theophanes-confessor.chronographia theofanis1.61
Κόσμου ἔτη ͵εϠϟϛʹ . Τῆς θείας σαρκώσεως ἔτη υϟϛʹ . Ρωμαίων βασιλεὺς Ἀναστάσιος ἔτη κζʹ . ιγʹ . Περσῶν βασιλεὺς Καβάδης ἔτη λʹ . θʹ . Ρώμης ἐπίσκοπος Σύμμαχος ἔτη ιβʹ . γʹ . Κωνσταντ . ἐπίσκοπος Μακεδόνιος ἔτη ιϛʹ . ηʹ . Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Σαλούστιος ἔτη ηʹ . βʹ . Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτη θʹ . ζʹ . Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Φλαβιανὸς ἔτη ιγʹ . εʹ . Τούτῳ τῷ ἔτει Καβάδης , ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς , χρήματα ἀπαιτεῖ Ἀναστάσιον . ὁ δὲ Ἀναστάσιος , εἰ μὲν δανείσασθαι βούλοιτο , ἔγγραφον ὁμολογίαν ἔλεγε ποιῆσαι , εἰ δὲ ἄλλῳ τρόπῳ , μὴ διδόναι . ὅθεν παρασπονδήσας τὴν γενομένην πρὸς Θεοδόσιον τὸν νέον ἔμπροσθεν εἰρήνην ἐπέρχεται μετὰ πλήθους πολλοῦ Περσικοῦ τε καὶ ἐπεισάκτου πρότερον μὲν Ἀρμενίαν καὶ λαμβάνει Θεοδοσιούπολιν . Κωνσταντίνου προδόντος αὐτήν , ἀνδρὸς συγκλητικοῦ τε καὶ Ἰλλυρίων ἄρξαντος ταγμάτων . εἶτα εἰς Μεσοποταμίαν ἐλθὼν Ἄμιδαν ἐπολιόρκει , Ρωμαϊκοῦ στρατεύματος ἀξιολόγου μήπω τοῖς τόποις ἐνδημοῦντος , Ἀλυπίου δὲ μόνου βοήθειαν ἔχοντος ὀλίγην , ἀνδρὸς πανταχόθεν ἐπαινετοῦ καὶ φιλοσοφίας ἐραστοῦ , μάλιστα τὴν ἐνδεχομένην περί τε τὴν φυλακὴν τῶν πόλεων καὶ τὰ ἀπόθετα τῶν τροφῶν ἐπιμέλειαν ποιουμένου . ᾤκει δὲ αὐτὸς ἐν Κωνσταντίνῃ , σταδίοις φζʹ κατὰ δύσιν ἀφεστώσης Νισίβης , ὄσισοι καὶ ἡ Ἄμιδα πρὸς ἄρκτον . ἀλλὰ χρόνου τινὸς μεταξὺ ῥεύσαντος , καί τινων μερικῶν συμπλοκῶν Πέρσαις τε καὶ Ρωμαίοις γενομένων , καθ' ἃς ποτὲ μὲν ἐλάττους , ποτὲ δὲ ἐπικρατέστεροι τῶν ἐθνῶν ἐν διαφόροις τόποις γεγόνεισαν οἱ Ρωμαῖοι , τέλος Ἄμιδα προδίδοται τοῖς Πέρσαις , πολιορκηθεῖσα μὲν ὑπὲρ τοὺς τρεῖς μῆνας παρὰ τῶν βαρβάρων , προδοθεῖσα δὲ νύκτωρ ἐξ ἑνὸς τῶν πύργων ὑπὸ μοναχῶν φυλαττομένων . κλίμαξιν οἱ πολέμιοι χρησάμενοι καὶ οὕτως ἔσω τῆς πόλεως γεγονότες ληΐζονται πᾶσαν καὶ καθαιροῦσι καὶ πλοῦτον λαμβάνουσι πολύν , Κουάδου τοῦ βασιλέως ἐπὶ ἐλέφαντος εἰς αὐτὴν ἐλθόντος μετὰ τρίτην ἡμέραν τῆς προδοσίας καὶ πλοῦτον μὲν ἀφελομένου πολύν , Γλώνην δὲ καταλιπόντος τῇ πόλει φύλακα , Κουάδου εἰς Νισίβιν ἐπαναζεύξαντος τὴν πόλιν , καὶ τῆς Περσικῆς δυναστείας μεταξὺ Ἀμίδης καὶ Κωνσταντίας διατριβούσης . ιδʹ . ιʹ . δʹ . θʹ . γʹ . ηʹ . ϛʹ . Τούτῳ τῷ ἔτει στέλλεται παρὰ τοῦ βασιλέως Ἀναστασίου στρατιὰ Γότθων τε καὶ Βέσσων καὶ ἑτέρων Θρᾳκίων ἐθνῶν , στρατηγοῦντος τῆς ἕω καὶ ἐξαρχοῦντος αὐτῆς Ἀρεοβίνδου , τοῦ Δαγαλαΐφου παιδός , ὑπάτου γεγονότος ὀρδιναρίου , ( τούτου πρὸς πατρὸς ἐγένετο πάππος Ἀρεόβινδος , ὁ κατὰ τὸν Θεοδοσίου τοῦ νέου χρόνον εὐδοκιμήσας κατὰ Περσῶν · ἐτέχθη δὲ Ἀρεόβινδος τῷ Δαγαλαΐφῳ ἀπὸ Γοδισθέας , τῆς Ἀρδαβουρίου θυγατρὸς τοῦ παιδὸς Ἄσπαρος , οὗ πρόσθεν ἐμνημονεύσαμεν ) ἐπὶ δυναστείᾳ μεγάλῃ . συναπεστάλησαν δὲ τῷ Ἀρεοβίνδῳ καὶ ἕτεροι πλεῖστοι στρατηγοί , ὧν οἱ περιφανέστατοι Πατρίκιος ἦν καὶ Ὑπάτιος , ὁ Σεκουνδίνου καὶ τῆς ἀδελφῆς Ἀναστασίου τοῦ βασιλέως υἱός , καὶ Φαρισμάνης , ὁ Ζουνᾶ πατήρ , τὸ γένος Λαζός , καὶ Ρωμανὸς ὁ προειρημένος ἐξ Εὐφρατησίας συναφθεὶς τῷ στρατεύματι , καὶ Ἰουστῖνος ὁ βασιλεύσας μετὰ ταῦτα , καὶ Ζήμαρχος καὶ ἕτεροί τινες , τῆς δυνάμεως συνελθούσης ἐν Ἐδέσῃ , πόλει τῆς Ὀσροηνῆς , καὶ Σαμοσάτοις , πόλει τῆς Εὐφρατησίας . καὶ οἱ μὲν περὶ Ὑπάτιον καὶ Πατρίκιον ἠσχολοῦντο τὴν Ἄμιδαν ἐλευθερῶσαι τῆς Περσικῆς φυλακῆς , Ἀρεόβινδος δὲ μετὰ Ρωμανοῦ καὶ Ἀσουάδου τοῦ φυλάρχουκαί τινων ἑτέρων στρατοπεδευσάμενος ὡς πρὸς αὐτὸν Κουάδην τότε εἰς τὸ Νισίβιος διατρίβοντα διαφόροις μάχαις καταγωνίζεται τὸ Περσικὸν καὶ τοῦ Νισίβιος Κουάδην ἀπελαύνει καὶ πολλοῖς διαστήμασιν εἴσω χωρῆσαι τῆς χώρας πεποίηκεν . ἀνεῖλε δὲ καὶ στρατηγὸν μέγιστον τῶν Περσῶν ἐν μιᾷ συμπλοκῇ , οὗ καὶ τὸ ξίφος καὶ τὸ βραχιάλιον ἠνέχθη Ἀρεοβίνδῳ παρὰ τοῦ ἀνελόντος αὐτὸν Σκύθου , καὶ ἀξιόλογον ὡς μάλιστα φανὲν σύμβολον τῆς νίκης ἐστάλη τῷ βασιλεῖ . τῆς οὖν Περσικῆς στρατιᾶς ἐλαττωθείσης οὕτω τοῖς Ρωμαϊκοῖς στρατηγοῖς παρασκευασάμενος Κουάδης εἰσπέμπει στράτευμα πλεῖστον κατὰ τῶν Ρωμαίων , ὥστε Ἀρεόβινδον προτρέψαι τοὺς περὶ Ὑπάτιον καὶ Πατρίκιον , ἀπὸ τῶν περὶ Ἄμιδαν τόπων εἰς συμμαχίαν αὐτῷ συνδραμεῖν . ἐκείνων δὲ παραιτησαμένων διὰ φθόνον , ὑποχωρῆσαι ἠβουλήθη Ἀρεόβινδος καὶ εἰς τὸ Βυζάντιον εἰσελθεῖν , εἰ μὴ μόλις Ἀππίων ὁ Αἰγύπτιος , ὕπαρχος τότε τοῦ στρατεύματος ὢν καὶ τῆς δαπάνης καὶ τῆς ἐποψίας πάντων προεστηκώς , ἐπέσχεν αὐτὸν ἐν τοῖς τόποις . διαφερομένων δὲ τῶν στρατηγῶν πρὸς ἀλλήλους , Κουάδης εἰς Νισίβιν ἐλθὼν καὶ τὰ τῆς διχονοίας τῶν στρατηγῶν μαθὼν αὐτός τε πολὺς ὢν τῷ πλήθει καὶ πολλαχοῦ τὴν ἑαυτοῦ στρατιὰν κατακερματίζων πᾶσαν ὡς εἰπεῖν τὴν Ρωμαϊκὴν κατέδραμε γῆν καὶ ἐδίωξε μέχρι Συριῶν αὐτῶν , πολλοὺς μεταξὺ πρὸς Ἀρεόβινδον ὑπὲρ εἰρήνης ἐκπέμψας πρέσβεις καὶ ἐπὶ χρήμασι καταλύειν τὸν πόλεμον λέγων . οὕτω τοίνυν καὶ τὰ περὶ τὴν Ἔδεσαν μάλιστα καταδραμών , καθ' ἣν ὁ Ἀρεόβινδος ἦν · πλὴν οὐ πράξας ἐκεῖ δεξιῶς , ἀλλὰ παρ' ἐλπίδας ἐλαττοῦται τῆς Ἀρεοβίνδου μάχης . γνοὺς δὲ καὶ τὸν Ἀμίδης φύλακα Γλώνην , τὸν στρατηγὸν αὐτοῦ , διαφθαρῆναι μηχανώμενον , ἐπανέρχεται κακωθεὶς διὰ ἑτέρας ὁδοῦ , καταφρονήσας τῶν ὁμήρων , οὓς δεδώκει τῷ Ἀρεοβίνδῳ κατὰ τοὺς εἰρήνης λόγους · καὶ κατέσχον παρὰ τὰς συνθήκας Ἀλύπιόν τε τὸν χρηστὸν ἐκεῖνον καὶ Βασίλειον τὸν Ἐδεσηνόν · ὥστε μετὰ τὴν ἀναχώρησιν αὐτοῦ τὴν ἐπὶ τὰ οἰκεῖα , χειμῶνος ἤδη καταλαβόντος , τοὺς μὲν στρατηγοὺς Ρωμαίων ἐν διαφόροις τῆς Εὐφρατησίας καὶ Ὀσροηνῆς καὶ Μεσοποταμίας καὶ Σύρων καὶ Ἀρμενίων διαιρεθῆναι πολίσμασι τὸν χειμέριον αὐλισθησομένους καιρόν . Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἱππικοῦ ἀγομένου , ἀταξία γέγονε τῶν δύο μερῶν , καὶ πολλοὶ ἀπέθανον ἐξ ἀμφοτέρων , ἐν οἷς καὶ ὁ υἱὸς Ἀναστασίου τοῦ βασιλέως , ὃν εἶχεν ἀπὸ παλλακῆς · καὶ σφόδρα λυπηθεὶς Ἀναστάσιος πολλοὺς ἐτιμωρήσατο καὶ ἄλλους ἐξορίαις παρέπεμψεν .
Lemmas: Κόσμος ἔτος ͵εϠϟϛʹ . ὁ θεῖος σάρκωσις ἔτος υϟϛʹ . Ῥωμαῖος βασιλεύς Ἀναστάσιος ἔτος κζʹ . πνίξ . Πέρσης βασιλεύς Καβάδης ἔτος λίαν . ὁ . Ῥώμη ἐπίσκοπος Σύμμαχος ἔτος ἶβις . γε . Κωνστάντ . ἐπίσκοπος Μακεδόνιος ἔτος ιϛʹ . ἤ . Ἱερουσαλήμ ἐπίσκοπος Σαλούστιος ἔτος ἤ . βε . Ἀλεξάνδρεια ἐπίσκοπος Ἰωάννης ἔτος ὁ . γῆ . Ἀντιόχεια ἐπίσκοπος Φλαβιανός ἔτος πνίξ . εἰ . οὗτος ὁ ἔτος Καβάδης , ὁ ὁ Πέρσης βασιλεύς , χρῆμα ἀπαιτέω Ἀναστάσιος . ὁ δέ Ἀναστάσιος , εἰμί μέν δανείζω βούλομαι , ἔγγραφος ὁμολογία λέγω ποιέω , εἰμί δέ ἄλλος τρόπος , μή δίδωμι . ὅθεν παρασπονδέω ὁ γίγνομαι πρός Θεοδόσιος ὁ νέος ἔμπροσθεν εἰρήνη ἐπέρχομαι μετά πλῆθος πολύς Περσικός τε καί ἐπείσακτος πρότερος μέν Ἀρμένιος καί λαμβάνω Θεοδοσιούπολις . Κωνσταντῖνος προδίδωμι αὐτός , ἀνήρ συγκλητικός τε καί Ἰλλυριός ἄρχω τάγμα . εἶτα εἰς Μεσοποταμία ἔρχομαι Ἄμιδα πολιορκέω , ρωμαϊκός στράτευμα ἀξιόλογος μήπω ὁ τόπος ἐνδημέω , Αλυπίου δέ μόνος βοήθεια ἔχω ὀλίγος , ἀνήρ πανταχόθεν ἐπαινετός καί φιλοσοφία ἐραστής , μάλιστα ὁ ἐνδέχομαι περί τε ὁ φυλακή ὁ πόλις καί ὁ ἀπόθετος ὁ τροφή ἐπιμέλεια ποιέω . οἰκέω δέ αὐτός ἐν Κωνσταντίνα , στάδιον φζʹ κατά δύσις ἀφίστημι νισιβαινω , ὄσιος καί ὁ ἀμίς πρός ἄρκτος . ἀλλά χρόνος τις μεταξύ ῥέω , καί τίνω μερικός συμπλοκή Πέρσης τε καί Ῥωμαῖος γίγνομαι , κατά ὅς ποτέ μέν μικρός , ποτέ δέ ἐπικρατής ὁ ἔθνος ἐν διάφορος τόπος γίγνομαι ὁ Ρωμαῖος , τέλος ἀμίς προδίδωμι ὁ Πέρσης , πολιορκέω μέν ὑπέρ ὁ τρεῖς μείς παρά ὁ βάρβαρος , προδίδωμι δέ νύκτωρ ἐκ εἷς ὁ πύργος ὑπό μοναχός φυλάσσω . κλῖμαξ ὁ πολέμιος χράω καί οὕτως εἴδομαι ὁ πόλις γίγνομαι ληΐζομαι πᾶς καί καθαιρέω καί πλοῦτος λαμβάνω πολύς , κουαειδω ὁ βασιλεύς ἐπί ἐλέφας εἰς αὐτός ἔρχομαι μετά τρίτος ἡμέρα ὁ προδοσία καί πλοῦτος μέν ἀφαιρέω πολύς , Γλώνης δέ καταλείπω ὁ πόλις φύλαξ , κουαειδω εἰς Νίσιβις ἐπαναζεύγνυμι ὁ πόλις , καί ὁ Περσική δυναστεία μεταξύ Ἄμιδα καί Κωνσταντία διατρίβω . ἴδη . εἷς . δέ . ὁ . γε . ἤ . ϛυʹ . οὗτος ὁ ἔτος στέλλω παρά ὁ βασιλεύς Ἀναστάσιος στρατία Γότθος τε καί Βέσσων καί ἕτερος Θρᾴκιος ἔθνος , στρατηγός ὁ ἠώς καί ἐξαρχέω αὐτός Ἀρεόβινδος , ὁ Δαγαλαΐφου παῖς , ὕπατος γίγνομαι ὀρδινάριος , ( οὗτος πρός πατήρ γίγνομαι πάππος Ἀρεόβινδος , ὁ κατά ὁ Θεοδόσιος ὁ νέος χρόνος εὐδοκιμέω κατά Πέρσης · τίκτω δέ Ἀρεόβινδος ὁ Δαγαλαΐφῳ ἀπό Γοδισθέας , ὁ Ἀρδαβούριος θυγάτηρ ὁ παῖς Ἄσπαρος , ὅς πρόσθεν μνημονεύω ) ἐπί δυναστεία μέγας . συναποστέλλω δέ ὁ Ἀρεόβινδος καί ἕτερος πλεῖστος στρατηγός , ὅς ὁ περιφανής Πατρίκιος εἰμί καί Ὑπάτιος , ὁ Σεκουνδινός καί ὁ ἀδελφός Ἀναστάσιος ὁ βασιλεύς υἱός , καί Φαρισμάνης , ὁ Ζουνᾶ πατήρ , ὁ γένος Λαζός , καί Ῥωμανός ὁ προερέω ἐκ Εὐφρατησίας συνάπτω ὁ στράτευμα , καί Ἰουστῖνος ὁ βασιλεύω μετά οὗτος , καί Ζήμαρχος καί ἕτερος τις , ὁ δύναμις συνέρχομαι ἐν Ἐδέσῃ , πόλις ὁ Ὀσροηνή , καί Σαμόσατα , πόλις ὁ Εὐφρατησίας . καί ὁ μέν περί Ὑπάτιος καί Πατρίκιος ἀσχολέω ὁ Ἄμιδα ἐλευθερόω ὁ Περσική φυλακή , Ἀρεόβινδος δέ μετά Ῥωμανός καί ασουαειδω ὁ φυλαρχουκης τίνω ἕτερος στρατοπεδεύω ὡς πρός αὐτός Κουάδην τότε εἰς ὁ Νίσιβις διατρίβω διάφορος μάχη καταγωνίζομαι ὁ Περσικός καί ὁ Νίσιβις Κουάδην ἀπελαύνω καί πολύς διάστημα εἴδομαι χωρέω ὁ χώρα ποιέω . ἀναιρέω δέ καί στρατηγός μέγας ὁ Πέρσης ἐν εἷς συμπλοκή , ὅς καί ὁ ξίφος καί ὁ βραχιάλιον φέρω Ἀρεόβινδος παρά ὁ ἀναιρέω αὐτός Σκύθης , καί ἀξιόλογος ὡς μάλιστα φαίνω σύμβολον ὁ Νίκη στέλλω ὁ βασιλεύς . ὁ οὖν Περσική στρατιά ἐλασσόω οὗτος ὁ Ρωμαϊκός στρατηγός παρασκευάζω Κουάδης εἰσπέμπω στράτευμα πλεῖστος κατά ὁ Ῥωμαῖος , ὥστε Ἀρεόβινδος προτρέπω ὁ περί Ὑπάτιος καί Πατρίκιος , ἀπό ὁ περί Ἄμιδα τόπος εἰς συμμαχία αὐτός συντρέχω . ἐκεῖνος δέ παραιτέομαι διά φθόνος , ὑποχωρέω βούλομαι Ἀρεόβινδος καί εἰς ὁ Βυζάντιον εἰσέρχομαι , εἰμί μή μόλις Ἀππίων ὁ Αἰγύπτιος , ὕπαρχος τότε ὁ στράτευμα εἰμί καί ὁ δαπάνη καί ὁ ἐποψία πᾶς προΐστημι , ἐπέχω αὐτός ἐν ὁ τόπος . διαφέρω δέ ὁ στρατηγός πρός ἀλλήλων , Κουάδης εἰς Νίσιβις ἔρχομαι καί ὁ ὁ διχόνοια ὁ στρατηγός μανθάνω αὐτός τε πολύς εἰμί ὁ πλῆθος καί πολλαχοῦ ὁ ἑαυτοῦ στρατία κατακερματίζω πᾶς ὡς εἶπον ὁ Ρωμαϊκός κατατρέχω γῆ καί διώκω μέχρι συρία αὐτός , πολύς μεταξύ πρός Ἀρεόβινδος ὑπέρ εἰρήνη ἐκπέμπω πρέσβυς καί ἐπί χρῆμα καταλύω ὁ πόλεμος λέγω . οὗτος τοίνυν καί ὁ περί ὁ δένω μάλιστα κατατρέχω , κατά ὅς ὁ Ἀρεόβινδος εἰμί · πλήν οὖον πράσσω ἐκεῖ δεξιός , ἀλλά παρά ἐλπίς ἐλασσόω ὁ Ἀρεόβινδος μάχη . γιγνώσκω δέ καί ὁ Ἄμιδα φύλαξ Γλώνης , ὁ στρατηγός αὐτός , διαφθείρω μηχανάομαι , ἐπανέρχομαι κακόω διά ἕτερος ὁδός , καταφρονέω ὁ ὅμηρος , ὅς δίδωμι ὁ Ἀρεόβινδος κατά ὁ εἰρήνη λόγος · καί κατέχω παρά ὁ συνθήκη ἀλύπιον τε ὁ χρηστός ἐκεῖνος καί Βασίλειος ὁ Ἐδεσσηνός · ὥστε μετά ὁ ἀναχώρησις αὐτός ὁ ἐπί ὁ οἰκεῖος , χειμών ἤδη καταλαμβάνω , ὁ μέν στρατηγός Ῥωμαῖος ἐν διάφορος ὁ Εὐφρατησίας καί Ὀσροηνή καί Μεσοποταμία καί Σύρος καί Ἀρμένιος διαιρέω πόλισμα ὁ Χειμέριον αὐλίζομαι καιρός . ὁ δέ αὐτός ἔτος ἱππικόν ἄγω , ἀταξία γίγνομαι ὁ δύο μέρος , καί πολύς ἀποθνῄσκω ἐκ ἀμφότερος , ἐν ὅς καί ὁ υἱός Ἀναστάσιος ὁ βασιλεύς , ὅς ἔχω ἀπό παλλακή · καί σφόδρα λυπέω Ἀναστάσιος πολύς τιμωρέω καί ἄλλος ἐξορία παραπέμπω .