theophylactus-simocatta.historiae 7.46
7.17.32 ἡμεῖς δὲ καὶ πρὸς τοῦτο λέξομεν . ἀδύνατον γὰρ εἶναί φαμεν ποταμὸν ἐκ τῆς ἀντικειμένης οἰκουμένης εἰς τὴν ἡμετέραν ἀναφέρεσθαι γῆν , καὶ μάλιστα εἴ τις ὑπόθοιτο σφαιροειδῆ τὴν γῆν πεφυκέναι . πῶς γὰρ μόνος ὁ Νεῖλος ἐξ ἐκείνης φέρεται τῆς οἰκουμένης πρὸς τοὺς τόπους τοὺς καθ' ἡμᾶς ; εἰκὸς γὰρ εἶναι καὶ ἑτέρους ποταμούς , καθάπερ καὶ παρ' ἡμῖν . ἀλλὰ καὶ ἡ περὶ τῆς τοῦ ποταμοῦ τούτου γλυκύτητος αἰτία παντελῶς ἄλογος καὶ ἀναπόδεικτος πάντῃ καθέστηκεν . εἰ γὰρ καθεψόμενος ὑπὸ τῶν καυμάτων ὁ ποταμὸς ἐγλυκαίνετο , πολύγονος οὐκ ἂν ὑπῆρχέ ποτε , οὐδὲ ποικίλας ἰχθύων καὶ θηρίων ἰδέας ἐκέκτητο · πᾶν γὰρ ὕδωρ ἀπὸ τῆς πυρώδους οὐσίας ἀλλοιωθὲν ἀλλότριόν ἐστι ζωογονίας . διόπερ τῇ παρεισαγομένῃ καθεψήσει τῆς φύσεως τοῦ Νείλου παντάπασιν ἐναντιουμένης , ψευδεῖς τὰς εἰρημένας αἰτίας τῆς πληρώσεως ἡγητέον . Οἰνοπίδης δὲ[οι ] ταῦτά φησιν , κατὰ μὲν τὴν θερινὴν ὥραν τὰ ὕδατα τὰ κατὰ τὴν γῆν εἶναι ψυχρά , τοῦ δὲ χειμῶνος ἐναντίως θερμά . καὶ τοῦτο δῆλον ἐκ τῆς τῶν βαθέων φρεάτων κατανοήσεως · κατὰ γὰρ τὴν τοῦ χειμῶνος ἀκμὴν θερμὰ τὰ ἐν τοῖς βαθυτάτοις φρέασιν εὑρίσκεται ὕδατα , θέρους δὲ ὑπόντος τοὐναντίον . διὸ καὶ τὸν Νεῖλον εὐλόγως κατὰ μὲν τὸν χειμῶνα μικρὸν εἶναι καὶ συστέλλεσθαι διὰ τὸ τὴν μὲν κατὰ γῆν θερμασίαν τὸ πολὺ τῆς ὑγρᾶς οὐσίας ἀναλίσκειν , ὄμβρους δὲ κατὰ τὴν Αἴγυπτον μὴ γίνεσθαι , κατὰ δὲ τὸ θέρος μηκέτι τῆς κατὰ τὴν γῆν ἀπαναλώσεως γινομένης ἐν τοῖς κατὰ βάθος τόποις πληροῦσθαι τὴν κατὰ φύσιν αὐτοῦ ῥύμην ἀνεμποδίστως . ἀλλὰ καὶ πρὸς τοῦτο ῥητέον . πολλοὶ ποταμοὶ τῶν κατὰ τὴν Λιβύην ὁμοίως μὲν κείμενοι τοῖς στόμασιν , παραπλησίως δὲ τὰς ῥύσεις ποιούμενοι , οὐκ ἔχουσι τὴν ἀνάβασιν τῷ Νείλῳ ἀνάλογον · τοὐναντίον γὰρ ἐν μὲν τῷ χειμῶνι πληρούμενοι , ἐν δὲ τῷ θέρει λήγοντες ἐλέγχουσι τοῦ Οἰνοπίδου τὸ ψεῦδος .
Lemmas: 7.17.32 ἐγώ δέ καί πρός οὗτος λέγω . ἀδύνατος γάρ εἰμί φημί ποταμός ἐκ ὁ ἀντίκειμαι οἰκέω εἰς ὁ ἡμέτερος ἀναφέρω γῆ , καί μάλιστα εἰμί τις ὑποτίθημι σφαιροειδής ὁ γῆ φύω . πῶς γάρ μόνος ὁ Νεῖλος ἐκ ἐκεῖνος φέρω ὁ οἰκέω πρός ὁ τόπος ὁ κατά ἐγώ ; εἰκός γάρ εἰμί καί ἕτερος ποταμός , καθάπερ καί παρά ἐγώ . ἀλλά καί ὁ περί ὁ ὁ ποταμός οὗτος γλυκύτης αἰτία παντελῶς ἄλογος καί ἀναπόδεικτος πάντῃ καθίστημι . εἰμί γάρ καθέπομαι ὑπό ὁ καῦμα ὁ ποταμός γλυκαίνω , πολύγονος οὐ εἄν ὑπάρχω ποτός , οὐδέ ποικίλος ἰχθύς καί θηρίον ἰδέα κτάομαι · πᾶς γάρ ὕδωρ ἀπό ὁ πυρώδης οὐσία ἀλλοιόω ἀλλότριος εἰμί ζωογονία . διόπερ ὁ παρεισάγω καθέψησις ὁ φύσις ὁ Νεῖλος παντάπασι ἐναντιόομαι , ψευδής ὁ εἴρω αἴτιος ὁ πλήρωσις ἡγητέον . Οἰνοπίδης δέος ] οὗτος φημί , κατά μέν ὁ θερινός ὥρα ὁ ὕδωρ ὁ κατά ὁ γῆ εἰμί ψυχρός , ὁ δέ χειμών ἐναντίος θερμός . καί οὗτος δῆλος ἐκ ὁ ὁ βάθος φρέαρ κατανόησις · κατά γάρ ὁ ὁ χειμών ἀκμή θερμός ὁ ἐν ὁ βαθύς φρέαρ εὑρίσκω ὕδωρ , θέρος δέ ὕπειμι ἐναντίος . διό καί ὁ Νεῖλος εὔλογος κατά μέν ὁ χειμών μικρός εἰμί καί συστέλλω διά ὁ ὁ μέν κατά γῆ θερμασία ὁ πολύς ὁ ὑγρός οὐσία ἀναλίσκω , ὄμβρος δέ κατά ὁ Αἴγυπτος μή γίγνομαι , κατά δέ ὁ θέρος μηκέτι ὁ κατά ὁ γῆ ἀπανάλωσις γίγνομαι ἐν ὁ κατά βάθος τόπος πληρόω ὁ κατά φύσις αὐτός ῥύμη ἀνεμπόδιστος . ἀλλά καί πρός οὗτος ῥητέος . πολύς ποταμός ὁ κατά ὁ Λιβύη ὁμοίως μέν κεῖμαι ὁ στόμα , παραπλήσιος δέ ὁ ῥύσις ποιέω , οὐ ἔχω ὁ ἀνάβασις ὁ Νεῖλος ἀνάλογος · ἐναντίος γάρ ἐν μέν ὁ χειμών πληρόω , ἐν δέ ὁ θέρος λήγω ἐλέγχω ὁ Οἰνοπίδης ὁ ψεῦδος .