theodoretus.quaestiones-in-octateuchum pg080_0165.1
πρὸς δὲ τούτοις καὶ ταῖς τῶν προφητῶν ἐρμηνείαις , καὶ τοῖς τῶν ἀποστολικῶν Ἐπιστολῶν ( 2 ) ὑπομνήμασιν . Ἐγὼ δὲ ὅμως κάναυθὰ ἐν κεφαλαιῷ , ὅτι μὲν ἀνενδεής ὁ Θεός , οὐκ οἶμαι οὐδὲ τοὺς ἀγαν ἀντερεῖν ἀνοήτους . Ὅτι δὲ καὶ ταῖς τοιαύταις οὐ προσείσται θυσίας , διὰ τῶν πλειστών ἐδίδαξε προφητῶν . Ἐπειδὴ δὲ χρόνον συχθὸν ἐν Αἰγύπτῳ διατετελεκὼς ὁ λαὸς θύειν δαίμοσιν ἐδιδάχθη , συνεχώρησε τὰς θυσίας , ἵνα τῆς δεισδαμονίας ἐλευθερώσῃ . Ὅτι γὰρ ταύταις ἐχαιροῦν , μαρτυρεῖ τὰ περὶ τὸν μόσχον γεγενημένα . Τοῦτο καὶ διὰ Ἰεζεκιὴλ τοῦ προφήτου δεδήλωκεν . « Εἶδον γάρ σε , φησίν , περιχυμένην ἐν τῷ αἵματί σου , καὶ εἶπὼν σοι : Ἐν τῷ αἵματί σου ( 3 ) ζωή , πληθύνου . » Λέγει δὲ ὅτι θεασάμενος σε τῷ τῶν θυσίων αἵματι χαίρουσαν , συνεχώρησά σοι τῆς τοιαύτης ἀπολαύειν ἐπιθυμίας . Πρὸς δὲ τούτοις , καὶ ἕτερον αὐτοῖς ἀλεξίκακον διὰ τούτου κατεσκεύασε φάρμακον . Θύεσθαι γὰρ αὐτῷ προσέταξε τὰ παρ᾽ Αἰγυπτίοις θεοποιούμενα · ἀπὸ μὲν τῶν τετραπόδων , μόσχον καὶ τράγον , καὶ πρόβατον · ἀπὸ δὲ τῶν πτηνῶν , τρυγῶνα καὶ περιστεράων νεοττούς . Οὐκ ἀγνοοῦμεν οὖν , ὅτι καὶ ἄλλα πολλὰ ( 4 ) ἐθεοποίησαν Αἰγύπτιοι · ἀλλὰ τῶν θεοποιουμένων τὰ ἡμερώτερα ταῖς θυσίαις ἀπέμεινε · τὰ δὲ ἄλλα τὰ ἀκάθαρτα προσηγέρησεν · ἵνα τὰ μὲν ὡς ἀκάθαρτα βδελυττόμενοι μὴ θεοποιήσωσι · τὰ δὲ ὡς θύοντες μὴ θεοὺς ὑπολάβωσιν · ἀλλὰ μόνον προσκυνῶσι τῷ ᾧ ταῦτα προσφέρεσθαι ( 5 ) χρή . Ἐπειδὴ δὲ οἱ μὲν αὐτῶν ( 5 ) ἦσαν ἐν εὐτορίᾳ χρημάτων , οἱ δὲ πενία συνέζων ( 6 ) , τοῖς μὲν μόσχον προσέφερεν , ἢ ἀρνίον ( 6 ) , ἢ αἴγα προσέταξε , τοῖς δὲ δύο τρυγόνας , ἢ δύο νεοττοὺς περιστερῶν · τοῖς δὲ γε , πενεστάτοις , σιμιδαλιν ὀλίγην ἀναμεμιγμένην ἐλαίῳ ( 7 ) . Σύμμετρα ( 7 ) γὰρ τῇ δυνάμει νομοθετῶν ( 8 ) , τούτων τὰ μὲν δῶρα προσηγέρησεν , ὡς οὐκ ἐκ νομικῆς ἀνάγκης , ἀλλὰ ἐκ φιλοθεου προσφερόμενα γνώμης · τὰς δὲ θυσίας σωτηρίου · δηλοῖ δὲ καὶ τοῦνομα ἀρρώστιας , ἢ χαλεπῶν τινων ἑτέρων ( 9 ) ἀπαλλαγῆν . Προσφέροντο δὲ καὶ ὑπὲρ ἁμαρτίας , καὶ πλημμελείας , καὶ ἀγνοίας ἱερούργια . Δηλοῖ δὲ ἡ μὲν ἁμαρτία νόμου τινὸς παράβασιν ἐθελούσιον · ἡ δὲ πλημμέλεια , τὴν ἐκ περιστάσεώς τινος γεγενημένην παρανομίαν . Συνέβαινε γὰρ τινὰ παρὰ γνώμην , ἢ λεπρῷ πελάσαι , ἢ νεκρῷ , ἢ γονορρύει . Ἡ δὲ ἀγνοία σαφῆ τὴν ἐρμηνείαν ἔχει · οὐ γὰρ πάντες ἀπαντας ( 10 ) τοὺς νόμους ἤπιστάντο . Τὰ μὲν γὰρ τῆς ψυχῆς ἁμαρτήματα καὶ ἡ φύσις ἐδίδασκε . Ταῦτα δὲ γε , ἀ μόνοις ἡρμοττεν Ἰουδαίοις , διδασκάλων ἐδεῖτο . Καὶ ( 11 ) τούτων δὲ τῶν θυμάτων , τὰ μὲν
Lemmas: πρός δέ οὗτος καί ὁ ὁ προφήτης ἑρμηνεία , καί ὁ ὁ ἀποστολικός Ἐπιστολή ( 2 ) ὑπόμνημα . ἐγώ δέ ὅμως κάναυθὰ ἐν κεφάλαιος , ὅτι μέν ἀνενδεής ὁ Θεός , οὐ οἴομαι οὐδέ ὁ ἄγαν ἀντιλέγω ἀνόητος . ὅτι2 δέ καί ὁ τοιοῦτος οὖον προσείω θυσία , διά ὁ πλεῖστος διδάσκω προφήτης . ἐπεί δέ χρόνος συχθὸν ἐν Αἴγυπτος διατελέω ὁ λαός θύω δαίμων διδάσκω , συγχωρέω ὁ θυσία , ἵνα ὁ δεισδαμονίας ἐλευθερόω . ὅτι2 γάρ οὗτος χαιρέω , μαρτυρέω ὁ περί ὁ μόσχος γίγνομαι . οὗτος καί διά Ἰεζεκιήλ ὁ προφήτης δηλόω . « εἶδον γάρ σύ , φημί , περιχύνω ἐν ὁ αἷμα σύ , καί εἶπον σύ : ἐν ὁ αἷμα σύ ( 3 ) ζωή , πληθύνω . » Λέγος δέ ὅτι θεάομαι σύ ὁ ὁ θυσία αἷμα χαίρω , συγχωρέω σύ ὁ τοιοῦτος ἀπολαύω ἐπιθυμία . πρός δέ οὗτος , καί ἕτερος αὐτός ἀλεξίκακος διά οὗτος κατασκευάζω φάρμακον . θύω γάρ αὐτός προστάσσω ὁ παρά Αἰγύπτιος θεοποιώ · ἀπό μέν ὁ τετράπους , μόσχος καί τράγος , καί πρόβατον · ἀπό δέ ὁ πτηνός , Τρυγώνα καί περιστεράων νεοσσός . οὐ ἀγνοέω οὖν , ὅτι καί ἄλλος πολύς ( 4 ) θεοποιώ Αἰγύπτιος · ἀλλά ὁ θεοποιέω ὁ ἥμερος ὁ θυσία ἀπομένω · ὁ δέ ἄλλος ὁ ἀκάθαρτος προσαγείρω · ἵνα ὁ μέν ὡς ἀκάθαρτος βδελύσσομαι μή θεοποιέω · ὁ δέ ὡς θύω μή θεός ὑπολαμβάνω · ἀλλά μόνος προσκυνέω ὁ ὅς οὗτος προσφέρω ( 5 ) χρή . ἐπεί δέ ὁ μέν αὐτός ( 5 ) εἰμί ἐν ευτοριον χρῆμα , ὁ δέ πενία συζάω ( 6 ) , ὁ μέν μόσχος προσφέρω , ἢ ἀρνίον ( 6 ) , ἢ ἔγια προστάσσω , ὁ δέ δύο τρυγών , ἢ δύο νεοσσός περιστερά · ὁ δέ γε , πένης , σιμιδαλιν ὀλίγος ἀναμίσγω ἔλαιον ( 7 ) . σύμμετρος ( 7 ) γάρ ὁ δύναμις νομοθέτης ( 8 ) , οὗτος ὁ μέν Δῶρα προσαγείρω , ὡς οὐ ἐκ νομικός ἀνάγκη , ἀλλά ἐκ Φιλοθέου προσφέρω γνώμη · ὁ δέ θυσία σωτήριος · δηλόω δέ καί τοὔνομα αρρώστια , ἢ χαλεπός τίνω ἕτερος ( 9 ) ἀπαλλαγή . Προσφέρω δέ καί ὑπέρ ἁμαρτία , καί πλημμέλεια , καί ἄγνοια ἱερουργία . δηλόω δέ ὁ μέν ἁμαρτία νόμος τις παράβασις ἐθελούσιος · ὁ δέ πλημμέλεια , ὁ ἐκ περίστασις τις γίγνομαι παρανομία . συμβαίνω γάρ τις παρά γνώμη , ἢ λεπρός πελάζω , ἢ νεκρός , ἢ γονορρυέω . ὁ δέ ἄγνοια σαφής ὁ ἑρμηνεία ἔχω · οὖον γάρ πᾶς ἅπας ( 10 ) ὁ νόμος ἐπίσταμαι . ὁ μέν γάρ ὁ Ψυχή ἁμάρτημα καί ὁ φύσις διδάσκω . οὗτος δέ γε , ὅς μόνος ἁρμόζω Ἰουδαῖος , διδάσκαλος δήω . καί ( 11 ) οὗτος δέ ὁ θῦμα , ὁ μέν