theodoretus.quaestiones-in-octateuchum pg080_0065.4
Τινὲς τὸ ἀόρατον τῆς ψυχῆς εἰκόνα Θεοῦ κεκλήκασι · ἀλλ’ οὐκ ἀληθῶς εἴρηκασιν . Εἰ γὰρ εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τῆς ψυχῆς τὸ ἀόρατον , μᾶλλον εἰκόνες τοῦ Θεοῦ κληθεῖν ἄγγελοι καὶ ἀρχάγγελοι , καὶ πᾶσαι αἱ ἀσώματοι καὶ ἅγαι φύσεις · ἄτε δὲ παντάπασιν σωμάτων ἀπηλλαγμένα , καὶ ἀμιγεῖς τοῦ δαράτου ἔχουσαι . Τινὲς δὲ ὑπὸ πολλῆς εὐηθείας τὸ σῶμα τὸ ἀνθρώπινον « κατ’ εἰκόνα Θεοῦ » γεγενῆσθαι φασιν · ἐπειδὴ τῆς θείας λεγούσης ἐπακούουσι φωνῆς · « Ἀνοῖξον τοὺς ὀφθαλμούς σου , καὶ ἴδε , καὶ κλίνον τὸ οὖς σου , καὶ ἀκούσον · » καὶ , Ἀσφράδην Κύριος ὀσμὴν εὐωδίας · » καὶ , « Τὸ στόμα Κυρίου ἐλάλησε ταῦτα , » καὶ , « Ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ τὰ πέρατα τῆς γῆς , καὶ ὅσα τοιαῦτα . Καὶ οὐ συνειδὸν οἱ ἄγαν ἡλίθιοι , ὡς ἀνθρώποις δι’ ἀνθρώπων διαλεγόμενος ὁ Δεσπότης Θεός , τῇ τῶν ἀκουόντων ἀσθενεία τοὺς λόγους μετρεῖ . Καὶ ἐπειδὴ δι’ ὀφθαλμῶν ὁρῶμεν · ἡμεῖς , τὴν ὀπτικὴν αὐτοῦ δύναμιν ὀφθαλμοὺς ὀνομάζει · καὶ αὖ πάλιν τὴν ἀκουστικὴν , ὥσα , ἐπειδὴ διὰ τούτων τῶν μορίων ἀκούομεν · καὶ τὸ πρόσταγμα , στόμα . Ἔδει δὲ αὐτοὺς μὴ τούτων μόνον ἀκούειν τῶν λόγων , ἀλλὰ καὶ τῶν τὸ ἀπερίγραφον τοῦ Θεοῦ διδασκόντων . « Πῶ γὰρ , φησί , πορευθῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός σου , καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω ; Ἐὰν ἀναβῶ εἰς τὸν οὐρανόν , σὺ ἐκεῖ εἶ · ἐὰν καταβῶ εἰς τὸν Ἅδην , πάρεισι · » καὶ τὰ ἕξης . Καὶ τῇ Σαμαρείδι ὁ Κύριος ἔφη , « Πνεῦμα ὁ Θεός , καὶ τοὺς προσκυνούντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν . Εἰ δὲ πνεῦμα ὁ Θεός , ἀπλοῦς ἄρα , καὶ ἀσύνθετος , καὶ ἀσχημάτιστος . Ἄλλὰ γὰρ περιττὸν τούτων μηκύνειν τὸν λόγον · δῆλη γὰρ τούτων ἡ ἀνοία . Τὸ τοίνυν , « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ’ ὁμοίωσιν , » τινὲς τῶν διδασκάλων οὕτως ἔννοησαν · ὅτι τὴν κτίσιν τὴν αἰσθητὴν τε καὶ νοητὴν πεποιηκὼς ὁ τῶν ὅλων Θεός , τὸν ἄνθρωπον διέπλασεν ἔσχατον , οἷον τινὰ εἰκόνα ἑαυτοῦ ἐν μέσῳ τεθεικὼς τῶν ἀψύχων τε καὶ ἐμψύχων , καὶ αἰσθητῶν καὶ νοητῶν · ἵνα τὰ μὲν ἀψύχα
Lemmas: Τινές ὁ ἀόρατος ὁ Ψυχή εἰκών Θεός καλέω · ἀλλά οὐ ἀληθής εἴρω . εἰμί γάρ εἰκών ὁ Θεός ὁ Ψυχή ὁ ἀόρατος , μᾶλλον εἰκών ὁ Θεός καλώ ἄγγελος καί ἀρχάγγελος , καί πᾶς ὁ ἀσώματος καί ἀγή φύσις · αὔγ-ασμα δέ παντάπασι σῶμα ἀπαλλάσσω , καί ἀμιγής ὁ Δαράτου ἔχω . Τινές δέ ὑπό πολύς εὐήθεια ὁ σῶμα ὁ ἀνθρώπινος « κατά εἰκών Θεός » γίγνομαι φημί · ἐπεί ὁ θεῖος λέγω ἐπακούω φωνή · « ἀνοίγω ὁ ὀφθαλμός σύ , καί ὁράω , καί κλίνω ὁ οὖς σύ , καί ἀκούω · » καί , Ἀσφράδην Κύριος ὀσμή εὐωδία · » καί , « ὁ στόμα κύριος λαλέω οὗτος , » καί , « ἐν ὁ χείρ αὐτός ὁ πέρας ὁ γῆ , καί ὅσος τοιοῦτος . καί οὖον συνοράω ὁ ἄγαν ἠλίθιος , ὡς ἄνθρωπος διά ἄνθρωπος διαλέγω ὁ Δεσπότης Θεός , ὁ ὁ ἀκούω ἀσθένεια ὁ λόγος μετρέω . καί ἐπεί διά ὀφθαλμός ὁράω · ἐγώ , ὁ ὀπτικός αὐτός δύναμις ὀφθαλμός ὀνομάζω · καί αὖος πάλιν ὁ ἀκουστικός , ὠθέω , ἐπεί διά οὗτος ὁ μόριον ἀκούω · καί ὁ πρόσταγμα , στόμα . δέω δέ αὐτός μή οὗτος μόνος ἀκούω ὁ λόγος , ἀλλά καί ὁ ὁ ἀπερίγραφος ὁ Θεός διδάσκω . « πῶ γάρ , φημί , πορεύω ἀπό ὁ πνεῦμα σύ , καί ἀπό ὁ πρόσωπον σύ ποῦ φεύγω ; ἐάν ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός , σύ ἐκεῖ εἰμί · ἐάν καταβαίνω εἰς ὁ Ἅδης , πάρειμι · » καί ὁ έξειμι . καί ὁ Σαμαρείδι ὁ Κύριος φημί , « πνεῦμα ὁ Θεός , καί ὁ προσκυνέω αὐτός ἐν πνεῦμα καί ἀλήθεια δεῖ προσκυνέω . εἰμί δέ πνεῦμα ὁ Θεός , Ἀπλοῦς ἄρα , καί ἀσύνθετος , καί ἀσχημάτιστος . ἀλλά γάρ περισσός οὗτος μηκύνω ὁ λόγος · δῆλος γάρ οὗτος ὁ ἄνοια . ὁ τοίνυν , « ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις , » τις ὁ διδάσκαλος οὕτως ἐννοέω · ὅτι ὁ κτίσις ὁ αἰσθητός τε καί νοητός ποιέω ὁ ὁ ὅλος Θεός , ὁ ἄνθρωπος διαπλάσσω ἔσχατος , οἷος τις εἰκών ἑαυτοῦ ἐν μέσος τίθημι ὁ ἄψυχος τε καί ἔμψυχος , καί αἰσθητής καί νοητός · ἵνα ὁ μέν άψυχος