theophrastus-philosophy.de-lapidibus-fr-2-wimmer 2.3
CAP . III . Ἀλλο δέ τι γένος ἐστὶ λίθων ὥσπερ ἐξ ἐναντίων πεφυκὸς , ἄκαυστον ὅλως , ἄνθραξ καλούμενος , ἐξ οὗ καὶ τὰ σφραγίδια γλύφουσιν , ἐρυθρὸν μὲν τῷ χρώματι , πρὸς δὲ τὸν ἥλιον τιθέμενον ἄνθρακος καιομένου ποιεῖ χρόαν . τιμιώτατον δʼ ὡς εἰπεῖν · μικρὸν γὰρ σφόδρα τετταράκοντα χρυσῶν . ἄγεται δὲ οὗτος ἐκ Καρχηδόνος καὶ Μασσαλίας . οὐ καίεται δὲ ὁ περὶ Μίλητον γωνιοειδὴς ὤν ἐν ᾧπερ καὶ τὰ ἑξάγωνα . καλοῦσι δʼ ἄνθρακα καὶ τοῦτον , ὃ καὶ θαυμαστόν ἐστιν · ὅμοιον γὰρ τρόπον τινὰ καὶ τὸ τοῦ ἀδάμαντος · οὐ γὰρ οὐδʼ ὥσπερ ἡ κίσσηρις καὶ τέφρα δόξειεν ἄν διὰ τὸ μηδὲν ἔχειν ὑγρόν · ταῦτα γὰρ ἄκαυστα καὶ ἀπύρωτα διὰ τὸ ἐξῃρῆσθαι τὸ ὑγρόν · ἐπεὶ καὶ τὸ ὅλον ἡ κίσσηρις ἐκ κατακαύσεως δοκεῖ τισι γίνεσθαι , πλὴν τῆς ἐκ τοῦ ἀφροῦ τῆς θαλάσσης συνισταμένης . λαμβάνουσι δὲ τὴν πίστιν διὰ τῆς αἰσθήσεως ἔκ τε τῶν περὶ τοὺς κρατῆρας γινομένων καὶ ἐκ τῆς διαβάρου λίθου τῆς φλογουμένης οὐ κισσηροῦται . μαρτυρεῖν δὲ καὶ οἱ τόποι δοκοῦσιν ἐν οἷς ἡ γένεσις · καὶ γὰρ ἐν τοῖς μάλιστα καὶ ἡ κίσσηρις . τάχα δὲ ἡ μὲν οὕτως αἱ δʼ ἄλλως καὶ πλείους τρόποι τῆς γενέσεως . ἡ γὰρ ἐν Νισύρῳ καθάπερ ἐξ ἄμμου τινὸς ἔοικε συγκεῖσθαι . σημεῖον δὲ λαμβάνουσιν ὅτι τῶν εὑρισκομένων ἔνιαι διαθρύπτονται ἐν ταῖς χερσὶν ὥσπερ εἰς ἄμμον διὰ τὸ μήπω συνεστάναι μηδὲ συμπεπηγέναι . εὑρίσκουσι δʼ ἀθρόας κατὰ μικρὰ χειροπληθεῖς ὅσον πολλὰς ἢ μικρῷ μείζους ὅταν ἀπαμήσωνται τἄνω · ἐλαφρὰ δὲ σφόδρα ἡ ἄμμος . ἡ δʼ οὖ καὶ ἐν Μήλῳ πᾶσα μὲν ἔνια δʼ οὖ ἐν λίθῳ τινὶ ἑτέρῳ γίνεται καθάπερ ἐλέχθη πρότερον . διαφορὰς δʼ ἔχουσι πρὸς ἀλλήλας καὶ ματι καὶ πυκνότητι καὶ βάρει χρώματι μὲν ὅτι μέλαινα ἐκ τοῦ ῤύακος τοῦ ἐν Σκελίᾳ · πυκνότητι δὲ καὶ βάρει αὕτη τε καὶ μαλώδης . γίνεται γάρ τις καὶ τοιαύτη κίσσηρις καὶ βάρος ἔχει καὶ πυκνότητα καὶ ἐν τῇ χρήσει πολυτιμότερον τῆς ἑτέρας . τμητικὴ δὲ καὶ ἡ ἐκ τοῦ ῥύακος μᾶλλον τῆς κούφης καὶ λευκῆς , τμητικωτάτη δʼ ἐκ τῆς θαλάσσης αὐτῆς . καὶ περὶ μὲν κισσηρίδος ἐπὶ τοσοῦτον εἰρήσθω . περὶ δὲ τῶν πυρουμένων καὶ τῶν ἀπυρώτων λίθων ἀφʼ ὧν καὶ εἰς τοῦτο ἐξέβημεν ἐν ἄλλοις θεωρητέον τὰς αἰτίας .
Lemmas: CAP . III . ἀλλος δέ τίς γένος εἰμί λίθος ὥσπερ ἐκ ἐναντίος φύω , ἄκαυστος ὅλος , ἄνθραξ καλώ , ἐκ ὅς καί ὁ σφραγίδιον γλύφω , ἐρυθρός μέν ὁ χρῶμα , πρός δέ ὁ ἥλιος τίθημι ἄνθραξ καίω ποιέω χροιά . τίμιος δέ ὡς λέγω · μικρός γάρ σφόδρα τεσσαράκοντα χρύσεος . ἄγω δέ οὗτος ἐκ Καρχηδών καί Μασσαλία . οὐ καίω δέ ὁ περί Μίλητος γωνιοειδής εἰμί ἐν ὅς καί ὁ ἑξάγωνος . καλέω δέ ἄνθραξ καί οὗτος , ὁ καί θαυμαστός εἰμί · ὅμοιος γάρ τρόπος τις καί ὁ ὁ ἀδάμας · οὐ γάρ οὐδέ ὥσπερ ὁ κίσσηρις καί τέφρα δοκέω ἄν διά ὁ μηδείς ἔχω ὑγρός · οὗτος γάρ ἄκαυστος καί ἀπύρωτος διά ὁ ἐξαιρέω ὁ ὑγρός · ἐπεί καί ὁ ὅλος ὁ κίσσηρις ἐκ κατάκαυσις δοκέω τις γίγνομαι , πλήν ὁ ἐκ ὁ ἀφρός ὁ θάλασσα συνίστημι . λαμβάνω δέ ὁ πίστις διά ὁ αἴσθησις ἐκ τε ὁ περί ὁ κρατήρ γίγνομαι καί ἐκ ὁ διάβαρος λίθος ὁ φλογέω οὐ κισσηρουος . μαρτυρέω δέ καί ὁ τόπος δοκέω ἐν ὅς ὁ γένεσις · καί γάρ ἐν ὁ μάλιστα καί ὁ κίσσηρις . τάχα δέ ὁ μέν οὕτως ὁ δέ ἄλλως καί πολύς τρόπος ὁ γένεσις . ὁ γάρ ἐν Νίσυρος καθά ἐκ ἄμμος τις ἔοικα σύγκειμαι . σημεῖον δέ λαμβάνω ὅτι ὁ εὑρίσκω ἔνιοι διαθρύπτω ἐν ὁ χείρ ὥσπερ εἰς ἄμμος διά ὁ μήπω συνίστημι μηδέ συμπήγνυμι . εὑρίσκω δέ ἀθρόος κατά μικρός χειροπληθής ὅσον πολύς ἢ μικρός μέγας ὅταν ἀπαμάω ἄνω · ἐλαφρός δέ σφόδρα ὁ ἄμμος . ὁ δέ οὖον καί ἐν Μῆλος πᾶς μέν ἔνιοι δέ οὖον ἐν λίθος τις ἕτερος γίγνομαι καθά λέγω πρότερος . διαφορά δέ ἔχω πρός ἀλλήλων καί μάτι καί πυκνότης καί βάρος χρῶμα μέν ὅτι μέλας ἐκ ὁ ῥύαξ ὁ ἐν Σκέλιας · πυκνότης δέ καί βάρος οὗτος τε καί μαλώδης . γίγνομαι γάρ τις καί τοιοῦτος κίσσηρις καί βάρος ἔχω καί πυκνότης καί ἐν ὁ χρῆσις πολύτιμος ὁ ἕτερος . τμητικός δέ καί ὁ ἐκ ὁ ῥύαξ μᾶλλον ὁ κοῦφος καί λευκός , τμητικός δέ ἐκ ὁ θάλασσα αὐτηες͂ς . καί περί μέν κισσηρίδος ἐπί τοσοῦτος λέγω . περί δέ ὁ πυρόω καί ὁ απύρωτος λίθος ἀπό ὅς καί εἰς οὗτος ἐκβαίνω ἐν ἄλλος θεωρέω ὁ αἰτία .