theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0164.2
ζ' . « Ἄλλ' ἡμῖν εἷς Θεὸς ὁ Πατήρ , ἐξ οὗ τὰ πάντα , καὶ ἡμεῖς εἰς αὐτόν , καὶ εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι' οὗ τὰ πάντα , καὶ ἡμεῖς δι' αὐτοῦ . » Ἐκεῖνοι μὲν οὖν , τῶν ἄγνοια περικεκλειμένοι χώρων , περὶ πολλοὺς πλανῶνται , καὶ τοῦτους · οὐκ ὁντας · ἡμεῖς δὲ ἕνα ἔσμεν Θεὸν Πατέρα , καὶ ἕνα Ἰησοῦν Χριστόν . Θαυμάσαι δὲ ἀξίων κάνταῦθα τὴν ἀποστολικὴν σοφίαν . Δεῖξας γὰρ ἐν τοῖς πρόσθεν ἰσοδυναμοῦσαν τῷ Θεῷ προσηγόρῳ τὴν Κύριον , διεῖλε ταύτας , καὶ τὴν μὲν τῷ Πατρὶ συνήρμισε , τὴν δὲ τῷ Υἱῷ , τὴν Κορινθίων θεραπεύσων ἀσθένειαν . Ὅτι γὰρ πολλοχοῦ Θεὸν τὸν Υἱὸν ὀνομάζει , ράδιον ἐκ τῶν αὐτοῦ γραμμάτων καταμαθεῖν τὸν βουλομένον . « Προσδεχομένοι γάρ , φησὶ , τὴν ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ . » Καὶ « Ἐξ ὧν ὁ Χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα , ὁ ὢν ἐπὶ πάντων Θεός , καὶ ἐν τῇ βασιλείᾳ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ , » καὶ μυρία τοιαῦτα ἕτερα . Ἐνταῦθα μέντοι τὸν μὲν Θεὸν προσήγγευσεν , τὸν δὲ Κύριον · ἵνα μὴ τοῖς ἐναρχοῖς τῆς Ἑλληνικῆς πλάνης ἀπαλλαγῇσι , καὶ τὴν ἀλήθειαν μετακαθίσῃ , παράρρη προφάσιν εἰς τὴν πολὺν ἔξω πλάνην παλινδρομήσαι . Εἰ δὲ οἱ ἐξ Ἀρείου καὶ Εὐνομίου λέγοιεν τὸ εἷς Θεός , ἐκβάλλειν τὸν Υἱὸν τῆς τοῦ Πατρὸς θεότητος , ἀκούετωσαν τῶν ἑξῆς , ὅτι καὶ εἷς Κύριος . Εἰ γὰρ , ἐπειδὴ εἷς Θεὸς ὁ Πατήρ , οὐ Θεὸς ὁ Υἱός , οὐδὲ Πατὴρ ἀρα Κύριος , ἐπειδὴ εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός . Ἄλλ' εἰς τὴν ἐκείνων κεφαλήν στραφεὶς τὸ βλάσφημον . Ὁ γὰρ Θεὸς Ἀπόστολος τὴν ἰσότητα δείκνυσιν , καὶ εἰς ὁμοίως ἐπὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ τεθεικώς , καὶ τὴν Κύριον φωνὴν ἰσοδυναμοῦσαν τῇ Θεὸς ἐπιδείξας . Οὕτω δὲ καὶ ἡ Παλαιὰ Γραφὴ τὰς προσηγόρῳς ταύτας δείκνυσιν συννημένας · « Ἐγὼ γὰρ εἰμι , φησὶ , Κύριος ὁ Θεὸς σου ὁ ἐξαγαγὼν σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου . » Καὶ « Ἄκουε , Ἰσραήλ , Κύριος ὁ Θεὸς σου Κύριος εἷς ἐστι . » Καὶ « Κύριε ὁ Θεὸς μου ἐμεγαλύνθης · σφόδρα · » καὶ μυρία τοιαῦτα . Ὁ οὖν ὢντως Θεός , πάντως καὶ Κύριος · καὶ ὁ ὢντως Κύριος , πάντως καὶ Θεός . Ἄλλος τε οὐδεὶς ἐστιν ἄλλως Θεός · Πατήρ · εἰς γὰρ Θεὸς Πατήρ · οὐδὲ ἄλλως Κύριος Ἰησοῦς Χριστός · εἷς γὰρ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός . Τὰ δὲ , ἡμεῖς εἰς αὐτόν , ἀντὶ τοῦ , Πρὸς αὐτὸν ἀπεστράφθαι ὀφειλομεν , εἰς αὐτὸν ἀφορᾶν , αὐτὸν διηνεκῶς ἀνυμνεῖν . Τὸ δὲ , καὶ ἡμεῖς δι' αὐτοῦ , οὐ τὴν δημιουργίαν , ἀλλὰ τὴν σωτηρίαν αἰνίττεται . Δι' αὐτοῦ μὲν γὰρ τὰ πάντα , ἡμεῖς δὲ οἱ πεπιστευκότες δι' αὐτοῦ τῆς σωτηρίας τετυχήκαμεν .
Lemmas: γῆ . « ἄλλος ἐγώ εἷς θεός ὁ Πατήρ , ἐκ ὅς ὁ πᾶς , καί ἐγώ εἰς αὐτός , καί εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς , καί ἐγώ διά αὐτός . » ἐκεῖνος μέν οὖν , ὁ ἄγνοια περικλείω χῶρος , περί πολύς πλανάω , καί οὗτος · οὐ εἰμί · ἐγώ δέ εἷς εἰμί θεός πατήρ , καί εἷς Ἰησοῦς Χριστός . θαυμάζω δέ ἄξιος κάνταῦθα ὁ ἀποστολικός σοφία . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ πρόσθεν ἰσοδυναμέω ὁ Θεός προσηγορέω ὁ κύριος , διαιρέω οὗτος , καί ὁ μέν ὁ πατήρ συνήρμισε , ὁ δέ ὁ υἱός , ὁ Κορίνθιος θεραπεύω ἀσθένεια . ὅτι2 γάρ πολλοχοω θεός ὁ υἱός ὀνομάζω , ῥᾴδιος ἐκ ὁ αὐτός γράμμα καταμανθάνω ὁ βούλομαι . « προσδέχομαι γάρ , φημί , ὁ ἐπιφάνεια ὁ δόξα ὁ μέγας Θεός καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . » καί « ἐς ὅς ὁ Χριστός ὁ κατά σάρξ , ὁ εἰμί ἐπί πᾶς Θεός , καί ἐν ὁ βασίλεια Χριστός ὁ Θεός , » καί μυρίος τοιοῦτος ἕτερος . ἐνταῦθα μέντοι ὁ μέν θεός προσάγω , ὁ δέ κύριος · ἵνα μή ὁ ἐνάρχομαι ὁ Ἑλληνικός πλάνης ἀπαλλαγή , καί ὁ ἀλήθεια μετακαθίζω , παραρρέω πρόφασις εἰς ὁ πολύς ἔξω πλάνη παλινδρομέω . εἰμί δέ ὁ ἐκ Ἄρειος καί Εὐνόμιος λέγω ὁ εἷς Θεός , ἐκβάλλω ὁ υἱός ὁ ὁ πατήρ θεότης , ἀκούω ὁ ἑξῆς , ὅτι καί εἷς Κύριος . εἰμί γάρ , ἐπεί εἷς θεός ὁ Πατήρ , οὖον θεός ὁ υἱός , οὐδέ πατήρ ἀρά Κύριος , ἐπεί εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός . ἄλλος εἰς ὁ ἐκεῖνος κεφαλή στρέφω ὁ βλάσφημος . ὁ γάρ θεός ἀπόστολος ὁ ἰσότης δείκνυμι , καί εἰς ὁμοίως ἐπί πατήρ καί υἱός τίθημι , καί ὁ κύριος φωνή ἰσοδυναμέω ὁ θεός ἐπιδείκνυμι . οὕτως δέ καί ὁ Παλαιά γραφή ὁ προσήγορος οὗτος δείκνυμι συνάπτω · « ἐγώ γάρ εἰμί , φημί , Κύριος ὁ θεός σύ ὁ ἐξάγω σύ ἐκ γῆ Αἴγυπτος . » καί « Ἄκουος , Ἰσραήλ , Κύριος ὁ θεός σύ Κύριος εἷς εἰμί . » καί « κύριος ὁ θεός ἐγώ μεγαλύνω · σφόδρα · » καί μυρίος τοιοῦτος . ὁ οὖν εἰμί Θεός , πάντως καί Κύριος · καί ὁ εἰμί Κύριος , πάντως καί Θεός . ἄλλος τε οὐδείς εἰμί ἄλλως Θεός · Πατήρ · εἰς γάρ θεός Πατήρ · οὐδέ ἄλλως Κύριος Ἰησοῦς Χριστός · εἷς γάρ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός . ὁ δέ , ἐγώ εἰς αὐτός , ἀντί ὁ , πρός αὐτός ἀποστρέφω ὀφείλω , εἰς αὐτός ἀφοράω , αὐτός διηνεκής ἀνυμνέω . ὁ δέ , καί ἐγώ διά αὐτός , οὖον ὁ δημιουργία , ἀλλά ὁ σωτηρία αἰνίσσομαι . διά αὐτός μέν γάρ ὁ πᾶς , ἐγώ δέ ὁ πιστεύω διά αὐτός ὁ σωτηρία τυγχάνω .