timaeus.testimonia 1.68
Ἀλλ’ ὅμως οὐκ ὤκνησα καὶ λέγειν καὶ γράφειν , ὅτι τὴν ὑπ’ Ἀριστοτέλους παραδιδομένην ἱστορίαν περὶ τῆς ἀποικίας ἀληθινωτέραν ειναι συμβαίνει τῆς ὑπὸ τιμαίου λεγομένης . Σύνοιδα γὰρ τοῖς ἀνθρώποις ὁμολογοῦσιν , ὅτι παραδόσιμος αὐτοῖς ἐστιν αὕτη περὶ τῆς ἀποικίας ἡ φήμη παρὰ πατέρων , ἣν Ἀριστοτέλης εἴρνκεν , οὐ Τίμαιος . ( Sequuntur argumenta Polybii ) . — Ἐκ τούτων ἄν τις συλλογιζόμενος Ἀριστοτέλει πρόσχοι μᾶλλον ἢΤιμαίῳ · καὶ μὴν τὸ συνεχὲς τούτῳ τελέως ἄτοπον · τὸ γὰρ ὑπολαμβάνειν , καθάπερ ἐκεῖνος ὑποδείκνυσι , ὡς οὐκ εἰκὸς ἦν τοὺς οἰκέτας τῶν Λακεδαιμονίων συμμαχησάντων τὴν τῶν κυρίων εὔνοιαν ἀναφέρειν πρὸς τοὺς ἐκείνων φίλους , εὔηθες · οὐ γὰρ μόνον τὰς εὐνοίας , ἀλλὰ καὶ τὰς ξενίας καὶ τὰς συγγενείας τῶν δεσποτῶν οἱ δουλεύσαντες , ὅταν εὐτυχήσωσι παραδόξως καὶ χρόνος ἐπιγένηται , πειρῶνται προσποιεῖσθαι καὶ συνανανεοῦσθαι τῶν κατὰ φύσιν ἀναγκαίων μᾶλλον , αὐτὸ τοῦτο σπουδάζοντες , τὴν προγεγενημένην περὶ αὐτοὺς ἐλάττωσιν καὶ τὴν ἀδοξίαν ἐξαλείφειν , τῷ βουλεύεσθαι τῶν δεσποτῶν ἀπόγονοι μᾶλλον ἐπιφανῆναι ἤπερ ἀπελεύθεροι . Σκεψώμεθα δὴ καὶ τὴν αὐτοῦ τοῦ τιμαίου προαίρεσιν , καὶ τὰς ἀποφάσεις συγκρίνωμεν ἐκ παραθέσεως , ἃς πεποίηται περὶ τῆς αὐτῆς ἀποικίας · ἵνα γνῶμεν , πότερος ἄξιος ἔσται τῆς τοιαύτης κατηγορίας . Φησὶ τοιγαροῦν κατὰ τὴν αὐτὴν βίβλον οὐκέτι κατὰ τὸν αὐτὸν εἰκότα λόγον χρώμενος τοῖς ἐλέγχοις , ἀλλ’ ἀληθινῶς αὐτὸς ἐπιβαλὼν εἰς τοὺς κατὰ τὴν Ἑλλάδα Λοκροὺς , ἐξετάζειν τὰ περὶ τῆς ἀποικίας · τοὺς δὲ , πρῶτον μὲν , ἐπιδεικνύειν αὐτῷ συνθήκας ἐγγράπτους , ἔτι καὶ νῦν διαμενούσας πρὸς τοὺς ἐξαπεσταλμένους , αἷς ὑποεγράφθαι τὴν ἀρχὴν τοιαύτην · « ὡς γονεῦσι πρὸς τέκνα . » Πρὸς δὲ τούτοις εἶναι δόγματα , καθ’ ἃ πολιτείαν ὑπάρχειν ἑκατέροις παρ’ ἑατέροις . Καθόλου δὲ , ἀκούοντας τὴν Ἀριστοτέλους ἐξήγγσιν περὶ τῆς ἀποικίας , θαυμάζειν τὴν ἰταμότητα τοῦ συγγραφέως . Μεταβὰς δὲ πάλιν ἐπὶ τοὺς ἐν Ἰταλίᾳ Λοκροὺς , εὑρίσκειν ἀκολούθους καὶ τοὺς νόμους , φησὶ , τοὺς παρ’ αὐτοῖς , καὶ τοὺς ἐθισμοὺς , οὐ τῇ τῶν οἰκετῶν ῥᾳδουργίᾳ , τῇ δὲ τῶν ἐλευθέρων ἀποικίᾳ . Πάντως γὰρ καὶ τοῖς ἀνδραποδισταῖς ἐπιτίμια τετάχθαι παρ’ αὐτοῖς , ὁμοίως τοῖς μοιχοῖς , τοῖς δραπέταις · ὧς οὐδὲν ἂν ὑπάρχειν , εἰ συνῄδεισαν αὑτοῖς ἐκ τοιούτων πεφυκόσι . Πρῶτον δὴ διαπορήσαι τις ἂν , πρὸς τίνας τῶν Λοκρῶν παραγενόμενος ἐπυνθάνετο περὶ τούτων . Εἰ μὲν γὰρ συνέβαινε , καθάπερ τοὺς ἐν Ἰταλία Λοκροὺς , μίαν πόλιν ἔχειν οὕτω καὶ τοὺς κατὰ τὴν Ἑλλάδα , τυχὸν οὐκ ἔδει διαπορεῖν , ἀλλ’ ἦν ἂν εὐθεώρητον . Ἐπεὶ δὲ δύο ἔθνη Λοκρῶν ἐστι , πρὸς ποτέρους ἦλοε καὶ πρὸς ποίας πόλεις τῶν ἑτέρων , καὶ παρὰ τίσιν εὗρε τὰς συνθήκας ἀναγεγραμμένας ; οὐδὲν γὰρ ἡμῖν διασαφεῖται τούτων . Καίτοι διότι τοῦτ’ ἴδιόν ἐστι Τιμαίου , καὶ ταύτῃ παρημίλληται τοὺς ἄλλους συγγραφέας καὶ καθόλου τῇδέ πῃ * τῆς ἀποδοχῆς ( λέγω δὲ κατὰ τὴν ἐν τοῖς χρόνοις καὶ ταὶς ἀναγραφαῖς ἐπίφασιν τῆς ἀκριβείας , καὶ τὴν περὶ τοῦτο τὸ μέρος ἐπιμέλειαν ) , δοκῶ , πάντες γινώσκομεν . Διὸ καὶ θαυμάζειν ἐστὶν ἄξιον , πῶς οὔτε τὸ τῆς πόλεως ὄνομα , παρ’ οἷς εὗρεν , οὔτε τόπον , ἐν ᾧ συμβαίνει τὴν συνθήκνη ἀναγεγράφθαι , διεσάφησεν ἡμῖν , οὔτε τοὺς ἄρχοντας τοὺς δείξαντας αὐτῷ τὴν ἀναγραφὴν , καὶ πρὸς οὓς ἐποιεῖτο τὸν λόγον · ἴνα μηδενὶ διαπορεῖν ἐξῇ , ἀλλ’ ὡρισμένου τοῦ τόπου καὶ τῆς πόλεως ἐνῇ τοῖς ἀμφισβητοῦσιν εὑρεῖν τὴν ἀκρίβειαν . Ὁ δὲ πάντα ταῦτα παραλελοιπὼς , δῆλός ἐστι συνειδὼς αὐτῷ κατὰ πρόθεσιν ἐψευσμένῳ . Διότι γὰρ , τῶν τοιούτων ἐπιλαβόμενος , οὐδὲν ἂν παρέλειπε Τίμαιος , ἀλλ’ ἀπρὶξ τὸ δὴ λεγόμενον ἀμφοῖν τοῖν χεροῖν ἐπέφυ , προφανὲς ἐκ τούτων . Ὁ γὰρ πρὸς τὴν Ἐχεκράτους πίστιν ἀπερεισάμενοσ ἐπ’ ὀνόματος , πρὸς ὅν φησι περὶ τῶν ἐν Ἰταλίᾳ Λοκρῶν ποιήσασθαι τοὺς λόγους , καὶ παρ’ οὗ πυθέσθαι περὶ τούτων · καὶ προσεξειργασμένος , ἵνα μὴ φανῇ τοῦ τυχόντος ἀκηκοὺς , ὅτι συνέβαινε τὸν τούτου πατέρα πρεσβείας κατηζιῶσθαι πρότερον ὑπ[ο Διονυσίου · ἦπου γ’ ἂν οὗτος , δημοσίας ἀναγραφῆς ἐπιλαβόμενος , ἢ παραδοσίμου στήλης , παρεσιώπησεν ; Καὶ μὴν ὁ τὰς ὀπισθοδόμους στήλας , καὶ τὰς ἐν ταῖς φλιαῖς τῶν νεῶν προξενίας ἐξευρηκὼς , Τίμαιός ἐστιν · ὃν οὔθ’ ὑπάρχον τι τῶν τοιούτων ἀγνοεῖν , οὔθ’ εὑρόντα παραλιπεῖν πιστευτέον , οὔτε ψευσαμένῳ συγγνώμην δοτέον οὐδαμῶς . Πικρὸς γὰρ γεγονὼς καὶ ἀπαραίτητος ἐπιτιμητὴς τῶν πέλας , εἰκότως ἂν καὶ ὑπὸ τῶν πλησίον αὐτὸς ἀπαραιτήτου τυγχάνοι κατηγορίας . Οὐ μὴν ἀλλὰ προφανῶς ἐν τούτοις ἐψευσμένος , μεταβὰς ἐπὶ τοὺς ἐν Ἰταλίᾳ Λοχροὺς , πρῶτον μὲν φησὶ , τήν τε πολιτείαν καὶ τὰ λοιπὰ φιλάνθρωπα τοῖς Λοκροῖς ἀμφοτέροις ** Ἀριστοτέλη καὶ Θεόφραστον κατεψεῦσθαι τῆς πόλεως . Ἐγὼ δ’ οὐκ ἀγνοῶ μὲν , ὅτι καὶ ταύτῃ τῆς πραγματείας ἀναγκασθήσομαι παρεκβαίνειν , διοριζόμενος καὶ διαβεβαιούμενος περὶ τούτων
Lemmas: ἀλλά ὅμως οὐ ὀκνέω καί λέγω καί γράφω , ὅτι ὁ ὑπό Ἀριστοτέλης παραδίδωμι ἱστορία περί ὁ ἀποικία ἀληθινός εἰμί συμβαίνω ὁ ὑπό τίμαιος λέγω . σύνοιδα γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁμολογέω , ὅτι παραδόσιμος αὐτός εἰμί οὗτος περί ὁ ἀποικία ὁ φήμη παρά πατήρ , ὅς Ἀριστοτέλης εἴρω , οὖον Τίμαιος . ( Sequuntur argumenta Polybii ) . — ἐκ οὗτος ἄν τις συλλογίζομαι Ἀριστοτέλης προέχω μᾶλλον ητιμαιος · καί μήv ὁ συνεχής οὗτος τέλειος ἄτοπος · ὁ γάρ ὑπολαμβάνω , καθάπερ ἐκεῖνος ὑποδείκνυμι , ὡς οὐ εἰκός εἰμί ὁ οἰκέτης ὁ Λακεδαιμόνιος συμμαχέω ὁ ὁ κύριος εὔνοια ἀναφέρω πρός ὁ ἐκεῖνος φίλος , εὐήθης · οὖον γάρ μόνος ὁ εὔνοια , ἀλλά καί ὁ Ξενίας καί ὁ συγγένεια ὁ δεσπότης ὁ δουλεύω , ὅταν εὐτυχέω παράδοξος καί χρόνος ἐπιγίγνομαι , πειράω προσποιέω καί συνανανεόομαι ὁ κατά φύσις ἀναγκαῖος μᾶλλον , αὐτός οὗτος σπουδάζω , ὁ προγίγνομαι περί αὐτός ἐλάττωσις καί ὁ ἀδοξία ἐξαλείφω , ὁ βουλεύω ὁ δεσπότης ἀπόγονος μᾶλλον ἐπιφαίνω ἤ2 ἀπελεύθερος . σκέπτομαι δή καί ὁ αὐτός ὁ τίμαιος προαίρεσις , καί ὁ ἀπόφασις συγκρίνω ἐκ παράθεσις , ὅς ποιέω περί ὁ αὐτός ἀποικία · ἵνα γιγνώσκω , πότερος ἄξιος εἰμί ὁ τοιοῦτος κατηγορία . φημί τοιγάρ κατά ὁ αὐτός Βίβλος οὐκέτι κατά ὁ αὐτός εἰκός λόγος χράω ὁ ἐλέγχω , ἀλλά ἀληθινός αὐτός ἐπιβάλλω εἰς ὁ κατά ὁ Ἑλλάς Λοκροί , ἐξετάζω ὁ περί ὁ ἀποικία · ὁ δέ , πρῶτος μέν , ἐπιδείκνυμι αὐτός συνθήκη ἔγγραπτος , ἔτι καί νῦν διαμένω πρός ὁ ἐξαποστέλλω , ὅς ὑπογράφω ὁ ἀρχή τοιοῦτος · « ὡς γονεύς πρός τέκνον . » πρός δέ οὗτος εἰμί δόγμα , κατά ὁ πολιτεία ὑπάρχω ἑκάτερος παρά ἕτερος . Κάθολος δέ , ἀκούω ὁ Ἀριστοτέλης ἐξάγω περί ὁ ἀποικία , θαυμάζω ὁ ἰταμότης ὁ συγγραφεύς . μεταβαίνω δέ πάλιν ἐπί ὁ ἐν Ἰταλία Λοκροί , εὑρίσκω ἀκόλουθος καί ὁ νόμος , φημί , ὁ παρά αὐτός , καί ὁ ἐθισμός , οὖον ὁ ὁ οἰκέτης ῥᾳδουργίᾳ , ὁ δέ ὁ ἐλεύθερος ἀποικία . πάντως γάρ καί ὁ ἀνδραποδιστής ἐπιτίμιον τάσσω παρά αὐτός , ὁμοίως ὁ μοιχός , ὁ δραπέτης · ὅς οὐδείς εἄν ὑπάρχω , εἰμί σύνοιδα ἑαυτοῦ ἐκ τοιοῦτος φύω . Πρῶτος δή διαπορέω τις εἄν , πρός τίς ὁ Λοκρός παραγίγνομαι πυνθάνομαι περί οὗτος . εἰμί μέν γάρ συμβαίνω , καθάπερ ὁ ἐν Ἰταλία Λοκροί , εἷς πόλις ἔχω οὗτος καί ὁ κατά ὁ Ἑλλάς , τυγχάνω οὐ ἐσθίω διαπορέω , ἀλλά εἰμί εἄν εὐθεώρητος . ἐπεί δέ δύο ἔθνος Λοκρός εἰμί , πρός πότερος ἡλόω καί πρός Ποίας πόλις ὁ ἕτερος , καί παρά τίσις εὑρίσκω ὁ συνθήκη ἀναγράφω ; οὐδείς γάρ ἐγώ διασαφέω οὗτος . καίτοι διότι οὗτος ἴδιος εἰμί Τίμαιος , καί οὗτος παραμιλλάομαι ὁ ἄλλος συγγραφεύς καί καθόλου τῇδε πῃ * ὁ ἀποδοχή ( λέγω δέ κατά ὁ ἐν ὁ χρόνος καί ὅς ἀναγραφή ἐπίφασις ὁ ἀκρίβεια , καί ὁ περί οὗτος ὁ μέρος ἐπιμέλεια ) , δοκέω , πᾶς γιγνώσκω . Διὸ καί θαυμάζω εἰμί ἄξιος , πῶς οὔτε ὁ ὁ πόλις ὄνομα , παρά ὅς εὑρίσκω , οὔτε τόπος , ἐν ὅς συμβαίνω ὁ συνθήκη ἀναγράφω , διασαφέω ἐγώ , οὔτε ὁ ἄρχω ὁ δείκνυμι αὐτός ὁ ἀναγραφή , καί πρός ὅς ποιέω ὁ λόγος · ἵνα μηδείς διαπορέω ἔξεστι , ἀλλά ὁρίζω ὁ τόπος καί ὁ πόλις ἔνειμι ὁ ἀμφισβητέω εὑρίσκω ὁ ἀκρίβεια . ὁ δέ πᾶς οὗτος παραλείπω , δῆλος εἰμί σύνοιδα αὐτός κατά πρόθεσις ψεύδω . διότι γάρ , ὁ τοιοῦτος ἐπιλαμβάνω , οὐδείς εἄν παραλείπω Τίμαιος , ἀλλά ἀπρίξ ὁ δή λέγω ἄμφω ὁ χείρ ἐπιφύω , προφανής ἐκ οὗτος . ὁ γάρ πρός ὁ Ἐχεκράτης πίστις ἀπερείδω ἐπί ὄνομα , πρός ὅς φημί περί ὁ ἐν Ἰταλία Λοκρός ποιέω ὁ λόγος , καί παρά ὅς πυνθάνομαι περί οὗτος · καί προσεξεργάζομαι , ἵνα μή φαίνω ὁ τυγχάνω ἀκηκοὺς , ὅτι συμβαίνω ὁ οὗτος πατήρ πρέσβυς κατηζιῶσθαι πρότερος ὑπο Διονύσιος · ἦπου γε εἄν οὗτος , δημόσιος ἀναγραφή ἐπιλαμβάνω , ἢ παραδόσιμος στήλη , παρασιωπάω ; καί μήv ὁ ὁ ὀπισθόδομος στήλη , καί ὁ ἐν ὁ φλιά ὁ νέος προξενία ἐξευρίσκω , Τίμαιος εἰμί · ὅς οὔτε ὑπάρχω τίς ὁ τοιοῦτος ἀγνοέω , οὔτε εὑρίσκω παραλείπω πιστευτέον , οὔτε ψεύδω συγγνώμη δοτέος οὐδαμῶς . πικρός γάρ γίγνομαι καί ἀπαραίτητος ἐπιτιμητής ὁ πέλας , εἰκότως εἄν καί ὑπό ὁ πλησίος αὐτός ἀπαραίτητος τυγχάνω κατηγορία . οὖον μήv ἀλλά προφανῶς ἐν οὗτος ψεύδω , μεταβαίνω ἐπί ὁ ἐν Ἰταλία Λοκροί , πρῶτος μέν φημί , ὁ τε πολιτεία καί ὁ λοιπάς φιλάνθρωπον ὁ Λοκρός ἀμφότερος ** Ἀριστοτέλης καί Θεόφραστος καταψεύδομαι ὁ πόλις . ἐγώ δέ οὐ ἀγνοέω μέν , ὅτι καί οὗτος ὁ πραγματεία ἀναγκάζω παρεκβαίνω , διορίζω καί διαβεβαιόω περί οὗτος