theophrastus-philosophy.de-sensu-et-sensibilibus-fr-1-wimmer 1.1
CAP . I . Περὶ δʼ αἰσθήσεως αἱ μὲν πολλαὶ καὶθόλου δόξαι δύο εἰσίν · οἱ μὲν γὰρ τῷ ὁμοίῳ ποιοῦν ται οἱ δὲ τῷ ἐναντίῳ . Παρμενίδης μὲν καὶ Ἐμπεδοκλὴς καὶ Πλάτων τῷ ὁμοίῳ , οἱ δὲ περὶ Ἀναξαγόραν καὶ Ἡράκλειτον τῷ ἐναντίῳ . τὸ δὲ πιθανὸν ἔλαβον οἱ μὲν ὅτι τῶν ἄλλων τε τὰ πλεῖστα τῇ ὁμοιότητι θεωρεῖται καὶ ὅτι σύμφυτόν ἐστι πᾶσι τοῖς ζώοις τὰ συγγενῆ γνωρίζειν , ἔτι δʼ ὡς τὸ μὲν αἰσθάνεσθαι τῇ ἀπορ ροίᾳ γίνεται τὸ δʼ ὅμοιον φέρεται πρὸς τὸ ὅμοιον . οἱ δὲ τὴν αἴσθησιν ὑπολαμβάνοντες ἐν ἀλλοιώσει γίνεσθαι καὶ τὸ μὲν ὅμοιον ἀπαθὲς ὑπὸ τοῦ ὁμοίου τὸ δʼ ἐναντίον παθητικὸν τούτῳ προσέθεσαν τὴν γνώμην · ἐπιμαρτυρεῖν δʼ οἴονται καὶ τὸ περὶ τὴν ἀρὴν συμβαῖνον · τὸ γὰρ ὁμοίως τῇ σαρκὶ θερμὸν ἢ ψυχρὸν ( οὐ ) ποιεῖν αἴσθησιν . καθόλου μὲν οὖν περὶ αἰσθήσεως αὗται παραδέδονται δόξαι . περὶ ἑκάστης δὲ τῶν κατὰ μέρος οἱ μὲν ἄλλοι σχεδὸν ἀπολείπουσιν , Ἐμπεδοκλῆς δὲ πειρᾶται καὶ ταύτας ἀνάγειν εἰς τὴν ὁμοιότητα . Παρμενίδης μὲν γὰρ ὅλως οὐδὲν ἀφώρικεν ἀλλὰνον ὅτι δυοῖν ὄντοιν στοιχείοιν κατὰ τὸ ὑπερβάλλον ἐστὶν ἡ γνῶσις . ἐὰν γὰρ ὑπεραίρῃ τὸ θερμὸν ἢ τὸ ψυχρὸν ἄλλην γίνεσθαι τὴν διάνοιαν , βελτίω δὲ καὶ καθαρωτέραν τὴν διὰ τὸ θερμόν · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ταύτην δεῖσθαί τινος συμμετρίας · ,, ὡς γὰρ ἐκάστῳ — φησίν — ἔχει κρᾶσις μελέων πολυπλάγκτων , Τὼς νόος ἀνθρώποισι παρέστηκεν · τὸ γὰρ αὐτὸ Ἐστὶν ὅπερ φρονέει μελέων φύσις ἀνθρώποισι , Καὶ πᾶσιν καὶ παντί · τὸ γὰρ πλέον ἐστὶ νόημα . “ τὸ γὰρ αἰσθάνεσθαι καὶ τὸ φρονεῖν ὡς ταὐτὸ λέγει , διὸ καὶ τὴν μνήμην καὶ τὴν λήθην ἀπὸ τούτων γίνεσθαι διὰ τῆς κράσεως · ἂν δʼ ἰσάζωσι τῇ μίξει πότερον ἔσται φρονεῖν ἢ οὐ καὶ τίς ἡ διάθεσις οὐδὲν ἔτι διώρικεν . ὅτι δὲ καὶ τῷ ἐναντίῳ καθʼ αὐτὸ ποιεῖ τὴν αἴσθησιν φανερὸν ἐν οἷς φησι τὸν νεκρὸν φωτὸς μὲν καὶ θερμοῦ καὶ φωνῆς οὐκ αἰσθάνεσθαι διὰ τὴν ἔκλειψιν τοῦ πυρὸς ψυχροῦ δὲ καὶ σιωπῆς καὶ τῶν ἐναντίων αἰσθάνεσθαι , καὶ ὅλως δὲ πᾶν τὸ ὄν ἔχειν τινὰ γνῶσιν . οὕτω μὲν οὖν αὐτὸς ἔοικεν ἀποτέμνεσθαι τῇ φάσει τὰ συμβαίνοντα δυσχερῆ διὰ τὴν ὑπόληψιν .
Lemmas: CAP . I . περι δέ αἴσθησις ὁ μέν πολύς καθόλος δόξα δύο εἰμί · ὁ μέν γάρ ὁ ὅμοιος ποιέω ται ὁ δέ ὁ ἐναντίος . Παρμενίδης μέν καί Ἐμπεδοκλῆς καί Πλάτων ὁ ὅμοιος , ὁ δέ περί Ἀναξαγόρας καί Ἡράκλειτος ὁ ἐναντίος . ὁ δέ πιθανός λαμβάνω ὁ μέν ὅτι ὁ ἄλλος τε ὁ πλεῖστος ὁ ὁμοιότης θεωρέω καί ὅτι σύμφυτος εἰμί πᾶς ὁ ζῷον ὁ συγγενής γνωρίζω , ἔτι δέ ὡς ὁ μέν αἰσθάνομαι ὁ ἀπορρ ῥοία γίγνομαι ὁ δέ ὅμοιος φέρω πρός ὁ ὅμοιος . ὁ δέ ὁ αἴσθησις ὑπολαμβάνω ἐν ἀλλοίωσις γίγνομαι καί ὁ μέν ὅμοιος ἀπαθής ὑπό ὁ ὅμοιος ὅς δέ ἐναντίος παθητικός οὗτος προστίθημι ὁ γνώμη · ἐπιμαρτυρέω δέ οἴομαι καί ὁ περί ὁ ἀρή συμβαίνω · ὁ γάρ ὅμοιος ὁ σάρξ θερμός ἢ ψυχρός ( οὐ ) ποιέω αἴσθησις . καθόλου μέν οὖν περί αἴσθησις αὐτός παραδίδωμι δόξα . περί ἕκαστος δέ ὁ κατά μέρος ὁ μέν ἄλλος σχεδόν ἀπολείπω , Ἐμπεδοκλῆς δέ πειράω καί αὐτός ἀνάγω εἰς ὁ ὁμοιότης . Παρμενίδης μέν γάρ ὅλος οὐδείς ἀφορίζω ἀλλὰνον ὅτι δύο εἰμί στοιχεῖον κατά ὁ ὑπερβάλλω εἰμί ὁ γνῶσις . ἐάν γάρ ὑπεραίρω ὁ θερμός ἢ ὁ ψυχρός ἄλλος γίγνομαι ὁ διάνοια , ἀγαθός δέ καί καθαρός ὁ διά ὁ θερμός · οὐ μήν ἀλλά καί οὗτος δέω τις συμμετρία · ,, ὡς γάρ ἔκσατος — φημί — ἔχω κρᾶσις μέλος πολύπλαγκτος , Τῶς νοῦς ἄνθρωπος παρίστημι · ὁ γάρ αὐτός εἰμί ὅς φρονέω μέλος φύσις ἄνθρωπος , καί πᾶς καί πᾶς · ὁ γάρ πλείων εἰμί νόημα . “ ὁ γάρ αἰσθάνομαι καί ὁ φρονέω ὡς αὐτός λέγω , διό καί ὁ μνήμη καί ὁ λήθη ἀπό οὗτος γίγνομαι διά ὁ κρᾶσις · εἄν δέ ἰσάζω ὁ μίξις πότερος εἰμί φρονέω ἢ οὐ καί τίς ὁ διάθεσις οὐδείς ἔτι διορίζω . ὅτι δέ καί ὁ ἐναντίος κατά αὐτός ποιέω ὁ αἴσθησις φανερός ἐν ὅς φημί ὁ νεκρός φάος μέν καί θερμός καί φωνή οὐ αἰσθάνομαι διά ὁ ἔκλειψις ὁ πυρός ψυχρός δέ καί σιωπή καί ὁ ἐναντίος αἰσθάνομαι , καί ὅλος δέ πᾶς ὁ εἰμί ἔχω τις γνῶσις . οὕτως μέν οὖν αὐτός ἔοικα ἀποτέμνω ὁ φάσις ὁ συμβαίνω δυσχερής διά ὁ ὑπόληψις .