theophilus-apologetics.ad-autolycum 3.9
Ἡμεῖς δὲ καὶ Θεὸν ὁμολογοῦμεν , ἀλλ᾿ ἕνα , τὸν κτίστην καὶ ποιητὴν καὶ δημιουργὸν τοῦδε τοῦ παντὸς , καὶ προνοίᾳ τὰ πάντα διοικεῖσθαι ἐπιστάμεθαι , ἀλλ᾿ ὑπ᾿ αὐτοῦ μόνου · καὶ νόμον ἅγιον μεμαθήκαμεν · ἀλλὰ νομοθέτην ἔχομεν τὸν ὄντως Θεὸν , ὃς διδάσκει ἡμᾶς δικαιοπραγεῖν καὶ εὐσεβεῖν καὶ καλοποιεῖν . καὶ περὶ μὲν εὐσεβείας λέγει · οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ . οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα , ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω , ἢ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω , ἢ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς · οὐ προσκυνήσεις αὐτοῖς , οὐδὲ μὴ λατρεύσεις αὐτοῖς . ἐγὼ γάρ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου . περὶ δὲ τοῦ καλοποιεῖν ἔφη · τίμα τὸν πατέρα σοῦ , καὶ τὴν μητέρα σου , ἵνα εὖ σοι γένηται , καὶ ἵνα μακροχρόνιος ἔσῃ ἐπὶ τῆς γῆς , ἧς ἐγὼ δίδωμί σοι Κύριος ὁ Θεός . ἔτι περὶ δικαιοσύνης · οὐ μοιχεύσεις , οὐ φονεύσεις , οὐ κλέψεις , οὐ ψευδομαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδῆ , οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου , οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν οἰκίαν αὐτοῦ , οὐδὲ τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ , οὐδὲ τὸν παῖδα αὐτοῦ οὐδὲ τὴν παιδίσκην αὐτοῦ , οὐδὲ τοῦ βοὸς αὐτοῦ , οὐδὲ τοῦ ὑποζυγίου αὐτοῦ , οὐδὲ παντὸς κτήνους αὐτοῦ , οὐδὲ ὅσα ἐστὶ τῷ πλησίον σου . οὐ διαστρέψεις κρίμα πένητος ἐν κρίσει αὐτοῦ . ἀπὸ παντὸς ῥήματος ἀδίκου διαποστήσῃ . ἀθῶον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς . οὐ δικαιώσεις τὸν ἀσεβῆ . καὶ δῶρα οὐ λήψῃ . τὰ γὰρ δῶρα ἀποτυφλοῖ ὀφθαλμοὺς βλεπόντων , καὶ λυμαίνεται ῥήματα δίκαια . τούτου μὲν οὖν τοῦ θείου νόμου διάκονος γεγένηται Μωσῆς , ὁ καὶ θεράπων τοῦ Θεοῦ , παντὶ μὲν τῷ κόσμῳ , παντελῶς δὲ τοῖς Ἑβραίοις τοῖς καὶ Ἰουδαίοις καλουμένοις , οὓς κατεδούλωσεν ἀρχῆθεν βασιλεὺς Αἰγύπτου , τυγχάνοντας σπέρμα δίκαιον ἀνδρῶν θεοσεβῶν καὶ ὁσίων , Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ , ὧν ὁ Θεὸς μνησθεὶς καὶ ποιήσας θαυμάσια καὶ τέρατα διὰ Μωσέως παράδοξα , ἐῤῥύσατο αὐτοὺς , καὶ ἐξήγαγεν ἐκ τῆς Αἰγύπτου , ἀγαγὼν αὐτοὺς διὰ τῆς ἐρήμου καλουμένης · οὓς καὶ ἀπεκατέστησεν εἰς τὴν Χαναναίαν γῆν , μετέπειτα Ἰουδαίαν ἐπικληθεῖσαν , καὶ νόμον παρέθετο , καὶ ἐδίδαξεν αὐτοὺς ταῦτα . τοῦ μὲν οὖν νόμου μεγάλου καὶ θαυμασίου πρὸς πᾶσαν δικαιοσύνην ὑπάρχοντος , δέκα κεφάλαια ἃ προειρήκαμεν τοιαῦτά ἐστιν .
Lemmas: ἐγώ δέ καί θεός ὁμολογέω , ἀλλά εἷς , ὁ κτίστης καί ποιητής καί δημιουργός ὅδε ὁ πᾶς , καί πρόνοια ὁ πᾶς διοικέω ἐφίστημι , ἀλλά ὑπό αὐτός μόνος · καί νόμος ἅγιος μανθάνω · ἀλλά νομοθέτης ἔχω ὁ ὄντως θεός , ὅς διδάσκω ἐγώ δικαιοπραγέω καί εὐσεβέω καί καλοποιέω . καί περί μέν εὐσέβεια λέγω · οὐ εἰμί σύ θεός ἕτερος πλήν ἐγώ . οὐ ποιέω σεαυτοῦ εἴδωλον οὐδέ πᾶς ὁμοίωμα , ὅσος ἐν ὁ οὐρανός ἄνω , ἤ ὅσος ἐν ὁ γῆ κάτω , ἤ ὅσος ἐν ὁ ὕδωρ ὑποκάτω ὁ γῆ · οὐ προσκυνέω αὐτός , οὐδέ μή λατρεύω αὐτός . ἐγώ γάρ εἰμί κύριος ὁ θεός σύ . περί δέ ὁ καλοποιέω φημί · τιμάω ὁ πατήρ σύ , καί ὁ μήτηρ σύ , ἵνα εὖ σύ γίγνομαι , καί ἵνα μακροχρόνιος εἰμί ἐπί ὁ γῆ , ὅς ἐγώ δίδωμι σύ κύριος ὁ θεός . ἔτι περί δικαιοσύνη · οὐ μοιχεύω , οὐ φονεύω , οὐ κλέπτω , οὐ ψευδομαρτυρέω κατά ὁ πλησίος σύ μαρτυρία ψευδής , οὐ ἐπιθυμέω ὁ γυνή ὁ πλησίος σύ , οὐ ἐπιθυμέω ὁ οἰκία αὐτός , οὐδέ ὁ ἀγρός αὐτός , οὐδέ ὁ παῖς αὐτός οὐδέ ὁ παιδίσκη αὐτός , οὐδέ ὁ βοῦς αὐτός , οὐδέ ὁ ὑποζύγιον αὐτός , οὐδέ πᾶς κτῆνος αὐτός , οὐδέ ὅσος εἰμί ὁ πλησίον σύ . οὐ διαστρέφω κρῖμα πένης ἐν κρίσις αὐτός . ἀπό πᾶς ῥῆμα ἄδικος διαπίπτω . ἀθῶος καί δίκαιος οὐ ἀποκτείνω . οὐ δικαιόω ὁ ἀσεβής . καί δῶρον οὐ λαμβάνω . ὁ γάρ δῶρον ἀποτυφλόω ὀφθαλμός βλέπω , καί λυμαίνομαι ῥῆμα δίκαιος . οὗτος μέν οὖν ὁ θεῖος νόμος διάκονος γίγνομαι Μωσῆς , ὁ καί θεράπων ὁ θεός , πᾶς μέν ὁ κόσμος , παντελής δέ ὁ Ἑβραῖος ὁ καί Ἰουδαῖος καλέω , ὅς καταδουλόω ἀρχῆθεν βασιλεύς Αἴγυπτος , τυγχάνω σπέρμα δίκαιος ἀνήρ θεοσεβής καί ὅσιος , Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ , ὅς ὁ θεός μιμνῄσκω καί ποιέω θαυμάσιος καί τέρας διά Μωϋσῆς παράδοξος , ἐρύω αὐτός , καί ἐξάγω ἐκ ὁ Αἴγυπτος , ἄγω αὐτός διά ὁ ἐρῆμος καλέω · ὅς καί ἀπεκαθίστημι εἰς ὁ Χαναναῖος γῆ , μετέπειτα Ἰουδαία ἐπικαλέω , καί νόμος παρατίθημι , καί διδάσκω αὐτός οὗτος . ὁ μέν οὖν νόμος μέγας καί θαυμάσιος πρός πᾶς δικαιοσύνη ὑπάρχω , δέκα κεφάλαιος ὅς προλέγω τοιοῦτος εἰμί .