theophylactus-simocatta.historiae 1.18
1.5.1 " ᾿Εδόκουν σε Ρωμαῖοι , Χαγάνε , τούς τε πατρῴους θρησκεύειν θεοὺς καὶ τοὺς ἅλας τῶν ὅρκων αἰσχύνεσθαι καὶ δεξιὰς καὶ συνθήκας μηδαμῶς ἀποσείεσθαι , μηδὲ τὸν τῆς εἰρήνης ἄξονα διὰ σοῦ καταβάλλεσθαι , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ δώρων βασιλικῶν μεμνῆσθαι πολλῶν καὶ φιλοφροσύνης Ρωμαϊκῆς , καὶ τῆς περὶ τοὺς σοὺς προγόνους εὐεργείας , ταὐτὸν δὲ φιλοξενίας εἰπεῖν , ἐπιλήσμονα μὴ γεγενῆσθαί ποτε , μήτε δ' ἑτέρων τῶν ὑπὸ σοῦ τεταγμένων ἀδικούντων Ρωμαίους ἀνέχεσθαι · πρέπει γὰρ τοὺς ἡγεμόνας σωφρονεστέρους τῶν ὑπηκόων καὶ εἶναι καὶ ὀνομάζεσθαι , ἵνα ὅσον τῷ κράτει ὑπερέχωσιν , τοσοῦτον καὶ τῇ ἀρετῇ διενέγκωσιν . τοιγαροῦν διὰ τὴν ἐκ τῆς εἰρήνης εὔνοιαν ἀμνημονοῦσι Ρωμαῖοι τῶν ὑπὸ σοῦ προϋπηργμένων δεινῶν καὶ πολλῶν ἀδικημάτων γεγόνασιν ἐπιλήσμονες , καὶ φιλανθρωπίᾳ πάντων τῶν ἐθνῶν διαφέροντες οὐ πρὸς ὄρεξιν ἀντιλυπήσεως κεκινήκασιν ὅπλα · τὴν γὰρ ἐς ὕστερον ἠρεμίαν τῶν ἔμπροσθεν ἀδικημάτων νεανικώτερον ἐγχειρηθέντων περὶ πολλοῦ ἐπεποίηντο , χαίρειν φράσαντες ταῖς ἀντιδόσεσιν . ἐπεὶ δὲ πάντα σοι παρῶπται τὰ πρὸς καλοκαγαθίαν ὁρῶντα , καὶ δίκης ὄμμα τυφλόν , καὶ πόδες προνοίας χωλεύουσιν ἀμοιβὴν ἀξίαν τοῖς βεβιωμένοις ἀντιμετρεῖν οὐ δυνάμενοι , θεὸς δέ σοι τὸ βούλημα ὅποι καὶ θέλει φερόμενον , οὐκ ἐπιλήσονται Ρωμαῖοι τῆς ἑαυτῶν ἀρετῆς , ἀλλὰ καὶ μέγιστον κομιδῇ κατὰ σοῦ συστήσονται πόλεμον , καὶ φόνον πολὺν χειρουργήσουσιν . προσηνέστερος γὰρ αὐτοῖς τῆς εἰρήνης ὁ πόλεμος , ὅτε μὴ τὴν ἡσυχίαν ἀσπάσοιτο τὸ πολέμιον . τί γὰρ Ρωμαίων τῶν πώποτε γῆς εὐκλεέστερον ὑπὲρ ἐλευθερίας ἀθλούντων καὶ δόξης καὶ πατρίδος καὶ παίδων ; εἰ γὰρ ὄρνισιν εὐτελεστάτοις τισὶν ὑπὲρ τοῦ μὴ ἡττηθῆναι ἑκάτερον μήτε εἶξαι θατέρῳ τὸν ἕτερον πόλεμος καρτερὸς καὶ μαινόλις ἔστι παράταξις , τί δῆτα ἀνθρώπους οἴει καὶ Ρωμαίους , ἔθνος τε μαχιμώτατον καὶ βασιλείαν ὀνομαστοτάτην ; ἧς οὐ ῥᾴδιον καταφρονεῖν , εἰ μή γε μόνον αὐταῖς ταῖς ἐνάρξεσιν . μὴ τοίνυν μεγαλαύχει ἐπὶ τοῖς κακῶς διατεθεῖσι καὶ ἀπίστως τὸ τήμερον · ἐπὶ γὰρ τοῖς κατωρθωμένοις τὸ μέγα φρονεῖν ἴσως ἐπαινετόν · τὸ δ' ἐπὶ κακίᾳ βρενθύεσθαι ἐν ὕβρεως μοίρᾳ , οὐκ ἐν εὐκλείᾳ προσήκει χαρακτηρίζεσθαι . μεγάλα σοι τὰ πρὸ μικροῦ τῆς ἀγνωμοσύνης ἀνδραγαθήματα · ἀλλὰ μεγίστη καὶ τῶν Ρωμαίων ἡ δύναμις , ἥ τε τοῦ Καίσαρος ἐπιμέλεια , καὶ τῶν ὑποφόρων ἐθνῶν τὸ ἐπίκουρον , ἥ τε τῶν χρημάτων ῥοπή , τό τε τῆς θρησκείας παρὰ πάντα τὰ τῆς οἰκουμένης ἔθνη εὐσεβέστατον καὶ διὰ τοῦτο καὶ δυνατώτατον . οἷς ἀντιστρατεύειν μόνον ἠθέλησας , τοῦ δὲ ὅπως ἂν εἴη ἠμέλησας . ποίους δὲ καὶ παρὰ τοῖς ὁμόροις ἔθνεσιν εὐδοξίας χαρακτῆρας ἀποίσῃ , Ρωμαίους ἀγνωμονῶν ; ἢ τί σοι λοιπὸν ἐνέχυρον πίστεως καταλέλειπται ; οἱ σοὶ παρὰ σοῦ παροινοῦνται θεοί · ὅρκοι βιάζονται , σπονδαὶ καταλέλυνται , εὐεργέται πάσχουσι κακῶς ὑπὸ σοῦ · οὐ πείθουσι δῶρα δύναμιν αἰδέσιμον ἔχοντα . ἔασον ἡμᾶς ἠρεμεῖν . μὴ τὴν σὴν εὐκαιρίαν πρὸς κακὴν ἀδολεσχίαν μετάβαλλε , καὶ τοὺς μηδὲν ἠδικηκότας , μόνον δὲ διὰ τὸ γείτονας εἶναι , λυμαίνειν πειρώμενος .
Lemmas: 1.5.1 " Εὔδοκος σύ Ρωμαῖος , χαγᾶνος , ὁ τε πατρῷος θρησκεύω θεός καί ὁ ἅλς ὁ Ὅρκος αἰσχύνω καί δεξιά καί συνθήκη μηδαμῶς ἀποσείω , μηδέ ὁ ὁ εἰρήνη ἄγω διά σύ καταβάλλω , οὖον μήv ἀλλά καί δῶρον βασιλικός μιμνήσκω πολύς καί φιλοφροσύνη ρωμαϊκός , καί ὁ περί ὁ σός πρόγονος εὐέργεια , αὐτός δέ φιλοξενία εἶπον , ἐπιλήσμων μή γίγνομαι ποτός , μήτε δέ ἕτερος ὁ ὑπό σύ τάσσω ἀδικέω Ῥωμαῖος ἀνέχω · πρέπω γάρ ὁ ἡγεμών σώφρων ὁ ὑπήκοος καί εἰμί καί ὀνομάζω , ἵνα ὅσος ὁ κράτος ὑπερέχω , τοσοῦτος καί ὁ ἀρετή διαφέρω . τοιγάρ διά ὁ ἐκ ὁ εἰρήνη εὔνοια ἀμνημονέω Ρωμαῖος ὁ ὑπό σύ προυπάρχω δεινός καί πολύς ἀδίκημα γίγνομαι ἐπιλήσμων , καί φιλανθρωπία πᾶς ὁ ἔθνος διαφέρω οὖον πρός ὄρεξις ἀντιλύπησις κινέω ὅπλον · ὁ γάρ εἰς ὕστερος ἠρεμία ὁ ἔμπροσθεν ἀδίκημα νεανικός ἐγχειρέω περί πολύς ποιέω , χαίρω φράζω ὁ ἀντίδοσις . ἐπεί δέ πᾶς σύ παροράω ὁ πρός καλοκαγαθία ὁράω , καί δίκη ὄμμα τυφλός , καί πούς πρόνοια χωλεύω ἀμοιβή ἄξιος ὁ βιόω ἀντιμετρέω οὖον δύναμαι , θεός δέ σύ ὁ βούλημα ὅποι καί ἐθέλω φέρω , οὐ ἐπιλήθω Ρωμαῖος ὁ ἑαυτοῦ ἀρετή , ἀλλά καί μέγας κομιδή κατά σύ συνίστημι πόλεμος , καί φόνος πολύς χειρουργέω . προσηνής γάρ αὐτός ὁ εἰρήνη ὁ πόλεμος , ὅτε μή ὁ ἡσυχία ἀσπάζομαι ὁ πολέμιος . τίς γάρ Ῥωμαῖος ὁ πώποτε γῆ εὐκλεής ὑπέρ ἐλευθερία ἀθλέω καί δόξα καί πατρίς καί παῖς ; εἰμί γάρ ὄρνις εὐτελής τις ὑπέρ ὁ μή ἡσσάομαι ἑκάτερος μήτε ἔοικα ἕτερος ὁ ἕτερος πόλεμος καρτερός καί μαινόλις εἰμί παράταξις , τίς δῆτα ἄνθρωπος οἴομαι καί Ῥωμαῖος , ἔθνος τε μάχιμος καί βασίλειος ὀνομαστός ; ὅς οὖον ῥᾴδιος καταφρονέω , εἰμί μή γε μόνος αὐτός ὁ ἔναρξις . μή τοίνυν μεγαλαυχέω ἐπί ὁ κακῶς διατίθημι καί ἀπίστως ὁ σήμερον · ἐπί γάρ ὁ κατορθόω ὁ μέγας φρονέω ἴσως ἐπαινετός · ὁ δέ ἐπί κακία βρενθύομαι ἐν ὕβρις μοῖρα , οὐ ἐν εὔκλεια προσήκω χαρακτηρίζω . μέγας σύ ὁ πρό μικρός ὁ ἀγνωμοσύνη ἀνδραγάθημα · ἀλλά μέγας καί ὁ Ῥωμαῖος ὁ δύναμις , ὅς τε ὁ Καῖσαρ ἐπιμέλεια , καί ὁ ὑποφορά ἔθνος ὁ ἐπίκουρος , ὅς τε ὁ χρῆμα ῥοπή , ὁ τε ὁ θρησκεία παρά πᾶς ὁ ὁ οἰκέω ἔθνος εὐσεβής καί διά οὗτος καί δυνατός . ὅς ἀντιστρατεύομαι μόνος ἐθέλω , ὁ δέ ὅπως εἄν εἰμί ἀμελέω . ποῖος δέ καί παρά ὁ ὅμορος ἔθνος εὐδοξία χαρακτήρ ἀποφέρω , Ῥωμαῖος ἀγνωμονέω ; ἢ τίς σύ λοιπός ἐνέχυρον πίστις καταλείπω ; ὁ σύ παρά σύ παροινέω θεός · Ὅρκος βιάζομαι , σπονδή καταλύω , εὐεργέτης πάσχω κακῶς ὑπό σύ · οὖον πείθω Δῶρα δύναμις αἰδέσιμος ἔχω . ἐάω ἐγώ ἠρεμέω . μή ὁ σός εὐκαιρία πρός κακός ἀδολεσχία μεταβάλλω , καί ὁ μηδείς ἀδικέω , μόνος δέ διά ὁ γείτων εἰμί , λυμαίνω πειράω .