ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0087.5
Μὴ δυσχεράνῃτε , φησίν , ὁρῶντες τὰ σκυθρωπά · οὐ γὰρ ψευδεῖς ὑμῖν προσηνέγκομεν ὑποσχέσεις . Ἀναμένειν γὰρ ἐπιομεν τῶν ἀγαθῶν τὴν ἀπόλεισιν · τὰ δὲ προσδοκώμενα ἀγαθὰ οὐχ ὁρᾶται τοῖς τοῦ σώματος ὀφθαλμοῖς · εἰ γὰρ ἑωράτο , οὐκὲτι προσδοκᾶτο · εἰ δὲ προσδοκᾶται , προσμένειν αὐτὰ χρή , καὶ μὴ ἀποβάλλειν τῆς ἐλπίδος τὴν ἄγκυραν . Δεῖξναι πρὸς τούτοις καὶ ἑτέραν δεδομένην βοήθειαν .
Lemmas: μή δυσχεραίνω , φημί , ὁράω ὁ σκυθρωπός · οὖον γάρ ψευδής σύ προσφέρω ὑπόσχεσις . ἀναμένω γάρ πίνω ὁ ἀγαθός ὁ ἄπολις · ὁ δέ προσδοκάω ἀγαθός οὐ ὁράω ὁ ὁ σῶμα ὀφθαλμός · εἰμί γάρ ὁράω , οὐκέτι προσδοκώ · εἰμί δέ προσδοκάω , προσμένω αὐτός χρή , καί μή ἀποβάλλω ὁ ἐλπίς ὁ ἄγκυρα . Δεῖξναι πρός οὗτος καί ἕτερος δίδωμι βοήθεια .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0087.6
κζ . Ὁσαύτως δὲ καὶ τὸ Πνεῦμα συναντιλαμβάνεται ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν . Ἔχομεν ἀρκούσαν ἐπικουρίαν , τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος . Τὸ γὰρ τί προσευξώμεθα καθὼ δέι , οὐκ οἴδαμεν · ἀλλ’ αὐτὸ τὸ Πνεῦμα ὑπερεντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν στεναγμοῖς ἀλαλήτοις . Μὴ αἰτεῖτε , φησί , τῶν λυπηρῶν τὴν ἀπαλλαγὴν · οὐ γὰρ ἴστε τὸ συμφέρον , ὡς ὁ κυβερνῶν Θεός . Δότε ὑμᾶς αὐτοὺς τῷ κατέχοντι τοῦ παντὸς τὰ πηδάλια . Οὗτος γὰρ , κἂν μηδὲν αἰτήσητε , στενάζητε δὲ μόνον ὑπὸ τῆς ἐνοικοῦσης χάριτος ἐνεργούμενοι , σοφῶς τὰ καθ’ ὑμᾶς πρυτανεύει , καὶ τὸ συνοίσον μέλλον 90 παρέξει . Τοῦτο γὰρ ἐπῆγαγεν .
Lemmas: κζ . ὁσάυτος δέ καί ὁ πνεῦμα συναντιλαμβάνομαι ὁ ἀσθένεια ἐγώ . ἔχω ἀρκέω ἐπικουρία , ὁ χάρις ὁ πνεῦμα . ὁ γάρ τίς προσεύχομαι καθίημι δεῖ , οὐ οἶδα · ἀλλά αὐτός ὁ πνεῦμα ὑπερεντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ στεναγμός ἀλάλητος . μή αἰτέω , φημί , ὁ λυπηρός ὁ ἀπαλλαγή · οὖον γάρ οἶδα ὁ συμφέρω , ὡς ὁ κυβερνάω Θεός . δίδωμι σύ αὐτός ὁ κατέχω ὁ πᾶς ὁ πηδάλιον . οὗτος γάρ , κἀν μηδείς αἰτέω , στενάζω δέ μόνος ὑπό ὁ ἐνοικέω χάρις ἐνεργέω , σοφός ὁ κατά σύ πρυτανεύω , καί ὁ συμφέρω μέλλω 90 παρέχω . οὗτος γάρ ἐπάγω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0087.7
κζ . Ὁ δὲ ἐρευνῶν τὰς καρδίας , οἶδε τί τὸ φρόνημα τοῦ πνεύματος , ὅτι κατὰ Θεὸν ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἁγίων . Πνεῦμα δὲ ἐνταῦθα οὐ τὴν ὑπόστασιν λέγει τοῦ Πνεύματος , ἀλλὰ τὴν δεδομένην τοῖς πιστεύουσι χάριν . Ὑπὸ γὰρ ταύτης [ διειγερμένοι κατανυκτόμεθα 91 ] , τυρρανδύμενοι προθυμότερον προσευχόμεθα , καὶ στεναγμοῖς ἀλαλήτοις ἐντυγχάνομεν τῷ Σωτῆρι Θεῷ . Τοῦτο δὲ ὁ θεῖος Ἀπόστολος καὶ ἀφ’ ὧν πέπονθε , γέγραπεν . Ἠτησὲ γὰρ καὶ αὐτὸς ἀπαλλαγὴν πειρασμῶν , καὶ οὐχ ἅπαξ , οὐδὲ δις , ἀλλὰ καὶ τρίς , καὶ αἰτήσας διήμαρτε . Ἠκούσεν γὰρ · « Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου · ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται . » Ἀλλὰ τοῦτο μαθὼν , ἠσπάσατο ἐκείνα , ὧν τὴν ἀπαλλαγὴν γενέσθαι προσήμξατο , καὶ φησι · « Ἡδοῦτα οὖν μᾶλλον καυχήσομαι ἐν ταῖς ἀσθενείαις μου , ἵνα ἐπισκηνῶσῃ ἐπ’ ἐμὲ ἡ δύναμις τοῦ Χριστοῦ . »
Lemmas: κζ . ὁ δέ ἔρευνα ὁ Καρδία , οἶδα τίς ὁ φρόνημα ὁ πνεῦμα , ὅτι κατά θεός ἐντυγχάνω ὑπέρ ἅγιος . πνεῦμα δέ ἐνταῦθα οὖον ὁ ὑπόστασις λέγω ὁ πνεῦμα , ἀλλά ὁ δίδωμι ὁ πιστεύω χάρις . ὑπό γάρ οὗτος [ διεγείρω κατανύσσω 91 ] , τυρρανδυμενω πρόθυμος προσεύχομαι , καί στεναγμός ἀλάλητος ἐντυγχάνω ὁ Σωτήρ Θεός . οὗτος δέ ὁ θεῖος ἀπόστολος καί ἀπό ὅς πάσχω , γράφω . αἰτέω γάρ καί αὐτός ἀπαλλαγή πειρασμός , καί οὐ ἅπαξ , οὐδέ δις , ἀλλά καί τρίς , καί αἰτέω διαμαρτάνω . ἀκούω γάρ · « ἀρκέω σύ ὁ χάρις ἐγώ · ὁ γάρ δύναμις ἐγώ ἐν ἀσθένεια τελειόω . » ἀλλά οὗτος μανθάνω , ἀσπάζομαι ἐκεῖνος , ὅς ὁ ἀπαλλαγή γίγνομαι προσάγω , καί φημί · « Ἡδοῦτα οὖν μᾶλλον καυχάομαι ἐν ὁ ἀσθένεια ἐγώ , ἵνα ἐπισκηνόω ἐπί ἐγώ ὁ δύναμις ὁ Χριστός . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0087.8
κη . Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεόν , πάντα συνεργεῖ εἰς τὸ ἀγαθόν , τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν . Οὐχ ἅπασιν συνεργεῖ , ἀλλὰ τοῖς ἀγαπῶσι · καὶ οὐχ ἁπλῶς συνεργεῖ , ἀλλ’ εἰς ἀγαθὸν συνεργεῖ . Εἰ γὰρ τις αἰτήσῃ τὰ μὴ συμφέροντα ,
Lemmas: καί . οἶδα δέ ὅτι ὁ ἀγαπάω ὁ Θεός , πᾶς συνεργέω εἰς ὁ ἀγαθός , ὁ κατά πρόθεσις κλητός εἰμί . οὐχ ἅπας συνεργέω , ἀλλά ὁ ἀγαπάω · καί οὐ ἁπλόος συνεργέω , ἀλλά εἰς ἀγαθός συνεργέω . εἰμί γάρ τις αἰτέω ὁ μή συμφέρω ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0088.1
διαμαρτάνει τῆς αἰτήσεως , ἐπειδὴ τὸ μὴ τυχεῖν συμφέρει . Σφόδρα δὲ ἀκριβῶς συνέζευξε τῇ κλήσει τὴν πρόθεσιν . Οὐ γὰρ ἀπλῶς καλεῖ , ἀλλὰ τοὺς πρόθεσιν ἔχοντας . Διὰ τοῦτο ἡ μὲν Κορίνθῳ ἔφη τῷ ᾿Αποστόλῳ · ᾿Αλλὰ καὶ μὴ σιωτῶσης · Ἐστι γὰρ μοι λαλῆς πολύς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ . Ἐἰς δὲ τὴν Μυσίαν λαλῆσαι τὸν λόγον ἐκώλυσεν ἔς . Εἰς μέντοι τὴν ᾿Ασίαν , τὸ δὲ μὲν πρῶτον ἐπέσχεν , ὑστερον δὲ τοῦτο προείταξεν ποιῆσαι . Διὰ τοῦτο καὶ ἐν ῾Ιεροσολύμοις ἔφη πρὸς αὐτόν · ᾿Εσπεύσον , καὶ ἐξελθε τὸ τάχος ἐπειδὴν οὐ γὰρ μὴ προσδεξάσθαι σου τὴν μαρτυρίαν . Ἐ Διὰ τοῦτο κάταυδα τοὺς κατὰ πρόθεσιν ἔφη κλητοὺς . Συμφωνεῖ δὲ καὶ τὰ ἐπαγόμενα .
Lemmas: διαμαρτάνω ὁ αἴτησις , ἐπεί ὁ μή τυγχάνω συμφέρω . σφόδρα δέ ἀκριβῶς συζεύγνυμι ὁ κλῆσις ὁ πρόθεσις . οὖον γάρ ἀπλόος καλέω , ἀλλά ὁ πρόθεσις ἔχω . Ζεύς οὗτος ὁ μέν Κόρινθος φημί ὁ Απόστολος · Αλλά καί μή σιωτῶσης · εἰμί γάρ ἐγώ Λαλῆς πολύς ἐν ὁ πόλις οὗτος . εἰς δέ ὁ Μυσία λαλέω ὁ λόγος κωλύω εἰς . εἰς μέντοι ὁ Ασία , ὁ δέ μέν πρῶτος ἐπέχω , ὕστερος δέ οὗτος προείταξεν ποιέω . Ζεύς οὗτος καί ἐν ῾ιεροσολυμος φημί πρός αὐτός · ᾿εσπευσος , καί ἐξέρχομαι ὁ τάχος ἐπειδή οὖον γάρ μή προσδέχομαι σύ ὁ μαρτυρία . εἰ Ζεύς οὗτος καταυδάω ὁ κατά πρόθεσις φημί κλητός . συμφωνέω δέ καί ὁ ἐπάγω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0088.2
κθ᾽ . ᾿Οτι οὐς προέγνω , καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ , εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς . Οὐ γὰρ ἀπλῶς προώρισεν , ἀλλὰ προγνῶς προώρισεν . ᾿Ακριβῶς δὲ πάντα φθεγγύμενος , οὐκ εἶπε , Συμμόρφους τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ , ἀλλὰ , Τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ . Σαφέστερον δὲ τοῦτο τέθηκεν ἐν τῇ πρὸς Φιλιππησίους ᾿Επιστολῇ . Εἰρηκὼς γὰρ · ᾿Ημῶν δὲ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει , ἐξ οὗ καὶ Σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα Κύριον ᾿Ιησοῦν Χριστόν , ᾿ ἐπέθηκεν · ᾿Ος μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν , εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ . Οὐ γὰρ ἡ ἡ θεότητι αὐτοῦ συμμορφον ἡμῶν ἔσται τὸ σῶμα , ἀλλὰ τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ . Οὕτω κάναυθα τοὺς τῆς κλήσεως ἀξίωθέντας τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ συμμόρφους ὠνόμασε , C τούτῃ τοῦ σώματος τοῦ Υἱοῦ . ᾿Επειδὴ γὰρ ἀόρατος ἡ θεία φύσις , τὸ δὲ σῶμα ὁρατόν , ἐκὼν εἰκόνι τινὶ διὰ τοῦ σώματος προσκυνεῖται . Εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς . Μαρτυρεῖ καὶ τοῦτο ἡ ἀλήθεια τῆς διδασκαλίας . Πρωτότοκος γὰρ ὡς ἄνθρωπος ὀνομάζεται · Μονογενὴς γὰρ ἐστιν ὡς Θεός . Οὐκ ἔχει γὰρ ἀδελφοὺς ὡς Θεός , ὡς δὲ ἄνθρωπος , ἀδελφοὺς τοὺς πεπιστευκότας καλεῖ . Τοῦτινος ἔστι πρωτότοκος , οὐχ ἄλλος ὧν παρὰ τὸν μονογενῆ , ἀλλ᾽ αὐτὸς καὶ μονογενὴς καὶ πρωτότοκος .
Lemmas: τύ . ᾿Οτι οὖς προγιγνώσκω , καί προορίζω σύμμορφος ὁ εἰκών ὁ υἱός αὐτός , εἰς ὁ εἰμί αὐτός πρωτότοκος ἐν πολύς ἀδελφός . οὖον γάρ ἀπλόος προορίζω , ἀλλά προγιγνώσκω προορίζω . Ἀκριβῶς δέ πᾶς φθέγγομαι , οὐ εἶπον , σύμμορφος ὁ υἱός αὐτός , ἀλλά , ὁ εἰκών ὁ υἱός αὐτός . σαφής δέ οὗτος τίθημι ἐν ὁ πρός Φιλιππήσιος Επιστολή . ἐρῶ γάρ · ᾿Ημῶν δέ ὁ πολίτευμα ἐν οὐρανός ὑπάρχω , ἐκ ὅς καί Σωτήρ ἀπεκδέχομαι κύριος ᾿ιειμαι Χριστός , ᾿ ἐπιτίθημι · Ὀς μετασχημάτισις ὁ σῶμα ὁ ταπείνωσις ἐγώ , εἰς ὁ γίγνομαι αὐτός σύμμορφος ὁ σῶμα ὁ δόξα αὐτός . οὖον γάρ ὁ ὁ θεότης αὐτός συμμορφή ἐγώ εἰμί ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ σῶμα ὁ δόξα αὐτός . οὕτως κάναυθα ὁ ὁ κλῆσις ἀξιόω ὁ εἰκών ὁ υἱός σύμμορφος ὀνομάζω , C Τούτη ὁ σῶμα ὁ υἱός . Επειδή γάρ ἀόρατος ὁ θεῖος φύσις , ὁ δέ σῶμα ὁρατός , ἔκω εἰκών τις διά ὁ σῶμα προσκυνέω . εἰς ὁ εἰμί αὐτός πρωτότοκος ἐν πολύς ἀδελφός . μαρτύρομαι καί οὗτος ὁ ἀλήθεια ὁ διδασκαλία . πρωτότοκος γάρ ὡς ἄνθρωπος ὀνομάζω · Μονογενής γάρ εἰμί ὡς Θεός . οὐ ἔχω γάρ ἀδελφός ὡς Θεός , ὡς δέ ἄνθρωπος , ἀδελφός ὁ πιστεύω καλέω . Τοῦτις εἰμί πρωτότοκος , οὐ ἄλλος ὅς παρά ὁ μονογενής , ἀλλά αὐτός καί μονογενής καί πρωτότοκος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0088.3
λ᾽ . Οὐς δὲ προώρισεν , τούτους καὶ ἐκάλεσεν · καὶ οὺς ἐκάλεσεν , τούτους καὶ ἐδικαίωσεν · οὺς δὲ ἐδικαίωσε , τούτους καὶ ἐδόξασεν . ᾿Αν προέγνω τὴν κλῆσιν , τούτους προώρισεν ἀνωθεν · προώρισας δὲ καὶ ἐκάλεσεν · εἶτα καλεῖς , διὰ τοῦ βαπτίσματος · ἐδικαίωσεν · δικαίους δὲ ἐδόξασεν , υἱοὺς ὀνομάσας , καὶ Πνεύματος ἁγίου δωρησάμενος χάριν . ᾿Αλλὰ
Lemmas: λίαν . οὖς δέ προορίζω , οὗτος καί καλέω · καί οὖς καλέω , οὗτος καί δικαιόω · οὖς δέ δικαιόω , οὗτος καί δοξάζω . Αν προγιγνώσκω ὁ κλῆσις , οὗτος προορίζω ἄνωθεν · προορίζω δέ καί καλέω · εἶτα καλέω , διά ὁ βάπτισμα · δικαιόω · Δίκαιος δέ δοξάζω , υἱός ὀνομάζω , καί πνεῦμα ἅγιος δωρέω χάρις . Αλλά
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0089.1
μηδείς τὴν προγνωσίαν αἰτίαν εἶναι τούτων λε γέτω . Οὐ γὰρ ἡ πρόγνωσις αὐτοὺς τοιούτους εἰργάσατο , ἀλλὰ πρὸ ῥωθεν ὁ Θεὸς τὰ ἐσόμενα προεθεώρησεν ὡς Θεός . Οὐδὲ γὰρ , εἰ τῶρον ἵππον ὄρῶν ἐνκακόντα τὸν χαλινόν , καὶ τοῦ ἐποχομένου οὐδαμῶς ἀνεχόμενον , ἐποιοιμ αὐτὸν κατὰ χρημνῶν χορηγεῖν πελάζοντα , εἶτα γένοιτο κατὰ τὸν λόγον ἡ ἐκδασις , οὐκ ἐγὼ τὸν ἵππον ἐνέβαλον εἰς χρημνὸν , ἀλλὰ τὸ μέλλον ἐσεσθαι προηγόρευσα , τεκμηρίω χρησάμενος τῇ τοῦ ἵππου θρασύτητι . Ὁ δὲ τῶν ὅλων Θεὸς πρὸ ῥωθεν ὁδὲν ἄπαντα ὡς Θεός : οὐ μὴν ἀνάγκην ἐπάγει τῷ δεῖνι εἰς κατορθωσιν ἀρετῆς , τῷ δεῖνι δὲ εἰς ἐργασίαν κακίας . Εἰ γὰρ αὐτὸς εἰς ἐκάτερον ἐδίαζετο , οὐ δικαίως τὸν μὲν ἀναχρυσοῖ καὶ στεφανοῖ , τοῦ δὲ καταψηφίζεται κολασίας . Εἰ δὲ δικαῖος ὁ Θεός , ὡσπερ οὖν δικαῖος , προτρέπεται μὲν ἐπὶ τὰ καλὰ , καὶ ἀπαγορεύει τὰναντία , ἐπαίνει δὲ τοὺς τῶν ἀγαθῶν ἐργάτας , καὶ τιμωρεῖται τοὺς ἐκόντας τὴν κακίαν ἀσπασαμένους .
Lemmas: μηδείς ὁ προγνωσία αἴτιος εἰμί οὗτος λεʹ γέτος . οὖον γάρ ὁ πρόγνωσις αὐτός τοιοῦτος ἐργάζομαι , ἀλλά πρό ῥώννυμι ὁ θεός ὁ εἰμί προθεωρέω ὡς Θεός . οὐδέ γάρ , εἰμί τώρος ἵππος ὁράω ενκακοειντα ὁ χαλινός , καί ὁ ἐπέχω οὐδαμῶς ἀνέχω , ποιέω αὐτός κατά κρημνός χορηγέω πελάζω , εἶτα γίγνομαι κατά ὁ λόγος ὁ ἐκδασις , οὐ ἐγώ ὁ ἵππος ἐμβάλλω εἰς κρημνός , ἀλλά ὁ μέλλω εἰμί προαγορεύω , τεκμήριον χράω ὁ ὁ ἵππος θρασύτης . ὁ δέ ὁ ὅλος θεός πρό ῥώννυμι ὁδός ἅπας ὡς Θεός : οὖον μήv ἀνάγκη ἐπάγω ὁ δεῖνα εἰς κατόρθωσις ἀρετή , ὁ δεῖνα δέ εἰς ἐργασία κακία . εἰμί γάρ αὐτός εἰς ἐκάς διαζέω , οὖον δικαίως ὁ μέν ἀναχρυσόω καί στεφανόω , ὁ δέ καταψηφίζομαι κολασιος . εἰμί δέ Δίκαιος ὁ Θεός , ὡς οὖν Δίκαιος , προτρέπω μέν ἐπί ὁ καλός , καί ἀπαγορεύω τἀναντία , ἐπαινέω δέ ὁ ὁ ἀγαθός ἐργάτης , καί τιμωρέω ὁ ἑκών ὁ κακία ἀσπάζομαι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0089.2
λα' . Τί οὖν ἐροῦμεν πρὸς ταῦτα ; Εἰ ὁ Θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν , τίς καθ' ἡμῶν ; Θεὸν ἔχοντες σύμμαχον , ἀνθρώπους δεδοικαμεν ; Πάντα δὲ ὁμοῦ συμπαρέλαβε διὰ τοῦ τὶς , καὶ βασιλεῖς , καὶ στρατηγοὺς , καὶ δήμους , καὶ δημαγωγοὺς , καὶ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν οἰκουμένην . Εἶτα τὸν κολοφῶνα τῶν εὐεργεσιῶν εἰς μέσον παράγει .
Lemmas: λαός . τις οὖν εἴρω πρός οὗτος ; εἰμί ὁ θεός ὑπέρ ἐγώ , τίς κατά ἐγώ ; θεός ἔχω σύμμαχος , ἄνθρωπος δείδω ; Πάν δέ ὁμοῦ συμπαραλαμβάνω διά ὁ τις , καί βασιλεύς , καί στρατηγός , καί δῆμος , καί δημαγωγός , καί πᾶς ὁμοῦ ὁ οἰκέω . εἶτα ὁ κολοφών ὁ εὐεργεσία εἰς μέσος παράγω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0089.3
λβ' . Ὥς γὰρ τοῦ ἰδίου Υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο , ἀλλ' ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν αὐτόν , πῶς οὐχὶ καὶ σὺν αὐτῷ τὰ πάντα ἡμῖν χαρίσεται ; Τὸ μεῖζον ἔδωκε , καὶ τὸ ἔλαττον οὐ προσδώσει ; Τὸν Υἱὸν ἐχαρίσατο , καὶ τῶν κτημάτων ἀποστερήσει ; Εἰδέναι μέντοι χρή , ὡς ἐν μὲν τοῦ Υἱοῦ τὸ πρόσωπον δέδοται δι' ὑπὸ τῆς θεότητος · ἡ ἀνθρωπεῖα φύσις ὑπὲρ ἡμῶν . « Ὁ γὰρ ἄρτος , φησίν , ὃν ἐγὼ δώσω , ἡ σάρξ μου ἐστίν , ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς . » Καὶ « Ἔξουσίαν ἔχειν τὴν ψυχήν μου ἔχω , καὶ ἔξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν . »
Lemmas: λβ' . ὥ γάρ ὁ ἴδιος υἱός οὐ φείδομαι , ἀλλά ὑπέρ ἐγώ πᾶς παραδίδωμι αὐτός , πῶς οὐ καί σύν αὐτός ὁ πᾶς ἐγώ χαρίζω ; ὁ μείζων δίδωμι , καί ὁ μικρός οὖον προσδίδωμι ; ὁ υἱός χαρίζομαι , καί ὁ κτῆμα ἀποστερέω ; οἶδα μέντοι χρή , ὡς ἐν μέν ὁ υἱός ὁ πρόσωπον δίδωμι διά ὑπό ὁ θεότης · ὁ ἀνθρώπειος φύσις ὑπέρ ἐγώ . « ὁ γάρ ἄρτος , φημί , ὅς ἐγώ δίδωμι , ὁ σάρξ ἐγώ εἰμί , ὅς ἐγώ δίδωμι ὑπέρ ὁ ὁ κόσμος ζωή . » καί « Ἐξουσία ἔχω ὁ Ψυχή ἐγώ ἔχω , καί ἐξουσία ἔχω πάλιν λαμβάνω αὐτός . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0089.4
λγ' , λδ' . Τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν Θεοῦ ; Θεὸς ὁ δικαιοῦν · τίς ὁ κατακρινῶν ; Εἰπὼν ὅτι , Θεοῦ βοηθοῦντος , τίς ἡμᾶς λυμανεῖται ; προστέθεικεν ὅτι , τοῦ Θεοῦ δικαίως ἀποφαίναντος , τίς κατακρίναι δυνήσεται ; Χριστὸς ὁ ἀποθανών , μᾶλλον δὲ καὶ ἐγερθείς , ὃς ἐστίν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ , ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν . Τί τούτων μεῖζον ζητεῖς ; Ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανεν ὁ Δεσπότης Χριστός , καὶ ἀναστὰς τῷ Πατρὶ συνεδρεύει , καὶ οὐδ' οὕτως τῆς περὶ ἡμᾶς ἐπαύσατο προμηθείας · ἀλλ' ἣν ἐξ ἡμῶν ἀνέλαβε δεῖκνὺς ἀπαργήν , καὶ διὰ ταύτης ἀμφοῖν ἐπιδεικνὺς τῷ Πατρὶ , δι' ἐκείνης ἡμῖν τὴν σωτηρίαν αἰτεῖ . Καὶ τοῦτο μέντοι κατὰ τὸ ἀνθρώπινον τέθεικεν · ὡς γὰρ Θεὸς οὐκ αἰτεῖ , ἀλλὰ χορηγεῖ . Εἰ δὲ
Lemmas: λγ' , λδ' . Τῖς ἐγκαλέω κατά ἐκλεκτός Θεός ; θεός ὁ δικαιόω · τίς ὁ κατακρίνω ; εἶπον ὅτι , Θεός βοηθός , τίς ἐγώ λυμαίνομαι ; προστίθημι ὅτι , ὁ Θεός δικαίως ἀποφαίνω , τίς κατακρίνω δύναμαι ; Χριστός ὁ ἀποθνῄσκω , μᾶλλον δέ καί ἐγείρω , ὅς εἰμί ἐν δεξιός ὁ Θεός , ὅς καί ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ . τις οὗτος μείζων ζητέω ; ὑπέρ ἐγώ ἀποθνῄσκω ὁ Δεσπότης Χριστός , καί ἀνίστημι ὁ πατήρ συνεδρεύω , καί οὐδέ οὕτως ὁ περί ἐγώ παύω προμήθεια · ἀλλά ὅς ἐκ ἐγώ ἀναλαμβάνω δείκνυμι ἀπαργήν , καί διά οὗτος ἄμφω ἐπιδείκνυμι ὁ πατήρ , διά ἐκεῖνος ἐγώ ὁ σωτηρία αἰτέω . καί οὗτος μέντοι κατά ὁ ἀνθρώπινος τίθημι · ὡς γάρ θεός οὐ αἰτέω , ἀλλά χορηγέω . εἰμί δέ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0090.1
καὶ κατὰ τὴν θεότητα φήσαιεν οἱ αἱρετικοὶ τοῦτο A ποιῆν τὸν Υἱόν , οὐδὲ οὕτως αὐτοῦ τὴν δόξαν ἐλάττωσα δείξοιεν . Δυὸν γὰρ δύο βασιλεῖς ἰσοτίμους εἶναι , τὴν αὐτὴν ἔχοντας ἐξουσίαν , ὑπάρχειν δὲ τινὰ , ἡ στρατηγὸν ἀμφοτέροις [ προσεχρεοῦναι * ] , καὶ τούτων τὸν ἕτερον , πρότερον τοῦ προσεχρεοῦντος τὰς ἱκεσίας ** δεξάμενον , αἰτεῖν παρὰ τοῦ κοινωνοῦ τῆς βασιλείας τὰς πρὸς τούτον καταλλαγὰς , ἄρα τοῦτο σμικρύνει τὴν τοῦ αἰτοῦντος ἀξίαν ; Οὐδαμῶς . Ἄλλ’ ἐνταῦθα οὐδὲ τοῦτο σῶτον εἰπεῖν . Τὰ γὰρ δοκούνα τῷ Υἱῷ , καὶ τῷ Πατρὶ συνδοκεῖ , καὶ ἐν ἀμφοτέροις τὸ βούλημα . Ἐσχηματίσαι τοίνυν τῷ Ἀποστόλῳ ὁ λόγος , δεῖξαι βουλομένῳ τὴν τῆς κτῆσεως ἐπερβολήν .
Lemmas: καί κατά ὁ θεότης φημί ὁ αἱρετικός οὗτος A ποιός ὁ υἱός , οὐδέ οὕτως αὐτός ὁ δόξα ελαττώνω δείκνυμι . δύο γάρ δύο βασιλεύς ἰσότιμος εἰμί , ὁ αὐτός ἔχω ἐξουσία , ὑπάρχω δέ τις , ὁ στρατηγός ἀμφότερος [ προσεχρεουνη * ] , καί οὗτος ὁ ἕτερος , πρότερος ὁ προσεχρεοῦντος ὁ Ἱκεσία ** δέχομαι , αἰτέω παρά ὁ κοινωνός ὁ βασίλεια ὁ πρός οὗτος καταλλαγή , ἄρα οὗτος σμικρύνω ὁ ὁ αἰτέω ἄξιος ; οὐδαμός . ἄλλος ἐνταῦθα οὐδέ οὗτος σάω εἶπον . ὁ γάρ δοκώ ὁ υἱός , καί ὁ πατήρ συνδοκέω , καί ἐν ἀμφότερος ὁ βούλημα . σχηματίζω τοίνυν ὁ ἀπόστολος ὁ λόγος , δείκνυμι βούλομαι ὁ ὁ κτῆσις ἐπερβολήν .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0090.2
λ᾽ . λς’ . Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ ; θλίψις , ἡ στενοχωρία , ἡ διωγμός , ἡ λιμός , ἡ γυμνότης , ἡ κίνδυνος , ἡ μάχαιρα ; Καθὼς γέγραπται Ὅτι ἐνεκά σου θανατούμεθα διπ τὴν ἡμέραν , ἐλογίσθημεν ὡς πρόβατα σφαγῆς . Κατάλληλος τοῖς προκειμένοις μαρτυρία . Ἐκ προσώπου γὰρ ἀνδρῶν εἴρηται τὸν αὐτὸν ἐχρησάτων σκοπὸν . Τὸ γὰρ πανάγιον Πνεῦμα διὰ τοῦ θεσπεσίου Δαβὶδ περὶ τῶν θαυμασιῶν Μακκαβαίων γέγραφε ψαλμόν .
Lemmas: λίαν . λα . Τῖς ἐγώ χώρισις ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ Χριστός ; θλῖψις , ὁ στενοχωρία , ὁ διωγμός , ὁ λιμός , ὁ γυμνότης , ὁ κίνδυνος , ὁ μάχαιρα ; καθώς γράφω ὅτι2 ἕνεκα σύ θανατόω Διπ ὁ ἡμέρα , λογίζομαι ὡς πρόβατον σφαγή . κατάλληλος ὁ πρόκειμαι μαρτυρία . ἐκ πρόσωπον γάρ ἀνήρ εἴρω ὁ αὐτός χράω σκοπός . ὁ γάρ πανάγιος πνεῦμα διά ὁ θεσπέσιος Δαυίδ περί ὁ θαυμάσιος Μακκαβαῖος γράφω ψαλμός .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0090.3
λζ’ . Ἄλλ’ ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερικιώμεν διὰ τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς . Τὴν περὶ ἡμᾶς ἀγάπην τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων τούτοις ἁπασιν ἀντιτάσσοντες , περιγενώμεθα τῶν δεινῶν . Λογιζόμεθα γὰρ ὅτι τῶν ἀπονωτάτων , τὸν μὲν Δεσπότην Χριστὸν τὸν ὑπὲρ ἀμαρτωλῶν καταδεξάσθαι θάνατον , ἡμᾶς δὲ τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ στραγὴν μὴ λλὰν ἀπαστῶς ὑπομένειν .
Lemmas: λζ’ . ἄλλος ἐν οὗτος πᾶς υπερικιω διά ὁ ἀγαπάω ἐγώ . ὁ περί ἐγώ ἀγάπη ὁ Θεός ὁ ὅλος οὗτος ἅπας ἀντιτάσσω , περιγίγνομαι ὁ δεινός . λογίζομαι γάρ ὅτι ὁ ἄπονος , ὁ μέν δεσπότης Χριστός ὁ ὑπέρ ἁμαρτωλός καταδέχομαι θάνατος , ἐγώ δέ ὁ ὑπέρ αὐτός στραγός μή λάω ἄπαστος ὑπομένω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0090.4
λη’ , λθ’ . Πέπεισμαι γὰρ ὅτι οὔτε θάνατος , οὔτε ζωή , οὔτε Ἄγγελοι ** , οὔτε Ἄρχαι ** , οὔτε δυνάμεις , οὔτε ἐνεστῶτα , οὔτε μέλλοντα , οὔτε ὑψώμα , οὔτε βάθος , οὔτε τις κτίσις ἑτέρα δυνησεται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ , τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ** . Πᾶσαν ὁμοῦ τὴν κτίσιν ἀντιταλαντεύσας τῇ περὶ τὸν Θεὸν ἀγάπῃ , καὶ τοῖς ὁρωμένοις συνάψας τὰ νοητά , Ἄγγέλους , καὶ Ἄρχας , καὶ Δυνάμεις , καὶ τοῖς παροῦσι τὰ προσδοκώμενα ἀγαθὰ , καὶ μὲν ὅς καὶ τὰς ἡπειλημένας χολάσεις ( βάθος γὰρ , ὡς οἶμαι , τὴν γέενναν ὀνομάζει , ὑψος ** τὴν βασιλείαν ) , καὶ πρὸς τούτοις τὴν αἰώνιον ζωὴν καὶ τὸν αἰώνιον θάνατον · καὶ θεσπάζων ὅτι τοῦτο τὸ μέρος ἐλλείπει , ζητεῖ μὲν ἄλλο τι προσθεῖναι · οὐχ εὑρὼν δέ , ἄλλην τοσαύτην κτῖσιν καὶ πολλαπλασίαν διαπλάττει τῷ λόγῳ · καὶ οὕδὲ οὕτως ἐξισοῦμενα ταῦτα πάντα ὁρᾷ τῇ περὶ τὸν Θεὸν ἀγάπῃ . Οὐ γὰρ προσήκει , φησίν , ἀγαπᾶν αὐτὸν διὰ τὰς τῶν ἀγαθῶν ὑποσχέσεις , ἀλλ’ ἐκεῖνα πολεῖν δι’ αὐτόν . Οὐδὲ γὰρ ὁ γνησίως περὶ τινα πλούσιον διακειμένον , διὰ τὴν τοῦ πλουτοῦντος περιουσίαν αὐτὸν ἀγαπᾷ , ἀλλὰ διὰ τὴν περὶ αὐτὸν διάθεσιν , καὶ
Lemmas: λαός , λθ’ . πείθω γάρ ὅτι οὔτε θάνατος , οὔτε ζωή , οὔτε ἄγγελος ** , οὔτε Ἀρχή ** , οὔτε δύναμις , οὔτε ἐνίστημι , οὔτε μέλλω , οὔτε ὕψωμα , οὔτε βάθος , οὔτε τις κτίσις ἕτερος δύναμαι ἐγώ χωρίζω ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ Θεός , ὁ ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ ** . πᾶσα ὁμοῦ ὁ κτίσις ἀντιταλαντεύω ὁ περί ὁ θεός ἀγάπη , καί ὁ ὁράω συνάπτω ὁ νοητός , Ἄγγελος , καί Ἄρχας , καί Δύναμις , καί ὁ πάρειμι ὁ προσδοκάω ἀγαθός , καί μέν ὅς καί ὁ ἀπειλέω χολανθανω ( βάθος γάρ , ὡς οἴομαι , ὁ γέεννα ὀνομάζω , ὕψος ** ὁ βασίλειος ) , καί πρός οὗτος ὁ αἰώνιος ζωή καί ὁ αἰώνιος θάνατος · καί θεσπάζων ὅτι οὗτος ὁ μέρος ἐλλείπω , ζητέω μέν ἄλλος τίς προστίθημι · οὐ εὑρίσκω δέ , ἄλλος τοσοῦτος κτίσις καί πολλαπλάσιος διαπλήσσω ὁ λόγος · καί οὐδέ οὕτως ἐξισόω οὗτος πᾶς ὁράω ὁ περί ὁ θεός ἀγάπη . οὖον γάρ προσήκω , φημί , ἀγαπάω αὐτός διά ὁ ὁ ἀγαθός ὑπόσχεσις , ἀλλά ἐκεῖνος πολέω διά αὐτός . οὐδέ γάρ ὁ γνήσιος περί τις πλούσιος διάκειμαι , διά ὁ ὁ πλουτέω περιουσία αὐτός ἀγαπάω , ἀλλά διά ὁ περί αὐτός διάθεσις , καί
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0092.1
β . Ὅτι λύπη μοι ἐστὶ μεγάλη , καὶ ἀδιάλειπτος ἡ ὀδύνη τῇ καρδίᾳ μου . Ἀτελὴς μὲν ἡ συνθεὴ τοῦ λόγου . Ἔδει γὰρ προσκείσθαι , διὰ τὴν Ἰουδαίων ἢ ἀποβολὴν , ἢ ἀπιστίαν , τὴν ἀδιάλειπτον εἶναι λύπην . Φειδοὶ δὲ κεχρημένος , ταῦτα μὲν οὐ τέθεικε τὰ ῥήματα , τὴν δὲ τούτων διὰ τῶν ἐξῆς διδάσκει διάνοιαν . Λέγει δὲ οὕτως ·
Lemmas: Β . ὅτι2 λύπη ἐγώ εἰμί μέγας , καί ἀδιάλειπτος ὁ ὀδύνη ὁ Καρδία ἐγώ . ἀτελής μέν ὁ συνθέω ὁ λόγος . δέω γάρ προσκειεπομαι , διά ὁ Ἰουδαῖος ἢ ἀποβολή , ἢ ἀπιστία , ὁ ἀδιάλειπτος εἰμί λύπη . φειδός δέ χράομαι , οὗτος μέν οὖον τίθημι ὁ ῥῆμα , ὁ δέ οὗτος διά ὁ ἑξῆς διδάσκω διάνοια . λέγος δέ οὕτως ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0092.2
γ . Ὑπόμην ἂ γὰρ αὐτὸς ἂν ἀνάθεμα εἶναι ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου , τῶν συγγενῶν μου τῶν κατὰ σάρκα . Τὸ ἀνάθεμα διπλὴν ἔχει τὴν διάνοιαν . Καὶ γὰρ τὸ ἀφιερωμένον τῷ Θεῷ , ἀνάθημα ὀνομάζεται , καὶ τοῦτοῦ ἀλλότριον εἶναι αὐτὴν ἔχει προαγωγίαν . Καὶ τὸ μὲν δεύτερον ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους ἡμᾶς ἐδίδαξεν ὁ θεὸς Ἀπόστολος · Ἐξ τὶς γὰρ οὐ φιλεῖ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν , ἂν ἀνάθεμα . Τὸ δὲ γε πρότερον καὶ ἡ κοινὴ διδάσκει συνθεσία · ἀναθήματα γὰρ καλοῦμεν τὰ τῷ Θεῷ προσφερόμενα · καὶ αὐτὸς ὁ τῶν ὅλων Θεός , τὴν Ἱεριχώ πόλιν ἀνάθεμα γενέσθαι κελεύσας . Ἐνταῦθα μέντοι ὁ μακάριος Παῦλος τὴν δευτέραν διάνοιαν τέθεικεν , ἣν ἔχει περὶ τοὺς ὁμογύους διδάσκων διδάξαι . Καὶ οὐκ εἶπεν , Ἐβουλόμην . ἀλλ᾽ , Ὑπόμην ἂ ἀλλότριος εἶναι τοῦ Χριστοῦ , ὥστε τοὺς κατὰ σάρκα μου συγγενεῖς , προσεικισθέντας αὐτῷ , τὴν σωτηρίαν καρπώσασθαι . Σφόδρα δὲ ἀρμονίως · παρενέθηκε καὶ τὸ , ἅπὸ αὐτοῦ , τῶν δὴ περὶ τῆς ἀγάπης τῆς περὶ τὸν Χριστὸν εἰρημένων ἀναμιμνήσκων , καὶ μονοῦχὺ λέγων , ὅτι Ἐγώ , ὃν οὔτε ζωὴ , οὔτε θάνατος , οὔτε τὰ ἐνεστῶτα , οὔτε τὰ μέλλοντα , οὔτε τις κτίσις ἑτέρα χωρισάι δυνήσεται ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ὕπερ τῆς ἁγίαις σωτηρίας ἡδίστα ἂν ἐχωρίσθην αὐτοῦ . Δῆλον δὲ ὅτι οὐ τοῦτο προτιμῶν τοῦ σεσωχάτος , ἀλλὰ τὸν περὶ ἐκείνων ἔρωτά τε καὶ πᾶν ἁγίων , ταῦτα εἴρηκε , πάντας ὑποκύπτοντας ἰδεῖν ποθῶν , καὶ ἀσπιστῶς δεχομένους τὸ σωτήριον κήρυγμα . Πειθάνδ δὲ τὸν λόγον κατασκευάζων , ἐπιδείκνυσιν αὐτῶν καὶ τὴν προτέραν εὐγένειαν , καὶ τῶν δωρεῶν τῶν θεοσόδων τὸν πλοῦτον , καὶ φησιν ·
Lemmas: γ . υπομεις ὅς γάρ αὐτός εἄν ἀνάθεμα εἰμί ἀπό ὁ Χριστός ὑπέρ ὁ ἀδελφός ἐγώ , ὁ συγγενής ἐγώ ὁ κατά σάρξ . ὁ ἀνάθεμα διπλός ἔχω ὁ διάνοια . καί γάρ ὁ ἀφιερόω ὁ Θεός , ἀνάθημα ὀνομάζω , καί οὗτος ἀλλότριος εἰμί αὐτός ἔχω προαγωγία . καί ὁ μέν δύο ἐν ὁ πρός Κορίνθιος ἐγώ διδάσκω ὁ θεός ἀπόστολος · ἐς τις γάρ οὖον φιλέω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , εἄν ἀνάθεμα . ὁ δέ γε πρότερος καί ὁ κοινός διδάσκω συνθεσία · ἀνάθημα γάρ καλέω ὁ ὁ Θεός προσφέρω · καί αὐτός ὁ ὁ ὅλος Θεός , ὁ Ἱεριχώ πόλις ἀνάθεμα γίγνομαι κελεύω . ἐνταῦθα μέντοι ὁ μακάριος Παῦλος ὁ δύο διάνοια τίθημι , ὅς ἔχω περί ὁ ομογυος διδάσκω διδάσκω . καί οὐ εἶπον , βούλομαι . ἀλλά , υπομεις ὅς ἀλλότριος εἰμί ὁ Χριστός , ὥστε ὁ κατά σάρξ ἐγώ συγγενής , προσφέρω αὐτός , ὁ σωτηρία καρπόω . σφόδρα δέ ἀρμόνιος · παρεντίθημι καί ὁ , ἀπό αὐτός , ὁ δή περί ὁ ἀγάπη ὁ περί ὁ Χριστός εἴρω ἀναμιμνήσκω , καί μονοῦχος λέγω , ὅτι ἐγώ , ὅς οὔτε ζωή , οὔτε θάνατος , οὔτε ὁ ἐνίστημι , οὔτε ὁ μέλλω , οὔτε τις κτίσις ἕτερος χωρίζω δύναμαι ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ Θεός ὁ ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὑπέρ ὁ ἅγιος σωτηρία Ἡδίστα εἄν χωρίζω αὐτός . Δῆλος δέ ὅτι οὖον οὗτος προτιμάω ὁ σῴζω , ἀλλά ὁ περί ἐκεῖνος ἔρως τε καί πᾶς ἅγιος , οὗτος εἴρω , πᾶς υποκύπτω ὁράω ποθή , καί ἀσπιστής δέχομαι ὁ σωτήριος κήρυγμα . Πειθάνδ δέ ὁ λόγος κατασκευάζω , ἐπιδείκνυμι αὐτός καί ὁ πρότερος εὐγένεια , καί ὁ δωρεά ὁ θεοσοδα ὁ πλοῦτος , καί φημί ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0092.3
δ . Οὗτοι εἰσὶν Ἰσραηλίται . Ἦν γὰρ καὶ τοῦτο τὸ ὄνομα πολυβρύλλων , ἐπιτεθὲν μὲν παρὰ τοῦ Θεοῦ τῷ προπάτορι , καθάπερ δὲ τις κλῆρος εἰς τοὺς ἐχούσους παραπεμφθέν . Ὅν ἡ υἱοθεσία . Καὶ τοῦτο γὰρ μετέλαχον τοῦ ὀνόματος . Ὡς γὰρ , φησὶ , πρωτότοκός μου Ἰσραήλ . Καὶ ἡ δόξα . Περιφανεῖς γὰρ ἀπὸ τῶν θαυμάτων ἐγένοντο . Καὶ αἱ διαθῆκαι . Οὐ γὰρ μόνον τὴν παλαιάν , ἀλλὰ καὶ τὴν καινὴν αὐτοῖς ὑπέχετο δώσειν . Ὡσομαι γὰρ , φησὶ , τῷ οἴκῳ Ἰσραὴλ διαθήκην καινήν , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν διεθέμην τοῖς πατράσιν αὐτῶν , ἀλλὰ ταύτην αὐτοὶ λαβεῖν οὐκ ἠθέλησαν . Καὶ ἡ νομοθεσία . Αὐτοῖς γὰρ τὸν Μωσαϊκὸν ἐδεδωκε νόμον . Καὶ ἡ λατρεία . Τῶν γὰρ ἄλλων αὐτοῖς
Lemmas: δ . οὗτος εἰμί Ἰσραηλίτης . ἦς γάρ καί οὗτος ὁ ὄνομα πολυβρυλλω , ἐπιτίθημι μέν παρά ὁ Θεός ὁ προπάτωρ , καθάπερ δέ τις κλῆρος εἰς ὁ ἔχω παραπέμπω . ὅς ὁ υἱοθεσία . καί οὗτος γάρ μεταλαγχάνω ὁ ὄνομα . ὡς γάρ , φημί , πρωτότοκος ἐγώ Ἰσραήλ . καί ὁ δόξα . Περιφανής γάρ ἀπό ὁ θαῦμα γίγνομαι . καί ὁ διαθήκη . οὖον γάρ μόνος ὁ παλαιός , ἀλλά καί ὁ καινός αὐτός ὑπέχω δίδωμι . ὠθέω γάρ , φημί , ὁ οἶκος Ἰσραήλ διαθήκη καινός , οὖον κατά ὁ διαθήκη ὅς διατίθημι ὁ πατήρ αὐτός , ἀλλά οὗτος αὐτός λαμβάνω οὐ ἐθέλω . καί ὁ νομοθεσία . αὐτός γάρ ὁ Μωσαϊκός δίδωμι νόμος . καί ὁ λατρεία . ὁ γάρ ἄλλος αὐτός
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.1
missa . Tum ea quæ patribus a Deo facta sunt , tum Καὶ αἱ ἐπαγγελίαι . Ἰσως ¹⁰ αἱ τε πρὸς τοὺς πατέρας
Lemmas: missa . Tum ea quæ patribus a Deo facta sunt , tum καί ὁ ἐπαγγελία . ἴσως ¹⁰ ὁ τε πρός ὁ πατήρ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.2
ea etiam , quæ per prophetas enuntiata . παρὰ τοῦ Θεοῦ γεγενημένα , καὶ αἱ διὰ τῶν προφητῶν
Lemmas: ea etiam , quæ per prophetas enuntiata . παρά ὁ Θεός γίγνομαι , καί ὁ διά ὁ προφήτης
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.3
προσενεχθείσαι ¹¹ .
Lemmas: προσφέρω ¹¹ .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.4
fuere , quorum Deus appellatus est Deus . Deinde λητοι , ὧν Θεὸς ἐχρημάτισεν ὁ Θεός . Εἶτα τελευταῖον
Lemmas: fuere , quorum Deus appellatus est Deus . Deinde Λητώ , ὅς θεός χρηματίζω ὁ Θεός . εἶτα τελευταῖος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.5
qui prædestinatus est Filius Dei in virtute : ita ὁρισθέντος Υἱοῦ Θεοῦ ἐν δυνάμει · οὕτως ἐνταῦθα
Lemmas: qui prædestinatus est Filius Dei in virtute : ita ὁρίζω υἱός Θεός ἐν δύναμις · οὕτως ἐνταῦθα
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.6
super omnia benedictus Deus in sæcula , et na - πάντα Θεὸς εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: super omnia benedictus Deus in sæcula , et na - πᾶς θεός εὐλογητός εἰς ὁ αἰών . ἀμήν .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.7
docens , quod ex ipsis quidem sit secundum carnem θρήνου διδάσκων τὸ εὔλογον , ὅτι ἐξ αὐτῶν μὲν κατὰ
Lemmas: docens , quod ex ipsis quidem sit secundum carnem θρῆνος διδάσκω ὁ εὔλογος , ὅτι ἐκ αὐτός μέν κατά
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.8
Et mulieres quæ lugent 101 imitatus est , quæ ἐγένοντο . Καὶ τὰς θρηνούσας ἐμιμήσατο γυναῖκας ,
Lemmas: Et mulieres quæ lugent 101 imitatus est , quæ γίγνομαι . καί ὁ θρηνέω μιμέομαι γυνή ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.9
Patefacto ad hunc modum suo in Judæos amore , τὴν δυναστείαν ἐνυφαίνουσι τοῖς θρήνοις . Οὕτω
Lemmas: Patefacto ad hunc modum suo in Judæos amore , ὁ δυναστεία ἐνυφαίνω ὁ θρῆνος . οὕτως
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.10
propositam inchoat sententiam . μέντοι γυμνώσας τὴν περὶ Ἰουδαίους φιλοσοφρίαν ,
Lemmas: propositam inchoat sententiam . μέντοι γυμνόω ὁ περί Ἰουδαῖος φιλοσοφρίαν ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.11
ἄρχεται λοιπὸν τοῦ προκειμένου νοήματος .
Lemmas: ἄρχω λοιπός ὁ πρόκειμαι νόημα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.12
Judæi per meam alienationem promissa bona οἷόν τε ἦν διὰ τῆς ἐμῆς ἀλλοτριώσεως Ἰουδαίους
Lemmas: Judæi per meam alienationem promissa bona οἷος τε εἰμί διά ὁ ἐμός ἀλλοτρίωσις Ἰουδαῖος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.13
velint salutem percipere , veræ tamen sunt quæ τούτων ἀντιλεγόντων , καὶ αὐστηρίαν οὐ βουλομένων
Lemmas: velint salutem percipere , veræ tamen sunt quæ οὗτος ἀντιλέγω , καί αὐστηρία οὖον βούλομαι
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.14
patribus factæ sunt promissiones . Quomodo veræ χαρπώσασθαι , ἔχουσι τἀληθὲς αἱ πρὸς τοὺς πατέρας
Lemmas: patribus factæ sunt promissiones . Quomodo veræ καρπόω , ἔχω ἀληθής ὁ πρός ὁ πατήρ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.15
cognitionem . Deinde hoc docet apertius . Θεός , ἀλλὰ τῆς ἀρετῆς ἐπιζητεῖ συγγένειαν . Εἶτα
Lemmas: cognitionem . Deinde hoc docet apertius . Θεός , ἀλλά ὁ ἀρετή ἐπιζητέω συγγένεια . εἶτα
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.16
διδάσκει τοῦτο σαφέστερον .
Lemmas: διδάσκω οὗτος σαφής .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.17
filii , Dei scilicet . Hoc enim docet paulo ¹⁹ post : τέκνα · τουτέστι Θεοῦ . Τοῦτο γὰρ μετὰ βραχέα δι -
Lemmas: filii , Dei scilicet . Hoc enim docet paulo ¹⁹ post : τέκνον · τουτέστι Θεός . οὗτος γάρ μετά βραχύς Ζεύς -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.18
claram reddit orationem . ταύτην , καὶ τῇ ἐρμηνεία σαφῆ τὸν λόγον ποιεῖ .
Lemmas: claram reddit orationem . οὗτος , καί ὁ ἑρμηνεία σαφής ὁ λόγος ποιέω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.19
gratia dati sunt . ἐπαγγελίας δὲ , τὰ κατὰ χάριν παρεσχημένα .
Lemmas: gratia dati sunt . ἐπαγγελία δέ , ὁ κατά χάρις παρέχω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0093.20
ὧν ἐπὶ πάντων Θ . , ac in postremo legatur : εἰς τ . αἰ . τῶν αἰώνων . ¹⁴ Δεσπ . deest in A . ¹⁵ A ταύτης ἐξῆπ .
Lemmas: ὅς ἐπί πᾶς Θ . , ac in postremo legatur : εἰς τ . ὁ . ὁ αἰών . ¹⁴ Δεσπ . deest in A . ¹⁵ A οὗτος ἐξάπτω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0094.2
Φ . Τί οὖν ἐροῦμεν ; μὴ ἀδικία παρὰ τῷ Θεῷ ; Μὴ γένοιτο . Οὐκ ἔχει , φησί , ἡ θεία ῥῆσις τοῦτο , ἀλλὰ τῷ δικαίῳ κοσμεῖται . Καὶ τοῦτο δεῖξαι δυνάμενος , καὶ διδάξαι σαφῶς , ὡς οὐ τῇ φύσει προσέχειν ἔθος τῷ τῶν ὅλων Θεῷ , ἀλλ’ ὅτι γνώμην ἀρετῆς ἐπισχέει · καὶ ἀναμνησθῆν αὐτοῦ , ὡς πολλοὺς παλλάκας παρεδόθησαν πολεμίοις , οὐδεμιὰς διὰ τοὺς προγόνους φειδοῦς ἀπολαύσαντες , ἐπειδὴ τὴν ἐκείνων
Lemmas: Φ . τις οὖν εἴρω ; μή ἀδικία παρά ὁ Θεός ; μή γίγνομαι . οὐ ἔχω , φημί , ὁ θεῖος ῥῆσις οὗτος , ἀλλά ὁ Δίκαιος κοσμέω . καί οὗτος δείκνυμι δύναμαι , καί διδάσκω σαφῶς , ὡς οὖον ὁ φύσις προσέχω ἔθος ὁ ὁ ὅλος Θεός , ἀλλά ὅτι γνώμη ἀρετή ἐπέχω · καί ἀναμιμνήσκω αὐτός , ὡς πολύς Παλλάκας παραδίδωμι πολέμιος , οὐδείς διά ὁ πρόγονος φειδώ ἀπολαύω , ἐπεί ὁ ἐκεῖνος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0095.1
οὐκ ἐξηλίσαν ἀρετὴν · καὶ ὅτι Βαβυλωνίους μὲν ἀπὸ τοῦ παρεδόθησαν ἅπαντες · Ἀβιμέλεχ δὲ , καὶ δοῦλος ὤν , καὶ Αἰθίωψ , σωτηρίας τετύχηκε διὰ τὴν εὐσέβειαν · τοῦτο μὲν οὖ ποιεῖ , πλήξαι μὴ βουλόμενος · δείκνυσι δὲ τὰς θείας οἰκονομίας ὑπερβαίνουσι τὴν ἀνθρωπίνον λογισμόν , καὶ πολλοὺς μὲν παρανοίας τολμῶντας , οὐ πάντας δὲ δίκας εἰσπραττομένους . Καὶ γὰρ ἐν τῇ ἔρήμῳ οἱ πλείστοι μὲν τοῦ μόσχου τὴν εἰκόνα προσεκύνησαν ὡς Θεόν , ἀλλ’ οὐχ ἅπαντες ἔδωσαν δίκας · ἀλλ’ οἱ μὲν ἐκολάσθησαν , οἱ δὲ ταῖς ἐκείνων τιμωρίαις ἐσωφρονίσθησαν . Οὕτω τὸν Φαραὼν τιμωρούμενον , πολλοὺς ὠφέλειαν διὰ τούτου προσήγαγε . Καὶ ταῦτα τέθεικεν ὁ θεῖος Ἀπόστολος . Λέγει δὲ οὕτως :
Lemmas: οὐ ἐξαλίζω ἀρετή · καί ὅτι Βαβυλώνιος μέν ἀπό ὁ παραδίδωμι ἅπας · Ἀβιμέλεχ δέ , καί δοῦλος εἰμί , καί Αἰθίωψ , σωτηρία τυγχάνω διά ὁ εὐσέβεια · οὗτος μέν οὖον ποιέω , πλήσσω μή βούλομαι · δείκνυμι δέ ὁ θεῖος οἰκονομία ὑπερβαίνω ὁ ἀνθρώπινος λογισμός , καί πολύς μέν παράνοια τολμάω , οὖον πᾶς δέ δίκη εἰσπράσσω . καί γάρ ἐν ὁ ἐρῆμος ὁ πλεῖστος μέν ὁ μόσχος ὁ εἰκών προσκυνέω ὡς Θεός , ἀλλά οὐ ἅπας δίνω δίκη · ἀλλά ὁ μέν κολάζω , ὁ δέ ὁ ἐκεῖνος τιμωρία σωφρονίζω . οὕτως ὁ Φαραώ τιμωρέω , πολύς ὠφέλεια διά οὗτος προσάγω . καί οὗτος τίθημι ὁ θεῖος ἀπόστολος . Λέγος δέ οὕτως :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0095.2
Τῷ γὰρ Μωσῇ 11 λέγει · Ἐλεήσω ὃν ἂν ἐλεώ , καὶ οἰκτειρήσω ὃν ἂν οἰκτείρω . Ταῦτα δὲ ἐπὶ τῆς μοσχοποιίας ἐφράνει ὁ Θεός . Ἀναγκαίως δὲ καὶ τοῦ Μωϋσέως ἐμνημόνευσεν 12 , ἵνα καὶ διὰ τοῦ εἰρηκότος , καὶ διὰ τοῦ ἀκηκότος , δεῖξῃ τὸν εἰρημένον τὸ ἀξιόπιστον . Ἔπειτα συλλογίζεται 13 . Ἄρα οὖν οὐ τοῦ θέλοντος , οὐδὲ τοῦ τρέχοντος , ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος Θεοῦ . Καὶ τὴν λύσιν οὐκ ἐπάγει , ἀλλ’ ἐπιτείνει τῇ παραφράσει τὴν ζητήσιν .
Lemmas: ὁ γάρ Μωσῆς 11 λέγω · ἐλεάω ὅς εἄν ἐλεός , καί οἰκτίρω ὅς εἄν οἰκτείρω . οὗτος δέ ἐπί ὁ μοσχοποιΐα ἐφράνει ὁ Θεός . ἀναγκαῖος δέ καί ὁ Μωϋσῆς μνημονεύω 12 , ἵνα καί διά ὁ ἐρῶ , καί διά ὁ ἀκούω , δείκνυμι ὁ εἴρω ὁ ἀξιόπιστος . ἔπειτα συλλογίζομαι 13 . ἄρας οὖν οὖον ὁ ἐθέλω , οὐδέ ὁ τρέχω , ἀλλά ὁ ἐλεέω Θεός . καί ὁ λύσις οὐ ἐπάγω , ἀλλά ἐπιτείνω ὁ παράφρασις ὁ ζήτησις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0095.3
Λέγει γὰρ ἡ Γραφὴ τῷ Φαραὼ , ὅτι Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε , ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου , καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ . Ἔπειτα πάλιν συλλογιστικῶς ἐπάγει ·
Lemmas: λέγος γάρ ὁ γραφή ὁ Φαραώ , ὅτι εἰς αὐτός οὗτος ἐξεγείρω σύ , ὅπως ἐνδείκνυμι ἐν σύ ὁ δύναμις ἐγώ , καί ὅπως διαγγέλλω ὁ ὄνομα ἐγώ ἐν πᾶς ὁ γῆ . ἔπειτα πάλιν συλλογιστικός ἐπάγω ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0095.4
Ἄρα οὖν ὃν θέλει 14 ἐλεεῖ , ὃν δὲ θέλει σκληρύνει . Σαφῆ , φησίν , ταῦτα τὰ γράμματα . Οὐ γὰρ ἐτέρωθεν αὐτὰ συλλέξας προσφέρω · αὐτοῦ ἤκουσας 15 τοῦ Θεοῦ εἰρηκότος · Ἐλεήσω ὃν ἂν ἐλεώ , καὶ οἰκτειρήσω ὃν ἂν οἰκτείρω . Αὐτοῦ πάλιν ἐστὶ τὰ περὶ τοῦ Φαραὼν εἰρημένα . Αὐτὸς καταλιπὼν τὸν Ἰσμαὴλ καὶ τοὺς ἀπὸ τῆς Κεττούρας , τὸν Ἰσαὰκ ἐξελέξατο · αὐτὸς καὶ τὸν Ἰακὼβ τοῦ Ἠσαὺ προετίμησε 16 , καίτοι ἐν μιᾷ γαστρὶ κατὰ ταὐτὸν τὴν διάπλασιν αὐτῶν δεξαμένων . Τί τοίνυν θαυμάζεις 17 , εἰ καὶ νῦν ταὐτὸ τοῦτο πεποίηκε , καὶ τοὺς ἐξ ὑμῶν πεπιστευκότας ἴδειε , τοὺς δὲ τὴν ἀκτῖνα ταύτην μὴ δεξαμένους ἀπώσατο ; Ἄλλα τοῦτο μὲν τέως οὐ λέγει , αὐξεῖ δὲ τῶν ζητημάτων τὴν ἀπορίαν , καὶ φησίν ·
Lemmas: ἄρας οὖν ὅς ἐθέλω 14 ἐλεέω , ὅς δέ ἐθέλω σκληρύνω . σαφής , φημί , οὗτος ὁ γράμμα . οὖον γάρ ἑτέρωθεν αὐτός συλλέγω προσφέρω · αὐτός ἀκούω 15 ὁ Θεός ἐρῶ · ἐλεάω ὅς εἄν ἐλεός , καί οἰκτίρω ὅς εἄν οἰκτείρω . αὐτός πάλιν εἰμί ὁ περί ὁ Φαραώ εἴρω . αὐτός καταλείπω ὁ Ἰσμαήλ καί ὁ ἀπό ὁ κεττουηρα , ὁ Ἰσαάκ ἐκλέγω · αὐτός καί ὁ Ἰακώβ ὁ Ἠσαύς προτιμάω 16 , καίτοι ἐν εἷς γαστήρ κατά αὐτός ὁ διάπλασις αὐτός δέχομαι . τις τοίνυν θαυμάζω 17 , εἰμί καί νῦν αὐτός οὗτος ποιέω , καί ὁ ἐκ σύ πιστεύω ὁράω , ὁ δέ ὁ ἀκτίς οὗτος μή δέχομαι ἀπωθέω ; ἄλλος οὗτος μέν τέως οὖον λέγω , αὐξάνω δέ ὁ ζήτημα ὁ ἀπορία , καί φημί ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0095.5
Ἔρεις οὖν μοι , τί ἐτι μέμφομαι ; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τις ἀνθίσταται ; Εἰ γὰρ θέλει ἐλεεῖ , καὶ ὃν θέλει σκληρύνει , τῆς αὐτοῦ βουλῆς ἐξαρτᾶται τῶν ἀνθρώπων ἡ γνώμη . Εἰ δὲ τοῦθ’ οὕτως ἔχει , οὐκ ἐν δικῇ 18 τοῖς ἁμαρτάνουσιν ἐπιφέρει τὰς τιμωρίας . Ἀντιστῆναι γὰρ τοῖς αὐτῷ δοκοῦσιν οὐχ οἷόν τε . Οὕτω τὴν ἀπορίαν τῷ πλήθει τῶν ζητημάτων αὐξήσας , καὶ τὰς ἀντιθέσεις πάσας προστεθεικώς , ἐπήγαγε ·
Lemmas: εἴρω οὖν ἐγώ , τίς ἔτι μέμφομαι ; ὁ γάρ βούλημα αὐτός τις ἀνθίστημι ; εἰμί γάρ ἐθέλω ἐλεέω , καί ὅς ἐθέλω σκληρύνω , ὁ αὐτός βουλή ἐξαρτάω ὁ ἄνθρωπος ὁ γνώμη . εἰμί δέ οὗτος οὕτως ἔχω , οὐ ἐν δική 18 ὁ ἁμαρτάνω ἐπιφέρω ὁ τιμωρία . ἀνθίστημι γάρ ὁ αὐτός δοκέω οὐ οἷος τε . οὕτως ὁ ἀπορία ὁ πλῆθος ὁ ζήτημα αὐξάνω , καί ὁ ἀντίθεσις πᾶς προστίθημι , ἐπάγω ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0095.6
Μενοῦν γε , ὦ ἄνθρωπε , σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκριόμενος τῷ Θεῷ ; Ἐπειδὴ εἶπας , φησίν · Τῷ
Lemmas: Μένω γε , εἰμί ἄνθρωπος , σύ τίς εἰμί ὁ ἀνταποκρίνομαι ὁ Θεός ; ἐπεί εἶπον , φημί · ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0096.1
Ἡ δὲ λύσις ἐστιν αὕτη ·
Lemmas: ὁ δέ λύσις εἰμί οὗτος ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0097.2
6 A οὕτω καὶ . 7 A et B ἐρ . ἀγαθόν . 8 A ἐγένετο . 9 A θελήσατε . 10 A δυνα .
Lemmas: 6 A οὗτος καί . 7 A et B ἐρ . ἀγαθός . 8 A γίγνομαι . 9 A ἐθέλω . 10 A δυνα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0098.1
χζ' . ηη' . 'Ηστας δε κραζει υπερ του 'Ισραηλ . Α 'Ειρ η ο αρθμος των υιων 'Ισραηλ ως η αμμος της θαλασσης , το καταλειμμα σωθησεται . Λογον γαρ συντετμημενον ποιησε Κυριος επι της γης . Εις καιρον δε μελλοσα ταυτην τηθεισε την μαρτυριαν , διδαξων ως ανωθεν προειδεν ο των ολων Θεος , και τους τη πιστει προσεληφυσθας , και τους απιστιαν νενοσηκotas . 'Επειδη γαρ ελεγον οι 'Ιουδαιοι αλιγους εξ αυτων δεδεχαθαι το χρησγμα , τους δε αλλους απαντας ως εξεπατην 22 φυγεν , εδειξεν ανωθεν ταυτα προειρημενα , και οτι χαν υπερβαλλωσι την πληθες των αριθμων , και μεμωυνηται της θαλασσης την ψαμμον , ουχ απαντες τευχονται της σωτηριας , αλλ' οι τη πιστει κοσμουμενοι . Τον γαρ συντετμημενον λογον την πιστιν εκειλεσεν . " Α γαρ δια πολλων εντολων ο νομος επαλειψεν , και τελειαν παρασχειν την σωτηριαν ουχ εσχυσεν , η εις Χριστον ομολογια κατωρθωσε , και την πιστιν προεψενεσε . Συντομος δε αυτη , και μαχρων περιόδων ου δεομενη διαθεσει δε ψυχης χρινομενη , και δια γλωττης χρηρυτομενη .
Lemmas: χζ' . ἡηʹ . 'Ηστας δέ κράζω ὑπέρ ὁ 'Ισραηλ . Α 'Ειρ ὁ ὁ ἀρθμός ὁ υἱός 'Ισραηλ ως ὁ ἄμμος ὁ θάλασσα , ὁ κατάλειμμα σῴζω . Λόγος γαρ συντέμνω ποιέω κύριος ἐπί ὁ γῆ . εἰς καιρός δέ μέλλω οὗτος θειόω ὁ μαρτυρία , διδάσκω ως ἄνωθεν προοράω ὁ ὁ ὅλος Θεός , και ὁ ὅς πίστις προσλαμβάνω , και ὁ ἀπιστία νενοσηκotas . 'Επειδη γαρ λέγω ὁ Ιουδαῖος αληγής ἕξ αὐτός δείκνυμι ὁ χρησγμα , ὁ δέ ἄλλος ἅπας ως ἐκπατέω 22 φεύγω , δείκνυμι ἄνωθεν Ούτος προειρημένος , και ὅτι χήν ὑπερβάλλω ὁ πλήθω ὁ ἀριθμός , και μεμωυνεομαι ὁ θάλασσα ὁ ψάμμος , οὐ ἅπας τεύχω ὁ σωτηρία , ἀλλά ὁ ὅς πίστις κοσμέω . ὁ γαρ συντέμνω λόγος ὁ πίστις εκειλεσεν . " Α γαρ διά πολύς ἐντολή ὁ νόμος επαλείφω , και τέλειος παρέχω ὁ σωτηρία οὐ ἔχω , ὁ εἰς Χριστός ὁμολογία κατορθόω , και ὁ πίστις προεψενεσε . σύντομος δέ ἀϋτή , και μακρός περίοδος ου δήω διάθεσις δέ Ψυχή χρινομενω , και διά γλῶσσα χρηρυτομενω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0098.2
χθ . Καλ καθως προειρηκεν 'Ησταις' Ει μη Κυριος Σαβαωθ εφκατελιπερ ημιν σπερμα , ως Σοδομα αν εγενηθμεν , και ως Γομορρα αν ειωμωθημεν . Ου , αν καταλειμμα προσηγηρευσε , τουτοσ ανωμασε σπερμα , δι' ους ο Προφητης εφη τα Σοδομων και Γομορρων μη παθειν 'Ιουδαιους . 'Εκεινοι γαρ πανυλεθριαν υπειμανεν . Ουτω διδαξας ως ο των ολων Θεος , ουχ εις την κατα φυσιν αποβλεπει συγγενειαν , αλλα της πιστεως την κοινωνιαν ζητει , διδαξκε σαφεστερον τινος ενεκαν 'Ιουδαιοι μεν της προγονικης ευγενειας εξεπεσον , τα δε γε εθν της σωτηριας μετελαχον' και φησι' λ' . Τι ουν ερομεν ; Κατ' ερωτησιν αναγνωστον υποστιζοντας . Ειτα κατ' αποκριαν τα εξης :
Lemmas: ΧΘ . Καλ καθώς προαγορεύω 'Ησταις' ει μη κύριος Σαβαώθ εφκατελιπερ ἡμεῖς σπέρμα , ως Σόδομα αν γίγνομαι , και ως Γόμορρα αν ειωμωθημεν . Ου , αν κατάλειμμα προσηγηρευσε , τοῦτος ανωμασε σπέρμα , διά ους ὁ Προφήτης φημί ὁ Σοδομων και Γόμορρα μη πάσχω 'ιουδαις . 'εκεινοος γαρ πανυλεθριαν ὑπεῖπον . οὗτος διδάσκω ως ὁ ὁ ὅλος Θεός , οὐ εἰς ὁ κατά φύσις ἀποβλέπω συγγένεια , ἀλλά ὁ πίστις ὁ κοινωνία ζητέω , διδάσκω σαφής τις φέρω Ιουδαῖος μέν ὁ προγονικός εὐγένεια ἐκπίπτω , ὁ δέ γε θνῄσκω ὁ σωτηρία μεταλαγχάνω και φημί λίαν . τις οὖν ἐρῶ ; κατά ἐρώτησις ἀναγιγνώσκω ὑποστίζω . εἶτα κατά ἀποκρίνω ὁ ἑξῆς :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0098.3
" Οτι εθνη τα μη διωκοντα δικαιοσυνην καελαβε δικαιοσυνην , δικαιοσυνη δε την εκ πιστεως . ( λα'.)'Ισραηλ δε διωκων νομον δικαιοσυνης , εις ρομον δικαιοσυνης ουκ εθασεν . 'Ισθι , φησιν , ως η πιστις αιτια τοις εθνεσι των αγαθων . Αλη γαρ αυτοις παλαι πλανωμενους , και την δικαιοσυνην ουτε εχοντας , ουτε ζητησαι βουληθεντας , της κατα χارين δικαιοσυνης ηξιωσεν' ο δε γε 'Ισραηλ , καιτοι τον νομον κατεχων , και την δικαιοσυνην την εκ του νομου μεταδιωκων , διημαρτε του σκοπου , και της δικαιοσυνης ουχ ετυχεν . Ειτα παλιν κατ' ερωτησιν'
Lemmas: " ὅτι ἔθνος ὁ μη διώκω δικαιοσύνη καταλαμβάνω δικαιοσύνη , δικαιοσύνη δέ ὁ ἐκ πίστις . ( λα'.)'Ισραηλ δέ διώκω νόμος δικαιοσύνη , εἰς ῥόμος δικαιοσύνη οὐ θάζω . 'Ισθι , φημί , ως ὁ πίστις αἰτία ὁ ἔθνος ὁ Ἀγάθων . Αλη γαρ αὐτός πάλαι πλανωμενους , και ὁ δικαιοσύνη οὔτε ἔχω , οὔτε ζητέω βουληθεντας , ὁ κατά χارين δικαιοσύνη ἀξιόω ὁ δέ γε 'Ισραηλ , καίτοι ὁ νόμος κατέχω , και ὁ δικαιοσύνη ὁ ἐκ ὁ νόμος μεταδιώκω , διαμαρτάνω ὁ σκοπός , και ὁ δικαιοσύνη οὐ τυγχάνω . εἶτα πάλιν κατά ἐρωτάω
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0098.4
λβ' . Δια τι ; Την αιτιαν , φησι , τουτοσ θελεις μαθειν ; " Οτι ουκ εκ πιστεως , αλλ' ως εξ εργων νομου . Ενσχοισαν εξαρχειν αυτοις την κατα νομον πολιτειαν εις κτισιν δικαιοσυνης , και της πιστεως κατεψηνησαν . Ου δη χارين , και των της πιστεως ου μετελαχον δωρεαν , και την εξ εκθεσης της πολιτειας ουχ εσχον δικαιοσυνην . Ειτα διδαξκε δια πολυαιτιαν των της πιστεως αγαθων ουχ απηλαυσαν .
Lemmas: λβ' . διά τίς ; ὁ αἴτιος , φημί , τοῦτος ἐθέλω μανθάνω ; " ὅτι οὐ ἐκ πίστις , ἀλλά ως ἕξ ἔργον νόμος . ενσχοειμι ἐξάρχω αὐτός ὁ κατά νόμος πολιτεία εἰς κτίσις δικαιοσύνη , και ὁ πίστις κατεψηνησαν . Ου δη χارين , και ὁ ὁ πίστις ου μεταλαγχάνω δωρεά , και ὁ ἕξ έκθεση ὁ πολιτεία οὐ ἔχω δικαιοσύνη . εἶτα διδάσκω διά πολυαιτιος ὁ ὁ πίστις Ἀγάθων οὐ απολαμβάνω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0099.1
( λγ · ) καθὼς γέγραπται · Ἰδοὺ τίθημι ἐν Σιὼν λίθον προσκόμματος , καὶ πέτραν σκανδάλου · καὶ πᾶς ὁ πιστεύσων ἐπ’ αὐτὴν οὐ καταισχυνθήσεται . Προσπατεῖν ἐπὶδεῖν οἱ ἔτερος 39 τὴν διάνοιαν ἔχοντες , καὶ τὴν ὁδὸν προσκοπεῖν 40 οὐκ ἐθέλοντες . Τοῦτο πεπένθασιν Ἰουδαῖοι · περὶ γὰρ ὧν τὰ περὶ τὸν νόμον κεχρηχόται , τὸν ὑπὸ τῶν προφητῶν προαγορευθέντα λίθον 41 ἰδεῖν οὐκ ἠθέλησαν 42 , καίτοι σαφῶς ἐκείνων προθεσπισαμένων ὡς ὁ τοῦτον πιστεύσων , μεγίστων τεύξεται ἀγαθῶν . Τοῦτο γὰρ εἴπεν · Οὐ καταισχυνθήσεται · ὡς τῶν ἐλπίζοντων μὲν , διαμαρτανόντων δὲ τῆς ἐλπίδος , αἰσχυνομένων . Οὕτω μετριῶς αὐτῶν καθελάμηνος , πάλιν τὴν ἔχει περὶ αὐτοὺς διάθεσιν δείκνυσι , ἵνα μὴ δυσμενείας δόξαν οἱ ἐλεργοι λάβωσι . Τὰς γὰρ μείζους κατηγορίας ἔσχάτας ἐφύλαξεν .
Lemmas: ( λγʹ · ) καθώς γράφω · ἰδέ τίθημι ἐν Σιών λίθος πρόσκομμα , καί πέτρα σκάνδαλον · καί πᾶς ὁ πιστεύω ἐπί αὐτός οὖον καταισχύνω . προσπατέω ἐπεῖδον ὁ ἕτερος 39 ὁ διάνοια ἔχω , καί ὁ ὁδός προσκοπέω 40 οὐ ἐθέλω . οὗτος πεπένθασιν Ἰουδαῖος · περί γάρ ὅς ὁ περί ὁ νόμος χράω , ὁ ὑπό ὁ προφήτης προαγορεύω λίθος 41 ὁράω οὐ ἐθέλω 42 , καίτοι σαφῶς ἐκεῖνος προθεσπίζω ὡς ὁ οὗτος πιστεύω , μέγας τυγχάνω ἀγαθός . οὗτος γάρ εἶπον · οὖον καταισχύνω · ὡς ὁ ἐλπίζω μέν , διαμαρτάνω δέ ὁ ἐλπίς , αἰσχύνω . οὕτως μέτριος αὐτός καθαιρέω , πάλιν ὁ ἔχω περί αὐτός διάθεσις δείκνυμι , ἵνα μή δυσμένεια δόξα ὁ ἐλεργοι λαμβάνω . ὁ γάρ μείζων κατηγορία ἔσχατος φυλάσσω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0099.2
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ I .
Lemmas: κεφάλαιος I .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0099.3
α' . Ἀδελφοί , ἡ μὲν εὐδοκία τῆς ἐμῆς καρδίας , καὶ ἡ δέησις ἡ πρὸς τὸν Θεὸν ὑπὲρ τοῦ Ἰσραὴλ ἐστὶν εἰς σωτηρίαν . Εὐδοκίαν ἐνταῦθα τὴν ἐπιθυμίαν ἐκάλεσε . Καὶ γὰρ ἐπιθυμῶ , φησὶ , καὶ προσεύχομαι · τῆς σωτηρίας αὐτοὺς τυχεῖν .
Lemmas: ὅς . ἀδελφός , ὁ μέν εὐδοκία ὁ ἐμός Καρδία , καί ὁ δέησις ὁ πρός ὁ θεός ὑπέρ ὁ Ἰσραήλ εἰμί εἰς σωτηρία . Εὐδοκία ἐνταῦθα ὁ ἐπιθυμία καλέω . καί γάρ ἐπιθυμέω , φημί , καί προσεύχομαι · ὁ σωτηρία αὐτός τυγχάνω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0099.4
β' . Μαρτυρῶ γὰρ αὐτοῖς , ὅτι ζῆλον Θεοῦ ἔχουσιν , ἀλλ’ οὐ κατ’ ἐπίγνωσιν . Ἐπαίνῳ τὸν φθόνον συνέζευξεν , οἷον τινὶ δολιᾶτι κατακρύπτων τὸ ἄγκιστρον , ἵνα τοῦ λόγου τὸ κέρδος δεκτικὸν αὐτοὺς γένηται 43 .
Lemmas: βε . μαρτύρομαι γάρ αὐτός , ὅτι ζῆλος Θεός ἔχω , ἀλλά οὖον κατά ἐπίγνωσις . Ἔπαινος ὁ φθόνος συζεύγνυμι , οἷος τις δολιᾶτι κατακρύπτω ὁ ἄγκιστρον , ἵνα ὁ λόγος ὁ κέρδος δεκτικός αὐτός γίγνομαι 43 .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0099.5
γ' . Ἀγνοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην , καὶ τὴν ἰδίαν δικαιοσύνην ζητοῦντες στήσαι , τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν . Ἰδίαν δικαιοσύνην τὴν ἀκαιρον τὸν νόμον προσηγόρευσε φυλακήν · πεπαιδευμένον γὰρ αὐτὸν φυλάττειν σπουδάζουσι · Θεοῦ δὲ δικαιοσύνην , τὴν κατὰ χάριν διὰ τῆς πίστεως γινομένην ὠνόμασε . Τοῦτο γὰρ ἐπήγαγε .
Lemmas: γε . ἀγνοέω γάρ ὁ ὁ Θεός δικαιοσύνη , καί ὁ ἴδιος δικαιοσύνη ζητέω ἵστημι , ὁ δικαιοσύνη ὁ Θεός οὐ ὑποτάσσω . ἴδιος δικαιοσύνη ὁ ἀκαιρέω ὁ νόμος προσαγορεύω φυλακή · παιδεύω γάρ αὐτός φυλάσσω σπουδάζω · Θεός δέ δικαιοσύνη , ὁ κατά χάρις διά ὁ πίστις γίγνομαι ὀνομάζω . οὗτος γάρ ἐπάγω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0099.6
δ' . Τέλος γὰρ νόμου Χριστός , εἰς δικαιοσύνην παντὶ τῷ πιστεύοντι . Οὐ γὰρ 44 ἔναντία τῷ νόμῳ ἡ εἰς τὸν Κύριον πίστις , ἀλλὰ καὶ μᾶλα σύμφωνος . Ὁ γὰρ νόμος ἡμᾶς πρὸς τὸν Δεσπότην Χριστὸν ἐποδήγησε . Τὸν τοῦ νόμου τοίνυν πλῆροϊ 45 σκοπὸν ὁ πιστεύσων τῷ Δεσπότη Χριστῷ . Καλῶς δὲ πάλιν , παντὶ τῷ πιστεύοντι , τέθειχε . Συμπεριέλαβε γὰρ πᾶσαν τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν . Κἄν γὰρ Ἕλλην ἦ , κἂν βάρβαρος , πιστεύσῃ δὲ , τῆς σωτηρίας μεταλαγχάνει . Εἶτα διδάσκει πάλιν νόμου καὶ χάριτος τὴν διαφοράν , καὶ ἀμφοτέρων εἰσάγει Μωϋσέα 46 τὸν νομοθέτην διδάσκαλον , καὶ φησὶ :
Lemmas: δέ . Τέλος γάρ νόμος Χριστός , εἰς δικαιοσύνη πᾶς ὁ πιστεύω . οὖον γάρ 44 ἐναντίος ὁ νόμος ὁ εἰς ὁ κύριος πίστις , ἀλλά καί μῆλον σύμφωνος . ὁ γάρ νόμος ἐγώ πρός ὁ δεσπότης Χριστός ἐφοδηγέω . ὁ ὁ νόμος τοίνυν πληρόω 45 σκοπός ὁ πιστεύω ὁ Δεσπότη Χριστός . καλῶς δέ πάλιν , πᾶς ὁ πιστεύω , τίθημι . συμπεριλαμβάνω γάρ πᾶς ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις . κἀν γάρ Ἕλλην εἰμί , κἀν βάρβαρος , πιστεύω δέ , ὁ σωτηρία μεταλαγχάνω . εἶτα διδάσκω πάλιν νόμος καί χάρις ὁ διαφορά , καί ἀμφότερος εἰσάγω Μωϋσῆς 46 ὁ νομοθέτης διδάσκαλος , καί φημί :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0099.7
ε' . Μωϋσῆς γὰρ γράφει τὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ τοῦ νόμου , ὅτι ὁ ποιήσας αὐτὰ ἄνθρωπος ζήσεται ἐν αὐτοῖς . Ὁ τὰ τῷ νόμῳ δηγούμενα πάντα πεπληρωκώς , καρπὸν ἔχει τῆς φυλακῆς τὴν ζωήν · ἡ δὲ τυχούσα παράβασις τὴν τιμωρίαν ἐπάγει .
Lemmas: εἰ . Μωϋσῆς γάρ γράφω ὁ δικαιοσύνη ὁ ἐκ ὁ νόμος , ὅτι ὁ ποιέω αὐτός ἄνθρωπος ζῶ ἐν αὐτός . ὁ ὁ ὁ νόμος δηγουμην πᾶς πληρόω , καρπός ἔχω ὁ φυλακή ὁ ζωή · ὁ δέ τυγχάνω παράβασις ὁ τιμωρία ἐπάγω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0100.1
ζ' . Ἡ δὲ ἐκ πίστεως δικαιοσύνη οὕτως λέγει . Ἀντὶ τοῦ , περὶ δὲ τῆς ἐκ πίστεως δικαιοσύνης , οὐ Μωϋσῆς ταῦτα λέγει , ἀλλὰ διὰ Μωϋσέως ὁ τῶν ὅλων Θεός .
Lemmas: γῆ . ὁ δέ ἐκ πίστις δικαιοσύνη οὕτως λέγω . ἀντί ὁ , περί δέ ὁ ἐκ πίστις δικαιοσύνη , οὖον Μωϋσῆς οὗτος λέγω , ἀλλά διά Μωϋσῆς ὁ ὁ ὅλος Θεός .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0100.2
Μὴ εἴπης ἐν τῇ καρδίᾳ σου · Τίς ἀναβήσεται εἰς τὸν οὐρανόν ; τοῦτέστι Χριστὸν καταγαγεῖν ( ζ , η' . ) ἢ Τίς καταβήσεται εἰς τὴν ἄβυσσον ; τοῦτέστι Χριστὸν ἐκ νεκρῶν ἀναγαγεῖν . Ἄλλὰ τί λέγει ἡ Γραφή ; Ἐγγύς σου τὸ ῥῆμά ἐστιν ἐν τῷ στόματί σου , καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου . Περὶ μὲν τοῦ νόμου ταῦτα ἐῤῥηθεν ὁ τῶν ὅλων Θεός , διδάσκων Ἰουδαίους , ὡς δίχα πάνων τὴν τῶν πρακτέων διδασκαλίαν ἐδάξαντο , καὶ οὔτε τῆς εἰς οὐρανοῦς ἀναβάσεως , οὔτε τῆς εἰς τὸν ἄδην καταβάσεως δεόνται . Ἐγγύς σου γὰρ τὸ ῥῆμά ἐστιν . Δεδοται γὰρ σοι τῶν ποιητέων ἡ γνώσις . Ὁ μὲν οὖν Θεὸς Ἀπόστολως B εἰς τὸν περὶ τῆς πίστεως ταῦτα ἐξειληφε λόγον , διδάσκων ὡς οὐ δεῖ τὴν Δεσποτικὴν οἰκονομίαν περιεργάζεσθαι , ἢ ἀμφιβάλλειν ὡς ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Υἱὸς ἐνηνθρώπησε , καὶ τὸ πάθος καταδεξάμενος ἐπραγματεύσατο τὴν ἀνάστασιν , ἀλλὰ πίστει χαρπούσθαι τὴν σωτηρίαν . Ἐγγύς σου γὰρ τὸ ῥῆμά ἐστιν ἐν τῷ στόματί σου , καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου . Εἶτα ἐπάγει · Τοῦτέστι τὸ ῥῆμα τῆς πίστεως , ὁ κηρύσσομεν . Ὃπερ Μωϋσῆς περὶ τῶν νομικῶν ἐῤῥηκέν ἐντολῶν , τοῦτο ἡμεῖς περὶ τῆς πίστεως , λέγομεν .
Lemmas: μή εἶπον ἐν ὁ Καρδία σύ · Τῖς ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός ; τουτέστι Χριστός κατάγω ( ζ , ἤ . ) ἢ Τῖς καταβαίνω εἰς ὁ ἄβυσσος ; τουτέστι Χριστός ἐκ νεκρός ἀνάγω . ἀλλά τίς λέγω ὁ γραφή ; ἐγγύς σύ ὁ ῥῆμα εἰμί ἐν ὁ στόμα σύ , καί ἐν ὁ Καρδία σύ . περι μέν ὁ νόμος οὗτος ἐῤῥηθεν ὁ ὁ ὅλος Θεός , διδάσκω Ἰουδαῖος , ὡς δίχα Πάνων ὁ ὁ πρακτέος διδασκαλία δάκνω , καί οὔτε ὁ εἰς οὐρανός ἀνάβασις , οὔτε ὁ εἰς ὁ ἅδην κατάβασις δήω . ἐγγύς σύ γάρ ὁ ῥῆμα εἰμί . δίδωμι γάρ σύ ὁ ποιητής ὁ γνῶσις . ὁ μέν οὖν θεός Αποστολώ B εἰς ὁ περί ὁ πίστις οὗτος ἐκλαμβάνω λόγος , διδάσκω ὡς οὖον δεῖ ὁ δεσποτικός οἰκονομία περιεργάζομαι , ἢ ἀμφιβάλλω ὡς ὁ μονογενής ὁ Θεός υἱός ἐνανθρωπέω , καί ὁ πάθος καταδέχομαι πραγματεύομαι ὁ ἀνάστασις , ἀλλά πίστις χαρπουω ὁ σωτηρία . ἐγγύς σύ γάρ ὁ ῥῆμα εἰμί ἐν ὁ στόμα σύ , καί ἐν ὁ Καρδία σύ . εἶτα ἐπάγω · τουτέστι ὁ ῥῆμα ὁ πίστις , ὁ κηρύσσω . ὅπερ Μωϋσῆς περί ὁ νομικός ῥήγνυμι ἐντολή , οὗτος ἐγώ περί ὁ πίστις , λέγω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0100.3
θ , ι' . Ὅτι ἐὰν ὁμολογήσῃς ἐν τῷ στόματί σου Κύριον Ἰησοῦν , καὶ πιστεύσῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου , ὅτι ὁ Θεὸς αὐτὸν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν , σωθήσῃ . Καρδίᾳ γὰρ πιστεύεται εἰς δικαιοσύνην , στόματι δὲ ὁμολογεῖται εἰς σωτηρίαν . Ἀμφοτέρων γὰρ C χρεία , καὶ πίστεως ἀληθοῦς καὶ βεβαίας , καὶ ὁμολογίας σὺν παρρησίᾳ γινομένης · ἵνα καὶ ἡ καρδία κοσμῆται τῷ ἀναμφιβόλῳ τῆς πίστεως , καὶ ἡ γλῶττα λαμπρύννηται ἀδὲως κηρύττουσα τὴν ἀλήθειαν . Εἶτα πάλιν ἀναμιμνήσκει τῆς Γραφικῆς μαρτυρίας .
Lemmas: θ , εἷς . ὅτι2 ἐάν ὁμολογέω ἐν ὁ στόμα σύ κύριος Ἰησοῦς , καί πιστεύω ἐν ὁ Καρδία σύ , ὅτι ὁ θεός αὐτός ἐγείρω ἐκ νεκρός , σῴζω . Καρδία γάρ πιστεύω εἰς δικαιοσύνη , στόμα δέ ὁμολογέω εἰς σωτηρία . Ἀμφότερος γάρ C χρεία , καί πίστις ἀληθής καί βέβαιος , καί ὁμολογία σύν παρρησία γίγνομαι · ἵνα καί ὁ καρδία κοσμέω ὁ ἀναμφίβολος ὁ πίστις , καί ὁ γλῶσσα λαμπρύνω ἀδεῶς κηρύσσω ὁ ἀλήθεια . εἶτα πάλιν ἀναμιμνήσκω ὁ γραφικός μαρτυρία .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0100.4
ια' . Λέγει γὰρ ἡ Γραφή · Πᾶς ὁ πιστεύσων ἐπ' αὐτῷ οὐ καταισχυνθήσεται . Ἐρμηνεύει δὲ καὶ τὸ Πᾶς .
Lemmas: ἰά . λέγος γάρ ὁ γραφή · Πᾶς ὁ πιστεύω ἐπί αὐτός οὖον καταισχύνω . ἑρμηνεύω δέ καί ὁ Πᾶς .