ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0043.5
D ἱδ , ἱε’ . “ Ἑλλησὶ τε καὶ βαρβάροις , σοφοῖς τε καὶ ἀνοήτοις ὀφειλέτης εἰμί . Οὕτω τὸ κατ’ ἐμὲ πρόθυμον καὶ ὑμῖν τοῖς ἐν Ῥώμῃ εὐαγγελίσασθαι . Τῶν ἔθνῶν ἀπάντων ἑτερονόθη διδάσκαλος . Οὐ δὴ χάριν πᾶσιν ὀφείλω τῆς διδασκαλίας τὸ χρέος , καὶ οὐχ “ Ἑλλησι μόνον , ἀλλὰ καὶ βαρβάροις . Διὰ γὰρ τούτο καὶ τὰς διαφόρους γλώττας · δέδωκεν ἡμῖν ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις , καὶ προσῆκει μὲν καὶ τοῖς ἐπὶ παιδείᾳ μέγα φρονεῦσι , καὶ τοῖς λόγων ἀμύητοις ἐκτίσαι τὸ ὀφλημα . Καλεῖ γὰρ σοφοὺς μὲν τοὺς ἐπ’ εὐγλωττίᾳ βρενθυομένους , ἀνοήτους δὲ τοὺς ὑπὸ τῶν καλουμένων σοφῶν δι’ ἀπαιδευσίαν οὕτως προσαγορευομένους . Καὶ ἐπειδὴ οὗ πάντες ἐδέχοντο τοῦ Εὐαγγελίου τὴν κήρυγμα , εἰκότως προστέθηκε · Τὸ κατ’ ἐμὲ πρόθυμον . Ἐμὸν γὰρ τὸ κηρύττειν , τὸ δὲ γε πιστεύειν τῶν ἀκούοντων . Καὶ ἐπειδὴ τὸ κήρυγμα
Lemmas: D ἱδ , ἵημι . “ Ἕλλην τε καί βάρβαρος , σοφός τε καί ἀνόητος ὀφειλέτης εἰμί . οὕτως ὁ κατά ἐγώ πρόθυμος καί σύ ὁ ἐν Ῥώμη εὐαγγελίζω . ὁ ἔθνος ἀπαντάω ετερονοθος διδάσκαλος . οὖον δή χάρις πᾶς ὀφείλω ὁ διδασκαλία ὁ χρέος , καί οὐ “ Ἕλλην μόνος , ἀλλά καί βάρβαρος . Ζεύς γάρ οὗτος καί ὁ διάφορος γλῶσσα · δίδωμι ἐγώ ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , καί προσήκω μέν καί ὁ ἐπί παιδεία μέγας φρονέω , καί ὁ λόγος ἀμύητος ἐκτίνω ὁ ὄφλημα . Καλεῖ γάρ σοφός μέν ὁ ἐπί εὐγλωσσία βρενθύω , ἀνόητος δέ ὁ ὑπό ὁ καλέω σοφός διά ἀπαιδευσία οὕτως προσαγορεύω . καί ἐπεί ὅς πᾶς δέχομαι ὁ Εὐαγγέλιος ὁ κήρυγμα , εἰκότως προστίθημι · ὁ κατά ἐγώ πρόθυμος . ἐμός γάρ ὁ κηρύσσω , ὁ δέ γε πιστεύω ὁ ἀκούω . καί ἐπεί ὁ κήρυγμα
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0044.1
Aπολλάκις Εὐαγγέλιον προσηγόρευσε , πάθους δὲ τοῦτο μνήμην εἶχε , καὶ σταυροῦ , καὶ θανάτου , τοῖς δὲ μήπω πεπιστευκόσιν ἀτιμίας εἶναι ἐδόκει ταῦτα μεσotá , εἰς καιρὸν ἐπήγαγεν :
Lemmas: Aπολλάκις Εὐαγγέλιος προσαγορεύω , πάθος δέ οὗτος μνήμη ἔχω , καί σταυρός , καί θάνατος , ὁ δέ μήπω πιστεύω ἀτιμία εἰμί δοκέω οὗτος μεσotá , εἰς καιρός ἐπάγω :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0044.2
15 Οὐ γὰρ ἐπαίσχυνμαι τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ . Δύναμις γὰρ Θεοῦ ἐστὶν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι , ᾿Ιουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι . Οὐ βλέπω , φησί , τὴν φαινομένην ἀτιμίαν , ἀλλὰ τὴν ἐκ ταύτης φυομένην εὐεργεσίαν . Ἐκ ταύτης γὰρ οἱ πιστεύσαντες τὴν σωτηρίαν τρυγῶσιν . Οὕτω καὶ τῶν αἰσθητῶν πολλὰ κεκρυμμένην ἔχει τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν . Καὶ γὰρ τὸ πέπερι ψυχρὰν μὲν ἔχει τὴν περιφάνειαν , καὶ τοῖς ἀγνοοῦσιν οὐδὲμίας δείκνυσι θερμότητος ἔμφασιν . Ὁ δὲ τοῖς ὀδούσιν λεπτίας , τῆς πυρετώδους θερμότητος δέχεται τὴν αἴσθησιν . Διὰ τοῦ τρυβίου ἰατρῶν παῖδες δυνάμει τοῦτο θερμὸν ὀνομάζουσιν , ὡς οὐ φαινομένον μὲν τοιοῦτο , δυνάμενον δὲ δεῖξθαι τοιοῦτον . Οὕτω καὶ ὁ σῖτος δύναται μὲν εἶναι καὶ βίξα , καὶ καλάμης , καὶ ἑσταχυς · οὐ φαίνεται δὲ τοιοῦτος , πρὸν εἰς τὰς αὐλακας κατασπαρῆναι τῆς γῆς . Εἰκῶς τοίνυν καὶ ὁ θεὸς Ἀπόστολος δύναμιν Θεοῦ τὸ σωτήριον προσηγόρευσε κήρυγμα , ὡς τοῖς πιστεύσει μόνως ἀποκαλύψαι τὴν δύναμιν , καὶ τὴν σωτηρίαν δωροῦμενον . Τοῦτο δὲ πᾶσιν ἔφη προστείζεσθαι , καὶ ᾿Ιουδαίοις καὶ Ἕλλησι . Προτέθηκε δὲ τῶν Ἑλλήνων τοὺς ᾿Ιουδαίους , ἐπειδὴ καὶ ὁ Δεσπότης Χριστὸς τοὺς πρῶτους τοὺς Ἰσραὴλ ἀποστόλους ἀπέστειλε κήρυκας . Οὕτω καὶ ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Προφήτου φησί · Τέθεικά σε εἰς διαθήκην γένους , εἰς φῶς ἐθνῶν . Ἕτερος καλῶν τοὺς ᾿Ιουδαίους , ἐπειδὴ κατὰ σάρκα ἐκ τούτων ἐθλάστησε .
Lemmas: 15 οὖον γάρ ἐπαισχύνω ὁ Εὐαγγέλιος ὁ Χριστός . Δύναμις γάρ Θεός εἰμί εἰς σωτηρία πᾶς ὁ πιστεύω , Ἰουδαῖος τε πρῶτος καί Ἕλλην . οὖον βλέπω , φημί , ὁ φαίνω ἀτιμία , ἀλλά ὁ ἐκ οὗτος φύω εὐεργεσία . ἐκ οὗτος γάρ ὁ πιστεύω ὁ σωτηρία τρυγάω . οὕτως καί ὁ αἰσθητής πολύς κρύπτω ἔχω ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια . καί γάρ ὁ πέπερι ψυχρός μέν ἔχω ὁ περιφάνεια , καί ὁ ἀγνοέω οὐδείς δείκνυμι θερμότης ἔμφασις . ὁ δέ ὁ ὀδούς Λεπτίας , ὁ πυρετώδης θερμότης δέχομαι ὁ αἴσθησις . Ζεύς ὁ τρυβιος ἰατρός παῖς δύναμις οὗτος θερμός ὀνομάζω , ὡς οὖον φαίνω μέν τοιοῦτος , δύναμαι δέ δείκνυμι τοιοῦτος . οὕτως καί ὁ σῖτος δύναμαι μέν εἰμί καί βίξα , καί καλάμη , καί ἵστημι · οὖον φαίνω δέ τοιοῦτος , πρόειμι εἰς ὁ αὖλαξ κατασπείρω ὁ γῆ . ἵημι τοίνυν καί ὁ θεός ἀπόστολος δύναμις Θεός ὁ σωτήριος προσαγορεύω κήρυγμα , ὡς ὁ πιστεύω μόνος ἀποκαλύπτω ὁ δύναμις , καί ὁ σωτηρία δωρέω . οὗτος δέ πᾶς φημί προστίζω , καί Ἰουδαῖος καί Ἕλλην . προτίθημι δέ ὁ Ἕλλην ὁ Ἰουδαῖος , ἐπεί καί ὁ Δεσπότης Χριστός ὁ πρῶτος ὁ Ἰσραήλ ἀπόστολος ἀποστέλλω κῆρυξ . οὕτως καί ὁ θεός διά ὁ Προφήτου φημί · τίθημι σύ εἰς διαθήκη γένος , εἰς φάος ἔθνος . ἕτερος καλός ὁ Ἰουδαῖος , ἐπεί κατά σάρξ ἐκ οὗτος ἐθλάστησε .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0044.3
16 Δικαιοσύνη γὰρ Θεοῦ ἐν αὐτῇ ἀποκαλύπτεται , ἐκ πίστεως εἰς πίστιν . Οὐ πάντ᾽ ἀποκαλύπτεται , ἀλλὰ τοῖς ἔχουσι τοὺς τῆς πίστεως ὀφθαλμούς . Διδάσκει δὲ ἡμᾶς ὁ θεὸς Ἀπόστολος , ὡς ἀνῴθεν ὁ Θεὸς οὕτω καθ᾽ ἡμᾶς ψυχονόμησε , καὶ ταῦτα διὰ τῶν προφητῶν προεδήλωσε , καὶ πρὸ τῶν προφητῶν , τὴν περὶ τούτων εἶχε βουλήν ἐν αὐτῷ κεκρυμμένην . Τοῦτο γὰρ καὶ Ἀλλοχόῦ φησί · Τὸ μυστήριον τὸ ἀποκεκρυμμένον ἐν τῷ Θεῷ τῷ τὰ πάντα κτίσαντι . Καὶ πάλιν · Ἀλλοῦμεν σοφίαν ἐν μυστηρίῳ ἀποκεκρυμμένην , ἣν προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν ἡμῶν . Καὶ ἐνταῦθα τοίνυν οὐκ εἶπε δόξαται δικαιοσύνη , ἀλλ᾽ ἀποκαλύπτεται . Ἡ γὰρ δικαιοσύνη κεκρυμμένη δόλη γίνεται τοῖς πιστεύουσιν . Ἐκ πίστεως εἰς πίστιν , φησί . Δεῖ γὰρ πιστεύσαι τοῖς προφήταις , καλοῦ ἐχέμεν εἰς τὴν τοῦ Εὐαγγελίου πίστιν ποδηγηθῆναι . Ἔχει δὲ καὶ ἑτέραν τοῦτο διάνοιαν . Ὁ γὰρ τῷ Δεσπότῃ πιστεύων Χριστῷ , καὶ τοῦ παναγίου βαπτίσματος τὴν χάριν ὑποδεχόμενος , καὶ τῇ τοῦ υἱοθεσίας κομιζόμενος χάρισμα , ποδηγεῖται διὰ τούτων εἰς τὸ πιστεύσαι τοῖς μέλλουσι ἀγαθοῖς .
Lemmas: 16 Δικαιοσύνη γάρ Θεός ἐν αὐτός ἀποκαλύπτω , ἐκ πίστις εἰς πίστις . οὖον πᾶς ἀποκαλύπτω , ἀλλά ὁ ἔχω ὁ ὁ πίστις ὀφθαλμός . διδάσκω δέ ἐγώ ὁ θεός ἀπόστολος , ὡς ἄνωθεν ὁ θεός οὗτος κατά ἐγώ ψύχω , καί οὗτος διά ὁ προφήτης προδηλόω , καί πρό ὁ προφήτης , ὁ περί οὗτος ἔχω βουλή ἐν αὐτός κρύπτω . οὗτος γάρ καί αλλοχοω φημί · ὁ μυστήριον ὁ ἀποκρύπτω ἐν ὁ Θεός ὁ ὁ πᾶς κτίζω . καί πάλιν · αλλουμην σοφία ἐν μυστήριον ἀποκρύπτω , ὅς προορίζω ὁ θεός πρό ὁ αἰών εἰς δόξα ἐγώ . καί ἐνταῦθα τοίνυν οὐ εἶπον δοκέω δικαιοσύνη , ἀλλά ἀποκαλύπτω . ὁ γάρ δικαιοσύνη κρύπτω Δόλη γίγνομαι ὁ πιστεύω . ἐκ πίστις εἰς πίστις , φημί . Δεύς γάρ πιστεύω ὁ προφήτης , καλός ἔχω εἰς ὁ ὁ Εὐαγγέλιος πίστις ποδηγέω . ἔχις δέ καί ἕτερος οὗτος διάνοια . ὁ γάρ ὁ δεσπότης πιστεύω Χριστός , καί ὁ πανάγιος βάπτισμα ὁ χάρις ὑποδέχομαι , καί ὁ ὁ υἱοθεσία κομίζω χάρισμα , ποδηγέω διά οὗτος εἰς ὁ πιστεύω ὁ μέλλω ἀγαθός .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0045.2
ἡ’ . Ἀποκαλύπτεται γὰρ ὀργὴ Θεοῦ ἐκ οὐρανοῦ ἐπὶ πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀδικίαν ἀνθρώπων , τῶν τὴν ἀλήθειαν ἐν ἀδικίᾳ κατεχόντων . Ἀμφότερα γὰρ αὐτοῖς ἡ φύσις ἐδίδαξε , καὶ τὸν Θεὸν εἶναι τῶν ἀπάντων Δημιουργόν , καὶ τὸ φεύγειν μὲν τὴν ἀδικίαν , τὴν δὲ γε δικαιοσύνην ἀπαλάσσειν · ἀλλ’ οὐκ εἰς δέον τοῖς δοθεῖσιν ἐχρήσαντο διδασκαλίοις · ὅθεν αὐτοῖς καὶ τὴν ἑσομένην ἠπειλῆσε κόλασιν . Εἰκῶτος δὲ κάναυθὰ τὸ ἀποκαλύπτεται τέθηκεν , ὡς τὰς ἀπιστούντων οὐ δεχομένων τὰς ἀπειλὰς , τῶν δὲ γε ὁμοφώνων τὴν τῶν
Lemmas: ἤ . ἀποκαλύπτω γάρ ὀργή Θεός ἐκ οὐρανός ἐπί πᾶς ἀσέβεια καί ἀδικία ἄνθρωπος , ὁ ὁ ἀλήθεια ἐν ἀδικία κατέχω . Ἀμφότερος γάρ αὐτός ὁ φύσις διδάσκω , καί ὁ θεός εἰμί ὁ ἀπαντάω Δημιουργός , καί ὁ φεύγω μέν ὁ ἀδικία , ὁ δέ γε δικαιοσύνη ἀπαλλάσσω · ἀλλά οὐ εἰς δήω ὁ δίδωμι χράω διδασκάλιον · ὅθεν αὐτός καί ὁ εἰμί ἀπειλέω κόλασις . Εἰκῶτος δέ κάναυθὰ ὁ ἀποκαλύπτω τίθημι , ὡς ὁ ἀπιστέω οὖον δέχομαι ὁ ἀπειλή , ὁ δέ γε ὁμόφωνος ὁ ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0046.1
ιζ·γων αληθιαν . 'Οργην Θεου την τιμωριαν καλεῖ , ουχ επειδη παθει κολαζει ο Θεος · αλλ' ινα τω δυματι φοβηση τους αντιλεγοντας . 'Απ' ουρανου δε αυτην αποκαλυπτεσθαι εφη , ως του Θεου και Σωτηρος ημων εμελλον επιφανησθαι . Τούτο γαρ και αυτος ο Κυριος εφη · « Τότε εμελλον τον Υιον του ανθρωπου ερχομενον επι της νεφελων του ουρανου μετ' δυναμεως και πολλης δοξης . »
Lemmas: ιζ·γων ἀλήθεια . 'Οργην θεός ὁ τιμωρία καλέω , οὐ ἐπειδή πάθος κολάζω ὁ θεός · ἀλλά ἵνα ὁ δύμα φοβέω ὁ αντιλέγω . 'Απ' οὐρανός δέ αὐτός ἀποκαλύπτω φημί , ως ὁ θεός και Σωτήρ ἥμων μέλλω ἐπιφαίνω . Τούτος γαρ και αὐτός ὁ κύριος φημί · « τότε μέλλω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἔρχομαι ἐπί ὁ νεφέλη ὁ οὐρανός μετά δύναμις και πολύς δόξα . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0046.2
ιθ' . Διότι το γνωστον του Θεου , φανερον εστιν εν αυτοις . Τινος ταυτην αυτοις δεδωκοτος την γνωσιν ; 'Ο Θεος γαρ αυτοις εφανερωσε . Πως και τινι τροπω ;
Lemmas: εὐθύς . διότι ὁ γνωστός ὁ θεός , φανερός εἰμί εν αὐτός . τις οὗτος αὐτός δίδωμι ὁ γνῶσις ; 'Ο θεός γαρ αὐτός φανερώνω . πως και τις τρόπος ;
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0046.3
κ' . Τα γαρ αορατα αυτου απο κτισεως κοσμου τοις ποιημασι νοουμενα καθοραται , η τε αιδιος αυτου δυναμις και θειότης . Η κτισις , φησι , και τα εν τη κτεισι γινόμενα , ωρων αναλλαγαι , και μεταλληγαι καιρον , και νυκτος και ημερας διαδοχαι , νεφων ωδινες , ανεμων αιραι , χαρπογονια φυτων και σπερματων , και ταλλα οσα τοιαυτα σαφως ημας διδασκει , και ποιητην ειναι των απαντων τον Θεον , και σωζως κατεχειν τους της κτισεως οιακας . 'Ο γαρ παντα 10 δια μονην φιλανθρωπιαν πεποιηκως , ουχ αν ποτε & πεποιηκην ατημελητα καταλειποι . Δι' τουτουτο , ουχ ειπεν ο θεος ; 'Αποστολος , το αορατον αυτου , αλλα τα αορατα αυτου , τουτεστιν η δημιουργια αυτου , και η προνοια , και η δικαιο ερ' εκαστω ψυφος , και αι παντοδαπαι οικονομiai . Ου δη χρεν συγγνωμης ανεξιοι οι τοσούτων μεν απολαυσαντες διδασκαλων , ουδεμιαν δε ωφελιαν εκ τοσούτων μαθηματων δεξαμενοι . Τούτο γαρ επιηγεν · Εις το ειναι αυτοις αναπολογητους . Αυτα γαρ μονοσυχη βρη τα πραγματα , ως ουδεμιαν εχουσι παραληψιν ει ; απαλλαγην των ηπειλημενων κακων .
Lemmas: καί . ὁ γαρ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω , ὁ τε ἀΐδιος αὐτός δύναμις και θεότης . ὁ κτίσις , φημί , και ὁ εν ὅς κτείς γίγνομαι , ὥρα αναλλαγαι , και μεταλλάσσω καιρός , και νύξ και ἡμέρα διαδοχή , νέφος ὠδίς , ἄνεμος αἶρα , χαρπογονια φύω και σπέρμα , και ὅς ὅσος τοιοῦτος σαφῶς ἡμεῖς διδάσκω , και ποιητής εἰμί ὁ ἅπας ὁ Θεός , και σωζως καταχέω ὁ ὁ κτίσις Οἴαξ . 'Ο γαρ πᾶς 10 διά μόνος φιλανθρωπία ποιέω , οὐ αν ποτός & ποιέω ατημέλητος καταλείπω . διά τουτός , οὐ εἶπον ὁ θεός ; Αποστολού , ὁ ἀόρατος αὐτός , ἀλλά ὁ ἀόρατος αὐτός , τουτέστιν ὁ δημιουργία αὐτός , και ὁ πρόνοια , και ὁ δικαιο ἄρα ἕκαστος Ψῦφος , και ὁ παντοδαπής οἰκονομέω . Ου δη ΧΡΕ συγγνώμη ανεξιοι ὁ τοσοῦτος μέν απολαύω διδάσκαλος , οὐδείς δέ ὠφέλεια ἐκ τοσοῦτος μάθημα δέχομαι . Τούτος γαρ ἔπειμι · εἰς ὁ εἰμί αὐτός ἀναπολόγητος . αὐτός γαρ μονοσυχη Βρη ὁ πρᾶγμα , ως οὐδείς ἔχω παράληψις ει ; ἀπαλλαγή ὁ απειλημένος κακός .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0046.4
κα' . Δεοτι γνωτες τον Θεον , ουχ ως Θεον εδοξασαν , η ευχαριστησαν 10 . 'Οτι γαρ εγνωσαν ειναι Θεον , και αυτοι μαρτυρουσι · περιεφερον γαρ το σεπτον ονομα τουτο · αξιας δε περι αυτου δοξας ουχ ηθελουν εχειν . 'Αλλ' εματαιωθησαν εν τοις διαλογισμοις αυτων , και σκοτισθη η ανυστες αυτων καρδια . Τοις γαρ ανοητοις ηκολουθησαν λογισμοι , και εκοντες τον της απιστιας εισεδεξαντο ζοφον .
Lemmas: καί . Δεοτι γνωτός ὁ θεός , οὐ ως θεός δοξάζω , ὁ εὐχαριστέω 10 . 'Οτι γαρ γιγνώσκω εἰμί Θεός , και αὐτός μαρτυρέω · περιφέρω γαρ ὁ σεπτός ὄνομα οὗτος · ἄξιος δέ περί αὐτός δόξα οὐ ἀθελέω ἔχω . Αλ ματαιόω εν ὁ διαλογισμός αὐτός , και σκοτίζω ὁ ἀνυστής αὐτός Καρδία . ὁ γαρ ἀνόητος ἀκολουθέω λογισμός , και ἑκών ὁ ὁ ἀπιστία εἰσδέχομαι ζόφος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0046.5
κβ' . Φασκοντες ειναι σοφοι , εμωρυνθησαν . D Ηζης τη προσηγρια την κατηγοριαν . Σοφους γαρ εαυτους ονομαζοντας , ανοητους σφας αυτοις απο των εργων απεφηγαν .
Lemmas: κβ' . φάσκω εἰμί σοφός , εμωρυνθησαν . D ζῶ ὅς προσηγρια ὁ κατηγορία . Σοφός γαρ ἑαυτοῦ ονομάζω , ἀνόητος σφεῖς αὐτός ἀπό ὁ ἔργον απεφηγαν .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0046.6
κγ' . Και ηλλαξαν την δοξαν του αρρατου Θεου , εν ομοιωματι εικονος φθαρτου ανθρωπου . Συνειδεν γαρ ουχ ηθελησαν , ως ο των απαντων δημιουργος φθαρτος εμεναι , και των ορωμενων υπερερος , της των οικειων σωματον εικονα , θεους προσηγορευσαν . Ουδε γαρ των αορατων ψυχων αν -
Lemmas: κγ' . και ἀλλάσσω ὁ δόξα ὁ ἄρρατος Θεός , εν ὁμοιόω εἰκών φθαρτός ἄνθρωπος . συνοράω γαρ οὐ ἐθέλω , ως ὁ ὁ ἅπας δημιουργός φθαρτός εἰμί , και ὁ ὁράω ὑπερεράω , ὁ ὁ οἰκέω σωματόω εἰκών , θεός προσαγορεύω . οὐδέ γαρ ὁ ἀόρατος Ψυχή αν -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0047.1
δραντοποιοι , καὶ ἀγαλματογλύφοι , καὶ ζωγράφοι τὰς εἰκόνας μιμοῦνται , ἀλλὰ τῶν φθειρομένων σωμάτων . Οὐχ ἥρκεσε δὲ αὐτοῖς εἰς ἀσέβειαν τοῦτο · ἀλλὰ καὶ τῶν πτενίνων , τῶν τετραπόδων , καὶ τῶν ἑρπετῶν προσεκύνησαν τὰ ἰνδάλματα . Ἔδει δὲ αὐτοὺς συνιδεῖν , ὡς τούτων τὰ μὲν ἐσθίουσι , ὡς ἐδώδια , τὰ δὲ μισᾶσιν ὡς ἀκάθαρτα , τὰ δὲ φεύγουσι ὡς ἐπίβουλα . Ἄλλ’ ἐξ ἀσελγείας , καὶ παραπλῆξιας ἐσχάτης , καὶ ὧν ἡσθιον , καὶ ὧν ἐμωσάτοντο , καὶ ὧν ἀνήρουν , τὰς εἰκόνας ἰθεοποίησαν .
Lemmas: δραντοποιεω , καί ἀγαλματογλύφος , καί ζωγράφος ὁ εἰκών μιμέομαι , ἀλλά ὁ φθείρω σῶμα . οὐχ ἀρκέω δέ αὐτός εἰς ἀσέβεια οὗτος · ἀλλά καί ὁ πτενιναω , ὁ τετράπους , καί ὁ ἑρπετόν προσκυνέω ὁ ἴνδαλμα . δέω δέ αὐτός συνοράω , ὡς οὗτος ὁ μέν ἐσθίω , ὡς ἐσθίω , ὁ δέ μισέω ὡς ἀκάθαρτος , ὁ δέ φεύγω ὡς ἐπίβουλος . ἄλλος ἐκ ἀσέλγεια , καί παραπληξία ἔσχατος , καί ὅς ἐσθίω , καί ὅς ἐμωσάτοντο , καί ὅς ἀναιρέω , ὁ εἰκών ιθεοποιεω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0047.2
κβʹ . Διὸ καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀκαθαρσίαν , τοῦ ἀτιμᾶσθαι τὰ σώματα αὐτῶν ἐν ἑαυτοῖς . B τὸ παρέδωκεν ἀντὶ τοῦ συνεχώρησε τίθεται . Λέγει δὲ , εἰς θεακάζειν αὐτοὺς , οὔτε διὰ τῆς κτίσεως πρὸς τὸν Ποιητὴν ποδηγηθῆναι δελησαντας , οὔτε διὰ τῆς τῶν λογισμῶν διακρίσεως , ἐλεύσει μὲν τῶν πρακτέων τὸ κρεῖττον , φυγεῖν δὲ τὰ χειρόν , τῆς οἰκείας προμηθείας ἐγύμνωσε , καὶ καθάπερ σκάφος ἀτερμάτιστον ¹¹ φέρεσθαι ἐᾶσεν · οὐχ ἀνασχόμενος κυβερνᾶν τοὺς εἰς ἐσχάτην ἐκπεσόντας ἀσέβειαν , ἥτις καὶ τὸν παράνομον ἀπέκτισεν βίον .
Lemmas: κβʹ . Διὸ καί παραδίδωμι αὐτός ὁ θεός ἐν ὁ ἐπιθυμία ὁ Καρδία αὐτός εἰς ἀκαθαρσία , ὁ ἀτιμάζω ὁ σῶμα αὐτός ἐν ἑαυτοῦ . B ὁ παραδίδωμι ἀντί ὁ συγχωρέω τίθημι . Λέγος δέ , εἰς θεάζω αὐτός , οὔτε διά ὁ κτίσις πρός ὁ Ποιητής ποδηγέω δελησαντας , οὔτε διά ὁ ὁ λογισμός διάκρισις , ἔρχομαι μέν ὁ πρακτέος ὁ ἀγαθός , φεύγω δέ ὁ χείρων , ὁ οἰκεῖος προμήθεια γυμνόω , καί καθάπερ σκάφος ἀτερμάτιστος ¹¹ φέρω ἐάω · οὐ ἀνέχω κυβερνάω ὁ εἰς ἔσχατος ἐκπίτνω ἀσέβεια , ὅστις καί ὁ παράνομος ἀποκτείνω βίος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0047.3
κγʹ . Οἵτινες μετηλλάξαντο τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει , καὶ ἐσεβάσθησαν , καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα , ὃς ἐστὶν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν . Ὑποδᾶρα , φησι , τῆς παρανομίας γεγένηται ἡ ἀσέβεια · δι’ ἀμφότερα δὲ τῆς θείας ἐγυμνώθησαν χάριτος . Ἀλήθειαν δὲ τοῦ Θεοῦ καλεῖ τὸ Θεὸς ὄνομα · ψεῦδος δὲ τὸ χειροποίητον εἴδωλον . Δέον γὰρ αὐτοὺς τὸν ἀληθῆ προσκυνεῖν Θεόν , τῇ κτίσει τὸ θεῖον σέβας προσἔφεγχαν . Ταύταις ὑπόκεινται ταῖς κατηγορίαις , καὶ οἱ τὸν μονογενῆ τοῦ Θεοῦ Υἱὸν κτίσμα μὲν ἀποκαλούντες , ὡς δὲ Θεὸν προσκυνούντες . Δεῖ γάρ , ἢ θεολογούντας · μὴ τῇ κτίσει συντάττειν , ἀλλὰ τῷ γεγεννηκότι · Θεῷ · ἢ κτίσμα προσαγορεύοντας , τὸ σέβας αὐτῷ μὴ προσφέρειν τῷ θείῳ ¹² . Ἄλλα ἐπὶ τὰ συνεχῆ τῆς ἐρμηνείας βαδίσωμεν .
Lemmas: κγʹ . ὅστις μεταλλάσσω ὁ ἀλήθεια ὁ Θεός ἐν ὁ ψεύδω , καί σεβάζομαι , καί λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω , ὅς εἰμί εὐλογητός εἰς ὁ αἰών . ἀμήν . Ὑποδᾶρα , φημί , ὁ παρανομία γίγνομαι ὁ ἀσέβεια · διά ἀμφότερος δέ ὁ θεῖος γυμνόω χάρις . Ἀλήθεια δέ ὁ Θεός καλέω ὁ θεός ὄνομα · ψεῦδος δέ ὁ χειροποίητος εἴδωλον . Δέος γάρ αὐτός ὁ ἀληθής προσκυνέω Θεός , ὁ κτίζω ὁ θέω σέβας προσφέρω . οὗτος ὑπόκειμαι ὁ κατηγορία , καί ὁ ὁ μονογενής ὁ Θεός υἱός κτίσμα μέν ἀποκαλέω , ὡς δέ θεός προσκυνέω . Δεύς γάρ , ἢ θεολογώ · μή ὁ κτίζω συντάσσω , ἀλλά ὁ γεννάω · Θεός · ἢ κτίσμα προσαγορεύω , ὁ σέβας αὐτός μή προσφέρω ὁ θεῖον ¹² . ἄλλος ἐπί ὁ συνεχής ὁ ἑρμηνεία βαδίζω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0047.4
κδʹ , κεʹ . Διὰ τοῦτο παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς πάθη ἀτιμίας . Αἰτε γὰρ θήλειαι αὐτῶν μετηλλαξαν τὴν φυσικὴν χρῆσιν εἰς τὴν παρὰ φύσιν . Ὁμοίως δὲ καὶ οἱ ἄρρενες , ἀφέντες τὴν φυσικὴν χρῆσιν τῆς θηλείας , ἐξεκαύθησαν ἐν τῇ ἐρέξει αὐτῶν εἰς ἀλλήλους , ἄρρενες ἐν ἄρρεσι τὴν ἀσχημοσύνην κατεργαζόμενοι . Κατάλληλος ἡ παρανομία τῇ δυσασθείᾳ . Ὡσπερ γὰρ μετηλλάξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει · οὕτω τὴν ἐννομον τῆς ἐπιθυμίας ἀπόλαυσιν μετέβαλον εἰς παράνομον . Καὶ τὴν ἀντειμισθίαν , ἣν ἔδει , τῆς πλάνης αὐτῶν ἐν ἑαυτοῖς ἀπολαμβάνοντες . Τιμωρία γὰρ ἐσχάτη τοῦδε τοῦ πάθους ἡ ἀτιμία . Ἃ γὰρ οὐδεὶς αὐτοὺς τῶν πολεμίων ἐπεῖράθη διαθεῖναι ποτε , ταῦτα
Lemmas: κδέʹ , κύ . Ζεύς οὗτος παραδίδωμι αὐτός ὁ θεός εἰς πάθος ἀτιμία . εἴτε γάρ θῆλυς αὐτός μεταλλάσσω ὁ φυσικός χρῆσις εἰς ὁ παρά φύσις . ὅμοιος δέ καί ὁ ἄρσην , ἀφίημι ὁ φυσικός χρῆσις ὁ θῆλυς , ἐκκαίω ἐν ὁ ῥέζω αὐτός εἰς ἀλλήλων , ἄρσην ἐν ἄρσην ὁ ἀσχημοσύνη κατεργάζομαι . κατάλληλος ὁ παρανομία ὁ δυσασθείᾳ . ὡς γάρ μεταλλάσσω ὁ ἀλήθεια ὁ Θεός ἐν ὁ ψεύδω · οὗτος ὁ ἔννομος ὁ ἐπιθυμία ἀπόλαυσις μεταβάλλω εἰς παράνομος . καί ὁ αντειμισθιος , ὅς ἐσθίω , ὁ πλάνης αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ἀπολαμβάνω . τιμωρία γάρ ἔσχατος ὅδε ὁ πάθος ὁ ἀτιμία . ἁ γάρ οὐδείς αὐτός ὁ πολέμιος πειράω διατίθημι ποτός , οὗτος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0048.1
μετὰ πάσης ἀσπάλχονταῖ προθυμίας · καὶ ἣν οὐδεὶς ἄν αὐτῶν δικαστὴς κατεψηφίσατο τιμωρίαν , ταύτην αὐτοὶ καθ’ ἑαυτῶν ἐπισπώνται . Τί δὲ τὸ αἴτιον τῶν κακῶν ;
Lemmas: μετά πᾶς ασπαλχοντ προθυμία · καί ὅς οὐδείς ἄν αὐτός δικαστής καταψηφίζομαι τιμωρία , οὗτος αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐπισπάω . τις δέ ὁ αἴτιος ὁ κακός ;
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0048.2
κη’ . Καὶ καθὼς οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει , παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα . Εἰ γὰρ δὴ γνῶναι αὐτὸν ἐδούλησαν , τοὺς θεῖους ἂν ὁκολούθησαν νόμοις . Ἐπεὶδὴ δὲ τὸν Ποιητὴν ἠρνήθησαν , τῆς ἐκείνου προνοίας παντελῶς ἐγυμνώθησαν . Οὐ δὲ χάριν πᾶν εἶδος κακίας σὺν ἀδειᾳ τολμᾶσι .
Lemmas: καίω . καί καθώς οὐ δοκιμάζω ὁ θεός ἔχω ἐν ἐπιγιγνώσκω , παραδίδωμι αὐτός ὁ θεός εἰς ἀδόκιμος νόος ποιέω ὁ μή καθήκω . εἰμί γάρ δή γιγνώσκω αὐτός δουλέω , ὁ θεῖος εἄν οκολουω νόμος . ἐπειδή δέ ὁ Ποιητής ἀρνέομαι , ὁ ἐκεῖνος πρόνοια παντελῶς γυμνόω . οὖον δέ χάρις πᾶς εἶδος κακία σύν ἄδεια τολμάω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0048.3
χν’ . Πεπληρωμένους πάσης ἀδικίας . — ‘Ἀδικίαν καλεῖ τὴν ἐναντίαν ἐκ διαμέτρου τῇ δικαιοσύνῃ χειμένην . Ἐκ γὰρ ταύτης ὡς ἐπίπαν εἶδος βλαστάνει κατηγορούμενον . Διέξεισι δὲ καὶ αὐτὰ τὰ βλαστήματα .
Lemmas: χνάω . πληρόω πᾶς ἀδικία . — Ἀδικία καλέω ὁ ἐναντίος ἐκ διάμετρος ὁ δικαιοσύνη χέω . ἐκ γάρ οὗτος ὡς ἐπίπαν εἶδος βλαστάνω κατηγορέω . διέξειμι δέ καί αὐτός ὁ βλάστημα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0049.1
A λβ' . Οἱτινες τὸ δικαίωμα τοῦ Θεοῦ ἐπιγνόντες , ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες δεῖοι θανάτου εἰσίν , οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν , ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσι τοῖς πράττουσι . Ἐδείχθην ὅπως ἡ φύσις διδάσκει καὶ τῶν ἀγαθῶν τὴν αἵρεσιν , καὶ τὴν τῶν ἐναντίων φυγήν . Ἄλλ' ὅμως , οὗτοι , φησίν , οὐκ ἀποχρήν ἡγοῦνται τὰ ταῦτα ποιεῖν · ἀλλὰ καὶ ἐπαίνοις τοῖς τὰ ὁμοία δρῶσιν ὑφαίνοῦσιν . Ἐσχάτος δὲ οὗτος ὁρος τῆς παρανομίας . Ἔδει γὰρ μὴ μόνον τὴν τῶν ἄλλων παρανομίαν μισεῖν , ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκείαν βεβλύτεσθαι .
Lemmas: A λβ' . ὅστις ὁ δικαίωμα ὁ Θεός ἐπιγιγνώσκω , ὅτι ὁ ὁ τοιοῦτος πράσσω δείδω θάνατος εἰμί , οὖον μόνος αὐτός ποιέω , ἀλλά καί συνευδοκέω ὁ πράσσω . δείκνυμι ὅπως ὁ φύσις διδάσκω καί ὁ ἀγαθός ὁ αἵρεσις , καί ὁ ὁ ἐναντίος φυγή . ἄλλος ὅμως , οὗτος , φημί , οὐ ἀποχράω ἡγέομαι ὁ οὗτος ποιέω · ἀλλά καί ἔπαινος ὁ ὁ ὅμοιος δράω ὑφαίνω . ἔσχατος δέ οὗτος ὄρος ὁ παρανομία . δέω γάρ μή μόνος ὁ ὁ ἄλλος παρανομία μισέω , ἀλλά καί ὁ οἰκεῖος βλύζω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0049.2
ΚΕΦΑΛ . Β' .
Lemmas: ΚΕ . βέ .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0049.3
Εἶτα πάλιν ἑτέρως , δείκνυσιν ἔχοντας ἡμᾶς τὴν τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐναντίων διάκρισιν .
Lemmas: εἶτα πάλιν ἑτέρως , δείκνυμι ἔχω ἐγώ ὁ ὁ ἀγαθός καί ὁ ἐναντίος διάκρισις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0049.4
α' . Διὸ ἀναπολόγητος εἶ , ὦ ἄνθρωπε , πᾶς ὁ κρίνων . Ἐν ᾧ γὰρ κρίνεις τὸν ἕτερον , σεαυτὸν κατακρίνεις · τὰ γὰρ αὐτὰ πράσσεις ὁ κρίνων . Ἄλλ' καὶ οὕτω διακειμένοι , εἰ τοῦ κρίνειν τὴν ἐξουσίαν παρὰ τινος λάβοιτε , τοὺς τῶν νόμων παραβάτας ὡς ὑπευθύνους κολάζετε · τοσαύτην ἔχετε τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐναντίων διάγνωσιν . Χρὴ μέντοι εἰδέναι , δι' ὧν τοὺς ἄλλους ἀμαρτάνοντας κρίνετε , καὶ ὑμᾶς αὐτοὺς ταῖς αὐταῖς ψήφοις ὑπάγετε · τὴν αὐτὴν γὰρ τολμᾶτε παρανομίαν .
Lemmas: ὅς . Διὸ ἀναπολόγητος εἰμί , εἰμί ἄνθρωπος , πᾶς ὁ κρίνω . ἐν ὅς γάρ κρίνω ὁ ἕτερος , σαυτοῦ κατακρίνω · ὁ γάρ αὐτός πράσσω ὁ κρίνω . ἄλλος καί οὗτος διάκειμαι , εἰμί ὁ κρίνω ὁ ἐξουσία παρά τις λαμβάνω , ὁ ὁ νόμος παραβάτης ὡς ὑπεύθυνος κολάζω · τοσοῦτος ἔχω ὁ ἀγαθός καί ὁ ἐναντίος διάγνωσις . χρή μέντοι οἶδα , διά ὅς ὁ ἄλλος ἁμαρτάνω κρίνω , καί σύ αὐτός ὁ αὐτός ψῆφος ὑπάγω · ὁ αὐτός γάρ τολμάω παρανομία .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0049.5
β' . Οἴδαμεν δὲ , ὅτι τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ ἐστι κατὰ ἀλήθειαν ἐπὶ τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας . Δῆλον δὲ τοῖς εὖ φρονοῦσιν , ὅτι κατὰ θείαν ψῆφον αἱ τὰς παρανομίας τολμῶντες κολάζονται .
Lemmas: βε . οἶδα δέ , ὅτι ὁ κρίμα ὁ Θεός εἰμί κατά ἀλήθεια ἐπί ὁ ὁ τοιοῦτος πράσσω . Δῆλος δέ ὁ εὕω φρονέω , ὅτι κατά θεῖος ψῆφος ὁ ὁ παρανομία τολμάω κολάζω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0049.6
γ' , δ . Λογίζῃ δὲ τούτο , ὦ ἄνθρωπε , ὁ κρίνων τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας , καὶ ποιῶν αὐτά , ὅτι σὺ ἐκφεύξῃ τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ ; Ἡ τοῦ πλουτοῦ τῆς χρηστότητος αὐτοῦ , καὶ τῆς ἀνοχῆς , καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς ; Ἡμεῖς μὲν ἴσμεν , ὡς εἰς καιρὸν ἑκάστῳ παρανομοῦντι τὴν τμωρίαν ὁ δίκαιος ἐπάξει γριτὴς . Ὑμεῖς δέ , φησίν , ὑπολαμβάνετε , οἱ τοὺς μὲν ἄλλους κολάζοντες , τὴν δὲ οἰκείαν παρανομίαν ἰδεῖν οὐκ ἐθελόντες , ὅτι τὸ θείον διαφεύξεσθε δικαστήριον . Ἄλλ' οὐχ οὕτω ταῦτα ἔχει . Ἄνέχεται γὰρ καὶ μακροθυμεῖ , τὴν σὴν ἀναμένων μετάνοιαν . Τοῦτο γὰρ ἐπήγαγεν · Ἄγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ Θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει .
Lemmas: γε , δ . λογίζομαι δέ οὗτος , εἰμί ἄνθρωπος , ὁ κρίνω ὁ ὁ τοιοῦτος πράσσω , καί ποιέω αὐτός , ὅτι σύ ἐκφεύγω ὁ κρίμα ὁ Θεός ; ὁ ὁ πλοῦτος ὁ χρηστότης αὐτός , καί ὁ ἀνοχή , καί ὁ μακροθυμία καταφρονέω ; ἐγώ μέν οἶδα , ὡς εἰς καιρός ἕκαστος παρανομέω ὁ τμωρίαν ὁ δίκαιος ἐπάγω γριτή . σύ δέ , φημί , ὑπολαμβάνω , ὁ ὁ μέν ἄλλος κολάζω , ὁ δέ οἰκεῖος παρανομία ὁράω οὐ ἐθέλω , ὅτι ὁ θεῖον διαφεύγω δικαστήριον . ἄλλος οὐ οὗτος οὗτος ἔχω . ἀνέχω γάρ καί μακροθυμέω , ὁ σός ἀναμένω μετάνοια . οὗτος γάρ ἐπάγω · ἀγνοέω ὅτι ὁ χρηστός ὁ Θεός εἰς μετάνοια σύ ἄγω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0049.7
ε' . Κατὰ δὲ τὴν σκληρότητα σου , καὶ ἀμετανόητον καρδίαν , θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως , καὶ δικαιοκρίσεως τοῦ Θεοῦ , ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ . Ἐπειδὴ γὰρ ἀτέραμονα γνώμην ἔχεις , καὶ τῇ πονηρίᾳ προσμένεις , κατὰ σαυτοῦ κρινεῖς τὴς τιμωρίας τὴν ψῆφον · ἣν νῦν μὲν ὁ Θεὸς δι' ἔλεον ἀναβάλλεται , ἀποκαλύψει δὲ κατὰ τὴν τῆς συντελείας ἡμέραν , καὶ καταλλήλους τοῖς ἔργοις τὰς ἀντιδόσεις παρέξει . Καλῶς δὲ καὶ τὸ θησαυρίζεις σεαυτῷ τέθεικε , δείκνὺς ὡς οὐδὲν τῶν ἡμετέρων ἢ λόγων ἢ ἔργων παραδίδεται λήθῃ · ἀλλὰ καὶ οἱ τῆς ἀρετῆς ἐρασταὶ σφίσιν ἑαυτοῖς τὰ ἀγαθὰ θησαυρίζουσι , καὶ οἱ τῆς πονηρίας ἐργάται ταυτὸν τοῦτο ποιοῦσιν .
Lemmas: εἰ . κατά δέ ὁ σκληρότης σύ , καί ἀμετανόητος Καρδία , θησαυρίζω σεαυτοῦ ὀργή ἐν ἡμέρα ὀργή καί ἀποκάλυψις , καί δικαιοκρισις ὁ Θεός , ὅς πωλέω ἕκαστος κατά ὁ ἔργον αὐτός . ἐπεί γάρ ἀτέραμονα γνώμη ἔχω , καί ὁ πονηρία προσμένω , κατά σεαυτοῦ κρίνω σής τιμωρία ὁ ψῆφος · ὅς νῦν μέν ὁ θεός διά ἔλεος ἀναβάλλω , ἀποκάλυψις δέ κατά ὁ ὁ συντέλεια ἡμέρα , καί κατάλληλος ὁ ἔργον ὁ ἀντίδοσις παρέχω . καλῶς δέ καί ὁ θησαυρίζω σεαυτοῦ τίθημι , δείκνυμι ὡς οὐδείς ὁ ἡμέτερος ἢ λόγος ἢ ἔργον παραδίδομαι λήθη · ἀλλά καί ὁ ὁ ἀρετή ἐραστής σφεῖς ἑαυτοῦ ὁ ἀγαθός θησαυρίζω , καί ὁ ὁ πονηρία ἐργάτης τατός οὗτος ποιέω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0049.8
ζ' . Τοῖς μὲν καθ' ὑπομονὴν ἔργω ἀγαθῶ διζέσις , καὶ τιμὴ , καὶ ἀφθαρσίαν ζητοῦσι , ζωὴν αἰώνιον . Καὶ τοὺς πόνους ἐιδίδξε τῆς ἀρετῆς , καὶ τοὺς σταφάνους
Lemmas: γῆ . ὁ μέν κατά ὑπομονή ἔργον ἀγαθόω δίζησις , καί τιμή , καί ἀφθαρσία ζητέω , ζωή αἰώνιος . καί ὁ πόνος ἐιδίδξε ὁ ἀρετή , καί ὁ Σταφανοῦς
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0050.1
ὑπέδειξε . Τὸ γάρ , καθ' ὁμοιογνὴν ἔργον ἀγαθοῦ , τῶν πόνων δηλωτικόν . Δεὶ γὰρ ὑπομεῖναι καὶ κατορθῶσαι τὴν ἀρετήν , καὶ οὕτως τοὺς ταύτης ἀναμεῖναι στεφάνους . Ἄλλὰ πρόσκαιρος μὲν ὁ πόνος , αἰώνιος δὲ τὸ κέρδος . Οὐ μόνον δὲ τῇ ζωῇ τὸ αἰώνιον προτίθεται , ἀλλὰ καὶ τῇ δόξῃ , καὶ τῇ τιμῇ , καὶ τῇ ἀφθαρσίᾳ . Διὰ πλειόνων γὰρ ἐδουλάθη δεῖξαι τῶν ἀγαθῶν τὴν ἐπαθροῖαν .
Lemmas: ὑποδείκνυμι . ὁ γάρ , κατά ὁμοιογνὴν ἔργον ἀγαθός , ὁ πόνος δηλωτικός . Δεύς γάρ ὑπομένω καί κατορθόω ὁ ἀρετή , καί οὕτως ὁ οὗτος ἀναμένω στέφανος . ἀλλά πρόσκαιρος μέν ὁ πόνος , αἰώνιος δέ ὁ κέρδος . οὖον μόνος δέ ὁ ζωή ὁ αἰώνιος προτίθημι , ἀλλά καί ὁ δόξα , καί ὁ τιμή , καί ὁ ἀφθαρσία . Ζεύς πλείων γάρ δουλόω δείκνυμι ὁ ἀγαθός ὁ επαθροεις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0050.2
ἡ' , θ' . Τοὺς δὲ ἐξ ἐριθείας , καὶ ἀπειθοῦσι μὲν τῇ ἀληθείᾳ , πειθόμενοι δὲ τῇ ἀδικίᾳ , θυμὸς καὶ ὀργή , ὀλιγὺς καὶ στενοχωρία , ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν ἀνθρώπου , τοῦ κατεργαζομένου τὸ κακόν , Ἰου-δαίου τε πρώτον καὶ Ἑλλήνος . Ὡστερ ἐπὶ τῆς ἑτέρας συμμορίας , οὐχ ἀπλῶς τοὺς τυχοῦσιν ἐκεῖνα ὑπέσχετο τὰ ἀγαθά , οὐδὲ τοὺς μετὰ βρασύνης μετ-ιοῦσι τὴν ἀρετήν , ἀλλὰ τοὺς ὑπομένειν αὐτῆς ἀνεχο-μένους τοὺς πόνους · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς κακίας τὰς χαλεπὰς ἠπειλήσεν ἀπειλὰς , οὐ τοὺς ἐκ περιτάσεως τινος ὀλιγαινοῦσιν εἰς αὐτήν , ἀλλὰ τοὺς μετὰ πολλῆς αὐτὴν μετοῦσι σπουδῆς · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ , Ἐξ ἐρι-θείας , καὶ Ἀπειθοῦσι τῇ ἀληθείᾳ , καὶ Κατεργαζο-μένοις τὸ κακόν . Ὁμοίως δέ , φησι , καὶ Ἰουδαίους καὶ Ἕλληνας , καὶ παρανομούντας κολάσει , καὶ εὐσε-βείας καὶ δικαιοσύνης ἐπιμελουμένους ἀξιώσει στεφά-νων . Ἕλληνας δὲ νῦν καλεῖ , οὐ τοὺς τῷ Θεῷ χρη-ρύγματι προσεληλυθότας , ἀλλὰ τοὺς πρὸ τῆς Θεοῦ ἐνανθρωπήσεως γεγονότας . Οὐ μὲν τοὺς τὰ εἴδωλα προσκυνήσασιν τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον ἐπηγγέλατο , ἀλλὰ τοὺς ἔξω μὲν τοῦ Μωσαϊκοῦ πολιτευσαμένους νόμου , θεοσέβειαν δὲ ἀσπασαμένους , καὶ δικαιοσύνης πεπραγνοῦσι .
Lemmas: ἤ , ὁ . ὁ δέ ἐκ ἐριθεία , καί ἀπειθέω μέν ὁ ἀλήθεια , πείθω δέ ὁ ἀδικία , θυμός καί ὀργή , ὀλιγὺς καί στενοχωρία , ἐπί πᾶς ψυχή ἄνθρωπος , ὁ κατεργάζομαι ὁ κακός , Ἰουδαῖος τε πρῶτος καί Ἕλλην . Ὡστερ ἐπί ὁ ἕτερος συμμορία , οὐ ἀπλόος ὁ τυγχάνω ἐκεῖνος ὑπισχνέομαι ὁ ἀγαθός , οὐδέ ὁ μετά βρασυνεος μεταφέρω ὁ ἀρετή , ἀλλά ὁ ὑπομένω αὐτός ἀνέχω ὁ πόνος · οὗτος καί ἐπί ὁ κακία ὁ χαλεπός ἀπειλέω ἀπειλή , οὖον ὁ ἐκ περίτασις τις ολιγαινους εἰς αὐτός , ἀλλά ὁ μετά πολύς αὐτός μέτειμι σπουδή · οὗτος γάρ δηλόω ὁ , ἐς ἐριθεία , καί ἀπειθέω ὁ ἀλήθεια , καί Κατεργάζομαι ὁ κακός . ὅμοιος δέ , φημί , καί Ἰουδαῖος καί Ἕλλην , καί παρανομώ κολάζω , καί εὐσέβεια καί δικαιοσύνη ἐπιμελέομαι ἀξιόω στέφανος . Ἕλλην δέ νῦν καλέω , οὖον ὁ ὁ Θεός χρη-ρύγματι προσέρχομαι , ἀλλά ὁ πρό ὁ Θεός ἐνανθρώπησις γίγνομαι . οὖον μέν ὁ ὁ εἴδωλον προσκυνέω ὁ ζωή ὁ αἰώνιος ἐπαγγέλλω , ἀλλά ὁ ἔξω μέν ὁ μωσαϊκός πολιτεύω νόμος , θεοσέβεια δέ ἀσπάζομαι , καί δικαιοσύνη πράσσω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0050.3
ι' . Δόξα δέ , καὶ τιμή , καὶ εἰρήνη , παντὶ τῷ ἐρ-γαζομένῳ τὸ ἀγαθόν , Ἰουδαίῳ τε πρώτον , καὶ Ἕλληνι . Οὐχ ἀπλῶς τοῦτο τοὺς εἶπεν , ἀλλ' ἵνα τούτοις τὸν ἔξης συνυφήγῃ λόγον . Μέλει γὰρ τὴν Ἰουδαίων λοιπὸν εἰσφέρειν κατηγορίαν .
Lemmas: εἷς . Δόξα δέ , καί τιμή , καί εἰρήνη , πᾶς ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀγαθός , Ἰουδαῖος τε πρῶτος , καί Ἕλλην . οὐχ ἀπλόος οὗτος ὁ εἶπον , ἀλλά ἵνα οὗτος ὁ ἔξειμι συνυφήγῃ λόγος . μέλος γάρ ὁ Ἰουδαῖος λοιπός εἰσφέρειν κατηγορία .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0050.4
ια' , ιβ' . Οὐ γὰρ ἐστι προσωποληψία παρὰ τῷ Θεῷ . Ὅσοι γὰρ ἀνόμως ἥμαρτον , ἀνόμως καὶ ἀπολοῦνται · καὶ ὅσοι ἐν νόμῳ ἥμαρτον , διὰ νό-μου κριθήσονται . Πάντων γάρ , φησι , ποιητὴς ὁ Θεὸς πάντων οὖν ἔσται κριτής , καὶ τοὺς μὲν Ἰου-δαίους κατὰ τὸν Μωσαϊκὸν νόμον εὐθὺνὰς εἰσπράξε-ται , τοὺς δὲ γε τούτων οὐ δεξαμένους ( τούτους γὰρ ἀνόμους καλεῖ ) , εἴτα ἁμαρτηκότας , κατὰ τὴν ἐντε-θεῖσαν τῇ φύσει διάγνωσιν ἐνδίκως κολάσει .
Lemmas: ἰά , ἶβις . οὖον γάρ εἰμί προσωποληψία παρά ὁ Θεός . ὅσος γάρ ἄνομος ἁμαρτάνω , ἄνομος καί ἀπόλλυμι · καί ὅσος ἐν νόμος ἁμαρτάνω , διά νόμος κρίνω . Πάντων γάρ , φημί , ποιητής ὁ θεός πᾶς οὖν εἰμί κριτής , καί ὁ μέν Ἰουδαῖος κατά ὁ Μωσαϊκός νόμος εὐθύνω εἰσπράσσω , ὁ δέ γε οὗτος οὖον δέχομαι ( οὗτος γάρ ἄνομος καλέω ) , εἴτα̅ ἁμαρτάνω , κατά ὁ ἐντίθημι ὁ φύσις διάγνωσις ἔνδικος κολάζω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0050.5
ιγ' . Οὐ γὰρ οἱ ἀκροαταὶ τοῦ νόμου δίκαιοι παρὰ τῷ Θεῷ , ἀλλ' οἱ ποιηταὶ τοῦ νόμου δικαιοθήσον-ται . Οὐ γὰρ διὰ τούτου χάριν ἡμῖν ἐτέθη νόμος , ἵνα τὰς ἡμετέρας ἀκοὰς καταθλήγῃ , ἀλλ' ἵνα ποδηγήσῃ πρὸς τὴν πρᾶξιν τῶν ἀγαθῶν .
Lemmas: πνίξ . οὖον γάρ ὁ ἀκροατής ὁ νόμος Δίκαιος παρά ὁ Θεός , ἀλλά ὁ ποιητής ὁ νόμος δικαιόω . οὖον γάρ διά οὗτος χάρις ἐγώ τίθημι νόμος , ἵνα ὁ ἡμέτερος ἀκοή κατέρχομαι , ἀλλά ἵνα ποδηγέω πρός ὁ πρᾶξις ὁ ἀγαθός .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0050.6
ιδ' . Ὅταν γὰρ ἔθνη , τὰ μὴ νόμον ἔχοντα , φύ-σει τὰ τοῦ νόμου ποιῶ , οὗτοι νόμον μὴ ἔχοντες ἑαυτοὶ εἰσὶ νόμος . Ὅτι γὰρ τὴν πρᾶξιν ὁ Θεὸς ἀπατεῖ νόμῳ , μαρτυροῦσιν οἱ πρὸ τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου , εὐσέβειά μὲν χρησάμενοι λογισμοῖς , πρᾶξει
Lemmas: ἴδη . ὅταν γάρ ἔθνος , ὁ μή νόμος ἔχω , φύω ὁ ὁ νόμος ποιέω , οὗτος νόμος μή ἔχω εαυτός εἰμί νόμος . ὅτι2 γάρ ὁ πρᾶξις ὁ θεός ἀπατάω νόμος , μαρτυρέω ὁ πρό ὁ μωσαϊκός νόμος , εὐσέβεια μέν χράω λογισμός , πρᾶξις
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0051.1
τὸν βίον κατακοσμήσαντες , καὶ σφῶν αὐτῶν νομοθέται γενόμενοι .
Lemmas: ὁ βίος κατακοσμέω , καί σφεῖς αὐτός νομοθέτης γίγνομαι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0051.3
ιη' . Καὶ γινώσκεις τὸ θέλημα , τουτέστι τοῦ Θεοῦ . Καὶ δοκιμάζεις τὰ διαφέροντα . Ἀντὶ τοῦ , ἐναντία ἀλλήλοις , δικαιοσύνην καὶ ἀδικίαν , σωφροσύνην καὶ ἀκολασίαν , εὐσέβειαν καὶ ἀσέβειαν . Κατηχημένος ἐκ τοῦ νόμου . Τούτων γὰρ σοι ἐκεῖνος διδάσκαλος γεγέννηται .
Lemmas: ΙΗΥ . καί γιγνώσκω ὁ θέλημα , τουτέστι ὁ Θεός . καί δοκιμάζω ὁ διαφέρω . ἀντί ὁ , ἐναντίος ἀλλήλων , δικαιοσύνη καί ἀδικία , σωφροσύνη καί ἀκολασία , εὐσέβεια καί ἀσέβεια . κατηχέω ἐκ ὁ νόμος . οὗτος γάρ σύ ἐκεῖνος διδάσκαλος γεννάω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0051.4
ιθ' , κ' . Πέποιθας τε σεαυτὸν ὁδηγὸν εἶναι τυ -
Lemmas: εὐθύς , καί . πείθω τε σαυτοῦ ὁδηγός εἰμί ὅς -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0053.1
Α μὲν κληθεὶς παράνομος , ἐκεῖνος δὲ τὴν ἐντιμὸν σου λάβοι προσγγορίαν , καὶ ἀκροβύστως μὲν οὐκ ἔτι κατὰ τὴν σὴν ὀνομάζοιτο λοιδορίαν , περιτετμημένος δὲ μᾶλλον , ὡς τῆς ψυχῆς τὴν κακίαν περιτεμῶν ;
Lemmas: Α μέν καλέω παράνομος , ἐκεῖνος δέ ὁ ἔντιμος σύ λαμβάνω προσγγορίαν , καί ἀκρόβυστος μέν οὐ ἔτι κατά ὁ σός ὀνομάζω λοιδορία , περιτέμνω δέ μᾶλλον , ὡς ὁ Ψυχή ὁ κακία περιτέμνω ;
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0053.2
κζ . Καὶ κρινεῖ ἡ ἐκ φύσεως ἀκροβυστία , τὸν νόμον τελούσα , σὲ τὸν διὰ γράμματος καὶ περιτομῆς παραβάτην νόμου . Ἄξιον θαυμάσαι τοῦ Ἀποστόλου τὴν τῆς σοφίας ὑπεροχὴν . Οὐ γὰρ τὴν φυσικὸν νόμον ἀντέταξε τῷ γραπτῷ , ἀλλὰ τὸ ἐπινειδιστον ὄνομα τῷ σεμνῷ , τῇ περιτομῇ τὴν ἀκροδυστίαν . Τοῦτο δὲ , φησὶ , κατηγορίας ἐλεύθερον · οὐ γὰρ ἔκων τις οὕτως γεννᾶται , ἀλλ’ ὁ Δημιουργὸς οὕτω διαπλάττει τὴν φύσιν . Οὐ δὴ χάριν οὐδὲ βλάβη τις ἐντεῦθεν γεγένηται τοῖς τῆς ἀρετῆς ἐρασταῖς . Σὺ δὲ , δεξάμενος μὲν παρὰ τῶν προγόνων τῆς περιτομῆς τὸ σημεῖον , ἔχεις δὲ τὸν νόμον τὸ πρακτέον ὑποδεικνύοντα · ἀντιπράττεις δὲ τοῖς ἔργοις τῷ τοῦ νόμου σκοπῷ . Οὕτω δεῖξας τὴν περιτομὴν ἀντὶ σημείου μὲν δοδομένην , περιττὴν δὲ μετὰ ταῦτα γεγενημένην , δείκνυσι λοιπὸν καὶ τὴν τοῦ Ἰουδαίου προσγγορίαν οὐδεμίαν δύνασιν ἔχουσαν .
Lemmas: κζ . καί κρίνω ὁ ἐκ φύσις ἀκροβυστία , ὁ νόμος τελέω , σύ ὁ διά γράμμα καί περιτομή παραβάτης νόμος . Ἄξιος θαυμάζω ὁ ἀπόστολος ὁ ὁ σοφία ὑπεροχή . οὖον γάρ ὁ φυσικός νόμος ἀντιτάσσω ὁ γραπτός , ἀλλά ὁ ἐπινειδιστον ὄνομα ὁ σεμνός , ὁ περιτομή ὁ ακροδυστια . οὗτος δέ , φημί , κατηγορία ἐλεύθερος · οὖον γάρ ἑκών τις οὕτως γεννάω , ἀλλά ὁ Δημιουργός οὗτος διαπλήσσω ὁ φύσις . οὖον δή χάρις οὐδέ βλάβη τις ἐντεῦθεν γίγνομαι ὁ ὁ ἀρετή ἐραστής . σύ δέ , δέχομαι μέν παρά ὁ πρόγονος ὁ περιτομή ὁ σημεῖον , ἔχω δέ ὁ νόμος ὁ πρακτέος ὑποδείκνυμι · ἀντιπράσσω δέ ὁ ἔργον ὁ ὁ νόμος σκοπός . οὕτως δείκνυμι ὁ περιτομή ἀντί σημεῖον μέν δίδωμι , περισσός δέ μετά οὗτος γίγνομαι , δείκνυμι λοιπός καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος προσγγορίαν οὐδείς δύνασις ἔχω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0053.3
κη , κθ’ . Σὺ γὰρ ὁ ἐν τῷ φανερῷ Ἰουδαῖός ἐστιν , οὐδὲ ἡ ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρκὶ περιτομή . Ἄλλ’ ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ Ἰουδαῖος , καὶ περιτομὴ καρδίας ἐν πνεύματι , οὐ γράμματι · οὐ δὲ ἐπαινος οὐκ ἐξ ἀνθρώπων , ἀλλ’ ἐκ τοῦ Θεοῦ . Κατέφυγεν ἐνταῦθα σαφῶς ἐπὶ τὰς προφητικὰς μαρτυρίας , ἃς ἄνω τεθεῖχαμεν . « Περιτέμεσθε γάρ , φησὶ , τὴν ἀκροδυστίαν τῆς καρδίας ὑμῶν τὴν σκληράν . »
Lemmas: καί , τύ . σύ γάρ ὁ ἐν ὁ φανερός Ἰουδαῖος εἰμί , οὐδέ ὁ ἐν ὁ φανερός ἐν σάρξ περιτομή . ἄλλος ὁ ἐν ὁ κρυπτός Ἰουδαῖος , καί περιτομή Καρδία ἐν πνεῦμα , οὖον γράμμα · οὖον δέ ἔπαινος οὐ ἐκ ἄνθρωπος , ἀλλά ἐκ ὁ Θεός . καταφεύγω ἐνταῦθα σαφῶς ἐπί ὁ προφητικός μαρτυρία , ὅς ἄνω τίθημι . « περιτέμνω γάρ , φημί , ὁ ακροδυστια ὁ Καρδία σύ ὁ σκληρός . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0053.4
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ . Γ .
Lemmas: κεφάλαιος . Γ .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0053.5
Οὕτω τὴν Ἰουδαϊκὴν κατασταλέντα ὀφρύα , καὶ δεῖξας μάτην αὐτὴν 38 ἐπὶ τῇ περιτομῇ , καὶ τῷ νόμῳ , καὶ τῇ τοῦ Ἰουδαίου προσγγορίᾳ μεγαλαυχούμενον , ἵνα μὴ τις αὐτὸν ὑπολάβοι δυσμενεῖα τοῦτο καὶ ἀπεχθείᾳ ποιεῖν , ἐπάγει ·
Lemmas: οὕτως ὁ Ἰουδαικός καταστέλλω ὀφρύα , καί δείκνυμι μάτην αὐτός 38 ἐπί ὁ περιτομή , καί ὁ νόμος , καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος προσγγοριον μεγαλαυχέω , ἵνα μή τις αὐτός ὑπολαμβάνω δυσμένεια οὗτος καί ἀπέχθεια ποιέω , ἐπάγω ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0053.6
α’ . Τί οὖν 39 τὸ περισσὸν τοῦ Ἰουδαίου , ἢ τίς ἡ ὠφέλεια τῆς περιτομῆς ; Εἰ τῶν ἀλλοφύλων , φησίν , ἔθνῶν τινες θεοσεβεῖς καὶ ἀρετῇ κοσμούμενοι τῶν θείων ἀναρρήσεων ἀπολαύουσι , τί δήποτε καὶ τῶν ἔθνῶν ἐχώρισε τὸν Ἰσραὴλ ὁ Θεός , καὶ τὴν περιτομὴν αὐτοῖς ἔδωκε ; Τὸ γὰρ περισσὸν τοῦ Ἰουδαίου , τὴν προτίμησιν 40 λέγει τῶν ἔθνῶν . Εἶτα ἐπάγει ·
Lemmas: ὅς . τις οὖν 39 ὁ περισσός ὁ Ἰουδαῖος , ἢ τίς ὁ ὠφέλεια ὁ περιτομή ; εἰμί ὁ ἀλλόφυλος , φημί , ἔθνος τις θεοσεβής καί ἀρετή κοσμέω ὁ θεῖον ἀνάρρησις ἀπολαύω , τίς δήποτε καί ὁ ἔθνος χωρίζω ὁ Ἰσραήλ ὁ Θεός , καί ὁ περιτομή αὐτός δίδωμι ; ὁ γάρ περισσός ὁ Ἰουδαῖος , ὁ προτίμησις 40 λέγω ὁ ἔθνος . εἶτα ἐπάγω ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0053.7
β’ . Πολὺ κατὰ πάντα τρόπον . Ἐξελέξατο γὰρ αὐτῶν τοὺς προγόνους , τῆς Αἰγυπτίων ἡλευθέρωσε δυναστείας , πολυθρυλῆτους διὰ τὰς παντοδαπὰς θαυματουργίας ἀπέφηνε , νόμον εἰς βοήθειαν ἔδωκε , προφήτας ἔπέστησε 41 . Τοῦτο γὰρ λέγει · Πολὺ κατὰ πάντα τρόπον . Ταῦτα μέντοι πάντα σιγῆσας , τοῦ νόμου τὴν θέσιν τίθησι μόνην 42 . Πρῶτον μὲν γὰρ ὅτι ἐπιστεύθησαν τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ . Μεγίστη γὰρ αὕτη τιμή , τῶν ἄλλων ἔθνῶν μόνην τὴν ἐκ φύσεως
Lemmas: βε . Πολύς κατά πᾶς τρόπος . ἐκλέγω γάρ αὐτός ὁ πρόγονος , ὁ Αἰγύπτιος ἐλευθερόω δυναστεία , πολυθρύλητος διά ὁ παντοδαπός θαυματουργία ἀποφαίνω , νόμος εἰς βοήθεια δίδωμι , προφήτης ἐφίστημι 41 . οὗτος γάρ λέγω · Πολύς κατά πᾶς τρόπος . οὗτος μέντοι πᾶς σιγάω , ὁ νόμος ὁ θέσις τίθημι μόνος 42 . Πρῶτος μέν γάρ ὅτι πιστεύω ὁ λόγιος ὁ Θεός . Μεγίστη γάρ οὗτος τιμή , ὁ ἄλλος ἔθνος μόνος ὁ ἐκ φύσις
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0054.1
δεχηκότων διάγνωσιν , τούτους λαβεῖν καὶ τοῦ Α εὐ νόμου τὴν θείαν .
Lemmas: δέχομαι διάγνωσις , οὗτος λαμβάνω καί ὁ Α εὕω νόμος ὁ θεῖος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0054.2
Γ . Τί γὰρ εἰ ἠπίστησάν τινες ; μὴ ἡ ἀπιστία αὐτῶν τὴν πίστιν τοῦ Θεοῦ καταργήσει ; Μὴ γένοιτο . Ἦδε , φησίν , ἄνωθεν ὁ τῶν ὅλων Θεός , καὶ τοὺς φύλακας ἐπομένους τοῦ νόμου , καὶ τοὺς τοῦτον παραβήσεσθαι μέλλοντας · οὐδαμῶς τοίνυν ὁ ἀπιστήσας ἐλυμήνατο τὰς θείας εὐεργεσίας . Κἄν γὰρ ἀπαντες οἱ ἄνθρωποι περὶ αὐτὸν ἀχάριστοι γένωνται , οὐχ ἐλαττώσει τοῦ Θεοῦ τὴν δόξαν ἡ τούτων ἀχαριστία . Τοῦτο γὰρ διὰ τῶν ἐπαγομένων δεδήλωκε .
Lemmas: Γ . τις γάρ εἰμί ἀπιστέω τις ; μή ὁ ἀπιστία αὐτός ὁ πίστις ὁ Θεός καταργέω ; μή γίγνομαι . ἀείδω , φημί , ἄνωθεν ὁ ὁ ὅλος Θεός , καί ὁ φύλαξ επόμενος ὁ νόμος , καί ὁ οὗτος παραβαίνω μέλλω · οὐδαμῶς τοίνυν ὁ ἀπιστέω λυμαίνομαι ὁ θεῖος εὐεργεσία . κἀν γάρ ἅπας ὁ ἄνθρωπος περί αὐτός ἀχάριστος γίγνομαι , οὐ ἐλάττωσις ὁ Θεός ὁ δόξα ὁ οὗτος ἀχαριστία . οὗτος γάρ διά ὁ ἐπάγω δηλόω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0054.3
Β . Γινέσθω δὲ ὁ Θεὸς ἀληθής · πᾶς δὲ ἄνθρωπος ψεύστης . Δῶμεν γάρ , φησίν , τῷ λόγῳ , μηδένα τῶν ἀνθρώπων τὴν προσήκουσαν αὐτῷ δοξολογίαν προσφέρειν , ἀλλὰ πάντας ἀχαριστίαν νοσεῖν ( τοῦτο γὰρ λέγει · Πᾶς δὲ ἄνθρωπος ψεύστης · ποίαν ἐντεῦθεν κλῖμακιν ἡ τοῦ Θεοῦ δέξετα δόξα ; Τοῦτο καὶ ἀλλαγῷ τέθεικέν ὁ μακάριος Παῦλος . « Εἰ ἀπιστοῦμεν γάρ , φησίν , ἐκεῖνος πιστὸς μένει · ἀρνήσασθαι γὰρ ἑαυτὸν οὐ δύναται . » Ἐνταῦθα δὲ καὶ Γραφικὴ κέχρηται μαρτυρίᾳ · Καθάπερ γέγραπται · Ὦπως ἂν δικαιωθῇς ἐν τοῖς λόγοις σου , καὶ νικήσῃς ἐν τῷ κρίνεσθαι σε . Τὸ δὲ ἕκως οὐχ αἰτιολογικὸν ἐστίν ἐνταῦθα , ἀλλὰ τῆς ἐκδίκσεως δηλωτικόν . Οὐδὲ γὰρ τοῦτο χάριν ἀμαρτάνομεν , ἵνα τοῦ Θεοῦ τὴν φιλανθρωπίαν δείξωμεν · ἀλλ’ αὐτὸς μὲν τῶν εὐεργειῶν χορηγεῖ τὰς πηγὰς , σωτηρίαν πραγματεύομενος ἅπασιν · αὐτεξούσιοι δὲ ὄντες οἱ ἄνθρωποι , οἱ μὲν προτιμῶσι τὴν τοῦ Θεοῦ θεραπείαν , οἱ δὲ τὴν ἐναντίαν ὁδεύουσι , καὶ κατάλληλον εὑρίσκουσι τῆς ὁδοῦ τὸ τέλος . Ὁ μέντοι Θεός , καὶ τούτους εὐεργετῶν , ἀπολογίαν ἐν τῷ κρίνειν ἔχει , τὴν παντοδαπὴν αὐτῶν ἐπιμέλειαν . Οὕτω καὶ πρὸς τὸν Ἰσραὴλ ἔλεγε · « Λαὸς μου , τί ἐποίησά σοι ; ἢ τί ἐλύπησά σε ¹ ; ἢ τί παρηγόνησά σοι ; ἀποκρίθητί μοι . » Εἶτα κατὰ μέρος τῶν εὐεργεσιῶν ἀναμνησκέει . Οὕτω καὶ διὰ Ἱερεμίου βοᾷ · « Τί εὗρον οἱ πατέρες ὑμῶν ἐν ἐμοὶ πλημμέλημα , ὅτι ἀπέστησαν ἀπ’ ἐμοῦ μακρὰν , καὶ ἐπορεύθησαν ὀπίσω τῶν ματαίων , καὶ ἐματαιώθησαν ; » Καὶ πάλιν τὸν τῶν εὐεργεσιῶν εισφέρει κατάλογον . Ὁ μέντοι θεῖος Ἀπόστολος ὡς ἐκ τοῦ τῶν ἐναντίων ἐπισυλλογίζεται προσωπίου .
Lemmas: Β . γίνομαι δέ ὁ θεός ἀληθής · πᾶς δέ ἄνθρωπος ψεύστης . δίδωμι γάρ , φημί , ὁ λόγος , μηδείς ὁ ἄνθρωπος ὁ προσήκω αὐτός δοξολογία προσφέρω , ἀλλά πᾶς ἀχαριστία νοσέω ( οὗτος γάρ λέγω · Πᾶς δέ ἄνθρωπος ψεύστης · ποῖος ἐντεῦθεν κλῖμαξ ὁ ὁ Θεός δέχομαι δόξα ; οὗτος καί ἀλλάσσω τίθημι ὁ μακάριος Παῦλος . « εἰμί ἀπιστέω γάρ , φημί , ἐκεῖνος πιστός μένω · ἀρνέομαι γάρ ἑαυτοῦ οὖον δύναμαι . » ἐνταῦθα δέ καί γραφικός χράομαι μαρτυρία · καθά γράφω · ὅπως εἄν δικαιόω ἐν ὁ λόγος σύ , καί νικάω ἐν ὁ κρίνω σύ . ὁ δέ ἵημι οὐ αἰτιολογικός εἰμί ἐνταῦθα , ἀλλά ὁ ἐκδίκσεως δηλωτικός . οὐδέ γάρ οὗτος χάρις ἁμαρτάνω , ἵνα ὁ Θεός ὁ φιλανθρωπία δείκνυμι · ἀλλά αὐτός μέν ὁ εὐέργεια χορηγέω ὁ πηγή , σωτηρία πραγματεύω ἅπας · αὐτεξούσιος δέ εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὁ μέν προτιμάω ὁ ὁ Θεός θεραπεία , ὁ δέ ὁ ἐναντίος ὁδεύω , καί κατάλληλος εὑρίσκω ὁ ὁδός ὁ τέλος . ὁ μέντοι Θεός , καί οὗτος εὐεργέτης , ἀπολογία ἐν ὁ κρίνω ἔχω , ὁ παντοδαπός αὐτός ἐπιμέλεια . οὕτως καί πρός ὁ Ἰσραήλ λέγω · « λαός ἐγώ , τίς ποιέω σύ ; ἢ τίς λυπέω σύ ¹ ; ἢ τίς παρηγονεος σύ ; ἀποκρίνω ἐγώ . » εἶτα κατά μέρος ὁ εὐεργεσία ἀναμιμνήσκω . οὕτως καί διά Ἱερεμίας βοάω · « τις εὑρίσκω ὁ πατήρ σύ ἐν ἐγώ πλημμέλημα , ὅτι ἀφίστημι ἀπό ἐγώ μακράν , καί πορεύω ὀπίσω ὁ μάταιος , καί ματαιόω ; » καί πάλιν ὁ ὁ εὐεργεσία εισφέρω κατάλογος . ὁ μέντοι θεῖος ἀπόστολος ὡς ἐκ ὁ ὁ ἐναντίος ἐπισυλλογίζομαι προσώπιον .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0054.4
Δ . Εἰ δὲ ἀδικία ἡμῶν Θεοῦ δικαιοσύνην συστήσει , τί ἐροῦμεν ; Μὴ ἄδικος ὁ Θεὸς ὁ ἐπιφέρων τὴν ὀργήν ; Κατὰ ἄνθρωπον λέγω . Μὴ γένοιτο . Ἀναγκαίως τὴν ὑφ’ ἑτέρων προφερομένην ἀντίθεσιν τέθεικε , καὶ τῇ ἀπαγοραύσει τὸ ἄτοπον ἕδειξεν . Οὐ γὰρ ἐγώ , φησίν , ταῦτα λέγω , ἀλλὰ τοὺς τῶν ἄλλων τέθεικα λογισμούς . Τοῦτο γὰρ λέγει · « Κατὰ ἄνθρωπον . »
Lemmas: δ . εἰμί δέ ἀδικία ἐγώ Θεός δικαιοσύνη συνίστημι , τίς εἴρω ; μή ἄδικος ὁ θεός ὁ ἐπιφέρω ὁ ὀργή ; κατά ἄνθρωπος λέγω . μή γίγνομαι . ἀναγκαῖος ὁ ὑπό ἕτερος προφέρω ἀντίθεσις τίθημι , καί ὁ ἀπαγοράζω ὁ ἄτοπος δείκνυμι . οὖον γάρ ἐγώ , φημί , οὗτος λέγω , ἀλλά ὁ ὁ ἄλλος τίθημι λογισμός . οὗτος γάρ λέγω · « κατά ἄνθρωπος . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0054.5
Ἔπει κἂν κρίνει ὁ Θεὸς τὸν κόσμον ; ( Γ . ) Εἰ γὰρ ἡ ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ἐμῷ ψεύσματι ἐπερίσσευσεν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ , τί ἔτι κἀγὼ
Lemmas: ἔπος κἀν κρίνω ὁ θεός ὁ κόσμος ; ( Γ . ) εἰμί γάρ ὁ ἀλήθεια ὁ Θεός ἐν ὁ ἐμός ψεῦσμα περισσεύω εἰς ὁ δόξα αὐτός , τίς ἔτι ἐγώ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0055.1
ὡς ἀμαρτωλὸς κριθῶμαι ; Τῶν ἀπονωμάτων , φησίν , ἐστι , τοῦτα λέγειν . Δικαία γάρ ἐστι τοῦ Θεοῦ ψῆφος , καὶ οὐ τῷ ἐμῶν ἀγνοημάτων προχείρει τῷ Θεῷ τὴν ἐπὶ φιλανθρωπίᾳ δόξαν . Ἄδικία γὰρ ἔσχατη , τοὺς προφέροντας αὐτῷ γενόμενους τῆς δόξης , δικαῖα ἐλαττοῦσθαι παρ’ αὐτοῦ , καὶ κόλασιν ὑπομένειν αἰώνιον . Τοῦτο γὰρ οὐδὲ τῶν ἄγαν ἀσεβωτάτων ἀνθρώπων δράσει τις ἂν , ἧπου γε αὐτὸς ὁ τῆς τῆς δικαιοσύνης ἀναδύων πηγὰς .
Lemmas: ὡς ἁμαρτωλός κριθάω ; ὁ απονωμαω , φημί , εἰμί , τοῦτα λέγω . δίκαιος γάρ εἰμί ὁ Θεός ψῆφος , καί οὖον ὁ ἐμέω ἀγνόημα προχειρέω ὁ Θεός ὁ ἐπί φιλανθρωπία δόξα . Ἀδικία γάρ ἔσχατος , ὁ προφέρω αὐτός γίνομαι ὁ δόξα , Δίκαιος ἐλασσόω παρά αὐτός , καί κόλασις ὑπομένω αἰώνιος . οὗτος γάρ οὐδέ ὁ ἄγαν ἀσεβωτάτων ἄνθρωπος δράω τις εἄν , ἕπω γε αὐτός ὁ ὁ ὁ δικαιοσύνη ἀναδύνω πηγή .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0055.2
η’ . Καὶ μὴ καθὼς βλασφημούμεθα , καὶ καθὼς φασι τινες ἡμᾶς λέγειν , ὅτι Ποιήσωμεν τὰ κακά , ἵνα ἐλθῇ τὰ ἀγαθά , ὧν τὸ κρίμα ἐνδικόν ἐστιν . Οὐδὲν , φησίν , τούτων ἡμεῖς φαμεν , παρ’ ἑτέρων δὲ λέγειν συκοφαντούμεθα , οἱ τῆς συκοφαντίας τίσουσι δικας . Εἰδέναι μέντοι χρή , ὡς τῶν ἱερῶν ἀποστόλων λεγόντων · « Ὅπου ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία , ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις » τινὲς τῇ θεοσεβείᾳ δουλεύοντες , ψευδολογίας κατ’ αὐτῶν κεχρημένοι , λέγειν αὐτοὺς ἔφασκον · Ποιήσωμεν τὰ κακά , ἵνα ἐλθῇ τὰ ἀγαθά . Ἄλλ’ οὐχ οὕτως ἦν ὁ τῆς ἀποστολικῆς διδασκαλίας σκοπός . Πάν γὰρ τοῦναντίον ἐνομοθέτουν , πάσης ἀπαντας παρανομίας ἀπέχεσθαι . Τοὺς δὲ τῷ παναγίῳ κηρύγματι προσόντας θαρρεῖν ἐκέλευον , ὡς τῆς ἀφέσεως τῶν προτέρων ἁμαρτημάτων ὑπὸ τοῦ Θεοῦ δεδομένης . Ἡμεῖς δὲ ἐνταῦθα τὴν ἐρμηνείαν στήσαντες , καὶ τὸν νοῦν διααναπαύσαντες , τὸν δεδοκότα στόμα ἀνθρώπῳ , καὶ ποιήσαντα δύσφωνον καὶ κωφόν , ἀνυμνήσωμεν , καὶ τῆς ἀποστολικῆς διδασκαλίας τὸν νοῦν καταμαθεῖν ἱκετεύσωμεν . Δώσει γὰρ πάντως ὁ εἰπών · « Αἰτεῖτε , καὶ δοθήσεται ὑμῖν · ζητεῖτε , καὶ εὑρήσετε · κρούετε , καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν . » Μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ σὺν τῷ παναγίῳ Πνεύματι δόξα πρέπει καὶ μεγαλοπρέπεια , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ἤ . καί μή καθώς βλασφημέω , καί καθώς φημί τις ἐγώ λέγω , ὅτι ποιέω ὁ κακός , ἵνα ἔρχομαι ὁ ἀγαθός , ὅς ὁ κρίμα ἔνδικος εἰμί . οὐδείς , φημί , οὗτος ἐγώ φημί , παρά ἕτερος δέ λέγω συκοφαντέω , ὁ ὁ συκοφαντία τίνω δίκη . οἶδα μέντοι χρή , ὡς ὁ ἱερός ἀπόστολος λέγω · « ὅπου πλεονάζω ὁ ἁμαρτία , ὑπερπερισσεύω ὁ χάρις » τις ὁ θεοσέβεια δουλεύω , ψευδολογία κατά αὐτός χράομαι , λέγω αὐτός φάσκω · ποιέω ὁ κακός , ἵνα ἔρχομαι ὁ ἀγαθός . ἄλλος οὐ οὕτως εἰμί ὁ ὁ ἀποστολικός διδασκαλία σκοπός . Πάν γάρ τουναντίον νομοθετέω , πᾶς ἅπας παρανομία ἀπέχω . ὁ δέ ὁ πανάγιος κήρυγμα πρόσειμι θαρσέω κελεύω , ὡς ὁ ἄφεσις ὁ πρότερος ἁμάρτημα ὑπό ὁ Θεός δίδωμι . ἐγώ δέ ἐνταῦθα ὁ ἑρμηνεία ἵστημι , καί ὁ νόος διαναπαύω , ὁ δίδωμι στόμα ἄνθρωπος , καί ποιέω δύσφωνος καί κωφός , ἀνυμνέω , καί ὁ ἀποστολικός διδασκαλία ὁ νόος καταμανθάνω ἱκετεύω . δίδωμι γάρ πάντως ὁ εἶπον · « αἰτέω , καί δίδωμι σύ · ζητέω , καί εὑρίσκω · κρούω , καί ἀνοίγνυμι σύ . » μετά ὅς ὁ πατήρ σύν ὁ πανάγιος πνεῦμα δόξα πρέπω καί μεγαλοπρέπεια , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0055.3
ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ .
Lemmas: Τόμος δύο .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0055.4
Εἴρηκαμεν ἤδη , ὡς ὁ θεῖος Ἀπόστολος δεῖξαι βούλεται τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀναγκαίως γεγεννημένην . Τοῦτου γὰρ διὰ χάριν τὸν περὶ τῶν ἔξω τοῦ νόμου , καὶ μέντοι καὶ τῶν ὑπ’ αὐτὸν πολιτευσαμένων , κεκίνηκε λόγον · καὶ διήλεγξε κακείνους τὸν φυσικόν , καὶ τούτους τὸν Μωσαϊκὸν παραβεδεηκότας νόμον , καὶ τιμωρίας ἄντας τῆς ἔσχατης ἀξίους . Καὶ ἰατρὸν ἀρίστον ἐμιμήσατο , ὃς πρότερον τὴν τοῦ νοσήματος χαλεπότητα διδάσκει τοὺς κάμνοντας , εἴθ’ οὕτως προσφέρει τὸν τῶν ἀλεξικακῶν φαρμάκων βοήθειαν . Οὕτω γὰρ καὶ αὐτὸς τὴν τούτων κακείνων διελέγξας παρανομίαν , καὶ δείξας ὑπευθύνους καὶ τιμωρίας ἀξίους , προσφέρει λοιπὸν τὴν τῆς πίστεως φάρμακον , καὶ τῆς θεῖας οἰκονομίας τὴν φιλανθρωπίαν διδάσκει , καὶ φησιν ·
Lemmas: εἴρω ἤδη , ὡς ὁ θεῖος ἀπόστολος δείκνυμι βούλομαι ὁ ἐνανθρώπησις ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ἀναγκαῖος γεννάω . οὗτος γάρ διά χάρις ὁ περί ὁ ἔξω ὁ νόμος , καί μέντοι καί ὁ ὑπό αὐτός πολιτεύω , κινέω λόγος · καί διελέγχω ἐκεῖνος ὁ φυσικός , καί οὗτος ὁ Μωσαϊκός παραβλέπω νόμος , καί τιμωρία ἀντάω ὁ έσχατος ἄξιος . καί ἰατρός ἀριστάω μιμέομαι , ὅς πρότερος ὁ ὁ νόσημα χαλεπότης διδάσκω ὁ κάμνω , ἔτι οὕτως προσφέρω ὁ ὁ αλεξίκακος φάρμακον βοήθεια . οὕτως γάρ καί αὐτός ὁ οὗτος ἐκεῖνος διελέγχω παρανομία , καί δείκνυμι ὑπεύθυνος καί τιμωρία ἄξιος , προσφέρω λοιπός ὁ ὁ πίστις φάρμακον , καί ὁ θεῖος οἰκονομία ὁ φιλανθρωπία διδάσκω , καί φημί ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0055.5
Θ · ιη’ . Τί οὖν κατέχομεν περισσοῦν ; Προητιασάμεθα γὰρ Ἰουδαίους τε καὶ Ἕλληνας , πάντας ὑφ’ ἁμαρτίαν εἶναι , καθὼς γέγραπται , ὅτι Οὐκ ἔστιν δίκαιος οὐδὲ εἷς . Οὐκ ἔστιν ὁ συνίων · οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν τὸν Θεόν . Πάντες ἐξέκλιναν , ἅμα ἠχρηίσθησαν · οὐκ ἔστι ποιῶν χρηστότητα , οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός . Τάφος ἀνεωγμένος ὁ λάρυγξ
Lemmas: Θ · ΙΗΥ . τις οὖν κατέχω περισσοῦν ; προαιτιάομαι γάρ Ἰουδαῖος τε καί Ἕλλην , πᾶς ὑπό ἁμαρτία εἰμί , καθώς γράφω , ὅτι οὐ εἰμί δίκαιος οὐδέ εἷς . οὐ εἰμί ὁ συνίημι · οὐ εἰμί ὁ ἐκζητέω ὁ Θεός . πάνετες ἐκκλίνω , ἅμα ἠχρηίσθησαν · οὐ εἰμί ποιέω χρηστότης , οὐ εἰμί ἠώς εἷς . Τάφος ἀνοίγω ὁ λάρυγξ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0056.1
αὐτῶν , ταῖς γλώσσαις αὐτῶν ἐδολιοῦσαν . Ὡς ἀσπίδων ὑπὸ τὰ χείλη αὐτῶν . Ὅν τὸ στόμα ἀρᾶς καὶ πικρίας γέμει . Ὀξεῖς οἱ πόδες αὐτῶν ἐκχεῖν αἷμα . Σύντριμμα καὶ ταλαιπωρία ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν · καὶ οὐδ’ εἰρήνην οὐκ ἔγνωσαν . Οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν . Καὶ ἐν τοῖς πρόθεν ἡρμηνευμένοις , τὰ κατὰ τὴν περιτομὴν καὶ τὴν ἀχρεωσίαν παρεξετάσας , ἐπήγαγε · Τί οὖν τὸ περιττόν τοῦ Ἰουδαίου ; Καὶ ἐνταῦθα , δεῖξαι βουλόμενος τῆς εὐαγγελικῆς χάριτος τὴν ὑπερβολὴν , ἔφη · Τί οὖν κατέχωμεν περίσυσιν ; Ἐδείξαμεν γὰρ καὶ τοὺς ἔξω τοῦ νόμου , καὶ τοὺς ὑπὸ τῷ νόμῳ πολιτευσαμένους ἡμαρτηκέναι . Προστέθηκε δὲ καὶ τὴν Δαβιτικὴν μαρτυρίαν , ὡς ἂν ἀρμόττουσαν εἰς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν . Συντομίας δὲ δι’ μάλιστα φροντίζων τοῦτο ποιεῖ · ἢ γὰρ ἂν ἅπαντας τοὺς προφήτας εἰς κατηγορίαν Ἰουδαίων ἐκάλεσεν , οἱ ταῦτα περὶ αὐτῶν καὶ ἔτι τοῦτων ἀποπώτερα λέγουσιν . Ὦδεν ἐπήγαγεν ·
Lemmas: αὐτός , ὁ γλῶσσα αὐτός δολιόω . ὡς ἀσπίς ὑπό ὁ χεῖλος αὐτός . ὅς ὁ στόμα ἀρά καί πικρία γέμω . ὀξύς ὁ πούς αὐτός ἐκχέω αἷμα . σύντριμμα καί ταλαιπωρία ἐν ὁ ὁδός αὐτός · καί οὐδέ εἰρήνη οὐ γιγνώσκω . οὐ εἰμί φόβος Θεός ἀπέναντι ὁ ὀφθαλμός αὐτός . καί ἐν ὁ προτίθημι ἑρμηνεύω , ὁ κατά ὁ περιτομή καί ὁ ἀχρεωσίαν παρεξετάζω , ἐπάγω · τις οὖν ὁ περισσός ὁ Ἰουδαῖος ; καί ἐνταῦθα , δείκνυμι βούλομαι ὁ εὐαγγελικός χάρις ὁ ὑπερβολή , φημί · τις οὖν κατέχω περισυς ; δείκνυμι γάρ καί ὁ ἔξω ὁ νόμος , καί ὁ ὑπό ὁ νόμος πολιτεύω ἁμαρτάνω . προστίθημι δέ καί ὁ Δαβιτικὴν μαρτυρία , ὡς εἄν ἀρμόζω εἰς ὁ πρόκειμαι ὑπόθεσις . συντομία δέ διά μάλιστα φροντίζω οὗτος ποιέω · ἢ γάρ εἄν ἅπας ὁ προφήτης εἰς κατηγορία Ἰουδαῖος καλέω , ὁ οὗτος περί αὐτός καί ἔτι τοῦτις ἀποπώτερα λέγω . ὧδε ἐπάγω ·