vettius-valens.anthologiarum-libri-ix 5.9.2
Νενομοθέτηκε γὰρ ἡ εἱμαρμένη ἑκάστῳ ἀμετάθετον ἀποτελεσμάτων ἐνέργειαν περιτειχίσασα πολλαῖς αἰτίαις ἀγαθῶν τε καὶ κακῶν , διʼ ὧν αὐτογέννητοι ὑπουργοὶ δύο θεαὶ φερόμεναι , Ἑλπίς τε καὶ Τύχη , διακρατοῦσι τὸν βίον καὶ μετὰ ἀνάγκης καὶ πλάνης φέρειν ἐῶσι τὰ νενομοθετημένα . καὶ ἡ μὲν αὐτῶν πρόδηλος πᾶσι διὰ τῆς τῶν ἀποτελεσμάτων ἐκβάσεως ἑαυτὴν ἀπελέγχουσα ὁτὲ μὲν ἀγαθὴν καὶ μακαρίαν , ὁτὲ δὲ σκυθρωπὴν καὶ ἀνήμερον · οὓς μὲν γὰρ ἀνίστησιν ἵνα καταβάλῃ , οὓς δὲ εἰς ταπεινὸν καταρρίπτει ἵνα λαμπρότερον ἀναστήσῃ · ἡ δὲ οὔτε σκυθρωπὴ οὔτε φαιδρά , ἀλλὰ διὰ παντὸς ἀποκεκρυμμένη πανταχοῦ λεληθότως ἐπιβαίνει καὶ προσμειδιῶσα πᾶσιν οἷά τε κόλαξ πολλὰς αἱρέσεις ἀγαθῶν ἐπιδείκννσιν ὧν οὐκ ἔστι λαβέσθαι · πλανῶσα δὲ τοὺς πλείστους διακρατεῖ , οἱ δὲ καίπερ ἀδικούμενοι καὶ κατακόλουθοι γενόμενοι ταῖς ἡδοναῖς πάλιν ὐπ᾿ αὐτῆς ἀνθέλκονται , καὶ ἐλπίζοντες ἃ θέλουσι πιστεύουσιν , ἐπιτυγχάνουσι δὲ ἃ μὴ προσδοκῶσιν . εἰ δέ ποτε καὶ βεβαίαν οἴησίν τινα παράαχῃ , καταλείπουσα πρὸς ἑτέρους πεπόρευται καὶ δοκεῖ παρὰ πᾶσιν εἶναι παῤ οὐδενὶ μένουσα . ὅθεν οἱ μὲν ἄπειροι τῆς προγνώσεως ἢ μηδ᾿ ὅλως ἐντυχεῖν βουλόμενοι ἄγονται καὶ λεηλατοῦνται ὑπὸ τῶν προειρημένων θεῶν καὶ πᾶσαν τιμωρίαν ὑπομένοντες μεθ᾿ ἡδονῆς κολάζονται · καὶ οἱ μὲν τῶν προσδοκηθέντων ἀπὸ μέρους ἐπιτυγχάνοντες καὶ μείζονας πίστεις εἰσενεγκάμενοι βεβαίας καὶ καλὰς τὰς ἐκβάσεις περιμένουσιν , οὐκ εἰδότες τὸ εὐκαθαίρετον καὶ τὸ ἐπισφαλὲς τῶν ἀντιπτωμάτων , ἔνιοι δὲ οὐ πρὸς καιρὸν ἀλλὰ διὰ παντὸς ταῖς γνώμαις καταδικασθέντες , ἔκδοτον δὲ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα ταῖς ἐπιθυμίαις παραδεδωκότες ἀτιμαζόμενοι καὶ ἀναισχυντοῦντες ἢ μηδ᾿ ὅλως ἐπιτυχεῖν δυνάμενοι παραμένουσιν ἀβεβαίῳ τύχῃ καὶ πλάνῳ ἐλπίδι ἐξυπηρετοῦντες . οἱ δὲ περὶ τὴν τῶν μελλόντων πρόγνωσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν ἀσχοληθέντες ἀδουλαγώγητον καὶ ἐλευθέραν τὴν ψυχὴν κτησάμενοι καταφρονοῦσι μὲν τῆς τύχης , οὐ προσκαρτεροῦσι δὲ ἐλπίδι , τὸν δὲ θάνατον οὐ φοβοῦνται , ἀταράχως δὲ διάγουσι , προγεγυμνακότες τὴν ψυχὴν θαρσαλέαν , καὶ οὔτε μὴν ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς ἀγάλλονται οὔτε ἐπὶ τοῖς φαύλοις ταπεινοῦνται , ἀρκοῦνται δὲ τοῖς παροῦσι . ἀδυνάτων δὲ μὴ ἐρῶντες ἐγκρατῶς φέρουσι τὰ νενομοθετημένα καὶ πάσης ἡδονῆς ἢ κολακείας ἀλλοτριωθέντες στρατιῶται τῆς εἱμαρμένης καθίστανται . ἀδύνατον γάρ τινα εὐχαῖς ἢ θυσίαις ἐπινικῆσαι τὴν ἐξ ἀρχῆς καταβολὴν καὶ κατασκευάσαι ἑαυτῷ πρὸς τὸ θέλειν ἑτέραν · τὰ γὰρ δεδομένα καὶ μὴ εὐχομένων ἡμῶν γενήσεται , τὰ δὲ μὴ πεπρωμένα οὐδὲ εὐχομένων συμβήσεται . καθάπερ οὖν οἱ ἐν τῇ σκηνῇ ὑποκριταὶ ταῖς τῶν ποιητῶν γραφαῖς ὑπαλλάσσοντες καὶ τὰ πρόσωπα ὑποκρίνονται κοσμίως ὁτὲ μὲν βασιλεῖς ὁτὲ λῃστὰς ὁτὲ ἀγρότας δημότας τε καὶ θεούς , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡμᾶς χρὴ τοῖς τῆς εἱμαρμένης περιτεθειμένοις προσώποις ὑποκρίνασθαι καὶ ἐξομοιοῦσθαι ταῖς τῶν καιρῶν τύχαις οὐ συγγινώσκοντας . ἐὰν δέ τις μὴ θέλῃ , κακὸς γενόμενος αὐτὸ τοῦτο πείσεται . κἂν μέν τις προσέχῃ ταῖς ὑπʼ ἐμοῦ συντεταγμέναις παραγγελίαις καὶ καθολικαῖς χρονογραφίαις , πάντα κατὰ τρόπον εὑρήσει · ἐὰν δὲ κατοπτεύσῃ μέρη τινά , τὰς δὲ αἰτίας ἢ τὰς λοιπὰς ἐπιλύσεις μή ἐπιγνῷ , ἔπαινον ὁμοῦ καὶ ψόγον καταψηφιεῖται · ἐὰν δὲ μηδʼ ὅλως ἐντύχῃ ὑπακούσειν , ἐλεγχθήσεται ὁ τοιοῦτος ἀμαθὴς καὶ ἀκόλαστος ὑπὸ τῶν φιλοκάλων καὶ ἐγκρατεστέρων ἀνδρῶν .
Lemmas: νομοθετέω γάρ ὁ μείρομαι ἕκαστος ἀμετάθετος ἀποτέλεσμα ἐνέργεια περιτειχίζω πολύς αἴτιος ἀγαθός τε καί κακός , διά ὅς αὐτογέννητος ὑπουργός δύο θεά φέρω , Ἐλπίς τε καί Τύχη , διακρατέω ὁ βίος καί μετά ἀνάγκη καί πλάνης φέρω ἐάω ὁ νομοθετέω . καί ὁ μέν αὐτός πρόδηλος πᾶς διά ὁ ὁ ἀποτέλεσμα ἔκβασις ἑαυτοῦ ἀπελέγχω ὁτὲ μέν ἀγαθός καί μακάριος , ὁτὲ δέ σκυθρωπός καί ἀνήμερος · ὅς μέν γάρ ἀνίστημι ἵνα καταβάλλω , ὅς δέ εἰς ταπεινός καταρρίπτω ἵνα λαμπρός ἀνίστημι · ὁ δέ οὔτε σκυθρωπός οὔτε φαιδρός , ἀλλά διά πᾶς ἀποκρύπτω πανταχοῦ λεληθότως ἐπιβαίνω καί προσμειδιάω πᾶς οἷος τε κόλαξ πολύς αἵρεσις ἀγαθός ἐπιδείκνυμι ὅς οὐ εἰμί λαμβάνω · πλανάω δέ ὁ πλεῖστος διακρατέω , ὁ δέ καίπερ ἀδικέω καί κατακολουθέω γίγνομαι ὁ ἡδονή πάλιν ὑπό αὐτός ἀνθέλκω , καί ἐλπίζω ὁ ἐθέλω πιστεύω , ἐπιτυγχάνω δέ ὁ μή προσδοκάω . εἰμί δέ ποτός καί βέβαιος οἴησις τις παράγω , καταλείπω πρός ἕτερος πορεύω καί δοκέω παρά πᾶς εἰμί παρά οὐδείς μένω . ὅθεν ὁ μέν ἤπειρος ὁ πρόγνωσις ἢ μηδέ ὅλως ἐντυγχάνω βούλομαι ἄγω καί λεηλατώ ὑπό ὁ προερέω θεός καί πᾶς τιμωρία ὑπομένω μετά ἡδονή κολάζω · καί ὁ μέν ὁ προσδοκέω ἀπό μέρος ἐπιτυγχάνω καί μείζων πίστις εἰσφέρω βέβαιος καί κάλως ὁ ἔκβασις περιμένω , οὐ οἶδα ὁ εὐκαθαίρετος καί ὁ ἐπισφαλής ὁ ἀντίπτωμα , ἔνιοι δέ οὖον πρός καιρός ἀλλά διά πᾶς ὁ γνώμη καταδικάζω , ἔκδοτος δέ ὁ ψυχή καί ὁ σῶμα ὁ ἐπιθυμία παραδίδωμι ἀτιμάζω καί ἀναισχυντέω ἢ μηδέ ὅλως ἐπιτυγχάνω δύναμαι παραμένω ἀβέβαιος τυγχάνω καί πλάνος ἐλπίς ἐξυπηρετέω . ὁ δέ περί ὁ ὁ μέλλω πρόγνωσις καί ὁ ἀλήθεια ἀσχολέω ἀδουλαγώγητος καί ἐλεύθερος ὁ ψυχή κτάομαι καταφρονέω μέν ὁ τυγχάνω , οὖον προσκαρτερέω δέ ἐλπίς , ὁ δέ θάνατος οὖον φοβέω , ἀτάρακτος δέ διάγω , προγυμνάζω ὁ ψυχή θαρσαλέος , καί οὔτε μήv ἐπί ὁ ἀγαθός ἀγάλλομαι οὔτε ἐπί ὁ φαῦλος ταπεινόω , ἀρκέω δέ ὁ πάρειμι . ἀδύνατος δέ μή ἐράω ἐγκρατῶς φέρω ὁ νομοθετέω καί πᾶς ἡδονή ἢ κολακεία ἀλλοτριόω στρατιώτης ὁ μείρομαι καθίστημι . ἀδύνατος γάρ τις εὐχή ἢ θυσία ἐπινικάω ὁ ἐκ ἀρχή καταβολή καί κατασκευάζω ἑαυτοῦ πρός ὁ ἐθέλω ἕτερος · ὁ γάρ δίδωμι καί μή εὔχομαι ἐγώ γίγνομαι , ὁ δέ μή ἔπορον οὐδέ εὔχομαι συμβαίνω . καθάπερ οὖν ὁ ἐν ὁ σκηνή ὑποκριτής ὁ ὁ ποιητής γραφεύς ὑπαλλάσσω καί ὁ πρόσωπον ὑποκρίνομαι κόσμιος ὁτὲ μέν βασιλεύς ὁτὲ ληιστής ὁτὲ ἀγρότης δημότης τε καί θεός , ὁ αὐτός τρόπος καί ἐγώ χρή ὁ ὁ μείρομαι περιτίθημι πρόσωπον ὑποκρίνομαι καί ἐξομοιόω ὁ ὁ καιρός Τύχη οὖον συγγιγνώσκω . ἐάν δέ τις μή ἐθέλω , κακός γίγνομαι αὐτός οὗτος πείθω . κἀν μέν τις προσέχω ὁ ὑπό ἐγώ συντάσσω παραγγελία καί καθολικός χρονογραφία , πᾶς κατά τρόπος εὑρίσκω · ἐάν δέ κατοπτεύω μέρος τις , ὁ δέ αἴτιος ἢ ὁ λοιπάς ἐπιλύω μή ἐπιγιγνώσκω , ἔπαινος ὁμοῦ καί ψόγος καταψηφίζομαι · ἐάν δέ μηδέ ὅλως ἐντυγχάνω ὑπακούω , ἐλέγχω ὁ τοιοῦτος ἀμαθής καί Ἀκόλαστος ὑπό ὁ φιλόκαλος καί ἐγκρατής ἀνήρ .