theodoretus.quaestiones-in-octateuchum pg080_0066.1
τι καὶ ἐμφυχα τούτῳ προσφέρη , ὥσπερ τινὰ φόρον , τὴν χρείαν · αἱ δὲ νοῦται φύσεις , ἐν τῇ περὶ τούτων πλεμωνία τῇ περὶ τὸν πειποιηκότα δεικνύουσι εὐνοίαν . Τοῦτο γὰρ καὶ ὁ δεῖος Ἀπόστολος ἔφη · « Οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν ; » Καὶ ὁ Κύριος ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις , « Ὀρᾶτε ( 56 ) μὴ καταφρονήσητε ἑνὸς τῶν μικρῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων . Ἄρα γὰρ λέγω ὑμῖν , ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτῶν καθ' ἡμέραν ὁρῶσι τὸ πρόσωπον τοῦ Πατρὸς μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς . » Τινὲς δὲ , « κατ' εἰκόνα Θεοῦ » κατὰ τὸ ἀρχιχὸν γεγενῆσθαι τὸν ἄνθρωπον ἔφασαν , σαφεστάτῳ χειρημένῳ τεχνίτῃ , τῷ τὸν Ποιητὴν ἐπαγαγεῖν . « Καὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης , καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ , καὶ τῶν κτηνῶν , καὶ πάσης τῆς γῆς , καὶ πάντων τῶν ἐρπετῶν τῶν ἐρπόντων ἐπὶ τῆς γῆς . » Ὦσπερ γὰρ αὐτὸς τῶν ἄλλων ἔχει τὴν δεσποτείαν · οὕτω δέδωκε τῷ ἀνθρώπῳ τῶν ἄλλων ζῴων τὴν ἑξουσίαν . Ἔστι δὲ καὶ ἄλλα εὑρεῖν ὡς ἀρχετύπου μιμήματα . Δημιουργεῖ γὰρ καὶ ὁ ἄνθρωπος , κατὰ μίμησιν τοῦ πειποιηκότος Θεοῦ , καὶ εἰκίας , καὶ τείχη , καὶ πόλεις , καὶ λιμένας , καὶ ναῦς , καὶ νεῶρια , καὶ ἄρματα , καὶ ἕτερα μυρία · οἷον οὐρανοῦ ἐκτυπώματα , καὶ ἥλιον , καὶ σελήνην , καὶ ἀστέρων , καὶ ἀνθρώπων ἰνδάματα , καὶ ζῴων ἀλόγων εἰκόνας · ἀλλ' ἀπειρον τὸ τῆς δημιουργίας διάφρον . Ὁ μὲν γὰρ τῶν ὅλων Θεὸς καὶ ἐξ ὄντων καὶ ἐκ μὴ ὄντων δημιουργεῖ , καὶ δίχα πόνου καὶ χρόνου · ἄμα γὰρ τῷ βουληθῆναι παράγει τὸ δόξαν · ἄνθρωπος δὲ δεῖται · μὲν ὕλης , δεῖται δὲ καὶ ὀργάνων , καὶ βουλῆς , καὶ ἐνθυμήσεων , καὶ χρόνου , καὶ πόνου , καὶ τεχνῶν ἑτέρων ( 57 ) εἰς τὴν τοῦ γενομένου κατασκευὴν . Ὁ γὰρ οἰκοδόμος δεῖται χαλκέως , καὶ ὁ χαλκεὺς μεταλλέως ( 58 ) καὶ ἀνθρακέως · καὶ πάντες ὁμοῦ τῶν ὑλοτόμων ( 59 ) , καὶ οἱ ὑλοτόμοι τῶν φυσουργῶν τε καὶ γεωργῶν · καὶ οὕτως ἑκάστη τέχνη παρὰ τῶν ἄλλων τεχνῶν τὴν οἰκείαν ἐρανίζεται ( 60 ) χρείαν . Ἄλλὰ καὶ οὕτω δημιουργῶν ὁ ἄνθρωπος μιμεῖται ἀμηνέτη τὸν Ποιητήν , ὡς εἰκὼν τὸ ἀρχέτυπον · καὶ γὰρ ἡ εἰκὼν ἔχει τὰ τοῦ ἀρχετύπου ἰνδάματα . Ἄλλὰ τὸ μὲν τῶν μορίων εἶδος ἔχει , τὰς δὲ ἐνεργείας οὐχ ἔχει · ἐστερείται γὰρ ψυχῆς , δι' ἧς κινεῖται τὸ σῶμα . Οὕτω πάλιν καὶ βασιλεύει ὁ ἄνθρωπος , καὶ κρίνει κατὰ μίμησιν τοῦ τῶν ἄλλων Θεοῦ . Ἄλλ' ὁ μὲν Θεὸς οὐ κατηγόρων , οὐ μαρτύρων δεῖται δικάζων · οὕτω γὰρ καὶ τὸν Κάιν κατέκρινεν , ὡς αὐτόπτης τοῦ μύσου γεγεννημένος . Ὁ δὲ ἄνθρωπος κρίνων καὶ μαρτύρων δεῖται , καὶ κατηγόρων · ἀγνοεῖ γὰρ τὰ γεγενημένα . Οὕτω καὶ Θεὸς ὁ ἄνθρωπος ὠνομάσθη , ἐπειδὴ εἰκὼν προσηγoreῦθε Θεοῦ · « Ἄνθρω , φησίν , οὐχ ὀφείλει κατακαλύπτεσθαι τὴν
Lemmas: τίς καί ἐμφυχα οὗτος προσφέρω , ὥσπερ τις φόρος , ὁ χρεία · ὁ δέ νουος φύσις , ἐν ὁ περί οὗτος πνεύμονας ὁ περί ὁ πείθω δείκνυμι εὔνοια . οὗτος γάρ καί ὁ δῖος ἀπόστολος φημί · « οὐ πᾶς εἰμί λειτουργικός πνεῦμα εἰς διακονία ἀποστέλλω διά ὁ μέλλω κληρονομέω σωτηρία ; » καί ὁ Κύριος ἐν ὁ Εὐαγγέλιος , « ὁράω ( 56 ) μή καταφρονέω εἷς ὁ μικρός οὗτος ὁ μικρός . ἄρας γάρ λέγω σύ , ὅτι ὁ ἄγγελος αὐτός κατά ἡμέρα ὁράω ὁ πρόσωπον ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν οὐρανός . » Τινές δέ , « κατά εἰκών Θεός » κατά ὁ ἀρχικός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος φημί , σαφής χειρημένῳ τεχνίτης , ὁ ὁ Ποιητής ἐπάγω . « καί ἄρχω ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα , καί ὁ πετεινός ὁ οὐρανός , καί ὁ κτῆνος , καί πᾶς ὁ γῆ , καί πᾶς ὁ ἑρπετόν ὁ ἕρπω ἐπί ὁ γῆ . » ὥσπερ γάρ αὐτός ὁ ἄλλος ἔχω ὁ δεσποτεία · οὗτος δίδωμι ὁ ἄνθρωπος ὁ ἄλλος ζῷον ὁ ἐξουσία . εἰμί δέ καί ἄλλος εὑρίσκω ὡς ἀρχέτυπος μίμημα . δημιουργέω γάρ καί ὁ ἄνθρωπος , κατά μίμησις ὁ πείθω Θεός , καί ἔοικα , καί τεῖχος , καί πόλις , καί λιμήν , καί ναῦς , καί νεώριον , καί ἅρμα , καί ἕτερος μυρίος · οἷος οὐρανός ἐκτύπωμα , καί ἥλιος , καί σελήνη , καί ἀστήρ , καί ἄνθρωπος ἰνδάματα , καί ζῷον ἄλογος εἰκών · ἀλλά ἤπειρος ὁ ὁ δημιουργία δίαφρος . ὁ μέν γάρ ὁ ὅλος θεός καί ἐκ εἰμί καί ἐκ μή εἰμί δημιουργέω , καί δίχα πόνος καί χρόνος · ἄμη γάρ ὁ βούλομαι παράγω ὁ δόξα · ἄνθρωπος δέ δήω · μέν ὕλη , δήω δέ καί ὄργανον , καί βουλή , καί ἐνθύμησις , καί χρόνος , καί πόνος , καί τέχνη ἕτερος ( 57 ) εἰς ὁ ὁ γίγνομαι κατασκευή . ὁ γάρ οἰκοδόμος δήω χάλκεος , καί ὁ χαλκεύς μεταλλεύς ( 58 ) καί ἀνθρακεύς · καί πᾶς ὁμοῦ ὁ ὑλοτόμος ( 59 ) , καί ὁ ὑλοτόμος ὁ φυσουργῶν τε καί γεωργός · καί οὕτως ἕκαστος τέχνη παρά ὁ ἄλλος τέχνη ὁ οἰκεῖος ἐρανίζω ( 60 ) χρεία . ἀλλά καί οὗτος δημιουργός ὁ ἄνθρωπος μιμέομαι ἀμηνέτη ὁ Ποιητής , ὡς εἰκών ὁ ἀρχέτυπος · καί γάρ ὁ εἰκών ἔχω ὁ ὁ ἀρχέτυπος ἰνδάματα . ἀλλά ὁ μέν ὁ μόριον εἶδος ἔχω , ὁ δέ ἐνέργεια οὐ ἔχω · στερέω γάρ Ψυχή , διά ὅς κινέω ὁ σῶμα . οὕτως πάλιν καί βασιλεύω ὁ ἄνθρωπος , καί κρίνω κατά μίμησις ὁ ὁ ἄλλος Θεός . ἄλλος ὁ μέν θεός οὖον κατήγορος , οὖον μάρτυς δήω δικάζω · οὗτος γάρ καί ὁ Κάϊς κατακρίνω , ὡς αὐτόπτης ὁ Μυσός γεννάω . ὁ δέ ἄνθρωπος κρίνω καί μάρτυς δήω , καί κατήγορος · ἀγνοέω γάρ ὁ γίγνομαι . οὕτως καί θεός ὁ ἄνθρωπος ὀνομάζω , ἐπεί εἰκών προσάγω Θεός · « ἄνθρω , φημί , οὐ ὀφείλω κατακαλύπτω ὁ