theophanes-confessor.chronographia theofanis2.39
ταῦτα παραινῶν εἰς Καρχηδόνα εἰσῆλθεν . καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ παλάτιον ἐν τῷ Γελίμερος θρόνῳ ἐκάθισεν . τούτῳ προσῆλθον οἵ τε ἔμποροι Καρχηδόνος καὶ ὅσοι πλησίον τῆς θαλάσσης ἔμενον , ὀλοφυρόμενοι ἁρπαγὴν πεπονθέναι ὑπὸ τοῦ στόλου . ὁ δὲ Βελισάριος Καλώνυμον τὸν ναύαρχον ὥρκισεν , ὅπως ἅπαντα τὰ διαρπαγέντα ἐνέγκῃ καὶ ἀποδώσῃ τοῖς οἰκείοις δεσπόταις . ὁ δὲ σφετερισάμενος ἐξ αὐτῶν καὶ ἐπιορκήσας οὐ μετὰ πολὺ τὴν δίκην ἔτισεν . ἔξω γὰρ φρενῶν γενόμενος , τὴν ἑαυτοῦ γλῶσσαν φαγὼν ἀπέθανεν . Βελισάριος δὲ τὸν λαὸν εἱστία βασιλικῶς , καὶ ἡ τοῦ Γελίμερος θεραπεία παρετίθει τε καὶ ᾠνοχόει καὶ τὰ ἄλλα πάντα ὑπούργει . οὕτω δὲ ὁ στρατηγὸς ἀθορύβως τὴν πόλιν ἔσχεν , ὥστε οὐδὲ ὕβριν τινὰ ἐπήγαγεν ἀνθρώπῳ , οὐδὲ ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς τινας συνέβη τὴν οἰκίαν ἀσφαλίσαι · ἀλλ' ἀγοράζοντες οἱ στρατιῶται ἤσθιον καὶ εὐφραίνοντο . τοὺς δὲ εἰς τὰ ἱερὰ καταφυγόντας Οὐανδήλους πιστὰ δοὺς ἐξήγαγεν . τῶν δὲ τειχῶν τῆς πόλεως ἐπεμελεῖτο ἠμελημένων πρότερον ὄντων . ἔλεγον δὲ καὶ παλαιὸν λόγον ἐν Καρχηδόνι εἰρῆσθαι , ὡς τὸ γάμμα διώξει τὸ βῆτα , καὶ πάλιν τὸ βῆτα διώξει τὸ γάμμα · νυνὶ δὲ τετέλεσται . πρότερον γὰρ Γιζέριχος Βονιφάτιον ἐξεδίωξεν , νῦν δὲ Βελισάριος Γελίμερα . Γελίμερ δὲ χρήματα πολλὰ τοῖς γεωργοῖς Λιβύων προιέμενος πρὸς ἑαυτὸν ὑπηγάγετο καὶ ἐκέλευσεν αὐτοὺς Ρωμαίων τοὺς εἰς τὰ χωρία περιόντας κτείνειν . τοῦτο δὲ ποιησάντων τῶν γεωργῶν , μαθὼν ὁ Βελισάριος ἀποστέλλει Διογένην , ἕνα τῶν αὐτοῦ δορυφόρων , αἰκίσασθαι τοὺς γεωργούς . ὁ δὲ Διογένης ἅμα τοῖς σὺν αὐτῷ εἰς οἰκίαν εἰσελθὼν ἐκάθευδε μηδὲν πολέμιον ἐννοούμενος · τοῦτο μαθὼν Γελίμερ τριακοσίους ἐπιλεξάμενος ἀποστέλλει κατ' αὐτοῦ . ἐλθόντες δὲ περιεκύκλωσαν τὴν οἰκίαν δεδιότες εἰσελθεῖν τὴν νύκτα . οἱ δὲ Ρωμαῖοι αἰσθόμενοι , ἀναστάντες καὶ ὁπλισάμενοι τοῖς ἵπποις τε ἐπιβάντες , εἴκοσι τὸν ἀριθμὸν ὄντες ἀνοίγουσιν ἐξαπίνης τὰς θύρας καὶ ταῖς ἀσπίσι περιφραξάμενοι καὶ τοῖς δόρασιν ἀμυνόμενοι τοὺς ἐναντίους ἐτρέψαντο . Γελίμερ δὲ ἐν Νουμιδίᾳ γενόμενος Οὐανδήλους πάντας συνήγαγε καὶ ὅσους προσφιλεῖς εἶχε τῶν Μαυρουσίων καὶ πρὸς πόλεμον εὐτρεπίζετο . ἀπέστειλε δὲ καὶ γράμματα ἐν Σαρδανίᾳ πρὸς Τζάτζωνα , τὸν ἴδιον ἀδελφόν , τὰ συμβάντα αὐτῷ δηλοποιῶν · ὃς ἀπάρας εὐθὺς μετὰ παντὸς τοῦ λαοῦ ἀπὸ Σαρδανίας εἰς τὴν Λιβύης ἀκτὴν τριταῖος κατέλαβε καὶ εὗρε τὸν Γελίμερα . οἳ καὶ περιπλακέντες ἀλλήλων τῷ τραχήλῳ οὐδὲν μέντοι εἰς ἀλλήλους ἐφθέγγοντο · ἀλλὰ τὼ χεῖρε σφίγγοντες ἔκλαιον · ὁμοίως καὶ ὁ στρατὸς τὴν συμφορὰν ἀπωδύροντο . ὁ δὲ Γελίμερ παραλαβὼν ἀμφοτέρους ἐπὶ Καρχηδόνα ἐχώρει καὶ ταύτην πολιορκεῖν ἐπειρᾶτο , οἰόμενος τοὺς ἐν Καρχηδόνι προδιδόναι αὐτῷ τὴν πόλιν , καὶ Ρωμαίων στρατιωτῶν , οἷς ἡ τοῦ Ἀρείου δόξα ἤσκητο . πέμψας δὲ καὶ εἰς τοὺς ἄρχοντας τῶν Οὔννων πολλὰ αὐτοῖς ἀγαθὰ ὑπισχνεῖτο διδόναι , εἰ καταπροδώσουσιν αὐτῷ Ρωμαίους . ταῦτα δὲ Βελισάριος μαθὼν παρὰ τῶν αὐτομόλων καὶ Λαυρέντιόν τινα ἐν Καρχηδόνι ὄντα προδότην εὑρὼν ἀνεσκολόπισεν ἐπὶ λόφου πρὸ τῆς πόλεως , καὶ ἀπὸ τούτου εἰς δέος μέγα ἐνέπεσον οἱ προδοσίαν μελετήσαντες , ὥστε τοὺς Μασσαγέτας ὁμολογῆσαι τὰ ὑπὸ Γελίμερος αὐτοῖς δηλωθέντα . τοῦ δὲ Βελισαρίου πάντας λόγῳ πειθικῷ καὶ ὅρκοις πρὸς φιλίαν αὐτοῦ μεταβαλόντος , αὐτὸς ἐκέλευσεν εὐθὺς Ἰωάννην τὸν Ἀρμένιον παραλαβεῖν πάντας τοὺς ἱππεῖς πάρεξ πεντακοσίων καὶ ἐξελθόντα πρὸς τοὺς Οὐανδήλους ἀκροβολίσασθαι . αὐτὸς δὲ τῇ ὑστεραίᾳ ἅμα τῷ πεζῷ στρατῷ καὶ τοῖς πεντακοσίοις ἱππεῦσιν εἵπετο . καταλαβὼν δὲ τοὺς Οὐανδήλους ἐν Τρικαμάρῳ στρατοπεδεύσαντας , ἔμειναν τὴν νύκτα πλησίον ἀλλήλων . συνέβη δὲ τέρας γενέσθαι ἐν τῷ Ρωμαϊκῷ στρατῷ · τῶν γὰρ δοράτων τὰ ἄκρα πυρὶ πολλῷ κατελάμπετο . τοῦτο θεασάμενοι κατεπλάγησαν · φραξάμενοι δὲ ἅμα πρωῒ ἀμφότεροι πρὸς πόλεμον ὥρμησαν . Ἰωάννης δὲ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ὀλίγους ἀπολεξάμενος τόν τε ποταμὸν διέβη καὶ τοῖς Οὐανδήλοις εἰσέβαλεν . ὁ δὲ Τζάτζων ὠθισμῷ χρησάμενος ἐδίωξεν αὐτόν . οἱ δὲ Οὐανδῆλοι διώκοντες ἄχρι εἰς τὸν ποταμὸν ἦλθον . αὖθις δὲ Ἰωάννης πλείους τῶν ὑπασπιστῶν Βελισαρίου λαβὼν κατὰ τοῦ Τζάτζωνος εἰσεπήδησε σὺν βοῇ τε καὶ πατάγῳ πολλῷ . γίνεται οὖν καρτερὰ ἡ μάχῃ , καὶ πίπτει Τζάτζων , ὁ τοῦ Γελίμερος ἀδελφός . τότε δὴ πᾶν τὸ στράτευμα Ρωμαίων τὸν ποταμὸν διαβάντες ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἐχώρησαν , καὶ τούτους τρεψάμενοι μέχρι τοῦ στρατοπέδου ἐδίωξαν · καὶ ὑποστρέψαντες τοὺς νεκροὺς ἀπέδυον , ὅσοι μάλιστα ἐχρυσοφόρουν , καὶ εἰς τὸ ἑαυτῶν στρατόπεδον ὑπεχώρησαν . ἀπέθανον δὲ ἐν ταύτῃ τῇ μάχῃ Ρωμαίων πεντήκοντα , Οὐανδήλων δὲ ὀκτακόσιοι . καταλαβὼν δὲ Βελισάριος σὺν τοῖς πεζοῖς τῇ δείλῃ πρὸς ὀψίαν , ἄρας ὡς εἶχε τάχους σὺν παντὶ τῷ στρατῷ ἐπὶ τὸ τῶν Οὐανδήλων στρατόπεδον ᾤχετο . Γελίμερ δὲ γνοὺς Βελισάριον παρόντα σὺν τοῖς πεζοῖς καὶ παντὶ τῷ στρατῷ , ἐπιβὰς τῷ ἵππῳ , μηδὲν διαταξάμενος ἀκρατῶς ἐπὶ Νουμιδίαν ἔφυγε μετ' ὀλίγων συγγενῶν καὶ οἰκετῶν αὐτοῦ καταπεπληγμένος . ἐπεὶ δὲ αὐτὸν φυγόντα ᾔσθοντο Οὐανδῆλοι , καὶ οἱ πολέμιοι ἤδη ἑωρῶντο , τότε δὴ οἵ τε ἄνδρες καὶ αἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδία ἐθορύβουν τε καὶ ἐκώκυον καὶ οὔτε χρημάτων μετεποιοῦντο οὔτε τῶν φιλτάτων ὀδυρομένων , ἀλλ' ἕκαστος ἔφυγεν , ὅπου ἠδύνατο . ἐπελθόντες δὲ οἱ Ρωμαῖοι τό τε στρατόπεδον αἱροῦσιν , καὶ ἐπιδιώξαντες τὴν νύκτα ὅλην ἄνδρας μέν , ὅσοις ἐνέτυχον , ἔκτειναν , παῖδας δὲ καὶ γυναῖκας ἐν ἀνδραπόδων λόγῳ ἐποιοῦντο , χρήματα δὲ τοσαῦτα τὸ πλῆθος εὗρον , ὅσα οὐδεπώποτε ἐν ἑνὶ χωρίῳ τετύχηκεν εἶναι . τὴν γὰρ Ρωμαίων ἀρχὴν ληϊσάμενοι χρήματα εἰς Λιβύην πολλὰ μετήνεγκαν · καὶ τῆς χώρας αὐτῆς ἀγαθῆς οὔσης καὶ εὐκάρπου , χρημάτων πρόσοδοι αὐτοῖς πολλαὶ γεγόνασιν . ἐνενήκοντα πέντε γὰρ ἔτη Οὐανδῆλοι Λιβύης ἐκράτησαν , καὶ πολὺν πλοῦτον συναγαγόντες , ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ εἰς τὰς τῶν Ρωμαίων χεῖρας ὁ πᾶς πλοῦτος ἐπανῆκεν . ἐν τρισὶ γὰρ μησὶ πολεμήσας ὁ Βελισάριος ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς εἰς τὸ τέλος τοῦ Δεκεμβρίου πᾶσαν τὴν Λιβύην ὑπέταξεν . ἀπέστειλε δὲ Ἰωάννην τὸν Ἀρμένιον σὺν διακοσίοις ἐπιλέκτοις διώκειν τὸν Γελίμερα ἕως αὐτὸν ζῶντα ἢ νεκρὸν λάβῃ . ὃς φθάσας τὸν Γελίμερα ἤμελλε λαμβάνειν , εἰ μὴ συνηνέχθη πρᾶγμα τοιόνδε . Οὐλίαρίς τις τῶν Βελισαρίου δορυφόρων συνῆν τῷ Ἰωάννῃ , ὃς οἴνῳ μεμεθυσμένος ἰδὼν ὄρνιν ἐπὶ δένδρου καθημένην , ἐντείνας τὸ τόξον κατ' αὐτῆς ἔβαλεν · καὶ τῆς μὲν ὄρνιθος ἀπέτυχεν , τὸν δὲ Ἰωάννην ὄπισθεν εἰς τὸν αὐχένα ἔβαλεν . ὁ δὲ καιρίαν πληγεὶς τέθνηκε πολὺ αὑτοῦ πένθος βασιλεῖ τε Ἰουστινιανῷ καὶ Βελισαρίῳ καὶ πᾶσι Ρωμαίοις καὶ Καρχηδονίοις ἀπολιπών . οὕτω Γελίμερ διαφυγὼν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐπὶ Μαυρουσίους ἐχώρει . Βελισάριος δὲ τοῦτον διώξας εἰς Παππούαν τὸ ὄρος ἀπέκλεισεν εἰς τὰ ἔσχατα Νουμιδίας . τοῦτο δὲ παρακαθίσας διὰ τοῦ χειμῶνος , λειψάντων αὐτῷ πάντων τῶν ἐπιτηδείων , ( ἄρτος γὰρ παρὰ Μαυρουσίοις οὐ γίνεται , οὔτε οἶνος , οὔτε ἔλαιον , ἀλλὰ τὰ ὄλυρα καὶ τὰς κριθὰς ὡς ἄλογα ζῶα ἄνεφθα ἐσθίουσιν . ) τούτοις Γελίμερ περιπεσὼν γράφει πρὸς Φαρᾶν , ὃν Βελισάριος κατέλιπε φυλάσσειν αὐτόν , πεμφθῆναι αὐτῷ κιθάραν καὶ ἄρτον ἕνα καὶ σπόγγον . ὁ δὲ Φαρᾶς διηπόρει , τί ἂν εἴη τοῦτο , ἕως ἂν ὁ τὴν ἐπιστολὴν κομίσας εἶπεν , ὡς ἄρτον μὲν ἐπιθυμεῖ θεάσασθαι Γελίμερ , μὴ ἰδὼν ἄρτον , ἀφ' οὗ ἀναβέβηκεν , σπόγγον δὲ διὰ τὸ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκ τῆς ἀλουσίας κακοῦσθαι , ὅπως τῷ σπόγγῳ τούτους παραμυθήσηται · κιθάραν δὲ κιθαριστῇ ἀγαθῷ ὄντι , ὅπως τὴν συμφορὰν τὴν παροῦσαν τῇ κιθάρᾳ θρηνήσῃ καὶ ἀποκλαύσηται . ταῦτα ἀκούσας Φαρᾶς περιαλγήσας τε καὶ τύχην τὴν ἀνθρωπείαν ἀπολοφυρόμενος , κατὰ τὰ γεγραμμένα ἐποίει καὶ πάντα ἔπεμπεν , ὅσα ἔχρηζε τῷ Γελίμερι . τοῦ δὲ χειμῶνος παρελθόντος , δεδιὼς ὁ Γελίμερ τὴν πολιορκίαν Ρωμαίων καὶ ἐλεήσας τὰ τῶν συγγενῶν τέκνα σκώληκας ἐν αὐτῇ τῇ ταλαιπωρίᾳ πεποιηκότα , ἐθηλύνθη τε τὴν διάνοιαν καὶ πρὸς Φαρᾶν ἔγραψεν , ὅπως τὰ πιστὰ λαβών , αὐτός τε καὶ οἱ σὺν αὐτῷ πρὸς Βελισάριον παραγένωνται . ὁ δὲ ὅρκῳ τοῦτον πληροφορήσας , λαβὼν ἅπαντας εἰς Καρχηδόνα ἧκεν . Βελισάριος δὲ τοῦτον περιχαρῶς ἐδέξατο , ὁ δὲ Γελίμερ γελῶν πρὸς Βελισάριον εἰσῆλθεν · ὃν οἱ μὲν τῇ ὑπερβολῇ τοῦ πάθους ἐκστάντα τῶν κατὰ φύσιν ὑπώπτευον καὶ παραπαίοντα · οἱ δὲ φίλοι τούτου ἀγχίνουν τε τὸν ἄνθρωπον λογίζεσθαι , ὅτι βασιλέα ὄντα καὶ βασιλικοῦ γένους καὶ δύναμιν ὀχυρὰν ἔχοντα καὶ χρήματα μεγάλα , ἄφνω εἰς φυγήν τε καὶ κακοπάθειαν τὴν ἐν Παππούᾳ ὑποστάντα καὶ νῦν ἐν αἰχμαλώτων λόγῳ ἥκοντα , οὐδενὸς ἄξια τὰ ἀνθρώπινα ἢ γέλωτος πολλοῦ οἴεσθαι εἶναι . Βελισάριος δὲ τοῦτον σὺν τοῖς ἄρχουσι πᾶσι τῶν Οὐανδήλων οὐκ ἐν ἀτιμίᾳ ἐφύλαττεν , ὅπως πρὸς βασιλέα Ἰουστινιανὸν τοῦτον ἀπαγάγῃ εἰς τὸ Βυζάντιον . Κύριλλον δὲ εὐθὺς Βελισάριος σὺν τῇ κεφαλῆ Τζάτζωνος εἰς Σαρδὼ τὴν νῆσον πέμψας , ἣ Κύρνος ἐκαλεῖτο πρότερον , ταύτην Ρωμαίοις ὑπέταξεν . εἰς δὲ Καισάρειαν τὴν ἐν Μαυριτανίᾳ Ἰωάννην ἕτερον ἀποστείλας , ἥτις τριάκοντα ἡμερῶν ὁδὸν ἀπέχει Καρχηδόνος εἰς τὰ Γάδειρά τε καὶ τὰς ἡλίου δυσμὰς κεῖται , ἄλλον τε Ἰωάννην , τῶν ὑπασπιστῶν ἕνα , εἰς τὸν ἐν Γαδείροις πορθμὸν καὶ τὴν ἑτέραν τῶν Ἡρακλείων στηλῶν ἔπεμψεν , τὸ ἐκεῖ φρούριον , ὃ Σεπτὸν καλοῦσιν , καθέξοντα . εἰς δὲ τὰς νήσους , αἵπερ ἐγγύς εἰσι τῆς Ὠκεανοῦ εἰσβολῆς , Μαϊόρικά τε καὶ Μινόρικα , Ἀπολινάριον ἔστελλεν , ἄνδρα ἀγαθὸν εἰς τὰ πολέμια . ἀπέστειλε δὲ καὶ ἐν Σικελίᾳ τινὰς τῶν Λιβυαίων καὶ τῶν Οὐανδήλων τὸ φρούριον λαβεῖν ἐκέλευσεν . οἱ δὲ τοῦτο φυλάσσοντες Γότθοι τῇ μητρὶ Ἀταλαρίχου ταῦτα δῆλα ἐποίησαν . ἡ δὲ γράφει πρὸς Βελισάριον μὴ τοῦτο τυραννίδι λαβεῖν τὸ φρούριον , ἕως ἂν βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς γνῷ καὶ τὸ δοκοῦν αὐτῷ ποιήσῃ . ἐν τούτοις ὁ Οὐανδαλικὸς πόλεμος ἐτελεύτα . ὁ δὲ φθόνος , οἷα ἐν μεγάλῃ εὐδαιμονίᾳ φιλεῖ γίνεσθαι , ὤδινε καὶ εἰς Βελισάριον . τινὲς γὰρ διέβαλον αὐτὸν εἰς τὸν βασιλέα τυραννίδα μελετᾷν . ὁ δὲ βασιλεὺς πέμψας Σολόμωνα ἀποπειρᾶται τὴν Βελισαρίου γνώμην , πότερον σὺν Γελίμερί τε καὶ Οὐανδήλοις εἰς Βυζάντιον ἥκειν , ἤ , αὐτοῦ μένοντος , ἐκείνους στεῖλαι ὧδε · οὐ γὰρ ἔλαθον αὐτὸν οἱ ἄρχοντες οἱ τὴν τυραννίδα ἐπενεγκόντες . ὁ δὲ Βελισάριος εἰς Βυζάντιον ἀφίκετο Σολόμωνα στρατηγὸν Λιβύης καταλιπών . καταλαβὼν δὲ Βελισάριος τὸ Βυζάντιον ἅμα Γελίμερι καὶ τοῖς Οὐανδήλοις γερῶν ἠξιώθη μεγάλων , οἵων ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις οἱ Ρωμαίων στρατηγοὶ ἐν μεγίσταις νίκαις ἀνεδήσαντο . ἑξακοσίων τε χρόνων παρῳχηκότων οὐδεὶς ἐληλύθει εἰς τιμὴν τοιαύτην , εἰ μὴ Τίτος καὶ Τραϊανὸς καὶ ἄλλοι αὐτοκράτορες στρατηγήσαντες ἐπὶ τὸ βαρβαρικὸν ἔθνος ἐνίκησαν . τά τε γὰρ λάφυρα ἐνδεικνύμενος καὶ τὰ τοῦ πολέμου ἀνδράποδα ἐν μέσῃ τῇ πόλει ἐπόμπευσεν , ὃν θρίαμβον καλοῦσι Ρωμαῖοι , οὐ τῷ παλαιῷ μέντοι τρόπῳ , ἀλλὰ πεζῇ βαδίζων ἐκ τῆς οἰκίας τῆς αὑτοῦ ἄχρις εἰς τὸ ἱπποδρόμιον . ἦν δὲ τὰ λάφυρα , ὅσα δὴ ὑπουργικὰ τῇ βασιλέως τάξει ἀνεῖσθαι εἰώθει , θρόνοι χρυσοῖ , καὶ ὀχήματα , οἷς τῶν βασιλέων αἱ γυναῖκες ὀχοῦνται , κόσμος τε πολὺς ἐκ λίθων ἐντίμων συγκείμενος , ἐκπώματα δὲ χρυσᾶ , καὶ τὰ ἄλλα σύμπαντα , ὅσα εἰς τὴν βασιλέως θοίνην χρήσιμα . ἦν δὲ καὶ ἄργυρος ἕλκων μυριάδας πολλὰς ταλάντων καὶ παντοδαπῶν βασιλικῶν κειμηλίων , ἅπερ Γιζέριχος τὸ ἐν Ρώμῃ συλήσας παλάτιον ἔλαβεν · ἐν οἷς καὶ τὰ Ἰουδαίων κειμήλια ἦν , ἅπερ ὁ Οὐεσπασιανοῦ Τίτος μετὰ τὴν Ἱεροσολύμων ἅλωσιν εἰς Ρώμην ἤνεγκεν . ἀνδράποδα δὲ ἦν τοῦ θριάμβου Γελίμερ τε αὐτὸς ἐσθῆτά τινα ἐπὶ τῶν ὤμων ἀμπεχόμενος πορφυρᾶν , καὶ τὸ συγγενὲς ἅπαν , Οὐανδήλων τε ὅσοι εὐμήκεις ἄγαν καὶ καλοὶ τῷ σώματι ἦσαν . ὡς δὲ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ Γελίμερ ἐγένετο τόν τε βασιλέα ἐπὶ βήματος καθήμενον καὶ τὸν δῆμον ἑστῶτα ἐφ' ἑκάτερα μέρη εἶδεν , ἐπιλέγων οὐκ ἐπαύσατο βοῶν · « ματαιότης ματαιοτήτων · τὰ πάντα ματαιότης . » ἀφικόμενον δὲ αὐτὸν κατὰ τὸ τοῦ βασιλέως βῆμα τὴν πορφυρίδα περιελόντες πρηνῆ πεσόντα προσκυνῆσαι τὸν βασιλέα ἠνάγκασαν . ὁ δὲ βασιλεύς τε καὶ ἡ αὐγούστα τοῦ Ἰλδερίχου παῖδας καὶ ἐγγόνους πάντας τε τοὺς ἐκ τῆς Οὐαλεντινιανοῦ βασιλέως συγγενείας χρήματα ἱκανὰ ἐδωρήσατο , καὶ Γελίμερι χωρία ἐν Γαλατίᾳ μεγάλα τε καὶ τερπνὰ μετὰ πάντων τῶν συγγενῶν αὐτοῦ ἐν τούτοις οἰκεῖν συνεχώρησεν , εἰς πατρικίου δὲ τάξιν τοῦτον οὐκ ἀνεβίβασε διὰ τὸ μὴ δέχεσθαι αὐτὸν τῆς Ἀρείου δόξης μεταστῆναι . ὁ δὲ Βελισάριος μετὰ τὸν θρίαμβον ὑπάτευσεν , καὶ πάμπολλα χρήματα ἐκ τῆς αὐτοῦ νίκης ὁ δῆμος τοῦ Βυζαντίου ἀπήλαυσεν , ὅσα οὐδέποτε . τοῦ δὲ Σολόμωνος τὴν Λιβύην διέποντος , Μαυρούσιοι πόλεμον κατὰ Λιβύων ἐκίνησαν . οἱ δὲ Μαυρούσιοι ἐκ τῶν ἐθνῶν κατάγονται , οὓς Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ ἐκ τῆς Φοινίκων χώρας ἀπὸ Σιδῶνος μέχρις Αἰγύπτου κατοικοῦντας ἀπήλασεν . οἵ τινες καταλαβόντες τὴν Αἴγυπτον καὶ μὴ δεχθέντες ὑπ' αὐτῶν καταλαμβάνουσι τὴν Λιβύην , καὶ ταύτην παροικήσαντες ( ἐν ὑστέρῳ καιρῷ οἱ παρὰ Ρωμαίοις βασιλεῖς κρατήσαντες Τίγισιν ταύτην ὠνόμασαν ) στήσαντες δύο στήλας ἐπὶ τῆς μεγάλης κρήνης ἐκ λίθων λευκῶν ἐγκεκολαμμένα ἐχούσας γράμματα Φοινικικὰ λέγοντα τάδε · « ἡμεῖς ἐσμεν οἱ φυγόντες ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ τοῦ λῃστοῦ , υἱοῦ Ναυῆ . » ἦσαν δὲ καὶ ἄλλα ἔθνη ἐν Λιβύῃ πρότερον αὐτόχθονες , ἔχοντες βασιλέα Ἀνταῖον εἰς Κλιπέαν , ὃς Ἡρακλεῖ ἐπάλαισεν , ὃν τῆς γῆς υἱὸν ἔφασκον εἶναι , οἵ τινες Καρχηδόνα ἔκτισαν . Σολόμων δὲ λαβὼν ἐκ Καρχηδόνος τὰ στρατεύματα κατὰ Μαυρουσίων ἐχώρει . ἐλθὼν δὲ εἰς Βυζάκιον εἰς Ραμμῆς τὸ χωρίον , ἔνθα οἱ Μαυρούσιοι ἐστρατοπέδευσαν κύκλον ἐκ τῶν καμήλων ποιησάμενοι τάς τε γυναῖκας καὶ τοὺς παῖδας ἐντὸς τοῦ κύκλου ἀποθέμενοι , καὶ τοὺς Μαυρουσίους κατ' αὐτοῦ ἐξερχομένους , ἀποβὰς τοῦ ἵππου , πεντακοσίους ἐπιλέκτους ἐπαγόμενος εἰς ἓν τοῦ κύκλου ἐπισκῆψαι μέρος καὶ τὰς καμήλους κτείνειν ἐκέλευσεν . φονεύσας δὲ ἀμφὶ σʹ δρόμῳ εἰς τὸ τοῦ κύκλου μέσον ἐχώρησεν , ἔνθα αἱ γυναῖκες ἐκάθηντο . οἱ δὲ βάρβαροι ἐκπλαγέντες ἐπὶ τὸ ὄρος ἔφυγον σὺν πάσῃ ἀκοσμίᾳ . κτείνονται δὲ Μαυρουσίων ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ μύριοι . αἱ δὲ γυναῖκες πᾶσαι σὺν τοῖς παισὶν ἐν ἀνδραπόδων λόγῳ ἐγένοντο . καὶ τούτους λαβόντες σὺν ταῖς καμήλοις καὶ πάσῃ τῇ λείᾳ εἰς Καρχηδόνα εἰσῄεσαν τὴν ἐπινίκιον ἑορτὴν ἄγοντες . οἱ δὲ βάρβαροι πάλιν συναθροισθέντες πανδημεὶ σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις μηδένα καταλιπόντες ἐστράτευσαν κατὰ Ρωμαίων καὶ τὰ ἐν Βυζακίῳ χωρία ἐληΐζοντο . Σολόμων δὲ ἄρας κατὰ τάχος πᾶν τὸ στράτευμα ἐπ' αὐτοὺς ᾔει . γενόμενος δὲ ἐν Βουργαρίωνι , ἔνθα οἱ πολέμιοι ἐστρατοπεδεύσαντο , διεκόσμησε τὸ στράτευμα ὡς εἰς μάχην . οἱ δὲ Μαυρούσιοι ἐν τῷ ὄρει τῶν Βουργαρίων ἐπὶ πλεῖον ἔμενον εἰς τὸ πεδίον κατελθεῖν μὴ βουλόμενοι . Σολόμων δὲ ἀποστέλλει Θεόδωρον διὰ τῆς νυκτὸς σὺν χιλίοις πεζοῖς καὶ τῶν σημείων τινά , ὅπως εἰς τὸ ὄρος ἐκ τῶν ὄπισθεν αὐτῶν διὰ τῆς νυκτὸς ἀνέλθωσι καὶ ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι τὰ σημεῖά τε ὕπερθεν ἄραντες κατὰ τῶν πολεμίων χωρήσωσιν . ὁμοίως δὲ καὶ αὐτὸς ὄρθρου βαθέος ἀνελθών , ἅμα κατὰ τῶν πολεμίων ἐχώρησαν . ἰδόντες δὲ οἱ βάρβαροι , ὅτι ἐν μέσῳ τῶν Ρωμαίων γεγόνασιν , εἰς φυγὴν ὥρμησαν κατὰ κρημνῶν ὠθίζοντες ἑαυτοὺς καὶ ἀναιροῦντες . ἀπέθανον δὲ ἐν τῷ πολέμῳ Μαυρουσίων μυριάδες εʹ , τῶν δὲ Ρωμαίων τὸ παράπαν οὐδὲ εἷς , οὐ μὴν οὐδὲ πληγήν τινα ἔλαβεν , ἀλλὰ πάντες ὑγιεῖς τὴν νίκην ἤραντο . οἱ δὲ πλεῖστοι τῶν ἀρχόντων αὐτῶν τοῖς Ρωμαίοις προσερρύησαν . γυναικῶν μέντοι καὶ παίδων τοσοῦτον πλῆθος οἱ Ρωμαῖοι ἔλαβον , ὥστε προβάτου τιμῆς παῖδα Μαυρούσιον ὠνήσασθαι βουλομένῳ ἀπεδίδοντο . καὶ τότε αὐτοῖς τὸ παλαιὸν λόγιον γυναικὸς μάντιδος ἀπέβη , ὡς ἄρα τὸ πλῆθος αὐτῶν παρὰ ἀνδρὸς ἀγενείου ὄλλυται . ὁ γὰρ Σολόμων εὐνοῦχος ἐκ παίδων παρὰ γνώμην καθέστηκεν ὑπὸ πάθους τὰ γεννητικὰ μόρια ἀποβαλών . λαβὼν δὲ τὴν λείαν πᾶσαν εἰς Καρχηδόνα ὑπέστρεψεν . Ἐν τούτῳ δὲ τῷ χρόνῳ τέρας ἐν τῷ οὐρανῷ συνέβη γενέσθαι . ὁ γὰρ ἥλιος ἀκτίνων χωρὶς τὴν αἴγλην ὥσπερ ἡ σελήνη ἐστύγναζεν ἅπαντα τὸν ἐνιαυτόν · ἐπὶ πλεῖστον δὲ ἐκλείποντι ἐῴκει , οὐ καθαρῶς φαίνων , ὥσπερ εἰώθει . χρόνος δὲ ἦν δέκατος τῆς βασιλείας Ἰουστινιανοῦ . ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ οὔτε πόλεμος , οὔτε θάνατος ἐπιφερόμενος τοῖς ἀνθρώποις ἐπέλειπεν . ἔαρι δὲ ἀρχομένῳ Βελισάριος ἀπεστάλη παρὰ Ἰουστινιανοῦ τὴν Σικελίαν ὑπόφορον ποιῆσαι Ρωμαίοις . χειμάσαντος δὲ αὐτοῦ ἐν Σικελίᾳ , τῆς ἑορτῆς τοῦ πάσχα καταλαβούσης , ἐστασίασαν οἱ ἐν Λιβύῃ Ρωμαῖοι κατὰ Σολόμωνος τρόπῳ τοιῷδε · λαβόντες γὰρ τῶν ἀναιρεθέντων Οὐανδήλων τὰς γυναῖκας κατέσχον τοὺς ἀγροὺς αὐτῶν ὡς ἰδίους καὶ τελεῖν τῷ βασιλεῖ τὰ ὑπὲρ αὐτῶν τέλη οὐκ ἤθελον · ὁ δὲ Σολόμων παρῄνει αὐτοῖς μὴ ἀνταίρειν κατὰ τοῦ βασιλέως , ἀλλὰ τὰ ὁρῶντα τούτῳ ἀποδιδόναι . μετέπεσον δέ τινες αὐτῶν , καὶ μάλιστα τῶν Γότθων , πρὸς τὴν Ἀρείου δόξαν , οὓς οἱ ἱερεῖς τῆς ἐκκλησίας ἠφόριζον , καὶ οὐδὲ τὰ τέκνα αὐτῶν βαπτίζειν ἤθελον · ὅθεν ἐν τῇ ἑορτῇ γέγονεν ἡ στάσις . ἐβουλεύσαντο δὲ οἱ στρατιῶται Σολόμωνα ἐν τῷ ἱερῷ κτεῖναι . ἐξελθόντες δὲ τῆς πόλεως ἐληΐζοντο τὰ ἐκείνης χωρία καὶ τοὺς Λίβυας ὡς πολεμίους ἐχρῶντο . Σολόμων δὲ ἀκούσας ταῦτα , εἰς θόρυβον πολὺν ἐμπεσὼν πιθανολογίαις πείθειν τὸν στρατὸν ἐπειρᾶτο παύσασθαι τῆς στάσεως . συλλεγέντες δὲ τόν τε Σολόμωνα καὶ τοὺς ἄρχοντας ἀναιδῶς ὕβριζον . Θεόδωρον δὲ τὸν Καππάδοκα εἰς τὸ παλάτιον ἐλθόντες στρατηγὸν τοῦτον ἐψηφίσαντο καὶ σιδηροφοροῦντες ἅπαντα τὸν προστυγχάνοντα ἔκτεννον , εἴτε Λίβυν , εἴτε Ρωμαῖον , Σολόμωνι γνώριμον , τά τε χρήματα ἐληΐσαντο καὶ εἰς τὰς οἰκίας εἰσερχόμενοι ἅπαντα τὰ τίμια ἥρπαζον . Σολόμων δὲ εἰς τὸ ἱερὸν τοῦ παλατίου προσφυγὼν ἔλαθεν . νυκτὸς δὲ ἐπιγενομένης ἐξελθὼν τοῦ παλατίου σὺν τῷ Προκοπίῳ τῷ συγγραφεῖ καὶ Μαρτίνῳ , καὶ εἰς ναῦν εἰσελθὼν πρὸς Βελισάριον ἐν Συρακούσῃ τῆς Σικελίας ἀφίκετο , γράψας Θεοδώρῳ φροντίζειν τῆς Καρχηδόνος καὶ τῶν βασιλικῶν πραγμάτων . οἱ δὲ στρατιῶται συλλεγέντες εἰς τὸ Βουλῆς πεδίον Στότζαν , τὸν Μαρτίνου δορυφόρον , τύραννον εἵλοντο , ἄνδρα θυμοειδῆ καὶ δραστήριον , ἐφ' ᾧ τοὺς βασιλέως ἄρχοντας ἐξελάσαντες Λιβύης κρατήσωσιν . Στότζας δὲ ἐλθὼν πλησίον Καρχηδόνος ἔπεμψε κελεύων τάχιστα παραδοῦναι αὐτῷ Θεόδωρον τὴν πόλιν , ὅπως κακῶν ἀπαθεῖς μείνωσιν . οἱ δὲ Καρχηδόνιοι καὶ Θεόδωρος τῷ βασιλεῖ ὡμολόγουν Καρχηδόνα φυλάσσειν . Στότζας δὲ ταῦτα ἀκούσας εἰς πολιορκίαν τῆς πόλεως καθίστατο . Βελισάριος δὲ ἀπολεξάμενος ἄνδρας ρʹ τῶν αὐτοῦ δορυφόρων τε καὶ ὑπασπιστῶν , οὓς ὁ Σολόμων ἐπαγόμενος μιᾷ νηῒ εἰς Καρχηδόνα κατέπλευσε περὶ λύχνων ἁφάς . ἐπεὶ δὲ ἡμέρα ἐγεγόνει , μαθὼν ὁ τύραννος καὶ οἱ στρατιῶται τὸν Βελισάριον ἥκειν αἰσχρῶς τε καὶ κόσμῳ οὐδενὶ εἰς φυγὴν ὥρμηντο . Βελισάριος δὲ τοῦ στρατοῦ ἀμφὶ δισχιλίους ἀγείρας τὴν δίωξιν ἐπὶ τοὺς φεύγοντας ἐποιήσατο καὶ τούτους κατέλαβεν εἰς Μέμβρεσαν τὴν πόλιν . ἰδὼν δὲ αὐτοὺς τὴν τάξιν λιπόντας καὶ κόσμῳ οὐδενὶ περιϊόντας κατ' αὐτῶν ὁμοίως ἐχώρει . οἱ δὲ εἰς φυγὴν ὥρμηντο εἰς Νουμιδίαν τε ἀφικόμενοι συνελέγοντο . ὀλίγοι δὲ ἐν τῷ πολέμῳ τούτῳ ἀπέθανον , καὶ αὐτῶν οἱ πλεῖστοι Οὐανδῆλοι ἦσαν . ἐφείδετο δὲ τῶν Ρωμαίων Βελισάριος . ληϊσάμενος δὲ τὸ στρατόπεδον αὐτῶν εὗρέ τε χρήματα πολλὰ καὶ γυναῖκας , δι' ἃς καὶ ὁ πόλεμος κατέστη . ταῦτα Βελισάριος διαπραξάμενος εἰς Καρχηδόνα ἀπήλαυνεν . ἐλθὼν δέ τις ἐκ Σικελίας ἀπήγγειλεν , ὡς στάσις ἐν τῷ στρατοπέδῳ ἐπιπεσοῦσα τὰ πράγματα ἀνασοβεῖν μέλλοι , εἰ μὴ αὐτὸς διὰ τάχους καταλάβοι · διαθέμενος δὲ τὰ ἐν Λιβύῃ , ὡς ἠδύνατο , Ἰλδίγερι τε καὶ Θεοδώρῳ παραδοὺς Καρχηδόνα εἰς Σικελίαν ᾔει . ταῦτα ἀκούσας Ἰουστινιανὸς Γερμανόν , τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ , ἄνδρα πατρίκιον , εἰς Λιβύην σὺν ὀλίγοις τισὶν ἔπεμψε σὺν Δομνίκῳ καὶ Συμμάχῳ , ἀνδράσι σοφοῖς . γενόμενος δὲ ἐν Καρχηδόνι τούς τε στρατιώτας ὁ Γερμανὸς ἠρίθμει , καὶ τῶν γραμματέων τὰ βιβλία , ἐν οἷς τῶν στρατιωτῶν τὰ ὀνόματα ἐνεγέγραπτο , ἀναλεξάμενος εὗρε τὸ μὲν τρίτον μέρος τοῦ στρατοῦ ἔν τε Καρχηδόνι καὶ ταῖς ἄλλαις πόλεσιν ὑπὲρ τοῦ βασιλέως εἶναι , τοὺς δὲ ἄλλους ἅπαντας τῷ τυράννῳ συντεταγμένους . διὰ τοῦτο πρὸς μάχην μὲν οὐχ ὑπεξέβη , τοῦ δὲ στρατοῦ ἐπεμελεῖτο . ἐπεφθέγγετο δὲ παρὰ τοῦ βασιλέως σταλῆναι , ὅπως τοῖς ἠδικημένοις στρατιώταις ἐπαμύνῃ , κολάσῃ δὲ τοὺς ἀδικίαν εἰς αὐτοὺς ἄρξαντας . τούτων οἱ στρατιῶται ἀκούσαντες τῶν λόγων κατ' ὀλίγον αὐτῷ προσεχώρουν . ὁ δὲ Γερμανὸς αὐτοὺς σὺν πολλῇ φιλοφροσύνῃ ἐδέχετο , καὶ τὰ πιστὰ δοὺς ἐν τιμῇ εἶχε καὶ τὰς ῥόγας αὐτῶν παρεῖχεν . ἐπεὶ δὲ ὁ τούτων λόγος περιφερόμενος εἰς πάντας ἦλθεν , ἀποταξάμενοι τὸν τύραννον εἰς Καρχηδόνα ἦλθον . ὁ δὲ Στότζας τοῦ κακοῦ ἤδη αἰσθόμενος , τοὺς ἀπομείναντας ἐπιρρώσας ἐπὶ Καρχηδόνα ἤλαυνεν . ὁ δὲ Γερμανὸς ἐξοπλίσας τὸ στράτευμα κατ' αὐτοῦ ἐχώρει . ὁ δὲ σὺν αὐτῷ στρατὸς προθυμίαν πολλὴν ἐπιδειξάμενος εὐνοεῖν τῷ βασιλεῖ τὸν στρατηγὸν ἔπειθον . τούτους ἑωρακότες οἱ μετὰ Στότζα καὶ δειλίᾳ κατασχεθέντες ἀνεχώρησαν ἐπὶ Νουμιδίαν . ὁ δὲ Γερμανὸς παντὶ τῷ στρατῷ οὐκ εἰς μακρὰν ἦλθεν , καὶ τούτους καταλαβὼν εὗρεν , ὅτι συνέμιξαν αὐτοῖς Μαυρουσίων βαρβάρων μυριάδες πολλαί , ὧν Ἰαύδας τε καὶ Ὀρταΐας ἦρχον . συμβαλόντες δὲ πόλεμον , καὶ τῆς μάχης κραταιᾶς γενομένης , τὸν Γερμανοῦ ἵππον τις τῶν πολεμίων ἔκτεινεν . πεσὼν δὲ ἐπὶ γῆς Γερμανὸς εἰς κίνδυνον ἦλθεν , εἰ μὴ τὸ τάχος οἱ δορυφόροι φραξάμενοι ἔφερον ἵππον καὶ τοῦτον ἀνεβίβασαν . τρέπονται τοίνυν οἱ στρατιῶται , καὶ ὁ Στότζας ἐν τῷ θορύβῳ τούτῳ σὺν ὀλίγοις διαφυγεῖν ἴσχυσεν . ὁ δὲ Γερμανὸς τοῖς ἀμφ' αὐτὸν ἐγκελευσάμενος εὐθὺς ἐπὶ τὸ στρατόπεδον τῶν πολεμίων ὥρμησε καὶ τοῦτο παρέλαβε πολέμῳ . ἐνταῦθα δὲ τὰ χρήματα οἱ στρατιῶται οὐδενὶ λόγῳ ἁρπάζοντες τοῦ στρατηγοῦ λόγον οὐκ ἐποιοῦντο . δείσας δὲ ὁ Γερμανός , μὴ συμφρονήσαντες οἱ πολέμιοι ἐπ' αὐτὸν ἴωσιν , ἵστατο ὀδυρόμενος καὶ πρὸς εὐκοσμίαν τούτους παρακαλῶν . οἱ δὲ Μαυρούσιοι τὴν τροπὴν θεασάμενοι κατὰ τῶν στασιαστῶν ὥρμησαν καὶ τούτους ἐδίωκον σὺν τῷ τοῦ βασιλέως στρατῷ . Στότζας δὲ τὸ θάρσος εἰς αὐτοὺς ἔχων , ἑωρακὼς τὰ ὑπ' αὐτῶν γινόμενα μετὰ ρʹ εἰς φυγὴν ἐτράπη καὶ εἰς Μαυριτανίαν τὴν ἐνδοτέραν ἐχώρησεν . καὶ ἡ στάσις ἐν τούτοις ἐτελεύτα . Γερμανὸν δὲ σὺν Δομνίκῳ καὶ Συμμάχῳ μεταπεμψάμενος ὁ βασιλεὺς εἰς Βυζάντιον Σολόμωνι πάλιν τὰ τῆς Λιβύης πράγματα ἐνεχείρισεν , ( τρισκαιδέκατον δὲ ἔτος ἦν τοῦτο τῆς Ἰουστινιανοῦ βασιλείας ) παρασχόμενος αὐτῷ ἄρχοντάς τε ἄλλους καὶ Ρουφῖνον καὶ Λεόντιον καὶ Ἰωάννην , τὸν Σισιννίου υἱόν . Σολόμων δὲ καταπλεύσας εἰς Καρχηδόνα μετρίως τὸν λαὸν ἐξηγεῖτο καὶ Λιβύην ἀσφαλῶς διεφύλαττεν , διακοσμῶν τε τὸν στρατόν , [ καὶ ] εἴ τινα ὕποπτον ἐν αὐτῷ εὕρισκεν , εἰς Βυζάντιον ἔπεμπεν . Βελισάριος δὲ τήν τε Σικελίαν καὶ Ρώμην ὑπὸ Οὐιττίου κατεχομένην καὶ τὰς πέριξ πόλεις παραλαβὼν Οὐίττιον εἰς Βυζάντιον πρὸς Ἰουστινιανὸν ἤγαγε μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ . καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Ναρσῆν τὸν κουβικουλάριον μετὰ στόλου ἐν τῇ Ρώμῃ πρὸς τὸ διακρατῆσαι τὰ ἐκεῖσε . Σολόμων δὲ τὰ ἐν Καρχηδόνι καὶ Λιβύῃ καλῶς διοικήσας κατὰ Μαυρουσίων ἐστράτευσεν . καὶ πρῶτον μὲν Γόνθαριν , τὸν αὐτοῦ δορυφόρον , ἄνδρα ἀγαθὸν εἰς τὰ πολέμια , σὺν στρατεύματι ἔπεμψεν , ὅστις εἰς Βίγαν ποταμὸν ἀφικόμενος εἰς Βαύγαϊν , πόλιν ἔρημον , ἐστρατοπεδεύσατο . ἐνταῦθα δὲ μάχης γενομένης , ἡττηθεὶς καὶ εἰς τὸ χαράκωμα ἀποχωρήσας ὑπὸ τῆς τῶν Μαυρουσίων προσεδρίας ἐπιέζετο . Σολόμων δὲ πλησίον γενόμενος καὶ ταῦτα μαθὼν κατὰ τάχος ἤει . οἱ δὲ βάρβαροι δείσαντες ἀναχωροῦσι καὶ εἰς τὸν Αὐρασίου ὄρους πρόποδα στρατοπεδεύουσιν . ὁ δὲ Σολόμων τούτοις συμβαλὼν εἰς φυγὴν ἔτρεψεν . οἱ δὲ Μαυρούσιοι ἐπὶ τὴν δυσχωρίαν τοῦ ὄρους ἔφυγον καὶ ἐπὶ Μαυριτάνους ᾤχοντο . Σολόμων δὲ τὰς ἐν Μουγάδῃ πεδιάδας ληϊσάμενος καὶ πᾶσαν τὴν γῆν αὐτῶν πυρπολήσας σῖτόν τε πολὺν κομισάμενος εἰς Ζερβούλην τὸ φρούριον ἀνέστρεψεν . ἔνθα Ἰαύδας σὺν δισμυρίοις Μαυρουσίοις προσέφυγεν . Ἰαύδας δὲ καταλιπὼν τὸ φρούριον εἰς τὸ τοῦ Αὐρασίου ὄρος εἰς ὕψος ἀναβὰς ἡσύχαζεν . Σολόμων δὲ Ζερβούλην τὸ φρούριον εἰς τρεῖς ἐπολιόρκησεν ἡμέρας , καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ ληϊσάμενος φύλακάς τε εἰς αὐτὸ καταστήσας ἐπὶ τὰ πρόσω ἐχώρει . καὶ διεσκοπεῖτο , ὅθεν εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους δυνηθείη γενέσθαι ἀποτόμου τε ὄντος καὶ πολλῇ δυσχερείᾳ κατεχομένου . ὁ δὲ θεὸς πόρον ἐν τῇ ἀπορίᾳ ἐποίησεν οὕτως . εἷς τῶν στρατιωτῶν τοῦ πεζικοῦ στρατοῦ , ὀπτίων ὤν , Γένζων ὀνόματι , εἴτε θυμῷ χρώμενος , εἴτε τι θεῖον αὐτὸν ἐκίνησεν , ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἀνέβαινε μόνος . ὀπίσω δὲ τούτου τινὲς συστρατιῶται ἠκολούθουν ἐν θαύματι μεγάλῳ ποιούμενοι τὸ γινόμενον , τρεῖς δὲ τῶν Μαυρουσίων οἱ εἰς τὸ φυλάσσειν τὴν εἴσοδον τεταγμένοι ἰδόντες τὸν ἄνθρωπον ὑπήντων δρόμῳ νομίσαντες πρὸς αὐτοὺς ἀνιέναι . ὁ δὲ καθ' ἕνα τούτους ἐρχομένους διὰ τὴν στενοχωρίαν τοῦ τόπου τόν τε πρῶτον ἀνεῖλεν , ὁμοίως καὶ τὸν ἄλλον σὺν τῷ τρίτῳ . τοῦτο κατιδόντες οἱ ὄπισθεν ἰόντες πολλῷ θορύβῳ τε καὶ ταραχῇ ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἐχώρουν . ὡς δὲ τὸ γενόμενον ἤκουσέ τε καὶ εἶδεν ἡ τῶν Ρωμαίων στρατιά , οὐδὲ τὸν στρατηγὸν ἀναμείναντες οὐδὲ τὰς σάλπιγγας , οὐδὲ τὴν τάξιν φυλάξαντες , ἀλλὰ πατάγῳ τε πολλῷ χρώμενοι καὶ ἀλλήλους ἐγκελευόμενοι ἔθεον ἐπὶ τὸ τῶν πολεμίων στρατόπεδον . ἐνταῦθα Ρουφῖνός τε καὶ Λεόντιος ἔργα ἐπεδείξαντο εἰς τοὺς πολεμίους ἀρετῆς ἄξια . αὐτίκα οἱ βάρβαροι εἰς φυγὴν ὅπου ἕκαστος ἠδύνατο ᾔεσαν . Ἰαύδας δὲ πληγεὶς ἀκοντίῳ τὸν μηρὸν διέφυγέ τε καὶ εἰς Μαυριτάνους ἀπεχώρησεν . οἱ δὲ Ρωμαῖοι διαρπάσαντες τὸ τῶν πολεμίων στρατόπεδον οὐκέτι τὸ Αὐράσιον ὄρος κατέλιπον , ἀλλὰ φρούρια οἰκοδομησάμενοι τοῦτο φυλάττουσιν . ἦν δέ τις πέτρα ἀπότομος πάνυ , ἐν ᾗ πύργον οἰκοδομήσαντες οἱ Μαυρούσιοι ὀχυρὰν ταύτην ἐποίησαν καταφυγήν , ἰσχυράν τε καὶ ἀμαχωτάτην . ἐνταῦθα ἐτύγχανεν Ἰαύδας τά τε χρήματα αὐτοῦ καὶ τὰς γυναῖκας ἀποθέμενος καὶ ἕνα φύλακα γέροντα τῶν χρημάτων καταστησάμενος . οὐ γὰρ ἄν ποτε ὑπετόπησε τοὺς πολεμίους εἰς τόνδε τὸν πύργον ἀφίξεσθαι , οὐδὲ βίᾳ τοῦτον ἑλεῖν δύνασθαι . οἱ δὲ Ρωμαῖοι τὰς τοῦ Αὐρασίου δυσχωρίας διερευνώμενοι ἐνταῦθα ἧκον · καὶ αὐτῶν τις ἀναβαίνειν εἰς τὸν πύργον σὺν γέλωτι ἐνεχείρησεν . αἱ δὲ γυναῖκες τοῦτον κατεγέλων σὺν τῷ πρεσβύτῃ . ὁ δὲ Ρωμαῖος , ἐπειδὴ χερσὶ καὶ ποσὶν ἀναβαίνων ἐγγύς που ἐγεγόνει , σπασάμενος τὸ ξίφος ἐξήλατο καὶ τοῦ γέροντος εἰς τὸν αὐχένα ἐπιτυχὼν τούτου τὴν κεφαλὴν ἐξέτεμεν . οἱ δὲ στρατιῶται θαρροῦντες ἤδη καὶ ἀλλήλων ἐχόμενοι εἰς τὸν πύργον ἀνέβαινον καὶ τὰς γυναῖκας τά τε χρήματα μεγάλα ὄντα λαβόντες πρὸς Σολόμωνα ἤγαγον . ὁ δὲ Σολόμων τείχη ταῖς ἐν Λιβύῃ πόλεσι περιέβαλεν , καὶ ἐπεὶ Μαυρούσιοι ἀνεχώρησαν ἐκ Νουμιδίας νικηθέντες , Ζάβην τε τὴν χώραν καὶ Μαυριτανίαν καὶ Ἴτιφιν τὴν μητρόπολιν ὑπόφορον Ρωμαίοις πεποίηκεν . τῆς γὰρ ἑτέρας Μαυριτανίας Καισάρεια ἡ πρώτη μητρόπολις ὑπάρχει . ταύτην δὲ Βελισάριος τὸ πρότερον καθυπέταξεν . διὰ τοῦτο Λίβυες ἅπαντες ὑπήκοοι Ρωμαίων γεγόνασιν εἰρήνης ἀσφαλοῦς τυχόντες . τετραετίαν δὲ ποιήσαντες ταύτῃ τῇ εἰρήνῃ , ἐν τῷ ιζʹ ἔτει Ἰουστινιανοῦ , Κῦρός τε καὶ Σέργιος , οἱ Βάκχου , τοῦ Σολόμωνος ἀδελφοῦ , παῖδες , ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἀπεστάλησαν ἄρχειν ἐν Λιβύῃ , Πενταπόλεως μὲν Κῦρος , Τριπόλεως δὲ Σέργιος . οἱ δὲ Μαυρούσιοι τοὺς αὑτῶν πρεσβυτέρους εἰς Λεπτιμάγναν τὴν πόλιν ἔπεμψαν πρὸς Σέργιον , ὅπως δῶρά τε αὐτῷ προσαγάγωσι καὶ τὴν εἰρήνην κρατύνωσιν . Σέργιος δὲ Πουδεντίῳ πεισθείς , ἀνδρὶ Τριπολίτῃ , ὀγδοήκοντα μὲν τῶν βαρβάρων τοὺς δοκιμωτέρους ἐν τῇ πόλει ἐδέξατο πάντα ἐπιτελεῖν τὰ αἰτούμενα ὑπισχνούμενος , καὶ ὅρκοις τὴν εἰρήνην ἐκράτυνεν · τοὺς δὲ λοιποὺς ἔξω ἐν προαστείῳ ἤλασεν . τούτους δὲ ἐπ' ἄριστον καλέσας ἅπαντας ἔκτεινεν . εἷς δὲ τούτων λάθρα ἐκπηδήσας τοῖς ὁμοφύλοις τὰ γενόμενα ἐμήνυσεν . οἱ δὲ ταῦτα ἀκούσαντες δρόμῳ ἐπὶ τὸ οἰκεῖον στρατόπεδον ᾔεσαν καὶ σὺν πᾶσι τοῖς ἄλλοις ἐπὶ Ρωμαίους ἐγένοντο . ὁ δὲ Σέργιος σὺν τῷ Πουδεντίῳ τούτοις ἀπήντησεν , καὶ μάχης κροτηθείσης , Πουδέντιος μὲν πολλοὺς ἀποβαλὼν θνήσκει , Σέργιος δὲ εἰς ἄφατον φόβον ἐμπεπτωκὼς ἐπὶ Καρχηδόνα ἔπλευσε πρὸς Σολόμωνα , τὸν αὐτοῦ θεῖον . πᾶσαν δὲ τὴν Τρίπολιν Μαυρούσιοι ἀπέλιπον . οἱ δὲ βάρβαροι ἅπαντα ληϊσάμενοι τὰ ἐκεῖ χωρία ἐξανδραποδίσαντές τε πλῆθος Ρωμαίων ἐπὶ Πεντάπολιν ᾔεσαν . ὁ δὲ Κῦρος γνοὺς φυγὰς εἰς Καρχηδόνα κατέπλει . οἱ δὲ βάρβαροι , μηδενὸς ἀντιστάντος αὐτοῖς , Βερονίκην τὴν πόλιν ἑλόντες ἐπὶ Καρχηδόνα ἐστράτευσαν , καὶ εἰς τὸ Βυζάκιον ἀφικόμενοι πλεῖστα ἐξ ἐπιδρομῆς τῶν ἐκεῖ ἐληΐσαντο χωρία . Ἀντάλας δὲ ἔχθραν ἔχων πρὸς Σολόμωνα , διότι τὸν αὐτοῦ ἀδελφὸν ἔκτεινεν , τοῖς βαρβάροις ἑνοῦται καὶ κατὰ Καρχηδόνος καὶ Σολόμωνος τούτους ὡδήγησεν . Σολόμων δὲ ταῦτα ἀκούσας , παραλαβὼν τὸ στράτευμα κατ' αὐτῶν ὥρμησεν . ἐλθὼν δὲ εἰς Βέστην τὴν πόλιν ἓξ ἡμερῶν Καρχηδόνος ὁδὸν ἀπέχουσαν ἐν αὐτῇ ἐστρατοπεδεύσατο , ἦσάν τε σὺν αὐτῷ Κῦρος καὶ Σέργιος καὶ Σολόμων ὁ νέος , οἱ τοῦ Βάκχου παῖδες . ἰδὼν δὲ τὸ πλῆθος τῶν βαρβάρων καὶ δειλιάσας ἔπεμψε πρὸς τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν μεμφόμενος αὐτούς , ὅτι ἔνσπονδοι Ρωμαίων ὄντες ὅπλα κατ' αὐτῶν ἐκίνησαν , ἀξιῶν δὲ τὴν εἰρήνην κρατύνεσθαι καὶ ὅρκοις βεβαιοῦσθαι . οἱ δὲ βάρβαροι χλευάσαντες τὰ εἰρημένα ἔφησαν · « ἐπειδὴ Σέργιος εἰς τὰ εὐαγγέλια ὀμόσας καλῶς ἐφύλαξε τοὺς ὅρκους ἀποκτείνας τοὺς ὀγδοήκοντα , πῶς νῦν ὑμῶν πιστεύσομεν τοὺς ὅρκους ; » πολέμου δὲ κροτηθέντος , τρέπονται οἱ Ρωμαῖοι . τοῦ δὲ ἵππου ὀκλάσαντος κτείνεται Σολόμων , καὶ οἱ τούτου δορυφόροι , Σέργιος δέ , ὁ τούτου ἀνεψιός , τὴν τῆς Λιβύης ἀρχὴν ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἐνεχειρίσθη . Ἰωάννης δὲ ὁ Σισιννιόλου καὶ οἱ λοιποὶ ἄρχοντες μῖσος πρὸς τὸν Σέργιον μέγα ἐκίνησαν , ὥστε μηδὲ ὅπλα κατὰ τῶν ἐχθρῶν αἴρειν βούλεσθαι . καὶ οἱ βάρβαροι ἀδεῶς πάντα ἐληΐζοντο . Ἀντάλας δὲ ἔγραψε τῷ βασιλεῖ Ἰουστινιανῷ , ὅτι « πάντες Μαυρούσιοι τὴν σὴν φιλίαν καὶ δουλείαν αἱροῦνται , ἀλλὰ τὴν Σολόμωνος καὶ τῶν τούτου ἀνεψιῶν βιαίαν ἐπαγωγὴν οὐχ ὑποφέροντες ἐτυράννησαν . τούτους παράστειλον , καὶ εἰρήνη Ρωμαίοις καὶ Μαυρουσίοις συνίσταται . » ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτο ποιῆσαι οὐ κατεδέξατο · ὁ δὲ Ἀντάλας καὶ ὁ τῶν Μαυρουσίων στρατὸς συνήχθησαν αὖθις ἐν Βυζακίῳ , καὶ σὺν αὐτοῖς Στότζας στρατιώτας ὀλίγους καὶ Οὐανδήλους ἔχων . οἱ δὲ Λίβυες παρεκάλουν Ἰωάννην τὸν Σισιννιόλου στράτευμα ἀγεῖραι καὶ κατὰ τῶν πολεμίων χωρῆσαι σὺν Ἱμερίῳ , τῷ ἄρχοντι τῶν ἐν Βυζακίῳ καταλόγων . ὁ δὲ λαβὼν τὸν στρατὸν ἐπὶ τοὺς πολεμίους ᾔει , Ἱμέριον προάγειν κελεύσας . συμβολῆς δὲ γενομένης ἡττῶνται Ρωμαῖοι , καὶ συλλαμβάνονται οἱ βάρβαροι τὸν Ἱμέριον ζῶντα σὺν τῷ στρατῷ αὐτοῦ · καὶ τοῦτον εἰς φυλακὴν ἀποθέμενοι τοὺς στρατιώτας Στότζᾳ παρέδωκαν ὁμολογοῦντας κατὰ Ρωμαίων στρατεύεσθαι . παραλαμβάνουσι δὲ δόλῳ διὰ τοῦ Ἱμερίου Ἀδράμυτον τὴν πόλιν . καὶ οἱ μὲν τῶν Λιβύων εἰς Σικελίαν κατέφυγον , ἄλλοι δὲ εἰς ἄλλας νήσους καὶ εἰς Βυζάντιον . Μαυρούσιοι δὲ καὶ Στότζας ἐν ἀδείᾳ πολλῇ τὴν Λιβύην πᾶσαν ἐληΐζοντο . οἱ δὲ ἐν Βυζαντίῳ εἰσελθόντες Λίβυες ἐδέοντο τῷ βασιλεῖ , ὅπως στράτευμα καὶ στρατηγὸν ἄριστον εἰς Λιβύην ἀποστείλῃ . ὁ δὲ βασιλεὺς Ἀρεόβινδον σὺν στρατιώταις ὀλίγοις , ἄνδρα μὲν εὐγενῆ καὶ εὔβουλον , ἔργων δὲ πολεμίων οὐδαμῶς ἔμπειρον , καὶ σὺν αὐτῷ Ἀθανάσιον καὶ Ἀρμενίους ὀλίγους , ὧν Ἀρταβάνης τε καὶ Ἰωάννης ἦρχον,οἱ Ἀρσακίδαι . οὐ μὴν οὐδὲ Σέργιον μετεπέμπετο , ἀλλὰ καὶ αὐτὸν σὺν Ἀρεοβίνδῳ Λιβύης στρατηγοὺς εἶναι ἐκέλευσεν · Σέργιον μὲν τὸν πόλεμον διενεγκεῖν πρὸς τοὺς ἐν Νουμιδίᾳ βαρβάρους , Ἀρεόβινδον δὲ πρὸς τοὺς ἐν Βυζακίῳ Μαυρουσίους διαμάχεσθαι . Ἀρεόβινδος δὲ τὴν Λιβύην καταλαβὼν καὶ τὸ ἥμισυ τοῦ στρατοῦ παραλαβὼν Ἰωάννην τὸν Κωνσταντιόλου κατὰ Στότζα καὶ τῶν βαρβάρων ἀπέστειλεν . Ἰωάννης δὲ τὰ πλήθη τῶν πολεμίων θεασάμενος ἠναγκάσθη χεῖρα αὐτοῖς ἐπιβαλεῖν . ἦν δὲ ἐν ἔχθρᾳ μεγάλῃ μετὰ Στότζα , ὥστε ἑκάτερος ηὔχετο φονεὺς τοῦ ἑτέρου γενέσθαι καὶ οὕτως ἀποθανεῖν . τῆς δὲ μάχης γενομένης , ἀμφότεροι τῶν στρατοπέδων ἐξελθόντες ἐπ' ἀλλήλους ἦλθον . ὁ μὲν οὖν Ἰωάννης τείνας τὸ τόξον κατὰ τὸν δεξιὸν βουβῶνα τῷ Στότζᾳ ἐπέτυχεν , ὃς μετ' ὀλίγας ἡμέρας τέθνηκεν . οἱ δὲ βάρβαροι θυμῷ πολλῷ ἐπὶ τοὺς πολεμίους χωρήσαντες , πλῆθος ἄπειρον ὄντες , τόν τε Ἰωάννην καὶ Ρωμαίους ἅπαντας ἀπέκτειναν . τοῦτον δέ φασιν εἰρηκέναι · « ἡδύν τινα θάνατον θνήσκω , τῆς εὐχῆς μου εἰς Στότζαν πληρωθείσης · » καὶ ὁ Στότζας μαθὼν τὸν τοῦ Ἰωάννου θάνατον ἐν χαρᾷ ἐτελεύτησεν . θνήσκει δὲ καὶ Ἰωάννης ὁ Ἀρμένιος . ὁ δὲ βασιλεὺς ταῦτα ἀκούσας περίλυπος γέγονε καὶ τὸν Σέργιον τῆς ἀρχῆς παραλύσας μετεπέμψατο , Ἀρεοβίνδῳ δὲ μόνῳ τὴν τῆς Λιβύης ἀρχὴν ἐνεχείρισεν . μετὰ δὲ δύο μῆνας Γονθάριός τις , τῶν ἐν Νουμιδίᾳ καταλόγων ἡγούμενος , δόλον μελετήσας κατὰ Ἀρεοβίνδου λάθρα τοῖς Μαυρουσίοις ἐδήλου , ὅπως κατὰ Καρχηδόνος χωρήσωσιν . αὐτίκα γοῦν ἔκ τε Νουμιδίας καὶ Βυζακίου πολεμίων στρατὸς εἰς ταὐτὸ ἀγηγερμένος ἐπὶ Καρχηδόνα σπουδῇ ᾔεσαν . ἡγεῖτο δὲ Νουμιδῶν μὲν Κουτζίνας καὶ Ἰαύδας , Βυζακίων δὲ Ἀντάλας . συνῆν δὲ αὐτοῖς καὶ Ἰωάννης ὁ τύραννος σὺν τοῖς στρατιώταις ἀντὶ Στότζα . ταῦτα γνοὺς Ἀρεόβινδος Γονθαρίῳ ὡς φίλῳ θαρρῶν τὸ στράτευμα παραδοὺς σὺν Ἀρταβάνῃ καὶ τοῖς Ἀρμενίοις κατὰ τῶν πολεμίων ἔστελλεν . ὁ δὲ Γόνθαρις τὸν ἑαυτοῦ μάγειρον ἐκ Μαυρουσίων ὄντα πρὸς τοὺς βαρβάρους ἀπέστειλε πρὸς Ἀντάλαν εἰπεῖν , ὡς αὐτῷ Γόνθαρις βούλεται τῆς Λιβύης ἀρχῆς κοινωνὸν λαβεῖν . ὁ δὲ Ἀντάλας τὸν μὲν λόγον ἀσμένως ἤκουσεν , ἀπεκρίθη δέ , ὡς οὐκ ἀσφαλῶς διὰ μαγείρου τὰ τοιαῦτα διοικεῖσθαι . ταῦτα Γόνθαρις ἀκούσας Οὐλίθεον , τὸν αὐτοῦ δορυφόρον , ὡς πιστὸν πρὸς Ἀντάλαν ἔπεμψεν , παρακαλῶν αὐτὸν πλησιάσαι τῇ Καρχηδόνι , ὅπως αὐτὸς τὸν Ἀρεόβινδον ἀνέλῃ . Οὐλίθεος δὲ κρυφῇ τῷ Ἀντάλᾳ συνέτυχεν , καὶ συνεφώνησαν , ἵνα ὁ μὲν Ἀντάλας τοῦ Βυζακίου ἄρχῃ καὶ τὸ ἥμισυ τῶν Ἀρεοβίνδου χρημάτων λάβῃ καὶ χιλίους πεντακοσίους στρατιώτας Ρωμαίους σὺν αὐτῷ , Γόνθαρις δὲ τὸ βασιλέως ἀξίωμα λάβῃ καὶ Καρχηδόνος τὸ κράτος . ταῦτα διαπραξάμενος Οὐλίθεος ἐπανῆκε πρὸς Γονθάριδα . οἱ δὲ βάρβαροι κατὰ Καρχηδόνος σπουδῇ πολλῇ ᾔεσαν . καταλαβόντες δὲ τὸ Δέκιμον καὶ στρατοπεδευσάμενοι ἐν αὐτῷ τῇ ὑστεραίᾳ ἐπὶ Καρχηδόνα ἐχώρουν . ὑπαντήσαντες δὲ τοῦ Ρωμαίων στρατεύματος ἀπροσδοκήτως αὐτοῖς συνέβαλον καὶ πολλοὺς τῶν Μαυρουσίων ἔκτειναν , οὓς δὴ ὁ Γόνθαρις κακίζων ἐπέσκωπτεν ὡς θρασυνομένους , καὶ τὰ τῶν Ρωμαίων πράγματα εἰς κίνδυνον φέρειν . ὁ δὲ Ἀρεόβινδος πέμψας πρὸς Κουτζίναν παρεκάλει προδότην αὐτὸν γενέσθαι Μαυρουσίων · ὁ δὲ ὡμολόγησε τοῦτο ποιεῖν . ἄπιστον γὰρ τὸ τῶν Μαυρουσίων γένος πρός τε ἀλλήλους καὶ πρὸς ἅπαντας . ταῦτα Ἀρεόβινδος τῷ Γονθάριδι ἐθάρρησεν . ὁ δὲ παρῄνει τῷ Ἀρεοβίνδῳ τῷ Κουτζίνᾳ μὴ πιστεύειν , Οὐλίθεον δὲ ἀποστείλας τῷ Ἀντάλᾳ ταῦτα ἐμήνυσεν . Γόνθαρις δὲ κτεῖναι τὸν Ἀρεόβινδον λάθρα διενοεῖτο καὶ πείθει τοῦτον ἐξελθεῖν τῆς Καρχηδόνος καὶ ἐν τῷ πολέμῳ εὑρεθῆναι . ὁ δὲ Ἀρεόβινδος ἄπειρος τοῦ πολέμου ὤν , τὰ ὅπλα περιβαλέσθαι μὴ δυνάμενος ἀνεβάλετο · καὶ οὕτως ὁ χρόνος προῆλθε τῆς ἡμέρας . διὸ δὴ τὴν παράταξιν εἰς τὴν αὔριον ἀποθέμενος ἡσύχασεν . Γόνθαρις δὲ αὐτὸν ἐξεπίτηδες τὴν μέλλησιν ποιεῖσθαι ὑποπτεύσας , ἅτε τῶν πραττομένων αἰσθόμενον , ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς κατ' αὐτοῦ ἐτυράννησεν . Ἀρεόβινδος δὲ κατὰ τάχος τὴν Καρχηδόνα καταλιπὼν καὶ φυγῇ χρησάμενος , εἰς ναῦν τε εἰσελθὼν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον πορεύεσθαι ἤμελλεν , εἰ μὴ χειμὼν μεταξὺ ἐπιγενόμενος διεκώλυσεν . ἀποστείλας δὲ Ἀθανάσιον ἐν Καρχηδόνι μετεπέμψατό τινας , ἐν οἷς καὶ Ἀρταβάνην , ὅστις πολλὰ παρῄνει τῷ Ἀρεοβίνδῳ , μήτε ἀναπεπτωκέναι μήτε δειλιαίνειν καὶ δεδιέναι τὸν Γονθάριδα , ἀλλ' ἐπ' αὐτὸν ὁμοῦ σὺν πᾶσι τοῖς αὐτῷ ἑπομένοις ἰέναι , πρίν τι περαιτέρω γενέσθαι κακόν . ὁ δὲ Γόνθαρις τὸν Ἀρεόβινδον εἰς τοὺς στρατιώτας διέβαλλεν ὡς ἄνανδρόν τε καὶ δειλὸν καὶ τὰς ῥόγας τούτοις μὴ βούλεσθαι διδόναι . ὁ δὲ Ἀρεόβινδος σὺν Ἀρταβάνῃ καὶ τοῖς ἑπομένοις κατὰ Γονθάριδος ἦλθεν . καὶ γίνεται μάχη ἔν τε ταῖς ἐπάλξεσι καὶ ταῖς πύλαις . τῶν δὲ στρατιωτῶν οἱ πλεῖστοι οὐκ ἔγνωσαν τὰ ὑπὸ Γονθάριδος μελετηθέντα , καὶ συναγόμενοι κατ' αὐτοῦ ὡπλίζοντο . ὁ δὲ Ἀρεόβινδος ἰδὼν ἀνθρώπους κτεινομένους , ἀήθης ὢν τοῦ τοιούτου θεάματος , τὴν δειλίαν οὐκ ἐνεγκὼν ἔφυγε καὶ εἰς τὸ τῆς παραθαλασσίας μοναστήριον , ὅπερ Σολόμων ἐδείματο καὶ περιετείχισεν ὡς φρούριον ἀσφαλές , εἰς αὐτὸ κατέφυγε σὺν τῇ γυναικὶ καὶ τῇ ἀδελφῇ . τότε καὶ Ἀρταβάνης φυγῇ ἐχρήσατο . Γόνθαρις δὲ κατὰ κράτος νικήσας τὸ παλάτιον ἔλαβεν . μεταπεμψάμενος δὲ τὸν τῆς πόλεως ἀρχιερέα καὶ Ἀθανάσιον τὰ πιστὰ τῷ Ἀρεοβίνδῳ ἐκέλευσε διδόναι καὶ εἰς τὸ παλάτιον αὐτὸν ἀγαγεῖν , ἀπειλήσας πολιορκήσειν αὐτὸν ἀπειθήσαντα καὶ μηκέτι αὐτῷ ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τὰ πιστὰ δώσειν . ὁ δὲ παρὰ τοῦ ἐπισκόπου Ρεπαράτου τὰ πιστὰ λαβὼν τῷ Γονθάριδι εἰς ὄψιν ἦλθε καὶ πρηνὴς πεσὼν ἔκειτο τὴν ἱκετηρίαν αὐτῷ τὰ εὐαγγέλια προτεινόμενος , ἐφ' ἃ τὰ πιστὰ ὁ ἱερεὺς αὐτῷ δέδωκεν . ὁ δὲ Γόνθαρις τοῦτον ἀνέστησεν ὀμωμοκὼς αὐτῷ ἐπὶ πάντων μηδὲν αὐτῷ κακὸν ποιεῖν , ἀλλὰ τῇ ὑστεραίᾳ σὺν τῇ γυναικὶ καὶ τοῖς χρήμασιν αὐτοῦ εἰς Βυζάντιον στέλλεσθαι . τὸν δὲ ἱερέα ἀποπεμψάμενος Ἀρεόβινδον καὶ Ἀθανάσιον συνδειπνεῖν ἐν τῷ παλατίῳ ἔλαβεν . ἐτίμησε δὲ τὸν Ἀρεόβινδον καὶ πρῶτον αὐτοῦ ἐπὶ τῆς στιβάδος κατέκλινεν , δειπνήσαντα δὲ αὐτὸν ἐν κοιτῶνι καθεύδειν ἐκέλευσεν . ἀποστείλας δὲ Οὐλίθεον σὺν ἑτέροις τισὶ κωκύοντά τε καὶ ὀλολυγμοῖς χρώμενον τοῦτον ἔκτεινεν . Ἀθανασίου δὲ ἐφείσατο διὰ τὸ γῆρας . τῇ δὲ ἐπαύριον τὴν τούτου κεφαλὴν τῷ Ἀντάλᾳ ἔπεμψεν , τὰ δὲ χρήματα κατασχὼν οὐδὲν τούτῳ κατὰ τὰς συνθήκας δέδωκεν . Ἀντάλας δὲ μαθὼν τὰ εἰς Ἀρεόβινδον πεπραγμένα καὶ τὰς τοῦ Γονθάριδος ἐπιορκίας λογισάμενος Ἰουστινιανῷ τῷ βασιλεῖ προσχωρεῖν ἤθελεν . Ἀρταβάνης δὲ τὰ πιστὰ λαβὼν παρὰ τοῦ Γονθάριδος εἰς τὸ παλάτιον σὺν τοῖς Ἀρμενίοις ἀνέβη καὶ τοῦ τυράννου ὑπηρέτης εἶναι ὡμολόγησεν , λάθρα δὲ τοῦτον ἀνελεῖν ἐβουλεύετο . Γρηγορίῳ δὲ τῷ ἀνεψιῷ καὶ Ἀρτασηρίῳ τῷ δορυφόρῳ θαρρήσας τὸ βούλευμα ἔφη αὐτῷ Γρηγόριος · « νῦν σοί , Ἀρταβάνη , πάρεστι μόνῳ τὸ Βελισαρίου ἀναδήσασθαι κάλλος . ὁ μὲν γὰρ στρατιάν τε καὶ χρήματα μεγάλα παρὰ βασιλέως λαβὼν καὶ ἄρχοντας συνεπομένους καὶ στόλον , οἷον οὐδέποτέ τις ἠκηκόει , πόνῳ πολλῷ τοῖς Ρωμαίοις τὴν Λιβύην ὑπόφορον κατεστήσατο · νῦν δὲ ὡς ἐξ ἀρχῆς πάλιν γέγονεν εἰς τὸ ἀρχαῖον Λιβύη ἀποστατήσασα , ἐν σοὶ μόνῳ κεῖται ταύτην πάλιν τῷ βασιλεῖ προσενεγκεῖν καὶ τὰ πράγματα διασώσασθαι . λογίζου δὲ τὸ σὸν γένος , ὅτι Ἀρσακίδης ἀνέκαθεν εἶ , καὶ ὅτι εὐγενὴς ὢν ἀνδραγαθίζεσθαι ἀεὶ πρέπει καὶ πολλὰ ἔργα ὑπὲρ ἀρετῆς ἐπιδεικνύειν . νέου γὰρ σοῦ ὄντος , ἐνθυμήθητι ὡς Ἀκάκιον , τὸν Ἀρμενίων ἄρχοντα , καὶ Τζίταν , τὸν Ρωμαίων στρατηγόν , ἐν πολέμοις ἔκτεινας Χοσρόῃ τε , τῷ βασιλεῖ τῶν Περσῶν , συνεστράτευες . τοιοῦτος δὲ ὢν μὴ περιΐδῃς τὴν Ρωμαίων ἀρχὴν ὑπὸ κυνὸς μεθύοντος κατεχομένην . ἐγὼ δέ σοι καὶ Ἀρτασήριος ὅσα εἰς δύναμιν ἐπιτάττοντι ὑπουργήσομεν . »
Lemmas: οὗτος παραινέω εἰς Καρχηδών εἰσέρχομαι . καί ἀναβαίνω εἰς ὁ Παλάτιον ἐν ὁ Γελίμερ θρόνος καθίζω . οὗτος προσέρχομαι ὁ τε ἔμπορος Καρχηδών καί ὅσος πλησίος ὁ θάλασσα μένω , ὀλοφύρομαι ἁρπαγή πάσχω ὑπό ὁ στόλος . ὁ δέ Βελισάριος Καλώνυμος ὁ ναύαρχος ὁρκίζω , ὅπως ἅπας ὁ διαρπάζω φέρω καί πωλέω ὁ οἰκέω δεσπότης . ὁ δέ σφετερίζω ἐκ αὐτός καί ἐπιορκέω οὖον μετά πολύς ὁ δίκη τίνω . ἔξω γάρ φρήν γίγνομαι , ὁ ἑαυτοῦ γλῶσσα φαγεῖν ἀποθνῄσκω . Βελισάριος δέ ὁ λαός Εἱστία βασιλικός , καί ὁ ὁ Γελίμερ θεραπεία παρατίθημι τε καί οἰνοχοέω καί ὁ ἄλλος πᾶς ὑπουργέω . οὗτος δέ ὁ στρατηγός ἀθόρυβος ὁ πόλις ἔχω , ὥστε οὐδέ ὕβρις τις ἐπάγω ἄνθρωπος , οὐδέ ἐπί ὁ ἀγορά τις συμβαίνω ὁ οἰκίον ἀσφαλίζω · ἀλλά ἀγοράζω ὁ στρατιώτης ἐσθίω καί εὐφραίνω . ὁ δέ εἰς ὁ ἱερόv καταφεύγω Οὐανδήλους πιστόν δίδωμι ἐξάγω . ὁ δέ τεῖχος ὁ πόλις ἐπιμελέομαι ἀμελέω πρότερος εἰμί . λέγω δέ καί παλαιός λόγος ἐν Καρχηδών εἴρω , ὡς ὁ γάμμα διώκω ὁ βῆτα , καί πάλιν ὁ βῆτα διώκω ὁ γάμμα · νυνί δέ τελέω . πρότερος γάρ Γιζέριχος Βονιφάτιος ἐκδιώκω , νῦν δέ Βελισάριος Γελίμερ . Γελίμερ δέ χρῆμα πολύς ὁ γεωργός Λίβυς προίημι πρός ἑαυτοῦ ὑπάγω καί κελεύω αὐτός Ῥωμαῖος ὁ εἰς ὁ χωρίον περίειμι κτείνω . οὗτος δέ ποιέω ὁ γεωργός , μανθάνω ὁ Βελισάριος ἀποστέλλω Διογένης , εἷς ὁ αὐτός δορυφόρος , αἰκίζω ὁ γεωργός . ὁ δέ Διογένης ἅμα ὁ σύν αὐτός εἰς οἰκίον εἰσέρχομαι καθεύδω μηδείς πολέμιος ἐννοέω · οὗτος μανθάνω Γελίμερ τριακόσιοι ἐπιλέγω ἀποστέλλω κατά αὐτός . ἔρχομαι δέ περικυκλόω ὁ οἰκίον δείδω εἰσέρχομαι ὁ νύξ . ὁ δέ Ρωμαῖος αἰσθάνομαι , ἀνίστημι καί ὁπλίζω ὁ ἵππος τε ἐπιβαίνω , εἴκοσι ὁ ἀριθμός εἰμί ἀνοίγω ἐξαπίνης ὁ θύρα καί ὁ ἀσπίς περιφράσσω καί ὁ δόρυ ἀμύνω ὁ ἐναντίος τρέπω . Γελίμερ δέ ἐν Νουμιδία γίγνομαι Οὐανδήλους πᾶς συνάγω καί ὅσος προσφιλής ἔχω ὁ Μαυρούσιος καί πρός πόλεμος εὐτρεπίζω . ἀποστέλλω δέ καί γράμμα ἐν σαρδάνιος πρός Τζάτζωνα , ὁ ἴδιος ἀδελφός , ὁ συμβαίνω αὐτός δηλοποιός · ὅς ἀπαίρω εὐθύς μετά πᾶς ὁ λαός ἀπό σαρδάνιος εἰς ὁ Λιβύη ἀκτή τριταῖος καταλαμβάνω καί εὑρίσκω ὁ Γελίμερ . ἕ καί περιπλέκω ἀλλήλων ὁ τράχηλος οὐδείς μέντοι εἰς ἀλλήλων φθέγγομαι · ἀλλά ὁ χείρ σφίγγω καλέω · ὁμοίως καί ὁ στρατός ὁ συμφορά ἀποδύρομαι . ὁ δέ Γελίμερ παραλαμβάνω ἀμφότερος ἐπί Καρχηδών χωρέω καί οὗτος πολιορκέω πειράω , οἴομαι ὁ ἐν Καρχηδών προδίδωμι αὐτός ὁ πόλις , καί Ῥωμαῖος στρατιώτης , ὅς ὁ ὁ Ἄρειος δόξα ἀσκέω . πέμπω δέ καί εἰς ὁ ἄρχω ὁ Οὖννοι πολύς αὐτός ἀγαθός ὑπισχνέομαι δίδωμι , εἰμί καταπροδίδωμι αὐτός Ῥωμαῖος . οὗτος δέ Βελισάριος μανθάνω παρά ὁ αὐτόμολος καί Λαυρέντιος τις ἐν Καρχηδών εἰμί προδότης εὑρίσκω ἀνασκολοπίζω ἐπί λόφος πρό ὁ πόλις , καί ἀπό οὗτος εἰς δέος μέγας ἐμπίπτω ὁ προδοσία μελετάω , ὥστε ὁ Μασσαγέται ὁμολογέω ὁ ὑπό Γελίμερ αὐτός δηλόω . ὁ δέ Βελισάριος πᾶς λόγος πειθικός καί Ὅρκος πρός φίλιος αὐτός μεταβάλλω , αὐτός κελεύω εὐθύς Ἰωάννης ὁ Ἀρμένιος παραλαμβάνω πᾶς ὁ ἱππεύς παρέκ πεντακόσιοι καί ἐξέρχομαι πρός ὁ Οὐανδήλους ἀκροβολίζομαι . αὐτός δέ ὁ ὑστεραῖος ἅμα ὁ πεζός στρατός καί ὁ πεντακόσιοι ἱππεύς ἕπω . καταλαμβάνω δέ ὁ Οὐανδήλους ἐν τρικάμαρον στρατοπεδεύω , μένω ὁ νύξ πλησίος ἀλλήλων . συμβαίνω δέ τέρας γίγνομαι ἐν ὁ Ρωμαϊκός στρατός · ὁ γάρ δόρυ ὁ ἄκρος πῦρ πολύς καταλάμπω . οὗτος θεάομαι καταπλήσσω · φράσσω δέ ἅμα πρωΐ ἀμφότερος πρός πόλεμος ὁρμάω . Ἰωάννης δέ ὁ ἀμφι αὐτός ὀλίγος ἀπολέγω ὁ τε ποταμός διαβαίνω καί ὁ Οὐανδήλοις εἰσβάλλω . ὁ δέ Τζάτζος ὠθισμός χράω διώκω αὐτός . ὁ δέ Οὐανδῆλοι διώκω ἄχρι εἰς ὁ ποταμός ἔρχομαι . αὖθις δέ Ἰωάννης πλείων ὁ ὑπασπιστής Βελισάριος λαμβάνω κατά ὁ Τζάτζωνος εἰσπηδάω σύν βοή τε καί πάταγος πολύς . γίγνομαι οὖν καρτερός ὁ μάχομαι , καί πίπτω Τζάτζος , ὁ ὁ Γελίμερ ἀδελφός . τότε δή πᾶς ὁ στράτευμα Ῥωμαῖος ὁ ποταμός διαβαίνω ἐπί ὁ πολέμιος χωρέω , καί οὗτος τρέπω μέχρι ὁ στρατόπεδον διώκω · καί ὑποστρέφω ὁ νεκρός ἀποδύω , ὅσος μάλιστα χρυσοφορέω , καί εἰς ὁ ἑαυτοῦ στρατόπεδον ὑποχωρέω . ἀποθνῄσκω δέ ἐν οὗτος ὁ μάχομαι Ῥωμαῖος πεντήκοντα , Οὐανδήλων δέ ὀκτακόσιοι . καταλαμβάνω δέ Βελισάριος σύν ὁ πεζός ὁ δείλη πρός ὄψιος , ἀείρω ὡς ἔχω τάχος σύν πᾶς ὁ στρατός ἐπί ὁ ὁ Οὐανδήλων στρατόπεδον οἴχομαι . Γελίμερ δέ γιγνώσκω Βελισάριος πάρειμι σύν ὁ πεζός καί πᾶς ὁ στρατός , ἐπιβαίνω ὁ ἵππος , μηδείς διατάσσω ἀκρατής ἐπί Νουμιδία φεύγω μετά ὀλίγος συγγενής καί οἰκέτης αὐτός καταπλήσσω . ἐπεί δέ αὐτός φυγή αἰσθάνομαι Οὐανδῆλοι , καί ὁ πολέμιος ἤδη ὁράω , τότε δή ὁ τε ἀνήρ καί ὁ γυνή καί ὁ παιδίον θορυβέω τε καί κωκύω καί οὔτε χρῆμα μεταποιέω οὔτε ὁ φίλος ὀδύρομαι , ἀλλά ἕκαστος φεύγω , ὅπου δύναμαι . ἐπέρχομαι δέ ὁ Ρωμαῖος ὁ τε στρατόπεδον αἱρέω , καί ἐπιδιώκω ὁ νύξ ὅλος ἀνήρ μέν , ὅσος ἐντυγχάνω , κτείνω , παῖς δέ καί γυνή ἐν ἀνδράποδον λόγος ποιέω , χρῆμα δέ τοσοῦτος ὁ πλῆθος εὑρίσκω , ὅσος οὐδεπώποτε ἐν εἷς χωρίον τυγχάνω εἰμί . ὁ γάρ Ῥωμαῖος ἀρχή ληΐζομαι χρῆμα εἰς Λιβύη πολύς μεταφέρω · καί ὁ χώρα αὐτός ἀγαθός εἰμί καί εὔκαρπος , χρῆμα πρόσοδος αὐτός πολύς γίγνομαι . ἐνενήκοντα πέντε γάρ ἔτος Οὐανδῆλοι Λιβύη κρατέω , καί πολύς πλοῦτος συνάγω , ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα εἰς ὁ ὁ Ῥωμαῖος χείρ ὁ πᾶς πλοῦτος ἐπανίημι . ἐν τρεῖς γάρ μείς πολεμέω ὁ Βελισάριος ἀπό ὁ Ὀκτώβριος μείς εἰς ὁ τέλος ὁ Δεκέμβριος πᾶς ὁ Λιβύη ὑποτάσσω . ἀποστέλλω δέ Ἰωάννης ὁ Ἀρμένιος σύν διακόσιοι ἐπίλεκτος διώκω ὁ Γελίμερ ἠώς αὐτός ζῶ ἢ νεκρός λαμβάνω . ὅς φθάνω ὁ Γελίμερ μέλλω λαμβάνω , εἰμί μή συμφέρω πρᾶγμα τοιόσδε . Οὐλίαρις τις ὁ Βελισάριος δορυφόρος σύνειμι ὁ Ἰωάννης , ὅς οἶνος μεθύσκω εἶδον ὄρνις ἐπί δένδρον κάθημαι , ἐντείνω ὁ τόξον κατά αὐτός βάλλω · καί ὁ μέν ὄρνις ἀποτυγχάνω , ὁ δέ Ἰωάννης ὄπισθεν εἰς ὁ αὐχήν βάλλω . ὁ δέ καίριος πλήσσω θνῄσκω πολύς αὐτός πένθος βασιλεύς τε Ἰουστινιανός καί Βελισάριος καί πᾶς Ῥωμαῖος καί Καρχηδόνιος ἀπολείπω . οὗτος Γελίμερ διαφεύγω ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα ἐπί Μαυρούσιος χωρέω . Βελισάριος δέ οὗτος διώκω εἰς Παππούαν ὁ ὄρος ἀποκλείω εἰς ὁ ἔσχατος Νουμιδία . οὗτος δέ παρακαθίζω διά ὁ χειμών , λείπω αὐτός πᾶς ὁ ἐπιτήδειος , ( ἄρτος γάρ παρά Μαυρούσιος οὖον γίγνομαι , οὔτε οἶνος , οὔτε ἔλαιον , ἀλλά ὁ ὄλυρα καί ὁ κριθή ὡς ἄλογος ζῷον ἄνεφθος ἐσθίω . ) οὗτος Γελίμερ περιπίπτω γράφω πρός Φαράν , ὅς Βελισάριος καταλείπω φυλάσσω αὐτός , πέμπω αὐτός κιθάρα καί ἄρτος εἷς καί σπόγγος . ὁ δέ Φαράς διαπορέω , τίς εἄν εἰμί οὗτος , ἠώς εἄν ὁ ὁ ἐπιστολή κομίζω εἶπον , ὡς ἄρτος μέν ἐπιθυμέω θεάομαι Γελίμερ , μή εἶδον ἄρτος , ἀπό ὅς ἀναβαίνω , σπόγγος δέ διά ὁ ὁ ὀφθαλμός ἐκ ὁ ἀλουσία κακόω , ὅπως ὁ σπόγγος οὗτος παραμυθέομαι · κιθάρα δέ κιθαριστής ἀγαθός εἰμί , ὅπως ὁ συμφορά ὁ πάρειμι ὁ κιθάρα θρηνέω καί ἀποκλαίω . οὗτος ἀκούω Φαράς περιαλγέω τε καί Τύχη ὁ ἀνθρώπειος ἀπολοφύρομαι , κατά ὁ γράφω ποιέω καί πᾶς πέμπω , ὅσος χρήζω ὁ Γελίμερ . ὁ δέ χειμών παρέρχομαι , δείδω ὁ Γελίμερ ὁ πολιορκία Ῥωμαῖος καί ἐλεέω ὁ ὁ συγγενής τέκνον σκώληξ ἐν αὐτός ὁ ταλαιπωρία ποιέω , θηλύνω τε ὁ διάνοια καί πρός Φαράν γράφω , ὅπως ὁ πιστόν λαμβάνω , αὐτός τε καί ὁ σύν αὐτός πρός Βελισάριος παραγίγνομαι . ὁ δέ Ὅρκος οὗτος πληροφορέω , λαμβάνω ἅπας εἰς Καρχηδών ἵημι . Βελισάριος δέ οὗτος περιχαρῶς δέχομαι , ὁ δέ Γελίμερ γελάω πρός Βελισάριος εἰσέρχομαι · ὅς ὁ μέν ὁ ὑπερβολή ὁ πάθος ἐξίστημι ὁ κατά φύσις ὑποπτεύω καί παραπαίω · ὁ δέ φίλος οὗτος ἀγχίνοος τε ὁ ἄνθρωπος λογίζομαι , ὅτι βασιλεύς εἰμί καί βασιλικός γένος καί δύναμις ὀχυρός ἔχω καί χρῆμα μέγας , ἄφνω εἰς φυγή τε καί κακοπάθεια ὁ ἐν Παππούᾳ ὑφίστημι καί νῦν ἐν αἰχμάλωτος λόγος ἥκω , οὐδείς ἄξιος ὁ ἀνθρώπινος ἢ γέλως πολύς οἴομαι εἰμί . Βελισάριος δέ οὗτος σύν ὁ ἄρχω πᾶς ὁ Οὐανδήλων οὐ ἐν ἀτιμία φυλάσσω , ὅπως πρός βασιλεύς Ἰουστινιανός οὗτος ἀπάγω εἰς ὁ Βυζάντιον . Κύριλλος δέ εὐθύς Βελισάριος σύν ὁ κεφαλή Τζάτζωνος εἰς Σαρδώ ὁ νῆσος πέμπω , ὅς Κύρνος καλέω πρότερος , οὗτος Ῥωμαῖος ὑποτάσσω . εἰς δέ Καισάρεια ὁ ἐν Μαυριτανία Ἰωάννης ἕτερος ἀποστέλλω , ὅστις τριάκοντα ἡμέρα ὁδός ἀπέχω Καρχηδών εἰς ὁ Γάδειρα τε καί ὁ ἥλιος δυσμή κεῖμαι , ἄλλος τε Ἰωάννης , ὁ ὑπασπιστής εἷς , εἰς ὁ ἐν Γάδειρα πορθμός καί ὁ ἕτερος ὁ Ἡρακλείων στήλη πέμπω , ὁ ἐκεῖ φρούριον , ὅς σεπτός καλέω , κατέχω . εἰς δέ ὁ νῆσος , ὅσπερ ἐγγύς εἰμί ὁ Ὠκεανός εἰσβολή , μαιορικη τε καί Μινόρικα , Ἀπολινάριος στέλλω , ἀνήρ ἀγαθός εἰς ὁ πολέμιος . ἀποστέλλω δέ καί ἐν Σικελία τις ὁ Λιβυαίων καί ὁ Οὐανδήλων ὁ φρούριον λαμβάνω κελεύω . ὁ δέ οὗτος φυλάσσω Γότθος ὁ μήτηρ Ἀταλάριχος οὗτος δῆλος ποιέω . ὁ δέ γράφω πρός Βελισάριος μή οὗτος τυραννίς λαμβάνω ὁ φρούριον , ἠώς εἄν βασιλεύς Ἰουστινιανός γιγνώσκω καί ὁ δοκέω αὐτός ποιέω . ἐν οὗτος ὁ Οὐανδαλικός πόλεμος τελευτάω . ὁ δέ φθόνος , οἷος ἐν μέγας εὐδαιμονία φιλέω γίγνομαι , ὠδίνω καί εἰς Βελισάριος . τις γάρ διαβάλλω αὐτός εἰς ὁ βασιλεύς τυραννίς μελετάω . ὁ δέ βασιλεύς πέμπω Σολόμων ἀποπειράομαι ὁ Βελισάριος γνώμη , πότερος σύν Γελίμερ τε καί Οὐανδήλοις εἰς Βυζάντιον ἥκω , ἤ , αὐτός Μένων , ἐκεῖνος στέλλω ὧδε · οὖον γάρ λανθάνω αὐτός ὁ ἄρχω ὁ ὁ τυραννίς ἐπιφέρω . ὁ δέ Βελισάριος εἰς Βυζάντιον ἀφικνέομαι Σολόμων στρατηγός Λιβύη καταλείπω . καταλαμβάνω δέ Βελισάριος ὁ Βυζάντιον ἅμα Γελίμερ καί ὁ Οὐανδήλοις γέρας ἀξιόω μέγας , οἷος ἐν ὁ ἄνω χρόνος ὁ Ῥωμαῖος στρατηγός ἐν μέγας Νίκη ἀναδέω . ἑξακόσιοι τε χρόνος παροͅχέω οὐδείς ἔρχομαι εἰς τιμή τοιοῦτος , εἰμί μή Τίτος καί Τραϊανὸς καί ἄλλος αὐτοκράτωρ στρατηγέω ἐπί ὁ βαρβαρικός ἔθνος νικάω . ὁ τε γάρ λάφυρα ἐνδείκνυμι καί ὁ ὁ πόλεμος ἀνδράποδον ἐν μέσος ὁ πόλις πομπεύω , ὅς θρίαμβος καλέω Ρωμαῖος , οὖον ὁ παλαιός μέντοι τρόπος , ἀλλά πεζός βαδίζω ἐκ ὁ οἰκίον ὁ αὐτός ἄχρι εἰς ὁ ἱπποδρόμιος . εἰμί δέ ὁ λάφυρα , ὅσος δή υπουργικός ὁ βασιλεύς τάξις ἀνίημι εἴωθα , Θρόνοι χρύσεος , καί ὄχημα , ὅς ὁ βασιλεύς ὁ γυνή ὀχέω , κόσμος τε πολύς ἐκ λίθος ἔντιμος σύγκειμαι , ἔκπωμα δέ χρύσεος , καί ὁ ἄλλος σύμπας , ὅσος εἰς ὁ βασιλεύς θοίνη χρήσιμος . εἰμί δέ καί ἄργυρος ἕλκω μυριάς πολύς τάλαντον καί παντοδαπής βασιλικός κειμήλιον , ὅσπερ Γιζέριχος ὁ ἐν ρώμη συλάω Παλάτιον λαμβάνω · ἐν ὅς καί ὁ Ἰουδαῖος κειμήλιον εἰμί , ὅσπερ ὁ Οὐεσπασιανός Τίτος μετά ὁ Ἱερουσαλήμ ἅλωσις εἰς Ῥώμη φέρω . ἀνδράποδον δέ εἰμί ὁ θρίαμβος Γελίμερ τε αὐτός ἐσθής τις ἐπί ὁ ὦμος ἀμπέχω πορφύρεος , καί ὁ συγγενής ἅπας , Οὐανδήλων τε ὅσος εὐμήκης ἄγαν καί καλός ὁ σῶμα εἰμί . ὡς δέ ἐν ὁ ἱπποδρόμιος Γελίμερ γίγνομαι ὁ τε βασιλεύς ἐπί βῆμα κάθημαι καί ὁ δῆμος ἵστημι ἐπί ἑκάτερος μέρος ὁράω , ἐπιλέγω οὐ παύω βοῦς · « ματαιότης ματαιότης · ὁ πᾶς ματαιότης . » ἀφικνέομαι δέ αὐτός κατά ὁ ὁ βασιλεύς βῆμα ὁ πορφυρίς περιαιρέω πρηνής πίπτω προσκυνέω ὁ βασιλεύς ἀναγκάζω . ὁ δέ βασιλεύς τε καί ὁ Αὐγούστα ὁ Ἰλδέριχος παῖς καί ἔγγονος πᾶς τε ὁ ἐκ ὁ Οὐαλεντινιανός βασιλεύς συγγένεια χρῆμα ἱκανός δωρέω , καί Γελίμερ χωρίον ἐν Γαλατία μέγας τε καί τερπνός μετά πᾶς ὁ συγγενής αὐτός ἐν οὗτος οἰκέω συγχωρέω , εἰς πατρίκιος δέ τάξις οὗτος οὐ ἀναβιβάζω διά ὁ μή δέχομαι αὐτός ὁ Ἄρειος δόξα μεθίστημι . ὁ δέ Βελισάριος μετά ὁ θρίαμβος ὑπατεύω , καί παμπολύς χρῆμα ἐκ ὁ αὐτός Νίκη ὁ δῆμος ὁ Βυζάντιον ἀπαλαύω , ὅσος οὐδέποτε . ὁ δέ Σολόμων ὁ Λιβύη διέπω , Μαυρούσιος πόλεμος κατά Λίβυς κινέω . ὁ δέ Μαυρούσιος ἐκ ὁ ἔθνος κατάγω , ὅς Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναυῆ ἐκ ὁ Φοῖνιξ χώρα ἀπό Σιδών μέχρι Αἴγυπτος κατοικέω ἀπελαύνω . ὁ τις καταλαμβάνω ὁ Αἴγυπτος καί μή δείκνυμι ὑπό αὐτός καταλαμβάνω ὁ Λιβύη , καί οὗτος παροικέω ( ἐν ὕστερος καιρός ὁ παρά Ῥωμαῖος βασιλεύς κρατέω Τίγισις οὗτος ὀνομάζω ) ἵστημι δύο στήλη ἐπί ὁ μέγας κρήνη ἐκ λίθος λευκός ἐγκολάπτω ἔχω γράμμα φοινικικός λέγω ὅδε · « ἐγώ εἰμί ὁ φυγή ἀπό πρόσωπον Ἰησοῦς ὁ λῃστής , υἱός Ναυῆ . » εἰμί δέ καί ἄλλος ἔθνος ἐν Λιβύη πρότερος αὐτόχθων , ἔχω βασιλεύς Ἀνταῖος εἰς Κλιπέα , ὅς Ἡρακλῆς παλαίω , ὅς ὁ γῆ υἱός φάσκω εἰμί , ὁ τις Καρχηδών κτίζω . Σολόμων δέ λαμβάνω ἐκ Καρχηδών ὁ στράτευμα κατά Μαυρούσιος χωρέω . ἔρχομαι δέ εἰς Βυζάκιον εἰς Ράμμης ὁ χωρίον , ἔνθα ὁ Μαυρούσιος στρατοπεδεύω κύκλος ἐκ ὁ κάμηλος ποιέω ὁ τε γυνή καί ὁ παῖς ἐντός ὁ κύκλος ἀποτίθημι , καί ὁ Μαυρούσιος κατά αὐτός ἐξέρχομαι , ἀποβαίνω ὁ ἵππος , πεντακόσιοι ἐπίλεκτος ἐπάγω εἰς εἷς ὁ κύκλος ἐπισκήπτω μέρος καί ὁ κάμηλος κτείνω κελεύω . φονεύω δέ ἀμφί σός δρόμος εἰς ὁ ὁ κύκλος μέσος χωρέω , ἔνθα ὁ γυνή κάθημαι . ὁ δέ βάρβαρος ἐκπλάσσω ἐπί ὁ ὄρος φεύγω σύν πᾶς ἀκοσμία . κτείνω δέ Μαυρούσιος ἐν οὗτος ὁ ἡμέρα μύριοι . ὁ δέ γυνή πᾶς σύν ὁ παῖς ἐν ἀνδράποδον λόγος γίγνομαι . καί οὗτος λαμβάνω σύν ὁ κάμηλος καί πᾶς ὁ λεῖος εἰς Καρχηδών εἰσέρχομαι ὁ ἐπινίκιος ἑορτή ἄγω . ὁ δέ βάρβαρος πάλιν συναθροίζω πανδημεί σύν γυνή καί τέκνον μηδείς καταλείπω στρατεύω κατά Ῥωμαῖος καί ὁ ἐν Βυζάκιον χωρίον ληΐζομαι . Σολόμων δέ ἀείρω κατά τάχος πᾶς ὁ στράτευμα ἐπί αὐτός ἔρχομαι . γίγνομαι δέ ἐν Βουργάριος , ἔνθα ὁ πολέμιος στρατοπεδεύω , διακοσμέω ὁ στράτευμα ὡς εἰς μάχη . ὁ δέ Μαυρούσιος ἐν ὁ ὄρος ὁ βουργάριος ἐπί πλείων μένω εἰς ὁ πεδίον κατέρχομαι μή βούλομαι . Σολόμων δέ ἀποστέλλω Θεόδωρος διά ὁ νύξ σύν χίλιοι πεζός καί ὁ σημεῖον τις , ὅπως εἰς ὁ ὄρος ἐκ ὁ ὄπισθεν αὐτός διά ὁ νύξ ἀνέρχομαι καί ἅμα ὁ ἥλιος ἀνά-ἴσχω ὁ σημεῖον τε ὕπερθεν ἀείρω κατά ὁ πολέμιος χωρέω . ὁμοίως δέ καί αὐτός ὄρθρος βαθύς ἀνέρχομαι , ἅμα κατά ὁ πολέμιος χωρέω . ὁράω δέ ὁ βάρβαρος , ὅτι ἐν μέσος ὁ Ῥωμαῖος γίγνομαι , εἰς φυγή ὁρμάω κατά κρημνός ὠθίζω ἑαυτοῦ καί ἀναιρέω . ἀποθνῄσκω δέ ἐν ὁ πόλεμος Μαυρούσιος μυριάς εἰ , ὁ δέ Ῥωμαῖος ὁ παράπαν οὐδέ εἷς , οὖον μήv οὐδέ πληγή τις λαμβάνω , ἀλλά πᾶς ὑγιής ὁ Νίκη ἔραμαι . ὁ δέ πλεῖστος ὁ ἄρχω αὐτός ὁ Ῥωμαῖος προσρέω . γυνή μέντοι καί παῖς τοσοῦτος πλῆθος ὁ Ρωμαῖος λαμβάνω , ὥστε πρόβατον τιμή παῖς Μαυρούσιος ὠνέομαι βούλομαι ἀποδίδωμι . καί τότε αὐτός ὁ παλαιός λόγιος γυνή μάντις ἀποβαίνω , ὡς ἄρα ὁ πλῆθος αὐτός παρά ἀνήρ ἀγένειος ὄλλυμι . ὁ γάρ Σολόμων εὐνοῦχος ἐκ παῖς παρά γνώμη καθίστημι ὑπό πάθος ὁ γεννητικός μόριον ἀποβάλλω . λαμβάνω δέ ὁ λεῖος πᾶς εἰς Καρχηδών ὑποστρέφω . ἐν οὗτος δέ ὁ χρόνος τέρας ἐν ὁ οὐρανός συμβαίνω γίγνομαι . ὁ γάρ ἥλιος ἀκτίς Χωρὶς ὁ αἴγλη ὥσπερ ὁ σελήνη στυγνάζω ἅπας ὁ ἐνιαυτός · ἐπί πλεῖστος δέ ἐκλείπω ἔοικα , οὖον καθαρός φαίνων , ὥσπερ εἴωθα . χρόνος δέ εἰμί δέκατος ὁ βασίλεια Ἰουστινιανός . ἐν οὗτος ὁ χρόνος οὔτε πόλεμος , οὔτε θάνατος ἐπιφέρω ὁ ἄνθρωπος ἐπιλείπω . ἔαρ δέ ἄρχω Βελισάριος ἀποστέλλω παρά Ἰουστινιανός ὁ Σικελία ὑπόφορος ποιέω Ῥωμαῖος . χειμάζω δέ αὐτός ἐν Σικελία , ὁ ἑορτή ὁ πάσχα καταλαμβάνω , στασιάζω ὁ ἐν Λιβύη Ρωμαῖος κατά Σολόμων τρόπος τοιόσδε · λαμβάνω γάρ ὁ ἀναιρέω Οὐανδήλων ὁ γυνή κατέχω ὁ ἀγρός αὐτός ὡς ἴδιος καί τελέω ὁ βασιλεύς ὁ ὑπέρ αὐτός τέλος οὐ ἐθέλω · ὁ δέ Σολόμων παραινέω αὐτός μή ἀνταίρω κατά ὁ βασιλεύς , ἀλλά ὁ ὁράω οὗτος ἀποδίδωμι . μεταπίπτω δέ τις αὐτός , καί μάλιστα ὁ Γότθος , πρός ὁ Ἄρειος δόξα , ὅς ὁ ἱερεύς ὁ ἐκκλησία ἀφορίζω , καί οὐδέ ὁ τέκνον αὐτός βαπτίζω ἐθέλω · ὅθεν ἐν ὁ ἑορτή γίγνομαι ὁ στάσις . βουλεύω δέ ὁ στρατιώτης Σολόμων ἐν ὁ ἱερός κτείνω . ἐξέρχομαι δέ ὁ πόλις ληΐζομαι ὁ ἐκεῖνος χωρίον καί ὁ Λίβυς ὡς πολέμιος χράω . Σολόμων δέ ἀκούω οὗτος , εἰς θόρυβος πολύς ἐμπίπτω πιθανολογία πείθω ὁ στρατός πειράω παύω ὁ στάσις . σύν-λέγω1 δέ ὁ τε Σολόμων καί ὁ ἄρχω ἀναιδής ὑβρίζω . Θεόδωρος δέ ὁ Καππάδοκας εἰς ὁ Παλάτιον ἔρχομαι στρατηγός οὗτος ψηφίζω καί σιδηροφορέω ἅπας ὁ προστυγχάνω κτείνω , εἴτε Λίβυς , εἴτε Ῥωμαῖος , Σολόμων γνώριμος , ὁ τε χρῆμα ληΐζομαι καί εἰς ὁ οἰκίον εἰσέρχομαι ἅπας ὁ τίμιος ἁρπάζω . Σολόμων δέ εἰς ὁ ἱερόν ὁ Παλάτιον προσφεύγω λανθάνω . νύξ δέ ἐπιγίγνομαι ἐξέρχομαι ὁ Παλάτιον σύν ὁ Προκόπιος ὁ συγγραφεύς καί Μαρτῖνος , καί εἰς ναῦς εἰσέρχομαι πρός Βελισάριος ἐν Συράκουσαι ὁ Σικελία ἀφικνέομαι , γράφω Θεόδωρος φροντίζω ὁ Καρχηδών καί ὁ βασιλικός πρᾶγμα . ὁ δέ στρατιώτης σύν-λέγω1 εἰς ὁ Βουλεύς πεδίον Στότζας , ὁ Μαρτῖνος δορυφόρος , τύραννος αἱρέω , ἀνήρ θυμοειδής καί δραστήριος , ἐπί ὅς ὁ βασιλεύς ἄρχω ἐξελαύνω Λιβύη κρατέω . Στότζας δέ ἔρχομαι πλησίος Καρχηδών πέμπω κελεύω ταχύς παραδίδωμι αὐτός Θεόδωρος ὁ πόλις , ὅπως κακός ἀπαθής μένω . ὁ δέ Καρχηδόνιος καί Θεόδωρος ὁ βασιλεύς ὁμολογέω Καρχηδών φυλάσσω . Στότζας δέ οὗτος ἀκούω εἰς πολιορκία ὁ πόλις καθίστημι . Βελισάριος δέ ἀπολέγω ἀνήρ ῥεῖα ὁ αὐτός δορυφόρος τε καί ὑπασπιστής , ὅς ὁ Σολόμων ἐπάγω εἷς ναῦς εἰς Καρχηδών καταπλέω περί λύχνος ἁφή . ἐπεί δέ ἡμέρα γίγνομαι , μανθάνω ὁ τύραννος καί ὁ στρατιώτης ὁ Βελισάριος ἥκω αἰσχρῶς τε καί κόσμος οὐδείς εἰς φυγή ὁρμάω . Βελισάριος δέ ὁ στρατός ἀμφί δισχίλιοι ἀγείρω ὁ δίωξις ἐπί ὁ φεύγω ποιέω καί οὗτος καταλαμβάνω εἰς Μέμβρεσαν ὁ πόλις . εἶδον δέ αὐτός ὁ τάξις λίπος καί κόσμος οὐδείς περίειμι κατά αὐτός ὁμοίως χωρέω . ὁ δέ εἰς φυγή ὁρμάω εἰς Νουμιδία τε ἀφικνέομαι συλλέγω . ὀλίγος δέ ἐν ὁ πόλεμος οὗτος ἀποθνῄσκω , καί αὐτός ὁ πλεῖστος Οὐανδῆλοι εἰμί . φείδομαι δέ ὁ Ῥωμαῖος Βελισάριος . ληΐζομαι δέ ὁ στρατόπεδον αὐτός εὑρίσκω τε χρῆμα πολύς καί γυνή , διά ὅς καί ὁ πόλεμος καθίστημι . οὗτος Βελισάριος διαπράσσω εἰς Καρχηδών ἀπελαύνω . ἔρχομαι δέ τις ἐκ Σικελία ἀπαγγέλλω , ὡς στάσις ἐν ὁ στρατόπεδον ἐπιπίπτω ὁ πρᾶγμα ἀνασοβέω μέλλω , εἰμί μή αὐτός διά τάχος καταλαμβάνω · διατίθημι δέ ὁ ἐν Λιβύη , ὡς δύναμαι , Ἰλδίγερ τε καί Θεόδωρος παραδίδωμι Καρχηδών εἰς Σικελία ἔρχομαι . οὗτος ἀκούω Ἰουστινιανός Γερμανός , ὁ ἀνεψιός αὐτός , ἀνήρ πατρίκιος , εἰς Λιβύη σύν ὀλίγος τις πέμπω σύν Δόμνικος καί Σύμμαχος , ἀνήρ σοφός . γίγνομαι δέ ἐν Καρχηδών ὁ τε στρατιώτης ὁ Γερμανός ἀριθμέω , καί ὁ γραμματεύς ὁ βιβλίον , ἐν ὅς ὁ στρατιώτης ὁ ὄνομα ἐγγράφω , ἀναλέγω εὑρίσκω ὁ μέν τρίτος μέρος ὁ στρατός ἐν τε Καρχηδών καί ὁ ἄλλος πόλις ὑπέρ ὁ βασιλεύς εἰμί , ὁ δέ ἄλλος ἅπας ὁ τύραννος συντάσσω . διά οὗτος πρός μάχη μέν οὐ ὑπεκβαίνω , ὁ δέ στρατός ἐπιμελέομαι . ἐπιφθέγγομαι δέ παρά ὁ βασιλεύς στέλλω , ὅπως ὁ ἀδικέω στρατιώτης ἐπαμύνω , κολάζω δέ ὁ ἀδικία εἰς αὐτός ἄρχω . οὗτος ὁ στρατιώτης ἀκούω ὁ λόγος κατά ὀλίγος αὐτός προσχωρέω . ὁ δέ Γερμανός αὐτός σύν πολύς φιλοφροσύνη δέχομαι , καί ὁ πιστόν δίδωμι ἐν τιμή ἔχω καί ὁ Ρόγας αὐτός παρέχω . ἐπεί δέ ὁ οὗτος λόγος περιφέρω εἰς πᾶς ἔρχομαι , ἀποτάσσω ὁ τύραννος εἰς Καρχηδών ἔρχομαι . ὁ δέ Στότζας ὁ κακός ἤδη αἰσθάνομαι , ὁ ἀπομένω ἐπιρρώννυμι ἐπί Καρχηδών ἐλαύνω . ὁ δέ Γερμανός ἐξοπλίζω ὁ στράτευμα κατά αὐτός χωρέω . ὁ δέ σύν αὐτός στρατός προθυμία πολύς ἐπιδείκνυμι εὐνοέω ὁ βασιλεύς ὁ στρατηγός πείθω . οὗτος ὁράω ὁ μετά Στότζας καί δειλία κατέχω ἀναχωρέω ἐπί Νουμιδία . ὁ δέ Γερμανός πᾶς ὁ στρατός οὐ εἰς μακράν ἔρχομαι , καί οὗτος καταλαμβάνω εὑρίσκω , ὅτι συμμίγνυμι αὐτός Μαυρούσιος βάρβαρος μυριάς πολύς , ὅς Ἰαύδας τε καί Ὀρταΐας ἄρχω . συμβάλλω δέ πόλεμος , καί ὁ μάχη κραταιός γίγνομαι , ὁ Γερμανός ἵππος τις ὁ πολέμιος κτείνω . πίπτω δέ ἐπί γῆ Γερμανός εἰς κίνδυνος ἔρχομαι , εἰμί μή ὁ τάχος ὁ δορυφόρος φράσσω φέρω ἵππος καί οὗτος ἀναβιβάζω . τρέπω τοίνυν ὁ στρατιώτης , καί ὁ Στότζας ἐν ὁ θόρυβος οὗτος σύν ὀλίγος διαφεύγω ἰσχύω . ὁ δέ Γερμανός ὁ ἀμφι αὐτός ἐγκελεύω εὐθύς ἐπί ὁ στρατόπεδον ὁ πολέμιος ὁρμάω καί οὗτος παραλαμβάνω πόλεμος . ἐνταῦθα δέ ὁ χρῆμα ὁ στρατιώτης οὐδείς λόγος ἁρπάζω ὁ στρατηγός λόγος οὐ ποιέω . δείδω δέ ὁ Γερμανός , μή συμφρονέω ὁ πολέμιος ἐπί αὐτός ἔρχομαι , ἵστημι ὀδύρομαι καί πρός εὐκοσμία οὗτος παρακαλέω . ὁ δέ Μαυρούσιος ὁ τροπή θεάομαι κατά ὁ στασιαστής ὁρμάω καί οὗτος διώκω σύν ὁ ὁ βασιλεύς στρατός . Στότζας δέ ὁ θάρσος εἰς αὐτός ἔχω , ὁράω ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι μετά ῥεῖα εἰς φυγή τρέπω καί εἰς Μαυριτανία ὁ ἐνδοτέραν χωρέω . καί ὁ στάσις ἐν οὗτος τελευτάω . Γερμανός δέ σύν Δόμνικος καί Σύμμαχος μεταπέμπω ὁ βασιλεύς εἰς Βυζάντιον Σολόμων πάλιν ὁ ὁ Λιβύη πρᾶγμα ἐγχειρίζω , ( τρισκαιδέκατος δέ ἔτος εἰμί οὗτος ὁ Ἰουστινιανός βασίλεια ) παρέχω αὐτός ἄρχω τε ἄλλος καί Ρουφῖνος καί Λεόντιος καί Ἰωάννης , ὁ Σισίννιος υἱός . Σολόμων δέ καταπλέω εἰς Καρχηδών μέτριος ὁ λαός ἐξηγέομαι καί Λιβύη ἀσφαλῶς διαφυλάσσω , διακοσμέω τε ὁ στρατός , [ καί ] εἰμί τις ὕποπτος ἐν αὐτός εὑρίσκω , εἰς Βυζάντιον πέμπω . Βελισάριος δέ ὁ τε Σικελία καί Ῥώμη ὑπό Οὐιττίου κατέχω καί ὁ πέριξ πόλις παραλαμβάνω Οὐίττιον εἰς Βυζάντιον πρός Ἰουστινιανός ἄγω μετά ὁ γυνή καί ὁ τέκνον αὐτός . καί ἀποστέλλω ὁ βασιλεύς Ναρσῆς ὁ κουβικουλάριος μετά στόλος ἐν ὁ ρώμη πρός ὁ διακρατέω ὁ ἐκεῖσε . Σολόμων δέ ὁ ἐν Καρχηδών καί Λιβύη καλῶς διοικέω κατά Μαυρούσιος στρατεύω . καί πρῶτος μέν Γόνθαρις , ὁ αὐτός δορυφόρος , ἀνήρ ἀγαθός εἰς ὁ πολέμιος , σύν στράτευμα πέμπω , ὅστις εἰς βίγα ποταμός ἀφικνέομαι εἰς βαυγη , πόλις ἐρῆμος , στρατοπεδεύω . ἐνταῦθα δέ μάχη γίγνομαι , ἡσσάομαι καί εἰς ὁ χαράκωμα ἀποχωρέω ὑπό ὁ ὁ Μαυρούσιος προσεδρία πιέζω . Σολόμων δέ πλησίος γίγνομαι καί οὗτος μανθάνω κατά τάχος ἔρχομαι . ὁ δέ βάρβαρος δείδω ἀναχωρέω καί εἰς ὁ Αὐράσιον ὄρος πρόπους στρατοπεδεύω . ὁ δέ Σολόμων οὗτος συμβάλλω εἰς φυγή τρέπω . ὁ δέ Μαυρούσιος ἐπί ὁ δυσχωρία ὁ ὄρος φεύγω καί ἐπί Μαυριτανός οἴχομαι . Σολόμων δέ ὁ ἐν Μουγάδῃ πεδιάς ληΐζομαι καί πᾶς ὁ γῆ αὐτός πυρπολέω σῖτος τε πολύς κομίζω εἰς Ζερβούλη ὁ φρούριον ἀναστρέφω . ἔνθα Ἰαύδας σύν δισμύριοι Μαυρούσιος προσφεύγω . Ἰαύδας δέ καταλείπω ὁ φρούριον εἰς ὁ ὁ Αὐράσιον ὄρος εἰς ὕψος ἀναβαίνω ἡσυχάζω . Σολόμων δέ Ζερβούλη ὁ φρούριον εἰς τρεῖς πολιορκέω ἡμέρα , καί πᾶς ὁ ἐν αὐτός ληΐζομαι φύλαξ τε εἰς αὐτός καθίστημι ἐπί ὁ πρόσω χωρέω . καί διασκοπέω , ὅθεν εἰς ὁ κορυφή ὁ ὄρος δύναμαι γίγνομαι ἀπότομος τε εἰμί καί πολύς δυσχέρεια κατέχω . ὁ δέ θεός πόρος ἐν ὁ ἀπορία ποιέω οὕτως . εἷς ὁ στρατιώτης ὁ πεζικός στρατός , ὀπτίων εἰμί , Γένζων ὄνομα , εἴτε θυμός χράω , εἴτε τίς θέω αὐτός κινέω , ἐπί ὁ πολέμιος ἀναβαίνω μόνος . ὀπίσω δέ οὗτος τις συστρατιώτης ἀκολουθέω ἐν θαῦμα μέγας ποιέω ὁ γίγνομαι , τρεῖς δέ ὁ Μαυρούσιος ὁ εἰς ὁ φυλάσσω ὁ εἴσοδος τάσσω ὁράω ὁ ἄνθρωπος ὑπαντάω δρόμος νομίζω πρός αὐτός ἀνέρχομαι . ὁ δέ κατά εἷς οὗτος ἐρχόμενος διά ὁ στενοχωρία ὁ τόπος ὁ τε πρῶτος ἀναιρέω , ὁμοίως καί ὁ ἄλλος σύν ὁ τρίτος . οὗτος καθοράω ὁ ὄπισθεν εἶμι πολύς θόρυβος τε καί ταραχή ἐπί ὁ πολέμιος χωρέω . ὡς δέ ὁ γίγνομαι ἀκούω τε καί ὁράω ὁ ὁ Ῥωμαῖος στρατιά , οὐδέ ὁ στρατηγός ἀναμένω οὐδέ ὁ σάλπιγξ , οὐδέ ὁ τάξις φυλάζω , ἀλλά πάταγος τε πολύς χράω καί ἀλλήλων ἐγκελεύω θέω ἐπί ὁ ὁ πολέμιος στρατόπεδον . ἐνταῦθα Ῥουφῖνος τε καί Λεόντιος ἔργον ἐπιδείκνυμι εἰς ὁ πολέμιος ἀρετή ἄξιος . αὐτίκα ὁ βάρβαρος εἰς φυγή ὅπου ἕκαστος δύναμαι ἔρχομαι . Ἰαύδας δέ πλήσσω ἀκόντιον ὁ μηρός διαφεύγω τε καί εἰς Μαυριτανός ἀποχωρέω . ὁ δέ Ρωμαῖος διαρπάζω ὁ ὁ πολέμιος στρατόπεδον οὐκέτι ὁ Αὐράσιον ὄρος καταλείπω , ἀλλά φρούριον οἰκοδομέω οὗτος φυλάσσω . εἰμί δέ τις πέτρα ἀπότομος πάνυ , ἐν ὅς πύργος οἰκοδομέω ὁ Μαυρούσιος ὀχυρός οὗτος ποιέω καταφυγή , ἰσχυρός τε καί ἀμαχωτάτην . ἐνταῦθα τυγχάνω Ἰαύδας ὁ τε χρῆμα αὐτός καί ὁ γυνή ἀποτίθημι καί εἷς φύλαξ γέρων ὁ χρῆμα καθίστημι . οὖον γάρ ἄν ποτός ὑποτοπέω ὁ πολέμιος εἰς ὅδε ὁ πύργος ἀφικνέομαι , οὐδέ βία οὗτος αἱρέω δύναμαι . ὁ δέ Ρωμαῖος ὁ ὁ Αὐράσιον δυσχωρία διερευνάω ἐνταῦθα ἥκω · καί αὐτός τις ἀναβαίνω εἰς ὁ πύργος σύν γέλως ἐγχειρέω . ὁ δέ γυνή οὗτος καταγελάω σύν ὁ πρεσβύτης . ὁ δέ Ῥωμαῖος , ἐπεί χείρ καί πούς ἀναβαίνω ἐγγύς ποῦ γίγνομαι , σπάω ὁ ξίφος ἐξάλλομαι καί ὁ γέρων εἰς ὁ αὐχήν ἐπιτυγχάνω οὗτος ὁ κεφαλή ἐκτέμνω . ὁ δέ στρατιώτης θαρσέω ἤδη καί ἀλλήλων ἔχω εἰς ὁ πύργος ἀναβαίνω καί ὁ γυνή ὁ τε χρῆμα μέγας εἰμί λαμβάνω πρός Σολόμων ἄγω . ὁ δέ Σολόμων τεῖχος ὁ ἐν Λιβύη πόλις περιβάλλω , καί ἐπεί Μαυρούσιος ἀναχωρέω ἐκ Νουμιδία νικάω , Ζάβη τε ὁ χώρα καί Μαυριτανία καί Ἴτιφιν ὁ μητρόπολις ὑπόφορος Ῥωμαῖος ποιέω . ὁ γάρ ἕτερος Μαυριτανία Καισάρεια ὁ πρῶτος μητρόπολις ὑπάρχω . οὗτος δέ Βελισάριος ὁ πρότερος καθυπέταξεν . διά οὗτος Λίβυς ἅπας ὑπήκοος Ῥωμαῖος γίγνομαι εἰρήνη ἀσφαλής τυγχάνω . τετραετία δέ ποιέω οὗτος ὁ εἰρήνη , ἐν ὁ ἵζω ἔτος Ἰουστινιανός , Κῦρος τε καί Σέργιος , ὁ Βάκχος , ὁ Σολόμων ἀδελφός , παῖς , ὑπό ὁ βασιλεύς ἀποστέλλω ἄρχω ἐν Λιβύη , Πεντάπολις μέν Κῦρος , Τρίπολις δέ Σέργιος . ὁ δέ Μαυρούσιος ὁ ἑαυτοῦ πρέσβυς εἰς Λεπτιμάγναν ὁ πόλις πέμπω πρός Σέργιος , ὅπως δῶρον τε αὐτός προσάγω καί ὁ εἰρήνη κρατύνω . Σέργιος δέ Πουδέντιος πείθω , ἀνήρ Τριπολίτης , ὀγδοήκοντα μέν ὁ βάρβαρος ὁ δόκιμος ἐν ὁ πόλις δέχομαι πᾶς ἐπιτελέω ὁ αἰτέω ὑπισχνέομαι , καί Ὅρκος ὁ εἰρήνη κρατύνω · ὁ δέ λοιπός ἔξω ἐν προάστειον ἐλαύνω . οὗτος δέ ἐπί ἀγαθός καλέω ἅπας κτείνω . εἷς δέ οὗτος λάθρῃ ἐκπηδάω ὁ ὁμόφυλος ὁ γίγνομαι μηνύω . ὁ δέ οὗτος ἀκούω δρόμος ἐπί ὁ οἰκέω στρατόπεδον ἔρχομαι καί σύν πᾶς ὁ ἄλλος ἐπί Ῥωμαῖος γίγνομαι . ὁ δέ Σέργιος σύν ὁ Πουδέντιος οὗτος ἀπαντάω , καί μάχη κροτέω , Πουδέντιος μέν πολύς ἀποβάλλω θνῄσκω , Σέργιος δέ εἰς ἄφατος φόβος ἐμπίπτω ἐπί Καρχηδών πλέω πρός Σολόμων , ὁ αὐτός θέω . πᾶς δέ ὁ Τρίπολις Μαυρούσιος ἀπολείπω . ὁ δέ βάρβαρος ἅπας ληΐζομαι ὁ ἐκεῖ χωρίον ἐξανδραποδίζω τε πλῆθος Ῥωμαῖος ἐπί Πεντάπολις ἔρχομαι . ὁ δέ Κῦρος γιγνώσκω φυγάς εἰς Καρχηδών καταπλέω . ὁ δέ βάρβαρος , μηδείς ἀνθίστημι αὐτός , Βερονίκη ὁ πόλις αἱρέω ἐπί Καρχηδών στρατεύω , καί εἰς ὁ Βυζάκιον ἀφικνέομαι πλεῖστος ἐκ ἐπιδρομή ὁ ἐκεῖ ληΐζομαι χωρίον . Ἀντάλας δέ ἔχθρα ἔχω πρός Σολόμων , διότι ὁ αὐτός ἀδελφός κτείνω , ὁ βάρβαρος ἑνόω καί κατά Καρχηδών καί Σολόμων οὗτος ὁδηγέω . Σολόμων δέ οὗτος ἀκούω , παραλαμβάνω ὁ στράτευμα κατά αὐτός ὁρμάω . ἔρχομαι δέ εἰς Βέστη ὁ πόλις ἓξ ἡμέρα Καρχηδών ὁδός ἀπέχω ἐν αὐτός στρατοπεδεύω , εἰμί τε σύν αὐτός Κῦρος καί Σέργιος καί Σολόμων ὁ νέος , ὁ ὁ Βάκχος παῖς . εἶδον δέ ὁ πλῆθος ὁ βάρβαρος καί δειλιάω πέμπω πρός ὁ ἄρχω αὐτός μέμφομαι αὐτός , ὅτι ἔνσπονδος Ῥωμαῖος εἰμί ὅπλον κατά αὐτός κινέω , ἄξιος δέ ὁ εἰρήνη κρατύνω καί Ὅρκος βεβαιόω . ὁ δέ βάρβαρος χλευάζω ὁ εἴρω φημί · « ἐπεί Σέργιος εἰς ὁ εὐαγγέλιον ὄμνυμι καλῶς φυλάσσω ὁ Ὅρκος ἀποκτείνω ὁ ὀγδοήκοντα , πῶς νῦν σύ πιστεύω ὁ Ὅρκος ; » πόλεμος δέ κροτέω , τρέπω ὁ Ρωμαῖος . ὁ δέ ἵππος ὀκλάζω κτείνω Σολόμων , καί ὁ οὗτος δορυφόρος , Σέργιος δέ , ὁ οὗτος ἀνεψιός , ὁ ὁ Λιβύη ἀρχή ὑπό ὁ βασιλεύς ἐγχειρίζω . Ἰωάννης δέ ὁ σισιννιολος καί ὁ λοιπός ἄρχω μῖσος πρός ὁ Σέργιος μέγας κινέω , ὥστε μηδέ ὅπλον κατά ὁ ἐχθρός ἀείρω βούλομαι . καί ὁ βάρβαρος ἀδεῶς πᾶς ληΐζομαι . Ἀντάλας δέ γράφω ὁ βασιλεύς Ἰουστινιανός , ὅτι « πᾶς Μαυρούσιος ὁ σός φίλιος καί δουλεία αἱρέω , ἀλλά ὁ Σολόμων καί ὁ οὗτος ἀνεψιός βίαιος ἐπαγωγή οὐ ὑποφέρω τυραννέω . οὗτος παραστέλλω , καί εἰρήνη Ῥωμαῖος καί Μαυρούσιος συνίστημι . » ὁ δέ βασιλεύς οὗτος ποιέω οὖον καταδέχομαι · ὁ δέ Ἀντάλας καί ὁ ὁ Μαυρούσιος στρατός συνάγω αὖθις ἐν Βυζάκιον , καί σύν αὐτός Στότζας στρατιώτης ὀλίγος καί Οὐανδήλους ἔχω . ὁ δέ Λίβυς παρακαλέω Ἰωάννης ὁ σισιννιολος στράτευμα ἀγείρω καί κατά ὁ πολέμιος χωρέω σύν Ἱμέριος , ὁ ἄρχω ὁ ἐν Βυζάκιον κατάλογος . ὁ δέ λαμβάνω ὁ στρατός ἐπί ὁ πολέμιος ἔρχομαι , Ἱμέριος προάγω κελεύω . συμβολή δέ γίγνομαι ἡσσάομαι Ρωμαῖος , καί συλλαμβάνω ὁ βάρβαρος ὁ Ἱμέριος ζῶ σύν ὁ στρατός αὐτός · καί οὗτος εἰς φυλακή ἀποτίθημι ὁ στρατιώτης Στότζας παραδίδωμι ὁμολογέω κατά Ῥωμαῖος στρατεύω . παραλαμβάνω δέ δόλος διά ὁ Ἱμέριος αδραμυος ὁ πόλις . καί ὁ μέν ὁ Λίβυς εἰς Σικελία καταφεύγω , ἄλλος δέ εἰς ἄλλος νῆσος καί εἰς Βυζάντιον . Μαυρούσιος δέ καί Στότζας ἐν ἄδεια πολύς ὁ Λιβύη πᾶς ληΐζομαι . ὁ δέ ἐν Βυζάντιον εἰσέρχομαι Λίβυς δήω ὁ βασιλεύς , ὅπως στράτευμα καί στρατηγός ἀγαθός εἰς Λιβύη ἀποστέλλω . ὁ δέ βασιλεύς Ἀρεόβινδος σύν στρατιώτης ὀλίγος , ἀνήρ μέν εὐγενής καί εὔβουλος , ἔργον δέ πολέμιος οὐδαμῶς ἔμπειρος , καί σύν αὐτός Ἀθανάσιος καί Ἀρμένιος ὀλίγος , ὅς Ἀρταβάνης τε καί Ἰωάννης αἱρέω Ἀρσακίδης . οὖον μήv οὐδέ Σέργιος μεταπέμπω , ἀλλά καί αὐτός σύν Ἀρεόβινδος Λιβύη στρατηγός εἰμί κελεύω · Σέργιος μέν ὁ πόλεμος διαφέρω πρός ὁ ἐν Νουμιδία βάρβαρος , Ἀρεόβινδος δέ πρός ὁ ἐν Βυζάκιον Μαυρούσιος διαμάχομαι . Ἀρεόβινδος δέ ὁ Λιβύη καταλαμβάνω καί ὁ ἥμισυς ὁ στρατός παραλαμβάνω Ἰωάννης ὁ κωνσταντιολος κατά Στότζας καί ὁ βάρβαρος ἀποστέλλω . Ἰωάννης δέ ὁ πλῆθος ὁ πολέμιος θεάομαι ἀναγκάζω χείρ αὐτός ἐπιβάλλω . εἰμί δέ ἐν ἔχθρα μέγας μετά Στότζας , ὥστε ἑκάτερος εὔχομαι φονεύς ὁ ἕτερος γίγνομαι καί οὕτως ἀποθνῄσκω . ὁ δέ μάχη γίγνομαι , ἀμφότερος ὁ στρατόπεδον ἐξέρχομαι ἐπί ἀλλήλων ἔρχομαι . ὁ μέν οὖν Ἰωάννης τείνω ὁ τόξον κατά ὁ δεξιός βουβών ὁ Στότζας ἐπιτυγχάνω , ὅς μετά ὀλίγος ἡμέρα θνῄσκω . ὁ δέ βάρβαρος θυμός πολύς ἐπί ὁ πολέμιος χωρέω , πλῆθος ἤπειρος εἰμί , ὁ τε Ἰωάννης καί Ῥωμαῖος ἅπας ἀποκτείνω . οὗτος δέ φημί εἴρω · « ἡδύς τις θάνατος θνήσκω , ὁ εὐχή ἐγώ εἰς Στότζας πληρόω · » καί ὁ Στότζας μανθάνω ὁ ὁ Ἰωάννης θάνατος ἐν χαρά τελευτάω . θνῄσκω δέ καί Ἰωάννης ὁ Ἀρμένιος . ὁ δέ βασιλεύς οὗτος ἀκούω περίλυπος γίγνομαι καί ὁ Σέργιος ὁ ἀρχή παραλύω μεταπέμπω , Ἀρεόβινδος δέ μόνος ὁ ὁ Λιβύη ἀρχή ἐγχειρίζω . μετά δέ δύο μείς Γονθάριός τις , ὁ ἐν Νουμιδία κατάλογος ἡγέομαι , δόλος μελετάω κατά Ἀρεόβινδος λάθρῃ ὁ Μαυρούσιος δηλόω , ὅπως κατά Καρχηδών χωρέω . αὐτίκα γοῦν ἐκ τε Νουμιδία καί Βυζάκιον πολέμιος στρατός εἰς αὐτός ἀγηγερμένος ἐπί Καρχηδών σπουδή ἔρχομαι . ἡγέομαι δέ Νουμίδης μέν Κουτζίνας καί Ἰαύδας , Βυζάκιον δέ Ἀντάλας . σύνειμι δέ αὐτός καί Ἰωάννης ὁ τύραννος σύν ὁ στρατιώτης ἀντί Στότζας . οὗτος γιγνώσκω Ἀρεόβινδος Γονθαρίῳ ὡς φίλος θαρσέω ὁ στράτευμα παραδίδωμι σύν Ἀρταβάνης καί ὁ Ἀρμένιος κατά ὁ πολέμιος στέλλω . ὁ δέ Γόνθαρις ὁ ἑαυτοῦ μάγειρος ἐκ Μαυρούσιος εἰμί πρός ὁ βάρβαρος ἀποστέλλω πρός Ἀντάλας εἶπον , ὡς αὐτός Γόνθαρις βούλομαι ὁ Λιβύη ἀρχή κοινωνός λαμβάνω . ὁ δέ Ἀντάλας ὁ μέν λόγος ἄσμενος ἀκούω , ἀποκρίνω δέ , ὡς οὐ ἀσφαλῶς διά μάγειρος ὁ τοιοῦτος διοικέω . οὗτος Γόνθαρις ἀκούω Οὐλίθεος , ὁ αὐτός δορυφόρος , ὡς πιστόν πρός Ἀντάλας πέμπω , παρακαλέω αὐτός πλησιάζω ὁ Καρχηδών , ὅπως αὐτός ὁ Ἀρεόβινδος ἀναιρέω . Οὐλίθεος δέ κρυφῇ ὁ Ἀντάλας συντυγχάνω , καί συμφωνέω , ἵνα ὁ μέν Ἀντάλας ὁ Βυζάκιον ἄρχω καί ὁ ἥμισυς ὁ Ἀρεόβινδος χρῆμα λαμβάνω καί χίλιοι πεντακόσιοι στρατιώτης Ῥωμαῖος σύν αὐτός , Γόνθαρις δέ ὁ βασιλεύς ἀξίωμα λαμβάνω καί Καρχηδών ὁ κράτος . οὗτος διαπράσσω Οὐλίθεος ἐπανίημι πρός Γονθάριδα . ὁ δέ βάρβαρος κατά Καρχηδών σπουδή πολύς ἔρχομαι . καταλαμβάνω δέ ὁ Δέκιμος καί στρατοπεδεύω ἐν αὐτός ὁ ὑστεραῖος ἐπί Καρχηδών χωρέω . ὑπαντάω δέ ὁ Ῥωμαῖος στράτευμα ἀπροσδόκητος αὐτός συμβάλλω καί πολύς ὁ Μαυρούσιος κτείνω , ὅς δή ὁ Γόνθαρις κακίζω ἐπισκώπτω ὡς θρασύνω , καί ὁ ὁ Ῥωμαῖος πρᾶγμα εἰς κίνδυνος φέρω . ὁ δέ Ἀρεόβινδος πέμπω πρός Κουτζίνας παρακαλέω προδότης αὐτός γίγνομαι Μαυρούσιος · ὁ δέ ὁμολογέω οὗτος ποιέω . ἄπιστος γάρ ὁ ὁ Μαυρούσιος γένος πρός τε ἀλλήλων καί πρός ἅπας . οὗτος Ἀρεόβινδος ὁ Γόνθαρις θαρσέω . ὁ δέ παραινέω ὁ Ἀρεόβινδος ὁ Κουτζίνας μή πιστεύω , Οὐλίθεος δέ ἀποστέλλω ὁ Ἀντάλας οὗτος μηνύω . Γόνθαρις δέ κτείνω ὁ Ἀρεόβινδος λάθρῃ διανοέομαι καί πείθω οὗτος ἐξέρχομαι ὁ Καρχηδών καί ἐν ὁ πόλεμος εὑρίσκω . ὁ δέ Ἀρεόβινδος ἤπειρος ὁ πόλεμος εἰμί , ὁ ὅπλον περιβάλλω μή δύναμαι ἀναβάλλω · καί οὕτως ὁ χρόνος προέρχομαι ὁ ἡμέρα . διό δή ὁ παράταξις εἰς ὁ αὔριον ἀποτίθημι ἡσυχάζω . Γόνθαρις δέ αὐτός ἐξεπίτηδες ὁ μέλλησις ποιέω ὑποπτάω , ἅτε ὁ πράσσω αἰσθάνομαι , ἐκ ὁ ἐμφανής κατά αὐτός τυραννέω . Ἀρεόβινδος δέ κατά τάχος ὁ Καρχηδών καταλείπω καί φυγή χράω , εἰς ναῦς τε εἰσέρχομαι ἐπί ὁ Βυζάντιον πορεύω μέλλω , εἰμί μή χειμών μεταξύ ἐπιγίγνομαι διακωλύω . ἀποστέλλω δέ Ἀθανάσιος ἐν Καρχηδών μεταπέμπω τις , ἐν ὅς καί Ἀρταβάνης , ὅστις πολύς παραινέω ὁ Ἀρεόβινδος , μήτε ἀναπίπτω μήτε δειλιαίνω καί δείδω ὁ Γονθάριδα , ἀλλά ἐπί αὐτός ὁμοῦ σύν πᾶς ὁ αὐτός ἕπομαι εἶμι , πρίν τίς περαιτέρω γίγνομαι κακός . ὁ δέ Γόνθαρις ὁ Ἀρεόβινδος εἰς ὁ στρατιώτης διαβάλλω ὡς ἄνανδρος τε καί δειλός καί ὁ Ρόγας οὗτος μή βούλομαι δίδωμι . ὁ δέ Ἀρεόβινδος σύν Ἀρταβάνης καί ὁ ἕπομαι κατά Γονθάρις ἔρχομαι . καί γίγνομαι μάχη ἐν τε ὁ ἔπαλξις καί ὁ πύλη . ὁ δέ στρατιώτης ὁ πλεῖστος οὐ γιγνώσκω ὁ ὑπό Γονθάρις μελετάω , καί συνάγω κατά αὐτός ὁπλίζω . ὁ δέ Ἀρεόβινδος εἶδον ἄνθρωπος κτείνω , ἀήθης εἰμί ὁ τοιοῦτος θέαμα , ὁ δειλία οὐ φέρω φεύγω καί εἰς ὁ ὁ παραθαλάσσιος μοναστήριον , ὅσπερ Σολόμων δέμω καί περιτειχίζω ὡς φρούριον ἀσφαλής , εἰς αὐτός καταφεύγω σύν ὁ γυνή καί ὁ ἀδελφός . τότε καί Ἀρταβάνης φυγή χράω . Γόνθαρις δέ κατά κράτος νικάω ὁ Παλάτιον λαμβάνω . μεταπέμπω δέ ὁ ὁ πόλις ἀρχιερεύς καί Ἀθανάσιος ὁ πιστόν ὁ Ἀρεόβινδος κελεύω δίδωμι καί εἰς ὁ Παλάτιον αὐτός ἄγω , ἀπειλέω πολιορκέω αὐτός ἀπειθέω καί μηκέτι αὐτός ὑπέρ ὁ σωτηρία ὁ πιστόν δίδωμι . ὁ δέ παρά ὁ ἐπίσκοπος Ρεπαράτου ὁ πιστόν λαμβάνω ὁ Γόνθαρις εἰς ὄψις ἔρχομαι καί πρηνής πίπτω κεῖμαι ὁ ἱκετηρία αὐτός ὁ εὐαγγέλιον προτείνω , ἐπί ὁ ὁ πιστόν ὁ ἱερεύς αὐτός δίδωμι . ὁ δέ Γόνθαρις οὗτος ἀνίστημι ὄμνυμι αὐτός ἐπί πᾶς μηδείς αὐτός κακός ποιέω , ἀλλά ὁ ὑστεραῖος σύν ὁ γυνή καί ὁ χρῆμα αὐτός εἰς Βυζάντιον στέλλω . ὁ δέ ἱερεύς ἀποπέμπω Ἀρεόβινδος καί Ἀθανάσιος συνδειπνέω ἐν ὁ Παλάτιον λαμβάνω . τιμάω δέ ὁ Ἀρεόβινδος καί πρῶτος αὐτός ἐπί ὁ στιβάς κατακλίνω , δειπνέω δέ αὐτός ἐν κοιτών καθεύδω κελεύω . ἀποστέλλω δέ Οὐλίθεος σύν ἕτερος τις κωκύω τε καί ὀλολυγμός χράω οὗτος κτείνω . Ἀθανάσιος δέ φείδομαι διά ὁ γῆρας . ὁ δέ ἐπαύριον ὁ οὗτος κεφαλή ὁ Ἀντάλας πέμπω , ὁ δέ χρῆμα κατέχω οὐδείς οὗτος κατά ὁ συνθήκη δίδωμι . Ἀντάλας δέ μανθάνω ὁ εἰς Ἀρεόβινδος πράσσω καί ὁ ὁ Γονθάρις ἐπιορκία λογίζομαι Ἰουστινιανός ὁ βασιλεύς προσχωρέω ἐθέλω . Ἀρταβάνης δέ ὁ πιστόν λαμβάνω παρά ὁ Γονθάρις εἰς ὁ Παλάτιον σύν ὁ Ἀρμένιος ἀναβαίνω καί ὁ τύραννος ὑπηρέτης εἰμί ὁμολογέω , λάθρῃ δέ οὗτος ἀναιρέω βουλεύω . Γρηγόριος δέ ὁ ἀνεψιός καί Ἀρτασηρίῳ ὁ δορυφόρος θαρσέω ὁ βούλευμα φημί αὐτός Γρηγόριος · « νῦν σύ , Ἀρταβάνης , πάρειμι μόνος ὁ Βελισάριος ἀναδέω κάλλος . ὁ μέν γάρ στρατιά τε καί χρῆμα μέγας παρά βασιλεύς λαμβάνω καί ἄρχω συνέπομαι καί στόλος , οἷος οὐδέποτε τις ἀκούω , πόνος πολύς ὁ Ῥωμαῖος ὁ Λιβύη ὑπόφορος καθίστημι · νῦν δέ ὡς ἐκ ἀρχή πάλιν γίγνομαι εἰς ὁ ἀρχαῖος Λιβύη ἀποστατέω , ἐν σύ μόνος κεῖμαι οὗτος πάλιν ὁ βασιλεύς προσφέρω καί ὁ πρᾶγμα διασῴζω . λογίζομαι δέ ὁ σός γένος , ὅτι Ἀρσακίδης ἀνέκαθεν εἰμί , καί ὅτι εὐγενής εἰμί ἀνδραγαθίζομαι ἀεί πρέπω καί πολύς ἔργον ὑπέρ ἀρετή ἐπιδείκνυμι . νέος γάρ σύ εἰμί , ἐνθυμέομαι ὡς Ἀκάκιος , ὁ Ἀρμένιος ἄρχω , καί Τζίτας , ὁ Ῥωμαῖος στρατηγός , ἐν πόλεμος κτείνω Χοσρόης τε , ὁ βασιλεύς ὁ Πέρσης , συστρατεύω . τοιοῦτος δέ εἰμί μή περιοράω ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή ὑπό κύων μεθύω κατέχω . ἐγώ δέ σύ καί Ἀρτασήριος ὅσος εἰς δύναμις ἐπιτάσσω ὑπουργέω . »