theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0367.1
ἔχρην πεισθῆναι τῷ Παλαιστινῷ , ὃν τῶν οἰκείων δογμάτων ἀποκαλοῦσι συνηγόρον . Καὶ οὗς γὰρ τοῦ θεοῦ Παύλου τὴν Ἐπιστολὴν ὁμολόγησιν εἶναι , καὶ τοὺς παλαιοὺς ἅπαντας ταύτην περὶ αὐτῆς ἔχρειν ἔσχηκέναι τὴν δόξαν . Ἄλλ' οὗτοι πᾶσιν ἐφρώσθαι φράσαντες , ἀνὰδην πρὸς τὴν ἀλήθειαν διαμάχονται , τῆς ἀποστολικῆς θεολογίας , ἥ τὸ προοίμιον κατεκόσμησεν , τὴν αἴγλην οὐ φέροντες . Ἀντιλεῖν γὰρ οὐ δυνάμενοι πρὸς τὰ διαρρήδην περὶ τῆς τοῦ Μονογενοῦς εἰρημένα θεότητος , πᾶσαν ἐκβάλλειν ἐτόλμησαν τὴν Ἐπιστολὴν , καίτοι καὶ τῶν δογμάτων , καὶ τῶν ἄλλων ἐνθυμημάτων , πολλὴν συγγένειαν πρὸς τὰς ἄλλας ἔχουσαν Ἐπιστολὰς . Πρόσχημα δὲ τῇ κατηγορίᾳ περιτιθέασιν , τὸ μὴ τὴν ἀποστολικὴν προσηγρίαν ὁμοίως ἐγκεισθαι τῷ προοιμίῳ . Ἔδει δὲ αὐτοὺς συνιδεῖν , ὡς τῶν ἐξ ἐθνῶν , ἀλλ' οὐ τῶν ἐξ Ἰουδαίων πεπιστευκότων ἀπόστολος ἐχειροτονήθη . Καὶ γὰρ ὁ Κύριος πρὸς αὐτὸν ἔφη · « Σπεῦδε , καὶ ἔξελθε τοῦ τάχους ἐντεῦθεν · οὐ γὰρ μὴ προσδεχθῇ σου τὴν μαρτυρίαν τὴν περὶ ἐμοῦ . Πορεύου , ὅτι εἰς ἔθνη μακρὰν ἐξαποστέλλω σε . » Τοιαύτας δὲ καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους ἐποιήσατο συνθήκας . « Ἰάκωβος γὰρ , φησί , καὶ Κηφᾶς , καὶ Ἰωάννης , οἱ δοκοῦντες στῦλοι εἶναι , δεξιάς ἔδωκαν ἐμοὶ καὶ Βαρναβᾷ κοινωνίας , ἵνα αὐτοὶ μὲν εἰς τὴν περιτομὴν , ἡμεῖς δὲ εἰς τὰ ἔθνη . » Οὕτω καὶ Ῥωμαίοις ἐπιστέλλων ἔφη · « Ἐφ' ὅσον εἰμὶ ἐγὼ ἐθνῶν ἀπόστολος , τὴν διακονίαν μου δοξάσω¹ . » Τοῦτο δὲ χάριν τοῖς μὲν ἐξ ἐθνῶν πεπιστευκόσιν ἐπιστέλλων , καὶ τὴν προσηγρίαν προστίθει , καὶ τὴν ἀποστολικὴν ἀξίαν προστιθεῖ , ὡς διδάσκαλος μαθηταῖς ἐπιστέλλων . Ἑβραίοις δὲ γράφων , ὧν οὐκ ἐνεχειρίσθη τὴν ἐπιμέλειαν , γυμνὴν τῶν ἀξιωμάτων εἴδοτος τὴν διδασκαλίαν προσήνεγκεν . Ὑπὸ γὰρ τὴν τῶν ἄλλων ἀποστόλων προμήθειαν ἐτέλουν . Ὅτι δὲ τῆς πνευματικῆς χάριτος ἀνάπλεως ἡ Ἐπιστολή , καὶ οὐδὲ τὴν τυχοῦσαν παρέχουσα διαβολῆς ἀφορμὴν , ἡ κατὰ μέρος ἐρμηνεία διδάξει σαφέστερον . Ἡ δὲ ὑπόθεσις τῆς Ἐπιστολῆς ἐστιν αὕτη · Τοὺς ἐξ Ἰουδαίων πεπιστευκότας οἱ τῆς τῆς ἀπιστίας περιεχόμενοι νόσῳ , πολλοῖς καὶ παντοδαποῖς περιέβαλλον ἀλγεινοῖς . Τούτων δὲ τῶν παθημάτων καὶ Θεσσαλονικεύσιν ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἐπιστέλλων ἐμνήσθη . « Μιμηταὶ γὰρ , φησίν , ἐγενήθητε τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ τῶν οὐσῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ · τὰ γὰρ αὐτὰ καὶ ὑμεῖς ἐπάθετε ὑπὸ τῶν ἰδίων συμπελετῶν , καθάπερ καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων . » Καὶ αὐτοῖς δὲ γράφων καὶ τοῦτο προσέθηκεν · « Καὶ τὴν ἀρπαγὴν τῶν ὑπαρχόντων ὑμῖν μεθ' ἡδονῆς κατεδέξασθε . » Καὶ ὁ μακάριος δὲ ἡμᾶς διδάσκει Λουκᾶς , ὡς πρὸ τῆς κλήσεως ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἐλυμαίνετο τὴν Ἐκκλησίαν , κατὰ τοὺς οἴκους εἰσπεμφόμενος , σύρων τε ἀνδρας καὶ γυναῖκας παρέδιδου εἰς φυλακήν . Οὐ μόνον δὲ ταῦτα κατὰ τῶν πεπιστευκότων οἱ ἀπιστοῦντες ἐπώλουν , ἀλλὰ καὶ ἐκωμῴδουν , ὡς ἀνθρώπῳ τεθνεῶτι πιστεύειν ἀναχωμένους , καὶ
Lemmas: χρή πείθω ὁ Παλαιστινός , ὅς ὁ οἰκέω δόγμα ἀποκαλέω συνηγορέω . καί ὗς γάρ ὁ θεός Παῦλος ὁ Ἐπιστολή ὁμολόγησις εἰμί , καί ὁ παλαιός ἅπας οὗτος περί αὐτός χρῷ ἔχω ὁ δόξα . ἄλλος οὗτος πᾶς ἐφοράω φράζω , ἀναδέω πρός ὁ ἀλήθεια διαμάχομαι , ὁ ἀποστολικός θεολογία , ὅς ὁ προοίμιον κατακοσμέω , ὁ αἴγλη οὖον φέρω . ἀντειλέω γάρ οὖον δύναμαι πρός ὁ διαρρήδην περί ὁ ὁ Μονογενώ εἴρω θεότης , πᾶς ἐκβάλλω τολμάω ὁ Ἐπιστολή , καίτοι καί ὁ δόγμα , καί ὁ ἄλλος ἐνθύμημα , πολύς συγγένεια πρός ὁ ἄλλος ἔχω Ἐπιστολή . πρόσχημα δέ ὁ κατηγορία περιτίθημι , ὁ μή ὁ ἀποστολικός προσηγρίαν ὁμοίως ἔγκειμαι ὁ προοίμιον . δέω δέ αὐτός συνοράω , ὡς ὁ ἐκ ἔθνος , ἀλλά οὖον ὁ ἐκ Ἰουδαῖος πιστεύω ἀπόστολος χειροτονέω . καί γάρ ὁ Κύριος πρός αὐτός φημί · « σπεύδω , καί ἐξέρχομαι ὁ τάχος ἐντεῦθεν · οὖον γάρ μή προσδέχομαι σύ ὁ μαρτυρία ὁ περί ἐγώ . Πόρευος , ὅτι εἰς ἔθνος μακράν ἐξαποστέλλω σύ . » Τοιαύτη δέ καί πρός ὁ ἄλλος ποιέω συνθήκη . « Ἰάκωβος γάρ , φημί , καί Κηφᾶς , καί Ἰωάννης , ὁ δοκέω στῦλος εἰμί , δεξιός δίδωμι ἐγώ καί Βαρναβᾶς κοινωνία , ἵνα αὐτός μέν εἰς ὁ περιτομή , ἐγώ δέ εἰς ὁ ἔθνος . » οὕτως καί Ῥωμαῖος ἐπιστέλλω φημί · « ἐπί ὅσος εἰμί ἐγώ ἔθνος ἀπόστολος , ὁ διακονία ἐγώ δοξάζω . » οὗτος δέ χάρις ὁ μέν ἐκ ἔθνος πιστεύω ἐπιστέλλω , καί ὁ προσηγρίαν προστίθημι , καί ὁ ἀποστολικός ἄξιος προστίθημι , ὡς διδάσκαλος μαθητής ἐπιστέλλω . Ἑβραῖος δέ γράφω , ὅς οὐ ἐγχειρίζω ὁ ἐπιμέλεια , γυμνός ὁ ἀξίωμα οἶδα ὁ διδασκαλία προσφέρω . ὑπό γάρ ὁ ὁ ἄλλος ἀπόστολος προμήθεια τελέω . ὅτι2 δέ ὁ πνευματικός χάρις ἀνάπλεως ὁ Ἐπιστολή , καί οὐδέ ὁ τυγχάνω παρέχω διαβολή ἀφορμή , ὁ κατά μέρος ἑρμηνεία διδάσκω σαφής . ὁ δέ ὑπόθεσις ὁ Ἐπιστολή εἰμί οὗτος · ὁ ἐκ Ἰουδαῖος πιστεύω ὁ ὁ ὁ ἀπιστία περιέχω νόσος , πολύς καί παντοδαπός περιβάλλω ἀλγεινός . οὗτος δέ ὁ πάθημα καί Θεσσαλονικεύς ὁ θεῖος ἀπόστολος ἐπιστέλλω μιμνήσκω . « μιμητής γάρ , φημί , γίγνομαι ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός ὁ εἰμί ἐν ὁ Ἰουδαῖος · ὁ γάρ αὐτός καί σύ πάσχω ὑπό ὁ ἴδιος συμπελετῶν , καθάπερ καί αὐτός ὑπό ὁ Ἰουδαῖος . » καί αὐτός δέ γράφω καί οὗτος προστίθημι · « καί ὁ ἁρπάγη ὁ ὑπάρχω σύ μετά ἡδονή καταδέχομαι . » καί ὁ μακάριος δέ ἐγώ διδάσκω Λουκᾶς , ὡς πρό ὁ κλῆσις ὁ θεῖος ἀπόστολος λυμαίνομαι ὁ ἐκκλησία , κατά ὁ οἶκος εἰσπέμπω , Σύρος τε ἀνήρ καί γυνή παραδίδωμι εἰς φυλακή . οὖον μόνος δέ οὗτος κατά ὁ πιστεύω ὁ ἀπιστέω πωλέω , ἀλλά καί κωμῳδέω , ὡς ἄνθρωπος θνῄσκω πιστεύω ἀναχώννυμι , καί