vettius-valens.anthologiarum-libri-ix 6.9.3
Ταῦτα μὲν οὖν συνέταξα οὐ ποιητικῶς , ὥς τινες ἢ ἐπακτικὴν ἀκρόασιν πράσσουσι τῇ τῶν λόγων συνθήκη ἣ καὶ μέτρου ἁρμονίᾳ θέλγοντες τούς ἀκούοντας μυθώδεις καὶ ἐπιπλάστους ἐπιφερόμενοι σκοτεινολογίας . ἐγώ δὲ οὐ λόγῳ καλῷ χρησάμενος , πολλὰ δὲ καμών καὶ παθὼν αὐτόπτης γενόμενος τῶν πραγμάτων δοκιμάσας συνέγραψα . τὸ γάρ παθεῖν τοῦ ἀκούειν βέλτιον καὶ ἀληθέστερον ὑπάρχει . ὁ μὲν γὰρ ἀκούσας δύσπιστον καὶ ἀμφίβολον τὴν χρῆσιν ἔχει , ὁ δὲ πεπονθώς παρεὶς πολλὰ καὶ μεμνημένος ἐκύρωσε τὸ πάσχον . ἀλλὰ φυσικῶς τινες βάσκανοι καὶ ιλόνεικοι καί ἐναντιόβουλοι ὑπάρχοντες ῥᾳδίως ἁλίσκονται καὶ τιμωροῦνται , φύσις δὲ ῥυθμισθῆναι μὲν οὐ δύναται , ἀναγκασθεῖσα δὲ μετὰ αἰδοῦς καὶ λύπης πραύνεται , ἐλεγχομένη δὲ ἀγανακτεῖ καὶ τολμηροτέρα γίνεται ἐρεθιζομένη . καὶ μάλιστα ἐπὶ τῶν νέων ἐστι συνιδεῖν , ὡς ἄλλο πράσσειν οἴονται καὶ τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν διαδιδόασι τοῦ τε φαύλου καὶ ἀγαθοῦ καὶ πρὸς θέλον φερόμενοι βιάζονται ἄρχειν τε καὶ ἀντιπράσσειν καὶ πρὸς πάντα θρασύνεσθαι φίλων τε γένους ἀλλότριοι γινόμενοι ἐχθροῖς ἥδονται , βουκολοῦντες δὲ μέλλον πάντων καταφρονοῦσι χαίροντες ἐπὶ τοῖς ἀλλοτρίοις κακοῖς , ὡς καὶ καθʼ ἑαυτῶν ἐπιβάλλεσθαι καὶ ἐπικίνδυνον εὔξασθαι διὰ τούς ἐχθρούς κακίαν . τοὐναντίον δὲ πάσχουσιν ὀδυνώμενοι μάτην θεούς τε μή τιμῶντες τὸν θάνατον οὐ φοβοῦνται , ἀγονται δὲ ὑπὸ τοῦ δαίμονος . τῶν δὲ τοιούτων καὶ τὸ τέλος αίφνίδιον καὶ ἐπισφαλὲς καὶ ὁ βίος εὔθραυστος . βέλτιον οὖν ἐστι κατὰ δυνατὸν ἑκόντας ἀνθρώπους ἀποθέσθαι μὲν ἀπὸ τῆς ψυχῆς ὑψηλὸν αὐχένα καὶ μὴ θρασύνεσθαι , μεταμφιασαμένους δὲ τὸν λογισμὸν ἐκδότους ἑαυτοὺς παρέχειν · οὐδεὶς γὰρ ἐλεύθερος , πάντες δὲ δοῦλοι τῆς εἱμαρμένης πεφύκασιν , ἦ κατακόλουθοι γενόμενοι ἀτάραχοι μὲν καὶ ἀλύπητοι κατὰ τὸ ὅσιον διεξάγουσι προγεγυμνακότες θαρραλέαν τὴν ψυχήν . ἢν δέ τις ἀληθινὸν ἀναλαβὼν φρόνημα τὴν ἐξουσίαν τῶν πρασσομένων ἑαυτῷ ἀπονέμῃ . ἐλεγχόμενος ὑπὸ τοῦ μὴ δύνασθαι καὶ μάτην καταγέλαστος γενόμενος μιμήσεται τὸν τραγικὸν Εὐριπί ίδην λέγων · ἄγου δέ μʼ ὦ Ζε ῦ καὶ σύ γʼ ἡ πεπρμμένη , ὅπο ποθ᾿ ὑμπῖν εἰμι διατεταγμένος , ὡς ἕψομαί γε κἂν ὀκνῶ . κἂν μὴ θέλω , κακὸς γενόμενος αὐτὸ τοῦτο πείσομαι . ἀλλʼ ἐπὶ παντὶ εἴδει λογικῷ τε καὶ ἀλόγῳ τέχνης καὶ ἐπιτηδεύσεως ἢ καὶ ἄλλης ἡσδηποτοῦν αἰτίας Νέμεσις χαλιναγωγὸς ἔπεστι , κατὰ τὸν μυθικὸν λόγον πῆχυν κατέχουσα , μηδὲν πράσσειν ὑπαρ τὸ μέτρον ἐμφαίνουσα , καὶ τροχὸν ὑποκείμενον τῷ σφυρῷ κέκτῃται σημαίνουσα τὰ λεγόμενα ἄστατα καὶ ἀβέαια τυγχάνειν , ἐπεὶ καὶ ὁ τροχὸς εἰς ἑαυτὸν ἀνακυκλούμενος ἀστήρικτος ὑπάρχει . τὸν αὑτὸν τρόπον καὶ ψέγοντες καὶ μεγαλαυχοῦντες παλίνδρομον τὴν διάνοιαν κτησάμενοι καὶ ἀμετανόητον λογισμὸν τοῖς αὑτοῖς πάθεσι περιπεσόντες ἐν ἱδρῶσι διάγουσι μὴ δυνάμενοι τυχεῖν , ὧν προτέρως μὲν καταφρονοῦντες ὑστέρου δὲ θελήσαντες ἐσφάλήσαν .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν συντάσσω οὖον ποιητικός , ὅς τις ἢ ἐπακτικός ἀκρόασις πράσσω ὁ ὁ λόγος συνθήκη ὅς καί μέτρον ἁρμονία θέλγω ὁ ἀκούω μυθώδης καί ἐπίπλαστος ἐπιφέρω σκοτεινολογία . ἐγώ δέ οὖον λόγος καλός χράω , πολύς δέ κάμνω καί πάσχω αὐτόπτης γίγνομαι ὁ πρᾶγμα δοκιμάζω συγγράφω . ὁ γάρ πάσχω ὁ ἀκούω ἀγαθός καί ἀληθής ὑπάρχω . ὁ μέν γάρ ἀκούω δύσπιστος καί ἀμφίβολος ὁ χρῆσις ἔχω , ὁ δέ πάσχω παρίημι πολύς καί μιμνήσκω κυρόω ὁ πάσχω . ἀλλά φυσικός τις βάσκανος καί ιλονεικεω καί ἐναντιόβουλος ὑπάρχω ῥᾳδίως ἁλίσκομαι καί τιμωρέω , φύσις δέ ῥυθμίζω μέν οὖον δύναμαι , ἀναγκάζω δέ μετά αἰδώς καί λύπη πραύνω , ἐλέγχω δέ ἀγανακτέω καί τολμηρός γίγνομαι ἐρεθίζω . καί μάλιστα ἐπί ὁ νέος εἰμί συνοράω , ὡς ἄλλος πράσσω οἴομαι καί ὁ ἐξουσία αὐτός διαδίδωμι ὁ τε φαῦλος καί ἀγαθός καί πρός ἐθέλω φέρω βιάζομαι ἄρχω τε καί ἀντιπράσσω καί πρός πᾶς θρασύνω Φίλων τε γένος ἀλλότριος γίγνομαι ἐχθρός ἥδομαι , βουκολέω δέ μέλλω πᾶς καταφρονέω χαίρω ἐπί ὁ ἀλλότριος κακός , ὡς καί κατά ἑαυτοῦ ἐπιβάλλω καί ἐπικίνδυνος εὔχομαι διά ὁ ἐχθρός κακία . ἐναντίος δέ πάσχω ὀδυνάω μάτην θεός τε μή τιμή ὁ θάνατος οὖον φοβέω , ἄγω δέ ὑπό ὁ δαίμων . ὁ δέ τοιοῦτος καί ὁ τέλος αιφνιδιος καί ἐπισφαλής καί ὁ βίος εὔθραυστος . ἀγαθός οὖν εἰμί κατά δυνατός ἑκών ἄνθρωπος ἀποτίθημι μέν ἀπό ὁ Ψυχή ὑψηλός αὐχήν καί μή θρασύνω , μεταμφιάζω δέ ὁ λογισμός ἔκδοτος ἑαυτοῦ παρέχω · οὐδείς γάρ ἐλεύθερος , πᾶς δέ δοῦλος ὁ μείρομαι φύω , εἰμί κατακολουθέω γίγνομαι ἀτάραχος μέν καί ἀλύπητος κατά ὁ ὅσιος διεξάγω προγυμνάζω θαρραλέος ὁ Ψυχή . εἄν δέ τις ἀληθινός ἀναλαμβάνω φρόνημα ὁ ἐξουσία ὁ πράσσω ἑαυτοῦ ἀπονέμω . ἐλέγχω ὑπό ὁ μή δύναμαι καί μάτην καταγέλαστος γίγνομαι μιμέομαι ὁ τραγικός ευριψ ἴδη λέγω · ἄγω δέ εἷς εἰμί Ζε ὗ καί σῦς γε ὁ πράσσω , οπός πρός ὑμπῖν εἰμί διατάσσω , ὡς ἕπομαι γε κἀν ὀκνέω . κἀν μή ἐθέλω , κακός γίγνομαι αὐτός οὗτος πείθω . ἀλλά ἐπί πᾶς εἶδος λογικός τε καί ἄλογος τέχνη καί ἐπιτήδευσις ἢ καί ἄλλος ὁσδηποτούν αἴτιος Νέμεσις χαλιναγωγός ἔπειμι , κατά ὁ μυθικός λόγος πῆχυς κατέχω , μηδείς πράσσω ὕπαρ ὁ μέτρον ἐμφαίνω , καί τροχός ὑπόκειμαι ὁ σφυρόν κτάομαι σημαίνω ὁ λέγω ἄστατος καί ἀβέαια τυγχάνω , ἐπεί καί ὁ τροχός εἰς ἑαυτοῦ ἀνακυκλέω ἀστήρικτος ὑπάρχω . ὁ ἑαυτοῦ τρόπος καί ψέγω καί μεγαλαυχέω παλίνδρομος ὁ διάνοια κτάομαι καί ἀμετανόητος λογισμός ὁ ἑαυτοῦ πάθος περιπίπτω ἐν ἱδρόω διάγω μή δύναμαι τυγχάνω , ὅς πρότερος μέν καταφρονέω ὕστερος δέ ἐθέλω σφάλλω .