theophilus-apologetics.ad-autolycum 2.38
Καὶ τί γὰρ , ἤτε ἔσχατοι ἢ καὶ πρῶτοι ἐγένοντο ; πλὴν ὅτι γοῦν καὶ αὐτοὶ ἀκόλουθα τοῖς προφήταις εἶπον . περὶ μὲν οὖν ἐκπυρώσεως Μαλαχίας ὁ προφήτης προείρηκεν · ἰδοὺ ἡμέρα ἔρχεται Κυρίου ὡς κλίβανος καιόμενος , καὶ ἀνάψει πάντας τοὺς ἀσεβεῖς . καὶ Ἠσαΐας · ἥξει γὰρ ὀργὴ Θεοῦ ὡς χάλαζα συγκαταφερομένη βίᾳ , καὶ ὡς ὕδωρ σύρον ἐν φάραγγι . τοίνυν Σίβυλλα καὶ οἱ λοιποὶ προφῆται , ἀλλὰ μὴν καὶ οἱ ποιηταὶ , καὶ φιλόσοφοι , καὶ δεδηλώκασιν περὶ δικαιοσύνης , καὶ κρίσεως καὶ κολάσεως · ἔτι μὴν καὶ περὶ προνοίας , ὅτι φροντίζει ὁ Θεὸς οὐ μόνον τῶν ζώντων ἡμῶν , ἀλλὰ καὶ τῶν τεθνεώτων , καίπερ ἄκοντες ἔφασαν · ἠλέγχοντο γὰρ ὑπὸ τῆς ἀληθείας . καὶ τῶν μὲν προφητῶν , Σολομῶν περὶ τῶν τεθνηκότων εἶπεν · ἔσται ἴασις ταῖς σαρξὶ , καὶ ἐπιμέλεια τῶν ὀστέων . τὸ δ᾿ αὐτὸ καὶ Δαυίδ · ἀγαλλιάσεται ὄστεα τεταπεινωμένα . τούτοις ἀκόλουθα εἴρηκε καὶ Τιμοκλῆς λέγων · Τεθνεῶσιν ἔλεος ἐπιεικὴς θεός . καὶ περὶ πλήθους οὖν θεῶν οἱ συγγραφεῖς εἰπόντες κατῆλθον εἰς μοναρχίαν , καὶ περὶ ἀπρονοησίας λέγοντες εἶπον περὶ προνοίας , καὶ περὶ ἀκρισίας φάσκοντες ὠμολόγησαν ἔσεσθαι κρίσιν , καὶ οἱ μετὰ θάνατον ἀρνούμενοι εἶναι αἴσθησιν , ὡμολόγησαν . Ὅμηρος μὲν οὖν εἰπών · Ψυχὴ ἠΰτ᾿ ὄνειρος ἀποπταμένη πεπότηται , ἐν ἑτέρῳ λέγει · Ψυχὴν δ᾿ ἐκ ῥεθέων πταμένη ἄϊδος δὲ βεβήκει . καὶ πάλιν · Θάπτε με ὅττι τάχιστα πύλας ἀΐδαο περήσω . τὰ δὲ περὶ τῶν λοιπῶν οὓς ἀνέγνωκας , ἡγοῦμαί σε ἀκριβῶς ἐπίστασθαι ᾧ τρόπῳ εἰρήκασι . ταῦτα δὲ πάντα συνήσει πᾶς ὁ ζητῶν τὴν σοφίαν τοῦ Θεοῦ , καὶ εὐαρεστῶν αὐτῷ διὰ πίστεως καὶ δικαιοσύνης καὶ ἀγαθοεργίας . καὶ γάρ τις εἶπε προφήτης ὧν προεγράψαμεν ὀνόματι Ὠσηέ · τίς σόφος καὶ συνήσει ταῦτα ; συνετὸς καὶ γνώσεται ; ὅτι εὐθεῖαι αἱ ὁδοὶ τοῦ κυρίου , καὶ δίκαιοι εἰσελεύσονται ἐν αὐταῖς · οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἀσθενήσουσιν ἐν αὐταῖς · χρὴ οὖν τὸν φιλομαθῆ καὶ φιλομαθεῖν . πειράθητι οὖν πυκνότερον συμβαλεῖν , ὅπως καὶ ζώσης ἀκούσας φωνῆς ἀκριβῶς μάθῃς τἀληθές .
Lemmas: καί τίς γάρ , ἤτε ἔσχατος ἤ καί πρῶτος γίγνομαι ; πλήν ὅτι γοῦν καί αὐτός ἀκόλουθος ὁ προφήτης λέγω . περί μέν οὖν ἐκπύρωσις Μαλαχίας ὁ προφήτης προλέγω · ἰδού ἡμέρα ἔρχομαι κύριος ὡς κρίβανος καίω , καί ἀνάπτω πᾶς ὁ ἀσεβής . καί Ἠσαΐας · ἥκω γάρ ὀργή θεός ὡς χάλαζα συγκαταφέρω βία , καί ὡς ὕδωρ σύρω ἐν φάραγξ . τοίνυν Σίβυλλα καί ὁ λοιπός προφήτης , ἀλλά μήν καί ὁ ποιητής , καί φιλόσοφος , καί δηλόω περί δικαιοσύνη , καί κρίσις καί κόλασις · ἔτι μήν καί περί πρόνοια , ὅτι φροντίζω ὁ θεός οὐ μόνος ὁ ζάω ἐγώ , ἀλλά καί ὁ θνῄσκω , καίπερ ἄκων φημί · ἐλέγχω γάρ ὑπό ὁ ἀλήθεια . καί ὁ μέν προφήτης , Σολομών περί ὁ θνῄσκω λέγω · εἰμί ἴασις ὁ σάρξ , καί ἐπιμέλεια ὁ ὀστέον . ὁ δέ αὐτός καί Δαυίδ · ἀγαλλιάω ὀστέον ταπεινόω . οὗτος ἀκόλουθος λέγω καί Τιμοκλῆς λέγω · θνῄσκω ἔλεος ἐπιεικής θεός . καί περί πλῆθος οὖν θεός ὁ συγγραφεύς λέγω κατέρχομαι εἰς μοναρχία , καί περί ἀπρονοησία λέγω λέγω περί πρόνοια , καί περί ἀκρισία φάσκω ὁμολογέω εἰμί κρίσις , καί ὁ μετά θάνατος ἀρνέομαι εἰμί αἴσθησις , ὁμολογέω . Ὅμηρος μέν οὖν λέγω · ψυχή ἠΰτε ὄνειρος ἀποπέτομαι ποτάομαι , ἐν ἕτερος λέγω · Ψυχή δέ ἐκ ῥέθος πέτομαι ᾅδης δέ βαίνω . καί πάλιν · θάπτω ἐγώ ὅτι ταχύς πύλη ᾍδης περάω . ὁ δέ περί ὁ λοιπός ὅς ἀναγιγνώσκω , ἡγέομαι σύ ἀκριβής ἐπίσταμαι ὅς τρόπος λέγω . οὗτος δέ πᾶς συνίημι πᾶς ὁ ζητέω ὁ σοφία ὁ θεός , καί εὐαρεστέω αὐτός διά πίστις καί δικαιοσύνη καί ἀγαθοεργία . καί γάρ τις λέγω προφήτης ὅς προγράφω ὄνομα Ὠσηέ · τίς σοφός καί συνίημι οὗτος ; συνετός καί γιγνώσκω ; ὅτι εὐθύς ὁ ὁδός ὁ κύριος , καί δίκαιος εἰσέρχομαι ἐν αὐτός · ὁ δέ ἀσεβής ἀσθενέω ἐν αὐτός · χρή οὖν ὁ φιλομαθής καί φιλομαθέω . πειράω οὖν πυκνός συμβάλλω , ὅπως καί ζάω ἀκούω φωνή ἀκριβής μανθάνω ἀληθής .