theodoretus.quaestiones-in-octateuchum pg080_0257.1
A διαθήκην Κυρίῳ τοῦ Θεοῦ ὑμῶν , ἣν ἐντείλατο ὑμῖν . Διδάσκων δὲ ὡς οὐκ ἀνθρώπινα ταῦτα τὰ ῥήματα ἐπήγαγεν : « Ὅτι τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραήλ . Καὶ ἀναμνησθῆναι Θάρρα ( 94 ) τοῦ πατρὸς Ἀβραὰμ καὶ Ναχώρ · τέκνοις δὲ τὸν Ναχώρ διὰ τὸ μητρόγα γένος · ἐξ ἐκείνου γὰρ ἡ Ῥεβέκκα , καὶ ἡ Λεία , καὶ ἡ Ῥαχήλ . Εἶτα διδάσκει , ὡς ὁ Θάρρα θεοὺς ἑτέρους ἐλάτρευσε , καὶ ὡς τούτου χάριν ὁ Δεσπότης Θεὸς χωρίσας τὸν Ἀβραὰμ εἰς τὴν γῆν ἐκείνην μετέστησεν . Προσθεῖναι δὲ καὶ τὴν εἰς Αἴγυπτον τοῦ Ἰακὼβ κάθοδον 12 ( 95 ) , καὶ τὴν διὰ Μωϋσέως γεγενημένην ἔξοδον · καὶ τῆς θαλάττης τὸ θαῦμα ( 96 ) , καὶ τὴν ἐν τῇ ἐρήμῳ διαγωγὴν , καὶ τὴν τῶν Ἀμορραίων πανωλεθρίαν · καὶ τὰς τοῦ Βαλαὰμ ἐπινοίας , καὶ τὰς παρὰ γνώμην τοῦ Βαλαὰμ εὐλογίας · καὶ τοῦ ποτα-μοῦ τὴν ξένην διάβασιν · καὶ τὴν τῶν ἐπαναστάντων πολεμίων ἀναίρεσιν · καὶ τὴν τῶν παντοδαπῶν ἀγαθῶν ἀπόλαυσιν . Καὶ παραίνει , τὰς μὲν τῶν ἄλλοτριῶν θεῶν ἀπαλλαγῆναι δουλείας , μόνῳ δὲ λατρεύειν τῷ πεποιηκότι καὶ σῳσκότι Θεῷ . Προστέθεικε δὲ αὐτοῖς καὶ αἵρεσιν : « Ἐκλέξαθε γάρ , φησίν , ὑμεῖς αὐτοῖς σήμερον , τίνι λατρεύσετε ( 97 ) · εἴτε τοῖς θεοῖς τῶν πατέρων ὑμῶν τοῖς ἐν τῇ παραν τοῦ ποταμοῦ · εἴτε τοῖς θεοῖς τῶν Ἀμορραίων , ἐν οἷς ὑμεῖς κατοικεῖτε ἐν τῇ γῇ αὐτῶν . » Οὕτω τοῖς ἄλλοις προσθεῖναι ( 98 ) τὴν αἵρεσιν , αὐτὸς τῆς οἰκείας γνώμης ἐπέδειξεν ( 99 ) εὐσέβειαν . Ἐφη γάρ · « Ἐγὼ δὲ καὶ ἡ οἰκία μου λατρεύσομεν Κυρίῳ τῷ Θεῷ ( 1 ) , ὅτι ἀγιός ἐστιν . » Εἶτα τοῦ λαοῦ τῶν μὲν ψευδωνύμων ἀπαγορευσαμένου τὴν λατρείαν , ὑποσχόμενου δὲ μόνῳ δουλεύειν τῷ σῳσκότι Θεῷ , ὑπολαβὼν ὁ θειότατος Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς αὐτούς · « Οὐ μὴ δυνήσεσθε λατρεύειν Κυρίῳ , ὅτι ὁ Θεὸς ἅγιός ἐστι · καὶ ὁ ζηλώσας ὑμᾶς οὐκ ἀνοίσει ὑμῶν τὰ ἀνομήματα , καὶ τὰ ἁμαρτήματα ὑμῶν , ἄνκα ἂν ἐγκαταλίπητε Κύριον , καὶ λατρεύσετε θεοῖς ἑτέροις · καὶ ( 2 ) ἀπελθὼν 13 κακώσει ὑμᾶς , καὶ ἐξαναλώσει ὑμᾶς , ἀνθ’ ὧν εὖ ἐποίησεν ὑμῖν . » Μὴ προσδοκᾶσθε , φησίν , ὅτι ( 3 ) καὶ παρανομούντες τῶν αὐτῶν ἀγαθῶν ἀπολαύσετε . Οἶδε γὰρ οὐ μόνον εὐεργετεῖν , ἀλλὰ καὶ κολάζειν τοὺς παραβαίνοντας ὁ Δεσπότης Θεός . Ἐκείνων δὲ καὶ ταύτην δεξαμένων τὴν πρότασιν , καὶ ὑποσχόμενων τῷ Κυρίῳ 14 δουλεύειν , ἀναγκαίως ἐπήγαγε : « Μάρτυρες ὑμεῖς καθ’ ὑμῶν ὅτι ὑμεῖς ἐξελέξαθε Κύριον λατρεύειν αὐτῷ . » Ἐδίδαξε δὲ καὶ ταῦτα ἡ ἱστορία , ὡς παραίνεσας αὐτοῖς τῆς τῶν ἄλλοτριῶν θεῶν ἀπαλλαγῆναι λατρείας , καὶ τὰ περὶ τῆς εὐσεβείας νομοθετήσας , οὐκ ἀγραφα ταῦτα κατέλιπεν , ἀλλ’ ἀνάγραφον αὐτῶν τὴν μνήμην ( 4 ) ἐποίησεν 15 .
Lemmas: A διαθήκη κύριος ὁ Θεός σύ , ὅς ἐντέλλω σύ . διδάσκω δέ ὡς οὐ ἀνθρώπινος οὗτος ὁ ῥῆμα ἐπάγω : « ὅτι2 ὅδε λέγω Κύριος ὁ θεός Ἰσραήλ . καί ἀναμιμνήσκω Θάρρας ( 94 ) ὁ πατήρ Ἀβραάμ καί Ναχώρ · τέκνον δέ ὁ Ναχώρ διά ὁ μητρόγα γένος · ἐκ ἐκεῖνος γάρ ὁ Ῥεβέκκα , καί ὁ Λεία , καί ὁ Ῥαχήλ . εἶτα διδάσκω , ὡς ὁ Θάρρας θεός ἕτερος λατρεύω , καί ὡς οὗτος χάρις ὁ Δεσπότης θεός χωρίζω ὁ Ἀβραάμ εἰς ὁ γῆ ἐκεῖνος μεθίστημι . προστίθημι δέ καί ὁ εἰς Αἴγυπτος ὁ Ἰακώβ κάθοδος 12 ( 95 ) , καί ὁ διά Μωϋσῆς γίγνομαι ἔξοδος · καί ὁ θάλασσα ὁ θαῦμα ( 96 ) , καί ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος διαγωγή , καί ὁ ὁ Ἀμορραῖος πανωλεθρία · καί ὁ ὁ Βαλαάμ ἐπίνοια , καί ὁ παρά γνώμη ὁ Βαλαάμ εὐλογία · καί ὁ ποταμός ὁ ξένος διάβασις · καί ὁ ὁ ἐπανίστημι πολέμιος ἀναίρεσις · καί ὁ ὁ παντοδαπής ἀγαθός ἀπόλαυσις . καί παραινέω , ὁ μέν ὁ ἀλλότριος θεός ἀπαλλάσσω δουλεία , μόνος δέ λατρεύω ὁ ποιέω καί σῴζω Θεός . προστίθημι δέ αὐτός καί αἵρεσις : « Ἐκλέγω γάρ , φημί , σύ αὐτός σήμερον , τίς λατρεύω ( 97 ) · εἴτε ὁ θεός ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ πάρα ὁ ποταμός · εἴτε ὁ θεός ὁ Ἀμορραῖος , ἐν ὅς σύ κατοικέω ἐν ὁ γῆ αὐτός . » οὕτως ὁ ἄλλος προστίθημι ( 98 ) ὁ αἵρεσις , αὐτός ὁ οἰκεῖος γνώμη ἐπιδείκνυμι ( 99 ) εὐσέβεια . φημί γάρ · « ἐγώ δέ καί ὁ οἰκίον ἐγώ λατρεύω κύριος ὁ Θεός ( 1 ) , ὅτι Αγιός εἰμί . » εἶτα ὁ λαός ὁ μέν ψευδώνυμος ἀπαγορεύω ὁ λατρεία , υποσχόμενος δέ μόνος δουλεύω ὁ σῴζω Θεός , ὑπολαμβάνω ὁ θεῖος Ἰησοῦς εἶπον πρός αὐτός · « οὖον μή δύναμαι λατρεύω κύριος , ὅτι ὁ θεός ἅγιος εἰμί · καί ὁ ζηλόω σύ οὐ ἄνοισις σύ ὁ ἀνόμημα , καί ὁ ἁμάρτημα σύ , Άνκα εἄν ἐγκαταλείπω κύριος , καί λατρεύω θεός ἕτερος · καί ( 2 ) ἀπέρχομαι 13 κακόω σύ , καί ἐξανάλωσις σύ , ἀντί ὅς εὕω ποιέω σύ . » μή προσδοκάω , φημί , ὅτι ( 3 ) καί παρανομώ ὁ αὐτός ἀγαθός ἀπολαύω . οἶδα γάρ οὖον μόνος εὐεργετέω , ἀλλά καί κολάζω ὁ παραβαίνω ὁ Δεσπότης Θεός . ἐκεῖνος δέ καί οὗτος δέχομαι ὁ πρότασις , καί υποσχόμενος ὁ κύριος 14 δουλεύω , ἀναγκαῖος ἐπάγω : « Μάρτυς σύ κατά σύ ὅτι σύ ἐκλέγω κύριος λατρεύω αὐτός . » διδάσκω δέ καί οὗτος ὁ ἱστορία , ὡς παραινέω αὐτός ὁ ὁ ἀλλότριος θεός ἀπαλλάσσω λατρεία , καί ὁ περί ὁ εὐσέβεια νομοθετέω , οὐ ἄγραφος οὗτος καταλείπω , ἀλλά ἀναγράφω αὐτός ὁ μνήμη ( 4 ) ποιέω 15 .