theophilus-apologetics.ad-autolycum 2.15
Τετάρτῃ ἡμέρᾳ ἐγένοντο οἱ φωστῆρες . ἐπειδὴ ὁ Θεὸς , προγνωστὴς ὢν , ἠπίστατο τὰς φλυαρίας τῶν ματαίων φιλοσόφων , ὅτι ἔμελλον λέγειν ἀπὸ τῶν στοιχείων εἶναι τὰ ἐπὶ τῆς γῆς φυόμενα , πρὸς τὸ ἀθετεῖν τὸν Θεόν · ἵν᾿ οὖν τὸ ἀληθὲς δειχθῇ , προγενέστερα γέγονε τὰ φυτὰ καὶ τὰ σπέρματα τῶν στοιχείων . τὰ γὰρ μεταγενέστερα οὐ δύναται ποιεῖν τὰ αὐτῶν προγενέστερα . ταῦτα δὲ δεῖγμα καὶ τύπον ἐπέχει μεγάλου μυστηρίου . ὁ γὰρ ἥλιος ἐν τύπῳ Θεοῦ ἐστιν · ἡ δὲ σελήνη ἀνθρώπου . καὶ ὥσπερ ὁ ἥλιος πολὺ διαφέρει τῆς σελήνης δυνάμει καὶ δόξῃ , οὕτω πολὺ διαφέρει ὁ Θεὸς τῆς ἀνθρωπότητος · καὶ καθάπερ ὁ ἥλιος πλήρης πάντοτε διαμένει , μὴ ἐλάσσων γινόμενος , οὕτω πάντοτε ὁ Θεὸς τέλειος διαμένει , πλήρης ὢν πάσης δυνάμεως καὶ συνέσεως καὶ σοφίας καὶ ἀθανασίας καὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν . ἡ δὲ σελήνη κατὰ μῆνα φθίνει , καὶ δυνάμει ἀποθνήσκει , ἐν τύπῳ οὖσα ἀνθρώπου , ἔπειτα ἀναγεννᾶται καὶ αὔξει εἰς δεῖγμα τῆς μελλούσης ἔσεσθαι ἀναστάσεως . ὡσαύτως καὶ αἱ τρεῖς ἡμέραι , πρὸ τῶν φωστήρων γεγονυῖαι , τύποι εἰσὶ τῆς τριάδος , τοῦ Θεοῦ , καὶ τοῦ λόγου αὐτοῦ , καὶ τῆς σοφίας αὐτοῦ . τετάρτῳ δὲ τύπῳ ἐστὶν ἄνθρωπος ὁ προσδεὴς τοῦ φωτὸς , ἵνα ᾖ Θεὸς , λόγος , σοφία , ἄνθρωπος . διὰ τοῦτο καὶ τῇ τετάρτῃ ἡμέρᾳ ἐγεννήθησαν φωστῆρες . ἡ δὲ τῶν ἄστρων θέσις οἰκονομίαν καὶ τάξιν ἔχει τῶν δικαίων καὶ εὐσεβῶν καὶ τηρούντων τὸν νόμον καὶ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ . οἱ γὰρ ἐπιφανεῖς ἀστέρες καὶ λαμπροὶ εἰσὶν εἰς μίμησιν τῶν προφητῶν . διὰ τοῦτο καὶ μένουσιν ἀκλινεῖς , μὴ μεταβαίνοντες εἰς τόπον ἐκ τόπου . οἱ δὲ ἑτέραν ἔχοντες τάξιν τῆς λαμπρότητος , τύποι εἰσὶ τοῦ λαοῦ τῶν δικαίων . οἱ δ᾿ αὖ μεταβαίνοντες καὶ φεύγοντες τόπον ἐκ τόπου , οἱ καὶ πλάνητες καλούμενοι , καὶ αὐτοὶ τύπος τυγχάνουσι τῶν ἀφισταμένων ἀνθρώπων ἀπὸ τοῦ Θεοῦ , καταλιπόντων τὸν νόμον καὶ τὰ προστάγματα αὐτοῦ .
Lemmas: τέταρτος ἡμέρα γίγνομαι ὁ φωστήρ . ἐπειδή ὁ θεός , προγνώστης εἰμί , ἐπίσταμαι ὁ φλυαρία ὁ μάταιος φιλόσοφος , ὅτι μέλλω λέγω ἀπό ὁ στοιχεῖον εἰμί ὁ ἐπί ὁ γῆ φύω , πρός ὁ ἀθετέω ὁ θεός · ἵνα οὖν ὁ ἀληθής δείκνυμι , προγενής γίγνομαι ὁ φυτόν καί ὁ σπέρμα ὁ στοιχεῖον . ὁ γάρ μεταγενής οὐ δύναμαι ποιέω ὁ αὐτός προγενής . οὗτος δέ δεῖγμα καί τύπος ἐπέχω μέγας μυστήριον . ὁ γάρ ἥλιος ἐν τύπος θεός εἰμί · ὁ δέ σελήνη ἄνθρωπος . καί ὥσπερ ὁ ἥλιος πολύς διαφέρω ὁ σελήνη δύναμις καί δόξα , οὕτως πολύς διαφέρω ὁ θεός ὁ ἀνθρωπότης · καί καθά ὁ ἥλιος πλήρης πάντοτε διαμένω , μή ἐλαχύς γίγνομαι , οὕτως πάντοτε ὁ θεός τέλειος διαμένω , πλήρης εἰμί πᾶς δύναμις καί σύνεσις καί σοφία καί ἀθανασία καί πᾶς ὁ ἀγαθός . ὁ δέ σελήνη κατά μείς φθίω , καί δύναμις ἀποθνῄσκω , ἐν τύπος εἰμί ἄνθρωπος , ἔπειτα ἀναγεννάω καί αὐξάνω εἰς δεῖγμα ὁ μέλλω εἰμί ἀνάστασις . ὡσαύτως καί ὁ τρεῖς ἡμέρα , πρό ὁ φωστήρ γίγνομαι , τύπος εἰμί ὁ τριάς , ὁ θεός , καί ὁ λόγος αὐτός , καί ὁ σοφία αὐτός . τέταρτος δέ τύπος εἰμί ἄνθρωπος ὁ προσδεής ὁ φώς , ἵνα εἰμί θεός , λόγος , σοφία , ἄνθρωπος . διά οὗτος καί ὁ τέταρτος ἡμέρα γεννάω φωστήρ . ὁ δέ ὁ ἄστρον θέσις οἰκονομία καί τάξις ἔχω ὁ δίκαιος καί εὐσεβής καί τηρέω ὁ νόμος καί ὁ ἐντολή ὁ θεός . ὁ γάρ ἐπιφανής ἀστήρ καί λαμπρός εἰμί εἰς μίμησις ὁ προφήτης . διά οὗτος καί μένω ἀκλινής , μή μεταβαίνω εἰς τόπος ἐκ τόπος . ὁ δέ ἕτερος ἔχω τάξις ὁ λαμπρότης , τύπος εἰμί ὁ λαός ὁ δίκαιος . ὁ δέ αὖ μεταβαίνω καί φεύγω τόπος ἐκ τόπος , ὁ καί πλάνης καλέω , καί αὐτός τύπος τυγχάνω ὁ ἀφίστημι ἄνθρωπος ἀπό ὁ θεός , καταλείπω ὁ νόμος καί ὁ πρόσταγμα αὐτός .