valerius-babrius.mythiambi-aesopici 1.2.95
Λέων νοσήσας ἐν φάραγγι πετραίῃ ἔκειτο νωθρὰ γυῖα γῆς ἐφαπλώσας , φίλην δʼ ἀλώπεκʼ εἶχεν προσωμίλει . ταύτῃ ποτʼ εἶπεν „ εἰ θέλεις με σὺ ζῴειν — πεινῶ γὰρ ἐλάφου τῆς ὑπʼ ἀγρίαις πεύκαις κεῖνον τὸν ὑλήεντα δρυμὸν οἰκούσης , καὶ νῦν διώκειν ἔλαφον οὐκέτʼ ἰσχύω · σὺ δʼ ἢν θελήσῃς , χεῖρας εἰς ἐμὰς ἥξει λόγοισι θηρευθεῖσα σοῖς μελιγλώσσοις · “ ἀπῆλθε κερδώ , τὴν δʼ ὑπʼ ἀγρίαις ὕλαις σκιρτῶσαν εὗρε μαλθακῆς ὑπὲρ ποίης . προσέκυσε δʼ αὐτὴν πρῶτον , εἶτα καὶ χαίρειν προσεῖπε , χρηστῶν τʼ ἄγγελος λόγων ἥκειν . „ ὁ λέων “ ἔφασκεν „ οἶσθας , ἔστι μοι γείτων , ἔχει δὲ φαύλως , κἀγγύς ἐστι τοῦ θνήσκειν . τίς οὖν μετʼ αὐτὸν θηρίων τυραννήσει , διεσκοπεῖτο · σῦς μέν ἐστιν ἀγνώμων , ἄρκτος δὲ νωθής , πάρδαλις δὲ θυμώδης , τίγρις δʼ ἀλαζὼν καὶ τὸ πᾶν ἐρημαίη . ἔλαφον τυραννεῖν ἀξιωτάτην κρίνω · γαύρη μὲν εἶδος , πολλὰ δʼ εἰς ἔτη ζῴει , κέρας δὲ φοβερὸν πᾶσιν ἑρπετοῖς φύει , δένδροις ὅμοιον , κοὐχ ὁποῖα τῶν ταύρων.’ τί σοι λέγω τὰ πολλά ; πλὴν ἐκυρώθης , μέλλεις τʼ ἀνάσσειν θηρίων ὀρειφοίτων . τότʼ ἂν γένοιτο τῆς ἀλώπεκος μνήμη , δέσποινα , τῆς σοι τοῦτο πρῶτον εἰπούσης . ταῦτʼ ἦλθον . ἀλλὰ χαῖρε , φιλτάτη . σπεύδω πρὸς τὸν λέοντα , μὴ πάλιν με ζητήσῃ — χρῆται γὰρ ἡμῖν εἰς ἅπαντα συμβούλοις — · δοκῶ δὲ καὶ σέ , τέκνον , εἴ τι τῆς γραίης κεφαλῆς ἀκούεις . ἔπρεπέ σοι παρεδρεύειν ἐλθοῦσαν αὐτῷ καὶ πονοῦντα θαρσύνειν . τὰ μικρὰ πείθει τοὺς ἐν ἐσχάταις ὥραις · ψυχαὶ δʼ ἐν ὀφθαλμοῖσι τῶν τελευτώντων . “ ὣς εἶπε κερδώ . τῆς δʼ ὁ νοῦς ἐχαυνώθη λόγοισι ποιητοῖσιν , ἦλθε δʼ εἰς κοίλην σπήλυγγα θηρός , καὶ τὸ μέλλον οὐκ ᾔδει . λέων δʼ ἀπʼ εὐνῆς ἀσκόπως ἐφορμήσας ὄνυξιν οὔατʼ ἐσπάραξεν ἀκραίοις , σπουδῇ διωχθείς · τὴν δὲ φύζα δειλαίην θύρης κατιθὺς ἦγεν εἰς μέσας ὕλας . κερδὼ δὲ χεῖρας ἐπεκρότησεν ἀλλήλαις , ἐπεὶ πόνος μάταιος ἐξανηλώθη . κἀκεῖνος ἐστέναξε τὸ στόμα βρύχων ( ὁμοῦ γὰρ αὐτὸν λιμὸς εἶχε καὶ λύπη ) , πάλιν δὲ κερδὼ καθικέτευε φωνήσας ἄλλον τινʼ εὑρεῖν δεύτερον δόλον θήρης . ἣ δʼ εἶπε κινήσασα βυσσόθεν γνώμην · „ χαλεπὸν κελεύεις , ἀλλʼ ὅμως ὑπουργήσω . “ καὶ δὴ κατʼ ἴχνος ὡς σοφὴ κύων ᾔει , πλέκουσα τέχνας καὶ πανουργίας πάσας , ἀεὶ δʼ ἕκαστον ποιμένων ἐπηρώτα μή πού τις ἔλαφος ᾑματωμένη φεύγει . τὴν δʼ ὥς τις εἶδε , δεικνύων ἂν ὡδήγει , ἕως ποθʼ εὗρεν ἐν κατασκίῳ χώρῳ δρόμων ἀναψύχουσαν . ἣ δʼ ἀναιδείης ὀφρὺν ἔχουσα καὶ μέτωπον εἰστήκει . ἐλάφου δὲ φρὶξ ἐπέσχε νῶτα καὶ κνήμας , χολὴ δʼ ἐπέζει καρδίην , ἔφη δʼ οὕτως · „ ἀλλʼ ὦ στύγημα , νῦν μὲν οὐχὶ χαιρήσεις , ἤν μοι προσέλθῃς καὶ γρύσαι τι τολμήσῃς . ἄλλους ἀλωπέκιζε τοὺς ἀπειρήτους , ἄλλους δὲ βασιλεῖς αἱρέτιζε καὶ ποίει . “ τῆς δʼ οὐκ ἐτρέφθη θυμός , ἀλλʼ ὑποβλήδην , οὕτως ἀγεννής “ φησί „ καὶ φόβου πλήρης πέφυκας ; οὕτω τοὺς φίλους ὑποπτεύεις ; ὁ μὲν λέων σοι συμφέροντα βουλεύσων μέλλων τʼ ἐγείρειν τῆς πάροιθε νωθείης ἔψαυσεν ὠτός , ὡς πατὴρ ἀποθνῄσκων · ἔμελλε γάρ σοι πᾶσαν ἐντολὴν δώσειν , ἀρχὴν τοσαύτην πῶς λαβοῦσα τηρήσεις · σὺ δʼ οὐχ ὑπέστης κνίσμα χειρὸς ἀρρώστου , βίῃ δʼ ἀποσπασθεῖσα μᾶλλον ἐτρώθης . καὶ νῦν ἐκεῖνος πλεῖον ἢ σὺ θυμοῦται · λίην ἄπιστον πειράσας σε καὶ κούφην βασιλῆά φησι τὸν λύκον καταστήσειν . οἴμοι πονηροῦ δεσπότου . τί ποιήσω ; ἅπασιν ἡμῖν αἰτίη κακῶν γίνῃ . ἀλλʼ ἐλθέ καὶ τὸ λοιπὸν ἴσθι γενναίη , μηδʼ ἐπτόησο , πρόβατον οἷον ἐκ ποίμνης . ὄμνυμι γάρ σοι φύλλα πάντα καὶ κρήνας , οὕτω γένοιτο σοὶ μόνῃ με δουλεύειν , ὡς οὐδὲν ὁ λέων ἐχθρός , ἀλλʼ ὑπʼ εὐνοίης τίθησι πάντων κυρίην σε τῶν ζῴων . “ τοιαῦτα κωτίλλουσα τὴν ἀχαιίνην ἔπεισεν ἐλθεῖν δὶς τὸν αὐτὸν εἰς ᾅδην . ἐπεὶ δὲ λόχμης εἰς μυχὸν κατεκλείσθη , λέων μὲν αὐτὸς εἶχε δαῖτα πανθοίνην , σάρκας λαφύσσων , μυελὸν ὀστέων πίνων καὶ σπλάγχνα δάπτων · ἡ δʼ ἀγωγὸς εἱστήκει πεινῶσα θήρης , καρδίην δὲ νεβρείην λάπτει πεσοῦσαν ἁρπάσασα λαθραίως , καὶ τοῦτο κέρδος εἶχεν ὧν ἐκεκμήκει . λέων δʼ ἕκαστον ἐγκάτων ἀριθμήσας , μόνην ἀπʼ ἄλλων καρδίην ἐπεζήτει , καὶ πᾶσαν εὐνήν , πάντα δʼ οἶκον ἠρεύνα . κερδὼ δʼ ἀπαιολῶσα τῆς ἀληθείης „ οὐκ εἶχε πάντως “ φησί · „ μὴ μάτην ζήτει . ποίην δʼ ἔμελλε καρδίην ἔχειν , ἥτις ἐκ δευτέρου λέοντος ἦλθεν εἰς οἴκους ; “
Lemmas: λέων νοσέω ἐν φάραγξ πετραῖος κεῖμαι νωθρός γυῖον γῆ ἐφαπλόω , φίλος δέ ἀλώπηξ ἔχω προσομιλέω . οὗτος ποτέ λέγω „ εἰ ἐθέλω ἐγώ σύ ζαύͅω — πεινέω γάρ ἔλαφος ὁ ὑπό ἄγριος πεύκη ἐκεῖνος ὁ ὑλήεις δρυμός οἰκέω , καί νῦν διώκω ἔλαφος οὐκέτι ἰσχύω · σύ δέ ἐάν ἐθέλω , χείρ εἰς ἐμός ἥκω λόγος θηρεύω σός μελίγλωσσος · “ ἀπέρχομαι κερδώ , ὁ δέ ὑπό ἄγριος ὕλη σκιρτάω εὑρίσκω μαλθακός ὑπέρ πόα . προσκυνέω δέ αὐτός πρῶτος , εἶτα καί χαίρω προσλέγω , χρηστός τε ἄγγελος λόγος ἥκω . „ ὁ λέων “ φάσκω „ οἶδα , εἰμί ἐγώ γείτων , ἔχω δέ φαῦλος , ἐγγύς εἰμί ὁ θνῄσκω . τίς οὖν μετά αὐτός θηρίον τυραννεύω , διασκοπέω · ὗς μέν εἰμί ἀγνώμων , ἄρκτος δέ νωθής , πάρδαλις δέ θυμώδης , τίγρις δέ ἀλαζών καί ὁ πᾶς ἐρημαῖος . ἔλαφος τυραννεύω ἄξιος κρίνω · γαύρη μέν εἶδος , πολύς δέ εἰς ἔτος ζῴω , κέρας δέ φοβερός πᾶς ἑρπετόν φύω , δένδρον ὅμοιος , οὐ ὁποῖος ὁ ταῦρος τίς σύ λέγω ὁ πολύς ; πλήν κυρόω , μέλλω τε ἀνάσσω θηρίον ὀρείφοιτος . τότε ἄν γίγνομαι ὁ ἀλώπηξ μνήμη , δέσποινα , ὁ σύ οὗτος πρῶτος λέγω . οὗτος ἔρχομαι . ἀλλά χαίρω , φίλος . σπεύδω πρός ὁ λέων , μή πάλιν ἐγώ ζητέω — χράω γάρ ἐγώ εἰς ἅπας σύμβουλος — · δοκέω δέ καί σύ , τέκνον , εἰ τις ὁ γραῖα κεφαλή ἀκούω . πρέπω σύ παρεδρεύω ἔρχομαι αὐτός καί πονέω θαρσύνω . ὁ μικρός πείθω ὁ ἐν ἔσχατος ὥρα · ψυχή δέ ἐν ὀφθαλμός ὁ τελευτάω . “ ὡς λέγω κερδώ . ὁ δέ ὁ νόος χαυνόω λόγος ποιητός , ἔρχομαι δέ εἰς κοῖλος σπήλυγξ θήρ , καί ὁ μέλλω οὐ οἶδα . λέων δέ ἀπό εὐνή ἄσκοπος ἐφορμάω ὄνυξ οὖς σπαράσσω ἀκραῖος , σπουδή διώκω · ὁ δέ φύζα δείλαιος θύρα κατιθύς ἄγω εἰς μέσος ὕλη . κερδώ δέ χείρ ἐπικροτέω ἀλλήλων , ἐπεί πόνος μάταιος ἐξαναλίσκω . ἐκεῖνος στενάζω ὁ στόμα βρύκω ( ὁμοῦ γάρ αὐτός λιμός ἔχω καί λύπη ) , πάλιν δέ κερδώ καθικετεύω φωνέω ἄλλος τις εὑρίσκω δεύτερος δόλος θήρα . ὁ δέ λέγω κινέω βυσσόθεν γνώμη · „ χαλεπός κελεύω , ἀλλά ὅμως ὑπουργέω . “ καί δή κατά ἴχνος ὡς σοφός κύων ἔρχομαι , πλέκω τέχνη καί πανουργία πᾶς , ἀεί δέ ἕκαστος ποιμήν ἐπερωτάω μή που τις ἔλαφος αἱματόω φεύγω . ὁ δέ ὡς τις ὁράω , δείκνυμι ἄν ὁδηγέω , ἕως ποτέ εὑρίσκω ἐν κατάσκιος χῶρος δρόμος ἀναψύχω . ὁ δέ ἀναίδεια ὀφρύς ἔχω καί μέτωπον ἵστημι . ἔλαφος δέ φρίξ ἐπέχω νῶτον καί κνήμη , χολή δέ ἐπιζέω καρδία , φημί δέ οὕτως · „ ἀλλά ὦ στύγημα , νῦν μέν οὐ χαίρω , ἐάν ἐγώ προσέρχομαι καί γρύζω τις τολμάω . ἄλλος ἀλωπεκίζω ὁ ἀπείρητος , ἄλλος δέ βασιλεύς αἱρετίζω καί ποιέω . “ ὁ δέ οὐ τρέπω θυμός , ἀλλά ὑποβλήδην , οὕτως ἀγεννής “ φημί „ καί φόβος πλήρης φύω ; οὕτως ὁ φίλος ὑποπτεύω ; ὁ μέν λέων σύ συμφέρω βουλεύω μέλλω τε ἐγείρω ὁ πάροιθε νώθεια ψαύω οὖς , ὡς πατήρ ἀποθνῄσκω · μέλλω γάρ σύ πᾶς ἐντολή δίδωμι , ἀρχή τοσοῦτος πῶς λαμβάνω τηρέω · σύ δέ οὐ ὑφίστημι κνίσμα χείρ ἄρρωστος , βία δέ ἀποσπάω μάλα τιτρώσκω . καί νῦν ἐκεῖνος πολύς ἤ σύ θυμόω · λίαν ἄπιστος πειράω σύ καί κοῦφος βασιλεύς φημί ὁ λύκος καθίστημι . οἴμοι πονηρός δεσπότης . τίς ποιέω ; ἅπας ἐγώ αἰτία κακός γίγνομαι . ἀλλά ἔρχομαι καί ὁ λοιπός οἶδα γενναῖος , μηδέ πτοέω , πρόβατον οἷος ἐκ ποίμνη . ὄμνυμι γάρ σύ φύλλον πᾶς καί κρήνη , οὕτως γίγνομαι σύ μόνος ἐγώ δουλεύω , ὡς οὐδείς ὁ λέων ἐχθρός , ἀλλά ὑπό εὔνοια τίθημι πᾶς κύριος σύ ὁ ζῷον . “ τοιοῦτος κωτίλλω ὁ ἀχαιίνη πείθω ἔρχομαι δίς ὁ αὐτός εἰς ᾅδης . ἐπεί δέ λόχμη εἰς μυχός κατακλείω , λέων μέν αὐτός ἔχω δαίς πάνθοινος , σάρκα λαφύσσω , μυελός ὀστέον πίνω καί σπλάγχνον δάπτω · ὁ δέ ἀγωγός ἵστημι πεινάω θήρα , καρδία δέ νέβρειος λάπτω πίπτω ἁρπάζω λαθραῖος , καί οὗτος κέρδος ἔχω ὅς κάμνω . λέων δέ ἕκαστος ἔγκατα ἀριθμέω , μόνος ἀπό ἄλλος καρδία ἐπιζητέω , καί πᾶς εὐνή , πᾶς δέ οἶκος ἐρευνάω . κερδώ δέ ἀπαιολάω ὁ ἀλήθεια „ οὐ ἔχω πάντως “ φημί · „ μή μάτην ζητέω . πόα δέ μέλλω καρδία ἔχω , ὅστις ἐκ δεύτερος λέων ἔρχομαι εἰς οἶκος ; “