theophilus-apologetics.ad-autolycum 2.24
Ἐξανατείλας οὖν ὁ Θεὸς ἐκ τῆς γῆς ἔτι πᾶν ξύλον ὡραῖον εἰς ὅρασιν , καὶ καλὸν εἰς βρῶσιν . ἐν γὰρ πρώτοις μόνα ἦν τὰ ἐν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ γεγενημένα , φυτὰ καὶ σπέρματα καὶ χλόαι · τὰ δὲ ἐν τῷ παραδείσῳ ἐγενήθη διαφόρῳ καλλονῇ καὶ ὡραιότητι · ὅπου γε καὶ φυτεία ὠνόμασται ὑπὸ Θεοῦ πεφυτευμένη . καὶ τὰ μὲν λοιπὰ φυτὰ ὅμοια καὶ ὁ κόσμος ἔσχηκε . τὰ δὲ δύο ξύλα , τὸ τῆς ζωῆς , καὶ τὸ τῆς γνώσεως , οὐκ ἔσχηκεν ἑτέρα γῆ , ἀλλ᾿ ἢ ἐν μόνῳ τῷ παραδείσῳ . ὅτι δὲ καὶ ὁ παράδεισος γῆ ἐστι , καὶ ἐπὶ τῆς γῆς πεφύτευται , ἡ γραφὴ λέγει · καὶ ἐφύτευσεν ὁ Θεὸς παράδεισον ἐν Ἐδὲμ κατὰ ἀνατολὰς , καὶ ἔθετο ἐκεῖ τὸν ἄνθρωπον · καὶ ἐξανέτειλεν ὁ Θεὸς ἔτι ἀπὸ τῆς γῆς πᾶν ξύλον ὡραῖον εἰς ὅρασιν , καὶ καλὸν εἰς βρῶσιν . τῷ οὖν ἔτι ἐκ τῆς γῆς καὶ κατὰ ἀνατολὰς , σαφῶς διδάσκει ἡμᾶς ἡ θεία γραφὴ τὸν παράδεισον ὑπὸ τοῦτον τὸν οὐρανὸν , ὑφ᾿ ὃν καὶ ἀνατολὴ καὶ γῆ εἰσιν . Ἐδὲμ δὲ Ἑβραϊστὶ τὸ εἰρημένον , ἑρμηνεύεται τρυφή . ποταμὸν δὲ σεσήμαγκεν ἐκπορεύεσθαι ἐξ Ἐδὲμ , ποτίζειν τὸν παράδεισον , κἀκεῖθεν διαχωρίζεσθαι εἰς τέσσαρας ἀρχάς · ὧν δύο , οἱ καλούμενοι Φεισὼν καὶ Γεὼν , ποτίζουσι τὰ ἀνατολικὰ μέρη , μάλιστα ὁ Γεὼν , ὁ κυκλῶν πᾶσαν γῆν Αἰθιοπίας , ὅν φασιν ἐν τῇ Αἰγύπτῳ ἀναφαίνεσθαι , τὸν καλούμενον Νεῖλον . οἱ δὲ ἄλλοι δύο ποταμοὶ φανερῶς γινώσκονται παρ᾿ ἡμῖν , οἱ καλούμενοι Τίγρις καὶ Εὐφράτης · οὗτοι γὰρ γειτνιῶσιν ἕως τῶν ἡμετέρων κλιμάτων . θεὶς δὲ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον , καθὼς προειρήκαμεν , ἐν τῷ παραδείσῳ , εἰς τὸ ἐργάζεσθαι καὶ φυλάσσειν αὐτὸν , ἐνετείλατο αὐτῷ ἀπὸ πάντων τῶν καρπῶν ἐσθίειν , δηλονότι καὶ ἀπὸ τοῦ τῆς ζωῆς , μόνου δὲ ἐκ τοῦ ξύλου τοῦ τῆς γνώσεως ἐνετείλατο αὐτῷ μὴ γεύσασθαι · μετέθηκε δὲ αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐκ τῆς γῆς , ἐξ ἧς ἐγεγόνει , εἰς τὸν παράδεισον , διδοὺς αὐτῷ ἀφορμὴν προκοπῆς , ὅπως αὐξάνων καὶ τέλειος γενόμενος , ἔτι δὲ καὶ θεὸς ἀναδειχθεὶς , οὕτω καὶ εἰς οὐρανὸν ἀναβῇ ( μέσος γὰρ ὁ ἄνθρωπος ἐγεγόνει , οὔτε θνητὸς ὁλοσχερῶς , οὔτε ἀθάνατος τὸ καθόλου , δεκτικὸς δὲ ἑκατέρων . οὕτω καὶ τὸ χωρίον ὁ παράδεισος , ὡς πρὸς καλλονὴν , μέσος τοῦ κόσμου καὶ τοῦ οὐρανοῦ γεγένηται ) ἔχων ἀϊδιότητα . τῷ δὲ εἰπεῖν , ἐργάζεσθε , οὐκ ἄλλην τινὰ ἐργασίαν δηλοῖ , ἀλλ᾿ ἢ τὸ φυλάσσειν τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ , ὅπως μὴ παρακούσας ἀπολέσῃ ἑαυτὸν , καθὼς καὶ ἀπώλεσε διὰ ἁμαρτίας .
Lemmas: ἐξανατέλλω οὖν ὁ θεός ἐκ ὁ γῆ ἔτι πᾶς ξύλον ὡραῖος εἰς ὅρασις , καί καλός εἰς βρῶσις . ἐν γάρ πρῶτος μόνος εἰμί ὁ ἐν ὁ τρίτος ἡμέρα γίγνομαι , φυτόν καί σπέρμα καί χλόη · ὁ δέ ἐν ὁ παράδεισος γίγνομαι διάφορος καλλονή καί ὡραιότης · ὅπου γε καί φυτεία ὀνομάζω ὑπό θεός φυτεύω . καί ὁ μέν λοιπός φυτόν ὅμοιος καί ὁ κόσμος ἔχω . ὁ δέ δύο ξύλον , ὁ ὁ ζωή , καί ὁ ὁ γνῶσις , οὐ ἔχω ἕτερος γῆ , ἀλλά ἤ ἐν μόνος ὁ παράδεισος . ὅτι δέ καί ὁ παράδεισος γῆ εἰμί , καί ἐπί ὁ γῆ φυτεύω , ὁ γραφή λέγω · καί φυτεύω ὁ θεός παράδεισος ἐν Ἐδέμ κατά ἀνατολή , καί τίθημι ἐκεῖ ὁ ἄνθρωπος · καί ἐξανατέλλω ὁ θεός ἔτι ἀπό ὁ γῆ πᾶς ξύλον ὡραῖος εἰς ὅρασις , καί καλός εἰς βρῶσις . ὁ οὖν ἔτι ἐκ ὁ γῆ καί κατά ἀνατολή , σαφής διδάσκω ἐγώ ὁ θεῖος γραφή ὁ παράδεισος ὑπό οὗτος ὁ οὐρανός , ὑπό ὅς καί ἀνατολή καί γῆ εἰμί . Ἐδέμ δέ Ἑβραιστί ὁ λέγω , ἑρμηνεύω τρυφή . ποταμός δέ σεσαμάγκω ἐκπορεύω ἐκ Ἐδέμ , ποτίζω ὁ παράδεισος , ἐκεῖθεν διαχωρίζω εἰς τέσσαρες ἀρχή · ὅς δύο , ὁ καλέω Φεισών καί Γεών , ποτίζω ὁ ἀνατολικός μέρος , μάλα ὁ Γεών , ὁ κυκλόω πᾶς γῆ Αἰθιοπία , ὅς φημί ἐν ὁ Αἴγυπτος ἀναφαίνω , ὁ καλέω Νεῖλος . ὁ δέ ἄλλος δύο ποταμός φανερός γιγνώσκω παρά ἐγώ , ὁ καλέω Τίγρις καί Εὐφράτης · οὗτος γάρ γειτνιάω ἕως ὁ ἡμέτερος κλίμα . τίθημι δέ ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , καθώς προλέγω , ἐν ὁ παράδεισος , εἰς ὁ ἐργάζομαι καί φυλάσσω αὐτός , ἐντέλλω αὐτός ἀπό πᾶς ὁ καρπός ἐσθίω , δηλονότι καί ἀπό ὁ ὁ ζωή , μόνος δέ ἐκ ὁ ξύλον ὁ ὁ γνῶσις ἐντέλλω αὐτός μή γεύω · μετατίθημι δέ αὐτός ὁ θεός ἐκ ὁ γῆ , ἐκ ὅς γίγνομαι , εἰς ὁ παράδεισος , δίδωμι αὐτός ἀφορμή προκοπή , ὅπως αὐξάνω καί τέλειος γίγνομαι , ἔτι δέ καί θεός ἀναδείκνυμι , οὕτως καί εἰς οὐρανός ἀναβαίνω ( μέσος γάρ ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι , οὔτε θνητός ὁλοσχερής , οὔτε ἀθάνατος ὁ καθόλου , δεκτικός δέ ἑκάτερος . οὕτως καί ὁ χωρίον ὁ παράδεισος , ὡς πρός καλλονή , μέσος ὁ κόσμος καί ὁ οὐρανός γίγνομαι ) ἔχω ἀιδιότης . ὁ δέ λέγω , ἐργάζομαι , οὐ ἄλλος τις ἐργασία δηλόω , ἀλλά ἤ ὁ φυλάσσω ὁ ἐντολή ὁ θεός , ὅπως μή παρακούω ἀπόλλυμι ἑαυτοῦ , καθώς καί ἀπόλλυμι διά ἁμαρτία .