς ὁρισμὸν διακαθαίρει , ἵνα μὴ κατὰ τὴν συνήθη τῶν ὀνομάτων χρῆσιν ἀκούωμεν , φανερόν . Ὁ δὲ πραγματειώδης αὐτῷ τέταται σκοπός , παντὸς μερισμοῦ τὴν ψυχικὴν οὐσίαν ὑπερέχουσαν δεῖξαι , οὐ τοῦ κατὰ συνέχειαν μόνου · τοῦτο γὰρ ἤδη δέδειχεν , ἀκίνητον αὐτὴν τὰς σωματικὰς κινήσεις δεδειχώς , καὶ καθ’ ὅρους ἀεὶ βαίνουσαν , καὶ οὐ μέρεσι μέρη ἢ τὸ ὅλον γινώσκουσαν · δι’ ὧν οὐ μόνον ὅτι οὐ σῶμα , ἀλλ’ ὅτι οὐδὲ ἄλλο τι μέγεθος ἔχειν ἐδείκνυτο · ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ ὁ συνήθως ᵃ λεγόμενος ἀριθμός , ὅ τε ἐκ μονάδων , οἷος ὁ μαθηματικός , καὶ ὁ ἐκ σωμάτων ἀδιαιρέτων , ἢ ἐνεργείᾳ μόνον ἢ καὶ δυνάμει καὶ ἐνεργεία , ὡς οἱ περὶ Δημόκριτον ὑπετίθεντο , ἢ ὅλως τῇ θέσει ἀπ’ ἀλλήλων κεχωρισμένων ᵇ , μεριστός ἐστιν , αὐτός τε ἐν διαιρέσει θεωρούμενος , καὶ τὰ συμπληροῦντα ἔχων μερικὰ καὶ ἀπεστενωμένα , διὰ τῶν πρὸς Ξενοκράτην ἀντιῤῥήσεων , ὅτι οὐδὲ οὕτω μεριστὴ ἡ ψυχὴ δείκνυσιν , οὔτε ὡς ἀριθμός , οὔτε ὡς μονάδες ἢ στιγμαί , ἐξ ὧν ἀδιαιρέτων ὁ ἀριθμός . Ὁ γὰρ ἐκ σωμάτων τινῶν ἀριθμὸς ὁμολογουμένως ᶜ αὐτῇ οὐ προσήκει · εἴγε μηδὲν ἔχει μέγεθος . Ὁ μὲν οὖν Ξενοκράτης ἀριθμοὺς τὰ εἴδη καὶ αὐτὸς προσαγορεύων , καὶ πᾶν εἶδος ἀμέριστον εἰδώς , τὸ δὲ κινούμενον μεριστόν , καὶ πάντως μετὰ τὰ εἴδη τὴν μεσότητα τῆς ψυχῆς διὰ τῶν ἄκρων ἀμφοτέρων δηλοῖ , ἀριθμὸν κινούμενον αὐτὴν εἰπών , ὡς οὐχ ἁπλῶς οὖσαν εἶδος , ἀλλὰ τὸ ὅλον τοῦτο εἰς μερισμὸν ὑποβάν , οὐ μερισθὲν τελέως , ἀλλ’ οὐδὲ μεῖναν εἶδος , τῷ χαλάσαι καὶ ἐκλῦσαί πως τὴν ἀμέριστον ἕνωσιν μεταξὺ γενόμενον , καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ κινούμενον ἁπλῶς , ἀλλ’ ἑαυτὸν ἔφη κινοῦντα · ἵνα καὶ τὸ ἴδιον ἐμφήνῃ τῆς μεσότητος , κεχαλασμένης μέν , ὅπερ ἡ κίνησις σημαίνει , οὐχ οὕτω δὲ ὡς τοῦ αὐτοῦ ἀποσπασθείσης . Ὁ δὲ Ἀριστοτέλης ἀριθμόν τε τὸ μεριστὸν ἀκούων πλῆθος , καὶ κίνησιν τὴν κατὰ συνέχειαν προϊοῦσαν , ἀναγκαίως ἄμφω τῆς ψυχῆς ἀποφάσκει , ὡς διὰ τὴ μεσότητα παντὸς ὑπερέχουσαν μερισμοῦ .
Lemmas: ὅτι μέν ὁ Ξενοκράτης ὁ ψυχή ὁρισμός διακαθαίρω , ἵνα μή κατά ὁ συνήθης ὁ ὄνομα χρῆσις ἀκούω , φανερός . ὁ δέ πραγματειώδης αὐτός τείνω σκοπός , πᾶς μερισμός ὁ ψυχικός οὐσία ὑπερέχω δείκνυμι , οὐ ὁ κατά συνέχεια μόνος · οὗτος γάρ ἤδη δείκνυμι , ἀκίνητος αὐτός ὁ σωματικός κίνησις δείκνυμι , καί κατά ὅρος ἀεί βαίνω , καί οὐ μέρος μέρος ἢ ὁ ὅλος γιγνώσκω · διά ὅς οὐ μόνος ὅτι οὐ σῶμα , ἀλλά ὅτι οὐδέ ἄλλος τίς μέγεθος ἔχω δείκνυμι · ἀλλά ἐπεί καί ὁ συνήθης ᵃ λέγω ἀριθμός , ὁ τε ἐκ μόνος , οἷος ὁ μαθηματικός , καί ὁ ἐκ σῶμα ἀδιαίρετος , ἢ ἐνέργεια μόνος ἢ καί δύναμις καί ἐνέργεια , ὡς ὁ περί Δημόκριτος ὑποτίθημι , ἢ ὅλος ὁ θέσις ἀπό ἀλλήλων χωρίζω ᵇ , μεριστός εἰμί , αὐτός τε ἐν διαίρεσις θεωρέω , καί ὁ συμπληρόω ἔχω μερικός καί ἀποστενόω , διά ὁ πρός Ξενοκράτης ἀντίρρησις , ὅτι οὐδέ οὕτως μεριστός ὁ ψυχή δείκνυμι , οὔτε ὡς ἀριθμός , οὔτε ὡς μόνος ἢ στιγμή , ἐκ ὅς ἀδιαίρετος ὁ ἀριθμός . ὁ γάρ ἐκ σῶμα τις ἀριθμός ὁμολογουμένως ᶜ αὐτός οὐ προσήκω · εἰ μηδείς ἔχω μέγεθος . ὁ μέν οὖν Ξενοκράτης ἀριθμός ὁ εἶδος καί αὐτός προσαγορεύω , καί πᾶς εἶδος ἀμέριστος οἶδα , ὁ δέ κινέω μεριστός , καί πάντως μετά ὁ εἶδος ὁ μεσότης ὁ ψυχή διά ὁ ἄκρος ἀμφότερος δηλόω , ἀριθμός κινέω αὐτός λέγω , ὡς οὐ ἁπλῶς εἰμί εἶδος , ἀλλά ὁ ὅλος οὗτος εἰς μερισμός ὑποβαίνω , οὐ μερίζω τέλειος , ἀλλά οὐδέ μένω εἶδος , ὁ χαλάω καί ἐκλύω πως ὁ ἀμέριστος ἕνωσις μεταξύ γίγνομαι , καί διά οὗτος οὐδέ κινέω ἁπλῶς , ἀλλά ἑαυτοῦ φημί κινέω · ἵνα καί ὁ ἴδιος ἐμφαίνω ὁ μεσότης , χαλάω μέν , ὅς ὁ κίνησις σημαίνω , οὐ οὕτως δέ ὡς ὁ αὐτός ἀποσπάω . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ἀριθμός τε ὁ μεριστός ἀκούω πλῆθος , καί κίνησις ὁ κατά συνέχεια πρόειμι , ἀναγκαῖος ἄμφω ὁ ψυχή ἀποφάσκω , ὡς διά ὁ μεσότης πᾶς ὑπερέχω μερισμός .