vitae-aesopi.vita-pl-vel-accursiana-sub-auctore-maximo-planude-recensio-1 12
Τῇ δʼ ὑστεραίᾳ τῶν σχολαστικῶν τις πολυτελὲς εὐτρεπίσας δεῖπνον , σὺν ἄλλοις σχολαστικοῖς καὶ τὸν Ξάνθον κέκληκεν . εὐωχουμένων τοίνυν , ὁ Ξάνθος μερίδας ἐκ τῶν παρακειμένων ἀνελόμενος ἐπιλέκτους καὶ τῷ Αἰσώπῳ ὄπισθεν ἐφεστῶτι δούς , „ τῇ εὐνο - ούσῃ μοι “ φησὶ πρὸς αὐτόν „ ταῦτα ἐπίδος ἀπελ - θών “ . ὃ δʼ ἀπιών καθʼ ἑαυτὸν ἐνενόει · ,, νῦν καιρὸς τίσασθαί μου τὴν δέσποιναν , ἀνθʼ ὧν με ἡνίκα νεώ - νητος ὖλθον ἔσκωπτεν . ὄψεται τοίνυν τίς τῷ δε - σπότῃ μου εὐνοεῖ . “ ἀφικόμενος οὖν εἰς τὴν οἰκίαν καὶ καθίσας ἐν τῷ προδόμῳ καὶ τὴν δέσποιναν ἐκκα - λέσας , τὴν σπυρίδα τῶν μερίδων ἐπίπροσθεν αὐτῆς τέθεικε καί φησι · „ δέσποινα , ταῦτα πάντα ὁ δεσπότης πέπομφεν οὐ σοί , ἀλλὰ τῇ εὐνοούσῃ “ . καὶ τὴν κύνα καλέσας καὶ εἰπών ,, ἐλθέ , λύκαινα , φάγε , σοὶ γὰρ ὁ δεσπότης δοθῆναιταῦτα ἐπέταξεν “ , ἀνὰ μέρος τῇ κυνὶ πάντα παρέβαλε . μετὰ δὲ τοῦτο πρὸς τὸν δεσπότην πάλιν ἐλθών καὶ ἐρωτηθεὶς εἰ τῇ εὐνο - ούσῃ δέδωκε πάντα , „ πάντα “ , φησί , καὶ ἐνώπιον ἐμοῦ πάντα κατέφαγε “ . τοῦ δὲ ἐπανερομένου „ καὶ τί ποτε ἄρα ἐσθίουσα ἔλεγεν “ ἐκεῖνος · „ ἐμοὶ μέν “ φησίν „ οὐδʼ ὁτιοῦν εἴρηκε , καθʼ ἑαυτὴν δέ σοι χάρι - τας ᾔδει “ . ἡ μέντοι γυνὴ τοῦ Ξάνθου συμφορὰν τὸ πρᾶγμα ποιησαμένη ἅτε δὴ δευτέρα τῆς κυνὸς ἐλεγχθεῖσα τῇ πρὸς τὸν ἄνδρα εὐνοίᾳ , καὶ ἐπειποῦσα ἦ μὴν μηκέτι τοῦ λοιποῦ συνοικήσειν αὐτῷ , εἴσω παρελθοῦσα τοῦ κοιτῶνος ἐθρήνει . τοῦ δὲ πότου προκόπτοντος καὶ ζητημάτων πρὸς ἀλλήλους προ - τεινομένων , καὶ ἑνὸς αὐτῶν ἀπορήσαντος πηνίκα ἂν γένοιτο μεγάλη ἐν ἀνθρώποις ἀνάγκη , Αἴσωπος ὄπισθεν ἑστὼς εἶπεν · ,, ἡνίκα ἂν οἱ νεκροὶ ἀνιστά - μενοι τὰ ἑαυτῶν ἀπαιτήσωσι κτήματα “ . καὶ οἱ σχο - λαστικοὶ γελάσαντες ἔφασαν · ,, νοήμων ἐστὶν ὁ νεώ - νητος “ . ἑτέρου δὲ πάλιν τοιόνδε τι προθέντος , ὅτου χάριν τὸ μὲν πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἑλκόμενον οὐ βοᾷ , ὁ δὲ χοῖρος ὅτι μάλιστα κράζει , Αἴσωπος αὖθις ἔφη ὅτι „ τὸ μὲν πρόβατον κατὰ τὸ εἰωθὸς ἀμελγό - μενον ἢ τὸ τοῦ πόκου βάρος ἀποτιθέμενον , σιγῇ ἕπεται · διὸ καὶ ὑποσκελιζόμενον καὶ τὸν σίδηρον ὁρῶν , οὐδὲν δεινὸν ὑποπτεύει , ἀλλʼ ἐκεῖνα τὰ συνήθη καὶ μόνα δοκεῖ πείσεσθαι . ὁ δὲ χοῖρος ἅτε δὴ μήτʼ ἀμελγόμενος μήτε κειρόμενος μηδὲ συνειδὼς ἑαυτῷ πρός τι τῶν τοιούτων ἑλκόμενος , ἀλλʼ ὅτι τῶν σαρ - κῶν αὐτοῦ μόνον ἐστὶ χρεία , εἰκότως βοᾷ “ . τούτων οὕτω ῥηθέντων , οἱ σχολαστικοὶ πάλιν ἐπῄνεσαν αὐτόν , τραπέντες εἰς γέλωτα . παυσαμένου μέντοι τοῦ πότου καὶ τοῦ Ξάνθου πρὸς τὴν οἰκίαν ἀπονο - στήσαντος , καὶ τῇ γυναικὶ συνήθως ὁρμήσαντος προσλαλεῖν , ἐκείνη τοῦτον ἀποστραφεῖσά φησι · „ μὴ μου πλησίον γένῃ . δός μοι τὴν προῖκα καὶ ἀπελεύ - σομαι . οὐδὲ γὰρ ἂν μείναιμι σύν σοὶ τοὐντεῦθεν . σὺ δʼ ἀπελθών τὴν κύνα κολάκευε , ᾗ πέπομφας τὰς μερίδας “ . καὶ ὁ Ξάνθος ἐκπλαγεὶς λέγει · ,, οὐκ ἔστιν ὅπως οὐκ ἤρτυσέ μοί τι κακὸν πάλιν Αἴσωπος “ . καὶ πρὸς τὴν γυναῖκά φησι · „ κυρία , ἐμοῦ πεπωκό - τος σύ μεθύεις ; τίνι τὰς μερίδας πέπομφα , οὐχὶ σοί “ ; μὰ Δίʼ , ἐμοὶ μὲν οὔ “ , φησὶν ἐκείνη „ τῄ δὲ κυνί “ . καὶ ὁ Ξάνθος τῷ Αἰσώπῳ κληθέντι φησί · „ τίνι δέδωκας τὰς μερίδας “ ; κἀκεῖνος · „ τῇ εὐνοούσῃ σοι “ . καὶ πρὸς τὴν γυναῖκα ὁ Ξάνθος · ,, οὐδὲν ἔλα - βες “ ; κἀκείνη · „ οὐδέν “ . καὶ ὁ Αἴσωπος · „ τίνι γὰρ ἐκέλευσας τὰς μερίδας δοθῆναι , ὦ δέσποτα “ ; κἀκεῖ - νος · ,, τῇ εὐνοούσῃ μοι “ . καὶ ὁ Αἴσωπος τὴν κύνα φωνήσας , „ αὕτη σοι “ φησίν „ εὐνοεῖ . ἡ γὰρ γυνὴ κἂν εὐνοεῖν λέγῃ , ἀλλ ἐπʼ ἐλαχίστῳ ἀλγήσασα ἀντιλέγει , λοιδορεῖται , ἀναχωρεῖ · τὴν μέντοι κύνα τύψον , ἀπέ - λασον , καὶ οὐκ ἀναχωρήσειεν ἄν , ἀλλʼ ἐπιλαθομένη πάντων , αὐτίκα φιλοφρόνως σαίνει καὶ σύν χάριτι τὸν δεσπότην . ἔδει σε οὖν εἰπεῖν , δέσποτα , τῇ γυ - ναικὶ τὰς μερίδας κομίσαι , καὶ μὴ τῇ εὐνοούσῃ . “ καὶ ὁ Ξάνθος · „ όρᾷς , ὦ κυρία , ὡς οὐκ ἐμὸν τὸ ἁμάρτημα , ἀλλὰ τοῦ κομίσαντος ; ἀνάσχουτοιγαροῦν , καὶ οὐκ ἀπορήσω προφάσεως , διʼ ἣν αὐτὸν μαστι - γώσω “ . τῆς δὲ μὴ πειθομένης , ἀλλὰ λάθρα πρὸς τούς ἑαυτῆς γονεῖς ἀποχωρησάσης , Αἴσωπος εἶπεν · ,, οὐκ ὀρθῶς εἶπον , ὦ δέσποτα , ὡς ἡ κύων σοι μᾶλ - λον εὐνοεῖ , καὶ οὐχ ἡ ἐμὴ δέσποινα ; “ ἡμερῶν δέ τι - νων παρῳχηκυιῶν , καὶ τῆς γυναικὸς ἀδιαλλάκτου μενούσης , καὶ τοῦ Ξάνθου τῶν προσηκόντων τινὰς ὡς αὐτην ὡς ἂν ὑποστρέψειεν οἴκαδε πέμψαντος , τῆς δὲ μὴ ὑπείκειν θελούσης , καὶ τοῦ Ξάνθου διʼ αὐτὴν εἰς ἀθυμίαν πεσόντος , Αἴσωπος αὐτῷ προ - σελθών φησι · „ μὴ ἀνιῶ , δέσποτα . ἐγὼ γὰρ αὐτὴν αὔριον ἥκειν αὐθαίρετον καὶ ἀπαράκλητον δράσω πρὸς σέ . “ καὶ λαβών κέρμα , πρὸς τὴν ἀγορὰν ἦλθε , καὶ ὠνησάμενος χῆνας καὶ ὄρνιθας καὶ ἄλλʼ ἄττα τῶν πρὸς εὐωχίαν ἐπιτηδείων , βαδίζων τὰς οἰκίας περιενόστει . παρῄει τοίνυν καὶ τὴν τῶν τῆς αὐτοῦ δεσποίνης γεννητόρων οἰκίαν , μήτε ταύτην εἰδέναι προσποιούμενος ἐκείνων τυγχάνουσαν , μήτε μὴν ἐν αὐτῇ τὴν δέσποιναν μένουσαν . καὶ δὴ τινι τῶν τῆς οἰκίας ἐκείνης ἐντυχών ἠρώτα εἴ τί που τῶν εἰς γά - μους χρησίμων οἱ κατὰ τὴν οἰκίαν ἔχοιεν αὐτῷ πω - λῆσαι . τοῦ δὲ ,, καὶ τίς τούτων ἔχει τὴν χρείαν ; “ πυνθανομένου , „ Ξάνθος “ φησίν „ ὁ φιλόσοφος · αὔ - ριον γὰρ γυναικὶ μέλλει συνάπτεσθαι . “ τοῦ δὲ ἀνα - βάντος καὶ τῇ γυναικὶ ταῦτα τοῦ Ξάνθου ὡς ἤκου - σεν ἀναγγείλαντος , ἐκείνη σύν δρόμῳ καὶ σπουδῇ πρὸς τὸν Ξάνθον ἦλθεν αὐτίκα , καὶ αὐτοῦ κατεβόα λέγουσα πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ ταῦτα , ὡς ,, οὐκ ἂν ἐμοῦ ζώσης , ὦ Ξάνθε , ἑτέρᾳ γυναικὶ δυνηθείης συναρμοσθῆναι . “ καὶ οὕτως ἔμεινεν ἐπὶ τῆς οἰκίας δι᾿ Αἰσώπου , ὡς καὶ διʼ ἐκεῖνον ἀπῆρε .
Lemmas: ὁ δέ ὑστεραῖος ὁ σχολαστικός τις πολυτελής εὐτρεπίζω δεῖπνον , σύν ἄλλος σχολαστικός καί ὁ Ξάνθος καλέω . εὐωχέω τοίνυν , ὁ Ξάνθος μερίς ἐκ ὁ παράκειμαι ἀναιρέω ἐπίλεκτος καί ὁ Αἴσωπος ὄπισθεν ἐφίστημι δίδωμι , „ ὁ εὐνοέω - εἰμί ἐγώ “ φημί πρός αὐτός „ οὗτος ἐπιδίδωμι Άπελ - θέω “ . ὁ δέ ἀπέρχομαι κατά ἑαυτοῦ ἐννοέω · ,, νῦν καιρός τίνω ἐγώ ὁ δέσποινα , ἀντί ὅς ἐγώ ἡνίκα νέος - νῆτος ὖλσχω σκώπτω . ὁράω τοίνυν τίς ὁ δέ - σπότῃ ἐγώ εὐνοέω . “ ἀφικνέομαι οὖν εἰς ὁ οἰκία καί καθίζω ἐν ὁ πρόδομος καί ὁ δέσποινα ἐκκάω - Λεσᾶς , ὁ σπυρίς ὁ μερίς ἐπίπροσθεν αὐτός τίθημι καί φημί · „ δέσποινα , οὗτος πᾶς ὁ δεσπότης πέμπω οὐ σύ , ἀλλά ὁ εὐνοέω “ . καί ὁ κύων καλέω καί λέγω ,, ἔρχομαι , λύκαινα , ἐσθίω , σύ γάρ ὁ δεσπότης δοθῆναιταύς ἐπιτάσσω “ , ἀνά μέρος ὁ κύων πᾶς παραβάλλω . μετά δέ οὗτος πρός ὁ δεσπότης πάλιν ἔρχομαι καί ἐρωτάω εἰ ὁ εὐνοέω - εἰμί δίδωμι πᾶς , „ πᾶς “ , φημί , καί ἐνώπιον ἐγώ πᾶς κατεσθίω “ . ὁ δέ ἐπανέρομαι „ καί τίς ποτέ ἄρα ἐσθίω λέγω “ ἐκεῖνος · „ ἐγώ μέν “ φημί „ οὐδέ ὁστισοῦν λέγω , κατά ἑαυτοῦ δέ σύ χάρις - της οἶδα “ . ὁ μέντοι γυνή ὁ Ξάνθος συμφορά ὁ πρᾶγμα ποιέω ἅτε δή δεύτερος ὁ κύων ἐλέγχω ὁ πρός ὁ ἀνήρ εὔνοια , καί ἐπιλέγω ἦ μήν μηκέτι ὁ λοιπός συνοικέω αὐτός , εἴσω παρέρχομαι ὁ κοιτών θρηνέω . ὁ δέ πότος προκόπτω καί ζήτημα πρός ἀλλήλων προ - τείνω , καί εἷς αὐτός ἀπορέω πηνίκα ἄν γίγνομαι μέγας ἐν ἄνθρωπος ἀνάγκη , Αἴσωπος ὄπισθεν ἵστημι λέγω · ,, ἡνίκα ἄν ὁ νεκρός ἀνίστημι - μένω ὁ ἑαυτοῦ ἀπαιτέω κτῆμα “ . καί ὁ σχο - λαστικεω γελάω φημί · ,, νοήμων εἰμί ὁ νέος - νῆτος “ . ἕτερος δέ πάλιν τοιόσδε τις προτίθημι , ὅστις χάριν ὁ μέν πρόβατον ἐπί σφαγή ἕλκω οὐ βοάω , ὁ δέ χοῖρος ὅτι μάλα κράζω , Αἴσωπος αὖθις φημί ὅτι „ ὁ μέν πρόβατον κατά ὁ εἴωθα ἀμέλγω - μένω ἤ ὁ ὁ πόκος βάρος ἀποτίθημι , σιγή ἕπομαι · διό καί ὑποσκελίζω καί ὁ σίδηρος ὁράω , οὐδείς δεινός ὑποπτεύω , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ συνήθης καί μόνος δοκέω πάσχω . ὁ δέ χοῖρος ἅτε δή μήτε ἀμέλγω μήτε κείρω μηδέ σύνοιδα ἑαυτοῦ πρός τις ὁ τοιοῦτος ἕλκω , ἀλλά ὅτι ὁ σερ - γυνή αὐτός μόνος εἰμί χρεία , ἔοικα βοάω “ . οὗτος οὕτως λέγω , ὁ σχολαστικός πάλιν ἐπαινέω αὐτός , τρέπω εἰς γέλως . παύω μέντοι ὁ πότος καί ὁ Ξάνθος πρός ὁ οἰκία άπονος - ἵστημι , καί ὁ γυνή συνήθης ὁρμάω προσλαλέω , ἐκεῖνος οὗτος ἀποστράπτω φημί · „ μή ἐγώ πλησίον γίγνομαι . δίδωμι ἐγώ ὁ προίξ καί ἀπολύω - σομή . οὐδέ γάρ ἄν μένω σύν σύ ἐντεῦθεν . σύ δέ ἀπέρχομαι ὁ κύων κολακεύω , ὅς πέμπω ὁ μερίς “ . καί ὁ Ξάνθος ἐκπλήσσω λέγω · ,, οὐ εἰμί ὅπως οὐ ἀρτύω ἐγώ τις κακός πάλιν Αἴσωπος “ . καί πρός ὁ γυνή φημί · „ κυρία , ἐγώ πίνω - ὅς σύ μεθύω ; τίς ὁ μερίς πέμπω , οὐ σύ “ ; μά Ζεύς , ἐγώ μέν οὐ “ , φημί ἐκεῖνος „ τῇ δέ κύων “ . καί ὁ Ξάνθος ὁ Αἴσωπος καλέω φημί · „ τίς δίδωμι ὁ μερίς “ ; ἐκεῖνος · „ ὁ εὐνοέω σύ “ . καί πρός ὁ γυνή ὁ Ξάνθος · ,, οὐδείς ἐλαύνω - Βές “ ; ἐκεῖνος · „ οὐδείς “ . καί ὁ Αἴσωπος · „ τίς γάρ κελεύω ὁ μερίς δίδωμι , ὦ δεσπότης “ ; ἐκεῖ - ν · ,, ὁ εὐνοέω ἐγώ “ . καί ὁ Αἴσωπος ὁ κύων φωνέω , „ οὗτος σύ “ φημί „ εὐνοέω . ὁ γάρ γυνή ἐάν εὐνοέω λέγω , ἀλλ̅ ἐπί ἐλαχύς ἀλγέω ἀντιλέγω , λοιδορέω , ἀναχωρέω · ὁ μέντοι κύων τύπτω , ἀπό - λανθάνω , καί οὐ ἀναχωρέω ἄν , ἀλλά ἐπιλανθάνω πᾶς , αὐτίκα φιλόφρων σαίνω καί σύν χάρις ὁ δεσπότης . δέω σύ οὖν λέγω , δεσπότης , ὁ γν - ναικί ὁ μερίς κομίζω , καί μή ὁ εὐνοέω . “ καί ὁ Ξάνθος · „ όράω , ὦ κυρία , ὡς οὐ ἐμός ὁ ἁμάρτημα , ἀλλά ὁ κομίζω ; ἀνάσχουτοιγαρούω , καί οὐ ἀπορέω πρόφασις , διά ὅς αὐτός μάστις - γιγνώσκω “ . ὁ δέ μή πείθω , ἀλλά λάθρῃ πρός ὁ ἑαυτοῦ γονεύς ἀποχωρέω , Αἴσωπος λέγω · ,, οὐ ὀρθός λέγω , ὦ δεσπότης , ὡς ὁ κύων σύ μάλα - λος εὐνοέω , καί οὐ ὁ ἐμός δέσποινα ; “ ἡμέρα δέ τίς - νόος παρῳχηκυιάννυμι , καί ὁ γυνή ἀδιάλλακτος μένω , καί ὁ Ξάνθος ὁ προσήκω τις ὡς αὐτην ὡς ἄν ὑποστρέφω οἴκαδε πέμπω , ὁ δέ μή ὑπείκω ἐθέλω , καί ὁ Ξάνθος διά αὐτός εἰς ἀθυμία πίπτω , Αἴσωπος αὐτός προ - σελθών φημί · „ μή ἀνιάω , δεσπότης . ἐγώ γάρ αὐτός αὔριον ἥκω αὐθαίρετος καί ἀπαράκλητος δράω πρός σύ . “ καί λαμβάνω κέρμα , πρός ὁ ἀγορά ἔρχομαι , καί ὠνέομαι χήν καί ὄρνις καί ἄλλος τις ὁ πρός εὐωχία ἐπιτήδειος , βαδίζω ὁ οἰκία περινοστέω . παρέρχομαι τοίνυν καί ὁ ὁ ὁ αὐτός δέσποινα γεννήτωρ οἰκία , μήτε οὗτος οἶδα προσποιέω ἐκεῖνος τυγχάνω , μήτε μήν ἐν αὐτός ὁ δέσποινα μένω . καί δή τις ὁ ὁ οἰκία ἐκεῖνος ἐντυγχάνω ἐρωτάω εἰ τις που ὁ εἰς γῆ - ξενότιμος χρήσιμος ὁ κατά ὁ οἰκία ἔχω αὐτός πω - λανθάνω . ὁ δέ ,, καί τίς οὗτος ἔχω ὁ χρεία ; “ πυνθάνομαι , „ Ξάνθος “ φημί „ ὁ φιλόσοφος · ἀ - Ῥίον γάρ γυνή μέλλω συνάπτω . “ ὁ δέ ἀνα - βαίνω καί ὁ γυνή οὗτος ὁ Ξάνθος ὡς ἀκούω - Σεν ἀναγγέλλω , ἐκεῖνος σύν δρόμος καί σπουδή πρός ὁ Ξάνθος ἔρχομαι αὐτίκα , καί αὐτός καταβοάω λέγω πρός ὁ ἄλλος καί οὗτος , ὡς ,, οὐ ἄν ἐγώ ζάω , ὦ Ξάνθος , ἕτερος γυνή δύναμαι συναρμόζω . “ καί οὕτως μένω ἐπί ὁ οἰκία διά Αἴσωπος , ὡς καί διά ἐκεῖνος ἀπαίρω .