theophanes-confessor.chronographia theofanis2.67
Κόσμου ἔτη ͵ϛϟγʹ . Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη φϟγʹ . Ρωμαίων βασιλεὺς Μαυρίκιος ἔτη κʹ . ιθʹ . Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόης ἔτη λθʹ . ιγʹ . Κωνσταντ . ἐπίσκοπος Κυριακὸς ἔτη ιαʹ . ζʹ . Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἰσάκιος ἔτη ηʹ . αʹ . Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτη κζʹ . κβʹ . Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτη θʹ . αʹ . Τούτῳ τῷ ἔτει μηνὶ Μαρτίῳ κϛʹ , ἰνδικτιῶνος δʹ , τῇ ἡμέρᾳ τοῦ ἁγίου πάσχα Σοφία ἡ αὐγούστα , ἡ γυνὴ Ἰουστίνου , ἅμα Κωνσταντίνῃ , τῇ γυναικὶ Μαυρικίου , στέμμα κατασκευάσασαι ὑπέρτιμον τῷ βασιλεῖ προσήγαγον . ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτο θεασάμενος , ἀπελθὼν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῷ θεῷ τοῦτο προσήγαγε καὶ ἐκρέμασεν αὐτὸ ἐπάνω τῆς ἁγίας τραπέζης διὰ τριχαλάστου ἁλυσιδίου διαλίθου καὶ χρυσοῦ . αἱ δὲ αὐγούσται μεγάλως ἐλυπήθησαν τοῦτο μαθοῦσαι , καὶ ἐν μάχῃ Κωνσταντῖνα ἡ αὐγούστα πρὸς τὸν βασιλέα τὴν ἑορτὴν ἐποίησεν . ὁ δὲ βασιλεὺς μὴ προσχὼν τὰς ἐγκλήσεις τῶν ἐν τῇ Θρᾴκῃ στρατευμάτων κατὰ Κομεντιόλου , ὁ αὐτὸς Κομεντίολος ἀναλαβὼν τὸ ὁπλιτικὸν ἔρχεται ἐπὶ τὸν Ἴστρον καὶ ἑνοῦται τῷ Πρίσκῳ ἐν Σιγγιδόνι · καὶ λύεται ἡ πρὸς τοὺς Ἀβάρους εἰρήνη . ταύτης λυθείσης , ἔρχονται εἰς τὸ Βιμηνάκιον , ἥτις ἐστὶ νῆσος μεγάλη τοῦ Ἴστρου . ταῦτα δὲ ἀκούσας ὁ Χαγάνος , συναθροίσας τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεις ἐπὶ τὰ Ρωμαϊκὰ χωρεῖ · τοῖς δὲ τέσσαρσιν αὐτοῦ υἱοῖς παραδοὺς ἑτέρας δυνάμεις παρέστησε φρουρεῖν τὰς διαβάσεις τοῦ Ἴστρου . οἱ δὲ Ρωμαῖοι σχεδίας ποιήσαντες τὸν ποταμὸν διενήξαντο καὶ πόλεμον μετὰ τῶν υἱῶν τοῦ Χαγάνου συνεστήσαντο , Πρίσκου στρατηγοῦντος . ὁ γὰρ Κομεντίολος ἀσθενήσας εἰς τὸ Βιμηνάκιον τὴν νῆσον ἐκαθέζετο . ἐπὶ πολλὰς δὲ ὥρας τοῦ πολέμου κρατήσαντος , καὶ τοῦ ἡλίου δύναντος , τριακοσίων τε Ρωμαίων ἀναιρεθέντων , χιλιάδες τέσσαρες ἐκ τῶν βαρβάρων διώλοντο . ἕωθεν δὲ πάλιν συντάξαντες τὰ στρατεύματα πάλιν τοῦ πολέμου ἀπήρξαντο καὶ πάλιν ὀκτὼ χιλιάδας τῶν βαρβάρων ἀνεῖλον . ὁμοίως καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ παραταξάμενοι ἐκ τῶν ὑψηλοτέρων οἱ Ρωμαῖοι πρὸς τοὺς βαρβάρους ἐχώρησαν , καὶ τούτους τρέψαντες καὶ ἐπὶ τὰ ὕδατα τῆς λίμνης τοὺς Ἀβάρους ὠθήσαντες πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ἀπέπνιξαν · ἐν οἷς καὶ οἱ τοῦ Χαγάνου παῖδες ἀπεπνίγησαν · καὶ νίκην οἱ Ρωμαῖοι περιφανῆ ἀνεδήσαντο . ὁ δὲ Χαγάνος συναθροίσας δυνάμεις πολλὰς κατὰ Ρωμαίων ἐπήρχετο · πολέμου δὲ κροτηθέντος , τρέπουσιν οἱ Ρωμαῖοι τοὺς βαρβάρους , καὶ πασῶν οἱ Ρωμαῖοι ἐπισημοτέραν ταύτην ἀπηνέγκαντο τὴν νίκην . ὁ δὲ Πρίσκος τέσσαρας χιλιάδας συντάξας τὸν Τίσσον ποταμὸν περᾶσαι ἐκέλευσε καὶ κατασκοπῆσαι τὰ τῶν βαρβάρων κινήματα . οἱ δὲ βάρβαροι μηδὲν τῶν γεγονότων ἐγνωκότες ἑορτὴν ἐπιτελοῦντες συνεποσίαζον . τούτοις οἱ Ρωμαῖοι κρυπτῶς ἐπιπεσόντες μέγιστον φόνον ἀπεργάζονται · τριάκοντα γὰρ χιλιάδας Γηπαίδων καὶ ἑτέρων βαρβάρων ἀπέκτειναν · καὶ πλείστην αἰχμαλωσίαν λαβόντες πρὸς τὸν Πρίσκον ὑπέστρεψαν . ὁ δὲ Χαγάνος πάλιν δυνάμεις συναθροίσας ἐπὶ τὸν Ἴστρον παραγίνεται · καὶ συμβαλόντες πόλεμον ἡττῶνται οἱ βάρβαροι καὶ εἰς τὰ ῥεῖθρα τοῦ ποταμοῦ ἀποπνίγονται . συναπόλλυνται δὲ τούτοις καὶ Σκλαυινοὶ πολλοί . ζῶντας δὲ ἐκράτησαν Ἀβάρους μὲν τρισχιλίους , Σκλαυινοὺς δὲ ὀκτακοσίους καὶ Γήπαιδας τρισχιλίους διακοσίους καὶ βαρβάρους δισχιλίους . ὁ δὲ Χαγάνος εἰς Μαυρίκιον τὸν βασιλέα πρέσβεις ἀπέστειλεν ἀναλαβεῖν τοὺς ζωγρηθέντας πειρώμενος . ὁ δὲ Μαυρίκιος μήπω μαθὼν τὴν περιφανῆ τῶν Ρωμαίων νίκην γράφει τῷ Πρίσκῳ ἀποδοῦναι τῷ Χαγάνῳ τοὺς Ἀβάρους καὶ μόνον . ὁ δὲ Κομεντίολος μόλις τῆς νόσου διαγενόμενος ἐξέρχεται εἰς Νόβας ζητῶν ὁδηγοὺς τοῦ ἐξαγαγεῖν αὐτὸν τὴν ὁδὸν Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως . γέρων δέ τις ταύτην ἐπιστάμενος ἔφασκε δυσχερῆ ταύτην εἶναι καὶ ἀδιόδευτον ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν καὶ χειμῶνος ὄντος , ὑψηλὰ ὄρη καὶ χιόνας κεκτημένην . ὁ δὲ Κομεντίολος μὴ πεισθεὶς τοῖς λόγοις τοῦ γέροντος ἀπέρχεται διὰ τῆς ὁδοῦ ταύτης . ψύχους δὲ γεγονότος ἐξαισίου καὶ μεγάλου κρύους , διαφθείρονται πολλοὶ τῶν Ρωμαίων καὶ τῶν νωτοφόρων ζώων τὰ πλεῖστα . καὶ μόλις ἐπὶ τὴν Φιλιππούπολιν ἀφίκετο . κἀκεῖσε τῶν Ρωμαίων παραχειμασάντων , ὁ Κομεντίολος εἰς Βυζάντιον ἔρχεται . Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀνήρ τις τὸ μοναχικὸν σχῆμα περιβεβλημένος καὶ ἐν ἀσκήσει διαλάμπων , σπαθίον γυμνώσας ἀπὸ τοῦ φόρου μέχρι τῆς Χαλκῆς ξιφήρης διαδραμὼν τὸν αὐτοκράτορα τοῖς πᾶσιν ἐν φόνῳ μαχαίρας τεθνήξεσθαι προηγόρευσεν . ὁμοίως καὶ Ἡρωδιανὸς Μαυρικίῳ εἰς τὸ φανερὸν προανήγγειλε τὰ τούτῳ συμβησόμενα . τοῦ δὲ βασιλέως νυκτὶ ἀνυποδήτου λιτανεύοντος μετὰ πάσης τῆς πόλεως , παρερχομένου ἐν τοῖς Καρπιανοῦ , στασιάζουσιν ἐκ τοῦ πλήθους τινὲς καὶ λίθους κατὰ τοῦ βασιλέως ἔβαλλον , ὥστε μόλις τὸν βασιλέα σὺν Θεοδοσίῳ , τῷ υἱῷ αὐτοῦ , διασωθῆναι καὶ τὴν εὐχὴν πληρῶσαι ἐν Βλαχέρναις . οἱ δὲ δῆμοι εὑρόντες ἄνδρα προσομοιοῦντα Μαυρικίῳ καὶ βαλόντες αὐτῷ σαγίον μαῦρον καὶ ἀπὸ σκόρδων πλέξαντες στέφανον καὶ εἰς ὄνον τοῦτον καθίσαντες διέπαιζον λέγοντες · « εὕρηκε τὴν δαμαλίδα ἁπαλήν , καὶ ὡς τὸ καινὸν ἀλεκτόριν ταύτῃ πεπήδηκεν καὶ ἐποίησε παιδία ὡς τὰ ξυλοκούκουδα · καὶ οὐδεὶς τολμᾷ λαλῆσαι , ἀλλ' ὅλους ἐφίμωσεν · ἅγιέ μου , ἅγιε φοβερὲ καὶ δυνατέ , δὸς αὐτῷ κατὰ κρανίου , ἵνα μὴ ὑπεραίρεται · κἀγώ σοι τὸν βοῦν τὸν μέγαν προσαγάγω εἰς εὐχήν . » πολλοὺς δὲ τούτων πιάσας ὁ βασιλεὺς ἐτιμωρήσατο .
Lemmas: Κόσμος ἔτος ͵ϛϟγʹ . ὁ θεῖος σάρκωσις ἔτος φϟγʹ . Ῥωμαῖος βασιλεύς Μαυρίκιος ἔτος καί . εὐθύς . Πέρσης βασιλεύς Χοσρόης ἔτος λθʹ . πνίξ . Κωνστάντ . ἐπίσκοπος Κυριακός ἔτος ἰά . γῆ . Ἱερουσαλήμ ἐπίσκοπος Ἰσάκιος ἔτος ἤ . ὅς . Ἀλεξάνδρεια ἐπίσκοπος Εὐλόγιος ἔτος κζʹ . κβʹ . Ἀντιόχεια ἐπίσκοπος Ἀναστάσιος ἔτος ὁ . ὅς . οὗτος ὁ ἔτος μείς Μάρτιος κϛʹ , ἰνδικτίων δέ , ὁ ἡμέρα ὁ ἅγιος πάσχα Σοφία ὁ Αὐγούστα , ὁ γυνή Ἰουστῖνος , ἅμα Κωνσταντίνα , ὁ γυνή Μαυρίκιος , στέμμα κατασκευάζω ὑπέρτιμος ὁ βασιλεύς προσάγω . ὁ δέ βασιλεύς οὗτος θεάομαι , ἀπέρχομαι εἰς ὁ ἐκκλησία ὁ θεός οὗτος προσάγω καί κρεμάννυμι αὐτός ἐπάνω ὁ ἅγιος τράπεζα διά τριχάλαστος ἁλυσίδιον διάλιθος καί χρυσός . ὁ δέ αὐγέω μέγας λυπέω οὗτος μανθάνω , καί ἐν μάχομαι Κωνσταντῖνα ὁ Αὐγούστα πρός ὁ βασιλεύς ὁ ἑορτή ποιέω . ὁ δέ βασιλεύς μή προέχω ὁ ἔγκλησις ὁ ἐν ὁ Θρᾴκη στράτευμα κατά Κομεντίολος , ὁ αὐτός Κομεντίολος ἀναλαμβάνω ὁ ὁπλιτικός ἔρχομαι ἐπί ὁ Ἴστρος καί ἑνόω ὁ Πρίσκος ἐν Σιγγιδόνι · καί λύω ὁ πρός ὁ ἀβαρής εἰρήνη . οὗτος λύω , ἔρχομαι εἰς ὁ Βιμηνάκιον , ὅστις εἰμί νῆσος μέγας ὁ Ἴστρος . οὗτος δέ ἀκούω ὁ χαγάνος , συναθροίζω ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἐπί ὁ ρωμαϊκός χωρέω · ὁ δέ τέσσαρες αὐτός υἱός παραδίδωμι ἕτερος δύναμις παρίστημι φρουρέω ὁ διάβασις ὁ Ἴστρος . ὁ δέ Ρωμαῖος σχέδιος ποιέω ὁ ποταμός διανήχομαι καί πόλεμος μετά ὁ υἱός ὁ χαγᾶνος συνίστημι , Πρίσκος στρατηγός . ὁ γάρ Κομεντίολος ἀσθενέω εἰς ὁ Βιμηνάκιον ὁ νῆσος καθέζομαι . ἐπί πολύς δέ ὥρα ὁ πόλεμος κρατέω , καί ὁ ἥλιος δύω2 , τριακόσιοι τε Ῥωμαῖος ἀναιρέω , χιλιάς τέσσαρες ἐκ ὁ βάρβαρος διόλλυμι . ἕωθεν δέ πάλιν συντάσσω ὁ στράτευμα πάλιν ὁ πόλεμος ἀπέρδω καί πάλιν ὀκτώ χιλιάς ὁ βάρβαρος ἀναιρέω . ὁμοίως καί ὁ τρίτος ἡμέρα παρατάσσω ἐκ ὁ ὑψηλός ὁ Ρωμαῖος πρός ὁ βάρβαρος χωρέω , καί οὗτος τρέπω καί ἐπί ὁ ὕδωρ ὁ λίμνη ὁ ἀβαρής ὠθέω πολύς ἐκ αὐτός ἀποπνίγω · ἐν ὅς καί ὁ ὁ χαγᾶνος παῖς ἀποπνίγω · καί Νίκη ὁ Ρωμαῖος περιφανής ἀναδέω . ὁ δέ χαγάνος συναθροίζω δύναμις πολύς κατά Ῥωμαῖος ἐπέρχομαι · πόλεμος δέ κροτέω , τρέπω ὁ Ρωμαῖος ὁ βάρβαρος , καί πᾶς ὁ Ρωμαῖος ἐπίσημος οὗτος ἀποφέρω ὁ Νίκη . ὁ δέ Πρίσκος τέσσαρες χιλιάς συντάσσω ὁ τιεννυω ποταμός περάω κελεύω καί κατασκοπέω ὁ ὁ βάρβαρος κίνημα . ὁ δέ βάρβαρος μηδείς ὁ γίγνομαι γιγνώσκω ἑορτή ἐπιτελέω συμποσιάζω . οὗτος ὁ Ρωμαῖος κρυπτός ἐπιπίπτω μέγας φόνος ἀπεργάζομαι · τριάκοντα γάρ χιλιάς Γήπαιδες καί ἕτερος βάρβαρος ἀποκτείνω · καί πλεῖστος αἰχμαλωσία λαμβάνω πρός ὁ Πρίσκος ὑποστρέφω . ὁ δέ χαγάνος πάλιν δύναμις συναθροίζω ἐπί ὁ Ἴστρος παραγίγνομαι · καί συμβάλλω πόλεμος ἡσσάομαι ὁ βάρβαρος καί εἰς ὁ ῥεῖθρον ὁ ποταμός ἀποπνίγω . συναπόλλυμι δέ οὗτος καί σκλαυινεω πολύς . ζῶ δέ κρατέω ἀβαρής μέν τρισχίλιοι , σκλαυινω δέ ὀκτακόσιοι καί Γήπαιδες τρισχίλιοι διακόσιοι καί βάρβαρος δισχίλιοι . ὁ δέ χαγάνος εἰς Μαυρίκιος ὁ βασιλεύς πρέσβυς ἀποστέλλω ἀναλαμβάνω ὁ ζωγρέω πειράω . ὁ δέ Μαυρίκιος μήπω μανθάνω ὁ περιφανής ὁ Ῥωμαῖος Νίκη γράφω ὁ Πρίσκος ἀποδίδωμι ὁ χαγᾶνος ὁ ἀβαρής καί μόνος . ὁ δέ Κομεντίολος μόλις ὁ νόσος διαγίγνομαι ἐξέρχομαι εἰς Νόβας ζητέω ὁδηγός ὁ ἐξάγω αὐτός ὁ ὁδός Τραϊανός ὁ βασιλεύς . γέρων δέ τις οὗτος ἐπίσταμαι φάσκω δυσχερής οὗτος εἰμί καί ἀδιόδευτος ἀπό ἔτος πολύς καί χειμών εἰμί , ὑψηλός ὄρος καί χιών κτάομαι . ὁ δέ Κομεντίολος μή πείθω ὁ λόγος ὁ γέρων ἀπέρχομαι διά ὁ ὁδός οὗτος . ψῦχος δέ γίγνομαι ἐξαίσιος καί μέγας κρύος , διαφθείρω πολύς ὁ Ῥωμαῖος καί ὁ νωτόφορος ζῷον ὁ πλεῖστος . καί μόλις ἐπί ὁ Φιλιππούπολις ἀφικνέομαι . κἀκεῖσε ὁ Ῥωμαῖος παραχειμάζω , ὁ Κομεντίολος εἰς Βυζάντιον ἔρχομαι . ὁ δέ αὐτός ἔτος ἀνήρ τις ὁ μοναχικός σχῆμα περιβεβλημένος καί ἐν ἀσκέω διαλάμπω , σπάθη γυμνόω ἀπό ὁ φόρος μέχρι ὁ Χαλκεύς ξιφήρης διατρέχω ὁ αὐτοκράτωρ ὁ πᾶς ἐν φόνος μάχαιρα θνῄσκω προαγορεύω . ὁμοίως καί Ἡρωδιανός Μαυρίκιος εἰς ὁ φανερός προαναγγέλλω ὁ οὗτος συμβαίνω . ὁ δέ βασιλεύς νύξ ἀνυπόδητος λιτανεύω μετά πᾶς ὁ πόλις , παρέρχομαι ἐν ὁ Καρπιανός , στασιάζω ἐκ ὁ πλῆθος τις καί λίθος κατά ὁ βασιλεύς βάλλω , ὥστε μόλις ὁ βασιλεύς σύν Θεοδόσιος , ὁ υἱός αὐτός , διασῴζω καί ὁ εὐχή πληρόω ἐν Βλαχέρναις . ὁ δέ δῆμος εὑρίσκω ἀνήρ προσομοιόω Μαυρίκιος καί βάλλω αὐτός σαγίον μαυρός καί ἀπό σκόροδον πλέκω στέφανος καί εἰς ὄνος οὗτος καθίζω διαπαίζω λέγω · « εὑρίσκω ὁ δαμαλίδα ἁπαλός , καί ὡς ὁ καινός ἀλεκτόριν οὗτος πηδάω καί ποιέω παιδίον ὡς ὁ ξυλοκούκουδα · καί οὐδείς τολμάω λαλέω , ἀλλά ὅλος φιμόω · ἅγιος ἐγώ , ἅγιος φοβερός καί δυνατός , δίδωμι αὐτός κατά κρανίον , ἵνα μή ὑπεραίρω · ἐγώ σύ ὁ βοῦς ὁ μέγας προσάγω εἰς εὐχή . » πολύς δέ οὗτος πιάζω ὁ βασιλεύς τιμωρέω .