ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.32
διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ἵνα
Lemmas: διά ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ἵνα
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.33
μετὰ ἡσυχίας ἐργαζόμενοι , τὸν ἑαυτῶν ἄρτον ἐσθίωσιν .
Lemmas: μετά ἡσυχία ἐργάζομαι , ὁ ἑαυτοῦ ἄρτος ἐσθίω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.34
» Οὕτω τούτοις τὴν ἐργασίαν καὶ τὴν ἡσυχίαν
Lemmas: » οὕτως οὗτος ὁ ἐργασία καί ὁ ἡσυχία
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.35
νομοθετήσας , πειραίνει τοὺς ἄλλοις τῇ φιλαδελφίᾳ κεχρήσθαι .
Lemmas: νομοθετέω , περαίνω ὁ ἄλλος ὁ φιλαδελφία χράομαι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.37
13 « Ὑμεῖς δέ , ἀδελφοί , μὴ ἐκκακῆτε καλοποιοῦντες .
Lemmas: 13 « σύ δέ , ἀδελφός , μή ἐκκακέω καλοποιέω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.38
» Μὴ νικήσῃ τὴν ὑμετέραν φιλοτιμίαν ἡ
Lemmas: » μή νικάω ὁ ὑμέτερος φιλοτιμία ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.39
ἐκείνων μοχθηρία .
Lemmas: ἐκεῖνος μοχθηρία .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.40
14 , 15 « Κι δέ τις οὐχ ὑπακούει τῷ λόγῳ ἡμῶν ,
Lemmas: 14 , 15 « Κι δέ τις οὐ ὑπακούω ὁ λόγος ἐγώ ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.41
διὰ τῆς ἐπιστολῆς τοῦτον σημειούθε , καὶ μὴ συν -
Lemmas: διά ὁ ἐπιστολή οὗτος σημειόω , καί μή σῦς -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.42
αναμιγνύσθε αὐτῷ , ἵνα ἐντραπῇ . Καὶ μὴ ὡς ἐχθρὸν
Lemmas: ἀναμείγνυμι αὐτός , ἵνα ἐντρέπω . καί μή ὡς ἐχθρός
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.43
D ἡγεῖσθε , ἀλλὰ νουθετεῖτε ὡς ἀδελφόν . » Τοῦτο δὲ τῷ
Lemmas: D ἡγέομαι , ἀλλά νουθετέω ὡς ἀδελφός . » οὗτος δέ ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.44
καινῶν προσέχειν τοὺς τῶν Ἐκκλησιῶν πιστευμέ -
Lemmas: καινός προσέχω ὁ ὁ ἐκκλησία πιστευμέ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.45
νους ὀφειας . Τὴν γὰρ σωματικὴν θεραπείαν τῶν
Lemmas: νόος ὀφειας . ὁ γάρ σωματικός θεραπεία ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.46
πλημμελούντων οὐκ ἐκώλυσεν ὁ θεῖος Ἀπόστολος · τῆς
Lemmas: πλημμελέω οὐ κωλύω ὁ θεῖος ἀπόστολος · ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.47
δὲ πνευματικῆς αὐτοὺς ἐπέτρεψεν παρήτησας . Ἐπιμελείας
Lemmas: δέ πνευματικός αὐτός ἐπιτρέπω παραιτέω . Ἐπιμέλεια
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.48
δὲ αὐτοὺς ἀξιοῦσθαι προστάζεν · Μὴ ὡς ἐχθρὸν
Lemmas: δέ αὐτός ἀξιόω προστάζω · μή ὡς ἐχθρός
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.49
γάρ , φησίν , ἡγεῖσθε , ἀλλὰ νουθετεῖτε ὡς ἀδελφόν .
Lemmas: γάρ , φημί , ἡγέομαι , ἀλλά νουθετέω ὡς ἀδελφός .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.50
Μελῶν γὰρ νενοσηκότων ἐπέχουσι ταῦσι · τοῖς δὲ
Lemmas: Μέλης γάρ νοσέω ἐπέχω ταῦσι · ὁ δέ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.51
τοιούτοις τὴν πρόσφορον θεραπείαν προσφέρειν εἰώθαμεν .
Lemmas: τοιοῦτος ὁ πρόσφορος θεραπεία προσφέρω εἴωθα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.53
16 « Αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος τῆς εἰρήνης δῷη ὑμῖν
Lemmas: 16 « αὐτός δέ ὁ Κύριος ὁ εἰρήνη δίδωμι σύ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.54
τὴν εἰρήνην ἐν παντὶ τρόπῳ . » Ὡστε καὶ πρὸς αὐτὸν
Lemmas: ὁ εἰρήνη ἐν πᾶς τρόπος . » ὡστε καί πρός αὐτός
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0365.55
εἰρηνεῦειν , καὶ πρὸς ἀλλήλους , καὶ τῆς τῶν ἐναντίων
Lemmas: εἰρηνεύω , καί πρός ἀλλήλων , καί ὁ ὁ ἐναντίος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0366.1
ἐπθουλὴς ἀπηλλάχθαι . Τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ , ἐν παντὶ τρόπῳ .
Lemmas: επθουλη ἀπαλλάσσω . οὗτος γάρ δηλόω ὁ , ἐν πᾶς τρόπος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0366.2
« Ὁ Κύριος μετὰ πάντων ὑμῶν . ( ιζ' . ) » Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου , ὁ ἐστι σημεῖον ἐν πάσῃ Ἐπιστολῇ . Οὕτως γράφω . » Ἀσπασμὸν ἐκάλεσε τὴν ἐν τῷ τέλει κειμένην εὐλογίαν .
Lemmas: « ὁ Κύριος μετά πᾶς σύ . ( ἵζω . ) » ὁ ἀσπασμός ὁ ἐμέω χείρ Παῦλος , ὁ εἰμί σημεῖον ἐν πᾶς Ἐπιστολή . οὕτως γράφω . » ἀσπασμός καλέω ὁ ἐν ὁ τέλος κεῖμαι εὐλογία .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0366.3
ιη' . « Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ πάντων ὑμῶν . Ἀμήν . » Τοῦτο δὲ προστέθηκε διὰ τοὺς παπλασμένας ἐπιστολὰς περιφέρειν τολμῶντας , διδάσκων ἐπιζητεῖν αὐτοῦ τὴν ὑπογραφὴν . Τοῦτο γὰρ , φησὶ , τῶν ἐμῶν Ἐπιστολῶν σημεῖον . Ἐν πάσῃ γὰρ Ἐπιστολῇ τὸν ἀσπασμὸν ἐγὼ γράφω . Μανθάνομεν τοίνυν ἐντεῦθεν , ὡς τὸ , Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ πάντων ὑμῶν . Ἀμήν · ἀντὶ τοῦ , Ἐρρώσθαι σε , γράφειν εἴωθε . Ἡμεῖς δὲ τὴν ἀποστολικὴν εὐλογίαν τρυφῶσαντες , τὸν διὰ τούτου φθεγξαμένου Χριστὸν ἀναμνησώμεν . Μεθ' οὖ τῷ Πατρὶ , σὺν τῷ παναγίῳ Πνεύματι , δόξα καὶ μεγαλοπρέπεια , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰῶνων . Ἀμήν .
Lemmas: ΙΗΥ . « ὁ χάρις ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός μετά πᾶς σύ . ἀμήν . » οὗτος δέ προστίθημι διά ὁ πάλλω ἐπιστολή περιφέρω τολμάω , διδάσκω ἐπιζητέω αὐτός ὁ ὑπογραφή . οὗτος γάρ , φημί , ὁ ἐμέω Ἐπιστολή σημεῖον . ἐν πᾶς γάρ Ἐπιστολή ὁ ἀσπασμός ἐγώ γράφω . μανθάνω τοίνυν ἐντεῦθεν , ὡς ὁ , ὁ χάρις ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός μετά πᾶς σύ . ἀμήν · ἀντί ὁ , ῥώννυμι σύ , γράφω εἴωθα . ἐγώ δέ ὁ ἀποστολικός εὐλογία τρυφάω , ὁ διά οὗτος φθέγγομαι Χριστός ἀναμιμνήσκω . Μετά οὖον ὁ πατήρ , σύν ὁ πανάγιος πνεῦμα , δόξα καί μεγαλοπρέπεια , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0366.4
Ἡ πρὸς Θεσσαλονικεῖς δευτέρα Ἐπιστολὴ ἐγράφη ἀπὸ Ἀθηνῶν .
Lemmas: ὁ πρός Θεσσαλονικεύς δύο Ἐπιστολή γράφω ἀπό Ἀθῆναι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0366.5
ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΘΕΟΔΩΡΗΤΟΥ
Lemmas: ὁ Μακάριος Θεοδώρητος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0366.6
ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΛΥΡΟΥ
Lemmas: Ἐπίσκοπος λύρον
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0366.7
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ .
Lemmas: ἑρμηνεία ὁ προς Ἑβραῖος Ἐπιστολή .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0366.8
ΥΠΟΘΕΣΙΣ .
Lemmas: ὑπόθεσις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0366.9
Θαυμαστὸν οὐδὲν δρῶσιν οἱ τὴν Ἀρειανικὴν εἰσδεξάμενοι νόσον , κατὰ τῶν ἀποστολικῶν λυτῶντες γραμμάτων , καὶ τὴν πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολὴν τῶν λοιπῶν ἀποκρίνοντες , καὶ νόθον ταύτην ἀποκαλοῦντες . Οἱ γὰρ κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν τὰς γλώττας κινούντες , τί οὐχ ἂν τολμήσαιεν κατὰ τῶν ἐδνων αὐτοῦ καὶ μεγαλοφώνων τῆς ἀληθείας χρηκῶν ; Αὐτοῦ γὰρ ἐστι τοῦ Δεσπότου φωνή · « Εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν , καὶ ὑμᾶς διώξουσιν . » Ἔδει δὲ αὐτούς , εἰ καὶ μηδὲν ἕτερον , τοῦ χρόνου γοῦν αἰδεσθῆναι τὸ μήκος , ἐν ᾧ τὴνδε τὴν Ἐπιστολὴν ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις ἀναγιγνώσκοντες διετέλεσαν τῆς Ἐκκλησίας οἱ τρόφιμων . Ἔξ οὗ γὰρ τῶν ἀποστολικῶν γραμμάτων αἱ τοῦ Θεοῦ μετέλαχον Ἐκκλησίαι , ἐξ ἐκείνου καὶ τῆς πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς τὴν ὠφελείαν καρποῦνται . Εἰ δὲ μὴ τοῦτο ἰκανὸν πείσαι αὐτούς , Ἐυσέβῳ γοῦν
Lemmas: θαυμαστός οὐδείς δράω ὁ ὁ Ἀρειανικός εἰσδέχομαι νόσος , κατά ὁ ἀποστολικός λυσσάω γράμμα , καί ὁ πρός Ἑβραῖος Ἐπιστολή ὁ λοιπός ἀποκρίνω , καί νόθος οὗτος ἀποκαλέω . ὁ γάρ κατά ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ ὁ γλῶσσα κινέω , τίς οὐ εἄν τολμάω κατά ὁ ἕδνον αὐτός καί μεγαλόφωνος ὁ ἀλήθεια χρηκῶν ; αὐτός γάρ εἰμί ὁ δεσπότης φωνή · « εἰμί ἐγώ διώκω , καί σύ διώκω . » δέω δέ αὐτός , εἰμί καί μηδείς ἕτερος , ὁ χρόνος γοῦν αἰδέομαι ὁ μήκος , ἐν ὅς ὅδε ὁ Ἐπιστολή ἐν ὁ ἐκκλησία ἀναγιγνώσκω διατελέω ὁ ἐκκλησία ὁ τρόφιμος . ἕξ ὅς γάρ ὁ ἀποστολικός γράμμα ὁ ὁ Θεός μεταλαγχάνω ἐκκλησία , ἐκ ἐκεῖνος καί ὁ πρός Ἑβραῖος Ἐπιστολή ὁ ὠφέλεια καρπέω . εἰμί δέ μή οὗτος ἱκανός πείθω αὐτός , εὐσεβέω γοῦν
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0368.1
τὸν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ δεδομένον καταλειπὸντάς νόμον . Τούτου δὲ χάριν ὁ θεὸς Ἀπόστολος εὐθὺς ἐν τῷ προοιμίῳ τῶν προφητικῶν αὐτὸν ἀπάντων ἀποδεικνύσι χρειζόντα . Εἶτα τῆς θεολογίας ἀρξάμενος , αὐτίον ἀποφαίνει , καὶ τοῦ Πατρὸς συναδίων , καὶ τῶν ἀπάνταν δημιουργῶν . Ἐπειτα τοῖς ἀγγέλοις παρεξετάσας , τὴν θείαν εἰς μέσον φέρει · Γραφήν , διαρρήδην διδάσκουσαν ὡς ὁ μὲν ἐστιν Υἱὸς καὶ Θεός , ὁ δὲ λειτουργοὶ καὶ ποιήματα . Ἐντεύθεν δείκνυσιν ὡς τῶν διὰ Μωϋσέως παραχθέντων μείζονα τὰ παρὰ τοῦ Δεσπότου δεδομένα Χριστοῦ . Ὁ μὲν γὰρ ἔδωκε τὴν Παλαιάν Διαθήκην · ὁ δὲ τὴν Καινήν , ἣν διὰ τῶν παλαιῶν προεσηγγείλατο προφητῶν . Καὶ ὁ μὲν ὑπέσχετο δῶσιν τὴν Παλαιστίνην · ὁ δὲ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . Συγκρίνει δὲ καὶ τῇ Λευϊτικῇ ἱερωσύνῃ τὴν κατὰ τάξιν Μελχισεδέκ , καὶ δείκνυσιν τὴν ὑπεροχὴν . Πρὸς τούτοις καὶ τοὺς πρὸ νόμου καὶ τοὺς ἐν νόμῳ τῆς εὐσεβείας τροφίμους διὰ πίστεως ἀποφαίνει περιβλέπτους γεγενημένους . Λέγει δὲ αὐτῶν καὶ τὰ πάθη καὶ τὴν ἀνδρείαν , τούτους πρὸς τοὺς κινδύνους ἀλείφον . Εἶτα τῶν οἰκείων αὐτοὺς ἀναμνήσας ἀγάτων καὶ στίγμα μέχρι τέλους ἀνδρείως παρακαλέσας , καὶ τοῖς δογματικοῖς καὶ ἠθικῇ συνάψας παραίνεσιν , πεπλήρωκε τὴν Ἐπιστολήν . Ἐγέγραφε δὲ αὐτὴν τῇ Ἑβραίων φωνῇ · ἐρμηνευθῆναι δὲ αὐτὴν φασιν ὑπὸ Κλήμεντος . Ἡμεῖς δὲ λοιπὸν τῆς ἐρμηνείας ἀξιώμεθα .
Lemmas: ὁ ὑπό ὁ Θεός δίδωμι καταλείπω νόμος . οὗτος δέ χάρις ὁ θεός ἀπόστολος εὐθύς ἐν ὁ προοίμιον ὁ προφητικός αὐτός ἀπαντάω ἀποδείκνυμι χρῄζω . εἶτα ὁ θεολογία ἄρχω , αὐτίων ἀποφαίνω , καί ὁ πατήρ συναδιον , καί ὁ ἀπαντάω δημιουργός . ἔπειτα ὁ ἄγγελος παρεξετάζω , ὁ θεῖος εἰς μέσος φέρω · γραφή , διαρρήδην διδάσκω ὡς ὁ μέν εἰμί υἱός καί Θεός , ὁ δέ λειτουργός καί ποίημα . ἐντεῦθεν δείκνυμι ὡς ὁ διά Μωϋσῆς παράγω μείζων ὁ παρά ὁ δεσπότης δίδωμι Χριστός . ὁ μέν γάρ δίδωμι ὁ Παλαιός διαθήκη · ὁ δέ ὁ καινός , ὅς διά ὁ παλαιός προσαγγέλλω προφήτης . καί ὁ μέν ὑπισχνέομαι δήω ὁ Παλαιστίνη · ὁ δέ ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . συγκρίνω δέ καί ὁ Λευϊτικός ἱερωσύνη ὁ κατά τάξις Μελχισεδέκ , καί δείκνυμι ὁ ὑπεροχή . πρός οὗτος καί ὁ πρό νόμος καί ὁ ἐν νόμος ὁ εὐσέβεια τρόφιμος διά πίστις ἀποφαίνω περίβλεπτος γίγνομαι . λέγος δέ αὐτός καί ὁ πάθος καί ὁ ἀνδρεῖος , οὗτος πρός ὁ κίνδυνος ἀλείφω . εἶτα ὁ οἰκέω αὐτός ἀναμιμνήσκω ἀγάω καί στίγμα μέχρι τέλος ἀνδρείως παρακαλέω , καί ὁ δογματικός καί ἠθικός συνάπτω παραίνεσις , πληρόω ὁ Ἐπιστολή . γράφω δέ αὐτός ὁ Ἑβραῖος φωνή · ἐρμηνεύω δέ αὐτός φημί ὑπό Κλήμης . ἐγώ δέ λοιπός ὁ ἑρμηνεία ἀξιόω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0368.2
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ .
Lemmas: κεφάλαιος Πρῶτος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0368.3
α' , β' . Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως πάλαι ὁ Θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις , ἐπ' ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τούτων ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Υἱῷ . Σαφῶς ἔδειξε τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ καὶ τῶν προφητῶν τὸ διάφορον . Αὐτὸν γὰρ μόνον Υἱὸν προσηγόρευσεν . Ἔοικε δὲ τὸ προοίμιον τῇ τοῦ Κυρίου παραβολῇ . Καὶ γὰρ ὁ Κύριος τοῖς Ἰουδαίοις τὴν περὶ τοῦ ἀμπελῶνος παραβολὴν εἰρήκας , ἔδειξε πρώτους μὲν δούλους ἀποσταλέντας πρὸς τοὺς πονηροὺς γεωργοὺς · εἶτα μετὰ τὴν ἐκείνων ἀναίρεσιν υἱὸν παραγενόμενον . Τὸ μέντοι , πολυμερῶς , τὰς παντοδαπάς · οἰκονομίας σημαίνει · τὸ δὲ , πολυτρόπως , τῶν θείων ὁπτασιῶν τὸ διάφορον . Ἄλλως γὰρ ὤφθη τῷ Ἀβραὰμ , καὶ ἄλλως τῷ Μωϋσῇ , καὶ ἑτέρως Ἠλίᾳ , καὶ ἄλλως τῷ Μιχαίᾳ . Καὶ Ἠσαΐας δὲ , καὶ Δανιήλ , καὶ Ἰεζεκιήλ , διάφορα ἐθεάσαντο σχήματα . Τοῦτο διδάσκων ὁ τῶν ὅλων ἔφη Θεός · Ἐγὼ δράσεις ἐπλήθυνα , καὶ ἐν χερσὶ προφητῶν ὠμοιώθην . Οὐ γὰρ πολυμορφος ἡ θεία φύσις , ἀλλὰ ἀνεῖδές τε καὶ ἀσχημάτιστος , καὶ ἀπλὴ καὶ ἀσύνθετος . Οὐχ αὐτὴν τοίνυν ἔωψαν τὴν ἀνέριχτον φύσιν , ἀλλὰ τινὰ σχήματα , ἀ πρὸς τὴν χρείαν ὁ ἀόρατος ἐδείκνυε Θεός . Τὸ μέντοι , πολυμερῶς , καὶ ἑτερον εἰνέστηκε , ὅτι τῶν προφητῶν ἕκαστος μερικὴν τινὰ οἰκονομίαν ἐνεχειρίζετο · ὁ δὲ τούτων Θεός , ὁ Δεσπότης , λέγω , Χριστός , οὐ μίαν τινὰ ὠκονόμησε χρείαν ,
Lemmas: ὅς , βε . πολυμερῶς καί πολύτροπος πάλαι ὁ θεός λαλέω ὁ πατήρ ἐν ὁ προφήτης , ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα οὗτος λαλέω ἐγώ ἐν υἱός . σαφῶς δείκνυμι ὁ δεσπότης Χριστός καί ὁ προφήτης ὁ διάφορος . αὐτός γάρ μόνος υἱός προσαγορεύω . ἔοικα δέ ὁ προοίμιον ὁ ὁ κύριος παραβολή . καί γάρ ὁ Κύριος ὁ Ἰουδαῖος ὁ περί ὁ ἀμπελών παραβολή εἴρω , δείκνυμι πρῶτος μέν δοῦλος ἀποστέλλω πρός ὁ πονηρός γεωργός · εἶτα μετά ὁ ἐκεῖνος ἀναίρεσις υἱός παραγίγνομαι . ὁ μέντοι , πολυμερής , ὁ παντοδαπός · οἰκονομία σημαίνω · ὁ δέ , πολύτροπος , ὁ θεῖον οπτασία ὁ διάφορος . ἄλλος γάρ ὁράω ὁ Ἀβραάμ , καί ἄλλως ὁ Μωϋσῆς , καί ἑτέρως Ἠλίας , καί ἄλλως ὁ Μιχαίας . καί Ἠσαΐας δέ , καί Δανιήλ , καί Ἰεζεκιήλ , διάφορος θεάομαι σχῆμα . οὗτος διδάσκω ὁ ὁ ὅλος φημί Θεός · ἐγώ δράω πληθύνω , καί ἐν χείρ προφήτης ὁμοιόω . οὖον γάρ πολύμορφος ὁ θεῖος φύσις , ἀλλά ἀναδέω τε καί ἀσχημάτιστος , καί ἁπλόος καί ἀσύνθετος . οὐχ αὐτός τοίνυν ψάω ὁ ἀνέριχτον φύσις , ἀλλά τις σχῆμα , ὅς πρός ὁ χρεία ὁ ἀόρατος δείκνυμι Θεός . ὁ μέντοι , πολυμερής , καί ἕτερος ἐνίστημι , ὅτι ὁ προφήτης ἕκαστος μερικός τις οἰκονομία ἐγχειρίζω · ὁ δέ οὗτος Θεός , ὁ Δεσπότης , λέγω , Χριστός , οὖον εἷς τις οἰκονομέω χρεία ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.1
non uno aliquo munere functus est , sed , humana A ἀλλὰ τὸ πᾶν ἐνανθρωπήσας κατώρθωσε , καὶ τὴν τῶν
Lemmas: non uno aliquo munere functus est , sed , humana A ἀλλά ὁ πᾶς ἐνανθρωπέω κατορθόω , καί ὁ ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.2
suscepta natura , omne quod est correxit , 546 et ἀνθρώπων ἐπραγματεύσατο σωτηρίαν . Δεῖκνται
Lemmas: suscepta natura , omne quod est correxit , 546 et ἄνθρωπος πραγματεύομαι σωτηρία . Δεῖκνται
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.3
rum . « Quem constituit heredem universorum . » θρωπίνων ὁ θεὸς Ἀπόστολος ἤρξατο , καὶ τὰ ταπεινό -
Lemmas: rum . « Quem constituit heredem universorum . » θρωπιναω ὁ θεός ἀπόστολος ἄρχω , καί ὁ ταπεινός -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.4
Ab humanis cœpit divinus Apostolus : et primo τερα πρῶτον λέγων , οὕτως ἄπτεται μειζόνων . Κλη -
Lemmas: Ab humanis cœpit divinus Apostolus : et primo τέρας πρῶτος λέγω , οὕτως ἄπτω μείζων . Κλη -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.5
humiliora dicens , majora mox attingit . Hæres ρονόμος γὰρ πάντων ὁ δεσπότης Χριστοῦ , οὐχ ὡς Θεός ,
Lemmas: humiliora dicens , majora mox attingit . Hæres ρονόμος γάρ πᾶς ὁ δεσπότης Χριστός , οὐ ὡς Θεός ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.6
enim omnium Christus Dominus , non ut Deus , ἀλλ’ ὡς ἄνθρωπος . Ὡς γὰρ Θεός , ποιητὴς ἐστὶ πάν -
Lemmas: enim omnium Christus Dominus , non ut Deus , ἀλλά ὡς ἄνθρωπος . ὡς γάρ Θεός , ποιητής εἰμί πᾶς -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.7
sed ut homo . Ut Deus enim omnium est effector . των · ὁ δὲ πάντων δημιουργὸς φύσει πάντων δεσπότης .
Lemmas: sed ut homo . Ut Deus enim omnium est effector . ὁ · ὁ δέ πᾶς δημιουργός φύσις πᾶς δεσπότης .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.8
Qui autem est omnium opifex , natura est omnium Ὁ δὲ κληρονόμος ἀποφαίνεται κύριος ὧν οὐκ ἦν πάλαι
Lemmas: Qui autem est omnium opifex , natura est omnium ὁ δέ κληρονόμος ἀποφαίνω κύριος ὅς οὐ εἰμί πάλαι
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.9
Dominus . Hæres autem eorum efficitur dominus , δεσπότης . Οὕτως οἱ πιστεύοντες , κληρονόμοι Θεοῦ ,
Lemmas: Dominus . Hæres autem eorum efficitur dominus , δεσπότης . οὕτως ὁ πιστεύω , κληρονόμος Θεός ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.10
quorum olim non erat dominus . Ita etiam qui καὶ συγχληρονόμοι Χριστοῦ · χάριτι γὰρ λαμβάνουσι
Lemmas: quorum olim non erat dominus . Ita etiam qui καί συγχληρονομος Χριστός · χάρις γάρ λαμβάνω
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.11
Per gratiam enim capiunt , quod prius non habe - Δεσπότης , τὰ ἐπαγώμενα μαρτυρεῖ . « Δι’ οὗ καὶ τοὺς
Lemmas: Per gratiam enim capiunt , quod prius non habe - Δεσπότης , ὁ παγωμένος μαρτυρέω . « διά ὅς καί ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.12
eum ostendit creatorem , sed etiam æternum . Sæ - υπόστατον χρήμα , συμπαραμαρτοῦν τοῖς γεννη -
Lemmas: eum ostendit creatorem , sed etiam æternum . Sæ - ὑφίστημι χρήμα , συμπαραμαρτοῦν ὁ γέννα -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.13
culum enim non est aliqua substantia , sed res quæ θοῖσι φύσιν . Καλεῖται γὰρ αἰὼν καὶ τὸ ἀπὸ τῆς τοῦ
Lemmas: culum enim non est aliqua substantia , sed res quæ θέω φύσις . καλέω γάρ αἰών καί ὁ ἀπό ὁ ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.14
minime subsistit , consequens ea quæ genitam κόσμου συστάσεως μέχρι τῆς συντελείας διάστημα .
Lemmas: minime subsistit , consequens ea quæ genitam κόσμος σύστασις μέχρι ὁ συντέλεια διάστημα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.15
ad consummationem sæculi 1 . » Uniuscujusque ἡμῶν , φησίν , εἰς φωτισμὸν τοῦ προσώπου σου . »
Lemmas: ad consummationem sæculi 1 . » Uniuscujusque ἐγώ , φημί , εἰς φωτισμός ὁ πρόσωπον σύ . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.16
etiam nostrum vitæ tempus sæculum vocavit divi - Καὶ τοῦ μέλλοντος δὲ βίου τὴν σύστασιν , αἰῶνα προ -
Lemmas: etiam nostrum vitæ tempus sæculum vocavit divi - καί ὁ μέλλω δέ βίος ὁ σύστασις , αἰών προ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.17
nus David . « Sæculum enim nostrum , inquit , ad ηγόρευσεv ὁ θεὸς Ἀπόστολος . « Οὐ μόνον γὰρ , φη -
Lemmas: nus David . « Sæculum enim nostrum , inquit , ad ηγόρευσεv ὁ θεός ἀπόστολος . « οὖον μόνος γάρ , φημί -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.18
sæculum appellavit divinus Apostolus . Καὶ πάλιν · « Ἴνα ἐνδείξηται ἐν τοῖς αἰῶσι τοῖς
Lemmas: sæculum appellavit divinus Apostolus . καί πάλιν · « ἵνα ἐνδείκνυμι ἐν ὁ αἰών ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.19
« Non solum enim , inquit , in hoc sæculo , sed C ἐπερχομένοις τὸν ὑπερβάλλοντα πλοῦτον τῆς χάριτος
Lemmas: « Non solum enim , inquit , in hoc sæculo , sed C ἐπέρχομαι ὁ ὑπερβάλλω πλοῦτος ὁ χάρις
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.20
etiam in futuro 1 . » Et rursus : « Ut ostenderet in αὐτοῦ ἐν χρηστότητι ἐφ’ ἡμᾶς . Αἰὼν τοίνυν ἐστὶ τῷ
Lemmas: etiam in futuro 1 . » Et rursus : « Ut ostenderet in αὐτός ἐν χρηστότης ἐπί ἐγώ . Αἰών τοίνυν εἰμί ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.21
suæ benignitate in nos m . » Sæculum ergo est αἰώνων δὲ ποιητὴν εἴρηκε τὸν Υἱόν , αἴδιον αὐτὴν
Lemmas: suæ benignitate in nos m . » Sæculum ergo est αἰών δέ ποιητής εἴρω ὁ υἱός , ἀΐδιος αὐτός
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.22
creatae naturæ adnexa dimensio . Sæculorum vero εἶναι διδάσκων , καὶ παιδεύων ἡμᾶς , ὡς ἀεὶ ἤν παν -
Lemmas: creatae naturæ adnexa dimensio . Sæculorum vero εἰμί διδάσκω , καί παιδεύω ἐγώ , ὡς ἀεί ἐάν πᾶς -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.23
conditorem 547 dixit Filium , docens eum esse τὸς οὐσίανσὸν ὑπερκείμενον χρονικῷ διαστήματι .
Lemmas: conditorem 547 dixit Filium , docens eum esse τός οὐσίανσὸν ὑπέρκειμαι χρονικός διάστημα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.24
sæcula , pro , Qui est semper . Deinde , quia Filium ηγόρευσεv , ἀπίθανον δὲ εἶναι πως ἐδόκει τοῖς ἀμυ -
Lemmas: sæcula , pro , Qui est semper . Deinde , quia Filium ηγόρευσεv , ἀπίθανος δέ εἰμί πως δοκέω ὁ Άμυ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.25
dicens , ipsum appellavit æternum , incredibile au - τοῖς τῶν θείων , τὸν υἱὸν ὄντα μὴ δεύτερον εἶναι τοῦ
Lemmas: dicens , ipsum appellavit æternum , incredibile au - ὁ ὁ θεῖον , ὁ υἱός εἰμί μή δύο εἰμί ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.26
ut qui sit filius , non sit tempore posterior eo , δείκνυσι τὴν τῆς θεολογίας ἀλήθειαν , καὶ φησίν ·
Lemmas: ut qui sit filius , non sit tempore posterior eo , δείκνυμι ὁ ὁ θεολογία ἀλήθεια , καί φημί ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.27
dor enim et ex igne est , et est cum igne : et cau - ἀπαύγασμα καὶ ἐκ τοῦ πυρός ἐστι , καὶ σὺν τῷ πυρὶ
Lemmas: dor enim et ex igne est , et est cum igne : et cau - ἀπαύγασμα καί ἐκ ὁ πῦρ εἰμί , καί σύν ὁ πῦρ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.28
sam quidem habet ignem , non potest autem ab ἐστι · καὶ αἴτιον μὲν ἔχει τὸ πῦρ , ἀχώριστον δὲ ἐστι
Lemmas: sam quidem habet ignem , non potest autem ab εἰμί · καί αἴτιος μέν ἔχω ὁ πῦρ , ἀχώριστος δέ εἰμί
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.29
aliquid , quod ex aliquo sit , et una cum eo sit ex εἶναι τι ἐκ τινος , καὶ συνυπάρχειν τούτῳ ὡς οὐπέρ
Lemmas: aliquid , quod ex aliquo sit , et una cum eo sit ex εἰμί τίς ἐκ τις , καί συνυπάρχω οὗτος ὡς ὅσπερ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.30
quo est : Ne dubites , inquit , Deum Verbum , uni - ἐστι · Μὴ ἀμφιβάλλης , φησίν , ὡς ὁ Θεὸς Λόγος , ὁ μο -
Lemmas: quo est : Ne dubites , inquit , Deum Verbum , uni - εἰμί · μή ἀμφιβάλλω , φημί , ὡς ὁ θεός Λόγος , ὁ μ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0369.31
cum eo qui genuit una esse , ut Verbum , quod est καὶ συνυπάρχει τῷ γεγεννηκότῳ ὡς Λόγος , δὲ ἀπαύ -
Lemmas: cum eo qui genuit una esse , ut Verbum , quod est καί συνυπάρχω ὁ γεννάω ὡς Λόγος , δέ ἀπαύ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0371.1
Ἀψωνόυσαν διδασκαλίας ἐδείξαμεν . Ὁ μέντοι θεὸς Ἀπόστολος οὖν τὰ περὶ τῆς θείας διείδων φύσεως , ἐπὶ τὰ ἀνθρώπινα μεταβαίνει , διδάσκων τὸ τῆς οἰκονομίας μυστήριον . « Δι’ αὐτοῦ καθαρισμὸν ποιησάμενος τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν , ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς . » Τὸ δι’ αὐτοῦ δεῖνως ἀναγιγνώσκειν προσήκει , ἀντὶ τοῦ δι’ ἑαυτοῦ . Οὗτος γὰρ ὁ τοῦ Πατρὸς Υἱός , ὁ τῷ γεγεννηκέναι συνών , ὁ πάντων δημιουργὸς τε καὶ πρόσταξ , ὁ ἐν αὐτῷ δεῖνως τὸν Πατέρα , τὴν ἡμετέραν ἐνανθρωπήσας ἐπραγματεύσατο σωτηρίαν . Τὸ δὲ ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς , ἀνθρωπίνως εἴρηται . « Ἵψιστος γὰρ ὢν ἐταπείνωσεν ἑαυτόν , καὶ θεὸς ὢν ἐνανθρώπησεν . Οὐ ταπεινὸς ὢν ὑψώθη , οὐδὲ ἄνθρωπος ὢν θεὸς ἐγένετο · ἀλλ’ ὡς μὲν θεὸς Δεσπότης ἦν τῶν ὅλων ἀεὶ , ὡς δὲ ἄνθρωπος προσέλαβε δόξαν , ἣνπερ εἶχεν ὡς θεός . Τοῦτο καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίοις ἔφη · « Πάτερ , δόξασόν με τῇ δόξῃ , ἣν εἶχον , πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι , παρὰ σοί . Καὶ ἠτήσεν οὐ λαβεῖν ἃπερ οὐκ εἶχεν , ἀλλ’ ἃπερ εἶχε δεῖξθηναι .
Lemmas: αψωνουω διδασκαλία δείκνυμι . ὁ μέντοι θεός ἀπόστολος οὖν ὁ περί ὁ θεῖος διείδω φύσις , ἐπί ὁ ἀνθρώπινος μεταβαίνω , διδάσκω ὁ ὁ οἰκονομία μυστήριον . « διά αὐτός καθαρισμός ποιέω ὁ ἁμαρτία ἐγώ , καθίζω ἐν δεξιός ὁ μεγαλωσύνη ἐν ὑψηλός . » ὁ διά αὐτός δεινῶς ἀναγιγνώσκω προσήκω , ἀντί ὁ διά ἑαυτοῦ . οὗτος γάρ ὁ ὁ πατήρ υἱός , ὁ ὁ γεννάω σύνειμι , ὁ πᾶς δημιουργός τε καί προστάζω , ὁ ἐν αὐτός δεινῶς ὁ πατήρ , ὁ ἡμέτερος ἐνανθρωπέω πραγματεύομαι σωτηρία . ὁ δέ καθίζω ἐν δεξιός ὁ μεγαλωσύνη ἐν ὑψηλός , ἀνθρώπινος εἴρω . « Ἵψιστος γάρ εἰμί ταπεινόω ἑαυτοῦ , καί θεός εἰμί ενανθρωπίζω . οὖον ταπεινός εἰμί ὑψόω , οὐδέ ἄνθρωπος εἰμί θεός γίγνομαι · ἀλλά ὡς μέν θεός Δεσπότης εἰμί ὁ ὅλος ἀεί , ὡς δέ ἄνθρωπος προσλαμβάνω δόξα , ὅσπερ ἔχω ὡς θεός . οὗτος καί αὐτός ἐν ὁ ἱερός Εὐαγγέλιος φημί · « πατήρ , δοξάζω ἐγώ ὁ δόξα , ὅς ἔχω , πρό ὁ ὁ κόσμος εἰμί , παρά σύ . καί αἰτέω οὖον λαμβάνω ὅσπερ οὐ ἔχω , ἀλλά ὅσπερ ἔχω δείκνυμι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0371.2
δ . « Τοσοῦτω κρείττων γενόμενος τῶν ἁγγέλων , ὅσω διαφορώτερον παρ’ αὐτοὺς κεκληρονόμηκεν ὄνομα . » Καὶ τοῦτο δὲ κατὰ τὸ ἀνθρώπειον εἴρηκεν · ὡς γὰρ θεὸς , ποιητὴς ἁγγέλων , καὶ Δεσπότης ἁγγέλων · ὡς δὲ ἄνθρωπος , μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἀνάβασιν , κρείττων ἁγγέλων ἐγένετο · ἐπειδὴ καὶ ἐλάττων ἦν ἁγγέλων διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου . « Τὸν γὰρ βραχὺ τι παρ’ ἁγγέλους ἡλαττωμένον βλέπομεν Ἰησοῦν διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου . » Ὡσπερ τοίνυν ἐλάττων ἦν ἁγγέλων ὡς ἄνθρωπος , ἐπειδὴ ἐκεῖνοι μὲν ἀθάνατον ἔχουσι φύσιν , αὐτὸς δὲ τὸ πάθος ὑπέμεινεν · οὕτω μετὰ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἀνάβασιν κρείττων ἁγγέλων ἐγένετο · « Ἐκάθισε γὰρ ἐπάνω πάσης Ἀρχῆς , καὶ Ἐξουσίας , καὶ Δυνάμεως , καὶ Κυριότητος , καὶ παντὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου , οὐ μόνον ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι . » Ποιεῖται δὲ τὴν σύγκρισιν καὶ ἐκ τῶν ὀνομάτων ὁ θεὸς Ἀπόστολος . Οὕτω καὶ πρὸς τοὺς προφήτας παρεξέτασιν ἐποίησατο , Υἱὸν δεῖξας τὸν Δεσπότην Χριστόν · οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν ἁγγέλων τῆς υἱοσύνης μνημονεύει , καὶ ταύτῃ δείκνυσι τὸ διάφορον . Τοσοῦτω γὰρ , φησὶ , κρείττῳ γενόμενος ἁγγέλων , ὅσω διαφορώτερον παρ’ αὐτοὺς κεκληρονόμηκεν ὄνομα . Ὅτι δὲ τῆς υἱοσύνης ὄνομα λέγει , τὰ ἐπακολουθῶν διδάσκει .
Lemmas: δ . « τοσοῦτος ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἄγγελος , ὅσος διάφορος παρά αὐτός κληρονομέω ὄνομα . » καί οὗτος δέ κατά ὁ ἀνθρώπειος εἴρω · ὡς γάρ θεός , ποιητής ἄγγελος , καί Δεσπότης ἄγγελος · ὡς δέ ἄνθρωπος , μετά ὁ ἀνάστασις καί ὁ εἰς οὐρανός ἀνάβασις , ἀγαθός ἄγγελος γίγνομαι · ἐπεί καί μικρός εἰμί ἄγγελος διά ὁ πάθημα ὁ θάνατος . « ὁ γάρ βραχύς τίς παρά ἄγγελος ἐλασσόω βλέπω Ἰησοῦς διά ὁ πάθημα ὁ θάνατος . » ὡς τοίνυν μικρός εἰμί ἄγγελος ὡς ἄνθρωπος , ἐπεί ἐκεῖνος μέν ἀθάνατος ἔχω φύσις , αὐτός δέ ὁ πάθος ὑπομένω · οὗτος μετά ὁ εἰς οὐρανός ἀνάβασις ἀγαθός ἄγγελος γίγνομαι · « καθίζω γάρ ἐπάνω πᾶς Ἀρχῆς , καί Ἐξουσία , καί Δύναμις , καί κυριότης , καί πᾶς ὄνομα ὀνομάζω , οὖον μόνος ἐν ὁ αἰών οὗτος , ἀλλά καί ἐν ὁ μέλλω . » ποιέω δέ ὁ σύγκρισις καί ἐκ ὁ ὄνομα ὁ θεός ἀπόστολος . οὕτως καί πρός ὁ προφήτης παρεξέτασις ποιέω , υἱός δείκνυμι ὁ δεσπότης Χριστός · οὗτος καί ἐπί ὁ ἄγγελος ὁ υιοσυνιημι μνημονεύω , καί οὗτος δείκνυμι ὁ διάφορος . τοσοῦτος γάρ , φημί , ἀγαθός γίγνομαι ἄγγελος , ὅσος διάφορος παρά αὐτός κληρονομέω ὄνομα . ὅτι2 δέ ὁ υιοσυνιημι ὄνομα λέγω , ὁ ἐπακολουθέω διδάσκω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0371.3
ε . « Τίνι γὰρ εἶπὲ ποτε τῶν ἁγγέλων · Υἱός μου εἶ σύ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε ; » Καὶ πάλιν · « Ἐγὼ ἔσομαι αὐτῷ εἰς πατέρα , καὶ αὐτὸς ἔσται μοι εἰς υἱόν ; » Ταῦτα δὲ πάλιν κατὰ τὸ ἀνθρώπινον εἴρηκε . Τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ Ἐσομαι αὐτῷ εἰς πατέρα ,
Lemmas: ε . « τίς γάρ εἶπον ποτός ὁ ἄγγελος · υἱός ἐγώ εἰμί σῦς , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ ; » καί πάλιν · « ἐγώ εἰμί αὐτός εἰς πατήρ , καί αὐτός εἰμί ἐγώ εἰς υἱός ; » οὗτος δέ πάλιν κατά ὁ ἀνθρώπινος εἴρω . οὗτος γάρ δηλόω ὁ εἰμί αὐτός εἰς πατήρ ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0372.1
καὶ αὐτὸς ἔσται μοι εἰς υἱόν . Μέλλοντος γὰρ ταῦτα χρόνον . Καὶ μέντοι καὶ τὸ , Σήμερον γεγέννηκά σε , οὐ τὴν αἰώνιον δηλοῖ γέννησιν , ἀλλὰ τὴν τῷ χρόνῳ συνεξευμενην . Τοιούτον ἐστὶ τὸ : « Σήμερον ἐν τῇ φωνῇς αὐτοῦ ἀκούσῃ » . Καὶ τὸ πρὸ τούτων δὲ εἰρημένον , τὸ , κεκληρονόμηκεν δρυμα , τούτοις σύμφωνον . Ὁ γὰρ φύσει Υἱός , οὐ κατὰ χάριν τοῦτο λαμβάνει · ἔχει γὰρ αὐτὸ κατὰ φύσιν . Ἄλλ’ ὡς ἔφη ἤδη , τὰ θεὰ διδάξας , ἐνταῦθα τὰ περὶ τῆς οἰκονομίας διέξεισι , καὶ διδάσκει , ὡς αὐτὸς καὶ ποιητὴς πάντων ὡς Θεός , καὶ κληρονόμος πάντων ὡς ἄνθρωπος · καὶ δημιουργὸς ἀγγέλων ὡς Θεός , καὶ κρεῖττων γέγονε τούτων ὡς ἄνθρωπος · καὶ φύσει Υἱός , καὶ λαμβάνει τοῦτο πάλιν ὡς ἄνθρωπος ὅπερ εἶχεν ὡς Θεός . Καὶ τὰ ἐπαγόμενα δὲ συνήκῃ τοῖς εἰρημένοις .
Lemmas: καί αὐτός εἰμί ἐγώ εἰς υἱός . Μέλλω γάρ οὗτος χρόνος . καί μέντοι καί ὁ , σήμερον γεννάω σύ , οὖον ὁ αἰώνιος δηλόω γέννησις , ἀλλά ὁ ὁ χρόνος συνεξευμενην . τοιοῦτος εἰμί ὁ : « σήμερον ἐν ὁ φωνέω αὐτός ἀκούω » . καί ὁ πρό οὗτος δέ εἴρω , ὁ , κληρονομέω Δρύμα , οὗτος σύμφωνος . ὁ γάρ φύσις υἱός , οὖον κατά χάρις οὗτος λαμβάνω · ἔχω γάρ αὐτός κατά φύσις . ἄλλος ὡς φημί ἤδη , ὁ θεά διδάσκω , ἐνταῦθα ὁ περί ὁ οἰκονομία διέξειμι , καί διδάσκω , ὡς αὐτός καί ποιητής πᾶς ὡς Θεός , καί κληρονόμος πᾶς ὡς ἄνθρωπος · καί δημιουργός ἄγγελος ὡς Θεός , καί ἀγαθός γίγνομαι οὗτος ὡς ἄνθρωπος · καί φύσις υἱός , καί λαμβάνω οὗτος πάλιν ὡς ἄνθρωπος ὅσπερ ἔχω ὡς Θεός . καί ὁ ἐπάγω δέ συνίημι ὁ εἴρω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0372.2
C . « Ὅταν δὲ πάλιν εἰσαγάγῃ τὸν Πρωτότοχον εἰς τὴν οἰκουμένην , λέγει : Καὶ προσκυνήσάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι Θεοῦ . » Ἀμφοτέρὰ τε , καὶ τὸ , εἰσαγάγῃ τὸν Πρωτότοχον , καὶ πρὸς τούτοις τὴν προσκυνησάτωσαν , τὴν οἰκονομίαν ἀντίττεται . Ὁ γὰρ φέρων τὰ πάντα τῇ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ , καὶ τῶν αἰώνων ποιητὴς καὶ δημιουργός , πῶθεν εἰς τὴν οἰκουμένην εἰσέρχεται ; Πῶς δὲ Πρωτότοχος ὁ δημιουργός ; Εἰ δὲ καὶ μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν αὐτὸν οἱ ἄγγελοι προσεκύνησαν , πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως ταύτην αὐτῷ τιμὴν οὐ προσέφερον ; Ἄλλα καὶ πανταχοῦ ἦν ὡς Θεός , καὶ εἰς τὴν οἰκουμένην εἰσῆλθεν ὡς ἄνθρωπος . Οὕτω καὶ ὁ θεοπρεπὲς εἴρηκεν Ἰωάννης : « Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν , καὶ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω · εἰς τὰ ἴδια ἦλθεν , καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον . » Ἐναντία δὲ εἶναι πῶς ταῦτα δοκεῖ . Εἰ γὰρ ἐν τῷ κόσμῳ ἦν , πῶς ἦλθεν ; Εἰ δὲ ἦλθεν , πῶς ἐν τῷ κόσμῳ ἦν ; Ἄλλα καὶ ἐν τῷ κόσμῳ ἦν ὡς Θεός , καὶ ἦλθεν ὡς ἄνθρωπος . Οὕτω καὶ Μονογενὴς ἐστιν ὡς Θεός , καὶ Πρωτότοχος ὡς ἄνθρωπος ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς . Οὕτως δὲ τὸ σέβας παρὰ τῶν ἀγγέλων ἐδέχετο · ἦν γὰρ ἀεὶ Θεός · προσεκύνουν δὲ αὐτὸν καὶ ὡς ἄνθρωπον . Ταύτην καὶ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον τὴν παρεξέτασιν ποιησάμενος , πάλιν ἐπὶ τὰ θεῖα μεταβαίνει , καὶ φησι :
Lemmas: C . « ὅταν δέ πάλιν εἰσάγω ὁ πρωτότοκος εἰς ὁ οἰκέω , λέγω : καί προσκυνέω αὐτός πᾶς ἄγγελος Θεός . » Ἀμφότερος τε , καί ὁ , εἰσάγω ὁ πρωτότοκος , καί πρός οὗτος ὁ προσκυνέω , ὁ οἰκονομία ἀντίττεται . ὁ γάρ φέρω ὁ πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις αὐτός , καί ὁ αἰών ποιητής καί δημιουργός , πίνω εἰς ὁ οἰκέω εἰσέρχομαι ; Πῶς δέ Πρωτότοχος ὁ δημιουργός ; εἰμί δέ καί μετά ὁ ἐνανθρώπησις αὐτός ὁ ἄγγελος προσκυνέω , πρό ὁ ἐνανθρώπησις οὗτος αὐτός τιμή οὖον προσφέρω ; ἄλλος καί πανταχοῦ εἰμί ὡς Θεός , καί εἰς ὁ οἰκέω εἰσέρχομαι ὡς ἄνθρωπος . οὕτως καί ὁ θεοπρεπής εἴρω Ἰωάννης : « ἐν ὁ κόσμος εἰμί , καί ὁ κόσμος διά αὐτός γίγνομαι , καί ὁ κόσμος αὐτός οὐ γιγνώσκω · εἰς ὁ ἴδιος ἔρχομαι , καί ὁ ἴδιος αὐτός οὖον παραλαμβάνω . » ἐναντίος δέ εἰμί πῶς οὗτος δοκέω . εἰμί γάρ ἐν ὁ κόσμος εἰμί , πῶς ἔρχομαι ; εἰμί δέ ἔρχομαι , πῶς ἐν ὁ κόσμος εἰμί ; ἄλλος καί ἐν ὁ κόσμος εἰμί ὡς Θεός , καί ἔρχομαι ὡς ἄνθρωπος . οὕτως καί Μονογενής εἰμί ὡς Θεός , καί Πρωτότοχος ὡς ἄνθρωπος ἐν πολύς ἀδελφός . οὕτως δέ ὁ σέβας παρά ὁ ἄγγελος δέχομαι · εἰμί γάρ ἀεί Θεός · προσκυνέω δέ αὐτός καί ὡς ἄνθρωπος . οὗτος καί κατά ὁ ἀνθρώπινος ὁ παρεξέτασις ποιέω , πάλιν ἐπί ὁ θεῖον μεταβαίνω , καί φημί :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0372.3
C-9 . « Καὶ πρὸς μὲν τοὺς ἀγγέλους λέγει : Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα , καὶ τοὺς λειτουργούς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα . Πρὸς δὲ τὸν Υἱόν : Ὁ θρόνος σου , ὁ Θεός , εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος , ῥάβδος εὐθύτητος ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας σου . Ἡγάπησας δικαιοσύνην , καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν , διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεός , ὁ Θεός σου , Ἐλαίῳ ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου . » Σαφῶς δὲ διὰ τούτων ἐδείξε τοὺς μὲν ἀγγέλους κτιστὴν ἔχοντας φύσιν , τὸν δὲ μονογενῆ Υἱὸν ἀκτιστὸν καὶ αἰώνιον . Ὁ θρόνος σου γὰρ , φησίν , ὁ Θεός , εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . Ἐδείξε δὲ διὰ τούτων ἡμᾶς , ὡς τὸ , Ἐκάθισεν ἐν
Lemmas: C-9 . « καί πρός μέν ὁ ἄγγελος λέγω : ὁ ποιέω ὁ ἄγγελος αὐτός πνεῦμα , καί ὁ λειτουργός αὐτός πυρός φλόξ . πρός δέ ὁ υἱός : ὁ θρόνος σύ , ὁ Θεός , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών , ῥάβδος εὐθύτης ὁ ῥάβδος ὁ βασίλεια σύ . ἀγαπάω δικαιοσύνη , καί μισέω ἀνομία , διά οὗτος χρίω σύ ὁ Θεός , ὁ Θεός σύ , ἔλαιον ἀγαλλίασις παρά ὁ μέτοχος σύ . » σαφῶς δέ διά οὗτος δείκνυμι ὁ μέν ἄγγελος κτίστης ἔχω φύσις , ὁ δέ μονογενής υἱός ἀκτιστὸν καί αἰώνιος . ὁ θρόνος σύ γάρ , φημί , ὁ Θεός , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . δείκνυμι δέ διά οὗτος ἐγώ , ὡς ὁ , καθίζω ἐν
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0373.1
A δεξιά τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὕψιλοις , ἀνθρώπων ; εἵρξεν . Ὡς γὰρ Θεός , αἰῶνον ἔχει τὸν θρόνον , καὶ ἄναρχον τὴν βασιλείαν , καὶ ἀτελεύτητον . Καὶ ἐνταῦθα μέντοι συνέξευκται τὰ ἀνθρώπινά . Τὸ γὰρ , Ἡγάπησας δικαιοσύνην , καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν , διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεός , ὁ Θεός σου , κατὰ τὸ ἀνθρώπινον εἴρηται . Καὶ γὰρ ὁ προφήτης Ἠσαΐας τὰ περὶ τοῦ Ἐμμανουὴλ προθεσπίσας , καὶ ταῦτα προστέθηκε . Πρὶν ἡ γνῶναι τὸ παιδίον ἀγαθὸν ἢ κακόν , ἀποστρεῖ πονηρίας , τοῦ ἐκλέξασθαι τὸ ἀγαθόν . Καὶ ἡ χρῖσις δὲ οὐ τῆς θεότητος , ἀλλὰ τῆς ἀνθρωπότητος ἦν . Τοῦτο δὲ καὶ ἡ διαφορά διδάσκει . Ἐλαῖον γὰρ , φησίν , ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου . Μετόχοι δὲ ἡμεῖς καὶ κοινωνοὶ οὐ τῆς θεότητος , ἀλλὰ τῆς ἀνθρωπότητος . Τοῦτο καὶ ἐν τῇ πρὸς Φιλιππησίους ἐδίδαξεν ὁ θεῖος Ἀπόστολος . Μετασχηματίσει γὰρ , φησίν , τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν , εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ . Οὐ γὰρ τῇ θεότητι σύμμορφον ἔσται τῶν ἁγίων τὸ σῶμα , ἀλλὰ τῷ σώματι τῆς δόξης . Αὕτη μέντοι ἡ μαρτυρία καὶ τὴν Ἀρείου βλασφημίαν διέλυθεν : αἰῶνιον γὰρ ἔδειξε τοῦ Θεοῦ Λόγου τὸν θρόνον , καὶ τῇ δυάδι τῶν προσώπων ἐξήλασεν τοῦ Σαβελλίου τὴν σύγχυσιν . Ταῦτό δὲ τοῦτο καὶ τὸ ἀναλσχυνον Ἰουδαίων ἐμφράττει στόμα . Ὁ δὲ θεῖος Ἀπόστολος προστέθηκε καὶ ἕτεραν μαρτυρίαν τὴν θεῖαν αὐτοῦ φύσιν κηρύττουσαν .
Lemmas: A δεξιός ὁ μεγαλωσύνη ἐν ὕψιλον , ἄνθρωπος ; εἴργω . ὡς γάρ Θεός , αἰών ἔχω ὁ θρόνος , καί ἄναρχος ὁ βασίλειος , καί ἀτελεύτητος . καί ἐνταῦθα μέντοι συσκευάζω ὁ ἀνθρώπινος . ὁ γάρ , ἀγαπάω δικαιοσύνη , καί μισέω ἀνομία , διά οὗτος χρίω σύ ὁ Θεός , ὁ Θεός σύ , κατά ὁ ἀνθρώπινος εἴρω . καί γάρ ὁ προφήτης Ἠσαΐας ὁ περί ὁ Ἐμμανουήλ προθεσπίζω , καί οὗτος προστίθημι . πρίν ὁ γιγνώσκω ὁ παιδίον ἀγαθός ἢ κακός , ἀφίστημι πονηρία , ὁ ἐκλέγω ὁ ἀγαθός . καί ὁ χρῖσις δέ οὖον ὁ θεότης , ἀλλά ὁ ἀνθρωπότης εἰμί . οὗτος δέ καί ὁ διαφορά διδάσκω . ἔλαιον γάρ , φημί , ἀγαλλίασις παρά ὁ μέτοχος σύ . μέτοχος δέ ἐγώ καί κοινωνός οὖον ὁ θεότης , ἀλλά ὁ ἀνθρωπότης . οὗτος καί ἐν ὁ πρός Φιλιππήσιος διδάσκω ὁ θεῖος ἀπόστολος . μετασχημάτισις γάρ , φημί , ὁ σῶμα ὁ ταπείνωσις ἐγώ , εἰς ὁ γίγνομαι αὐτός σύμμορφος ὁ σῶμα ὁ δόξα αὐτός . οὖον γάρ ὁ θεότης σύμμορφος εἰμί ὁ ἅγιος ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ σῶμα ὁ δόξα . ἄτη μέντοι ὁ μαρτυρία καί ὁ Ἄρειος βλασφημία διέρχομαι : αἰώνιος γάρ δείκνυμι ὁ Θεός Λόγος ὁ θρόνος , καί ὁ δυάς ὁ πρόσωπον ἐξελαύνω ὁ Σαβέλλιος ὁ σύγχυσις . αὐτός δέ οὗτος καί ὁ ἀναλσχυνον Ἰουδαῖος ἐμφράσσω στόμα . ὁ δέ θεῖος ἀπόστολος προστίθημι καί ἕτερος μαρτυρία ὁ θεῖος αὐτός φύσις κηρύσσω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0373.2
B εἴρξεν . Καὶ σὺ κατ᾽ ἀρχάς , Κύριε , τὴν γῆν θεμελίωσας , καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σου εἰσὶν οἱ οὐρανοί . Αὐτοὶ ἀπολοῦνται , σὺ δὲ διαμένεις , καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται . Καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἐκλείξεις αὐτούς , καὶ ἀλλαγθήσονται : σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ , καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλειψοῦσιν . Ἐδειξεν αὐτὸν τῶν ἀπάντων Δημιουργόν : διὰ γὰρ οὐρανοὺν καὶ γῆς πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς περιέλαβεν . Ἐδίδαξεν ὡς ἀπευπτόν τε καὶ ἀναλλοιώτον : τοῦτο γὰρ δηλοῖ , τὸ Αὐτοὶ ἀπολοῦνται , σὺ δὲ διαμένεις . Ἐδήλωσε καὶ τῆς κτίσεως τὴν εἰς τὸ κρεῖττον μετασχηλὴν ἀπ᾽ αὐτοῦ γενησομένην , αὐτοῦ δὲ τὸ ἄναρχον καὶ ἀνώλεθρον . Σὺ γὰρ , φησίν , ὁ αὐτὸς εἶ , καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλειψοῦσιν . Οὐ γὰρ ἐγένου , ἀλλὰ εἶ , οὐδὲ ἀλλοίωσιν δέχῃ τινά : ἀεὶ γὰρ ὁ αὐτὸς εἶ . Ἀφλοῖ δὲ ταῦτα καὶ τὸ ἀπαθὲς τῆς θεότητος . Εἰ γὰρ αὕτη πέπονθε , πῶς ἡ αὐτὴ ἐστιν ; ἠλλοιώται γὰρ , καὶ εἰ τρεῖς ἡμέρας ἐν τῷ θανάτῳ πεποίηκεν , ἐξέλιπε τὰ ἔτη . Ἀλλὰ καὶ ὁ Προφήτης ἡμᾶς καὶ ὁ Ἀπόστολος διδάσκει , ὁ μὲν γεγραφὼς τὴν μαρτυρίαν , ὁ δὲ ταύτη χρησάμενος , ὡς ὁ αὐτὸς ἐστιν ἀεὶ , καὶ τὰ ἔτη αὐτοῦ οὐκ ἐκλείψουσιν . Οὕτω τὰ θεῖα διεξελθόν , πάλιν ἐπὶ τὰ ἀνθρώπεια μεταβαίνει .
Lemmas: B εἴργω . καί σύ κατά ἀρχή , κύριος , ὁ γῆ θεμελιώνω , καί ἔργον ὁ χείρ σύ εἰμί ὁ οὐρανός . αὐτός ἀπόλλυμι , σύ δέ διαμένω , καί πᾶς ὡς ἱμάτιον παλαιόω . καί ὡσεί περιβόλαιον κλεΐζω αὐτός , καί ἀλλάσσω : σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἔτος σύ οὐ ἐκλείπω . δείκνυμι αὐτός ὁ ἀπαντάω Δημιουργός : διά γάρ οὐρανόω καί γῆ πᾶς ὁ ἐν αὐτός περιλαμβάνω . διδάσκω ὡς ἀπευπτόν τε καί αναλλοιοω : οὗτος γάρ δηλόω , ὁ αὐτός ἀπόλλυμι , σύ δέ διαμένω . Ἐδαλίσκω καί ὁ κτίσις ὁ εἰς ὁ ἀγαθός μετασχηλὴν ἀπό αὐτός γίγνομαι , αὐτός δέ ὁ ἄναρχος καί ἀνώλεθρος . σύ γάρ , φημί , ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἔτος σύ οὐ ἐκλείπω . οὖον γάρ γίγνομαι , ἀλλά εἰμί , οὐδέ ἀλλοίωσις δέχομαι τις : ἀεί γάρ ὁ αὐτός εἰμί . Ἀφλοῖ δέ οὗτος καί ὁ ἀπαθής ὁ θεότης . εἰμί γάρ οὗτος πάσχω , πῶς ὁ αὐτός εἰμί ; ἀλλοιόω γάρ , καί εἰμί τρεῖς ἡμέρα ἐν ὁ θάνατος ποιέω , ἐκλείπω ὁ ἔτος . ἀλλά καί ὁ Προφήτης ἐγώ καί ὁ ἀπόστολος διδάσκω , ὁ μέν γράφω ὁ μαρτυρία , ὁ δέ οὗτος χράω , ὡς ὁ αὐτός εἰμί ἀεί , καί ὁ ἔτος αὐτός οὐ ἐκλείπω . οὕτως ὁ θεῖον διεξέρχομαι , πάλιν ἐπί ὁ ἀνθρώπειος μεταβαίνω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0373.3
C εἴρξεν . Πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἶπέν ποτε : Κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου ; οὐ ( 10 ) γὰρ ὡς Θεὸς λέγει : Κάθου ἐκ δεξιῶν μου : πῶς γὰρ ; Ὁ θρόνος γὰρ αὐτοῦ εἰς αἰῶνα αἰῶνος . Ὡς ἄνθρωπος τοίνυν ταύτης μετέλαχε τῆς τιμῆς : ὡς Θεὸν γὰρ αἰῶνιον ἔχει τὸν θρόνον .
Lemmas: C εἴργω . πρός τίς δέ ὁ ἄγγελος εἶπον ποτός : κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ἠώς εἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ ὑποπόδιον ὁ πούς σύ ; οὖον ( 10 ) γάρ ὡς θεός λέγω : κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ : πῶς γάρ ; ὁ θρόνος γάρ αὐτός εἰς αἰών αἰών . ὡς ἄνθρωπος τοίνυν οὗτος μεταλαγχάνω ὁ τιμή : ὡς θεός γάρ αἰώνιος ἔχω ὁ θρόνος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0374.1
id . « Οὐχὶ πάντες 12 εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα , διὰ τοὺς μέλλοντας κλη-ρονομεῖν σωτηρίαν ; » Ἰκανὸς καὶ τὴν κατὰ τὸ ἀν-θρωπίνον διαφορὰν ἔδειξεν . Ὁ μὲν γάρ , φησίν , ἐκ δεξιῶν κάθεται : οὗτοι δὲ ὡς διάκονοι πέμπονται τῆς τῶν ἀνθρώπων ἕνεκα σωτηρίας . Εἰτὰ εἰς παραίνεσιν μεταφέρει τὸν λόγον , καὶ φησίν :
Lemmas: id . « οὐ πᾶς 12 εἰμί λειτουργικός πνεῦμα εἰς διακονία ἀποστέλλω , διά ὁ μέλλω κληρονομέω σωτηρία ; » ἰκανός καί ὁ κατά ὁ ἀνθρώπινος διαφορά δείκνυμι . ὁ μέν γάρ , φημί , ἐκ δεξιός κάθομαι : οὗτος δέ ὡς διάκονος πέμπω ὁ ὁ ἄνθρωπος ἕνεκα σωτηρία . εἶτα εἰς παραίνεσις μεταφέρω ὁ λόγος , καί φημί :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0374.2
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β' .
Lemmas: κεφάλαιος βέ .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0374.3
α' . « Διὰ τοῦτο δι' περισσώτερος ἡμᾶς προ-σέχειν τοῖς ἀκουσθεῖσι , μήποτε παραρρύμῃμεν . » Ταύτην τοίνυν τὴν διαφορὰν ἐπισταμένος , σπουδαιότερον χρὴ τῇ διδασκαλίᾳ προσέχειν , ἵνα μὴ τινα ὄλισθον ὑπομείνωμεν .
Lemmas: ὅς . « Ζεύς οὗτος διά περισσός ἐγώ προσέχω ὁ ἀκούω , μήποτε παραρρύμῃμεν . » οὗτος τοίνυν ὁ διαφορά ἐφίστημι , σπουδαῖος χρή ὁ διδασκαλία προσέχω , ἵνα μή τις ὀλισθάνω ὑπομένω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0374.5
ε'-η' . « Οὐ γὰρ ἀγγέλοις 13 ὑπέταξε τὴν οἰκουμένην τὴν μέλλουσαν , περὶ ἧς λαλοῦμεν . Διεμαρτύρατο δὲ ποὺ τις λέγων · Τί ἐστιν ἄνθρωπος , οτι μνησθήσῃ αὐτοῦ , ἢ Υἱὸς ἀνθρώπου , ὅτι ἐπισκέψῃ αὐτόν ; Ἠλάττωσας αὐτὸν βραχὺ τι παρ' ἀγγέλοις · δόξη
Lemmas: ἐάω . « οὖον γάρ ἄγγελος 13 ὑποτάσσω ὁ οἰκέω ὁ μέλλω , περί ὅς λαλέω . διαμαρτύρομαι δέ πού τις λέγω · τις εἰμί ἄνθρωπος , ὅτι μιμνήσκω αὐτός , ἢ υἱός ἄνθρωπος , ὅτι ἐπισκοπέω αὐτός ; ἐλασσόω αὐτός βραχύς τίς παρά ἄγγελος · δόξα
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0375.2
Θ' . « Τὸν δὲ βραχὺ τι 17 παρ' ἀγγέλους ἡλατωμένον βλέπομεν Ἰησοῦν , διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου 18 , δόξῃ 19 καὶ τιμῇ ἐστεφανωμένον , ὅπως 20 χωρὶς Θεοῦ ὑπὲρ παντὸς γεύσηται θανάτου . » Οὐ τῇ φύσει τῆς θεότητος τῶν ἀγγέλων ἡλάτωται , ἀλλὰ τῷ πάθει τῆς ἀνθρωπότητος . Καὶ αὐτὴ δὲ μετὰ τὴν ἀνάστασιν τῆς θείας μετέλαχε δόξης . Τὸ μέντοι πάθος ὑπὲρ ἀπάντων ὑπέμεινε . Πάντα γὰρ ὅσα κτιστὴν ἔχει τὴν φύσιν , ταύτης ἐδεῖτο τῆς θεραπείας · τοῦτο γὰρ εἴπεν , ὅπως χωρὶς Θεοῦ ὑπὲρ παντὸς γεύσηται θανάτου . Μόνῃ , φησίν , ἡ θεία φύσις ἀνεδέη , τὰ δὲ πάντα τοῦ τῆς ἐνανθρωπήσεως ἐδεῖτο φαρμάκου . Ἐνανθρωπήσας γὰρ ὁ Θεὸς Λόγος κατέλυσε τὸν θάνᾶτον
Lemmas: ὁ . « ὁ δέ βραχύς τίς 17 παρά ἄγγελος ἐλασσόω βλέπω Ἰησοῦς , διά ὁ πάθημα ὁ θάνατος 18 , δόξα 19 καί τιμή στεφανόω , ὅπως 20 Χωρὶς Θεός ὑπέρ πᾶς γεύω θάνατος . » οὖον ὁ φύσις ὁ θεότης ὁ ἄγγελος ἐλασσόω , ἀλλά ὁ πάθος ὁ ἀνθρωπότης . καί αὐτός δέ μετά ὁ ἀνάστασις ὁ θεῖος μεταλαγχάνω δόξα . ὁ μέντοι πάθος ὑπέρ ἀπαντάω ὑπομένω . Πάν γάρ ὅσος κτίστης ἔχω ὁ φύσις , οὗτος δήω ὁ θεραπεία · οὗτος γάρ εἶπον , ὅπως Χωρὶς Θεός ὑπέρ πᾶς γεύω θάνατος . Μόνος , φημί , ὁ θεῖος φύσις ἀναδέω , ὁ δέ πᾶς ὁ ὁ ἐνανθρώπησις δήω φάρμακον . ἐνανθρωπέω γάρ ὁ θεός Λόγος καταλύω ὁ θάνατος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0376.1
τὸ κράτος · καταλύσας δὲ ἐπηγγείλατο ἡμῖν τὴν ἀνάστασιν · τῇ δὲ ἀναστάσει ἀφθαρσία καὶ ἀθανασία συνάψεται · τῆς δὲ ἀφθαρσίας μεθεῖσι καὶ τὰ δρώμενα . Τοῦτο γὰρ καὶ ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους ἐφη · « Ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ . » Καὶ οἱ ἄγγελοι ἐν τῇ θυμηδὶ διατελοῦσι τὴν τῶν ἀνθρώπων θεάμενοι σωτηρίαν . Εἰ γὰρ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ χαίρουσι , πολλῷ μᾶλλον τοσαύτας ὁρῶντες μυριάδας τῆς σωτηρίας ἀξιοῦμένας θυμηδίας πλησθήσονται . Ὑπὲρ ἀπάντων τοίνυν τὸ αὐστηριον ὑπέμεινε πᾶθος . Μόνῃ γὰρ ἡ θεία φύσις τῆς ἐντεῦθεν γενομένης θεραπείας ἀνενδέσθ .
Lemmas: ὁ κράτος · καταλύω δέ ἐπαγγέλλω ἐγώ ὁ ἀνάστασις · ὁ δέ ἀνάστασις ἀφθαρσία καί ἀθανασία συνάπτω · ὁ δέ ἀφθαρσία μεθίημι καί ὁ δράω . οὗτος γάρ καί ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος φημί · « ὅτι2 καί αὐτός ὁ κτίσις ἐλευθερόω ἀπό ὁ δουλεία ὁ φθορά εἰς ὁ ἐλευθερία ὁ δόξα ὁ τέκνον ὁ Θεός . » καί ὁ ἄγγελος ἐν ὁ θυμηδής διατελέω ὁ ὁ ἄνθρωπος θεάομαι σωτηρία . εἰμί γάρ ἐπί εἷς ἁμαρτωλός χαίρω , πολύς μᾶλλον τοσοῦτος ὁράω μυριάς ὁ σωτηρία ἀξιόω θυμηδία πίμπλημι . ὑπέρ ἀπαντάω τοίνυν ὁ αὐστήριος ὑπομένω πάθος . Μόνος γάρ ὁ θεῖος φύσις ὁ ἐντεῦθεν γίγνομαι θεραπεία ἀναδέω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0376.2
ι' . « Ἐπρεπε γὰρ αὐτὸν δι' ὃν τὰ πάντα , καὶ δι' οὗ τὰ πάντα , πολλοὺς υἱοὺς εἰς δόξαν ἀγαγόντα , τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας αὐτῶν διὰ παθήσεως τελειῶσαι . » Τὸν Θεὸν Λόγον ἐδείξεν ἡμῖν ἀνέλαβε τελειωσάμενος φύσιν . Ἀρχηγὸς τῆς ἡμετέρας σωτηρίας ἡ ληφθεῖσα φύσις . Ἐκείνη γὰρ ἐκ νεκρῶν ἀναστᾶσα πᾶσιν ἡμῖν ἐπραγματεύσατο τὴν ἀνάστασιν .
Lemmas: εἷς . « πρέπω γάρ αὐτός διά ὅς ὁ πᾶς , καί διά ὅς ὁ πᾶς , πολύς υἱός εἰς δόξα ἄγω , ὁ ἀρχηγός ὁ σωτηρία αὐτός διά πάθησις τελειόω . » ὁ θεός Λόγος δείκνυμι ἐγώ ἀναλαμβάνω τελειόω φύσις . Ἀρχηγός ὁ ἡμέτερος σωτηρία ὁ λαμβάνω φύσις . ἐκεῖνος γάρ ἐκ νεκρός ἀνίστημι πᾶς ἐγώ πραγματεύομαι ὁ ἀνάστασις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0376.3
ια' . « Ὁ τε γὰρ ἀγιάζων , καὶ οἱ ἀγιαζόμενοι , ἐξ ἑνὸς πάντες . » Καὶ τοῦτο κατὰ τὸ ἀνθρώπινον τέθεικε . Κτιστὴ γὰρ ἡ ληφθεῖσα φύσις · εἰς δὲ γε καὶ ἡμῶν καὶ αὐτῆς Ποιητὴς · ἀλλὰ δι' ἐκείνης ἀγιάζομεθα . Εἰ δὲ καὶ κατὰ θείαν φύσιν οἱ αἱρετικοὶ τοῦτο νοῆσαι βελησονται , οὐδὲ οὕτως λυμανοῦνται τὴν τοῦ Μονογενοῦς δόξην . « Ἐνὰ γὰρ , φησίν , ἔχομεν Πατέρα καὶ ἡμεῖς καὶ αὐτός . » Ἀλλ' ἐδύηλον , ὡς ὁ μὲν ἐστι φύσει Υἱός , ἡμεῖς δὲ χάριτι . Ταύτην γὰρ ἡμᾶς ἐδίδαξε τὴν διαφοράν · τὸν μὲν ἀγιάζειν , ἡμᾶς δὲ ἀγιασθῆναι .
Lemmas: ἰά . « ὁ τε γάρ ἁγίζω , καί ὁ ἁγίζω , ἐκ εἷς πᾶς . » καί οὗτος κατά ὁ ἀνθρώπινος τίθημι . κτιστός γάρ ὁ λαμβάνω φύσις · εἰς δέ γε καί ἐγώ καί αὐτός Ποιητής · ἀλλά διά ἐκεῖνος ἁγίζω . εἰμί δέ καί κατά θεῖος φύσις ὁ αἱρετικός οὗτος νοέω βελησοντ , οὐδέ οὕτως λυμαίνομαι ὁ ὁ Μονογενώ δόξη . « ἀδήν γάρ , φημί , ἔχω πατήρ καί ἐγώ καί αὐτός . » ἀλλά ἐδύηλον , ὡς ὁ μέν εἰμί φύσις υἱός , ἐγώ δέ χάρις . οὗτος γάρ ἐγώ διδάσκω ὁ διαφορά · ὁ μέν ἁγίζω , ἐγώ δέ ἁγίζω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0376.4
ιβ' . Ἡν αἰτίαν οὐκ ἐπαισχύνεται ἀδελφοὺς αὐτοὺς καλεῖν , λέγων · ( ιβ' , ιγ' . ) « Ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου , ἐν μέσῳ ἐκκλησίας ὑμνήσω σε . Καὶ πάλιν · « Ἐγὼ ἔσομαι πεποιθὼς ἐπ' αὐτόν . Καὶ πάλιν · Ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παῖδιά , ἃ μοι ἔδωκεν ὁ Θεός . » Ἀπὸρῃ καὶ τῷ , οὐκ ἐπαισχύνεται , δεῖξαι τὴν διαφοράν τῆς υἱότητος . Περὶ δεσποτῶν γὰρ καὶ δούλων διαλεγόμενοι , καὶ τὴν τῶν δεσποτῶν ταπεινοφροσύνην διδάσκοντες εἴδομεν λέγειν · Οὐκ ἐπαισχύνεται μετὰ τῶν οἰκετῶν ἐσθίειν καὶ πίνειν , καὶ συγκαθεζόμενος , καὶ τοὺς τούτων ἀρρώστους δι' ἑαυτοῦ θεραπεύειν . Τοῦτο τοίνυν κάναυθὸς αἰνίττεται , ὡς ὁ δι' ἡμῶν καταδεξάμενος πᾶθος οὐκ ἐπαισχύνεται καλεῖν ἀδελφοὺς τούτους , ὑπὲρ ὧν τὸ πᾶθος ὑπέμεινεν . Οὐ μόνον δὲ αὐτοὺς ἀδελφοὺς , ἀλλὰ καὶ παῖδια καλεῖ . Οὕτως ὁ Κύριος ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίοις τοῖς θείοις ἔλεγεν ἀποστόλοις · « Τεκνία , ἐτι μικρὸν χρόνον μεθ' ὑμῶν εἰμί . » Καὶ πάλιν · « Τεκνία , μή τι προσφάγιον ἔχετε ; » « Ἐδείξε δὲ καὶ τὰ ταπεινώς εἰρημένα οἰκονομικῶς · εἰρημένα τῷ γὰρ , οὐκ ἐπαισχύνεται , συνέζευξε τῷ , Ἐγὼ ἔσομαι πεποι -
Lemmas: ἶβις . ἐάν αἴτιος οὐ ἐπαισχύνομαι ἀδελφός αὐτός καλέω , λέγω · ( ἶβις , πνίξ . ) « ἀπαγγέλλω ὁ ὄνομα σύ ὁ ἀδελφός ἐγώ , ἐν μέσος ἐκκλησία ὑμνέω σύ . καί πάλιν · « ἐγώ εἰμί Πεποιθὼς ἐπί αὐτός . καί πάλιν · ἰδέ ἐγώ καί ὁ παιδιά , ὁ ἐγώ δίδωμι ὁ Θεός . » ἀπορέω καί ὁ , οὐ ἐπαισχύνομαι , δείκνυμι ὁ διαφορά ὁ υἱότης . περι δεσπότης γάρ καί δοῦλος διαλέγω , καί ὁ ὁ δεσπότης ταπεινοφροσύνη διδάσκω ὁράω λέγω · οὐ ἐπαισχύνομαι μετά ὁ οἰκέτης ἐσθίω καί πίνω , καί συγκαθέζομαι , καί ὁ οὗτος ἄρρωστος διά ἑαυτοῦ θεραπεύω . οὗτος τοίνυν καναυανθος αἰνίσσομαι , ὡς ὁ διά ἐγώ καταδέχομαι πάθος οὐ ἐπαισχύνομαι καλέω ἀδελφός οὗτος , ὑπέρ ὅς ὁ πάθος ὑπομένω . οὖον μόνος δέ αὐτός ἀδελφός , ἀλλά καί παιδιά καλέω . οὕτως ὁ Κύριος ἐν ὁ ἱερός Εὐαγγέλιος ὁ θεῖον λέγω ἀπόστολος · « τεκνίον , ἔτι μικρός χρόνος μετά σύ εἰμί . » καί πάλιν · « τεκνίον , μή τίς προσφάγιον ἔχω ; » « δείκνυμι δέ καί ὁ ταπεινός εἴρω οἰκονομικός · εἴρω ὁ γάρ , οὐ ἐπαισχύνομαι , συζεύγνυμι ὁ , ἐγώ εἰμί πείθω -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0377.1
Α ὡς ἐκ’ αἰτῶ . Οὐχ ἐπα·σχύνεται γάρ , διὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν , καὶ ταπεινοῖς παρὰ τὴν οἰκείαν ἀξίαν κεχρῆσθαι λόγοις . Εἶτα τῆς περὶ τῶν παιδίων μαρτυρίας ἐπιλαβόμενος , τὸν περὶ τοῦ σωτηρίου πάθους ἐξυφίνει λόγον .
Lemmas: Α ὡς ἐπίτεξ αἰτέω . οὐχ ἐπαισχύνω γάρ , διά ὁ ὁ ἄνθρωπος σωτηρία , καί ταπεινός παρά ὁ οἰκεῖος ἄξιος χράομαι λόγος . εἶτα ὁ περί ὁ παιδίον μαρτυρία ἐπιλαμβάνω , ὁ περί ὁ σωτήριος πάθος εξυφινευς λόγος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0377.2
Ιδ’ , ε’ . « Ἐπεὶ οὖν τὰ παιδία κεκοινώνηκε σάρκός καὶ αἵματος , καὶ αὐτὸς 18 παραπλησίως μετέχει τῶν αὐτῶν , ἵνα διὰ τοῦ θανάτου καταργήσῃ , τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου , τοῦτέστι · τὸν διάβολον , καὶ ἀπαλλάξῃ τούτους , ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ἐνοχοῖ ἦσαν δουλείας 19 . » Πῶς οὖν τὸ ἦν , φησίν , ἡ ἀδελφὸν αὐτὸν ἡμῶν χρηματίσαι , ἢ παῖδας ἡμᾶς γνησίως καλεῖσαι , μὴ τὴν αὐτὴν περι-χειμένου φύσιν ; Οὕ δὲ χάριν ταύτην ἀναλαβὲν , τὴν τοῦ θανάτου κατέλυσε δύναμιν , καὶ τὸ ἐπι-κειμένον ἡμῖν διέλυσε δέος . Δειμαίνοντες γὰρ ἀεὶ διε-τελοῦμεν τὸν θάνατον , ἐπειδὴ πρὸς ἑλκεῖν ἠναγκάζο-μεθα τὴς θνητότητος τὸν ζυγόν . Σχέδρα δὲ ἀναγ-καίως καὶ τὸ , παραπλησίως τέθηκεν , ἵνα τὴν τῆς φαντασίας διελύσῃ συκοφαντίαν . Ταῦτα δὲ διεξῆλθεν ἀπαντα , διδάσκων τοὺς ἐλάττονα τῶν ἀγγέλων τὸν Υἱὸν διὰ τὸ πάθος ὑπολαμβάνοντας , ὡς ἀναγκαίως τὸ πάθος ὑπέμεινε . Τοῦτο δὲ καὶ διὰ τῶν ἐξῆς ἐκ-παιδεύει σαφέστερον .
Lemmas: ἴδη , εἰ . « ἐπεί οὖν ὁ παιδίον κοινωνέω σάρξ καί αἷμα , καί αὐτός 18 παραπλήσιος μετέχω ὁ αὐτός , ἵνα διά ὁ θάνατος καταργέω , ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ θάνατος , τουτέστι · ὁ διάβολος , καί ἀπαλλάσσω οὗτος , ὅσος φόβος θάνατος διά πᾶς ὁ ζῶ ἔνοχος εἰμί δουλεία 19 . » Πῶς οὖν ὁ εἰμί , φημί , ὁ ἀδελφός αὐτός ἐγώ χρηματίζω , ἢ παῖς ἐγώ γνήσιος καλεῖμαι , μή ὁ αὐτός περιέχω φύσις ; ἕ δέ χάρις οὗτος ἀναλαμβάνω , ὁ ὁ θάνατος καταλύω δύναμις , καί ὁ ἐπικείμενος ἐγώ διαλύω δέος . δειμαίνω γάρ ἀεί διατελέω ὁ θάνατος , ἐπεί πρός ἕλκω ἀναγκάζω σής θνητότης ὁ ζυγόν . Σχέδρα δέ ἀναγκαῖος καί ὁ , παραπλήσιος τίθημι , ἵνα ὁ ὁ φαντασία διέρχομαι συκοφαντία . οὗτος δέ διεξέρχομαι ἅπας , διδάσκω ὁ μικρός ὁ ἄγγελος ὁ υἱός διά ὁ πάθος ὑπολαμβάνω , ὡς ἀναγκαῖος ὁ πάθος ὑπομένω . οὗτος δέ καί διά ὁ ἑξῆς ἐκπαιδεύω σαφής .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0377.3
Ιε’ . « Οὐ γὰρ δήπου ἀγγέλων ἐπιλαμβάνεται20 , ἀλλὰ σπέρματος Ἀβραὰμ ἐπιλαμβάνεται . » Εἰ γὰρ ἀγγέλων ἀνείληφε φύσιν , κρείττων ἂν ἐγεγόνει θανάτου . Ἐπεὶδὴ δὲ ἀνθρώπινον ἦν ὃ ἀνέλαβε , διὰ μὲν τοῦ πάθους τῶν ἀνθρώπων ἀπέδωκε χρέος , διὰ δὲ τῆς τοῦ πεπονθότος σώματος ἀναστάσεως · τὴν οἰ-κείαν ἀπέδειξε δύναμιν . Ἄγαν δὲ σοφῶς ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἀντὶ τοῦ γενικοῦ ὀνόματος τὸ ἴδιχὸν τέ-θηκεν . Οὐ γὰρ εἶπε , Σπέρματος ἀνθρώπου ἐπιλαμ-βάνεται , ἀλλὰ , σπέρματος Ἀβραὰμ ἐπιλαμβάνεται , ἀναμιμνήσκων αὐτοὺς καὶ τῆς πρὸς τὸν Ἀβραὰμ γεγενημένης ἐπαγγελίας .
Lemmas: ἵημι . « οὖον γάρ δήπου ἄγγελος ἐπιλαμβάνω , ἀλλά σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω . » εἰμί γάρ ἄγγελος ἀναλαμβάνω φύσις , ἀγαθός εἄν γίγνομαι θάνατος . ἐπειδή δέ ἀνθρώπινος εἰμί ὅς ἀναλαμβάνω , διά μέν ὁ πάθος ὁ ἄνθρωπος ἀποδίδωμι χρέος , διά δέ ὁ ὁ πάσχω σῶμα ἀνάστασις · ὁ οἰκεῖος ἀποδείκνυμι δύναμις . ἄγαν δέ σοφός ὁ θεῖος ἀπόστολος ἀντί ὁ γενικός ὄνομα ὁ ἴδιχὸν τίθημι . οὖον γάρ εἶπον , σπέρμα ἄνθρωπος ἐπιλαμβάνω , ἀλλά , σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω , ἀναμιμνήσκω αὐτός καί ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι ἐπαγγελία .