theodoretus.quaestiones-in-octateuchum pg080_0069.1
καὶ λογικήν , ταῖς ἀοράτοις καὶ λογικαῖς εἰκυίαν οὖσαις , ἵνα μὴ τῇ χρείᾳ μόνον ἐπ’ αὐτὸν ἡ κτῆσις συνάπτηται , ἀλλὰ γὰρ καὶ τῇ τῆς φύσεως οἰκειώτητι · μᾶλλον δέ , ἵνα ἐκ τῆς κατὰ τὴν φύσιν οἰκειώτῃτος καὶ πρὸς τὴν χρείαν τὴν αὐτοῦ πάντα συνάπτηται · ἥδεως ὑπὲρ τοῦ συγγενεῖς οὖν οἰκείου πονοῦντά τε καὶ τὴν ἐκείνῃ εἰσφέρουσα χρείαν 30 Καὶ μεθ’ ἕτερα · Σφόδρα δέ μοι θαυμάζειν ἐπελήλυθε τῶν ταύτη μὲν συνιδένι οὐχ οἶον τε γενομένων , κατ’ εἰκόνα δὲ τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ γεγενῆσθαι , ( 64 ) . πῇ μὲν κατὰ τὸ ἀρχικὸν εἰπόντων , πῇ δὲ κατὰ τὸ λογικόν 1 , πῇ δὲ κατὰ τὸ νοερὸν , γέλωςτος μεστὰ σαφῶς ἀποφεδηγμένων , δέον αὐτοὺς συνιδέν , ὅτι εἰκὼν Θεοῦ μόνος ὁ ἄνθρωπος λέγεται γεγενῆσθαι . Ἐν μὲν γὰρ τῇ ποιήσει , φησί , « Ποίησωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν . » 2 Ἐπὶ δὲ τοῦ Νώε , ὅτι « ἐν εἰκόνι Θεοῦ ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον . » 3 Οὐ δὲ μακάριος Παῦλος · « Ἄνθρω οὐκ ἀφελείε κατακαλύπτεσθαι , εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ ὑπάρχων . » Εἰ δὲ μόνος ὁ ἄνθρωπος ἐν τοῖς γενομένοις εἰκὼν , πρόδηλον , ὡς τούτου μόνου τοῦτο προσειρημένου , ἰδίαν τινὰ τῆς προσηγορίας προσήκον εἶναι τὴν αἰτίαν · ἀλλ’ οὔτε τὸ νοερὸν μόνον , οὔτε λογικόν · τοιαύτας γὰρ εἶναι καὶ τὰς ἀοράτους φαμέν δυνάμεις . Οὐ μὴν οὔδὲ τὸ ἀρχικόν · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο ταῖς ἀοράτοις προσὸν ὁρῶμεν δυνάμεσιν , ὡς ὁ μακάριος Παῦλος ποτὶ μὲν λέγει , « Ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα , τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς , καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , τὰ ὁρατά , καὶ τὰ ἀόρατα , εἴτε Θρόνοι , εἴτε Κυριότητες , εἴτε Ἄρχαι , εἴτε Ἐξουσίαι : » ποτὶ δέ , « Ἵνα γνωσθῇ ( 65 ) νῦν ταῖς ἀρχαῖς καὶ ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπουρανίοις . » 4 Ὧθεν καὶ τὰς ἐναντίας οὕτω καλεῖ δυνάμεις , ὡς ἂν ἐξ ἐκείνων ἐκπεπτωκυίας τῶν ἀρχμάτων . « Οὐχ ἔστι γάρ , φησίν , ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα , ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς , πρὸς τὰς ἐξουσίας , πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου 5 . » Οὕτω καὶ ἄγγελοι καλοῦνται · « Καὶ Μιχαήλ , φησίν , ὁ ἄρχων ὑμῶν , καὶ ἄρχων Περσίδος ( 66 ) . » Εἴρηται δὲ καὶ περὶ τῶν φωστήρων , « Τὸν φωστῆρα τὸν μέγαν εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας , καὶ τὸν φωστῆρα τὸν ἐλάσσων εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτός . » 6 Ὅπερ Δαβὶδ ἐξουσίαν ἐκάλεσαν , εἰπών · « Τὸν ἥλιον εἰς ἐξουσίαν τῆς ἡμέρας , καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας εἰς ἐξουσίαν τῆς νυκτός . » Πῶς οὖν οὕτω τε ἦν κατὰ τι τούτων λέγεσθαι εἰκόνα τὸν ἄνθρωπον , ὧν δὴ μέτεστι πολλοῖς τῶν γενομένων , μόνου γε αὐτοῦ κατ’ εἰκόνα ( 67 ) γεγενῆσθαι λεγομένου Θεοῦ ; Ἀφ’ οὐ δήλον ἡμῖν , ὅτι
Lemmas: καί λογικός , ὁ ἀόρατος καί λογικός ἔοικα εἰμί , ἵνα μή ὁ χρεία μόνος ἐπί αὐτός ὁ κτῆσις συνάπτω , ἀλλά γάρ καί ὁ ὁ φύσις οἰκειόω · μᾶλλον δέ , ἵνα ἐκ ὁ κατά ὁ φύσις οἰκεῖος καί πρός ὁ χρεία ὁ αὐτός πᾶς συνάπτω · ἡδύς ὑπέρ ὁ συγγενής οὖν οἰκεῖος πονέω τε καί ὁ ἐκεῖνος εἰσφέρω χρεία 30 καί μετά ἕτερος · σφόδρα δέ ἐγώ θαυμάζω ἐπέρχομαι ὁ οὗτος μέν συνιδένι οὐ οἶος τε γίγνομαι , κατά εἰκών δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ Θεός γίγνομαι , ( 64 ) . πῇ μέν κατά ὁ ἀρχικός εἶπον , πῇ δέ κατά ὁ λογικός 1 , πῇ δέ κατά ὁ νοερός , γέλως μεστός σαφῶς ἀποφεδηγμένων , δήω αὐτός συνοράω , ὅτι εἰκών Θεός μόνος ὁ ἄνθρωπος λέγω γίγνομαι . ἐν μέν γάρ ὁ ποιέω , φημί , « ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος . » 2 ἐπί δέ ὁ Νώε , ὅτι « ἐν εἰκών Θεός ποιέω ὁ ἄνθρωπος . » 3 οὖον δέ μακάριος Παῦλος · « ἄνθρω οὐ ἀφαιρέω κατακαλύπτω , εἰκών καί δόξα Θεός ὑπάρχω . » εἰμί δέ μόνος ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ γίγνομαι εἰκών , πρόδηλος , ὡς οὗτος μόνος οὗτος προσλέγω , ἴδιος τις ὁ προσηγορία προσήκω εἰμί ὁ αἴτιος · ἀλλά οὔτε ὁ νοερός μόνος , οὔτε λογικός · τοιοῦτος γάρ εἰμί καί ὁ ἀόρατος φημί δύναμις . οὖον μήv οὐδέ ὁ ἀρχικός · καί γάρ καί οὗτος ὁ ἀόρατος πρόσειμι1 ὁράω δύναμις , ὡς ὁ μακάριος Παῦλος πρός μέν λέγω , « ὅτι2 ἐν αὐτός κτίζω ὁ πᾶς , ὁ ἐν ὁ οὐρανός , καί ὁ ἐπί ὁ γῆ , ὁ ὁρατής , καί ὁ ἀόρατος , εἴτε Θρόνοι , εἴτε Κυριότητες , εἴτε Ἀρχή , εἴτε Ἐξουσία : » πρός δέ , « ἵνα γιγνώσκω ( 65 ) νῦν ὁ ἀρχή καί ὁ ἐξουσία ἐν ὁ ἐπουράνιος . » 4 ὤθω καί ὁ ἐναντίος οὗτος καλέω δύναμις , ὡς εἄν ἐκ ἐκεῖνος ἐκπίτνω ὁ ἀρχμάτων . « οὐχ εἰμί γάρ , φημί , ἐγώ ὁ πάλη πρός αἷμα καί σάρξ , ἀλλά πρός ὁ ἀρχή , πρός ὁ ἐξουσία , πρός ὁ κοσμοκράτωρ ὁ σκότος ὁ αἰών οὗτος 5 . » οὕτως καί ἄγγελος καλέω · « καί Μιχαήλ , φημί , ὁ ἄρχω σύ , καί ἄρχω Περσίς ( 66 ) . » ἔρομαι δέ καί περί ὁ φωστήρ , « ὁ φωστήρ ὁ μέγας εἰς ἀρχή ὁ ἡμέρα , καί ὁ φωστήρ ὁ μικρός εἰς ἀρχή ὁ νύξ . » 6 ὅπερ Δαυίδ ἐξουσία καλέω , εἶπον · « ὁ ἥλιος εἰς ἐξουσία ὁ ἡμέρα , καί ὁ σελήνη καί ὁ ἀστήρ εἰς ἐξουσία ὁ νύξ . » Πῶς οὖν οὗτος τε εἰμί κατά τίς οὗτος λέγω εἰκών ὁ ἄνθρωπος , ὅς δή μέτειμι πολύς ὁ γίγνομαι , μόνος γε αὐτός κατά εἰκών ( 67 ) γίγνομαι λέγω Θεός ; ἀπό οὖον δῆλος ἐγώ , ὅτι