theophilus-apologetics.ad-autolycum 1.13
Ἀλλὰ καὶ τὸ ἀρνεῖσθαί σε νεκροὺς ἐγείρεσθαι · φῂς γὰρ , δεῖξόν μοι κἂν ἕνα ἐγερθέντα ἐκ νεκρῶν , ἵνα ἰδὼν πιστεύσω · πρῶτον μὲν , τί μέγα , εἰ θεασάμενος τὸ γεγονὸς πιστεύεις ; εἶτα πιστεύεις μὲν Ἡρακλέα καύσαντα ἑαυτὸν ζῇν · καὶ Ἀσκληπιὸν κεραυνωθέντα ἐγηγέρθαι , τὰ δὲ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ σοι λεγόμενα ἀπιστεῖς ; ἴσως καὶ ἐπιδείξω σοι νεκρὸν ἐγερθέντα , καὶ ζῶντα , καὶ τοῦτο ἀπιστήσεις . ὁ μὲν οὖν Θεός σοι πολλὰ τεκμήρια ἐπιδείκνυσιν εἰς τὸ πιστεύειν αὐτῷ . εἰ γὰρ βούλει , κατανόησον τὴν τῶν καιρῶν καὶ ἡμερῶν καὶ νυκτῶν τελευτὴν , πῶς καὶ αὐτὰ τελευτᾷ καὶ ἀνίσταται . τί δὲ καὶ οὐχὶ ἡ τῶν σπερμάτων καὶ καρπῶν γινομένη ἐξανάστασις , καὶ τοῦτο εἰς τὴν χρῆσιν τῶν ἀνθρώπων ; εἰ γὰρ τύχοι εἰπεῖν κόκκος σίτου ἢ τῶν λοιπῶν σπερμάτων ἐπὰν βληθῇ εἰς τὴν γῆν , πρῶτον ἀποθνήσκει καὶ λύεται , εἶτα ἐγείρεται καὶ γίνεται στάχυς . ἡ δὲ τῶν δένδρων καὶ ἀκροδρύων φύσις , πῶς οὐχὶ κατὰ πρόσταγμα Θεοῦ ἐξ ἀφανοῦς καὶ ἀοράτου κατὰ καιροὺς προσφέρουσι τοὺς καρπούς ; ἔτι μὴν ἐνίοτε καὶ στρούθιον , ἢ τῶν λοιπῶν πετεινῶν , καταπιὸν σπέρμα μηλέας , ἢ συκῆς , ἤ τινος ἑτέρου , ἦλθεν ἐπί τινα λόφον πετρώδη , ἢ τάφον , καὶ ἀφώδευσε , κἀκεῖνο δραξάμενον ἀνέφυ δένδρον , τὸ ποτὲ καταποθὲν , καὶ διὰ τοσαύτης θερμασίας διελθόν . ταῦτα δὲ πάντα ἐνεργεῖ ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία , εἰς τὸ ἐπιδεῖξαι καὶ διὰ τούτων , ὅτι δυνατός ἐστιν ὁ Θεὸς ποιῆσαι τὴν καθολικὴν ἀνάστασιν ἁπάντων ἀνθρώπων . εἰ δὲ καὶ θαυμασιώτερον θέαμα θέλεις θεάσασθαι γενόμενον πρὸς ἀπόδειξιν ἀναστάσεως , οὐ μόνον τῶν ἐπιγείων πραγμάτων , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν οὐρανῷ , κατανοήσον τὴν ἀνάστασιν τῆς σελήνης τὴν κατὰ μῆνα γενομένην , πῶς φθίνει καὶ ἀποθνήσκει καὶ ἀνίσταται πάλιν . ἔτι ἄκουσον καὶ ἐν σοὶ αὐτῷ ἔργον ἀναστάσεως γινόμενον , κἂν ἀγνοῇς , ὦ ἄνθρωπε . ἴσως γάρ ποτε νόσῳ περιπεσὼν , ἀπώλεσάς σου τὰς σάρκας , καὶ τὴν ἰσχὺν , καὶ τὸ εἶδος , ἐλέους δὲ τυχὼν παρὰ Θεοῦ , καὶ ἰάσεως , πάλιν ἀπέλαβές σου τὸ σῶμα , καὶ τὸ εἶδος , καὶ τὴν ἰσχύν · καὶ ὥσπερ οὐκ ἔγνως ποῦ ἐπορεύθησάν σου αἱ σάρκες ἀφανεῖς γενόμεναι , οὕτως οὐκ ἐπίστασαι οὐδὲ πόθεν ἐγένοντο , ἢ πόθεν ἦλθον . ἀλλὰ ἐρεῖς · ἐκ τροφῶν καὶ χυμῶν ἐξαιματουμένων . καλῶς . ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἔργον Θεοῦ τοῦ οὕτω δημιουργήσαντος καὶ οὐκ ἄλλου τινός .
Lemmas: ἀλλά καί ὁ ἀρνέομαι σύ νεκρός ἐγείρω · φημί γάρ , δείκνυμι ἐγώ ἐάν εἷς ἐγείρω ἐκ νεκρός , ἵνα ὁράω πιστεύω · πρῶτος μέν , τίς μέγας , εἰ θεάομαι ὁ γίγνομαι πιστεύω ; εἶτα πιστεύω μέν Ἡρακλῆς καίω ἑαυτοῦ ζάω · καί Ἀσκληπιός κεραυνόω ἐγείρω , ὁ δέ ὑπό ὁ θεός σύ λέγω ἀπιστέω ; ἴσως καί ἐπιδείκνυμι σύ νεκρός ἐγείρω , καί ζάω , καί οὗτος ἀπιστέω . ὁ μέν οὖν θεός σύ πολύς τεκμήριον ἐπιδείκνυμι εἰς ὁ πιστεύω αὐτός . εἰ γάρ βούλομαι , κατανοέω ὁ ὁ καιρός καί ἡμέρα καί νύξ τελευτή , πῶς καί αὐτός τελευτάω καί ἀνίστημι . τίς δέ καί οὐ ὁ ὁ σπέρμα καί καρπός γίγνομαι ἐξανάστασις , καί οὗτος εἰς ὁ χρῆσις ὁ ἄνθρωπος ; εἰ γάρ τυγχάνω λέγω κόκκος σῖτος ἤ ὁ λοιπός σπέρμα ἐπάν βάλλω εἰς ὁ γῆ , πρῶτος ἀποθνῄσκω καί λύω , εἶτα ἐγείρω καί γίγνομαι στάχυς . ὁ δέ ὁ δένδρον καί ἀκρόδρυα φύσις , πῶς οὐ κατά πρόσταγμα θεός ἐκ ἀφανής καί ἀόρατος κατά καιρός προσφέρω ὁ καρπός ; ἔτι μήν ἐνίοτε καί στρουθίον , ἤ ὁ λοιπός πετεινόν , καταπίνω σπέρμα μηλέα , ἤ συκῆ , ἤ τις ἕτερος , ἔρχομαι ἐπί τις λόφος πετρώδης , ἤ τάφος , καί ἀφοδεύω , ἐκεῖνος δράσσομαι ἀναφύω δένδρον , ὁ ποτέ καταπίνω , καί διά τοσοῦτος θερμασία διέρχομαι . οὗτος δέ πᾶς ἐνεργέω ὁ ὁ θεός σοφία , εἰς ὁ ἐπιδείκνυμι καί διά οὗτος , ὅτι δυνατός εἰμί ὁ θεός ποιέω ὁ καθολικός ἀνάστασις ἅπας ἄνθρωπος . εἰ δέ καί θαυμάσιος θέαμα ἐθέλω θεάομαι γίγνομαι πρός ἀπόδειξις ἀνάστασις , οὐ μόνος ὁ ἐπίγειος πρᾶγμα , ἀλλά καί ὁ ἐν οὐρανός , κατανοέω ὁ ἀνάστασις ὁ σελήνη ὁ κατά μείς γίγνομαι , πῶς φθίω καί ἀποθνῄσκω καί ἀνίστημι πάλιν . ἔτι ἀκούω καί ἐν σύ αὐτός ἔργον ἀνάστασις γίγνομαι , ἐάν ἀγνοέω , ὦ ἄνθρωπος . ἴσως γάρ ποτέ νόσος περιπίπτω , ἀπόλλυμι σύ ὁ σάρξ , καί ὁ ἰσχύς , καί ὁ εἶδος , ἔλεος δέ τυγχάνω παρά θεός , καί ἴασις , πάλιν ἀπολαμβάνω σύ ὁ σῶμα , καί ὁ εἶδος , καί ὁ ἰσχύς · καί ὥσπερ οὐ γιγνώσκω ποῦ πορεύω σύ ὁ σάρξ ἀφανής γίγνομαι , οὕτως οὐ ἐπίσταμαι οὐδέ πόθεν γίγνομαι , ἤ πόθεν ἔρχομαι . ἀλλά λέγω · ἐκ τροφή καί χυμός ἐξαιματόω . καλός . ἀλλά καί οὗτος ἔργον θεός ὁ οὕτως δημιουργέω καί οὐ ἄλλος τις .