ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0056.2
ἰθ . Οἴδαμεν ὅτι ὅσα ὁ νόμος λέγει , τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λαλεῖ . Σὺν πολλῇ δὲ καὶ τοῦτο ἐπείκεν ἀκριβείᾳ . Οὐ γὰρ εἶπε , περὶ τῶν ἐν τῷ νόμῳ , ἀλλὰ , τοῖς ἐν τῷ νόμῳ . Πολλὰ γὰρ καὶ περὶ Βαβυλωνίων λέγει , Περσῶν τε καὶ Μήδων καὶ Αἰγυπτίων , καὶ ἑτέρων πλειόνων ἐθνῶν . Ἄλλ’ ὅμως Ἰουδαῖος καὶ τὰς περὶ τούτων προφησίας προσέφερεν . Ἴνα πᾶν στόμα σφραγῇ , καὶ ὑπόδικος γένηται πᾶς ὁ κόσμος τῷ Θεῷ . Τὸ ἵνα πάλιν κατὰ τὸ οἰκεῖον ἰδίωμα τέθηκεν . Οὐδὲ γὰρ τοῦτο χάριν καὶ νομοθετεῖ τῶν ἴλων Θεός , καὶ τὰς παραίνεσεις τοῖς ἀνθρώποις προσφέρει , ἵνα ταῖς τιμωρίαις ὑπευθύνους ἐργάσηται · ἀλλ’ αὐτὸς μὲν τῆς σωτηρίας αὐτῶν προμηθοῦμενος τοῦτο ποιεῖ , οἱ δὲ τὴν ἐναντίαν ὁδεύοντες , ἐπισπῶνται τὴν τιμωρίαν . Ἔπει μέλλων δεῖξναι τὰ δῶρα τῆς πίστεως , δείκνυσι πρῶτον ἅπαντας ταύτης προζδεομένους · καὶ πρὸ γε τῶν ἄλλων αὐτοὺς τοὺς ἐπὶ τῷ νόμῳ σεμνυνομένους .
Lemmas: ιθʹ . οἶδα ὅτι ὅσος ὁ νόμος λέγω , ὁ ἐν ὁ νόμος λαλέω . σύν πολύς δέ καί οὗτος ἐπέοικα ἀκρίβεια . οὖον γάρ εἶπον , περί ὁ ἐν ὁ νόμος , ἀλλά , ὁ ἐν ὁ νόμος . Πολύς γάρ καί περί Βαβυλώνιος λέγω , Πέρσης τε καί Μῆδος καί Αἰγύπτιος , καί ἕτερος πλείων ἔθνος . ἄλλος ὅμως Ἰουδαῖος καί ὁ περί οὗτος προφησίας προσφέρω . ἵνα πᾶς στόμα σφραγῇ , καί ὑπόδικος γίγνομαι πᾶς ὁ κόσμος ὁ Θεός . ὁ ἵνα πάλιν κατά ὁ οἰκέω ἰδίωμα τίθημι . οὐδέ γάρ οὗτος χάρις καί νομοθετέω ὁ Ἴλων Θεός , καί ὁ παραίνεσις ὁ ἄνθρωπος προσφέρω , ἵνα ὁ τιμωρία ὑπεύθυνος ἐργάζομαι · ἀλλά αὐτός μέν ὁ σωτηρία αὐτός προμηθέομαι οὗτος ποιέω , ὁ δέ ὁ ἐναντίος ὁδεύω , ἐπισπάω ὁ τιμωρία . ἔπος μέλλω δείκνυμι ὁ Δῶρα ὁ πίστις , δείκνυμι πρῶτος ἅπας οὗτος προζδεομενος · καί πρό γε ὁ ἄλλος αὐτός ὁ ἐπί ὁ νόμος σεμνύνω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0056.3
χ . Διότι ἐξ ἔργων νόμου οὐ δικαιωθήσεται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον αὐτοῦ . Τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου τὰ μὲν συνέβαινε τῇ γνώσει τῆς φύσεως , ὡς τὸ · Οὐ μοιχεύσεις , οὐ φονεύσεις , οὐ κλέψεις , οὐ ψευδομαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίου σου μαρτυρίαν ψευδῆ · τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου , καὶ ὅσα τοιαῦτα . Ἦθελαν γὰρ καὶ οἱ τούτων μὴ δεδμένοι τὸν νόμον , διὰ τούτων ἕκαστον κατηγορίας καὶ μέντοι καὶ τιμωρίας ὑπεύθυνον . Τινὰ δὲ Ἰουδαῖος μόνον κατ’ ἑαυτὸν συμφέροντα τὴν καιρὸν τέθεικεν ὁ νομοθέτης · ὅσον περιτομὴν λέγω , καὶ Σάββατον , καὶ τὰς θυίας , καὶ τὰ περιβραστήρια , καὶ τὰ περὶ λεπρῶν καὶ γονόρροϊας , καὶ τὰ τοιούσια προσδόμια · ἀ σύμβολα μὲν ἔστιν ἑτέρων · πληρούμενα δὲ αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ οὐκ ἀπέρχονται δικαίαν ἀποφήναι τὴν μετάνοιαν . Οὐ δὲ χάριν καὶ ὁ θεὸς Ἀπόστολος ἔφη · Διότι ἐξ ἔργων νόμου οὐ δικαιωθήσεται πᾶσα
Lemmas: χ . διότι ἐκ ἔργον νόμος οὖον δικαιόω πᾶς σάρξ ἐνώπιος αὐτός . ὁ μωσαϊκός νόμος ὁ μέν συμβαίνω ὁ γνῶσις ὁ φύσις , ὡς ὁ · οὖον μοιχεύω , οὖον φονεύω , οὖον κλέπτω , οὖον ψευδομαρτυρέω κατά ὁ πλησίος σύ μαρτυρία ψευδής · τιμάω ὁ πατήρ σύ καί ὁ μήτηρ σύ , καί ὅσος τοιοῦτος . θέλω γάρ καί ὁ οὗτος μή δένω ὁ νόμος , διά οὗτος ἕκαστος κατηγορία καί μέντοι καί τιμωρία ὑπεύθυνος . τις δέ Ἰουδαῖος μόνος κατά ἑαυτοῦ συμφέρω ὁ καιρός τίθημι ὁ νομοθέτης · ὅσος περιτομή λέγω , καί σάββατον , καί ὁ θυία , καί ὁ περιβραστήρια , καί ὁ περί λεπρός καί γονόρροια , καί ὁ τοιουθεος προσδοεις · ὅς σύμβολον μέν εἰμί ἕτερος · πληρόω δέ αὐτός κατά ἑαυτοῦ οὐ ἀπέρχομαι Δίκαιος ἀποφαίνω ὁ μετάνοια . οὖον δέ χάρις καί ὁ θεός ἀπόστολος φημί · διότι ἐκ ἔργον νόμος οὖον δικαιόω πᾶς
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0057.1
A . σάρξ ἐνώπιον αὐτοῦ . Καὶ ἵνα μὴ τις αὐτὸν ὑπολάτῃ τοῦ νόμου κατηγορίν , ἐπηγάγε · Διὰ γὰρ νόμον ἐπίγνωσις ἁμαρτίας . Ἀκριβέστεραν , φησίν , ὁ νόμος τοῖς ἀνθρώποις ἐπίγνωσιν τῆς ἁμαρτίας ἐνέδεixe , σφοδρότεραν τὴν κατ᾽ αὐτὴν κατηγορίαν πεποίηκε · εἰς δὲ τῆς ἀρετῆς τὴν κατόρθωσιν ἐπαρκέσαι τοῖς ἀνθρώποις οὐκ ἱσχύσεν . Οὕτω δεῖξας τὸν νόμον · μόνον διδάσκαλον τῶν καλῶν , ὑποδείκνυσι τῆς χάριτος τὴν ἰσχύν .
Lemmas: A . σάρξ ἐνώπιος αὐτός . καί ἵνα μή τις αὐτός υπολατω ὁ νόμος κατήγωρ , ἐπάγω · Ζεύς γάρ νόμος ἐπίγνωσις ἁμαρτία . Ἀκριβής , φημί , ὁ νόμος ὁ ἄνθρωπος ἐπίγνωσις ὁ ἁμαρτία ἐνδέω , σφοδρός ὁ κατά αὐτός κατηγορία ποιέω · εἰς δέ ὁ ἀρετή ὁ κατόρθωσις ἐπαρκέω ὁ ἄνθρωπος οὐ ἰσχύω . οὕτως δείκνυμι ὁ νόμος · μόνος διδάσκαλος ὁ καλός , ὑποδείκνυμι ὁ χάρις ὁ ἰσχύς .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0057.2
κα᾽ . Νυνὶ δὲ χωρὶς νόμου δικαιοσύνη Θεοῦ πεφανέρωται , μαρτυρουμένη ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν . Τίς ἂν ἀξίως θαυμάσει τῆς ἀποστολικῆς σοφίας τὴν δύναμιν ; Ἔδειξε γὰρ κατὰ ταυτὴν καὶ πεπαυμένον τὸν νόμον , καὶ συνηγοροῦντα τῇ χάριτι . Ἀρμόδιως δὲ καὶ τὸ , πεφανερώται , ἔθηκεν . Τὸ γὰρ κεκρυμμένον τῆς οἰκονομίας μυστήριον ὅπλον πεποίηκεν ἅπασιν . Ἐν δὲ γε τῇ παραθέσει τῆς χάριτος , καὶ τοῦ νόμου , ἔδειξε τὴν τῆς νίκης ὑπερβολήν , αὐτὸν τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας μάρτυρας ἀποφράς τῆς χάριτος .
Lemmas: καί . νυνί δέ Χωρὶς νόμος δικαιοσύνη Θεός φανερόω , μαρτυρέω ὑπό ὁ νόμος καί ὁ προφήτης . Τῖς εἄν ἀξίως θαυμάζω ὁ ἀποστολικός σοφία ὁ δύναμις ; δείκνυμι γάρ κατά αὐτός καί παύω ὁ νόμος , καί συνηγορέω ὁ χάρις . ἁρμοδίως δέ καί ὁ , φανερόω , τίθημι . ὁ γάρ κρύπτω ὁ οἰκονομία μυστήριον ὅπλον ποιέω ἅπας . ἐν δέ γε ὁ παράθεσις ὁ χάρις , καί ὁ νόμος , δείκνυμι ὁ ὁ Νίκη ὑπερβολή , αὐτός ὁ νόμος καί ὁ προφήτης μάρτυς ἀποφράς ὁ χάρις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0057.3
χβ᾽ . Δικαιοσύνη δὲ Θεοῦ διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς πάντας καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς πιστεύοντας . Ἀνέλαβε τὸ προειρημένον , ἵνα προσθῇ τὸ λειπόμενον . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπε , Δικαιοσύνη Θεοῦ πεφανέρωται , εἴτα τινα παρενέθηκεν , ἀναγκαίως τοῦτον τὸν λόγον ἀναλαβὼν , δείκνυσι διὰ τῆς εἰς τὸν Δεσπότην Χριστὸν πίστεως ταύτης ἀπολαύοντας , εἰτε Ἰουδαῖοι εἰεν , εἰτε Ἕλληνες , οἱ ταύτης τυχεῖν ἐφίμνοι . Τὸ γὰρ εἰς πάντας , τοὺς Ἰουδαίους λέγει · ἐπὶ πάντας δὲ , τοὺς ἐκ τῶν ἄλλων ἐθνῶν . Καὶ ἐπιμένει τοῦτο διδάσκων σαφέστερον · Οὐ γὰρ ἐστι διαστολή .
Lemmas: χβ᾽ . Δικαιοσύνη δέ Θεός διά πίστις Ἰησοῦς Χριστός εἰς πᾶς καί ἐπί πᾶς ὁ πιστεύω . ἀναλαμβάνω ὁ προερέω , ἵνα προστίθημι ὁ λείπω . ἐπεί γάρ εἶπον , Δικαιοσύνη Θεός φανερόω , εἴτα̅ τις παρεντίθημι , ἀναγκαῖος οὗτος ὁ λόγος ἀναλαμβάνω , δείκνυμι διά ὁ εἰς ὁ δεσπότης Χριστός πίστις οὗτος ἀπολαύω , εἴτε Ἰουδαῖος ἄγω , εἴτε Ἕλλην , ὁ οὗτος τυγχάνω ἐφίμνοι . ὁ γάρ εἰς πᾶς , ὁ Ἰουδαῖος λέγω · ἐπί πᾶς δέ , ὁ ἐκ ὁ ἄλλος ἔθνος . καί ἐπιμένω οὗτος διδάσκω σαφής · οὖον γάρ εἰμί διαστολή .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0057.4
χγ᾽ . Πάντες γὰρ ἥμαρτον , καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ . Ἐν συντόμῳ πάντας ὑπευθύνους ἔδειξε , καὶ τῆς χάριτος ἐνδεεῖς .
Lemmas: χγ᾽ . πάνετες γάρ ἁμαρτάνω , καί ὑστερέω ὁ δόξα ὁ Θεός . ἐν σύντομος πᾶς ὑπεύθυνος δείκνυμι , καί ὁ χάρις ἐνδεής .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0057.5
χδ᾽ . Δικαιούμενοι δωρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι , διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . Πιστὶν γὰρ μόνην εἰσενεγκόντες , τῶν ἁμαρτημάτων τὴν ἄφεσιν ἐδέξαμεθα · ἐπειδὴ οἷον τι λύτρον ὑπὲρ ἡμῶν ὁ Δεσπότης Χριστὸς τὸ οἰκεῖον προσενήνοχε σῶμα .
Lemmas: χδ᾽ . δικαιόω δωρεά ὁ αὐτός χάρις , διά ὁ ἀπολύτρωσις ὁ ἐν Χριστός Ἰησοῦς . πίστις γάρ μόνος εἰσφέρω , ὁ ἁμάρτημα ὁ ἄφεσις δέχομαι · ἐπεί οἷος τίς λύτρον ὑπέρ ἐγώ ὁ Δεσπότης Χριστός ὁ οἰκέω προσφέρω σῶμα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0057.6
χε᾽ . Ὃν προέθετο ὁ Θεὸς ἱλαστήριον διὰ τῆς πίστεως , ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι . Τὸ ἱλαστήριον πέλλον ἦν χρυσοῦν · ἐπέκειτο δὲ τῇ κιβωτῷ · ἐκατέρωθεν δὲ εἶχε τὰ τῶν Χερουβὶμ ἐκτυπώματα . Ἐκεῖθεν τῷ ἀρχιερεῖ λειτουργοῦντι ἐγίνετο δηλὴ τοῦ Θεοῦ ἡ εὐμένεια . Διδάσκει τοίνυν ὁ θεῖος Ἀπόστολος , ὡς τὸ ἀληθινὸν ἱλαστήριον ὁ Δεσπότης ἐστὶ Χριστός . Ἐκεῖνο γὰρ τὸ παλαιὸν τοῦτον τὸν τύπον ἐπλήρω . Ἀρμόττει δὲ αὐτῷ ὡς ἀνθρώπῳ τὸ ὄνομα , οὐχ ὡς Θεῷ . Ὡς γὰρ Θεός , αὐτὸς διὰ τοῦ ἱλαστηρίου χρηματίζει · ὡς δὲ ἄνθρωπος , καὶ ταύτῃ γε τῆς προσφώνησις , καθάπερ καὶ τὰς ἄλλας , οἷον πρόβατον , καὶ ἄμνος , καὶ ἁμαρτία , καὶ κατάρα , καὶ ὅσα τοιαῦτα . Καὶ τὸ μὲν παλαιὸν ἱλαστήριον καὶ ἀναῖμον ἦν , ἐπεὶπερ καὶ ἄλυγον · τοῦ δὲ τῶν ἱερῶν αἵματος τὰς βανίδας ἐδέχετο . Ὁ δὲ Δεσπότης Χριστός , καὶ Θεὸς ἐστι , καὶ
Lemmas: χέω . ὅς προτίθημι ὁ θεός ἱλαστήριος διά ὁ πίστις , ἐν ὁ αὐτός αἷμα . ὁ ἱλαστήριος πελλός εἰμί χρύσεος · ἐπίκειμαι δέ ὁ κιβωτός · ἑκατέρωθεν δέ ἔχω ὁ ὁ χερουβίν ἐκτύπωμα . ἐκεῖθεν ὁ ἀρχιερεύς λειτουργέω γίγνομαι δηλέομαι ὁ Θεός ὁ Εὐμένεια . διδάσκω τοίνυν ὁ θεῖος ἀπόστολος , ὡς ὁ ἀληθινός ἱλαστήριος ὁ Δεσπότης εἰμί Χριστός . ἐκεῖνος γάρ ὁ παλαιός οὗτος ὁ τύπος πληρόω . ἁρμόττω δέ αὐτός ὡς ἄνθρωπος ὁ ὄνομα , οὐ ὡς Θεός . ὡς γάρ Θεός , αὐτός διά ὁ ἱλαστήριος χρηματίζω · ὡς δέ ἄνθρωπος , καί οὗτος γε ὁ προσφώνησις , καθάπερ καί ὁ ἄλλος , οἷος πρόβατον , καί Ἄμνος , καί ἁμαρτία , καί κατάρα , καί ὅσος τοιοῦτος . καί ὁ μέν παλαιός ἱλαστήριος καί ἀναίμων εἰμί , ἐπεί καί ἄλυγος · ὁ δέ ὁ ἱερός αἷμα ὁ βανίδης δέχομαι . ὁ δέ Δεσπότης Χριστός , καί θεός εἰμί , καί
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0058.1
ἰλαστήριον , καὶ ἀρχιερεὺς , καὶ ἄμνος , καὶ ἐν τῷ οἰκείῳ αἵματι τὴν ἡμετέραν ἐπραγματεύσατο σωτηρίαν , πίστιν μὲν γὰρ παρ’ ἡμῶν ἀπαιτήσας .
Lemmas: ἰλαστήριον , καί ἀρχιερεύς , καί Ἄμνος , καί ἐν ὁ οἰκεῖος αἷμα ὁ ἡμέτερος πραγματεύομαι σωτηρία , πίστις μέν γάρ παρά ἐγώ ἀπαιτέω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0058.2
Εἰς ἐνδείξιν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ , διὰ τὴν πάρεσιν τῶν προγεγονότων ἁμαρτημάτων . ( κς . ) Ἐν τῇ ἀνοχῇ τοῦ Θεοῦ , πρὸς ἐνδείξιν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ ἐν τῷ νῦν καιρῷ . Καὶ τὴν ἀγαλότητα τὴν οἰκείαν ἐθεῖς ὁ Θεός , ἐπὶ πλεῖστον μακροθυμήσας τοῖς ἀνθρώποις παρανομοῦσι , καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ δῆλον πεποίηκεν ἄπασιν . Ὅτι δὲ οὐ μάτην ἠνέχεν τοὺς ἀνθρώπους παρανομοῦντας , ἀλλὰ τοῦτο προκατασκευάζων αὐτοῖς τῆς σωτηρίας τὸ φάρμακον , λέγει · Εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν δίκαιον καὶ δικαιοῦντα τὸν ἐκ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ . Ἀμφότερα γὰρ εἰδέναι προσήκει , καὶ ὅτι δίκαιος καὶ φιλανθρώπως ὁ τῶν ὅλων Θεὸς τὰ καθ’ ἡμᾶς ψωνόμησε , καὶ ὅτι πᾶς τῷ Δεσπότῃ πιστεύων Χριστῷ τὴν ἐκ τῆς πίστεως δικαιοσύνην καρποῦται . Οὕτω συντόμως δεῖξας τὰ δῶρα τῆς χάριτος , ἀνατρέχει πάλιν ἐπὶ τὸν περὶ τοῦ νόμου λόγον , καὶ δείκνυσιν αὐτὸν παραχωροῦντα τῇ χάριτι .
Lemmas: εἰς ἔνδειξις ὁ δικαιοσύνη αὐτός , διά ὁ πάρεσις ὁ προγίγνομαι ἁμάρτημα . ( ΚΣ . ) ἐν ὁ ἀνοχή ὁ Θεός , πρός ἔνδειξις ὁ δικαιοσύνη αὐτός ἐν ὁ νῦν καιρός . καί ὁ αγαλοτηταω ὁ οἰκεῖος θέω ὁ Θεός , ἐπί πλεῖστος μακροθυμέω ὁ ἄνθρωπος παρανομέω , καί ὁ δικαιοσύνη αὐτός δῆλος ποιέω ἅπας . ὅτι2 δέ οὖον μάτην ἀνέχω ὁ ἄνθρωπος παρανομέω , ἀλλά οὗτος προκατασκευάζω αὐτός ὁ σωτηρία ὁ φάρμακον , λέγω · εἰς ὁ εἰμί αὐτός Δίκαιος καί δικαιόω ὁ ἐκ πίστις Ἰησοῦς Χριστός . Ἀμφότερος γάρ οἶδα προσήκω , καί ὅτι δίκαιος καί φιλάνθρωπος ὁ ὁ ὅλος θεός ὁ κατά ἐγώ ψωνόμησε , καί ὅτι πᾶς ὁ δεσπότης πιστεύω Χριστός ὁ ἐκ ὁ πίστις δικαιοσύνη καρπόω . οὕτως σύντομος δείκνυμι ὁ Δῶρα ὁ χάρις , ἀνατρέχω πάλιν ἐπί ὁ περί ὁ νόμος λόγος , καί δείκνυμι αὐτός παραχωρέω ὁ χάρις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0058.3
κζ . Ποῦ οὖν ἡ καύχησις ; Κατ’ ἐρώτησιν ἀναγνωστών . Εἶτα ἡ ἀπόκρισις · Ἐξεκλείσθη . Οὐχ εἶπα , Κατελύθη , ἀλλ’ Ἐξεκλείσθη , ἀντὶ τοῦ , Οὐχ ἐτι χώραν ἔχει . Καύχησιν δὲ καλεῖ τὸ ὑψῶν τῶν Ἰουδαίων φρόνημα . Ἐσεμνύνοντο γὰρ ὡς μόνοι τῆς θείας ἀπολαύοντες προμηθείας . Ἄλλὰ τῆς θείας χάριτος ἀναφανείσης , καὶ εἰς ἅπαντα χυθείσης τὰ ἔθνη , πέπτωκε τῶν Ἰουδαίων τὸ αὐχημα . Σύντομον γὰρ ἀφορμὴν σωτηρίας τοῖς ἀνθρώποις τὴν πίστιν δέδωκεν ὁ Θεός . Τοῦτο γὰρ καὶ διὰ τῶν ἐξῆς ἐδίδαξεν ὁ Ἀπόστολος · Διὰ ποίου νόμου ; τῶν ἔργων ; Οὐχί , ἀλλὰ διὰ νόμου πίστεως . Οὐχ ἀπλῶς δὲ τὴν πίστιν προσηγόρευσεν νόμον · ἀλλὰ τῆς Ἱερεμίου προφητείας ἀναμιμνήσκων . Ἐν ταῖς ἡμέραις γὰρ , φησίν , ἐκείναις , καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ , διαθήσομαι τῷ οἴκῳ Ἰσραὴλ καὶ τῷ οἴκῳ Ἰούδα διαθήκην καινήν , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην , ἣν διεθέμην τοῖς πατράσιν αὐτῶν . » Εἰ δὲ ὁ Μωσαϊκὸς νόμος Διαθήκη κέκληται , καὶ ἡ Καινὴ πάλιν ὁμοίως Διαθήκη ἀνδύασται · αὕτη δὲ πιστεύειν νομοθετεῖ τῷ Χριστῷ · προφητικῶς ὁ Θεὸς Ἀπόστολος τὴν τοῦ νόμου προσηγορίαν τῇ πίστει συνέζευξεν . Εἶτα τὸν περὶ τῆς πίστεως ἐξευφαίνει λόγον .
Lemmas: κζ . πός οὖν ὁ καύχησις ; κατά ἐρώτησις αναγνώστης . εἶτα ὁ ἀπόκρισις · ἐκκλείω . οὐχ εἶπον , καταλύω , ἀλλά ἐκκλείω , ἀντί ὁ , οὐχ ἔτι χώρα ἔχω . καύχησις δέ καλέω ὁ ὕψος ὁ Ἰουδαῖος φρόνημα . σεμνύνω γάρ ὡς μόνος ὁ θεῖος ἀπολαύω προμήθεια . ἀλλά ὁ θεῖος χάρις ἀναφαίνω , καί εἰς ἅπας χέω ὁ ἔθνος , πίπτω ὁ Ἰουδαῖος ὁ αὔχημα . σύντομος γάρ ἀφορμή σωτηρία ὁ ἄνθρωπος ὁ πίστις δίδωμι ὁ Θεός . οὗτος γάρ καί διά ὁ ἑξῆς διδάσκω ὁ ἀπόστολος · Ζεύς ποῖος νόμος ; ὁ ἔργον ; οὐ , ἀλλά διά νόμος πίστις . οὐχ ἀπλόος δέ ὁ πίστις προσαγορεύω νόμος · ἀλλά ὁ Ἱερεμίας προφητεία ἀναμιμνήσκω . ἐν ὁ ἡμέρα γάρ , φημί , ἐκεῖνος , καί ἐν ὁ καιρός ἐκεῖνος , διατίθημι ὁ οἶκος Ἰσραήλ καί ὁ οἶκος Ἰούδας διαθήκη καινός , οὖον κατά ὁ διαθήκη , ὅς διατίθημι ὁ πατήρ αὐτός . » εἰμί δέ ὁ Μωσαϊκός νόμος διαθήκη καλέω , καί ὁ Καινός πάλιν ὁμοίως διαθήκη ανδυαστη · οὗτος δέ πιστεύω νομοθετέω ὁ Χριστός · προφητικός ὁ θεός ἀπόστολος ὁ ὁ νόμος προσηγορία ὁ πίστις συζεύγνυμι . εἶτα ὁ περί ὁ πίστις ξεϋφαίνω λόγος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0058.4
κη . Λογιζόμεθα οὖν πίστει δικαιοῦσθαι ἄνθρωπον , χωρὶς ἔργων νόμου . Νόμον ἐνταῦθα τὸν Μωσαϊκὸν λέγει · ἀλλ’ ὅμως οὐχ εἶπε · Λογιζόμεθα πίστει δικαιοῦσθαι Ἰουδαῖον , ἀλλ’ Ἄνθρωπον , τὸ κοινὸν τῆς φύσεως ὄνομα . Ὦθεν συλλογιστικῶς ἐπήγαγεν ·
Lemmas: καί . λογίζομαι οὖν πίστις δικαιόω ἄνθρωπος , Χωρὶς ἔργον νόμος . Νόμος ἐνταῦθα ὁ Μωσαϊκός λέγω · ἀλλά ὅμως οὐ εἶπον · λογίζομαι πίστις δικαιόω Ἰουδαῖος , ἀλλά Ἄνθρωπος , ὁ κοινός ὁ φύσις ὄνομα . ὤθω συλλογιστικός ἐπάγω ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0058.5
κθ . Ἰουδαίων ὁ Θεὸς μόνος ; οὐχὶ δὲ καὶ ἐθνῶν ; Ναὶ καὶ ἐθνῶν . Ἐπεὶ ὡς ἀναντίρρητον βεβαίω τῇ ἀποφάσει .
Lemmas: κθʹ . Ἰουδαῖος ὁ θεός μόνος ; οὐ δέ καί ἔθνος ; Ναίς καί ἔθνος . ἐπεί ὡς ἀναντίρρητος βέβαιος ὁ ἀπόφασις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0058.6
λ . Ἐπείπερ εἰς ὁ Θεός , ὃς δικαιοῖσει περιτομὴν ἐκ πίστεως , καὶ ἀκροβυστίαν διὰ τῆς πίστεως . Εἰς ἐστι , τῆσιν , ὁ τῶν ἁπάντων Θεός , εἰς
Lemmas: λ . ἐπεί εἰς ὁ Θεός , ὅς δικαιόω περιτομή ἐκ πίστις , καί ἀκροβυστία διά ὁ πίστις . εἰς εἰμί , τῆσιν , ὁ ὁ ἅπας Θεός , εἰς
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0059.1
A τῶν ἀπάντων ὁ Δημιουργός · καὶ οὐχ οἷόν τε αὐτὸν τῶν μὲν ἐπιμελεῖσθαι , τοὺς δὲ ἀτημελήτους εἶν . Οὕκουν ἅπασιν τοῖς πιστεύουσι δρᾷ τὴν σωτηρίαν . Καλεῖ δὲ περιτομὴν μὲν τοὺς Ἰουδαίους , ἀκροβυστίαν δὲ τὰ ἔθνη . Λύει δὲ καὶ τὸ ὑφορμούν .
Lemmas: A ὁ ἀπαντάω ὁ Δημιουργός · καί οὐ οἷος τε αὐτός ὁ μέν ἐπιμελέομαι , ὁ δέ ἀτημέλητος εἶμαι . κέω ἅπας ὁ πιστεύω δράω ὁ σωτηρία . Καλεῖ δέ περιτομή μέν ὁ Ἰουδαῖος , ἀκροβυστία δέ ὁ ἔθνος . λύω δέ καί ὁ ὑφορμέω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0059.2
B λα' . Νόμον δὲ καταργοῦμεν διὰ τῆς πίστεως ; Μὴ γένοιτο · ἀλλὰ νόμον ἱστῶμεν . Ἄνωθεν γὰρ καὶ ὁ νόμος , καὶ οἱ προφῆται , τὰ περὶ τῆς πίστεως ἐθέσπισαν . Δεχόμενοι τοὺν τὴν πίστιν , βεβαιοῦμεν τὸν νόμον . Εἶτα τούτων προσφέρει τὰς ἀποδείξεις · καὶ πλείστας παραγαγεῖν δυνάμενος τῶν προφητῶν μαρτυρίας , ἐπ' αὐτὴν χωρεῖ τῶν Ἰουδαίων τὴν ρίζαν , καὶ δείκνυσι τὸν πατριάρχην Ἀβραὰμ τὴν διὰ πίστεως δικαιοσύνην κτησάμενον , καὶ φησι ·
Lemmas: B λαός . Νόμος δέ καταργέω διά ὁ πίστις ; μή γίγνομαι · ἀλλά νόμος ἵστημι . ἄνωθεν γάρ καί ὁ νόμος , καί ὁ προφήτης , ὁ περί ὁ πίστις θεσπίζω . δέχομαι ὅς ὁ πίστις , βεβαιόω ὁ νόμος . εἶτα οὗτος προσφέρω ὁ ἀποδείκνυμι · καί πλεῖστος παράγω δύναμαι ὁ προφήτης μαρτυρία , ἐπί αὐτός χωρέω ὁ Ἰουδαῖος ὁ ῥίζα , καί δείκνυμι ὁ πατριάρχης Ἀβραάμ ὁ διά πίστις δικαιοσύνη κτάομαι , καί φημί ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0059.3
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'
Lemmas: κεφάλαιος ὅς
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0059.4
C α' . Τί οὖν ἐροῦμεν Ἀβραὰμ τὸν πατέρα ἡμῶν εὑρῆναι κατὰ σάρκα ; Ποίαν , φησί , πρὸ τοῦ πιστεύσαι τῷ Θεῷ τὸν Ἀβραὰμ , δικαιοσύνην αὐτοῦ δι' ἔργων γεγενημένην ἠκούσαμεν ; Κατὰ σάρκα γὰρ τὴν ἐν ἔργοις λέγει , ἐπειδὴ περ διὰ τοῦ σώματος ἐκπληροῦμεν τὰ ἔργα .
Lemmas: C ὅς . τις οὖν εἴρω Ἀβραάμ ὁ πατήρ ἐγώ εὑρίσκω κατά σάρξ ; Ποίας , φημί , πρό ὁ πιστεύω ὁ Θεός ὁ Ἀβραάμ , δικαιοσύνη αὐτός διά ἔργον γίγνομαι ἀκούω ; κατά σάρξ γάρ ὁ ἐν ἔργον λέγω , ἐπεί περ διά ὁ σῶμα ἐκπληρόω ὁ ἔργον .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0059.5
β' . Εἰ γὰρ Ἀβραὰμ δι' ἔργων ἐδικαιώθη , ἔχει καύχημα · ἀλλ' οὐ πρὸς τὸν Θεόν . Ἡ τῶν ἀγαθῶν ἔργων ἐκπλήρωσις αὐτοὺς στεφανοῖ τοὺς ἐργαζομένους , τὴν δὲ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν οὐ δείκνυσι · ἡ δὲ πίστις ἀμφότερα ποιεῖ δήλα , καὶ τοῦ πιστευοῦτος τὴν περὶ τὸν Θεὸν διάθεσιν , καὶ τοῦ Θεοῦ τὸ φιλάνθρωπον · δεῖ τὴν πίστιν δεχόμενος ἀνακηρύττει τὸν νικημένον . Καὶ τοῦτο διὰ τῆς Γραφικῆς βεβαίου μαρτυρίας .
Lemmas: βε . εἰμί γάρ Ἀβραάμ διά ἔργον δικαιόω , ἔχω καύχημα · ἀλλά οὖον πρός ὁ Θεός . ὁ ὁ ἀγαθός ἔργον ἐκπλήρωσις αὐτός στεφανόω ὁ ἐργάζομαι , ὁ δέ ὁ Θεός φιλανθρωπία οὖον δείκνυμι · ὁ δέ πίστις ἀμφότερος ποιέω δῆλος , καί ὁ πιστευουος ὁ περί ὁ θεός διάθεσις , καί ὁ Θεός ὁ φιλάνθρωπον · δεῖ ὁ πίστις δέχομαι ἀνακηρύσσω ὁ νικάω . καί οὗτος διά ὁ γραφικός βέβαιος μαρτυρία .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0059.6
γ' . Τί γὰρ ἡ Γραφὴ λέγει ; Ἐπίστευσεν δὲ Ἀβραὰμ τῷ Θεῷ , καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . Οὐ γὰρ κατὰ νόμον πολιτευσάμενος , ὁ μακάριος Ἀβραὰμ τῆς θείας μαρτυρίας τετύχηκεν , ἀλλὰ τῷ κεκληκότι πιστεύσας τῆς δικαιοσύνης τὸν πλοῦτον ἐτρίψατο .
Lemmas: γε . τις γάρ ὁ γραφή λέγω ; πιστεύω δέ Ἀβραάμ ὁ Θεός , καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . οὖον γάρ κατά νόμος πολιτεύω , ὁ μακάριος Ἀβραάμ ὁ θεῖος μαρτυρία τυγχάνω , ἀλλά ὁ καλέω πιστεύω ὁ δικαιοσύνη ὁ πλοῦτος τρίβω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0059.7
δ' . Τῷ δὲ ἐργαζομένῳ ὁ μισθὸς οὐ λογίζεται κατὰ χάριν , ἀλλὰ κατὰ ὀφείλημα . Ὁ γὰρ τῆς δικαιοσύνης ἐργάτης μισθὸν ἀπαιτεῖ · ἡ δὲ ἐκ πίστεως δικαιοσύνη δωρὸν ἐστὶ τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ . Τοῦτο γὰρ διδάσκει καὶ τὰ ἐξῆς .
Lemmas: δέ . ὁ δέ ἐργάζομαι ὁ μισθός οὖον λογίζομαι κατά χάρις , ἀλλά κατά ὀφείλημα . ὁ γάρ ὁ δικαιοσύνη ἐργάτης μισθός ἀπαιτέω · ὁ δέ ἐκ πίστις δικαιοσύνη δῶρον εἰμί ὁ ὁ ὅλος Θεός . οὗτος γάρ διδάσκω καί ὁ ἑξῆς .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0059.8
D ε' . Τῷ δὲ μὴ ἐργαζομένῳ , πιστεύοντι δὲ ἐπὶ τὸν δικαιοῦντα τὸν ἀσεβῆ , λογίζεται ἡ πίστις αὐτοῦ εἰς δικαιοσύνην . Οὕτω διὰ τοῦ πατριάρχου Ἀβραὰμ δείξας τοῦ νόμου πρεσβυτέραν τὴν πίστιν , ἕτερον πάλιν ἀξίωρεων μάρτυρα ταύτης καλεῖ Δαβὶδ τὸν προφήτην καὶ βασιλέα , πρὸς ὃν ὁ τῶν ὅλων Θεὸς ἀνενεώσατο τὰς πρὸς τὸν Ἀβραὰμ γεγενημένας ἐπαγγελίας . Ὡσπερ γὰρ τῷ πατριάρχῃ ἐπέσχετο Ἀβραὰμ , ἐν τῷ σπέρματι αὐτοῦ εὐλογήσειν πάντα τὰ ἔθνη , οὕτω καὶ τῷ θεοτάτῳ ἔφη Δαβὶδ · Ἀπαξ ὤμοσα ἐν τῷ ἁγίῳ μου , εἰ τῷ Δαβὶδ ψεύσομαι · τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα μένει , καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον μου , καὶ ὡς
Lemmas: D εἰ . ὁ δέ μή ἐργάζομαι , πιστεύω δέ ἐπί ὁ δικαιόω ὁ ἀσεβής , λογίζομαι ὁ πίστις αὐτός εἰς δικαιοσύνη . οὕτως διά ὁ πατριάρχης Ἀβραάμ δείκνυμι ὁ νόμος πρέσβυς ὁ πίστις , ἕτερος πάλιν αξιωρα μάρτυς οὗτος καλέω Δαυίδ ὁ προφήτης καί βασιλεύς , πρός ὅς ὁ ὁ ὅλος θεός ἀνανεόομαι ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι ἐπαγγελία . ὡς γάρ ὁ πατριάρχης ἐπέχω Ἀβραάμ , ἐν ὁ σπέρμα αὐτός εὐλογέω πᾶς ὁ ἔθνος , οὗτος καί ὁ θεός φημί Δαυίδ · ἅπαξ ὄμνυμι ἐν ὁ ἅγιος ἐγώ , εἰμί ὁ Δαυίδ ψεύδω · ὁ σπέρμα αὐτός εἰς ὁ αἰών μένω , καί ὁ θρόνος αὐτός ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίος ἐγώ , καί ὡς
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0060.1
τὴν κατηρτισμένην εἰς τὸν αἰῶνα · καὶ ὁ μέγας ὁ θεὸς ἐν οὐρανῷ πιστός . » Καὶ πάλιν · « Ὁμολογήσω ἐν θαλάσσῃ χεῖρα αὐτοῦ , καὶ ἐν ποταμοῖς δεξιὰν αὐτοῦ . » Καὶ αὖθις · « Καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς , πάντα τὰ ἔθνη δουλεύσουσιν αὐτῷ , » καὶ τὰ τοιούτα προσόμοια . Καὶ ἐπειδήπερ τὴν μακάριον ἐδείξεν Ἀβραὰμ διὰ πίστεως τὴν δικαιοσύνην κτησάμενον , πρὸ δὲ τῆς τοῦ νόμου θέσεως Ἀβραὰμ ἐγενόμει , ἀναγκαίως τὸν Δαβὶδ ὑπὸ τῆς χάριτος , καὶ φησιν ·
Lemmas: ὁ καταρτίζω εἰς ὁ αἰών · καί ὁ μέγας ὁ θεός ἐν οὐρανός πιστός . » καί πάλιν · « ὁμολογέω ἐν θάλασσα χείρ αὐτός , καί ἐν ποταμός δεξιά αὐτός . » καί αὖθις · « καί προσκυνέω αὐτός πᾶς ὁ βασιλεύς ὁ γῆ , πᾶς ὁ ἔθνος δουλεύω αὐτός , » καί ὁ τοιουταω προσόμοιος . καί ἐπεί ὁ μακάριος δείκνυμι Ἀβραάμ διά πίστις ὁ δικαιοσύνη κτάομαι , πρό δέ ὁ ὁ νόμος θέσις Ἀβραάμ γίγνομαι , ἀναγκαῖος ὁ Δαυίδ ὑπό ὁ χάρις , καί φημί ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0060.2
« Καθὼς καὶ Δαβὶδ λέγει τὸν μακαρισμὸν τοῦ ἀνθρώπου , ᾧ ὁ θεὸς λογίζεται δικαιοσύνην χωρὶς ἔργων · Μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἁμαρτίαι , καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι . Μακάριος ἄνθρωπος , ᾧ οὐ μὴ λογίσηται Κύριος ἁμαρτίαν . » Ὁ νόμος , φησὶ , τοὺς ἁμαρτάνοντας τὴν τιμωρίαν ἐπῆγαγε · ὁ δὲ Προφήτης μακαρίζει τοὺς τῶν ἁμαρτημάτων δεδεμένους τὴν ἁφέσιν . Δῆλον τοίνυν ὡς τὰ ἡμέτερα μακαρίζει , καὶ τῆς χάριτος προαγορεύει τὰ δῶρα . Δεῖξαι δὲ ταύτην ἅπασιν προκειμένην , καὶ φησιν κατ’ ἐρώτησιν ·
Lemmas: « καθώς καί Δαυίδ λέγω ὁ μακαρισμός ὁ ἄνθρωπος , ὅς ὁ θεός λογίζομαι δικαιοσύνη Χωρὶς ἔργον · Μακάριος ὅς ἀφίημι ὁ ἁμαρτία , καί ὅς ἐπικαλύπτω ὁ ἁμαρτία . Μακάριος ἄνθρωπος , ὅς οὖον μή λογίζομαι Κύριος ἁμαρτία . » ὁ νόμος , φημί , ὁ ἁμαρτάνω ὁ τιμωρία ἐπάγω · ὁ δέ Προφήτης μακαρίζω ὁ ὁ ἁμάρτημα δέω ὁ ἄφεσις . Δῆλος τοίνυν ὡς ὁ ἡμέτερος μακαρίζω , καί ὁ χάρις προαγορεύω ὁ Δῶρα . δείκνυμι δέ οὗτος ἅπας πρόκειμαι , καί φημί κατά ἐρώτησις ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0060.3
« Ὁ μακαρισμὸς οὖν οὗτος ἐπὶ τὴν περιτομὴν , ἢ καὶ ἐπὶ τὴν ἀκροβυστίαν ; » Εἶτα πάλιν ἀπὸ τοῦ πατριάρχου Ἀβραὰμ συνίστησι τὸ προκείμενον .
Lemmas: « ὁ μακαρισμός οὖν οὗτος ἐπί ὁ περιτομή , ἢ καί ἐπί ὁ ἀκροβυστία ; » εἶτα πάλιν ἀπό ὁ πατριάρχης Ἀβραάμ συνίστημι ὁ πρόκειμαι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0060.4
Δεῖξαι γὰρ ὅτι ἐλογίσθη τῷ Ἀβραὰμ ἡ πίστις εἰς δικαιοσύνην . ( v . ) Πῶς οὖν ἐλογίσθη ; ἐν περιτομῇ ἦν , ἢ ἐν ἀκροβυστίᾳ ; Οὐκ ἐν περιτομῇ , ἀλλ’ ἐν ἀκροβυστίᾳ . » Ἐδείξεν οὐ μόνον τοῦ νόμου , ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς περιτομῆς πρεσβυτέραν τὴν πίστιν , καὶ ὅτι πρὸ τῆς περιτομῆς ὁ πατριάρχης τῆς κατὰ τὴν πίστιν δικαιοσύνης τὴν μαρτυρίαν ἐδέξατο . Πῶς τοίνυν ἐδεῖτο τῆς περιτομῆς , τὴν ἐκ πίστεως δικαιοσύνην κτησάμενος ; Διδάσκει τοῦτο σαφῶς .
Lemmas: δείκνυμι γάρ ὅτι λογίζομαι ὁ Ἀβραάμ ὁ πίστις εἰς δικαιοσύνη . ( v . ) Πῶς οὖν λογίζομαι ; ἐν περιτομή εἰμί , ἢ ἐν ἀκροβυστία ; οὐ ἐν περιτομή , ἀλλά ἐν ἀκροβυστία . » δείκνυμι οὖον μόνος ὁ νόμος , ἀλλά καί αὐτός ὁ περιτομή πρέσβυς ὁ πίστις , καί ὅτι πρό ὁ περιτομή ὁ πατριάρχης ὁ κατά ὁ πίστις δικαιοσύνη ὁ μαρτυρία δέχομαι . Πῶς τοίνυν δήω ὁ περιτομή , ὁ ἐκ πίστις δικαιοσύνη κτάομαι ; διδάσκω οὗτος σαφῶς .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0060.5
« Καὶ σημεῖον ἔλαβε περιτομῆς , σφραγῖδα τῆς δικαιοσύνης τῆς πίστεως τῆς ἐν τῇ ἀκροβυστίᾳ . Οὐ δικαιοσύνην , φησίν , ἐστὶν ἡ περιτομή , ἀλλὰ μαρτυρίαν δικαιοσύνης , καὶ σφραγῖδα , καὶ σημεῖον τῆς πίστεως , ἣν πρὸ τῆς περιτομῆς ἐπεδείξατο .
Lemmas: « καί σημεῖον λαμβάνω περιτομή , σφραγίς ὁ δικαιοσύνη ὁ πίστις ὁ ἐν ὁ ἀκροβυστία . οὖον δικαιοσύνη , φημί , εἰμί ὁ περιτομή , ἀλλά μαρτυρία δικαιοσύνη , καί σφραγίς , καί σημεῖον ὁ πίστις , ὅς πρό ὁ περιτομή ἐπιδείκνυμι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0060.6
Εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πατέρα πάντων τῶν πιστευόντων δι’ ἀκροβυστίας , εἰς τὸ λογισθῆναι καὶ αὐτοῖς τὴν δικαιοσύνην . ( β’ ) Καὶ πατέρα περιτομῆς . » Ἄδε χρή σιζέαι . Δεῖξαι γὰρ τὸν πατριάρχην , πρῶτον μὲν τῶν ἐν ἀκροβυστίᾳ πιστευόντων πατέρα · ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς ἀκροβύστως ἦν ἐτι , τὸ τῆς πίστεως δῶρον προσενεχόμεν τῷ θεῷ · ἐπειτα μέντοι καὶ Ἰουδαίων , ὡς τῆς περιτομῆς αὐτῷ κοινωνησάντων . Καὶ τὸ αὐτὸ πάλιν σαφέστερον διὰ τῶν ἐπιφερομένων διδάσκει · Οὐ τοῖς ἐκ περιτομῆς μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς στοιχοῦσι τοῖς ἰχνεσιν τῆς πίστεως τῆς ἐν τῇ ἀκροβυστίᾳ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραὰμ . Καὶ ἔτι τὴν ἐξ ἰδίων ὀρθῶς , καὶ περιτομὴν οὐ διδεγμένος , ἔγνωσται τὴν πίστιν ἐκείνην τοῦ πατριάρχου , ἣν πρὸ τῆς περιτομῆς ἐπεδείξατο , τῆς ἐκείνου συγγενείας οὐκ
Lemmas: εἰς ὁ εἰμί αὐτός πατήρ πᾶς ὁ πιστεύω διά ἀκροβυστία , εἰς ὁ λογίζομαι καί αὐτός ὁ δικαιοσύνη . ( βε ) καί πατήρ περιτομή . » ἀείδω χρή σιζεα . δείκνυμι γάρ ὁ πατριάρχης , πρῶτος μέν ὁ ἐν ἀκροβυστία πιστεύω πατήρ · ἐπεί καί αὐτός ἀκρόβυστος εἰμί ἔτι , ὁ ὁ πίστις δῶρον προσφέρω ὁ θεός · ἔπειτα μέντοι καί Ἰουδαῖος , ὡς ὁ περιτομή αὐτός κοινωνέω . καί ὁ αὐτός πάλιν σαφής διά ὁ ἐπιφέρω διδάσκω · οὖον ὁ ἐκ περιτομή μόνος , ἀλλά καί ὁ στοιχέω ὁ ἴχνος ὁ πίστις ὁ ἐν ὁ ἀκροβυστία ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ . καί ἔτι ὁ ἐκ ἴδιος ὀρθῶς , καί περιτομή οὖον δέχομαι , γιγνώσκω ὁ πίστις ἐκεῖνος ὁ πατριάρχης , ὅς πρό ὁ περιτομή ἐπιδείκνυμι , ὁ ἐκεῖνος συγγένεια οὐ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0061.1
B ἐν τῷ σπέρματι αὐτοῦ εὐλογήσειν πάντα τὰ ἔθνη · τὸ πέρας ἐδέξατο .
Lemmas: B ἐν ὁ σπέρμα αὐτός εὐλογέω πᾶς ὁ ἔθνος · ὁ πέρας δέχομαι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0061.2
ἀποτεῖζεται . Ὁ γὰρ τῶν ὅλων Θεός , προειδὼς ὡς Θεός , καὶ ὡς ἕνα λαὸν ἐξ ἑθνῶν καὶ Ἰουδαίων ἀθροίσει , καὶ διὰ πίστεως αὐτοῖς τὴν σωτηρίαν παρέξει , ἐν τῷ πατριάρχῃ Ἀβραὰμ ἀμφοτέρα προδιέγραφε 44 . Δείξας γὰρ αὐτὸν καὶ πρὸ τῆς περιτομῆς τὴν ἐκ πίστεως δικαιοσύνην κτησάμενον , καὶ μετὰ τὴν περιτομήν , οὐ κατὰ τὸν Μωσαϊκὸν πολιτευόμενον νόμον , ἀλλ' ἐπιμεῖναντα τῇ τῆς πίστεως ποδηγίᾳ , πατέρα τῶν ἑθνῶν αὐτὸν προσήγορευσεν · ἵνα εἰς ἐκεῖνον καὶ Ἰουδαῖοι καὶ Ἕλληνες ἀποβλέποντες , μήτε οὗτοι τὴν περιτομήν , μήτε μὴν ἐκεῖνοι τὴν ἀκροβυστίαν , ἀλλ' ἀμφοτέροι αὐτοῦ τὴν πίστιν ζηλώσωσιν . Οὔτε γὰρ τὴν περιτομήν , οὔτε μὴν τὴν ἀκροβυστίαν , ἀλλὰ τὴν πίστιν δικαιοσύνην προσηγόρευσε τῇ θείᾳ Γραφῇ . Οὕτω δείξας τὴν πίστιν τοῦ νόμου καὶ πρεσβυτέραν καὶ τιμιωτέραν , δείκνυσι πάλιν τὸν νόμον τῆς πρὸς τὸν Ἀβραὰμ γεγενημένης ἐπαγγελίας μεταγενεστέρον , ἀποφάνως τὴν χάριν πρεσβυτέραν τοῦ νόμου . Περὶ ταύτης γὰρ πρὸς τὸν Ἀβραὰμ αἱ ὑποσχέσεις γεγένηνται . Ὑπέσχετο διὰ δὲ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ ἡ ἐπαγγελία
Lemmas: ἀποτίνω . ὁ γάρ ὁ ὅλος Θεός , πρόοιδα ὡς Θεός , καί ὡς εἷς λαός ἐκ ἔθνος καί Ἰουδαῖος ἄθροισις , καί διά πίστις αὐτός ὁ σωτηρία παρέχω , ἐν ὁ πατριάρχης Ἀβραάμ ἀμφότερος προδιαγράφω 44 . δείκνυμι γάρ αὐτός καί πρό ὁ περιτομή ὁ ἐκ πίστις δικαιοσύνη κτάομαι , καί μετά ὁ περιτομή , οὖον κατά ὁ Μωσαϊκός πολιτεύω νόμος , ἀλλά ἐπιμένω ὁ ὁ πίστις ποδηγία , πατήρ ὁ ἔθνος αὐτός προσαγορεύω · ἵνα εἰς ἐκεῖνος καί Ἰουδαῖος καί Ἕλλην ἀποβλέπω , μήτε οὗτος ὁ περιτομή , μήτε μήv ἐκεῖνος ὁ ἀκροβυστία , ἀλλά ἀμφότερος αὐτός ὁ πίστις ζηλόω . οὔτε γάρ ὁ περιτομή , οὔτε μήv ὁ ἀκροβυστία , ἀλλά ὁ πίστις δικαιοσύνη προσαγορεύω ὁ θεῖος γραφή . οὕτως δείκνυμι ὁ πίστις ὁ νόμος καί πρέσβυς καί τίμιος , δείκνυμι πάλιν ὁ νόμος ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι ἐπαγγελία μεταγενής , ἀποφαίνω ὁ χάρις πρέσβυς ὁ νόμος . περι οὗτος γάρ πρός ὁ Ἀβραάμ ὁ ὑπόσχεσις γίγνομαι . ὑπέχω διά δέ ὁ δεσπότης Χριστός ὁ ἐπαγγελία
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0062.1
ζ . Καθὼς γέγραπται , Ὅτι πατέρα πολλῶν ἔθνων ἔθεσα σε . Εἶτα κρατοῦντι τὴν μαρτυρίαν ἀπὸ τοῦ παραδείγματος . Κατέναντι οὗ ἐπίστευσε Θεοῦ , τοῦ ζωοποιοῦντος τοὺς νεκρούς , καὶ καλοῦντος τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα . Ὅπερ γάρ , φησί , πάντων ἐστὶ ποιητὴς ὁ Θεός , καὶ πάντων Θεός τε καὶ κηδεμών · οὕτω καὶ τὸν Ἀβραὰμ πατέρα πάντων χειροτόνησεν , οὐχὶ Ἰουδαίων μόνον , ἀλλὰ πάντων τῶν πιστεύοντων . Διδάσκει δὲ καὶ τῆς πίστεως τοῦ Ἀβραὰμ τὴν ὑπεροχὴν .
Lemmas: ζ . καθώς γράφω , ὅτι2 πατήρ πολύς ἔθνος θέτω σύ . εἶτα κράτος ὁ μαρτυρία ἀπό ὁ παράδειγμα . κατέναντι ὅς πιστεύω Θεός , ὁ ζωοποιέω ὁ νεκρός , καί καλέω ὁ μή εἰμί ὡς εἰμί . ὅπερ γάρ , φημί , πᾶς εἰμί ποιητής ὁ Θεός , καί πᾶς Θεός τε καί κηδεμών · οὗτος καί ὁ Ἀβραάμ πατήρ πᾶς χειροτονώ , οὐ Ἰουδαῖος μόνος , ἀλλά πᾶς ὁ πιστεύω . διδάσκω δέ καί ὁ πίστις ὁ Ἀβραάμ ὁ ὑπεροχή .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0062.2
η' , θ' . Ὅς παρ' ἐλπίδα ἐπ' ἐλπίδι ἐπίστευσε , εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν πατέρα πολλῶν ἔθνων , κατὰ τὸ εἰρημένον · Οὕτως ἔσται τὸ σπέρμα σου . Καὶ μὴ ἀσθενήσας τῇ πίστει , ὡς κατενόησε τὸ γηρακὸς σῶμα ἤδη νεκρωθὲν ὄν , ἐκαυτοῦ τε ποὺ ὑπάρχον , καὶ τὴν γῆν ὄντα μὴ ἔχον . Ὁρῶν γὰρ στείραν μὲν τὴν ὁμοῦντα , τὴν δὲ τοῦ γήρως ἀσθένειαν ἀμφοτέροις ἐπικειμένην , ἐλπίδα ἐς παιδογονίαν · οὐδὲ σμικρὰν ὑποφαινόμενὴν κατὰ γε ἀνθρώπινον λογισμὸν , οὔτε μὴν ὑπέδειγμα ἀρχαίστερον ψυχαγωγῆσαι δυνάμενον , πιστός , ἐδῴετο τὴν Θείαν ὑπόσχεσιν . Παρ' ἐλπίδα γάρ , τὴν κατὰ φύσιν λέγει · ἐπ' ἐλπίδι δὲ , τῆς τοῦ Θεοῦ ὑποσχέσεως .
Lemmas: ἤ , ὁ . ὅς παρά ἐλπίς ἐπί ἐλπίς πιστεύω , εἰς ὁ γίγνομαι αὐτός πατήρ πολύς ἔθνος , κατά ὁ εἴρω · οὕτως εἰμί ὁ σπέρμα σύ . καί μή ἀσθενέω ὁ πίστις , ὡς κατανοέω ὁ γηράσκω σῶμα ἤδη νεκρόω εἰμί , καυτός τε πού ὑπάρχω , καί ὁ γῆ εἰμί μή ἔχω . ὁρῶν γάρ στεῖρα μέν ὁ ὁμόω , ὁ δέ ὁ γῆρας ἀσθένεια ἀμφότερος ἐπίκειμαι , ἐλπίς εἰς παιδογονία · οὐδέ μικρός ὑποφαίνω κατά γε ἀνθρώπινος λογισμός , οὔτε μήv ὑποδείκνυμι ἀρχαῖος ψυχαγωγέω δύναμαι , πιστός , δίδωμι ὁ Θεία ὑπόσχεσις . Παρά ἐλπίς γάρ , ὁ κατά φύσις λέγω · ἐπί ἐλπίς δέ , ὁ ὁ Θεός ὑπόσχεσις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0062.3
ι' , κα' . Εἰς δὲ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ οὐ διακρίθη τῇ ἀπιστίᾳ , ἀλλ' ἐνδυναμωθὴ τῇ πίστει , δοὺς δόξαν τῷ Θεῷ , καὶ πληροφορηθεὶς ὅτι ὁ ἐπαγγελάμενος , δυνατὸς ἐστὶ καὶ ποιῆσαι . Οὗ γὰρ ἀπεῖδεν εἰς τὴν ἀσθένειαν τῆς φύσεως , ἀλλὰ τῇ ταύτης ἀναμφιβόλως ἐπίστευσε Ποιητῇ .
Lemmas: εἷς , καί . εἰς δέ ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός οὖον διακρίνω ὁ ἀπιστία , ἀλλά ἐνδυναμόω ὁ πίστις , δίδωμι δόξα ὁ Θεός , καί πληροφορέω ὅτι ὁ ἐπαγγέλλω , δυνατός εἰμί καί ποιέω . οὗ γάρ ἀφοράω εἰς ὁ ἀσθένεια ὁ φύσις , ἀλλά ὁ οὗτος ἀναμφιβόλως πιστεύω Ποιητής .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0062.4
κβ' . Διὸ καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . Ἀντὶ τοῦ , ἡ πίστις . Οὕτω καὶ ἐν τοῖς ὑπὸ τὸν νόμον , καὶ ἐν τοῖς πρὸ τοῦ νόμου , δεῖξας τὴν πίστιν ἀνθρώπων , ἐπὶ τὸ προκειμένον μεταφέρει τὸν λόγον .
Lemmas: κβ' . Διὸ καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . ἀντί ὁ , ὁ πίστις . οὕτως καί ἐν ὁ ὑπό ὁ νόμος , καί ἐν ὁ πρό ὁ νόμος , δείκνυμι ὁ πίστις ἄνθρωπος , ἐπί ὁ πρόκειμαι μεταφέρω ὁ λόγος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0062.5
κγ' , κδ' . Οὐχ ἐγράφη δὲ δι' αὐτὸν μόνον , ὅτι ἐλογίσθη αὐτῷ ἡ πίστις εἰς δικαιοσύνην · ἀλλὰ καὶ δι' ἡμᾶς , οἷς μέλλει λογισθῆναι τοῖς πιστεύουσιν ἐπὶ τὸν ἐγείραντα τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν ἐκ νεκρῶν . Καὶ ὁ πατριάρχης , νεκρὰν ὄντα τὴν τῆς ὁμοῦντος μήτραν , ἐπίστευσε ὡς εὐπετὲς τῷ Θεῷ τὴν ἐπαγγελίαν πληρῶσαι · καὶ Ἰουδαίων ἡμεῖς ἀκούοντες , νεκρὸν ἀποκαλοῦντες τὸν ἡμέτερον Δεσπότην , πιστεύομεν ὡς ἐγήγερται . Τρυγήσωμεν τυχάρουν καὶ ἡμεῖς τῆς πίστεως τοὺς καρπούς , καὶ τὴν ἐκ ταύτης φερομένην δικαιοσύνην δρεψώμεθα . Οὗ γὰρ μάτην ἀνάγκη , ἡ κατὰ τὸν πατριάρχην Ἀβραὰμ πεποιήκεν ὁ Δεσπότης · Θεός · ἀλλ' ἵνα ἐκεῖνα ὁρῶντες , τὴν ἰσὴν ἐπιδειξώμεθα πίστιν . Τὸ μὲν τοῦ , Ὁ ἐγείρας τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν , κατὰ τὸ ἀνθρώπειον εἴρηκεν · ἢ γὰρ ἔπαθε , ταύτῃ καὶ ἐγήγερται · τῆς δὲ σαρκὸς τὸ πάθος , οὐ τῆς ἀπαθοῦς θεότητος .
Lemmas: κγ' , κδέʹ . οὐχ γράφω δέ διά αὐτός μόνος , ὅτι λογίζομαι αὐτός ὁ πίστις εἰς δικαιοσύνη · ἀλλά καί διά ἐγώ , ὅς μέλλω λογίζομαι ὁ πιστεύω ἐπί ὁ ἐγείρω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ἐκ νεκρός . καί ὁ πατριάρχης , νεκρός εἰμί ὁ ὁ ὁμόω μήτρα , πιστεύω ὡς εὐπετής ὁ Θεός ὁ ἐπαγγελία πληρόω · καί Ἰουδαῖος ἐγώ ἀκούω , νεκρός ἀποκαλέω ὁ ἡμέτερος δεσπότης , πιστεύω ὡς ἐγείρω . τρυγάω τυχάρουν καί ἐγώ ὁ πίστις ὁ καρπός , καί ὁ ἐκ οὗτος φέρω δικαιοσύνη δρέπω . οὗ γάρ μάτην ἀνάγκη , ὁ κατά ὁ πατριάρχης Ἀβραάμ ποιέω ὁ Δεσπότης · Θεός · ἀλλά ἵνα ἐκεῖνος ὁράω , ὁ ἴσος ἐπιδείκνυμι πίστις . ὁ μέν ὁ , ὁ ἐγείρω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς , κατά ὁ ἀνθρώπειος εἴρω · ἢ γάρ πάσχω , οὗτος καί ἐγείρω · ὁ δέ σάρξ ὁ πάθος , οὖον ὁ ἀπαθής θεότης .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0062.6
κε' . Ὅς παρεδόθη διὰ τὰ παραπτώματα ἡμῶν , καὶ ἠγέρθη διὰ τὴν δικαίωσιν ἡμῶν . Ὑπὲρ γὰρ τῶν ἡμετέρων ἀμαρτημάτων τὸ πάθος ὑπέμεινε , ὅπως ἀκτίση τὸ ἡμέτερον χρέος , καὶ ἵνα ἡ ἀνάστασις αὐτοῦ τὴν κοινὴν πάντων ἀνάστασιν πραγματεύσηται . Δι' ἐκείνης γὰρ καὶ τῆς δικαίωσιν τῆς ἀφορμῆς κοινωνούμεθα , καὶ ἐν τῷ βαπτίσματι συνδιαπτόμεν · διὰ τῆς ἀμαρτημάτων τὴν ἄφεσιν . Οὕτω δὲ ἔχεις
Lemmas: κύ . ὅς παραδίδωμι διά ὁ παράπτωμα ἐγώ , καί ἐγείρω διά ὁ δικαίωσις ἐγώ . ὑπέρ γάρ ὁ ἡμέτερος ἁμάρτημα ὁ πάθος ὑπομένω , ὅπως ἀκτίς ὁ ἡμέτερος χρέος , καί ἵνα ὁ ἀνάστασις αὐτός ὁ κοινός πᾶς ἀνάστασις πραγματεύομαι . διά ἐκεῖνος γάρ καί ὁ δικαίωσις ὁ ἀφορμή κοινωνέω , καί ἐν ὁ βάπτισμα συνδιαπέτομαι · διά ὁ ἁμάρτημα ὁ ἄφεσις . οὕτως δέ ἔχω
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0063.1
τῆς πίστεως τὴν ἰσχὺν , καὶ τῆς χάριτος τὰ δῶρα γνωμόνας , ἐπὶ παραίνεσιν μεταφέρει τὸν λόγον , καὶ τῆς πρακτικῆς ἀρετῆς φροντίζειν παρακαλῶν . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἀρξεν ἐφη τὸν νόμον ἀναφανείσης τῆς πίστεως , καὶ τὸν πατριάρχην ἐδεῖξαι τὴν ἐκ πίστεως δικαιοσύνην κτησάμενον · ἵνα μὴ πρόφασιν λάβωσιν οἱ βραδύνῃ σωζόμενοι ἀμελεῖν τῆς πρακτικῆς ἀρετῆς , ὡς τῆς πίστεως δικαιοῦν ἀποχρώσης , ἀναγκαίως τοὺς ἡθικοὺς ἀναμίγνυσι λόγους , καὶ φησι :
Lemmas: ὁ πίστις ὁ ἰσχύς , καί ὁ χάρις ὁ Δῶρα γνώμων , ἐπί παραίνεσις μεταφέρω ὁ λόγος , καί ὁ πρακτικός ἀρετή φροντίζω παρακαλέω . ἐπειδή γάρ ἄρχω φημί ὁ νόμος ἀναφαίνω ὁ πίστις , καί ὁ πατριάρχης δείκνυμι ὁ ἐκ πίστις δικαιοσύνη κτάομαι · ἵνα μή πρόφασις λαμβάνω ὁ βραδύνω σώζω ἀμελέω ὁ πρακτικός ἀρετή , ὡς ὁ πίστις δικαιόω ἀποχράω , ἀναγκαῖος ὁ ἠθικός ἀναμίσγω λόγος , καί φημί :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0063.2
53 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε' .
Lemmas: 53 κεφάλαιος εἰ .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0063.3
α' , β' . Δικαιωθέντες οὖν ἐκ πίστεως , εἰρήνην ἔχομεν πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δι' οὗ σὺν τῇ προσαγωγῇ ἐσχήκαμεν τῇ πίστει εἰς τὴν χάριν ταύτην , ἐν ᾗ ἐστήκαμεν , καὶ καυχώμεθα ἐπ' ἐλπίδι τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ . Ἡ πίστις μὲν ἡμῖν ἐδοκίμασεν τῶν ἁμαρτημάτων τὴν ἄφεσιν , καὶ ἀμώμους καὶ δικαίους διὰ τῆς τοῦ λουτροῦ παλιγγενεσίας ἀπέφηνε · προσῆκει δὲ ὑμᾶς τὴν πρὸς τὸν Θεὸν γεγενημένην φιλάττειν εἰρήνην . Ἐκπεπολεμημένους γὰρ αὐτῷ κατηλλάξεν ὑμᾶς ὁ Μονογενὴς ἐνανθρωπήσας , τὴν δὲ δυσμένειαν ἐκείνην ἡ ἁμαρτία προύδενεσεν . Οὐκοῦν τὴν γεγενημένην εἰρήνην δικαιοσύνη φυλάξει . Οὐχ ἥκιστα δὲ ταύτην μελεῖν προσῆκει , τὰς δεδομένας ἡμῖν λογιζομένοις ἐλπίδας , καὶ τὴν ἐπγγελυμένην ἡμῖν παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθήσεσθαι δόξαν · τὴν γὰρ τῶν πόνων ἀντίδωσιν , οὐ μισθὸν , ἀλλὰ δόξαν ἐκάλεσε , δεῖξας τῶν ἀκείνων τὴν ὑπεροχὴν . Ἐπεὶδὴ δὲ πολλοὺς κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν θορύβους ὑπέμειναν , αἰκίζομενοι , καὶ στρεβλούμενοι , καὶ μυρίᾳ θανάτων εἴδη ὑπομένοντες , εἰκῶς καὶ τὴν περὶ τούτων ψυχαγωγίαν προσφέρει .
Lemmas: ὅς , βε . δικαιόω οὖν ἐκ πίστις , εἰρήνη ἔχω πρός ὁ θεός διά ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς σύν ὁ προσαγωγή ἔχω ὁ πίστις εἰς ὁ χάρις οὗτος , ἐν ὅς ἵστημι , καί καυχάομαι ἐπί ἐλπίς ὁ δόξα ὁ Θεός . ὁ πίστις μέν ἐγώ δοκιμάζω ὁ ἁμάρτημα ὁ ἄφεσις , καί ἄμωμος καί Δίκαιος διά ὁ ὁ λουτρόν παλιγγενεσία ἀποφαίνω · προσήκω δέ σύ ὁ πρός ὁ θεός γίγνομαι φυλάσσω εἰρήνη . Ἐκπεπολεμημένους γάρ αὐτός καταλλάσσω σύ ὁ Μονογενής ἐνανθρωπέω , ὁ δέ δυσμένεια ἐκεῖνος ὁ ἁμαρτία προύδενεσεν . οὐκοῦν ὁ γίγνομαι εἰρήνη δικαιοσύνη φυλάσσω . οὐχ ἥκιστος δέ οὗτος ἀμελέω προσήκω , ὁ δίδωμι ἐγώ λογίζομαι ἐλπίς , καί ὁ ἐπιγλύφω ἐγώ παρά ὁ Θεός δίδωμι δόξα · ὁ γάρ ὁ πόνος ἀντιδίδωμι , οὖον μισθός , ἀλλά δόξα καλέω , δείκνυμι ὁ ἐκεῖνος ὁ ὑπεροχή . ἐπειδή δέ πολύς κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός θόρυβος ὑπομένω , αἰκίζω , καί στρεβλόω , καί μυρίος θάνατος εἶδος ὑπομένω , ἵημι καί ὁ περί οὗτος ψυχαγωγία προσφέρω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0063.4
γ' . Οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ καὶ καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσι . Σαφῶς ἑαυτοῦ τὴν ἀνυπέρβλητον μεγαλοψυχίαν ἐπέδειξεν . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ὑπομένωμεν τὰς θλίψεις , ἀλλὰ , Καὶ καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσι . Σεμνυνόμεθα , φησι , καὶ μέγα φρονούμεν , ὡς κοινωνοῦντες τῷ Δεσπότῃ τῶν παθημάτων . Καὶ τοῦτο μὲν οὐκ εἶπε σαφῶς · τῶν γὰρ κατ' αὐτὸν τελείων τὸ οὕτω φρονεῖν · τοὺς δὲ ἄλλους ἀπὸ τῶν μελλόντων ψυχαγωγεῖ .
Lemmas: γε . οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί καυχάομαι ἐν ὁ θλῖψις . σαφῶς ἑαυτοῦ ὁ ἀνυπέρβλητος μεγαλοψυχία ἐπιδείκνυμι . οὖον γάρ εἶπον , ὑπομένω ὁ θλῖψις , ἀλλά , καί καυχάομαι ἐν ὁ θλῖψις . σεμνύνω , φημί , καί μέγας φρονέω , ὡς κοινωνέω ὁ δεσπότης ὁ πάθημα . καί οὗτος μέν οὐ εἶπον σαφῶς · ὁ γάρ κατά αὐτός τέλειος ὁ οὗτος φρονέω · ὁ δέ ἄλλος ἀπό ὁ μέλλω ψυχαγωγέω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0063.5
δ' , ε' . Εἰδότες ὅτι ἡ θλῖψις ὑπομονὴν κατεργαίζεται , ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμή , ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα · ἡ δὲ ἐλπίς οὐ καταισχύνει . Ὅταν τινὰ περιστοιχῃ τὰ σκυθρωπά , εἰς γενναίως ἐνέχῃ τούτων τὴν προσβολήν , δοκιμὸς ἀποδεικνύται , καὶ τῇ ἐλπίδι τῶν μελλόντων ἐρείδεται . Ἄψευδὴς δὲ ἐκείνη , καὶ τὸ ἀληθὲς ἔχουσα . Τοῦτο γὰρ εἶπε · Οὐ καταισχύνει · ὡς τῶν ἐλπίζοντων μὲν , διαμαρτανόντων δέ , αἰσχυνομένων καὶ ἐρυθριῶντων . Ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐκκέχυται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν διὰ Πνεύματος ἁγίου τοῦ δοθέντος ἡμῖν . Ἡ γὰρ τοῦ παναγίου Πνεύματος χάρις , ἣν διὰ τοῦ βαπτισματος ἐδεξάμεθα , τὸν περὶ Θεὸν ἐν ἡμῖν ἐπιόρευσεν πόθον . Ἔτι διδάσκει καὶ τοῦ φιλήρου τὰς ἀφορμάς .
Lemmas: δέ , εἰ . οἶδα ὅτι ὁ θλῖψις ὑπομονή κατεργάζομαι , ὁ δέ ὑπομονή δοκιμή , ὁ δέ δοκιμή ἐλπίς · ὁ δέ ἐλπίς οὖον καταισχύνω . ὅταν τις περιστοιχέω ὁ σκυθρωπός , εἰς γενναῖος ἐνέχω οὗτος ὁ προσβολή , δόκιμος ἀποδείκνυμι , καί ὁ ἐλπίς ὁ μέλλω ἐρείδω . ἀψευδής δέ ἐκεῖνος , καί ὁ ἀληθής ἔχω . οὗτος γάρ εἶπον · οὖον καταισχύνω · ὡς ὁ ἐλπίζω μέν , διαμαρτάνω δέ , αἰσχύνω καί ἐρυθριάω . ὅτι2 ὁ ἀγάπη ὁ Θεός ἐκχέω ἐν ὁ Καρδία ἐγώ διά πνεῦμα ἅγιος ὁ δίδωμι ἐγώ . ὁ γάρ ὁ πανάγιος πνεῦμα χάρις , ὅς διά ὁ βάπτισμα δέχομαι , ὁ περί θεός ἐν ἐγώ ἐπιόρευσεν πόθος . ἔτι διδάσκω καί ὁ φιληρος ὁ ἀφορμή .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0063.6
ζ' , η' . Ἐτι γὰρ Χριστός , ὄντων ἡμῶν ἀσθενῶν ,
Lemmas: γῆ , ἤ . ἔτι γάρ Χριστός , εἰμί ἐγώ ἀσθενής ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0064.1
κατὰ καιρὸν ὑπὲρ ἀσεβῶν ἀπέθανε . Μόλις γὰρ ἄν τις δικαίου τις ἀποθανεῖται · ὑπὲρ γὰρ τοῦ ἀγαθοῦ τἆχα τις καὶ τολμᾷ ἀποθανεῖν . Λογιζόμεθα γὰρ , ὅτι παρανομοῦντων ἡμῶν ἐτι , καὶ τῆς ἀσεβείας περιειλημμένων τὴν νόσον , ὁ Δεσπότης Χριστὸς τὸν ὑπὲρ ἡμῶν κατεῴδατο θάνατον · καὶ μανθάνομεν ἐντεῦθεν τὴν φιλανθρωπίαν τὴν δέουσαν . Ὑπὲρ γὰρ δικαίου ἴσως ἄν τις κατεῴδατο θάνατον · αὐτὸς δὲ δι’ ἀγάπης ὑπερβολὴν τῆς ὑπὲρ ἀμαρτωλῶν ἠγσκετο τελευτῆς . Τοῦτο γὰρ ἐπάγει :
Lemmas: κατά καιρός ὑπέρ ἀσεβής ἀποθνῄσκω . Μόλις γάρ ἄν τις Δίκαιος τις ἀποθνῄσκω · ὑπέρ γάρ ὁ ἀγαθός τάχα τις καί τολμάω ἀποθνῄσκω . λογίζομαι γάρ , ὅτι παρανομέω ἐγώ ἔτι , καί ὁ ἀσέβεια περιλαμβάνω ὁ νόσος , ὁ Δεσπότης Χριστός ὁ ὑπέρ ἐγώ κατοράω θάνατος · καί μανθάνω ἐντεῦθεν ὁ φιλανθρωπία ὁ δήω . ὑπέρ γάρ Δίκαιος ἴσως ἄν τις κατοράω θάνατος · αὐτός δέ διά ἀγάπη ὑπερβολή ὁ ὑπέρ ἁμαρτωλός ἄγω τελευτή . οὗτος γάρ ἐπάγω :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0064.2
η . Θ’ . Συνίστησι δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀγάπην ὁ Θεὸς εἰς ἡμᾶς , ὅτι ἐτι ἀμαρτωλῶν ὄντων ἡμῶν , Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανεν . Ὁ μέντοι Θεὸς τοῦ παρ’ ἡμᾶς φίλτρον δηλοῖ τὴν ὑπερβολὴν , τοῦ Χριστοῦ τὸν θάνατον , οὐχ ὑπὲρ δικαίων , ἀλλ’ ὑπὲρ ἀμαρτωλῶν γεγενῆσθαι . Ἡμεῖς γὰρ νῦν διὰ τῆς εἰς αὐτὸν δικαιοσύνης πίστεως · ὅτε δὲ τὸν ὑπὲρ ἡμῶν κατεῴδατο θάνατον , ἐπὶ ταῖς παντοδαπαῖς ὑπελείμμεθα πλημμελείαις . Τὸ δὲ , κατὰ καιρόν , ἀντὶ τοῦ , εἰς καιρόν , κατὰ τὸν προσήκοντα λέγει . Τοῦτο καὶ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας λέγει : « Ὅτε δὲ ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου , ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱὸν αὐτοῦ , γενόμενον ἐκ γυναικός , γενόμενον ὑπὸ νόμον , ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ , ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν . »
Lemmas: ὁ . ὁ . συνίστημι δέ ὁ ἑαυτοῦ ἀγάπη ὁ θεός εἰς ἐγώ , ὅτι ἔτι ἁμαρτωλός εἰμί ἐγώ , Χριστός ὑπέρ ἐγώ ἀποθνῄσκω . ὁ μέντοι θεός ὁ παρά ἐγώ φίλτρον δηλόω ὁ ὑπερβολή , ὁ Χριστός ὁ θάνατος , οὐ ὑπέρ Δίκαιος , ἀλλά ὑπέρ ἁμαρτωλός γίγνομαι . ἐγώ γάρ νῦν διά ὁ εἰς αὐτός δικαιοσύνη πίστις · ὅτε δέ ὁ ὑπέρ ἐγώ κατοράω θάνατος , ἐπί ὁ παντοδαπός ὑπολείπω πλημμέλεια . ὁ δέ , κατά καιρός , ἀντί ὁ , εἰς καιρός , κατά ὁ προσήκω λέγω . οὗτος καί ἐν ὁ πρός Γαλάτης λέγω : « ὅτε δέ ἔρχομαι ὁ πλήρωμα ὁ χρόνος , ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ υἱός αὐτός , γίγνομαι ἐκ γυνή , γίγνομαι ὑπό νόμος , ἵνα ὁ ὑπό νόμος ἐξαγοράζω , ἵνα ὁ υἱοθεσία ἀπολαμβάνω . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0064.3
Πολλῷ οὖν μᾶλλον · δικαιωθέντες νῦν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ , σωθησόμεθα δι’ αὐτοῦ , ἀπὸ τῆς ὀργῆς . Ὑπὲρ δυσσεβῶν καὶ παρανομῶν τὸν ἐπάρατον ἐκεῖνον κατεῴδαμενος θάνατον , ἐδῴλον ὅτι καὶ τῆς μελλούσης τοὺς εἰς αὐτὸν πεπιστευκότας ἐλευθερώσει κολάσεως . Ὀργὴν γὰρ καλεῖ τὴν μέλλουσαν κόλασιν .
Lemmas: πολλός οὖν μᾶλλον · δικαιόω νῦν ἐν ὁ αἷμα αὐτός , σῴζω διά αὐτός , ἀπό ὁ ὀργή . ὑπέρ δυσσεβής καί παρανομέω ὁ ἐπαίρω ἐκεῖνος κατοράω θάνατος , ἕδωλον ὅτι καί ὁ μέλλω ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ἐλευθερόω κόλασις . Ὀργή γάρ καλέω ὁ μέλλω κόλασις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0064.4
ι . Εἰ γὰρ ἐχθροὶ ὄντες κατηλλάγημεν τῷ Θεῷ διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ , πολλῷ μᾶλλον κατηλλαγέντες , σωθησόμεθα ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ . Εἰ δυσμενεῖς ὄντας καὶ πολεμίους τοσαύτης χρημονίας ἐξείωσεν , ὡς τὸν Υἱὸν ὑπὲρ ἡμῶν παραδοῦναι θανάτῳ , πῶς οὐδὲν τε τῶν καταλλαγῶν γεγενημένων μὴ μεταλαχεῖν ἡμᾶς τῆς αἰωνίου ζωῆς ; Πάλιν μέντοι Υἱὸν καλεῖ τὸν Δεσπότην Χριστόν , ὡς Θεὸς ἐστὶ τε καὶ ἄνθρωπος ὁ αὐτός . Δῆλον δὲ , ὡς οἶμαι , καὶ τοῖς ἄγαν αἱρετικοῖς , περὶ ποίαν φύσιν τὸ πάθος γεγένηται .
Lemmas: ι . εἰμί γάρ ἐχθρός εἰμί καταλλάσσω ὁ Θεός διά ὁ θάνατος ὁ υἱός αὐτός , πολύς μᾶλλον καταλλάσσω , σῴζω ἐν ὁ ζωή αὐτός . εἰμί δυσμενής εἰμί καί πολέμιος τοσοῦτος χρημονίας ἐξιόω , ὡς ὁ υἱός ὑπέρ ἐγώ παραδίδωμι θάνατος , πῶς οὐδείς τε ὁ καταλλαγή γίγνομαι μή μεταλαγχάνω ἐγώ ὁ αἰώνιος ζωή ; πάλιν μέντοι υἱός καλέω ὁ δεσπότης Χριστός , ὡς θεός εἰμί τε καί ἄνθρωπος ὁ αὐτός . Δῆλος δέ , ὡς οἴομαι , καί ὁ ἄγαν αἱρετικός , περί ποῖος φύσις ὁ πάθος γίγνομαι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0064.5
ια . Οὐ μόνον δὲ , ἀλλὰ καὶ καυχώμενοι ἐν τῷ Θεῷ διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δι’ οὗ νῦν τὴν κατάλλαγην ἐλάβομεν . Οὐ γὰρ μόνον τὴν ἀθάνατον ζωὴν ἀναμένομεν , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν παρόντα βίον ὡς προσοικειωθέντες τῷ Θεῷ σεμνονόμηθα , τὰ κατὰ τὸν Δεσπότην Χριστὸν λογιζόμενοι , ὅς μεσίτης ἡμῶν γενόμενος τὴν εἰρήνην ἐπραγματεύσατο . Ἐντεῦθεν λοιπὸν τὸ τῆς οἰκονομίας ἀποκαλῦπτε μυστήριον , καὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως τὴν αἰτίαν διδάσκει .
Lemmas: ἰά . οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί καυχάομαι ἐν ὁ Θεός διά ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς νῦν ὁ καταλλαγή λαμβάνω . οὖον γάρ μόνος ὁ ἀθάνατος ζωή ἀναμένω , ἀλλά καί κατά ὁ πάρειμι βίος ὡς προσοικειόω ὁ Θεός σεμνονόμηθα , ὁ κατά ὁ δεσπότης Χριστός λογίζομαι , ὅς μεσίτης ἐγώ γίγνομαι ὁ εἰρήνη πραγματεύομαι . ἐντεῦθεν λοιπός ὁ ὁ οἰκονομία ἀποκαλύπτω μυστήριον , καί ὁ ἐνανθρώπησις ὁ αἴτιος διδάσκω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0064.6
ιβ . Διὰ τοῦτο , ὥσπερ δι’ ἑνὸς ἀνθρώπου ἡ ἁμαρτασιν
Lemmas: Ἶβ . Ζεύς οὗτος , ὥσπερ διά εἷς ἄνθρωπος ὁ ἁμαρτάς
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0065.1
τὸν κόσμον εἰσῆλθε , καὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος , καὶ οὕτως εἰς πάντας ἀνθρώπους διῆλθεν ὁ θάνατος , ἐφ’ ᾧ πάντες ἥμαρτον . Τὸν Ἄδαμ ὁ δεσπότης δημιουργήσας Θεός , καὶ λόγῳ τιμήσας , μίαν ἔδωκεν ἐντολὴν εἰς γυμνασίαν τοῦ λογικοῦ . Οὐδὲ γὰρ οἷόν τε ἦν τὸν λόγῳ μετεχόντα , καὶ τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐναντίων τὴν διάγνωσιν ἔχοντα , νόμου τινὸς χωρὶς πολιτεύεσθαι . Οὗτος ἐξαπατηθεὶς παρέβη τὴν ἐντολὴν · τῆς δὲ τιμωρίας τὴν ἀπειλὴν ὁ νομοθέτης τῇ ἐντολῇ συνέζευξεν ἐξ ἀρχῆς . Ὑπὸ τὸν ὅρον τοίνυν οὗτος τοῦ θανάτου γενόμενος , οὕτω τὸν Κάιν , καὶ τὸν Σῆθ , καὶ τοὺς ἄλλους ἐγέννησεν . “ Πάντες οὖν , ὡς ἐκ τοιούτου φύσεως , θνητὴν εἶχον τὴν φύσιν · ἡ δὲ τοιαύτη φύσις πολλῶν ἐστὶν ἐνδεής , καὶ βρωτῶν , καὶ ποτῶν , καὶ περιβολαίων , καὶ οἰκημάτων , καὶ τεχνῶν διαφόρων . Ἡ δὲ τούτων χρεία ἐροῦζει πολλάκις εἰς ἄμετριαν τὰ πάθη · ἡ δὲ ἄμετρία τὴν ἁμαρτίαν γεννᾷ . Λέγει τοίνυν ὁ δεῖος Ἀπόστολος , ὅτι τοῦ Ἄδαμ ἁμαρτηκότος , καὶ θνητοῦ διὰ τὴν ἁμαρτίαν γεγενημένου , ἐχώρησεν εἰς τὸ γένος ἄμφωτερα . Εἰς πάντας γὰρ ἀνθρώπους διῆλθεν ὁ θάνατος , ἐφ’ ᾧ πάντες ἥμαρτον . Οὐ γὰρ διὰ τὴν τοῦ προπάτορος ἁμαρτίαν , ἀλλὰ διὰ τὴν οἰκείαν ἕκαστος δέχεται τοῦ θανάτου τὸν ὅρον .
Lemmas: ὁ κόσμος εἰσέρχομαι , καί διά ὁ ἁμαρτία ὁ θάνατος , καί οὕτως εἰς πᾶς ἄνθρωπος διέρχομαι ὁ θάνατος , ἐπί ὅς πᾶς ἁμαρτάνω . ὁ Άδαμ ὁ δεσπότης δημιουργέω Θεός , καί λόγος τιμάω , εἷς δίδωμι ἐντολή εἰς γυμνασία ὁ λογικός . οὐδέ γάρ οἷος τε εἰμί ὁ λόγος μετέχω , καί ὁ ἀγαθός καί ὁ ἐναντίος ὁ διάγνωσις ἔχω , νόμος τις Χωρὶς πολιτεύω . οὗτος ἐξαπατάω παραβαίνω ὁ ἐντολή · ὁ δέ τιμωρία ὁ ἀπειλή ὁ νομοθέτης ὁ ἐντολή συζεύγνυμι ἐκ ἀρχή . ὑπό ὁ ὅρος τοίνυν οὗτος ὁ θάνατος γίγνομαι , οὗτος ὁ Κάϊς , καί ὁ Σήθ , καί ὁ ἄλλος γεννάω . “ πάνετες οὖν , ὡς ἐκ τοιοῦτος φύσις , θνητός ἔχω ὁ φύσις · ὁ δέ τοιοῦτος φύσις πολύς εἰμί ἐνδεής , καί βρωτός , καί ποτός , καί περιβόλαιον , καί οἴκημα , καί τέχνη διάφορος . ὁ δέ οὗτος χρεία ερουζω πολλάκις εἰς ἀμετρία ὁ πάθος · ὁ δέ ἀμετρία ὁ ἁμαρτία γεννάω . λέγος τοίνυν ὁ δῖος ἀπόστολος , ὅτι ὁ Άδαμ ἁμαρτάνω , καί θνητός διά ὁ ἁμαρτία γίγνομαι , χωρέω εἰς ὁ γένος ἄμφωτος . εἰς πᾶς γάρ ἄνθρωπος διέρχομαι ὁ θάνατος , ἐπί ὅς πᾶς ἁμαρτάνω . οὖον γάρ διά ὁ ὁ προπάτωρ ἁμαρτία , ἀλλά διά ὁ οἰκεῖος ἕκαστος δέχομαι ὁ θάνατος ὁ ὅρος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0065.2
ιγ’ . Ἄχρι γὰρ νόμου ἁμαρτία ἦν ἐν τῷ κόσμῳ · ἁμαρτία δὲ οὐκ ἐλλογεῖται μὴ ὄντος νόμου . Οὐχ ὡς τινες ὑπέλαβον , τῶν πρὸ τοῦ νόμου κατηγορεῖ , ἀλλὰ πάντων ὁμοῦ . Τὸ γὰρ , ἄχρι νόμου , οὐχ ἕως τῆς ἀρχῆς τοῦ νόμου λέγει , ἀλλ’ ἕως τοῦ τέλους τοῦ νόμου , ἀντὶ τοῦ , ἕως ὁ νόμος ἐκράτει , εἶχεν ἡ ἁμαρτία τὸ κράτος . Νόμου γὰρ οὐκ ὄντος οὐχ οἷόν τε γενέσθαι παράβασιν .
Lemmas: πνίξ . ἄχρι γάρ νόμος ἁμαρτία εἰμί ἐν ὁ κόσμος · ἁμαρτία δέ οὐ ἐλλογέω μή εἰμί νόμος . οὐχ ὡς τις ὑπολαμβάνω , ὁ πρό ὁ νόμος κατηγορέω , ἀλλά πᾶς ὁμοῦ . ὁ γάρ , ἄχρι νόμος , οὐ ἠώς ὁ ἀρχή ὁ νόμος λέγω , ἀλλά ἠώς ὁ τέλος ὁ νόμος , ἀντί ὁ , ἠώς ὁ νόμος κρατέω , ἔχω ὁ ἁμαρτία ὁ κράτος . Νόμος γάρ οὐ εἰμί οὐ οἷος τε γίγνομαι παράβασις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0065.3
ιδ’ . Ἄλλ’ ἐβασίλευσεν ὁ θάνατος ἀπὸ Ἄδαμ μέχρι Μωϋσέως 16 , καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας ἐν τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως Ἄδαμ , ὃς ἐστι τύπος τοῦ μέλλοντος . Μωϋσὰ τὸν νόμον καλεῖ . Τοῦτο δὲ καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις εὑρίσκομεν · « Ἔχουσι Μωϋσὰ καὶ τοὺς προφήτας . » Οὕτω καὶ ὁ ὅσιος Ἀπόστολος ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους δευτέρᾳ φησίν · « Ἄλλ’ ἕως σήμερον , ἅνις ἂν ἀναγινώσκεται Μωϋσῆς , κάλυμμα ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται , » ἀντὶ τοῦ , ὁ νόμος . Ἐβασίλευσε τοίνυν , φησίν , ὁ θάνατος ἀπὸ Ἄδαμ ἕως τῆς τοῦ Σωτῆρος ἐπιφανείας · τότε γὰρ τέλος ὁ νόμος ἔδεξατο . « Ὁ νόμος γὰρ , φησίν , καὶ οἱ προφῆται , ἕως Ἰωάννου προεφήτευσαν . Ἀπὸ δὲ τῶν ἡμερῶν Ἰωάννου ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται , καὶ βιασταὶ ἀρπάζουσι αὐτήν . » Ἐβασίλευσε δὲ ὁ θάνατος καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας ἐν τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως Ἄδαμ . Εἰ γὰρ καὶ ἐκεῖνον οὐ παρέβησαν τὴν ἐντολὴν , ἀλλ’ οὖν ἑτέρας παρανομίας ἐτόλμησαν . Τὸν δὲ γε Ἄδαμ τύπον ἐκάλεσε τοῦ Χριστοῦ · αὐτὸν γὰρ καλεῖ τὸν μέλλοντα , κατὰ τοῦτον τὸν λόγον , ὅτι καθάπερ
Lemmas: ἴδη . ἄλλος βασιλεύω ὁ θάνατος ἀπό Άδαμ μέχρι Μωϋσῆς 16 , καί ἐπί ὁ μή ἁμαρτάνω ἐν ὁ ὁμοίωμα ὁ παράβασις Άδαμ , ὅς εἰμί τύπος ὁ μέλλω . Μωυσά ὁ νόμος καλέω . οὗτος δέ καί ἐν ὁ Εὐαγγέλιος εὑρίσκω · « ἔχω Μωυσά καί ὁ προφήτης . » οὕτως καί ὁ ὅσιος ἀπόστολος ἐν ὁ πρός Κορίνθιος δύο φημί · « ἄλλος ἠώς σήμερον , ἄνευ εἄν ἀναγιγνώσκω Μωϋσῆς , κάλυμμα ἐπί ὁ Καρδία αὐτός κεῖμαι , » ἀντί ὁ , ὁ νόμος . βασιλεύω τοίνυν , φημί , ὁ θάνατος ἀπό Άδαμ ἠώς ὁ ὁ Σωτήρ ἐπιφάνεια · τότε γάρ τέλος ὁ νόμος δέχομαι . « ὁ νόμος γάρ , φημί , καί ὁ προφήτης , ἠώς Ἰωάννης προφητεύω . ἀπό δέ ὁ ἡμέρα Ἰωάννης ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός βιάζομαι , καί βιαστής ἁρπάζω αὐτός . » βασιλεύω δέ ὁ θάνατος καί ἐπί ὁ μή ἁμαρτάνω ἐν ὁ ὁμοίωμα ὁ παράβασις Άδαμ . εἰμί γάρ καί ἐκεῖνος οὖον παραβαίνω ὁ ἐντολή , ἀλλά οὖν ἕτερος παρανομία τολμάω . ὁ δέ γε Άδαμ τύπος καλέω ὁ Χριστός · αὐτός γάρ καλέω ὁ μέλλω , κατά οὗτος ὁ λόγος , ὅτι καθάπερ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0066.1
ἐκεῖνος πρῶτος ἁμαρτηκὼς ὑπὸ τὸν ὅρον ἐγένετο τοῦ θανάτου , καὶ τὸ γένος ἅπαν ἠκολούθησε τῇ προπάτρω · οὕτως ὁ δεσπότης Χριστός , τὴν ἁπᾶραν δικα-ιοσύνην πεπληρωκὼς , κατέλυσε τοῦ θανάτου τὴν δυναστείαν , καὶ πρῶτος ἐκ νεκρῶν ἀναστὰς , πᾶσαν εἰς ζωὴν ἐπανάξει τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν . Καὶ ἐπεὶ ὁ τύπος ἐχάλει τὸν ᾿Αδὰμ τοῦ Χριστοῦ , δεῖξναι τὴν ὑπεροχήν .
Lemmas: ἐκεῖνος πρῶτος ἁμαρτάνω ὑπό ὁ ὅρος γίγνομαι ὁ θάνατος , καί ὁ γένος ἅπας ἀκολουθέω ὁ προπατρως · οὕτως ὁ δεσπότης Χριστός , ὁ ἁπᾶραν δικαιόσυνος πληρόω , καταλύω ὁ θάνατος ὁ δυναστεία , καί πρῶτος ἐκ νεκρός ἀνίστημι , πᾶς εἰς ζωή ἐπανάγω ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις . καί ἐπεί ὁ τύπος χαλάω ὁ Αδάμ ὁ Χριστός , δείκνυμι ὁ ὑπεροχή .