theophylactus-simocatta.historiae 6.29
6.11.10 ἱστορίας ἀφήγησις . " Σέσωστρίν φασι γεγενῆσθαί ποτε ἄνδρα λίαν εὐδαίμονα καὶ τῆς Αἰγυπτιακῆς βασιλείας ἐπιφανέστατον . " τοῦτον κομᾶν ἐπὶ τῷ πλούτῳ λόγος πρεσβύτης ἐρεῖ , ταῖς δὲ δυνάμεσι πεφυκέναι λίαν ἀκαταμάχητον . τὸν δὲ ἐπὶ τοσοῦτον ὡς ἔπος εἰπεῖν κραιπαλᾶν , ὥστε ἁρμάμαξαν συμπήξασθαι χρυσοκόλλητον , λίθους τε τιμίους ταύτῃ περιβαλεῖν , ἐφιζάνειν τε ἐπὶ ταύτης τὸν βάρβαρον , καὶ ταῖς μὲν ἵπποις καὶ ταῖς ἡμιόνοις χαίρειν εἰπεῖν , τοὺς δὲ τῶν ἡττημένων βασιλέων τῷ ταύτης ζυγῷ [ τοὺς ] αὐχένας περιβαλεῖν , ἕλκειν τε ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς τοὺς ἠτυχηκότας τῶν βασιλέων τὸ τοῦ Σεσώστριδος ὄχημα . τοῦ τοίνυν Αἰγυπτίων βασιλέως μὴ μετριοπαθοῦντος ἐπὶ ταῖς εὐπραγίαις , ἀλλὰ περιφανῶς πολλάκις κατονειδίζοντος τοῖς ἡττημένοις τὴν συμφοράν , ἕνα τινὰ τῶν βασιλέων φασὶ τῶν ὑποβεβλημένων τῷ ζυγῷ τοῦ ὀχήματος ἐν μεγάλῃ τινὶ καὶ περιφανεῖ ἑορτῇ , τῶν Αἰγυπτίων συρρευσάντων ὄχλων , μὴ ἐθέλειν ἕλκειν τὸ ὄχημα πυκνά τε εἰς τοὐπίσω συστρέφεσθαι καὶ τὴν ἐπὶ τῶν τροχῶν κίνησιν διορᾶσθαι . ἀσυμφώνου τοίνυν τῆς ὁλκῆς γινομένης διὰ τὸ μὴ μίαν σύννευσιν τοὺς ἐπὶ τούτῳ συντεταγμένους ποιήσασθαι , ὁ τῶν Αἰγυπτίων βασιλεὺς ἔφησε πρὸς τὸν τὰς πυκνὰς ποιούμενον συστροφάς · " ἄνθρωπε , τί πρὸς τοὐπίσω τὸ βλέμμα κινεῖς ; τί τοὺς τροχοὺς ἱστορεῖς ; ποῖ διεξιέναι κέχηνας ; " τὸν δὲ φῆσαι μετὰ φιλοσοφίας πολλῆς πρὸς τὸν Σέσωστριν · " τεθαύμακα τῶν τροχῶν τὰ κινήματα · ἀνώμαλον ἔχει τὴν κίνησιν . τὰ τοίνυν τούτων μέρη μετεωρούμενα αὖθις καταχθόνια γίνεται , καὶ ἔμπαλιν τὰ περιπέζια μετὰ τοῦτο ἀπαιωρίζεται . " τούτων τοιγαροῦν λέγουσιν ἀκηκοότα τὸν Σέσωστριν παιδευθῆναι μὴ μέγα φρονεῖν νομοθετῆσαί τε τοὺς βασιλικοὺς αὐχένας τῶν ζυγῶν ἀφεθῆναι , εἶτα ἡμιόνοις τὴν ὁλκὴν ἐπιτρέψαι . " ταῦτα σὲ παιδευέτω , Χαγάνε . οὐδὲν ἀπιστότερον εὐπραγίας . " ὁ μὲν οὖν Χαγάνος ἀποθαυμάσας τὴν ἐπιείκειαν τοῦ ἀνδρὸς κολάζει τὸν τῦφον , καταπαύει τὸ θράσος , μεταβάλλει πρὸς εἰρηναίαν σχέσιν τὰ πράγματα . τοιγαροῦν ὥρας ἀποσιωπήσας πολλὰς ἔφησε πρὸς Θεόδωρον · " οἶδα καὶ τυραννεῖν θυμὸν ἐξοιδαίνοντα , οἶδα καὶ στρατεύειν ὀργήν , ἀλλ' ὅτε καιρὸς χαλεπότητος . διαλέλυμαι τῷ Πρίσκῳ , Θεόδωρε . ἔστω δέ μοι καὶ αὐτὸς φίλος ἐπιεικής . ἀγέραστος τῆς λείας μὴ μενέτω Χαγάνος . ἐπὶ τῆς ἐμῆς γῆς ἐπιβέβηκεν , περὶ τοὺς ἐμοὺς ὑπηκόους ἐξήμαρτεν . ἔστω τὰ τῆς εὐπραγίας κοινά . " ἐπὶ τούτοις φιλοφρονησάμενος πρὸς τὸν Πρίσκον τὸν Θεόδωρον πέπομφεν . ὁ μὲν οὖν Θεόδωρος γεγονὼς πρὸς τὸν Πρίσκον διεξῆλθεν αὐτῷ τοῦ βαρβάρου τοὺς λόγους , ὁ δὲ Πρίσκος τῇ ὑστεραίᾳ ἐκκλησίαν ἐκάθισε παρῄνει τε Ρωμαίοις κοινωνὸν τῶν λαφύρων ποιήσασθαι καὶ τὸν βάρβαρον . οἱ δὲ Ρωμαῖοι τέως πρὸς τὸ συνοίσειν μὴ ἐνδημήσαντες κατεστασίαζον τοῦ στρατηγοῦ . ὁ δὲ στρατηγὸς πολλοῖς καὶ ποικίλοις καὶ λίαν ἐντελέσι λόγοις χρησάμενος τὰς δυνάμεις ὑπέπεισε δοῦναί τι τῷ βαρβάρῳ τῆς λείας . ἀπέδοντο τοίνυν Ρωμαῖοι τοὺς ἑαλωκότας τῷ Χαγάνῳ βαρβάρους , τῶν δὲ λοιπῶν λαφύρων ἀμέτοχον αὐτὸν ποιησάμενοι διαλύουσι τὸ ἀμφίβολον . ἀσμενίσας τοίνυν ὁ Χαγάνος τὴν τῶν βαρβάρων ἀπόδοσιν χώραν ἐδίδου ταῖς διαβάσεσιν . οὕτω μὲν οὖν οἱ Ρωμαῖοι πέντε χιλιάδας βαρβάρων τῷ Χαγάνῳ προῖκα καταβαλόμενοι ἐπὶ τὰ Δριζίπερα γίνονται . ὁ δὲ στρατηγὸς ἀφίκετο ἐς Βυζάντιον . τοιγαροῦν ὁ Μαυρίκιος τῷ Πρίσκῳ ἐμέμφετο σφάλμασί τε εὐηθείας αὐτὸν περιέβαλλεν ἀσυνέτως ἀποδεδωκότα τῷ βαρβάρῳ τὴν λείαν .
Lemmas: 6.11.10 ἱστορία ἀφήγησις . " Σέσωστρις φημί γίγνομαι ποτός ἀνήρ λίαν εὐδαίμων καί ὁ Αἰγυπτιακός βασίλεια ἐπιφανής . " οὗτος κομάω ἐπί ὁ πλοῦτος λόγος πρεσβύτης εἴρω , ὁ δέ δύναμις φύω λίαν ἀκαταμάχητος . ὁ δέ ἐπί τοσοῦτος ὡς ἔπος εἶπον κραιπαλάω , ὥστε ἁρμάμαξα συμπήγνυμι χρυσοκόλλητος , λίθος τε τίμιος οὗτος περιβάλλω , ἐφιζάνω τε ἐπί οὗτος ὁ βάρβαρος , καί ὁ μέν ἵππος καί ὁ ἡμίονος χαίρω εἶπον , ὁ δέ ὁ ἡσσάομαι βασιλεύς ὁ οὗτος ζυγόν [ ὁ ] αὐχήν περιβάλλω , ἕλκω τε ἐπί ὁ ἀγορά ὁ ἀτυχέω ὁ βασιλεύς ὁ ὁ Σεσώστρις ὄχημα . ὁ τοίνυν Αἰγύπτιος βασιλεύς μή μετριοπαθέω ἐπί ὁ εὐπραγία , ἀλλά περιφανής πολλάκις κατονειδίζω ὁ ἡσσάομαι ὁ συμφορά , εἷς τις ὁ βασιλεύς φημί ὁ ὑποβάλλω ὁ ζυγόν ὁ ὄχημα ἐν μέγας τις καί περιφανής ἑορτή , ὁ Αἰγύπτιος συρρέω ὄχλος , μή ἐθέλω ἕλκω ὁ ὄχημα πυκνός τε εἰς τοὐπίσω συστρέφω καί ὁ ἐπί ὁ τροχός κίνησις διοράω . ἀσυμφωνέω τοίνυν ὁ ὁλκός γίγνομαι διά ὁ μή εἷς σύννευσις ὁ ἐπί οὗτος συντάσσω ποιέω , ὁ ὁ Αἰγύπτιος βασιλεύς φημί πρός ὁ ὁ πυκνός ποιέω συστροφή · " ἄνθρωπος , τίς πρός τοὐπίσω ὁ βλέμμα κινέω ; τίς ὁ τροχός ἱστορέω ; ποῖ διεξιέναι χάσκω ; " ὁ δέ φημί μετά φιλοσοφία πολύς πρός ὁ Σέσωστρις · " θαυμάζω ὁ τροχός ὁ κίνημα · ἀνώμαλος ἔχω ὁ κίνησις . ὁ τοίνυν οὗτος μέρος μετεωρέω αὖθις καταχθόνιος γίγνομαι , καί ἔμπαλιν ὁ περιπέζια μετά οὗτος ἀπαιωρίζω . " οὗτος τοιγάρ λέγω ἀκούω ὁ Σέσωστρις παιδεύω μή μέγας φρονέω νομοθετέω τε ὁ βασιλικός αὐχήν ὁ ζυγόν ἀφίημι , εἶτα ἡμίονος ὁ ὁλκή ἐπιτρέπω . " οὗτος σύ παιδεύω , χαγᾶνος . οὐδείς ἄπιστος εὐπραγία . " ὁ μέν οὖν χαγάνος ἀποθαυμάζω ὁ ἐπιείκεια ὁ ἀνήρ κολάζω ὁ τύφω , καταπαύω ὁ θράσος , μεταβάλλω πρός εἰρηναῖος σχέσις ὁ πρᾶγμα . τοιγάρ ὥρα ἀποσιωπάω πολύς φημί πρός Θεόδωρος · " οἶδα καί τυραννέω θυμός ἐξοιδαίνω , οἶδα καί στρατεύω ὀργή , ἀλλά ὅτε καιρός χαλεπότης . διαλύω ὁ Πρίσκος , Θεόδωρος . ἵστημι δέ ἐγώ καί αὐτός φίλος ἐπιεικής . ἀγέραστος ὁ λεῖος μή μένω χαγάνος . ἐπί ὁ ἐμός γῆ ἐπιβαίνω , περί ὁ ἐμός ὑπήκοος ἐξαμαρτάνω . ἵστημι ὁ ὁ εὐπραγία κοινός . " ἐπί οὗτος φιλοφρονέομαι πρός ὁ Πρίσκος ὁ Θεόδωρος πέμπω . ὁ μέν οὖν Θεόδωρος γίγνομαι πρός ὁ Πρίσκος διεξέρχομαι αὐτός ὁ βάρβαρος ὁ λόγος , ὁ δέ Πρίσκος ὁ ὑστεραῖος ἐκκλησία καθίζω παραινέω τε Ῥωμαῖος κοινωνός ὁ λάφυρα ποιέω καί ὁ βάρβαρος . ὁ δέ Ρωμαῖος τέως πρός ὁ συμφέρω μή ἐνδημέω καταστασιάζω ὁ στρατηγός . ὁ δέ στρατηγός πολύς καί ποικίλος καί λίαν ἐντελής λόγος χράω ὁ δύναμις ὑποπείθω δίδωμι τίς ὁ βάρβαρος ὁ λεῖος . πωλέω τοίνυν Ρωμαῖος ὁ ἁλίσκομαι ὁ χαγᾶνος βάρβαρος , ὁ δέ λοιπός λάφυρα ἀμέτοχος αὐτός ποιέω διαλύω ὁ ἀμφίβολος . ἀσμενίζω τοίνυν ὁ χαγάνος ὁ ὁ βάρβαρος ἀπόδοσις χώρα δίδωμι ὁ διάβασις . οὗτος μέν οὖν ὁ Ρωμαῖος πέντε χιλιάς βάρβαρος ὁ χαγᾶνος προίξ καταβάλλω ἐπί ὁ Δριζίπερα γίγνομαι . ὁ δέ στρατηγός ἀφικνέομαι εἰς Βυζάντιον . τοιγάρ ὁ Μαυρίκιος ὁ Πρίσκος μέμφομαι σφάλμα τε εὐήθεια αὐτός περιβάλλω ἀσύνετος ἀποδίδωμι ὁ βάρβαρος ὁ λεῖος .