ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0066.2
ιε . ᾿Αλλ᾽ οὐχ ὡς τὸ παράπτωμα , οὕτω καὶ τὸ χάρισμα . ᾿Αλλὰ πῶς ; Εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι οἱ πολλοὶ ἀπέθανον , πολλῷ μᾶλλον ἡ χάρις τοῦ θεοῦ , καὶ ἡ δωρεά , ἐν χάριτι τῇ τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ εἰς τοὺς πολλούς ἐπερίσσευσεν . ῾Επὶ τῆς τιμωρίας , φησίν , ὁ δεσπότης θεὸς τοῦ δικαίου τὸν ὅρον ἐφύλαξε , καὶ τοῦ ᾿Αδὰμ ἁμαρτηκότος , καὶ τῷ θανάτῳ παραδοθέντος , ἅπαν ἠκολούθησε τὸ γένος · πολλῷ δὴπουθεν δικαιότερον ἐπὶ τῆς τοῦ θεοῦ φιλανθρωπίας φυλαχθῆναι τὸ δικαῖον , καὶ τῆς τοῦ δεσπότου Χριστοῦ πάντας ἀνθρώπους μεταλαχεῖν ἀναστάσεως . ᾿Ανθρώπων δὲ ἐκπεσὼν τὸν δεσπότην Χριστὸν προσηγόρευσεν , ἵνα τοῦ ᾿Αδὰμ ἀκριβῶς ἐπιδείξῃ τὸν τύπον · ὅτι καθάπερ ἐκεῖ δι᾽ ἑνὸς ἀνθρώπου ὁ θάνατος , οὕτω δι᾽ ἑνὸς ἀνθρώπου ἐνταῦθα ἡ τοῦ θανάτου κατάλυσις .
Lemmas: εἶμι . Αλλά οὐ ὡς ὁ παράπτωμα , οὗτος καί ὁ χάρισμα . Αλλά πῶς ; εἰμί γάρ ὁ ὁ εἷς παράπτωμα ὁ πολύς ἀποθνῄσκω , πολύς μᾶλλον ὁ χάρις ὁ θεός , καί ὁ δωρεά , ἐν χάρις ὁ ὁ εἷς ἄνθρωπος ᾿ιειμαι Χριστός εἰς ὁ πολύς περισσεύω . ῾Επὶ ὁ τιμωρία , φημί , ὁ δεσπότης θεός ὁ Δίκαιος ὁ ὅρος φυλάσσω , καί ὁ Αδάμ ἁμαρτάνω , καί ὁ θάνατος παραδίδωμι , ἅπας ἀκολουθέω ὁ γένος · πολύς δήπουθεν Δίκαιος ἐπί ὁ ὁ θεός φιλανθρωπία φυλάσσω ὁ Δίκαιος , καί ὁ ὁ δεσπότης Χριστός πᾶς ἄνθρωπος μεταλαγχάνω ἀνάστασις . ᾿Ανθρώπων δέ ἐκπίτνω ὁ δεσπότης Χριστός προσαγορεύω , ἵνα ὁ Αδάμ ἀκριβῶς ἐπιδείκνυμι ὁ τύπος · ὅτι καθάπερ ἐκεῖ διά εἷς ἄνθρωπος ὁ θάνατος , οὗτος διά εἷς ἄνθρωπος ἐνταῦθα ὁ ὁ θάνατος κατάλυσις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0066.3
ιζ . Καὶ οὐχ ὡς δι᾽ ἑνὸς ἁμαρτήματος , τὸ δώρημα · τὸ μὲν γὰρ κρίμα ἐξ ἑνὸς εἰς κατάκριμα · τὸ δὲ χάρισμα ἐκ πολλῶν παραπτωμάτων εἰς δικαίωμα . ῾Υπερβαίνει , φησίν , ἡ τῆς χάριτος φιλοτιμία τοῦ δικαίου τὸν ὅρον . Τότε γὰρ ἑνὸς ἁμαρτηκότος ὅλον τὸ γένος τὴν τιμωρίαν ἐδέξατο · νῦν δὲ , πάντων ἀνθρώπων ἀσεβούντων τε καὶ παρανομούντων , οὐ τιμωρίας ἐπηξίαν , ἀλλὰ ζωὴν ἐδώρησατο .
Lemmas: ιζʹ . καί οὐ ὡς διά εἷς ἁμάρτημα , ὁ δώρημα · ὁ μέν γάρ κρίμα ἐκ εἷς εἰς κατάκριμα · ὁ δέ χάρισμα ἐκ πολύς παράπτωμα εἰς δικαίωμα . Υπερβαίνω , φημί , ὁ ὁ χάρις φιλοτιμία ὁ Δίκαιος ὁ ὅρος . τότε γάρ εἷς ἁμαρτάνω ὅλος ὁ γένος ὁ τιμωρία δέχομαι · νῦν δέ , πᾶς ἄνθρωπος ἀσεβέω τε καί παρανομέω , οὖον τιμωρία ἐπηξίαν , ἀλλά ζωή δωρέω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0066.4
ιζ.Εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι ὁ θάνατος ἐδυνάστευσε διὰ τοῦ ἑνὸς , πολλῷ μᾶλλον οἱ τῆν περίσσειαν τῆς χάριτος , καὶ τῆς δωρεάς , καὶ τῆς δικαιοσύνης λαμβάνοντες , ἐν ζωῇ βασιλεύσονται διὰ τοῦ ἑνὸς ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ . Εἰ δὲ ἑνὸς ἀνθρώπου παράβασις ἐχράτυνε τοῦ θανάτου τὴν δυναστείαν , οἱ ἐξ ἀφθόνους τοῦ θεοῦ τρυφῆσαντες δωρεάς , δῆλον ὅτι κρείττους μὲν ἔσονται τοῦ θανάτου , κοινωνήσουσι δὲ τῷ Χριστῷ τῆς ἀνωλέθρου βασιλείας καὶ τῆς αἰωνίου ζωῆς .
Lemmas: ιζ.Εἰ γάρ ὁ ὁ εἷς παράπτωμα ὁ θάνατος δυναστεύω διά ὁ εἷς , πολύς μᾶλλον ὁ ὁ περισσεία ὁ χάρις , καί ὁ δωρεά , καί ὁ δικαιοσύνη λαμβάνω , ἐν ζωή βασιλεύω διά ὁ εἷς ᾿ιειμαι Χριστός . εἰμί δέ εἷς ἄνθρωπος παράβασις κρατύνω ὁ θάνατος ὁ δυναστεία , ὁ ἐκ ἄφθονος ὁ θεός τρυφάω δωρεά , δῆλος ὅτι ἀγαθός μέν εἰμί ὁ θάνατος , κοινωνέω δέ ὁ Χριστός ὁ ἀνώλεθρος βασίλεια καί ὁ αἰώνιος ζωή .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0066.5
ιη . ᾿Αρα οὖν ὡς δι᾽ ἑνὸς παραπτώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς κατάκριμα , οὕτω καὶ δι᾽ ἑνὸς δικαιώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν ζωῆς . Μὴ ἀμφιβάλλετε , φησί , περὶ τῶν παρ᾽ ἐμοῦ λεγομένων εἰς τὸν ᾿Αδὰμ ἀποβλέποντες . Εἰ γὰρ ἐκεῖνα ἀληθῆ , ὥσπερ οὖν ἀλήθη , καὶ ἐκεῖνον παραβεδηκότος ὅλον τὸ γένος ἐδέξατο τοῦ θανάτου τὸν ὅρον , εὐδῆλον ὡς ἡ τοῦ Σωτῆρος δικαιοσύνη πᾶσιν ἀνθρώποις πραγματεύεται τὴν ζωὴν . Καὶ πάλιν ἐξέρως δ᾽ αὐτὸ λέγει , κατασπομιλλίων τὸν λόγον , καὶ συνεχῶς ἀνελίστων , ἵνα σαφέστερον ἡμᾶς διδάξῃ τὴν οἰκονομίαν μυστηρίων .
Lemmas: ἔρχομαι . Αρα οὖν ὡς διά εἷς παράπτωμα εἰς πᾶς ἄνθρωπος εἰς κατάκριμα , οὗτος καί διά εἷς δικαίωμα εἰς πᾶς ἄνθρωπος εἰς δικαίωσις ζωή . μή ἀμφιβάλλω , φημί , περί ὁ παρά ἐγώ λέγω εἰς ὁ Αδάμ ἀποβλέπω . εἰμί γάρ ἐκεῖνος ἀληθής , ὥσπερ οὖν ἀλάομαι , καί ἐκεῖνος παραβλέπω ὅλος ὁ γένος δέχομαι ὁ θάνατος ὁ ὅρος , ευδηλος ὡς ὁ ὁ Σωτήρ δικαιοσύνη πᾶς ἄνθρωπος πραγματεύομαι ὁ ζωή . καί πάλιν ἐξεράω δέ αὐτός λέγω , κατασπομιλλιον ὁ λόγος , καί συνεχῶς ἀνελίστων , ἵνα σαφής ἐγώ διδάσκω ὁ οἰκονομία μυστήριον .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0066.6
ιθ . ᾿Ὅσπερ γὰρ διὰ παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἄνθρώπου , ἁμαρτωλοὶ κατεστάθησαν οἱ πολλοί · αὕτως καὶ διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς , δίκαιοι καταταθήσονται οἱ πολλοί . ᾿Ακριδῶς ἐνταῦθα καὶ ἐπὶ
Lemmas: ιθʹ . Ὅσπερ γάρ διά παρακοή ὁ εἷς ἄνθρωπος , ἁμαρτωλός καθίστημι ὁ πολύς · αὔτως καί διά ὁ ὑπακοή ὁ εἷς , Δίκαιος κατατείνω ὁ πολύς . ᾿Ακριδῶς ἐνταῦθα καί ἐπί
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.1
Α τοῦ ᾿Αδάμ , καὶ ἐπὶ τῆς χάριτος , τὸ πολλοὺ τέθεικε .
Lemmas: Α ὁ Αδάμ , καί ἐπί ὁ χάρις , ὁ πολύς τίθημι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.2
Καὶ γὰρ ἐν ἐκείνοις εὐρίσκομεν τινὰς κρείττους τῶν
Lemmas: καί γάρ ἐν ἐκεῖνος εὑρίσκω τις ἀγαθός ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.3
μειζόνων ἁμαρτημάτων γεγεννημένους , ὡς τὸν ᾿Αβελ ,
Lemmas: μείζων ἁμάρτημα γεννάω , ὡς ὁ ᾿Αβελ ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.4
καὶ τὸν Ἐνὼχ , καὶ τὸν Νῶε , καὶ τὸν Μελχισεδέκ ,
Lemmas: καί ὁ Ἐνώχ , καί ὁ Νῶε , καί ὁ Μελχισεδέκ ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.5
καὶ τοὺς πατριάρχας , καὶ μένουσι καὶ τοὺς ἐν νόμῳ
Lemmas: καί ὁ πατριάρχης , καί μένω καί ὁ ἐν νόμος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.6
διαλάμποντας · καὶ μετὰ τὴν χάριν , εἰσὶ πολλοὶ τὸν
Lemmas: διαλάμπω · καί μετά ὁ χάρις , εἰμί πολύς ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.7
παράνομον ἀσπαζόμενοι βίον . Οὕτως ἀπὸ τῶν κατὰ
Lemmas: παράνομος ἀσπάζομαι βίος . οὕτως ἀπό ὁ κατά
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.8
τὸν ᾿Αδὰμ τὰς αἰτίας ἡμᾶς διδάξας τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως ,
Lemmas: ὁ Αδάμ ὁ αἴτιος ἐγώ διδάσκω ὁ θεῖος ἐνανθρώπησις ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.9
τὸ ὑφορμῶν ἀντείθισεν , καὶ τὴν λύσιν
Lemmas: ὁ ὕφορμος ἀντείθισεν , καί ὁ λύσις
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.10
ἐπάγει · ὑπορμεῖ δὲ τὰ κατὰ τὸν νόμον , ὡς μεταξὺ
Lemmas: ἐπάγω · ὑφορμέω δέ ὁ κατά ὁ νόμος , ὡς μεταξύ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.11
τοῦ τε ᾿Αδὰμ καὶ τῆς τοῦ Σωτῆρος ἐπιφανεῖας ἐδόθη .
Lemmas: ὁ τε Αδάμ καί ὁ ὁ Σωτήρ ἐπιφάνεια δίδωμι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.12
Διὸ καὶ ὁ θεὸς ᾿Απόστολος ἔφη ·
Lemmas: Διὸ καί ὁ θεός Απόστολος φημί ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.13
κ᾿ . Νόμος δὲ παρεῖσῆλθεν , ἵνα πλεονάσῃ τὸ
Lemmas: καί . Νόμος δέ παρέρχομαι , ἵνα πλεονάζω ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.14
παράπτωμα . Τὸ δὲ ἵνα οὐκ ἐπὶ αἰτίας τέθεικεν ,
Lemmas: παράπτωμα . ὁ δέ ἵνα οὐ ἐπί αἴτιος τίθημι ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.15
ἀλλὰ κατὰ τὸ οἰκεῖον ἰδίωμα · βούλεται δὲ εἰπεῖν ,
Lemmas: ἀλλά κατά ὁ οἰκέω ἰδίωμα · βούλομαι δέ εἶπον ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.16
ὡς οὐδὲ κατὰ τὸν ἐμπροσθεν χρόνον ἀτημέλητους
Lemmas: ὡς οὐδέ κατά ὁ ἔμπροσθεν χρόνος ατημέλητος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.17
ἔλασεν ὁ Θεὸς τοὺς ἀνθρώπους · ἀλλὰ δέδωκε μὲν
Lemmas: ἐλαύνω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος · ἀλλά δίδωμι μέν
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.18
᾿Ιουδαίοις τὸν νόμον , διὰ δὲ τῆς ἐκείνων ἐπιμελείας ,
Lemmas: Ἰουδαῖος ὁ νόμος , διά δέ ὁ ἐκεῖνος ἐπιμέλεια ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.19
καὶ τοὺς ἄλλους ἔθνεινς ὑπέδειξεν τῆς εὐσεβείας τὸ
Lemmas: καί ὁ ἄλλος θνῄσκω ὑποδείκνυμι ὁ εὐσέβεια ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.20
φῶς . Κυρίως δὲ τὸ παρεῖσῆλθε τέθεικεν , ἐπειδὴ τῆς
Lemmas: φάος . κύριος δέ ὁ παρέρχομαι τίθημι , ἐπεί ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.21
τῷ πατριάρχῃ δοθείσης ὑποσχέσεως ὁ Χριστὸς ἦν τὸ
Lemmas: ὁ πατριάρχης δίδωμι ὑπόσχεσις ὁ Χριστός εἰμί ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.22
τέλος . « Ἐν γὰρ τῷ σπέρματί σου , φησίν , εὐλογηθήσονται
Lemmas: τέλος . « ἐν γάρ ὁ σπέρμα σύ , φημί , εὐλογέω
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.23
πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς . » Τοῦ δὲ ᾿Αβραὰμ καὶ
Lemmas: πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ . » ὁ δέ Αβραάμ καί
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.24
τοῦ Χριστοῦ μέσος παρεῖσῆλθεν ὁ νόμος . Οὗτος δὲ
Lemmas: ὁ Χριστός μέσος παρέρχομαι ὁ νόμος . οὗτος δέ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.25
ἐδίδαξε μὲν ἀκριβέστερον , ὅτι κακὸν ἡ ἁμαρτία ·
Lemmas: διδάσκω μέν ἀκριβής , ὅτι κακός ὁ ἁμαρτία ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.26
παῦσαι δὲ ταύτην οὐκ ἔσχεν , ἀλλὰ καὶ λίαν ἐπηύξησεν .
Lemmas: παύω δέ οὗτος οὐ ἔχω , ἀλλά καί λίαν ἐπαυξάνω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.27
Ὅσω γὰρ πλείους ἐδόθησαν ἐντολαί , τοσοῦτο
Lemmas: ὅσος γάρ πλείων δίδωμι ἐντολή , τοσοῦτος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.28
πλείους αἱ παραβάσεις ἐγίνοντο , ἀλλὰ τὴν λύσιν ὁ
Lemmas: πλείων ὁ παράβασις γίγνομαι , ἀλλά ὁ λύσις ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.29
θεὸς ᾿Απόστολος ἐπήγαγε σύντομον · Ὁ δὲ ἐπλεόνασεν
Lemmas: θεός Απόστολος ἐπάγω σύντομος · ὁ δέ πλεονάζω
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.30
ἡ ἁμαρτία , ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις ·
Lemmas: ὁ ἁμαρτία , ὑπερπερισσεύω ὁ χάρις ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.31
Οὐκ ἐλυμῆνατο , φησί , τῇ τοῦ Θεοῦ φιλοτιμίᾳ · ἔδειξε
Lemmas: οὐ λυμαίνω , φημί , ὁ ὁ Θεός φιλοτιμία · δείκνυμι
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.32
δὲ μᾶλλον τῆς ἀγαθότητος τὴν ὑπεροχὴν .
Lemmas: δέ μᾶλλον ὁ ἀγαθότης ὁ ὑπεροχή .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.33
λα᾿ . Ἴνα ὡσπερ ἐβασίλευσεν ἡ ἁμαρτία διὰ τὸ
Lemmas: λαός . ἵνα ὡς βασιλεύω ὁ ἁμαρτία διά ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.34
θάνατον · οὕτω καὶ ἡ χάρις βασιλεύσῃ διὰ δικαιοσύνης ,
Lemmas: θάνατος · οὗτος καί ὁ χάρις βασιλεύω διά δικαιοσύνη ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.35
εἰς ζωὴν αἰώνιον διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ
Lemmas: εἰς ζωή αἰώνιος διά ᾿ιειμαι Χριστός
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.36
τοῦ Κυρίου ἡμῶν . Ἐνταῦθα συνεπλήρωσε τὸ κεφάλαιον .
Lemmas: ὁ κύριος ἐγώ . ἐνταῦθα συμπληρόω ὁ κεφάλαιος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.37
Διδάσκει δὲ , ὅτι , καθάπερ ἡ ἁμαρτία , τεκοῦσα
Lemmas: διδάσκω δέ , ὅτι , καθάπερ ὁ ἁμαρτία , τίκτω
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.38
τὸν θάνατον , ἐν τοῖς θνητοῖς ἐβασίλευσε σώμασιν ,
Lemmas: ὁ θάνατος , ἐν ὁ θνητός βασιλεύω σῶμα ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.39
εἰς ἀμετρίαν ἐκκαλουμένη τὰ πάθη · οὕτως ἡ
Lemmas: εἰς ἀμετρία ἐκκαλέω ὁ πάθος · οὕτως ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.40
χάρις , τὴν διὰ πίστεως δικαιοσύνην τοῖς πιστεύουσιν
Lemmas: χάρις , ὁ διά πίστις δικαιοσύνη ὁ πιστεύω
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.41
δωρησαμένη , οὐχ ὁμόχρονον ἔχει τῇ ἁμαρτίᾳ
Lemmas: δωρέω , οὐ ὁμόχρονος ἔχω ὁ ἁμαρτία
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.42
τὴν βασιλείαν , ἀλλ᾿ αἰώνιον τε καὶ ἀτελεύτητον . Ἡ
Lemmas: ὁ βασίλειος , ἀλλά αἰώνιος τε καί ἀτελεύτητος . ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.43
μὲν γὰρ ἐχράτει σωμάτων , τῷ δὲ αὐτῶν θανάτῳ
Lemmas: μέν γάρ χράω σῶμα , ὁ δέ αὐτός θάνατος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.44
τῆς βασιλείας ἐπαύετο . « Ὁ γὰρ ἀποθανὼν , κατὰ τὸν
Lemmas: ὁ βασίλεια παύω . « ὁ γάρ ἀποθνήσκω , κατά ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.45
θεῖον ᾿Απόστολον , δεδικαίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας . »
Lemmas: θέω Απόστολος , δικαιόω ἀπό ὁ ἁμαρτία . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.46
Μετὰ δὲ γε τὴν ἀνάστασιν , ἀφθάρτων τε καὶ ἀθανάτων
Lemmas: μετά δέ γε ὁ ἀνάστασις , ἄφθαρτος τε καί ἀθάνατος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.47
τῶν ἡμετέρων γινομένων σωμάτων , ἡ χάρις ἐν
Lemmas: ὁ ἡμέτερος γίγνομαι σῶμα , ὁ χάρις ἐν
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.48
αὐτοῖς βασιλεύσει , οὐδεμίαν λοιπὸν χώραν τῇ ἁμαρτίᾳ
Lemmas: αὐτός βασιλεύω , οὐδείς λοιπός χώρα ὁ ἁμαρτία
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.49
ἔχούσης . Τῶν γὰρ παθῶν πεπαυμένων , οὐχ
Lemmas: ἔχω . ὁ γάρ πάθος παύω , οὐ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.50
ἔξει χώραν ἡ ἁμαρτία . Ἔτι δὲ πάλιν ἑτέραν ἀντείθεσιν
Lemmas: ἔξειμι χώρα ὁ ἁμαρτία . ἔτι δέ πάλιν ἕτερος ἀνατίθημι
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.51
ἀναχυττουσαν καὶ τίθησι , καὶ διαλῦει ῥαδίως .
Lemmas: αναχυττουω καί τίθημι , καί διαλύω ῥᾳδίως .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.52
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ᾿ .
Lemmas: κεφάλαιος Γε .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.53
α . Τί οὖν ἐροῦμεν ; ἐπιμενοῦμεν τῇ ἁμαρτίᾳ ,
Lemmas: ὅς . τις οὖν εἴρω ; ἐπιμένω ὁ ἁμαρτία ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.54
ἵνα ἡ χάρις πλεονάσῃ ; Μὴ γένοιτο ! Τῇ ἀπαγορεύσει
Lemmas: ἵνα ὁ χάρις πλεονάζω ; μή γίγνομαι ! ὁ ἀπαγόρευσις
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.55
τὸ ἄτοπον ἔδειξε . Τέθεικε δὲ τοῦτο διὰ τὴν ἤδη
Lemmas: ὁ ἄτοπος δείκνυμι . τίθημι δέ οὗτος διά ὁ ἤδη
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.56
προειρημένην · « Ὅπου ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία ,
Lemmas: προερέω · « ὅπου πλεονάζω ὁ ἁμαρτία ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0067.57
ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις . » Οὐκ ἠρκέσθη μάντοι τῇ
Lemmas: ὑπερπερισσεύω ὁ χάρις . » οὐ ἀρκέω μάντοι ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0068.1
ἀποφατικῇ ἀπαγορεύσαι · ἀλλὰ καὶ ἐξὲρος μεθοδεύει τὸν λόγον .
Lemmas: ἀποφατικός ἀπαγορεύω · ἀλλά καί ξηρός μεθοδεύω ὁ λόγος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0068.2
β . Οἵτινες ἀπεθάνομεν τῇ ἁμαρτίᾳ , πῶς ἔτι ζήσομεν ἐν αὐτῇ ; Καὶ πῶς ἀπαθάνομεν ;
Lemmas: Β . ὅστις ἀποθνῄσκω ὁ ἁμαρτία , πῶς ἔτι ζῶ ἐν αὐτός ; καί πῶς ἀπαθάνομεν ;
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0068.3
γ . Ἡ ἀγνοεῖτε , ἀδελφοί , ὅτι ὅσοι εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἐβαπτίσθημεν , εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν ; Ἡρνήθης , φησί , τὴν ἁμαρτίαν , καὶ νεκρὸς αὐτῇ γέγονας , καὶ τῷ Χριστῷ συνετάφης · πῶς τοίνυν οἴδ᾽ τί σε τὴν ἐκείνην ἁμαρτίαν δεῖξαι ;
Lemmas: γ . ὁ ἀγνοέω , ἀδελφός , ὅτι ὅσος εἰς Χριστός Ἰησοῦς βαπτίζω , εἰς ὁ θάνατος αὐτός βαπτίζω ; ἀρνέομαι , φημί , ὁ ἁμαρτία , καί νεκρός αὐτός γίγνομαι , καί ὁ Χριστός συνθάπτω · πῶς τοίνυν οἶδα τίς σύ ὁ ἐκεῖνος ἁμαρτία δείκνυμι ;
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0068.4
δ . Συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον , ἵνα ὡςπερ ἠγέρθη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ Πατρός , οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν . Αὐτὸ τοῦ βαπτίσματος τὸ μυστήριον εἰδόαι σε φεύγειν τὴν ἁμαρτίαν . Τοῦ γὰρ Δεσποτικοῦ θανάτου τύπον ἔχει τὸ βάπτισμα · ἐν ἐκείνῳ δὲ σύ καὶ τοῦ θανάτου , καὶ τῆς ἀναστάσεως κεκοινώνηκας τῷ Χριστῷ . Προσἔχει σε τοίνυν καὶνὴν εἶναι βιοτεύσαι ζωήν , καὶ συμβαίνουσαν ἐκείνῃ , ἥ τῆς ἀναστάσεως κεκοινώνηκας . Δόξαν δὲ τοῦ Πατρὸς τὴν θεότητα καλεῖ τοῦ Χριστοῦ 44 . καὶ γὰρ ἐν ἑτέρᾳ φησιν Ἐπιστολῇ · « Ἴνα ὁ Θεὸς τῷ Κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ , ὁ Πατὴρ τῆς δόξης 45 . » Καὶ ὁ Κύριος ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις · « Λύσετε τοίνυν 46 τὸν ναὸν τοῦτον , καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἠγερῶ αὐτόν . » Εἰ δὲ ταύτην οἱ αἱρετικοὶ τὴν ἑρμηνείαν μὴ δέξαντο , οὐδὲ οὕτω λυμανοῦνται τῇ τοῦ Μονογενοῦς δόξῃ . Εἰ γὰρ καὶ ὁ Πατὴρ αὐτὸν ἤγειρεν , ὡς ἄνθρωπον ἤγειρεν · ὡς ἄνθρωπος γὰρ καὶ τὸ πάθος ἐδέξατο .
Lemmas: δ . συνθάπτω οὖν αὐτός διά ὁ βάπτισμα εἰς ὁ θάνατος , ἵνα ὡς ἐγείρω Χριστός ἐκ νεκρός διά ὁ δόξα ὁ πατήρ , οὗτος καί ἐγώ ἐν καινότης ζωή περιπατέω . αὐτός ὁ βάπτισμα ὁ μυστήριον οἶδα σύ φεύγω ὁ ἁμαρτία . ὁ γάρ δεσποτικός θάνατος τύπος ἔχω ὁ βάπτισμα · ἐν ἐκεῖνος δέ σῦς καί ὁ θάνατος , καί ὁ ἀνάστασις κοινωνέω ὁ Χριστός . προσέχω σύ τοίνυν καινός εἰμί βιοτεύω ζωή , καί συμβαίνω ἐκεῖνος , ὅς ὁ ἀνάστασις κοινωνέω . δόξα δέ ὁ πατήρ ὁ θεότης καλέω ὁ Χριστός 44 . καί γάρ ἐν ἕτερος φημί Ἐπιστολή · « ἵνα ὁ θεός ὁ κύριος Ἰησοῦς Χριστός , ὁ πατήρ ὁ δόξα 45 . » καί ὁ Κύριος ἐν ὁ Εὐαγγέλιος · « λύω τοίνυν 46 ὁ ναός οὗτος , καί ἐν τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω αὐτός . » εἰμί δέ οὗτος ὁ αἱρετικός ὁ ἑρμηνεία μή δείκνυμι , οὐδέ οὗτος λυμαίνομαι ὁ ὁ Μονογενώ δόξα . εἰμί γάρ καί ὁ πατήρ αὐτός ἐγείρω , ὡς ἄνθρωπος ἐγείρω · ὡς ἄνθρωπος γάρ καί ὁ πάθος δέχομαι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0068.5
ε . Εἰ γὰρ σύμμενοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ , ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα . Ἐπειδὴ θανάτου τύπον ἐκάλεσε τὸ σωτηριὸν βάπτισμα , τῇ τοῦ ὀνόματος ἐναλλαγῇ σαφῶς ἤντιστο τὴν ἀνάστασιν . Φύεται γὰρ τὸ σάρκως φυτευόμενον .
Lemmas: ε . εἰμί γάρ συμμένω γίγνομαι ὁ ὁμοίωμα ὁ θάνατος αὐτός , ἀλλά καί ὁ ἀνάστασις εἰμί . ἐπεί θάνατος τύπος καλέω ὁ σωτηριὸν βάπτισμα , ὁ ὁ ὄνομα ἐναλλαγή σαφῶς ἀνθίστημι ὁ ἀνάστασις . φύω γάρ ὁ σαρκάω φυτεύω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0068.6
ε' . Τοῦτο γινώσκοντες , ὅτι ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη , ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας , τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ . Παλαιὸν ἄνθρωπον οὐ τὴν φύσιν ἐκάλεσεν , ἀλλὰ τὴν πονηρὰν γνώμην . Ταύτην δὲ ἐφη τῷ βαπτίσματι νεκρωθῆναι , ἵνα ἀργὸν γένηται τῇ ἁμαρτίᾳ τὸ σῶμα . Τοῦτο γὰρ εἶπεν · Ἴνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας , ὥστε αὐτὸ μηδαμῶς τῇ ἁμαρτίᾳ δουλεύειν . Εἶτα καὶ ἐξ ἑτέρας εἰκόνος τοῦτο σαφέστερον δείκνυσιν .
Lemmas: εἰ . οὗτος γιγνώσκω , ὅτι ὁ παλαιός ἐγώ ἄνθρωπος συσταυρόομαι , ἵνα καταργέω ὁ σῶμα ὁ ἁμαρτία , ὁ μηκέτι δουλεύω ἐγώ ὁ ἁμαρτία . Παλαιός ἄνθρωπος οὖον ὁ φύσις καλέω , ἀλλά ὁ πονηρός γνώμη . οὗτος δέ φημί ὁ βάπτισμα νεκρόω , ἵνα ἀργός1 γίγνομαι ὁ ἁμαρτία ὁ σῶμα . οὗτος γάρ εἶπον · ἵνα καταργέω ὁ σῶμα ὁ ἁμαρτία , ὥστε αὐτός μηδαμῶς ὁ ἁμαρτία δουλεύω . εἶτα καί ἐκ ἕτερος εἰκών οὗτος σαφής δείκνυμι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0068.7
ζ . Ὁ γὰρ ἀπεθάνον δεδικαίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας . Τίς γὰρ ἰθάσαστο πώποτε νεκρόν , ἢ γάμον ἀλλοτρίων διорύττοντα , ἢ μαινομένας τὰς χεῖρας φονεύοντας , ἢ ἄλλο τι τῶν ἀτόπων διαπράττόμενον ;
Lemmas: ζ . ὁ γάρ ἀποθνῄσκω δικαιόω ἀπό ὁ ἁμαρτία . Τῖς γάρ ἰθάσαστο πώποτε νεκρός , ἢ γάμος ἀλλότριος διорυττοειντα , ἢ μαίνομαι ὁ χείρ φονεύω , ἢ ἄλλος τίς ὁ ἄτοπος διαπράσσω ;
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0068.8
η . Εἰ δὲ ἀπεθάνομεν σὺν Χριστῷ , πιστεύομεν ὅτι καὶ συζήσομεν αὐτῷ . Προσῆκε τοίνυν καὶ ἡμᾶς τῷ Χριστῷ συνταφῆναι , νεκρούς · μὴν εἶναι τῇ ἁμαρ -
Lemmas: ὁ . εἰμί δέ ἀποθνῄσκω σύν Χριστός , πιστεύω ὅτι καί συζάω αὐτός . προσήκω τοίνυν καί ἐγώ ὁ Χριστός συνθάπτω , νεκρός · μήv εἰμί ὁ ἦμαρ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0069.1
esse mortuos , exspectare autem resurrectionem . A τῃ , προσμένειν δὲ τῇ ἀνάστασιν . Εἶτα πάλιν τὸ παράδειγμα τίθησιν .
Lemmas: esse mortuos , exspectare autem resurrectionem . A πῃ , προσμένω δέ ὁ ἀνάστασις . εἶτα πάλιν ὁ παράδειγμα τίθημι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0070.1
Αλλὰ παραστήσατε ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ , ὡς ἐκ νεκρῶν ζῶντας . Καὶ ἤδη τοῦτο εἴρηχεν · Ὦστε καὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἑαυτοὺς νεκροὺς μὲν εἶναι τῇ ἁμαρτία , ζῶντας δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ · ἀντὶ τοῦ , Συνετάφητε τῷ Χριστῷ , καὶ συνηγέρθητε · οὐκοῦν τῇ ἁμαρτίᾳ νεκροὶ ἔστε , ἐτεῖραν δὲ ζητεῖτε ζωήν . Καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ Θεῷ . Ἔδειξεν οὖ πονηρὸν τὸ σῶμα , ἀλλ’ ἀγαθοῦ Θεοῦ δημιουργημα . Δύναται γάρ , εὖ καὶ καλῶς ὑπὸ τῆς ψυχῆς κυβερνοῦμενον ¹¹ , τῷ Θεῷ λειτουργεῖν . Οὐοὖν ἡ τῆς προαιρέσεως ἐπὶ τὸ χειρόν ροπή , οἷον τινα ἔκλα τῇ ἁμαρτίᾳ παρέχει τὰ μέλη · καὶ αὖ πάλιν , ἡ περὶ τὰ ἀγαθὰ τῆς γνώσεως ¹² διδάσκαλος , τοῖς θείοις νόμοις διακονεῖν παρασκευάζει τὰ μέλη . Καὶ γὰρ ἡ γλῶσσα , συμφωνοῦντος μὲν τοῦ μουσικοῦ , τὴν προστῆκουσαν ὑμνήδιαν προσφέρει τῷ τῶν ὅλων Θεῷ · μεθιόντος δὲ καὶ παραπαίουστος , μακίχως ἀποστέλει τὴν δυσχρη τῆς βλασφημίας τέχνην . Ὦτω καὶ τοῖς ἀκήδισι κοσμεῖται · λόγοις , καὶ τοῖς ψευδεῖσι μολύνεται . Ὦτω καὶ ὀφθαλμὸς καὶ σῶφρων βλέπει καὶ ἀσελγής , καὶ ὠμὸν καὶ φιλάνθρωπον · οὕτω καὶ χεὶρ καὶ φονεύει καὶ ἐλεεῖ · καὶ ἀπασιπλῶς ἅπαντα τὰ τοῦ σώματος μέρη καὶ δικαιοσύνης ὅπλα γίνεται , βουλομένου τοῦ νοῦ , καὶ αὖ πάλιν ἁμαρτίας , ὅταν ἐκείνος τῆς ἁμαρτίας τὴν δυναστείαν ἀσπάτηται . Ὁ δὲ θεὶς εὐχολίαν .
Lemmas: αλλά παρίστημι ἑαυτοῦ ὁ Θεός , ὡς ἐκ νεκρός ζῶ . καί ἤδη οὗτος λέγω · ὥστε καί σύ λογίζομαι ἑαυτοῦ νεκρός μέν εἰμί ὁ ἁμαρτία , ζῶ δέ ὁ Θεός ἐν Χριστός Ἰησοῦς · ἀντί ὁ , συνθάπτω ὁ Χριστός , καί συνεγείρω · οὐκοῦν ὁ ἁμαρτία νεκρός εἰμί , εὐνήτειρα δέ ζητέω ζωή . καί ὁ μέλος σύ ὅπλον δικαιοσύνη ὁ Θεός . δείκνυμι οὖον πονηρός ὁ σῶμα , ἀλλά ἀγαθός Θεός δημιούργημα . δύναμαι γάρ , εὕω καί καλῶς ὑπό ὁ Ψυχή κυβερνέω ¹¹ , ὁ Θεός λειτουργέω . Οὐοὖν ὁ ὁ προαίρεσις ἐπί ὁ χείρων ροπή , οἷος τις κλάω ὁ ἁμαρτία παρέχω ὁ μέλος · καί αὖος πάλιν , ὁ περί ὁ ἀγαθός ὁ γνῶσις ¹² διδάσκαλος , ὁ θεῖον νόμος διακονέω παρασκευάζω ὁ μέλος . καί γάρ ὁ γλῶσσα , συμφωνέω μέν ὁ μουσικός , ὁ προΐστημι ὑμνήδιαν προσφέρω ὁ ὁ ὅλος Θεός · μεθίημι δέ καί παραπαίουστος , μακίχως ἀποστέλλω ὁ δυσχρη ὁ βλασφημία τέχνη . Ὦτος καί ὁ ἀκήδισι κοσμέω · λόγος , καί ὁ ψευδής μολύνω . Ὦτος καί ὀφθαλμός καί σώφρων βλέπω καί ἀσελγής , καί ὠμός καί φιλάνθρωπον · οὗτος καί χείρ καί φονεύω καί ἐλεέω · καί ἀπασιπλῶς ἅπας ὁ ὁ σῶμα μέρος καί δικαιοσύνη ὅπλον γίγνομαι , βούλομαι ὁ νόος , καί αὖος πάλιν ἁμαρτία , ὅταν ἐκείνος ὁ ἁμαρτία ὁ δυναστεία ἀσπάτηται . ὁ δέ τίθημι εὐκολία .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0070.2
ὡ . Ἁμαρτία γὰρ ὑμῶν , φησίν , οὐκέτι κυριεύσει . Οὐκέτι γὰρ ἡ φύσις μόνη παλαίει , ἀλλ’ ἔχει συνεργοῦσαν τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος . Τοῦτο γὰρ ἐκήρυξεν · Οὐ γὰρ ἔστε ὑπὸ νόμον , ἀλλ’ ὑπὸ χάριν . Διδάσκει δέ , ὡς , πρὸ τῆς χάριτος ὁ νόμος μόνον τὸ πρακτὸν ἐδείκνυεν , ἐπιχορίαν δὲ τινα τοῖς νομοθετουμένοις οὐχ ὤφελεν . Ἡ δὲ χάρις , πρὸς τῇ νομοθεσίᾳ , καὶ τὴν συμπάχην παρέχει · Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἀκριβέστερα τοῦ νόμου ἡ νομοθεσία τῆς χάριτος , ὡς τῆς ἐπιχορίας τὴν δυσκολίαν λυούσης . Ἔστα πάλιν λύει τὸ ὑφορμόν .
Lemmas: εἰμί . ἁμαρτία γάρ σύ , φημί , οὐκέτι κυριεύω . οὐκέτι γάρ ὁ φύσις μόνος παλαιόω , ἀλλά ἔχω συνεργέω ὁ χάρις ὁ πνεῦμα . οὗτος γάρ κηρύσσω · οὖον γάρ εἰμί ὑπό νόμος , ἀλλά ὑπό χάρις . διδάσκω δέ , ὡς , πρό ὁ χάρις ὁ νόμος μόνος ὁ πρακτός δείκνυμι , ἐπιχώριος δέ τις ὁ νομοθετέω οὐ ὀφείλω . ὁ δέ χάρις , πρός ὁ νομοθεσία , καί ὁ συμπήγνυμι παρέχω · Ζεύς οὗτος γάρ καί ἀκριβής ὁ νόμος ὁ νομοθεσία ὁ χάρις , ὡς ὁ ἐπιχώριος ὁ δυσκολία λύω . εἶμαι πάλιν λύω ὁ ὕφορμος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0070.3
ιγ . Τί οὖν ; ἁμαρτήσομεν , ὅτι οὐκ ἐσμὲν ὑπὸ νόμον , ἀλλ’ ὑπὸ χάριν ; Διὰ τοὺς φιλατίους τὴν ἀντίθεσιν τέθεικε . Καὶ πρῶτον μὲν ἀπηγόρευσε , τὴν ἀπορίαν δεῖξας , καὶ ἔφη · Μὴ γένοιτο . Ἔστα διὰ πλειόνων τὸ ἐναντίον διδάσκει .
Lemmas: ιγʹ . τις οὖν ; ἁμαρτάνω , ὅτι οὐ εἰμί ὑπό νόμος , ἀλλά ὑπό χάρις ; Ζεύς ὁ φιλατίους ὁ ἀντίθεσις τίθημι . καί πρῶτος μέν ἀπαγορεύω , ὁ ἀπορία δείκνυμι , καί φημί · μή γίγνομαι . εἶμαι διά πλείων ὁ ἐναντίος διδάσκω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0070.4
ιδ . Οὐκ οἴδατε , ὅτι ᾧ παραστάνετε ἑαυτοὺς δούλους εἰς ὑπακοήν , δούλοι ἐστε ᾧ ὑπακούετε , ἤτοι ἁμαρτίας εἰς θάνατον , ἢ ὑπακοῆς εἰς δικααιοσύνην ; Ἵπερ ἂν ἴλη δουλεύσαι , τούτῳ σε προσήκει καλεῖσθαι πειθεσθαι · οὗ γὰρ οἷόν τε δύο δεσπότας δουλεύειν κατὰ ταυτόν . Ἐναντία δὲ ἐκ διαμέτρου δικαιοσύνη καὶ ἁμαρτία . Τοῦτο καὶ ὁ Κύριος ἐν τοῖς Ἱεροῖς Εὐαγγελίοις ἔφη · « Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν . »
Lemmas: ιδʹ . οὐ οἶδα , ὅτι ὅς παραστάνω ἑαυτοῦ δοῦλος εἰς ὑπακοή , δοῦλος εἰμί ὅς ὑπακούω , ἤτοι ἁμαρτία εἰς θάνατος , ἢ ὑπακοή εἰς δικαιόω ; Ἵπερ εἄν ἴλη δουλεύω , οὗτος σύ προσήκω καλέω πείθω · ὅς γάρ οἷος τε δύο δεσπότης δουλεύω κατά αὐτός . ἐναντίος δέ ἐκ διάμετρος δικαιοσύνη καί ἁμαρτία . οὗτος καί ὁ Κύριος ἐν ὁ ἱερόν Εὐαγγέλιος φημί · « οὐδείς δύναμαι δύο κύριος δουλεύω . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0070.5
ιε . Χάρις δὲ τῷ Θεῷ , ὅτι ἦτε δούλοι τῆς ἁμαρτίας , ὑπηκούσατε δὲ ἐκ καρδίας εἰς ὃν παρεδόθητε τύπον διδαχῆς . Καὶ τὴν μεταβολὴν αὐτῶν
Lemmas: εἶμι . Χάρις δέ ὁ Θεός , ὅτι εἰμί δοῦλος ὁ ἁμαρτία , ὑπακούω δέ ἐκ Καρδία εἰς ὅς παραδίδωμι τύπος διδαχή . καί ὁ μεταβολή αὐτός
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0071.1
ἔδειξε , καὶ τὴν ἐπὶ ταύτῃ θυμηδίαν ἐγύμνωσε , τῷ Θεῷ τὸν ὕμνον προσενεγκάν . Δούλοι γὰρ ἦτε , φησι , τῆς ἁμαρτίας , αὐθαιρέτῳ δὲ γνώμῃ τὴν ἐκείνης ἀπεξείσασθε δεσποτείαν , καὶ τὴν πνευματικὴν διδασκαλίαν ἠσπάσασθε .
Lemmas: δείκνυμι , καί ὁ ἐπί οὗτος θυμηδία γυμνόω , ὁ Θεός ὁ ὕμνος προσφέρω . Δοῦλος γάρ εἰμί , φημί , ὁ ἁμαρτία , αὐθαίρετος δέ γνώμη ὁ ἐκεῖνος ἀπεξέρχομαι δεσποτεία , καί ὁ πνευματικός διδασκαλία ἀσπάζομαι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0071.2
ιη' . Ἐλευθερωθέντες δὲ ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐδουλώθητε τῇ δικαιοσύνῃ . Τὴν τῆς ἁμαρτίας ἀπεξείσασθε δουλείαν , τὸν δὲ τῆς δικαιοσύνης ζυγὸν ὑπέστρηλτε . Οὐχ οὖν τε τοῦνον ὑμᾶς τοῦτον ἔχοντας τοὺς ἐκείνου 69 ἐπιτάγμασιν εἴκειν .
Lemmas: ΙΗΥ . ἐλευθερόω δέ ἀπό ὁ ἁμαρτία δουλόω ὁ δικαιοσύνη . ὁ ὁ ἁμαρτία ἀπεξέρχομαι δουλεία , ὁ δέ ὁ δικαιοσύνη ζυγόν ὑποστρέφω . οὐχ οὖν τε τόνος σύ οὗτος ἔχω ὁ ἐκεῖνος 69 ἐπίταγμα εἴκω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0071.3
ιθ' . Ἀνθρώπινον λέγω , διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς ὑμῶν . Τῇ φύσει μετρῶ τὴν παραίνεσιν . Οἶδα γὰρ τὰ ἐν τῷ θνητῷ σώματι κινούμενα πάθη .
Lemmas: εὐθύς . Ἀνθρώπινος λέγω , διά ὁ ἀσθένεια ὁ σάρξ σύ . ὁ φύσις μετρέω ὁ παραίνεσις . οἶδα γάρ ὁ ἐν ὁ θνητός σῶμα κινέω πάθος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0071.4
ιπ' . Ὦσπερ γὰρ παρεστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δούλα τῇ ἀκαθαρσίᾳ καὶ τῇ ἀνομίᾳ εἰς τὴν ἀνομίαν , οὕτω νῦν παραστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δούλα τῇ δικαιοσύνῃ εἰς ἀγιασμόν . Ἔδειξε καὶ διὰ τούτων , ὡς οὐ τὸ σῶμα κατηγορεῖν δεῖ , ἀλλ' ἡν δούλα κακῶς ἄγουσα γνώμην . Ἀπαιτεῖ δὲ οὐδὲν ἀδύνατον παρ' ἡμῶν · ἀλλ' ἄπερ τῇ ἁμαρτίᾳ παρεστήχαμεν , ταῦτα μόνον τῇ δικαιοσύνῃ προσενεγκεῖν . Καὶ τοι ἐκείνην μὲν ὑπηκούσαμεν καλεουσῇ παράνομα · ταύτῃ δὲ εἰ πειθώμεθα , τὸν ἀγιασμὸν προσενεχθεῖ .
Lemmas: ἴψ . ὥσπερ γάρ παρίστημι ὁ μέλος σύ δοῦλος ὁ ἀκαθαρσία καί ὁ ἀνομία εἰς ὁ ἀνομία , οὗτος νῦν παρίστημι ὁ μέλος σύ δοῦλος ὁ δικαιοσύνη εἰς ἁγιασμός . δείκνυμι καί διά οὗτος , ὡς οὖον ὁ σῶμα κατηγορέω δεῖ , ἀλλά ἐάν δοῦλος κακῶς ἄγω γνώμη . ἀπαιτέω δέ οὐδείς ἀδύνατος παρά ἐγώ · ἀλλά Ἄπερ ὁ ἁμαρτία παρίστημι , οὗτος μόνος ὁ δικαιοσύνη προσφέρω . καί ὅς ἐκεῖνος μέν ὑπακούω καλός παράνομος · οὗτος δέ εἰμί πείθω , ὁ ἁγιασμός προσφέρω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0071.5
κ' . Ὅτε γὰρ δοῦλοι ἦτε τῆς ἁμαρτίας , ἐλεύθεροι ἦτε τῇ δικαιοσύνῃ . Τὰ γὰρ ἐκείνης μόνης ἐκπρούτε προσταγμάτα , τοὺς δὲ τῆς δικαιοσύνης οὐχ ἐδέχεσθε νόμους . Εἶτα καὶ ἐτέρωθεν δεῖκνυσι τὴν διαφορὰν .
Lemmas: καί . ὅτε γάρ δοῦλος εἰμί ὁ ἁμαρτία , ἐλεύθερος εἰμί ὁ δικαιοσύνη . ὁ γάρ ἐκεῖνος μόνος ἐκπρούτε πρόσταγμα , ὁ δέ ὁ δικαιοσύνη οὐ δέχομαι νόμος . εἶτα καί ἑτέρωθεν δείκνυμι ὁ διαφορά .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0071.6
κα' . Τίνα οὖν καρπὸν εἴχετε τότε ; Ὑμεῖς εἴπατε τῆς ἁμαρτίας τὰ κέρδη · μᾶλλον δὲ περιττὸν ἐρωτᾶν . Καὶ σιγῶντες γὰρ ὁμολογεῖτε τὴν βλάβην · τὴν γὰρ αἰσχύνην περιείσαθε . Τοῦτο γὰρ ἐπηγάγεν Ἐγὼ οὓς νῦν ἐπαισχύνεσθε ; Κἄν γὰρ λαν τις ἀναιδέστατος ἦ , μετὰ τὴν παύλαν τῆς ἡδονῆς τὴν αἰσχύνην εἰσδέχεται . Δεῖκνυσι δὲ πρὸς ταύτῃ καὶ τὸν μεῖζονα καὶ χαλεπώτερον τῆς ἁμαρτίας καρπόν . Τὸ μὲν γὰρ τέλος ἐκείνων θάνατος . Θάνατον δὲ λέγει , οὐ τὸν πρόσκαιρον τοῦτον , ἀλλὰ τὸν αἰώνιον .
Lemmas: καί . τίς οὖν καρπός ἔχω τότε ; σύ εἶπον ὁ ἁμαρτία ὁ κέρδος · μᾶλλον δέ περισσός ἐρωτάω . καί σιγάω γάρ ὁμολογέω ὁ βλάβη · ὁ γάρ αἰσχύνη περίειμι . οὗτος γάρ ἐπάγω ἐγώ ὅς νῦν ἐπαισχύνομαι ; κἀν γάρ λάω τις ἀναιδής εἰμί , μετά ὁ παῦλα ὁ ἡδονή ὁ αἰσχύνη εἰσδέχομαι . δείκνυμι δέ πρός οὗτος καί ὁ μείζων καί χαλεπός ὁ ἁμαρτία καρπός . ὁ μέν γάρ τέλος ἐκεῖνος θάνατος . Θάνατος δέ λέγω , οὖον ὁ πρόσκαιρος οὗτος , ἀλλά ὁ αἰώνιος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0071.7
κβ' . Νυνὶ δὲ ἐλευθερωθέντες μὲν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας , δουλωθέντες δὲ τῷ Θεῷ , ἔχετε τὸν καρπὸν ὑμῶν εἰς ἀγιασμόν , τὸ δὲ τέλος ζωὴν αἰώνιον . Ἐν τούτοις ἀντέστησε τῇ μὲν ἁμαρτίᾳ τὸν Θεόν , τῇ δὲ αἰσχύνῃ τὴν ἀγιασμὸν , τῷ δὲ αἰωνίῳ θανάτῳ τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον .
Lemmas: κβ' . νυνί δέ ἐλευθερόω μέν ἀπό ὁ ἁμαρτία , δουλόω δέ ὁ Θεός , ἔχω ὁ καρπός σύ εἰς ἁγιασμός , ὁ δέ τέλος ζωή αἰώνιος . ἐν οὗτος ἀνθίστημι ὁ μέν ἁμαρτία ὁ Θεός , ὁ δέ αἰσχύνη ὁ ἁγιασμός , ὁ δέ αἰώνιος θάνατος ὁ ζωή ὁ αἰώνιος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0071.8
κγ' . Τὰ γὰρ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας , θάνατος . Ἐπεὶδὴ πάλαι μὲν ἐδασίλευσε , νῦν δὲ τυραννεῖ , καὶ ὅπλα αὐτῆς τὰ κακῶς ἰουμένα προσηγόρευσε μέλη , εἰκῶτως καὶ τὸν μισθὸν ὀψώνιον ἐκάλεσεν . Ὀνομάζειν γὰρ οὕτω φίλον αὐτῷ τὸ στρατιωτικὸν στήρειον . Καὶ γὰρ ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους φησι · « Τίς στρατεύεται ἰδίους ὀφωνοις ποτέ ; » Τὸ δὲ χάρισμα τοῦ Θεοῦ ζωὴ αἰώνιος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ
Lemmas: κγ' . ὁ γάρ ὀψώνιον ὁ ἁμαρτία , θάνατος . ἐπειδή πάλαι μέν εδασιλευσω , νῦν δέ τυραννέω , καί ὅπλον αὐτός ὁ κακῶς ἰόω προσαγορεύω μέλος , εἰκῶτως καί ὁ μισθός ὀψώνιον καλέω . ὀνομάζω γάρ οὗτος φίλος αὐτός ὁ στρατιωτικός στήριον . καί γάρ ἐν ὁ πρός Κορίνθιος φημί · « Τῖς στρατεύω ἴδιος ὀφωνοις ποτός ; » ὁ δέ χάρισμα ὁ Θεός ζωή αἰώνιος ἐν Χριστός Ἰησοῦς
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0072.1
τῷ Κυρίῳ ἡμῶν . Ἐνταῦθα οὐδ’ ἔφη μισθόν , ἀλλὰ χάρισμα . Θεοῦ γὰρ δῶρον ἡ ζωὴ ἡ αἰώνιος . Κἂν γὰρ τὴν ἀρχὰν τὴς κατορθώσῃ δικαιοσύνην , οὐκ ἀνταπολειτουργεῖ τοῖς προκαλοῖς νόνοις τὰ αἰώνια ἀγαθά . Ταῦτα περὶ τοῦ μὴ δεῖν ἀμαρτᾶν τοῖς κατὰ χάριν πολιτευομένοις εἰπὼν , πάλιν εἰς τὴν παρεξέτασιν τοῦ νόμου καὶ τῆς χάριτος μεταφέρει τὸν λόγον , καὶ δείκνυσι τῆς μὲν τὴν ἰσχύν , τοῦ δὲ τὴν ἀσθένειαν , καὶ διδάσκει ὡς ταύτης ἀναφανείσης ἐκείνος ἐπαύσατο . Ἀρχεται δὲ οὕτως :
Lemmas: ὁ κύριος ἐγώ . ἐνταῦθα οὐδέ φημί μισθός , ἀλλά χάρισμα . Θεός γάρ δῶρον ὁ ζωή ὁ αἰώνιος . κἀν γάρ ὁ ἀρχή σής κατορθόω δικαιοσύνη , οὐ ανταπολειτουργεω ὁ προκαλέω νόνος ὁ αἰώνιος ἀγαθός . οὗτος περί ὁ μή δήω ἀμαρτᾶν ὁ κατά χάρις πολιτεύω εἶπον , πάλιν εἰς ὁ παρεξέτασις ὁ νόμος καί ὁ χάρις μεταφέρω ὁ λόγος , καί δείκνυμι ὁ μέν ὁ ἰσχύς , ὁ δέ ὁ ἀσθένεια , καί διδάσκω ὡς οὗτος ἀναφαίνω ἐκείνος παύω . ἀρχω δέ οὕτως :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0072.2
# ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζ .
Lemmas: # κεφάλαιος Ζ .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0072.3
α . Ἡ ἀγνοεῖτε , ἀδελφοι ( γινώσκοντες γὰρ τὸν νόμον λέγω ) , ὅτι ὁ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου , ὅσον χρόνον ζῇ ; Ἀκούετε ἴστε , φησί , καὶ ὑμεῖς ἐντεθραμμένοι τῷ νόμῳ , ὡς τῶν ἐτι περιόντων ὁ νόμος κρατεῖ . Εἰσφέρει δὲ καὶ παράδειγμα τῷ προκειμένῳ κατάλληλον , καὶ φησιν :
Lemmas: ὅς . ὁ ἀγνοέω , ἀδελφός ( γιγνώσκω γάρ ὁ νόμος λέγω ) , ὅτι ὁ νόμος κυριεύω ὁ ἄνθρωπος , ὅσος χρόνος ζῶ ; ἀκούω οἶδα , φημί , καί σύ ἐντρέφω ὁ νόμος , ὡς ὁ ἔτι περίειμι ὁ νόμος κρατέω . εἰσφέρω δέ καί παράδειγμα ὁ πρόκειμαι κατάλληλος , καί φημί :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0072.4
β . Ἡ γὰρ ὀσαυτὸς γυνὴ τῷ ζῶντι ἀνδρὶ δεδεται νόμῳ · ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ , κατήργηται ἀπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἀνδρός . Εἶτα τοῦτο διδάσκει ἀκριβέστερον .
Lemmas: Β . ὁ γάρ ὄσος γυνή ὁ ζῶ ἀνήρ δήω νόμος · ἐάν δέ ἀποθνῄσκω ὁ ἀνήρ , καταργέω ἀπό ὁ νόμος ὁ ἀνήρ . εἶτα οὗτος διδάσκω ἀκριβής .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0072.5
γ . Ἄρα οὖν ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς μοιχαλίς χρηματίσει , ἐὰν τέθηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ · ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ , ἐλευθέρα ἐστὶν ἀπὸ τοῦ νόμου , τοῦ μὴ εἶναι αὐτὴν μοιχαλίδα , γενωμένη ἀνδρὶ ἑτέρῳ . Μοιχαλίαν καλεῖ , φησίν , ὁ νόμος , οὐ τὴν μετὰ τὴν τοῦ ὁμῶς τὸς τελευτὴν συναντομένην ἑτέρῳ , ἀλλὰ τὴν ἐπὶ παρόντος τοῦ συνοικοῦντος ἄλλῳ συζευγνυμένην · ταύτην γὰρ , ὡς ἐξυβρίζουσαν εἰς τὸν νόμον τοῦ γάμου , τιμωρεῖσθαι κελεύει . Ἐδήλωσεν τοίνυν ὡς , τοῦ ἀνδρὸς δεδεμένου τοῦ βίου τὴν ἰδέαν , ἐννομον , ἀλλ’ οὐ παράνομον , τὸ ἕτερον γάμον εἶναι . Καὶ ἔδει μὲν ὁ θεῖος Ἀπόστολος ὡς ἀδύνατον καὶ τοῖς ζῶσιν ὁ νόμος ἐδιδάξει διαζευγνύναι τὸν γάμον , ὅταν οὐ καταθύμιος ἦ . Ἀλλὰ τῆς Δεσποτικῆς διδασκαλίας ἐπήκουσεν , ἥ τὴν Μωϋσέα πρὸς τὴν Ἰουδαίων σκληροκαρδίαν τοῦτο ἐφη δεδωκέναι τὸν νόμον , τὸν δὲ τῆς φύσεως νόμον οὐ ταῦτα προστεθεικέναι . Ἐνὶ γὰρ ἀνδρα , φησί , καὶ μίαν γυναῖκα ἐδημιούργησεν ὁ Θεός , ἐν αὐτῇ τῇ διαπλάσει τὸν περὶ τοῦ γάμου νόμον τιθεῖς . Διὰ τοῦτο ἐκεῖνο καταλιπὼν , ἐπὶ τὸν περὶ τῶν τετελευτηκότων ἐλήλυθε νόμον , καὶ ἐπήγαγεν :
Lemmas: γ . ἄρας οὖν ζῶ ὁ ἀνήρ μοιχαλίς χρημάτισις , ἐάν τίθημι ἀνήρ ἕτερος · ἐάν δέ ἀποθνῄσκω ὁ ἀνήρ , ἐλεύθερος εἰμί ἀπό ὁ νόμος , ὁ μή εἰμί αὐτός μοιχαλίς , γίγνομαι ἀνήρ ἕτερος . μοιχαλία καλέω , φημί , ὁ νόμος , οὖον ὁ μετά ὁ ὁ ὁμῶς τός τελευτή συνάντομαι ἕτερος , ἀλλά ὁ ἐπί πάρειμι ὁ συνοικέω ἄλλος συζεύγνυμι · οὗτος γάρ , ὡς ἐξυβρίζω εἰς ὁ νόμος ὁ γάμος , τιμωρέω κελεύω . δηλόω τοίνυν ὡς , ὁ ἀνήρ δέω1 ὁ βίος ὁ ἰδέα , ἔννομος , ἀλλά οὖον παράνομος , ὁ ἕτερος γάμος εἰμί . καί ἐσθίω μέν ὁ θεῖος ἀπόστολος ὡς ἀδύνατος καί ὁ ζῶ ὁ νόμος διδάσκω διαζεύγνυμαι ὁ γάμος , ὅταν οὖον Καταθύμιος εἰμί . ἀλλά ὁ δεσποτικός διδασκαλία ἐπακούω , ὅς ὁ Μωϋσῆς πρός ὁ Ἰουδαῖος σκληροκαρδία οὗτος φημί δίδωμι ὁ νόμος , ὁ δέ ὁ φύσις νόμος οὖον οὗτος προστίθημι . ἐν γάρ ἀνήρ , φημί , καί εἷς γυνή δημιουργέω ὁ Θεός , ἐν αὐτός ὁ διάπλασις ὁ περί ὁ γάμος νόμος τιθεῖς . Ζεύς οὗτος ἐκεῖνος καταλείπω , ἐπί ὁ περί ὁ τελευτάω ἔρχομαι νόμος , καί ἐπάγω :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0072.6
δ . Ὦστε , ἀδελφοι μου , καὶ ὑμεῖς ὀθανατώθητε τῷ νόμῳ διὰ τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ , εἰς τὸ γενέσθαι ὑμᾶς ἑτέρῳ , τῷ ἐκ νεκρῶν ἑγερθέντι . Καὶ μὴν τῷ παραδείγματι κατάλληλον ἦν εἰπεῖν , Ὁθανατώθη ὁ νόμος , τοῦτο ἐστίν , ἐπαύσατο . Ἀλλὰ τῆς Ἰουδαίων ἀσθενείας χηρόμενος , σφόδρα γὰρ περιπίπτει τὸν νόμον , καὶ τοῖς ἐκ Παλαιστίνης πολυμοῦσιν αἱρετικοῖς πρόφασιν εἰς κατηγορίαν οὐ βουλόμενος δόναι , οὐ τὸν νόμον ἐφη πεπαύσθαι , ἀλλ’ εἶπεν ἡμᾶς τεθνατωθῆναι τῷ νόμῳ διὰ τοῦ σωτηρίου βαπτίσματος · εἶτα πάλιν ἀναστάντας :
Lemmas: δ . ὥστε , ἀδελφός ἐγώ , καί σύ ὀθανατώθητε ὁ νόμος διά ὁ σῶμα ὁ Χριστός , εἰς ὁ γίγνομαι σύ ἕτερος , ὁ ἐκ νεκρός ἐγείρω . καί μήv ὁ παράδειγμα κατάλληλος εἰμί εἶπον , Ὁθανατώθη ὁ νόμος , οὗτος εἰμί , παύω . ἀλλά ὁ Ἰουδαῖος ἀσθένεια χαίρω , σφόδρα γάρ περιπίπτω ὁ νόμος , καί ὁ ἐκ Παλαιστίνη πολυμους αἱρετικός πρόφασις εἰς κατηγορία οὖον βούλομαι δόνη , οὖον ὁ νόμος φημί παύω , ἀλλά εἶπον ἐγώ θνῄσκω ὁ νόμος διά ὁ σωτήριος βάπτισμα · εἶτα πάλιν ἀνίστημι :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0073.1
ἑτέρῳ συναφθῆναι τῷ ἐν νεκρῶν ἐγερθέντι , τοῦτέστι τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ . Καὶ ἐπιδὴ συνάφειαν καὶ γάμον τὴν εἰς τὸν Κύριον προσήγγευσεν πίστιν , εἰκότως δείκνυσιν καὶ τὸν τοῦ γάμου καρπὸν . Ἵνα καρποφορήσωμεν , φησί , τῷ Θεῷ . Τίς δὲ ἡ καρποφορία ; Τὰ τὰ μέλη ἡμῶν ὅπλα δικαιοσύνης γενέσθαι . Μᾶλα δὲ σοφῶς αὐτὸν ὑπέδειξε τὸν νόμον παρεγγυῶντα τῷ Χριστῷ συναφθῆναι . Οὐχ εἵργε γὰρ , φησί , τὴν γυναῖκα γήμασθαι ἀνδρὶ ἑτέρῳ μετὰ τὴν τελευτὴν τοῦ προτέρου . Ἔπειτα πάλιν τὸ διάφορον δείκνυσιν .
Lemmas: ἕτερος συνάπτω ὁ ἐν νεκρός ἐγείρω , τουτέστι ὁ δεσπότης Χριστός . καί ἐφοράω συνάφεια καί γάμος ὁ εἰς ὁ κύριος προσάγω πίστις , εἰκότως δείκνυμι καί ὁ ὁ γάμος καρπός . ἵνα καρποφορέω , φημί , ὁ Θεός . Τῖς δέ ὁ καρποφορία ; ὁ ὁ μέλος ἐγώ ὅπλον δικαιοσύνη γίγνομαι . μῆλον δέ σοφός αὐτός ὑποδείκνυμι ὁ νόμος παρεγγυάω ὁ Χριστός συνάπτω . οὐχ εἴργω γάρ , φημί , ὁ γυνή γαμέω ἀνήρ ἕτερος μετά ὁ τελευτή ὁ πρότερος . ἔπειτα πάλιν ὁ διάφορος δείκνυμι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0073.2
ε . Ὅτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκὶ ( τοῦτέστι τῇ κατὰ νόμον πολιτείᾳ . Σάρκα γὰρ τὰς τῇ σαρκὶ δεδομένας νομοθεσίας ἀνόμασε , τὰς περὶ βρώσεως , καὶ πόσεως , καὶ λέπρας , καὶ τὰ τοιούτα προσόντα ) , τὰ παθήματα τῶν ἁμαρτιῶν , τὰ διὰ τοῦ νόμου , ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν . Οὐχ εἵπεν , ὑπὸ τοῦ νόμου , ἀλλὰ διὰ τοῦ νόμου . Οὐ γὰρ αὐτὸς ἐνηργεῖ τὴν ἁμαρτίαν , ἀλλ’ αὐτὴς κατηγορεῖ τῆς ἁμαρτίας . Ἡ δὲ ἁμαρτία κακῶς ἐχρήσατο τῷ ἀγαθῷ . Οὔτε μὴν τὰ μέλη ἡμῶν ἐνηργεῖ τὴν ἁμαρτίαν , ἀλλὰ διὰ τῶν ἡμετέρων μελῶν ἡ τῆς ψυχῆς ἐπὶ τὸ χειρὸν ῥοπὴ ἀπετελεῖ τὴν ταύτης ἐνέργειαν . Τί δὲ ἐντεῦθεν ἐγένετο ; Εἰς τὸ καρποφορήσαι τῷ θανάτῳ . Διὰ τούτων δὲ ἡμᾶς ἐδίδαξεν ὡς , πρὸ τῆς χάριτος , ὑπὸ τῷ νόμῳ πολιτευόμενοι , σφοδροτέρας ἐδεχόμεθα τῆς ἁμαρτίας τὰς προσβολάς , τοῦ νόμου μὲν τὸ πρακτὸν ὑποδεικνύντος , ἐπικουρίαν δὲ οὐ παρέχοντος .
Lemmas: ε . ὅτε γάρ εἰμί ἐν ὁ σάρξ ( τουτέστι ὁ κατά νόμος πολιτεία . Σάρκα γάρ ὁ ὁ σάρξ δίδωμι νομοθεσία ἀνόμασε , ὁ περί βρῶσις , καί πόσις , καί λέπρα , καί ὁ τοιουταω πρόσειμι ) , ὁ πάθημα ὁ ἁμαρτία , ὁ διά ὁ νόμος , ἐνεργέω ἐν ὁ μέλος ἐγώ . οὐχ εἶπον , ὑπό ὁ νόμος , ἀλλά διά ὁ νόμος . οὖον γάρ αὐτός ἐνεργέω ὁ ἁμαρτία , ἀλλά αὐτός κατηγορέω ὁ ἁμαρτία . ὁ δέ ἁμαρτία κακῶς χράω ὁ ἀγαθός . οὔτε μήv ὁ μέλος ἐγώ ἐνεργέω ὁ ἁμαρτία , ἀλλά διά ὁ ἡμέτερος μέλος ὁ ὁ Ψυχή ἐπί ὁ χείρων ῥοπή ἀποτελέω ὁ οὗτος ἐνέργεια . τις δέ ἐντεῦθεν γίγνομαι ; εἰς ὁ καρποφορέω ὁ θάνατος . Ζεύς οὗτος δέ ἐγώ διδάσκω ὡς , πρό ὁ χάρις , ὑπό ὁ νόμος πολιτεύω , σφοδρός δέχομαι ὁ ἁμαρτία ὁ προσβολή , ὁ νόμος μέν ὁ πρακτός ὑποδείκνυμι , ἐπικουρία δέ οὖον παρέχω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0073.3
ζ . Νυνὶ δὲ κατηργήθημεν ἀπὸ τοῦ νόμου . Πάλιν ἐπέμειν τῇ φειδῷ · καὶ οὐχ εἵπεν , Κατηργήθη ὁ νόμος , ἀλλ’ , Ἡμεῖς κατηργήθημεν ἀπὸ τοῦ νόμου . Τοῦτέστιν , ἄρδης ἡμῖν ἐστιν , οὐκέτι κατ’ ἐκεῖνον πολιτευόμεθα . Καὶ πῶς κατηργήθημεν ; Ἀποθανόντες ἐν ᾧ κατειχόμεθα . Ὑποκείμενοι γὰρ τῷ νόμῳ , προσεσληύθαμεν τῷ βαπτίσματι · συναποθανόντες δὲ τῷ Χριστῷ , καὶ συναναστάντες αὐτῷ , τῷ νομοθέτῃ συνήφθημεν , καὶ οὐκέτι τῆς νομικῆς πολιτείας δεόμεθα · αὐτὴν γὰρ τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν ἐδεξάμεθα . Τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὰ ἑξῆς · Ὅστε δουλεύειν ἡμᾶς ἐν καινότητι πνεύματος , καὶ οὐ παλαιότητι γράμματος . Καὶ ἀντέθηκε τῷ μὲν γράμματι τὰ πνεῦμα , τῷ δὲ παλαιῷ τὸ καινόν , ἵνα δεῖξῃ τῷ μὲν γράμματι τὸν νόμον , τῷ δὲ παλαιῷ τὸν τοῦτο παῦλαν . Καὶ γὰρ διὰ Ἱερεμίου φησιν ὁ Θεός · « Διαθήσομαι τῷ οἴκῃ Ἰσραήλ , καὶ τῷ οἴκῃ Ἰούδα διαθήκην καινήν , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην , ἣν διεύμην τοῖς πατράσιν αὐτῶν , ἐν ἡμέρᾳ ἐπιλαβομένου μου τῆς χειρὸς αὐτῶν , ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου . » Ὅστε καὶ διὰ τοῦ Προφήτου δεδύκται τὸ διάφορον , καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης ἀναφανείσης , ὑποχωρήσαι προσήκει τὴν Παλαιάν . Ταῦτα ὁ θεῖος Ἀπόστολος εἰρηκώς , καὶ προορῶν , ὡς πνευματικῆς χάριτος ἡξιωμένος , ὅτι τῶν αἱρετικῶν τινες
Lemmas: ζ . νυνί δέ καταργέω ἀπό ὁ νόμος . πάλιν ἐπιμένω ὁ φειδός · καί οὐ εἶπον , καταργέω ὁ νόμος , ἀλλά , ἐγώ καταργέω ἀπό ὁ νόμος . τουτέστιν , Ἄρδης ἐγώ εἰμί , οὐκέτι κατά ἐκεῖνος πολιτεύω . καί πῶς καταργέω ; ἀποθνῄσκω ἐν ὅς κατέχω . ὑπόκειμαι γάρ ὁ νόμος , προσέρχομαι ὁ βάπτισμα · συναποθνῄσκω δέ ὁ Χριστός , καί συνανίστημι αὐτός , ὁ νομοθέτης συνάπτω , καί οὐκέτι ὁ νομικός πολιτεία δήω · αὐτός γάρ ὁ ὁ πνεῦμα χάρις δέχομαι . οὗτος γάρ δηλόω ὁ ἑξῆς · ὅστε δουλεύω ἐγώ ἐν καινότης πνεῦμα , καί οὖον παλαιότης γράμμα . καί ἀνατίθημι ὁ μέν γράμμα ὁ πνεῦμα , ὁ δέ παλαιός ὁ καινός , ἵνα δείκνυμι ὁ μέν γράμμα ὁ νόμος , ὁ δέ παλαιός ὁ οὗτος παῦλα . καί γάρ διά Ἱερεμίας φημί ὁ Θεός · « διατίθημι ὁ ἔοικα Ἰσραήλ , καί ὁ ἔοικα Ἰούδας διαθήκη καινός , οὖον κατά ὁ διαθήκη , ὅς διαλύω ὁ πατήρ αὐτός , ἐν ἡμέρα ἐπιλαμβάνω ἐγώ ὁ χείρ αὐτός , ἐξάγω αὐτός ἐκ γῆ Αἴγυπτος . » ὅστε καί διά ὁ Προφήτου δεδύκται ὁ διάφορος , καί ὁ Καινή διαθήκη ἀναφαίνω , ὑποχωρέω προσήκω ὁ Παλαιός . οὗτος ὁ θεῖος ἀπόστολος εἴρω , καί προοράω , ὡς πνευματικός χάρις ἀξιόω , ὅτι ὁ αἱρετικός τις
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0074.1
εἰς κατηγορίαν ταῦτα τῆς Παλαιᾶς λήγουσι · Διαθήκης , καὶ νομίσουν ἄλλου τινὸς εἶναι Θεοῦ τὸν νόμον τὸν παλαιόν , ἀναγκαίως · καὶ τὰς ἀντιθέσεις τίθησι , καὶ ἐπιφέρει τὰς λύσεις .
Lemmas: εἰς κατηγορία οὗτος ὁ Παλαιή λήγω · διαθήκη , καί νομίζω ἄλλος τις εἰμί Θεός ὁ νόμος ὁ παλαιός , ἀναγκαῖος · καί ὁ ἀντίθεσις τίθημι , καί ἐπιφέρω ὁ λύω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0074.2
7 . Τί οὖν ἐροῦμεν ; ὁ νόμος ἁμαρτία ; Πολλὰ εἴδειξαν ἐν τοῖς πρόσθεν εἰρημένοις , ὅ τοὺς βλασφημῖν τὸν νόμον ἐθέλουσι παρέχεν ἀν πρόφασιν εἰς τὴν τοῦ νόμου κατηγορίαν , εἰ μὴ τὴν προκειμένην τῶν ζητημάτων ἐποίησατο λύσιν . « Νόμος γὰρ παρεσώλθεν , ἵνα πλεονάσῃ τὸ παράπτωμα . » Καὶ · « Ὁ νόμος ὀργὴν κατεργάζεται . » Καὶ · « Ἐξ ἔργων νόμου οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιον αὐτοῦ πᾶσα σάρξ · » καὶ τὰ τοῦτοῖς προσόμοια . Ὦθεν ἐπὶ τῇ λύσει τούτων αὐτῶν τίθεῖσι τὴν ἀντίθεσιν . Καὶ πρώτον μὲν βλάσφημον ἐδείξε τὴν ἐρώτησιν , καὶ τὴν ἀπαγορευτικὴν τέθεικε λόγον , Μὴ γένοιτο . Εἶτα δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δὲ δ
Lemmas: 7 . τις οὖν εἴρω ; ὁ νόμος ἁμαρτία ; Πολύς δείκνυμι ἐν ὁ πρόσθεν εἴρω , ὅς ὁ βλασφημῖν ὁ νόμος ἐθέλω παρέχω εἰς πρόφασις εἰς ὁ ὁ νόμος κατηγορία , εἰμί μή ὁ πρόκειμαι ὁ ζήτημα ποιέω λύσις . « Νόμος γάρ παρεσώλθεν , ἵνα πλεονάζω ὁ παράπτωμα . » καί · « ὁ νόμος ὀργή κατεργάζομαι . » καί · « ἐς ἔργον νόμος οὖον δικαιόω ἐνώπιος αὐτός πᾶς σάρξ · » καί ὁ οὗτος προσόμοιος . ὤθω ἐπί ὁ λύω οὗτος αὐτός τίθημι ὁ ἀντίθεσις . καί πρῶτος μέν βλάσφημος δείκνυμι ὁ ἐρώτησις , καί ὁ ἀπαγορευτικός τίθημι λόγος , μή γίγνομαι . εἶτα δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δέ δ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.1
73 arguit . Mandatum enim , inquit , vitam sup - A τὴν πονηρίαν ἐλέγχει . Ζωὴς γάρ , φησίν , ἡ ἐντολὴ
Lemmas: 73 arguit . Mandatum enim , inquit , vitam sup - A ὁ πονηρία ἔλεγχος . Ζωή γάρ , φημί , ὁ ἐντολή
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.2
diverse dixit . ἐκτεινε . Τὸ αὐτὸ διαφόρως εἴρηκεν .
Lemmas: diverse dixit . ἐκτείνω . ὁ αὐτός διάφορος εἴρω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.3
quæ Mosaica dicitur , mandatum vero , quod Adamo καλεῖ , ἐντολὴν δὲ τὴν τῷ ᾿Αδὰμ δεδομένην . Οὕ δὴ
Lemmas: quæ Mosaica dicitur , mandatum vero , quod Adamo καλέω , ἐντολή δέ ὁ ὁ Αδάμ δίδωμι . ἕ δή
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.4
datum est . Quod quidem pluribus laudibus orna - χάριν καὶ πλείοσιν ἐταίνισεν αὐτὴν εὐφημίαις 62 .
Lemmas: datum est . Quod quidem pluribus laudibus orna - χάρις καί πλείων ἐταίνισεν αὐτός εὐφημία 62 .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.5
Si enim , inquit , quod erat futurum ignorabant , ηγοροῦσιν , ὡς τεθειχότος τὴν ἐντολὴν . Εἰ μὲν γὰρ
Lemmas: Si enim , inquit , quod erat futurum ignorabant , ἀγοράζω , ὡς τεθειχοος ὁ ἐντολή . εἰμί μέν γάρ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.6
quomodo Deus , qui futura non præscit ? Sin au - ἠγνοεῖν , φασι 63 , τὸ γενησόμενον , πῶς Θεὸς οὐχὶ προ -
Lemmas: quomodo Deus , qui futura non præscit ? Sin au - ἀγνοέω , φημί 63 , ὁ γίγνομαι , πῶς θεός οὐ προ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.7
eos intelligere rerum honestarum malorumque αἴτιος . Ἔδει δὲ αὐτοὺς συνιδεῖν , ὡς ἴδιον τῶν λογι -
Lemmas: eos intelligere rerum honestarum malorumque αἴτιος . δέω δέ αὐτός συνοράω , ὡς ἴδιος ὁ λογ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.8
notionem propriam * eorum esse , qui ratione κῶν ἢ τῶν καλῶν καὶ τῶν ἐναντίων διάγνωσις 64 .
Lemmas: notionem propriam * eorum esse , qui ratione Κῶς ἢ ὁ καλός καί ὁ ἐναντίος διάγνωσις 64 .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.9
sunt præditi . Eorum enim quæ ratione carent , Τῶν γὰρ ἀλόγων ἡ φύσις οὐκ ἔχει τῶν τοιούτων δι -
Lemmas: sunt præditi . Eorum enim quæ ratione carent , ὁ γάρ ἄλογος ὁ φύσις οὐ ἔχω ὁ τοιοῦτος Ζεύς -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.10
natura non habet hæc discernendi facultatem . Est ἀκρισιαν . Ἀρπακτικὸς γὰρ ὁ λύκος , ὠμοβόρος ὁ λέων ,
Lemmas: natura non habet hæc discernendi facultatem . Est ἀκρισία . αρπακτικός γάρ ὁ λύκος , ὠμοβόρος ὁ λέων ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.11
his similia faciunt ; nec habent sensum peccati , ἔχουσι τῆς ἁμαρτίας αἴσθησιν , οὐ δὲ συνειδὲς ὑπὸ
Lemmas: his similia faciunt ; nec habent sensum peccati , ἔχω ὁ ἁμαρτία αἴσθησις , οὖον δέ συνοράω ὑπό
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.12
Homines autem , etiamsi nullis rebus agendis in - μηδεὶς τοῖς γινομένοις παρῆ , ἐρυθριῶσι καὶ δειδίας
Lemmas: Homines autem , etiamsi nullis rebus agendis in - μηδείς ὁ γίγνομαι πάρειμι , ἐρυθριάω καί δείδω
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.13
tersi , erubescunt , et quæ ipsi admittre ausi sunt τὰ τολμώμενα . Τὴν γὰρ κατηγορίαν ὑφαίνει τὸ συν -
Lemmas: tersi , erubescunt , et quæ ipsi admittre ausi sunt ὁ τολμάω . ὁ γάρ κατηγορία ὑφαίνω ὁ σῦς -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.14
essent natura præditi , sine lege viverent ? Pro - τὴν ἐντολὴν ὁ Θεός , ἵνα καὶ τὴν οἰκείαν φύσιν ἐπι -
Lemmas: essent natura præditi , sine lege viverent ? Pro - ὁ ἐντολή ὁ Θεός , ἵνα καί ὁ οἰκεῖος φύσις ἐπι -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.15
pterea Deus mandatum statuit , ut et propriam γινώσκῃ , καὶ τὸν νομοθέτην δειμαίνῃ . Ἔστι δὲ ἰδεῖν
Lemmas: pterea Deus mandatum statuit , ut et propriam γιγνώσκω , καί ὁ νομοθέτης δειμαίνω . εἰμί δέ ὁράω
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.16
autem legislatoris humanitatem agnoscere . 74 δυσκατόρθωτον τέθηκε νόμον , ἀλλὰ καὶ λίαν εὐπ -
Lemmas: autem legislatoris humanitatem agnoscere . 74 δυσκατόρθωτος τίθημι νόμος , ἀλλά καί λίαν ΕΥΠ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.17
Non enim difficilem aliquam legem tulit , sed quæ τως φυλαχθῆναι δυνάμενον . Πάντων ἐδεδίωκε τῶν
Lemmas: Non enim difficilem aliquam legem tulit , sed quæ ὅς φυλάσσω δύναμαι . Πάντων διώκω ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.18
rat : non illi unam invidens , quomodo enim , qui γὰρ ὁ γε πάντων αὐτῷ τὴν ἐξουσίαν παρείσχηκώς ; )
Lemmas: rat : non illi unam invidens , quomodo enim , qui γάρ ὁ γε πᾶς αὐτός ὁ ἐξουσία παρέχω ; )
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.19
transgressus est . Neque enim medicus , qui jubet ἄχθεται καλέσων ψυχοτροφίας τῷ κάμνοντι , φθόνῳ
Lemmas: transgressus est . Neque enim medicus , qui jubet ἄχθομαι καλέω ψυχοτροφία ὁ κάμνω , φθόνος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.20
non servato præcepto , frigidam aquam biberit , ipse μεταλάβοι τοῦ θάνατος , αὐτὸς ἐπισκᾶται τὴν βλάβην ·
Lemmas: non servato præcepto , frigidam aquam biberit , ipse μεταλαμβάνω ὁ θάνατος , αὐτός ἐπισκάπτω ὁ βλάβη ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.21
ad se damnum attrahit : medicus autem nulla οὐ δὲ γε ἰατὴς τῆς κατηγορίας ἀνεῖθυσεν . Ὁ μέντοι
Lemmas: ad se damnum attrahit : medicus autem nulla οὖον δέ γε ἰατής ὁ κατηγορία ἀνατίθημι . ὁ μέντοι
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.22
culpa vacuus . Dominus ergo Deus , et ipsum Ada - Δεσπότης Θεός , καὶ αὐτὸν τὸν ᾿Αδὰμ , καὶ ἅπαν τὸ
Lemmas: culpa vacuus . Dominus ergo Deus , et ipsum Ada - Δεσπότης Θεός , καί αὐτός ὁ Αδάμ , καί ἅπας ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.23
mum , et totum illius genus , omni cura et studio ἐκεῖνο γένος , πάσης ἐπιμελείας ἠξίωσε . Καὶ ἵνα ,
Lemmas: mum , et totum illius genus , omni cura et studio ἐκεῖνος γένος , πᾶς ἐπιμέλεια ἀξιόω . καί ἵνα ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.24
quod est maximum et præcipuum , propter illum , καὶ τὸ ἐκείνου γένος , ὁ μονογενὴς ἐνηθρώπησε
Lemmas: quod est maximum et præcipuum , propter illum , καί ὁ ἐκεῖνος γένος , ὁ μονογενής ἐνηθρώπησε
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.25
et illius genus , unigenitum Dei Verbum homo fa - Λόγος , καὶ τοῦ θανάτου τὴν δυναστείαν κατέπαυσεν ,
Lemmas: et illius genus , unigenitum Dei Verbum homo fa - Λόγος , καί ὁ θάνατος ὁ δυναστεία καταπαύω ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0075.26
ctum est , et mortis dominatum fregit , qui ab illo ἐξ ἐκείνου τὴν ἀρχὴν δεδαμένην · καὶ τὴν ἀνάστασιν
Lemmas: ctum est , et mortis dominatum fregit , qui ab illo ἐκ ἐκεῖνος ὁ ἀρχή δαμάζω · καί ὁ ἀνάστασις