theophylactus-simocatta.historiae 3.31
3.11.1 ᾿Επεὶ δὲ Ρωμαίοις ἀπαίσια τοῦ πολέμου ἐγεγόνει προαύλια , διηπορεῖτο ὁ τοῦ Ρωμαϊκοῦ μοναρχῶν διεταράττετό τε ἐπὶ τοῖς βαρβαρικοῖς ἐπιτεύγμασιν · ἀσχάλλων τε ἐπὶ τοῖς ἐξ ἀβουλίας περιστοιχίσασιν αὐτὸν ἀτυχήμασιν ᾿Ακάκιον τὸν ᾿Αρχελάου ἐς τὴν Νίσιβιν ἔστελλεν ἀποχειροτονήσας τῆς στρατηγίας Μαρκιανόν . ὁ μὲν οὖν Μαρκιανὸς χώραν τῷ βασιλικῷ παρεχόμενος δόγματι ἀπολιμπάνει τὴν Νίσιβιν · τοῦ δὲ Ρωμαϊκοῦ ἐπὶ τὸ Μάρδες γεγονότος , ὁ τοῦ Περσικοῦ βασιλεὺς λαίλαπος δίκην ἐς τὸ Δαρὰς γεγονὼς καὶ μῆνας ἓξ καταπολεμήσας τὸ πόλισμα , λόφους τε καὶ χάρακας τῇ πόλει περιγραψάμενος , τό τε ὕδωρ μετοχετεύσας τοῦ ἄστεος , πύργους τε ἀντιθέτους ἀντοικοδομήσας καὶ τὰς ἑλεπόλεις παραστησάμενος χειροῦται τὴν πόλιν καὶ λίαν κομιδῇ ἐχυρὰν καθεστῶσαν . τούτων ὁ αὐτοκράτωρ ἀκηκοὼς ᾿Ιουστῖνος , καταπλαγεὶς ἐπὶ τῇ ῥύμῃ τῆς συμφορᾶς , οὐ μετὰ πολὺ δὲ καὶ νόσῳ παραφορᾶς βεβλημένος καὶ τὴν ἐς ὕστερον τῶν κακῶν δεδιὼς ἐπικύησιν , ἀνακωχὴν μὲν τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους ἐποιεῖτο πρὸς Πέρσας , τῆς νόσου δ' αὐτῷ ἐπιτιθεμένης λίαν ὡς ἔπος εἰπεῖν γεννικῶς , Τιβέριον υἱοθεσίᾳ κοσμήσας καὶ τῆς βασιλείας κοινωνὸν ποιησάμενος ἀνηγόρευσε Καίσαρα · ἡγεμὼν δ' οὗτος ἐτύγχανεν ὢν τῶν τοῦ βασιλέως σωματοφυλάκων καὶ ὑπασπιστῶν , ὃν κόμητα ἐξκουβιτώρων τῇ συνήθει φωνῇ ἔθος Ρωμαίοις καλεῖν . παραθήσομαι δὲ καὶ τὰς ὑποθήκας τοῦ αὐτοκράτορος , ἃς Τιβερίῳ τῷ Καίσαρι κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἀναρρήσεως δημηγορῶν παραδέδωκεν , οὐ καλλύνων τὸ τῆς λέξεως ἀκαλλὲς οὐδέ τι μεταμορφῶν τὸ μὴ κεκαλλιεπημένον τῆς φράσεως , ἀλλά που γυμνὴν τὴν τῶν ῥημάτων ἔκθεσιν ὑποστορέσω τοῖς ἀφηγήμασιν , ἵνα τῷ ἀναμφιάστῳ καὶ ἀπαραχαράκτῳ τῆς λέξεως , ὡς ἔχει φύσεως , τὸ τῶν παρηκολουθηκότων προέλθοι ἀνόθευτον . τῆς τοίνυν συγκλήτου βουλῆς ἐς ταὐτὸν γενομένης , τοῦ τε ἱερατικοῦ καταλόγου συναθροισθέντος ἅμα τῷ ἐπιστατοῦντι καὶ τὰ τῆς ἐκκλησίας πηδάλια διιθύνοντι , ὁ αὐτοκράτωρ ὥσπερ ἑστὼς ἐπὶ βήματος Τιβερίῳ τάδε παρέθετο . " ἴδε , ὁ θεὸς ὁ ἀγαθύνων σε . τοῦτο τὸ σχῆμα ὁ θεός σοι δίδωσιν , οὐκ ἐγώ . τίμησον αὐτό , ἵνα καὶ τιμηθῇς ὑπ' αὐτοῦ . τίμα τὴν μητέρα σου τήν ποτε γενομένην σου δέσποιναν · οἶδας ὅτι πρῶτον δοῦλος αὐτῆς ἦς , νῦν δὲ υἱός . μὴ ἐπιχαρῇς αἵμασιν , μὴ κοινωνήσῃς φόνων , μὴ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδῷς , μὴ εἰς ἔχθραν ὁμοιωθῇς ἐμοί . ἐγὼ γὰρ ὡς ἄνθρωπος εἰσωδιάσθην ( καὶ γὰρ πταιστὸς ἐγενόμην ) καὶ ἀπέλαβον κατὰ τὰς ἁμαρτίας μου . ἀλλὰ δικάσομαι τοῖς ποιήσασί μοι τοῦτο ἐπὶ τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ . μὴ ἐξεπάρῃ σε τοῦτο τὸ σχῆμα ὡς ἐμέ . οὕτω πρόσσχες πᾶσιν ὡς ἑαυτῷ . γνῶθι τί ἦς καὶ τί εἶ νῦν . μὴ ὑπερηφανήσῃς , καὶ οὐχ ἁμαρτάνεις . οἶδας τί ἤμην καὶ τί ἐγενόμην καὶ τί εἰμί . ὅλοι οὗτοι τέκνα σού εἰσι καὶ δοῦλοι . οἶδας ὅτι τῶν σπλάγχνων μου προετίμησά σε . τούτους βλέπεις , ὅλους τοὺς τῆς πολιτείας βλέπεις . πρόσεχε τῷ στρατιώτῃ σου . μὴ συκοφάντας προσδέξῃ . μὴ εἴπωσί σοί τινες ὅτι ὁ πρὸ σοῦ οὕτω διεγένετο · ταῦτα γὰρ λέγω ἀφ' οὗ ἔπαθον . οἱ ἔχοντες οὐσίας ἀπολαυέτωσαν αὐτῶν · τοῖς δὲ μὴ ἔχουσι δώρησαι . " καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι τὴν εὐχὴν παρὰ τοῦ πατριάρχου , καὶ λεχθῆναι παρὰ πάντων τὸ ἀμήν , καὶ πεσεῖν τὸν Καίσαρα εἰς τοὺς πόδας τοῦ βασιλέως , λέγει αὐτῷ ὁ βασιλεύς · " ἐὰν θέλῃς , εἰμί · ἐὰν μὴ θέλῃς , οὐκ εἰμί . ὁ θεὸς ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν πάντα , ὅσα ἐπελαθόμην εἰπεῖν σοι , αὐτὸς ἐμβάλῃ εἰς τὴν καρδίαν σου . " ταῦτα ἐλέχθησαν μηνὶ Δεκεμβρίῳ ἑβδόμῃ , ἡμέρᾳ ἕκτῃ , ἰνδικτιῶνος ἐνάτης .
Lemmas: 3.11.1 Εἶπος δέ Ῥωμαῖος ἀπαίσιος ὁ πόλεμος γίγνομαι προαύλιον , διαπορέω ὁ ὁ ρωμαϊκός μόναρχος διαταράσσω τε ἐπί ὁ βαρβαρικός ἐπίτευγμα · ἀσχάλλω τε ἐπί ὁ ἐκ ἀβουλία περιστοιχίζω αὐτός ἀτύχημα ᾿Ακάκιον ὁ Αρχέλαος εἰς ὁ Νίσιβις στέλλω ἀποχειροτονέω ὁ στρατηγία Μαρκιανός . ὁ μέν οὖν Μαρκιανός χώρα ὁ βασιλικός παρέχω δόγμα ἀπολείπω ὁ Νίσιβις · ὁ δέ ρωμαϊκός ἐπί ὁ Μάρδης γίγνομαι , ὁ ὁ Περσικός βασιλεύς λαῖλαψ δίκη εἰς ὁ Δάρας γίγνομαι καί μείς ἓξ καταπολεμέω ὁ πόλισμα , λόφος τε καί χάραξ ὁ πόλις περιγράφω , ὁ τε ὕδωρ μετοχετεύω ὁ Ἄστυ , πύργος τε ἀντίθετος ἀντοικοδομέω καί ὁ ἑλέπολις παρίστημι χειρόομαι ὁ πόλις καί λίαν κομιδή ἐχυρός καθίστημι . οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ ἀκούω Ἰουστῖνος , καταπλάσσω ἐπί ὁ ῥύμη ὁ συμφορά , οὖον μετά πολύς δέ καί νόσος παραφορά βάλλω καί ὁ εἰς ὕστερος ὁ κακός δείδω ἐπικύησις , ἀνοκωχή μέν ὁ ἐνίστημι ἔτος ποιέω πρός Πέρσης , ὁ νόσος δέ αὐτός ἐπιτίθημι λίαν ὡς ἔπος εἶπον γεννικός , Τιβέριος υἱοθεσία κοσμέω καί ὁ βασίλεια κοινωνός ποιέω ἀναγορεύω Καῖσαρ · ἡγεμών δέ οὗτος τυγχάνω εἰμί ὁ ὁ βασιλεύς σωματοφύλαξ καί ὑπασπιστής , ὅς κόμης ἐξκουβίτωρος ὁ συνήθης φωνή ἔθος Ῥωμαῖος καλέω . παρατίθημι δέ καί ὁ ὑποθήκη ὁ αὐτοκράτωρ , ὅς Τιβέριος ὁ Καῖσαρ κατά ὁ καιρός ὁ ἀνάρρησις δημηγορέω παραδίδωμι , οὖον καλλύνω ὁ ὁ λέξις ἀκαλλής οὐδέ τίς μεταμορφόω ὁ μή κεκαλλιεπημένον ὁ φράσις , ἀλλά ποῦ γυμνός ὁ ὁ ῥῆμα ἔκθεσις ὑποστορέω ὁ ἀφήγημα , ἵνα ὁ ἀναμφίαστος καί ἀπαραχάρακτος ὁ λέξις , ὡς ἔχω φύσις , ὁ ὁ παρακολουθέω προέρχομαι ἀνόθευτος . ὁ τοίνυν σύγκλητος βουλή εἰς αὐτός γίγνομαι , ὁ τε ἱερατικός κατάλογος συναθροίζω ἅμα ὁ ἐπιστατέω καί ὁ ὁ ἐκκλησία πηδάλιον διιθύνω , ὁ αὐτοκράτωρ ὥσπερ ἵστημι ἐπί βῆμα Τιβέριος ὅδε παρατίθημι . " ὁράω , ὁ θεός ὁ ἀγαθύνω σύ . οὗτος ὁ σχῆμα ὁ θεός σύ δίδωμι , οὐ ἐγώ . τιμάω αὐτός , ἵνα καί τιμάω ὑπό αὐτός . τιμάω ὁ μήτηρ σύ ὁ ποτός γίγνομαι σύ δέσποινα · οἶδα ὅτι πρῶτος δοῦλος αὐτός εἰμί , νῦν δέ υἱός . μή ἐπιχαίρω αἷμα , μή κοινωνέω φόνος , μή κακός ἀντί κακός ἀποδίδωμι , μή εἰς ἔχθρα ὁμοιόω ἐγώ . ἐγώ γάρ ὡς ἄνθρωπος εἰσοράω ( καί γάρ πταιστός γίγνομαι ) καί ἀπολαμβάνω κατά ὁ ἁμαρτία ἐγώ . ἀλλά δικάζω ὁ ποιέω ἐγώ οὗτος ἐπί ὁ βῆμα ὁ Χριστός . μή ἐκπέρθω σύ οὗτος ὁ σχῆμα ὡς ἐγώ . οὗτος προσέχω πᾶς ὡς ἑαυτοῦ . γιγνώσκω τίς εἰμί καί τίς εἰμί νῦν . μή ὑπερηφανέω , καί οὐ ἁμαρτάνω . οἶδα τίς εἰμί καί τίς γίγνομαι καί τίς εἰμί . ὅλος οὗτος τέκνον σῦς εἰμί καί δοῦλος . οἶδα ὅτι ὁ σπλάγχνον ἐγώ προτιμάω σύ . οὗτος βλέπω , ὅλος ὁ ὁ πολιτεία βλέπω . προσέχω ὁ στρατιώτης σύ . μή συκοφάντης προσδέχομαι . μή λέγω σύ τις ὅτι ὁ πρό σύ οὗτος διαγίγνομαι · οὗτος γάρ λέγω ἀπό ὅς πάσχω . ὁ ἔχω οὐσία ἀπολαύω αὐτός · ὁ δέ μή ἔχω δωρέω . " καί μετά ὁ γίγνομαι ὁ εὐχή παρά ὁ πατριάρχης , καί λέγω παρά πᾶς ὁ ἀμήν , καί πίπτω ὁ Καῖσαρ εἰς ὁ πούς ὁ βασιλεύς , λέγω αὐτός ὁ βασιλεύς · " ἐάν ἐθέλω , εἰμί · ἐάν μή ἐθέλω , οὐ εἰμί . ὁ θεός ὁ ποιέω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ πᾶς , ὅσος ἐπιλανθάνομαι εἶπον σύ , αὐτός ἐμβάλλω εἰς ὁ Καρδία σύ . " οὗτος λέγω μείς Δεκέμβριος ἕβδομος , ἡμέρα ἕκτος , ἰνδικτίων ἔνατος .