theon-philosophy.de-utilitate-mathematicae 163
τὴν δὲ κατὰ τόπον τῶν σφαιρῶν 〈 ἢ 〉 κύκλων θέσιν τε καὶ τάξιν , ἐν οἷς κείμενα φέρεται τὰ πλανώμενα , τινὲς μὲν τῶν Πυθαγορείων τοιάνδε νομίζουσι · προσγειότα - τον μὲν εἶναι τὸν τῆς σελήνης κύκλον , δεύτερον δʼ ὑπὲρ τοῦτον 〈 τὸν τοῦ 〉 Ἑρμοῦ , ἔπειτα τὸν τοῦ φωσφόρου , καὶ τέταρτον 〈 τὸν 〉 τοῦ ἡλίου , εἶτα τὸν τοῦ Ἄρεως , ἔπειτα τὸν τοῦ Διός , τελευταῖον δὲ καὶ σύνεγγυς τοῖς ἀπλανέσι τὸν τοῦ Κρόνου · μέσον εἶναι βουλόμενοι τὸν τοῦ ἡλίου τῶν πλανωμένων ὡς ἡγεμονικώτατον καὶ οἷον καρδίαν τοῦ παντός . μηνύει δὲ ταῦτα καὶ Ἀλέξανδρος ὁ Αἰτωλός , λέγων οὕτως · ὑφοῦ δʼ ἄλλοθεν ἄλλος ὑπέρτερον ἔλλαχε κύκλον · ἀγχοτάτη μὲν δῖα σεληναίη περὶ γαῖαν , δεύτερος οὖ στίλβων χελυοξόου Ἑρμείαο , τῷ δʼ ἔπι φωσφόρος ἐστὶ φαεινότατος Κυθερείης , τέτρατος αὐτὸς ὕπερθεν ἐπʼ ἠέλιος φέρεθʼ ἵπποις , πέμπτος δʼ οὖ πυρόεις φονίου Θρήικος Ἄρηος , ἕκτος δʼ οὖ φαέθων Διὸς ἀγλαὸς ἵσταται ἀστήρ , ἕβδομος〈αὖ 〉 φαίνων Κρόνου ἀγχόθιτέλλεται ἄστρων . πάντες δʼ ἑπτανόνοιο λύρης φθόγγοισι συνῳδὸν ἁρμονίην προχέουσι διαστάσει ἄλλος ἑπ᾿ ἄλλῃ . καὶ γὰρ τοῦτο Πυθαγόρειον , τὸ καθʼ ἁρμονίαν εἴρεσθαι τὸν κόσμον καὶ κατὰ τοὺς τῶν ἡρμοσμένων καὶ συμφώ - νων φθόγγων λόγους διεστῶτα τὰ οὐράνια τῇ ῥύρῃ καὶ τῷ τάχει τῆς φορὰς ἡρμοσμένους καὶ συμφώνους φθόγγους ἀποτελεῖν . ὅθεν καὶ ἐν τοῖς ἐφεξῆς φησιν Ἀλέξανδρος · γαῖα μὲν οὖν ὑπάτη τε βαρεῖα τε μεσσόθι ναίει · ἀπλανέων δὲ σφαῖρα συνημμένη ἔπλετο νήτη · μέσσην δʼ ἠέλιος πλαγκτῶν θέσιν ἔσχεθεν ἄστρων · τοῦ δʼ ἀπὸ δὴ ψυχρὸς μὲν ἔχει διὰ τέσσαρα κύκλος · κείνου δʼ ἡμίτονον φαίνων ἀνίησι χαλασθείς , τοῦ δὲ τόσον φαέθων ὅσον ὄβριμος Ἄρεος ἀστήρ · ἠέλιος δʼ ὑπὸ τοῖσι τόνον τερψίμβροτος ἴσχει , αἴγλης δʼ ἠελίοιο τριημίτονον Κυθέρεια · ἡμίτονον δʼ ὑπὸ τῷ στίλβων φέρεθʼ Ἑρμείαο , τόσσον δὲ χρωσθεῖσα φύσιν πολυκαμπέα μήνη · κέντρου δʼ ἠελίοιο θέσιν διὰ 〈 πέντʼ 〉 ἔλαχε χθών · αὕτη πεντάζωνος ἀπʼ ἠέρος εἰς φλογόεν πῦρ ἁρμοσθεῖσ᾿ ἀκτῖσι πυρὸς κρυερῇσί τε πάχναις οὐρανοῦ ἑξάτουον τόνον ἔσχεθε τὸν διὰ πασῶν . τοίην τοι σειρῆνα Διὸς παῖς ἥρμοσεν Ἑρμῆς , ἑπτάτονον κίθαριν , θεομήστορος εἰκόνα κόσμου .
Lemmas: ὁ δέ κατά τόπος ὁ σφαῖρα 〈 ἤ 〉 κύκλος θέσις τε καί τάξις , ἐν ὅς κεῖμαι φέρω ὁ πλανάω , τις μέν ὁ Πυθαγόρειος τοιόσδε νομίζω · προσγίγνομαι - τοσοῦτος μέν εἰμί ὁ ὁ σελήνη κύκλος , δεύτερος δέ ὑπέρ οὗτος 〈 ὁ ὁ 〉 Ἑρμῆς , ἔπειτα ὁ ὁ φώσφορος , καί τέταρτος 〈 ὁ 〉 ὁ ἥλιος , εἶτα ὁ ὁ Ἄρης , ἔπειτα ὁ ὁ Ζεύς , τελευταῖος δέ καί σύνεγγυς ὁ ἀπλανής ὁ ὁ Κρόνος · μέσος εἰμί βούλομαι ὁ ὁ ἥλιος ὁ πλανάω ὡς ἡγεμονικός καί οἷος καρδία ὁ πᾶς . μηνύω δέ οὗτος καί Ἀλέξανδρος ὁ Αἰτωλός , λέγω οὕτως · ὑφίημι δέ ἄλλοθεν ἄλλος ὑπέρ λαγχάνω κύκλος · ἀγχός μέν δῖος σεληναίη περί γῆ , δεύτερος ὅς στίλβω χελύοξους Ἑρμῆς , ὁ δέ ἐπί φωσφόρος εἰμί φαεινός Κυθέρεια , τέταρτος αὐτός ὕπερθεν ἐπί ἥλιος φέρω ἵππος , πέμπτος δέ ὅς πυρόεις φόνιος Θρᾷξ Ἄρης , ἕκτος δέ ὅς φαέθω Ζεύς ἀγλαός ἵστημι ἀστήρ , ἕβδομος 〉 φαίνω Κρόνος αγχοθιτελλω ἄστρον . πᾶς δέ ἑπτανόνος λύρα φθόγγος συνῳδός ἁρμονία προχέω διάστασις ἄλλος ἐπί ἄλλος . καί γάρ οὗτος Πυθαγόρειος , ὁ κατά ἁρμονία ἔρομαι ὁ κόσμος καί κατά ὁ ὁ ἁρμόζω καί Συμφώ - σαίνω φθόγγος λόγος διΐστημι ὁ οὐράνιος ὁ ῥέω καί ὁ τάχος ὁ φορά ἁρμόζω καί σύμφωνος φθόγγος ἀποτελέω . ὅθεν καί ἐν ὁ ἐφεξῆς φημί Ἀλέξανδρος · γῆ μέν οὖν ὕπατος τε βαρύς τε μέσσοθι ναίω · ἀπλανής δέ σφαῖρα συνάπτω πέλω νήτη · μέσος δέ ἥλιος πλαγκτός θέσις ἔχω ἄστρον · ὁ δέ ἀπό δή ψυχρός μέν ἔχω διά τέσσαρες κύκλος · ἐκεῖνος δέ ἡμίτονος φαίνω ἀνίημι χαλάω , ὁ δέ τόσος φαέθω ὅσος ὄβριμος Ἄρης ἀστήρ · ἥλιος δέ ὑπό ὁ τόνος τερψίμβροτος ἴσχω , αἴγλη δέ ἥλιος τριημίτονον Κυθέρεια · ἡμίτονος δέ ὑπό ὁ στίλβω φέρω Ἑρμῆς , τόσος δέ χρώννυμι φύσις πολυκαμπής μήνη · κέντρον δέ ἥλιος θέσις διά 〈 πέντε 〉 λαγχάνω χθών · οὗτος πεντάζωνος ἀπό ἀήρ εἰς φλογόεις πῦρ ἁρμόζω ἀκτίς πῦρ κρυερός τε πάχνη οὐρανός ἕξατος τόνος ἔχω ὁ διά πᾶς . τοῖος τοι σειρήν Ζεύς παῖς ἁρμόζω Ἑρμῆς , ἑπτάτονος κίθαρις , θεομήστωρ εἰκών κόσμος .