valerius-apsines.ars-rhetorica 6.6
Ἐνίοτε δὲ καὶ δύο ἀντιθέσεις κατὰ ταὐτὸ συνάπτοντες εἰσάγομεν , χωρὶς δὲ ἑκατέραν λύομεν . ἔστι μὲν καὶ παρὰ τοῖς ἀρχαίοις παραδείγματα , ἔστι δὲ καὶ παρ ἡμῖν ὡς ἐν ἐκείνῳ τῷ ζητήματι · τὸν προδότην ἔδει δεδέσθαι παρὰ τῶ στρατηγῷ , ἔστʼ ἂν εἴπῃ τοὺς ἄλλους · στρατηγὸς ἁλοὺς προδοσίας ἐδέθη παρὰ τῷ συστρατήγῳ , ὁ δὲ ἀπέκτεινεν αὐτὸν ὡς ἐπʼ αἰτίᾳ μοιχείας , καὶ κρίνεται συνειδότος . μετὰ γὰρ τὰς πρώτας ἀντιθέσεις ἔτι κἀκείνας τεθείκαμεν συμπλέξαντες · φησὶ γὰρ ὅτι καὶ αὐτὰ μὲν διʼ ἑαυτῶν φωρᾶται . περὶ δὲ τοῦ καὶ ἄλλως ἐγγενέσθαι διαφθεῖραι τὸν ἄνθρωπον αὐτῷ , εἰ τὴν ἐξ αὐτοῦ μήνυσιν ὑφεωρᾶτο , καὶ οὐκ ἂν ἐξὸν ἀκινδύνως τοῦτο πρᾶξαι μετὰ τῆς μεγίστης ζημίας προείλετο τοῖς τούτου προσθεῖναι τὴν γυναῖκα · τοῦτο εἰσῆκται μὲν ὡς μία ἀντίθεσις , τὸ δʼ ὡς ἀληθῶς εἰσὶ δύο , μία μὲν ἀπὸ τῆς βουλήσεως , ὅτι οὐκ εἰκὸς ἦν προσαπολέσαι με ἑλέσθαι γυναῖκα καὶ ὀνείδει περιβαλεῖν , εἰ μὴ ταῖς ἀληθείαις μεμοίχευτο , ἑτέρα δὲ ἀπὸ τῆς μεταλήψεως · εἰ καὶ ἄλλοι τρόποι ἦσαν ἀναιρέσεως , εἰ ἐβουλόμην ἀνελεῖν τὸν ἄνθρωπον . ὁ δὲ τὰς δύο συνάψας εἰσήγαγε . γνῴης δʼ ἂν ὡς ἀληθῆ λέγω καὶ ὄντως δύο εἰσὶν ἀντιθέσεις , καὶ ἀπʼ αὐτῶν τῶν λύσεων . διαφόρους γὰρ πρὸς ἑκατέραν ἠνέγκαμεν λύσεις , ὡς καὶ τῷ σχήματι ἐπεσημήναμεν εἰπόντες , πρῶτον μέν , ἵνα πρὸς τοῦτο ἀποκρινώμεθα , δεύτερον δέ τοῦτο οὐκ ἂν εἴπομεν , εἰ μὴ ᾔδειμεν καὶ 6 αὐτοὶ δύο ἀντιθέσεις τεθεικότες . γίνεται δὲ τοῦτο καὶ συνάπτεται ἀντίθεσις ἀντιθέσει , ὅταν ἢ μίαν ἔχωμεν λύσιν θεῖναι , καὶ ἔστι τοῦτο ἄκρας δυνάμεως δεῖγμα , ἢ ὅταν ἕπωνται ἀλλήλαις αἱ ἀντιθέσεις καὶ συνᾴδωσιν , ὡς μίαν εἶναι δοκεῖν . ὅταν δὲ τοῦτο ποιήσῃς καὶ μέλλῃς διαφόρους πρὸς ἑκατέραν τιθέναι λύσεις , ἐπιμελητέον σοι καὶ τῶν σχημάτων σαφῶν καὶ εὐκρινῶν , ὡς μὴ σύγχυσιν εἶναι , ἀλλὰ τοῦ ἑνὸς εὐκρινῶς ἀποδειχθέντος οὕτως ἐπὶ τὸ ἕτερον μεταβῆναι .
Lemmas: ἐνίοτε δέ καί δύο ἀντίθεσις κατά αὐτός συνάπτω εἰσάγω , χωρίς δέ ἑκάτερος λύω . εἰμί μέν καί παρά ὁ ἀρχαῖος παράδειγμα , εἰμί δέ καί παρά ἐγώ ὡς ἐν ἐκεῖνος ὁ ζήτημα · ὁ προδότης δέω δέω παρά ὁ στρατηγός , ἔστε ἄν λέγω ὁ ἄλλος · στρατηγός ἁλίσκομαι προδοσία δέω παρά ὁ συστράτηγος , ὁ δέ ἀποκτείνω αὐτός ὡς ἐπί αἰτία μοιχεία , καί κρίνω σύνοιδα . μετά γάρ ὁ πρῶτος ἀντίθεσις ἔτι ἐκεῖνος τίθημι συμπλέκω · φημί γάρ ὅτι καί αὐτός μέν διά ἑαυτοῦ φωράω . περί δέ ὁ καί ἄλλος ἐγγίγνομαι διαφθείρω ὁ ἄνθρωπος αὐτός , εἰ ὁ ἐκ αὐτός μήνυσις ὑφοράω , καί οὐ ἄν ἔξεστι ἀκίνδυνος οὗτος πράσσω μετά ὁ μέγας ζημία προαιρέω ὁ οὗτος προστίθημι ὁ γυνή · οὗτος εἰσάγω μέν ὡς εἷς ἀντίθεσις , ὁ δέ ὡς ἀληθής εἰμί δύο , εἷς μέν ἀπό ὁ βούλησις , ὅτι οὐ ἔοικα εἰμί προσαπόλλυμι ἐγώ αἱρέω γυνή καί ὄνειδος περιβάλλω , εἰ μή ὁ ἀλήθεια μοιχεύω , ἕτερος δέ ἀπό ὁ μετάληψις · εἰ καί ἄλλος τρόπος εἰμί ἀναίρεσις , εἰ βούλομαι ἀναιρέω ὁ ἄνθρωπος . ὁ δέ ὁ δύο συνάπτω εἰσάγω . γνάω δέ ἄν ὡς ἀληθής λέγω καί ὄντως δύο εἰμί ἀντίθεσις , καί ἀπό αὐτός ὁ λύσις . διάφορος γάρ πρός ἑκάτερος φέρω λύσις , ὡς καί ὁ σχῆμα ἐπισημαίνω λέγω , πρῶτος μέν , ἵνα πρός οὗτος ἀποκρίνω , δεύτερος δέ οὗτος οὐ ἄν λέγω , εἰ μή οἶδα καί 6 αὐτός δύο ἀντίθεσις τίθημι . γίγνομαι δέ οὗτος καί συνάπτω ἀντίθεσις ἀντίθεσις , ὅταν ἤ εἷς ἔχω λύσις τίθημι , καί εἰμί οὗτος ἄκρος δύναμις δεῖγμα , ἤ ὅταν ἕπομαι ἀλλήλων ὁ ἀντίθεσις καί συνᾴδω , ὡς εἷς εἰμί δοκέω . ὅταν δέ οὗτος ποιέω καί μέλλω διάφορος πρός ἑκάτερος τίθημι λύσις , ἐπιμέλω σύ καί ὁ σχῆμα σαφής καί εὐκρινής , ὡς μή σύγχυσις εἰμί , ἀλλά ὁ εἷς εὐκρινής ἀποδείκνυμι οὕτως ἐπί ὁ ἕτερος μεταβαίνω .