theodoretus.quaestiones-in-octateuchum pg080_0134.1
εὐθαιρετον . Καὶ διδάξας ( 38 ) ὡς αὐτὸς ἐπηνέχθη τῶν φλυκταινῶν ( 39 ) τὸ πᾶθος , καὶ ὅτι καὶ τοῖς φαρμακοῖς ἡ νόσος ἐπίσχνησε , καὶ οὐκ ἠδύναντο οἱ φαρμακοὶ στῆναι ἐναντίον Μωσῆ διὰ τὰ ἔλκη · σχυνόντων γὰρ παθηλῶν μόνον , καὶ σφίσιν αὐτοῖς ἰσχυμίας μὴ δυνάμενοι , εἴπηγε : « Καὶ ἐσκληρυνε Κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ , καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν , καθὰ συνέταξεν αὐτοῖς Κύριος . » Καὶ μετ’ ὀλίγα πρὸς αὐτὸν ἔφη τὸν Φαραώ : « Ἐνεχεν σοῦτου διετηρήθης , ἵνα ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν ἰσχύν ( 40 ) μου , καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ . » Καὶ αὐθὶς μετ’ ὀλίγα , καὶ ταῦτα ἔφη : Ἰδοὺν γὰρ , φησί , Φαραώ ὅτι πέπαινται ὁ ὑεὸς , καὶ ἡ χλάζα , καὶ αἱ φωναί , καὶ προσέθετο Φαραώ τῷ ἁμαρτάνειν · καὶ ἐδάρυνε τὴν καρδίαν αὐτοῦ , καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ · καὶ ἐσκληρυνε τὴν καρδίαν ( 41 ) Φαραώ¹ , καὶ οὐκ ἐξαπέστειλε τοὺς υἱούς Ἰσραήλ , καθάπερ ἐλάλησε Κύριος τῷ Μωσῇ . » Τὸ δὲ , παθὲς ἐλάλησεν , τὴν πρόγνωσιν τοῦ Θεοῦ ἡλοῖ , ἀντὶ τοῦ , Οὐδὲν τούτων ἠγνόησεν ὁ τῶν ὅλων Θεός , ἀλλ’ ἐξ ἀρχῆς προείρηκε . Ταῦτα δὲ πάντα διεῖληδον , δεῖξαι βουλόμενος , ὡς οὔτε φύσεως ἦν ὁ Φαραώ πονηρός , οὔτε ὁ Δεσπότης Θεὸς σκληρὸν αὐτὸν καὶ ἀντίτυπον τὴν γνώμην εἵργαστο · ὁ γὰρ νῦν μὲν εἰς τοῦτο πέπτω , νῦν δὲ εἰς ἐκεῖνο , δείκνυσιν ὅτι τῆς γνώμης αὐθαίρετον . Ἵνα οὖν καὶ ἐκ τινὸς εἰκόνος ( 42 ) τὸ ἀμφιβαλλόμενον διαλύσωμεν · ὁ ἥλιος τῇ τῆς θέρμης ἐνεργείᾳ τὸν μὲν χηρὸν ὑγραίνει , τὸν δὲ σκληρὸν ἡφραίνει , καὶ τὸν μὲν μαλάττει , τὸν δὲ σκληρύνει . Ὡςπερ τοίνυν οὕτως ( 43 ) τῇ ἐνεργείᾳ τῇ μὲ τὰ ἐναντία ποιεῖ , οὕτω τῷ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων μακροθυμίᾳ , οἱ μὲν ὑφέλισαν , οἱ δὲ βλάσφη καρπώταται · καὶ οἱ μὲν μαλάττονται , οἱ δὲ σκληρύνονται . Τοῦτο καὶ ὁ Κύριος ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίοις δεδήλωκεν . « Εἰς κρίμα γὰρ , φησίν , ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τούτον ἦλθον , ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέπωσι , καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται . » Τοῦτο δὲ οὐ τοῦ Δεσπότου ἤλθοι τὸν σκοπόν . οὐδὲ γὰρ τοῦτου χάριν ἐλήλυθεν , ἵνα τυφλῶς ἀποφρήν τοὺς βλέποντας · ἀλλὰ τὸ γεγενημένον δεδήλωκεν . « Αὐτὸς ( 44 ) μὲν γὰρ βούλεται πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι , καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν . » Ἐπειδὴ δὲ τὸ αὐθαιρετον ἔχει τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις , οἱ μὲν παπαστευόντες σωτηρίας ἀπήλαυσαν , οἱ δὲ ἀπιστήσαντες πρόδεινοι ἑαυτοῖς ( 45 ) τῆς γεέννης γεγέννηται . Οὕτως ὁ Ἰούδας βλέπων ( ἀπόστολος γὰρ ἦν ) , ὑστερον ἐτυφλώθη · ὁ δὲ θεσπίσιος Παῦλος τυφλὸς ἦν πρότερον , ἀνέβλεψεν ὑστερον . Οὕτω διὰ τῆς τοῦ
Lemmas: εὐθαιρετον . καί διδάσκω ( 38 ) ὡς αὐτός ἐπιφέρω ὁ φλύκταινα ( 39 ) ὁ πάθος , καί ὅτι καί ὁ φαρμακός ὁ νόσος ἐπίσχνησε , καί οὐ δύναμαι ὁ φαρμακός ἵστημι ἐναντίος Μωσῆς διά ὁ ἕλκω · ἔχω γάρ παθηλῶν μόνος , καί σφεῖς αὐτός ισχυεις μή δύναμαι , εἶπον : « καί σκληρύνω Κύριος ὁ Καρδία Φαραώ , καί οὐ εἰσακούω αὐτός , καθά συντάσσω αὐτός Κύριος . » καί μετά ὀλίγος πρός αὐτός φημί ὁ Φαραώ : « ἐνέχω Σούτου διατηρέω , ἵνα ἐνδείκνυμι ἐν σύ ὁ ἰσχύς ( 40 ) ἐγώ , καί ὅπως διαγγέλλω ὁ ὄνομα ἐγώ ἐν πᾶς ὁ γῆ . » καί αὐθίς μετά ὀλίγος , καί οὗτος φημί : βλέπω γάρ , φημί , Φαραώ ὅτι παίω ὁ υἱός , καί ὁ χλάζα , καί ὁ φωνή , καί προστίθημι Φαραώ ὁ ἁμαρτάνω · καί δέρω ὁ Καρδία αὐτός , καί ὁ θεράπων αὐτός · καί σκληρύνω ὁ Καρδία ( 41 ) Φαραώ , καί οὐ ἐξαποστέλλω ὁ υἱός Ἰσραήλ , καθάπερ λαλέω Κύριος ὁ Μωσῆς . » ὁ δέ , πάσχω λαλέω , ὁ πρόγνωσις ὁ Θεός ἡλόω , ἀντί ὁ , οὐδείς οὗτος ἀγνοέω ὁ ὁ ὅλος Θεός , ἀλλά ἐκ ἀρχή προαγορεύω . οὗτος δέ πᾶς διαιρέω , δείκνυμι βούλομαι , ὡς οὔτε φύσις εἰμί ὁ Φαραώ πονηρός , οὔτε ὁ Δεσπότης θεός σκληρός αὐτός καί ἀντίτυπος ὁ γνώμη ἔργω · ὁ γάρ νῦν μέν εἰς οὗτος πέσσω , νῦν δέ εἰς ἐκεῖνος , δείκνυμι ὅτι ὁ γνώμη αὐθαίρετος . ἵνα οὖν καί ἐκ τις εἰκών ( 42 ) ὁ ἀμφιβάλλω διαλύω · ὁ ἥλιος ὁ ὁ θέρμη ἐνέργεια ὁ μέν χῆρος ὑγραίνω , ὁ δέ σκληρός ἀφραίνω , καί ὁ μέν μαλάσσω , ὁ δέ σκληρύνω . ὡς τοίνυν οὕτως ( 43 ) ὁ ἐνέργεια ὁ ἐγώ ὁ ἐναντίος ποιέω , οὗτος ὁ ὁ Θεός ὁ ὅλος μακροθυμία , ὁ μέν ὑφαιρέω , ὁ δέ βλάσφη καρπός · καί ὁ μέν μαλάσσω , ὁ δέ σκληρύνω . οὗτος καί ὁ Κύριος ἐν ὁ ἱερός Εὐαγγέλιος δηλόω . « εἰς κρίμα γάρ , φημί , ἐγώ εἰς ὁ κόσμος οὗτος ἔρχομαι , ἵνα ὁ μή βλέπω βλέπω , καί ὁ βλέπω τυφλός γίγνομαι . » οὗτος δέ οὖον ὁ δεσπότης ἔρχομαι ὁ σκοπός . οὐδέ γάρ οὗτος χάρις ἔρχομαι , ἵνα τυφλός ἀποφρήν ὁ βλέπω · ἀλλά ὁ γίγνομαι δηλόω . « αὐτός ( 44 ) μέν γάρ βούλομαι πᾶς ἄνθρωπος σῴζω , καί εἰς ἐπίγνωσις ἀλήθεια ἔρχομαι . » ἐπεί δέ ὁ αὐθαίρετος ἔχω ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις , ὁ μέν παπαστευειμι σωτηρία ἀπελαύω , ὁ δέ ἀπιστέω προδεινόω ἑαυτοῦ ( 45 ) ὁ γέεννα γεννάω . οὕτως ὁ Ἰούδας βλέπω ( ἀπόστολος γάρ εἰμί ) , ὕστερος τυφλόω · ὁ δέ θεσπιθεος Παῦλος Τυφλὸς εἰμί πρότερος , ἀναβλέπω ὕστερος . οὕτως διά ὁ ὁ