valerius-apsines.ars-rhetorica 2.8
Ἄλλο θεώρημα . Εἰρήκαμεν ἐν τοῖς ἐξ ἀποβάσεως , τί δεῖ ποιεῖν τὸν κατήγορον · φέρε οὖν εἴπωμεν , τί δεῖ ποιεῖν τὸν φεύγοντα . ἐὰν τοίνυν ἐκβεβηκὸς τι ἄτοπον ὡμολογημένον , τὸ μὲν ἀνιαρὸν αὐτὸ εἶναι σύντρεχε , τὸ δὲ ἑξῆς ἀναίρει λέγων , ὡς οὐ δικαίως αὐτὸς φεύγει · οὐ γὰρ ἐπʼ ἐκείνοις αὐτὰ συνεβούλευσεν , οὐδʼ ἂν προσεδόκησεν , ὡς ἐπʼ ἐκείνου ὁ Φίλιππος ἔδωκεν αἵρεσιν τοῖς Ἀθηναίοις , πότερον βούλονται ὅπλοις ἢ λόγοις δικάζεσθαι ὁ Δημοσθένης συνεβούλευσε λόγοις , καὶ αὐτὸς εἰπὼν ἡττήθη καὶ κρίνεται . ὁρᾷς ὅτι ὡμολογημένον ἐστὶ κακὸν καὶ ἄτοπον τὸ περὶ τὴν ἧτταν · καὶ πάλιν ἐπʼ ἐκείνου · ἔγραψεν ὁ Ἀριστοκράτης τὸ περὶ τοῦ Χαριδήμου ψήφισμα , ἀποστάσης Χερρονήσου κρίνεται . κἀνταῦθα τὸ ἐκβὰν ὡμολογημένον ἐστὶν ἄτοπον . οὐκ ἄτοπον οὖν εἰπεῖν , τὸ μὲν οὖν ὑμᾶς ἐπὶ τοῖς συμβεβηκόσιν ἀγανακτεῖν , οὐδὲν ἀπεικός · οὐ μὴν χρὴ τούτων εἰς ἐμὲ τὴν αἰτίαν ἔχειν , ὃς οὐκ ἐπὶ τούτοις εἰσήνεγκα τὸν νόμον . καὶ ὅλως ἐπὶ πάντων ἁρμόσει τῶν τοιούτων . ἐπὶ δὲ τῶν κατηγόρων ἐξ ἀποβάσεως ἁρμόσει μέν σοι καὶ τὰ προειρημένα θεωρήματα , οὐχ ἥκιστα δὲ κἀκεῖνο · εἰ μὲν ἐξαρκεῖ 2 τὸ ἀλγεῖν ἐπὶ τοῖς συμβεβηκόσιν , οὐκ ἄξιον μέν , φέρειν δʼ οὕτως ἀνάγκη . εἰ δὲ καὶ τιμωρίαν χρὴ λαβεῖν . ὁπόταν δὲ κρίνειν τινὰ μέλλῃς μεταβολῆς καιροῦ βελτίονος γενομένης , ἧς πρότερον μὴ οὔσης οὐκ ἠδύνασο κρίνειν , ἁρμόσει σοι λέγειν , ἐπειδὴ καλῶς ποιοῦντες οἱ θεοὶ δεδώκασιν ἡμῖν καιρόν , οἷον μάλιστα ηὐχόμεθα ἢ οὕτως , πάλαι δυσχεραίνων τοῖς συμβεβηκόσι καὶ τετολμημένοις ὑπὸ τούτου , νῦν ἐπειδὴ καιροῦ ἐλαβόμην ὡς ἐπʼ ἐκείνου ὁ Ἰσμηνίας ἐπαυλήσας ταῖς Θήβαις κρίνεται μετὰ τὸν Ἀλεξάνδρου θανάτου , καὶ πάλιν ὁ Πύθων μετὰ τὴν Φιλίππου τελευτὴν κρίνεται τῶν εἰς τοὺς Ἕλληνας ἀδικημάτων . καὶ ἐκ τοῦ ἀπολογουμένου βιάσῃ λέγων συνήδεσθαι καὶ αὐτὸς ἐν τῷ παρόντι καιρῷ , ἵνα εἰ καί τις ἦν πρότερον διαβολὴ ταύτην ἐξέλῃς . ὁπόταν δέ σε λυπῇ τι ἢ ἀπὸ καιροῦ χαλεποῦ ἢ ἀπὸ δυνάμεως ἐχθρῶν ἀπὸ κέρδους δοκοῦντος ὑπὸ τῶν ἐναντίων προτείνεσθαι , τοῦτο αὐτὸ προαναίρει καὶ προθεράπευε λέγων τἀναντία ὑπειληφέναι περὶ τῶν ἀκουόντων ἢ ὥς τινες οἴονται . ἢ οὕτως ἐξ ἀτόπου προτάσεως · εἰ μὲν ἑώρων παραπλησίως ὑμᾶς διακειμένους τούτοις , οἷον τοῦ μὲν ἀπὸ καιροῦ φοβεροῦ καὶ δυνάμεως ἐχθρῶν ἐκεῖνο , ὡς ἐπὶ τῶν Θετταλῶν , οἷς ἐπαπειλεῖ βασιλεὺς ἐπαφεῖναι τὸν Πηνειόν . ἀπὸ δὲ τοῦ κέρδους , ὡς ἐκεῖνο , Αἰσχίνης προῖκα ἐκόμισε σῖτον παρὰ τοῦ Φιλίππου πεμφθεὶς πρὸς Κερσοβλέπτην , καὶ κρίνεται . ἐξ ἀπολογίας . ὁπόταν δέ τι εὖ πεποιηκέναι φάσκοντες ἔτι καὶ κρινώμεθα , ἁρμόσει τὸ ἐκ βαρύτητος οὕτως · ᾤμην μὲν ἔγωγε καὶ ἐπαίνων τεύξεσθαι . ἢ οὕτως · οὐκ ἄν προσεδόκησα τοιοῦτον ἀπαντήσειν τέλος , οἷον μετὰ νίκην τις κρινόμενος χρήσεται τούτῳ , ὡς ἐπʼ ἐκείνου · στρατηγὸς καθελών μέρος τι τοῦ τείχους ἐξελθών ἐνίκησε , καὶ κρίνεται . ἐκ δὲ τοῦ κατηγόρου 2 αὐτῷ τούτῳ συμπλεκόμεθα λέγοντες , οὐκ ἔστι χαλεπώτερον οὐδέν , ἢ ὅταν τις τὰ μέγιστα ἠδικηκὼς ἔτι καὶ φιλοτιμῆται τοῖς πραχθεῖσιν .
Lemmas: ἄλλος θεώρημα . λέγω ἐν ὁ ἐκ ἀπόβασις , τίς δέω ποιέω ὁ κατήγορος · φέρω οὖν λέγω , τίς δέω ποιέω ὁ φεύγω . ἐάν τοίνυν ἐκβαίνω τις ἄτοπος ὁμολογέω , ὁ μέν ἀνιαρός αὐτός εἰμί συντρέχω , ὁ δέ ἑξῆς ἀναιρέω λέγω , ὡς οὐ δίκαιος αὐτός φεύγω · οὐ γάρ ἐπί ἐκεῖνος αὐτός συμβουλεύω , οὐδέ ἄν προσδοκέω , ὡς ἐπί ἐκεῖνος ὁ Φίλιππος δίδωμι αἵρεσις ὁ Ἀθηναῖος , πότερος βούλομαι ὅπλον ἤ λόγος δικάζω ὁ Δημοσθένης συμβουλεύω λόγος , καί αὐτός λέγω ἡσσάομαι καί κρίνω . ὁράω ὅτι ὁμολογέω εἰμί κακός καί ἄτοπος ὁ περί ὁ ἧσσα · καί πάλιν ἐπί ἐκεῖνος · γράφω ὁ Ἀριστοκράτης ὁ περί ὁ Χαρίδημος ψήφισμα , ἀφίστημι Χερρόνησος κρίνω . ἐνταῦθα ὁ ἐκβαίνω ὁμολογέω εἰμί ἄτοπος . οὐ ἄτοπος οὖν λέγω , ὁ μέν οὖν σύ ἐπί ὁ συμβαίνω ἀγανακτέω , οὐδείς ἀφίημι · οὐ μήν χρή οὗτος εἰς ἐγώ ὁ αἰτία ἔχω , ὅς οὐ ἐπί οὗτος εἰσφέρω ὁ νόμος . καί ὅλος ἐπί πᾶς ἁρμόζω ὁ τοιοῦτος . ἐπί δέ ὁ κατήγορος ἐκ ἀπόβασις ἁρμόζω μέν σύ καί ὁ προλέγω θεώρημα , οὐ ἦκα δέ ἐκεῖνος · εἰ μέν ἐξαρκέω 2 ὁ ἀλγέω ἐπί ὁ συμβαίνω , οὐ ἄξιος μέν , φέρω δέ οὕτως ἀνάγκη . εἰ δέ καί τιμωρία χρή λαμβάνω . ὁπόταν δέ κρίνω τις μέλλω μεταβολή καιρός ἀγαθός γίγνομαι , ὅς πρότερος μή εἰμί οὐ ἐδύναμαι κρίνω , ἁρμόζω σύ λέγω , ἐπειδή καλός ποιέω ὁ θεός δίδωμι ἐγώ καιρός , οἷος μάλα εὔχομαι ἤ οὕτως , πάλαι δυσχεραίνω ὁ συμβαίνω καί τολμάω ὑπό οὗτος , νῦν ἐπειδή καιρός λαμβάνω ὡς ἐπί ἐκεῖνος ὁ Ἰσμηνίας ἐπαυλέω ὁ Θῆβαι κρίνω μετά ὁ Ἀλέξανδρος θάνατος , καί πάλιν ὁ Πύθων μετά ὁ Φίλιππος τελευτή κρίνω ὁ εἰς ὁ Ἕλλην ἀδίκημα . καί ἐκ ὁ ἀπολογέομαι βιάζω λέγω συνήδομαι καί αὐτός ἐν ὁ πάρειμι καιρός , ἵνα εἰ καί τις εἰμί πρότερος διαβολή οὗτος ἐξαιρέω . ὁπόταν δέ σύ λυπέω τις ἤ ἀπό καιρός χαλεπός ἤ ἀπό δύναμις ἐχθρός ἀπό κέρδος δοκέω ὑπό ὁ ἐναντίος προτείνω , οὗτος αὐτός προαναιρέω καί προθεραπεύω λέγω ἐναντίος ὑπολαμβάνω περί ὁ ἀκούω ἤ ὡς τις οἴομαι . ἤ οὕτως ἐκ ἄτοπος πρότασις · εἰ μέν ὁράω παραπλήσιος σύ διάκειμαι οὗτος , οἷος ὁ μέν ἀπό καιρός φοβερός καί δύναμις ἐχθρός ἐκεῖνος , ὡς ἐπί ὁ Θεσσαλός , ὅς ἐπαπειλέω βασιλεύς ἐπαφίημι ὁ Πηνειός . ἀπό δέ ὁ κέρδος , ὡς ἐκεῖνος , Αἰσχίνης προίξ κομίζω σῖτος παρά ὁ Φίλιππος πέμπω πρός Κερσοβλέπτης , καί κρίνω . ἐκ ἀπολογία . ὁπόταν δέ τις εὖ ποιέω φάσκω ἔτι καί κρίνω , ἁρμόζω ὁ ἐκ βαρύτης οὕτως · οἴομαι μέν ἐγώ καί ἔπαινος τυγχάνω . ἤ οὕτως · οὐ ἄν προσδοκέω τοιοῦτος ἀπαντάω τέλος , οἷος μετά νίκη τις κρίνω χράω οὗτος , ὡς ἐπί ἐκεῖνος · στρατηγός καθαιρέω μέρος τις ὁ τεῖχος ἐξέρχομαι νικάω , καί κρίνω . ἐκ δέ ὁ κατήγορος 2 αὐτός οὗτος συμπλέκω λέγω , οὐ εἰμί χαλεπός οὐδείς , ἤ ὅταν τις ὁ μέγας ἀδικέω ἔτι καί φιλοτιμέομαι ὁ πράσσω .