theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0434.1
Ἐπεὶδὴ τοίνυν κατ' ἀμείλιν τὸν καιρὸν , οὐχ οἷόν τε ἦν ῥαδίως εὑρεῖν τοὺς τὴν ἁγνείαν ἀξιοῦντας , τῶν γεγαμηκότων τοὺς τὴν σωφροσύνην τετιμηκότας καλοῦσι χειροτονεῖν . Τὸ δὲ , μιᾶς γυναικὸς ἄνδρα , οὐ μοι δοκοῦσιν εἰρηκέναι τινές . Πάλαι γὰρ εἴωθεν καὶ Ἕλληνες καὶ Ἰουδαῖοι , καὶ δύο , καὶ τρεῖς , καὶ πλείους γυναῖκας νὸμῳ γάμῳ κατά ταυτὸν συνομιλεῖν . Τινὲς δὲ καὶ νῦν , καίτοι τῶν βασιλικῶν νόμων δύο κατὰ ταυτὸν ἄγεσθαι κωλυόντων γυναῖκας , καὶ παλλακίας μίγνυνται καὶ ἐταίρας . Ἐφασεν τοίνυν τὸν θεὸν Ἀπόστολον εἰρηκέναι , τὸν μὴ μόνῃ γυναικὶ συνοικοῦντα σωφρόνως , τῆς ἐπισκοπῆς ἀξίου εἶναι χειροτονεῖν . Οὐ γὰρ τὸν δεύτερον , φασι , ἐξέβαλε γάμον , ὅτε πολλάκις τοῦτο γενέσθαι κελύουσα . « Γυνὴ γὰρ , φησὶ , δέδεται νόμῳ ἐφ' ὅσον χρόνον ζῇ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς · ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ , D λευθερα ἐστὶν ᾧ θέλει γαμηθῆναι , μόνον ἐν Κυρίῳ . Καὶ πάλιν « Ἀλῶν δὲ ταῖς ἄγνιαις καὶ ταῖς χήραις » καὶ συνάφει ἐκάτερον τἀγμα , ἵνα τέθεικε νόμον . Τῷ ὄντι γὰρ ὑπερεκείμενός τῆς ἐγχρισίας , οὐ τῆς γνώμης ἡ διγασία . Ἐμὲν γὰρ αὐτὸς τὴν προτέραν ἐκβαλὼν ἐτέρᾳ συνεζύγη , μέμψεως ἄξιος καὶ κατηγορίας ὑπεῖδυνος . Εἰ δὲ τὸ βιαῖον τοῦ θανάτου διεξέφευγε τὴν προτέραν , ἡ δὲ φύσις ἐπαιούσα δευτέρας ζευχθῆναι κάτηνάγκασε γυναῖχὶ , οὐκ ἐκ γνώμης , ἀλλ' ἐκ περιστάσεως ὁ δεύτερος γιγνεται γάμος . Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα σκοποῦμενος , ἀποδέχομαι τῶν οὕτως νενοηκότων τὴν ἐρμηνείαν . « Ἡγησάμενον , καὶ προσοχαπλὶν τὸ πρακτικὸν δυνάμενον . « Σώφρονα . » Τῆς C ψυχῆς τὸ κατόρθωμα . « Κόσμιον . » Καὶ φθέγματι , καὶ σχήματι , καὶ βλεμμάτι , καὶ βαδίσει · ὥστε καὶ διὰ τοῦ σώματος φαίνεσθαι τὴν τῆς ψυχῆς σωφροσύνην . « Φιλόξενον . » Φιλοξενῶν τοὺς ἐπιδημοῦντας ὑποδεχόμενον . « Διδακτικόν . » Οὐ τὸν εὐγλωττον λέγει κεκοσμημένον , ἀλλὰ τὸν τὰ θεία παπαιδευμένον , καὶ παραίνειν δυνάμενον τὰ προσἥκοντα .
Lemmas: ἐπειδή τοίνυν κατά αμειλις ὁ καιρός , οὐ οἷος τε εἰμί ῥᾳδίως εὑρίσκω ὁ ὁ ἁγνεία ἄξιος , ὁ γαμέω ὁ ὁ σωφροσύνη τιμάω καλέω χειροτονέω . ὁ δέ , εἷς γυνή ἀνήρ , οὖον ἐγώ δοκέω εἴρω τις . Πάλη γάρ εἴωθα καί Ἕλλην καί Ἰουδαῖος , καί δύο , καί τρεῖς , καί πλείων γυνή νόμος γάμος κατά τατός συνομιλέω . Τινές δέ καί νῦν , καίτοι ὁ βασιλικός νόμος δύο κατά τατός ἄγω κωλύω γυνή , καί παλλακία μίγνυμι καί ἑταίρα . πάσσω τοίνυν ὁ θεός ἀπόστολος εἴρω , ὁ μή μόνος γυνή συνοικέω σωφρόνως , ὁ ἐπισκοπή ἄξιος εἰμί χειροτονέω . οὖον γάρ ὁ δύο , φημί , ἐκβάλλω γάμος , ὅτε πολλάκις οὗτος γίγνομαι κελυειμι . « γυνή γάρ , φημί , δήω νόμος ἐπί ὅσος χρόνος ζῶ ὁ ἀνήρ αὐτός · ἐάν δέ ἀποθνῄσκω ὁ ἀνήρ , D Λεύθερας εἰμί ὅς ἐθέλω γαμέω , μόνος ἐν κύριος . καί πάλιν « Ἄλης δέ ὁ αγνιος καί ὁ χήρα » καί συναφής ἐκάς τάγμα , ἵνα τίθημι νόμος . ὁ εἰμί γάρ ὑπερκείμενος ὁ ἐγχρισίας , οὖον ὁ γνώμη ὁ διγασία . εἰμί γάρ αὐτός ὁ πρότερος ἐκβάλλω ἕτερος συζεύγνυμι , μέμψις ἄξιος καί κατηγορία ὑποδύνω . εἰμί δέ ὁ βίαιος ὁ θάνατος διεκφεύγω ὁ πρότερος , ὁ δέ φύσις ἐπαΐω δύο ζεύγνυμι καταναγκάζω γυνή , οὐ ἐκ γνώμη , ἀλλά ἐκ περίστασις ὁ δύο γίγνομαι γάμος . οὗτος καί ὁ τοιοῦτος σκοπέω , ἀποδέχομαι ὁ οὕτως νοέω ὁ ἑρμηνεία . « ἡγέομαι , καί προσοχαπλὶν ὁ πρακτικός δύναμαι . « Σώφρων . » ὁ C Ψυχή ὁ κατόρθωμα . « Κόσμιος . » καί φθέγμα , καί σχῆμα , καί βλέμμα , καί βάδισις · ὥστε καί διά ὁ σῶμα φαίνω ὁ ὁ Ψυχή σωφροσύνη . « Φιλόξενος . » Φιλόξενος ὁ ἐπιδημέω ὑποδέχομαι . « διδακτικός . » οὖον ὁ εὔγλωττος λέγω κοσμέω , ἀλλά ὁ ὁ θεῖος παπαιδευμενω , καί παραινέω δύναμαι ὁ προσήκω .