vettius-valens.anthologiarum-libri-ix 5.9.3
Δεῖ δὲ καὶ τοῦτο προγινώσκειν κατὰ τὸν φυσικὸν λόγον , ὅτι οὐ τὰ αὐτὰ δίδοται πᾶσιν οὐδὲ συμφέρει · ἄλλῳ μὲν γὰρ δῶκε θεὸς πολεμήῖα ἔργα , ἄλλῳ δʼ ὀρχηστύν , ἑτέρῳ κίθαριν καὶ ἀοιδήν , ἄλλῳ δʼ ἐν στήθεσσι τίθει νόον εὐρύοπα Ζεὺς ἐσθλόν , τοῦ δέ τε πολλοὶ ἐπαυρίσκοντʼ ἄνθρωποι καὶ κατὰ τὸν συγγραφέα . οὐ γὰρ πάντες ἄνθρωποι πάντων ἀνθρώπων διανοίας ὁμοίας ἢ πράξεις ἔχουσι . Ταῦτα δὲ πρὸς τοὺς τολμῶντας κατὰ τοῦ ἔργου λέγειν προεθέμεθα καὶ πρὸς τοὺς ἀστροδώρητον φύσιν κεκτημένους καὶ φιλομαθεῖς . ὅθεν ἡ μὲν ὑπόστασις τοῦ μαθήματος ἱερὰ καὶ σεβάσμιος ὡς ὑπὸ θεοῦ παραδεδομένη τοῖς ἀνθρώποις , ὅπως καὶ αὐτοὶ μέρος ἀθανασίας διὰ τῆς προγνώσεως ἔχωσι · περὶ δὲ τοὺς ἐντυγχάνοντας ἡ διάκρισις ἐλέγχεται ἤτοι ἀληθὴς ἢ ἀνυπόστατος ἢ δυσκατάληπτος . ὅνπερ μὲν οὖν τρόπον οὐσίαν μίαν πολυτελοῦς οἴνου ἀπὸ ἑνὸς χωρίου κεραμικὰ ἀγγεῖα δεξάμενα μετὰ χρόνον ἃ μὲν ἀπέδωκε τὴν παρακαταθήκην τοῖς πεπιστευκόσι πλήρη τε καὶ εὐάρεστον μεθʼ ἡδονῆς τε καὶ τέρψεως , ἃ δὲ μειώσαντα τοῦ μέτρου τὸν ὄγκον καὶ μὴ εὐτονοῦντα διαβαστάζειν ὑπερεκζέσαν τὸ ἀνθηρότατον οὔτε μὴν τῆς ἡδονῆς μετέβαλεν οὔτε ήρνήσατο τὴν γεῦσιν τῆς οὐσίας , ἀλλ᾿ ἐν ἀμφοτέροις διεψεύσατο , ἕτερα δὲ μήτε χρόνον ὑπομείναντα μήτε τὴν φύσιν φυλάξαντα εὐθέως μετετράπη ( ὡς καὶ ἐπὶ τῶν ἑτέρων φυτῶν τὸ ὅμοιον ἔστι συνιδεῖν · ἀπὸ γὰρ ἑνὸς δένδρου ὁ μὲν καρπὸς ἡδύς τε καὶ πέπειρος τρυγᾶται , ἄλλος δὲ σκληρός τε καὶ κατηγριωμένος , ἕτερος δὲ πικρὸς καὶ σεσηπὼς ἢ βλαβερὸς τοῖς χρωμένοις ) , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ αἱ τῶν ἐντυγχανόντων διάνοιαι · ὁ μὲν γὰρ μετὰ προθυμίας καὶ ἐπιμονῆς τὰς μαθήσεις ποιησάμενος μέχρι τέλους τὴν ἡδονὴν ἐκτήσατο , οἱ δὲ ἀφύσικοι καὶ ἀμαθεῖς ἀκροθιγεῖς τὰς εἰσόδους ποιησάμενοι καὶ μὴ ἐγχρονίσαντες διὰ τὸ ἀκαρτέρητον μηδὲ νομίμοις ὑφηγηταῖς ἐσχολακότες ἔλεγχον μὲν καθ᾿ ἑαυτῶν ἀπαιδευσίας εἰσηνέγκαντο , ψόγον δὲ κατὰ τῶν συνταγματογράφων .
Lemmas: Δεύς δέ καί οὗτος προγιγνώσκω κατά ὁ φυσικός λόγος , ὅτι οὖον ὁ αὐτός δίδωμι πᾶς οὐδέ συμφέρω · ἄλλος μέν γάρ δίδωμι θεός πολεμήϊος ἔργον , ἄλλος δέ ὀρχηστύς , ἕτερος κίθαρις καί ᾠδή , ἄλλος δέ ἐν στῆθος τίθημι νόος εὐρύοπα Ζεύς ἐσθλός , ὁ δέ τε πολύς ἐπαυρίσκω ἄνθρωπος καί κατά ὁ συγγραφεύς . οὖον γάρ πᾶς ἄνθρωπος πᾶς ἄνθρωπος διάνοια ὅμοιος ἢ πρᾶξις ἔχω . οὗτος δέ πρός ὁ τολμάω κατά ὁ ἔργον λέγω προτίθημι καί πρός ὁ ἀστροδώρητος φύσις κτάομαι καί φιλομαθής . ὅθεν ὁ μέν ὑπόστασις ὁ μάθημα ἱερόv καί σεβάσμιος ὡς ὑπό θεός παραδίδωμι ὁ ἄνθρωπος , ὅπως καί αὐτός μέρος ἀθανασία διά ὁ πρόγνωσις ἔχω · περί δέ ὁ ἐντυγχάνω ὁ διάκρισις ἐλέγχω ἤτοι ἀληθής ἢ ἀνυπόστατος ἢ δυσκατάληπτος . ὅσπερ μέν οὖν τρόπος οὐσία εἷς πολυτελής οἶνος ἀπό εἷς χωρίον κεραμικός ἀγγεῖον δέχομαι μετά χρόνος ὁ μέν ἀποδίδωμι ὁ παρακαταθήκη ὁ πιστεύω πλήρης τε καί Εὐάρεστον μετά ἡδονή τε καί τέρψις , ὁ δέ μειόω ὁ μέτρον ὁ ὄγκος καί μή εὐτονέω διαβαστάζω ὑπερεκζέω ὁ ἀνθηρός οὔτε μήv ὁ ἡδονή μεταβάλλω οὔτε ἀρνέομαι ὁ γεῦσις ὁ οὐσία , ἀλλά ἐν ἀμφότερος διαψεύδω , ἕτερος δέ μήτε χρόνος ὑπομένω μήτε ὁ φύσις φυλάζω εὐθύς μετατρέπω ( ὡς καί ἐπί ὁ ἕτερος φυτός ὁ ὅμοιος εἰμί συνοράω · ἀπό γάρ εἷς δένδρον ὁ μέν καρπός1 ἡδύς τε καί πέπειρος τρυγάω , ἄλλος δέ σκληρός τε καί κατηγριωμένος , ἕτερος δέ πικρός καί σήπω ἢ βλαβερός ὁ χράω ) , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ὁ ἐντυγχάνω διάνοια · ὁ μέν γάρ μετά προθυμία καί ἐπιμονή ὁ μανθάνω ποιέω μέχρι τέλος ὁ ἡδονά κτάομαι , ὁ δέ αφύσικος καί ἀμαθής ακροθιγής ὁ εἴσοδος ποιέω καί μή ἐγχρονίζω διά ὁ ἀκαρτέρητος μηδέ νόμιμος ὑφηγητής σχολάζω ἔλεγχος μέν κατά ἑαυτοῦ ἀπαιδευσία εἰσφέρω , ψόγος δέ κατά ὁ συνταγματογράφος .