theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0045.1
τῇ ἐκ νεκρῶν ἀναστάσει , φημι , καὶ τῇ αἰωνίῳ ζωῇ , καὶ τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν . Δικαιοσύνην δὲ Θεοῦ διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἀποκαλύπτεσθαι ἔφη , οὐ μόνον τὴν ἡμῖν χορηγουμένην , ἀλλὰ καὶ τὴν ἐν αὐτῷ τῷ τῆς οἰκονομίας μυστηρίῳ προφανῶς δεοικυμένην . Οὐ γὰρ ἐξουσία τὴν ἡμετέραν ὀψωνόμησε σωτηρίαν , οὐδὲ προστάγματι καὶ λόγῳ κατέλυσε τοῦ θανάτου τὸ κράτος , ἀλλ’ ἐκράσας τῷ δικαίῳ τὸν ἕλεον . Καὶ αὐτὸς ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Λόγος , τὴν τοῦ Ἀδὰμ ἐνδυσάμενος φύσιν , καὶ πάσης ἁμαρτίας φυλάξας ἀμύητον , ταύτην ὑπὲρ ἡμῶν προσενέγκογε , καὶ τὸ χρέος τῆς φύσεως ἀποδοὺς , τὸ κοινὸν πάντων ἀνθρώπων διέλυσε δόλημα . Ἄλλὰ τοῦτο διδάσκει σαφέστερον ἡμᾶς ἐν τοῖς ἐξῆς , ὁ θεῖος Ἀπόστολος . Ἡμεῖς δὲ τὴς κατὰ μέρος ἐρμηνείας ἐχόμεθα . Εἰρηκὼς δὲ τὴν ὡς καὶ Ἰουδαίους καὶ Ἕλληνας βουλομένους ἡ σωτηρία προσγίνεται , Γραφικῇ μαρτυρίᾳ τὸν λόγον ὠχύρωσε , καὶ φησι · Καθὼς γέγραπται · Ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται . Τοῦτο δὲ Ἰουδαίων ἕνεκα τέθηκε · διδάσκων αὐτοὺς μὴ τῆς νομιμῆς ἀντέχεσθαι πολιτείας , ἀλλὰ τοῖς οἰκείοις προφήταις ἀκολουθεῖν . Οὗτοι γὰρ ἄνωθεν τὴν διὰ πίστεως προεκήρυξαν σωτηρίαν . Ἐντεῦθεν τοίνυν τῶν Ἰουδαίων ἀφείς πρῶτον κατηγορεῖν , κατηγορεῖ τῶν ἄλλων ἀπάντων ἀνθρώπων , ὡς τὸν ἐν τῇ φύσει παρὰ τοῦ δημιουργοῦ τεθὲντα νόμον ἀδεῶς παραβάντων . Ἡ δὲ τούτων κατηγορία καὶ ἀπολογίαν ἔχει τοῦ Ποιητοῦ . Δημιουργήσας γὰρ αὐτούς , οὐκ ἀλόγων δίκτην ἐτάσε βιοτεῖναι , ἀλλὰ τῷ λόγῳ τετίμηκε , καὶ διάκρισιν ἐδῴωκε , καὶ τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐναντίων ἐντέθηκε τὴν διάγνωσιν . Καὶ τῆδε μαρτυροῦσι τῷ λόγῳ , οἱ πρὸ τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου διαπρέψαντες ἐν εὐσεβείᾳ καὶ ἀρετῇ , καὶ αὖ πάλιν οἱ τὴν ἐναντίαν ὁδὲάσαντες . Καὶ γὰρ ὁ Ἀδὰμ , εὐθὺς τὴν ἐντολὴν παραδὺς καὶ τοῦ καρποῦ γευσάμενος , ὃν ἀπηγόρευεν αὐτῷ , λαθεῖν μὲν ἐπειράθη , τοῦ συνειδοῦς ἀμείψαντος . Εἶτα κληθεὶς εἰς τὸ κριτήριον , οὔτε ἠρνήθη τὸ γεγονός , οὔτε μὴν τὴν ἀγνοίαν εἰς ἀπολογίαν προέβαλετο , ἀλλ’ ἐπὶ τὴν γυναῖκα μετατέθηκε τὰς κατηγορίας τοῦ ἔγκληματος . Σαφῶς δὲ τοῦτο διδάσκει , ὡς εἶχεν ἡ φύσις τὴν τῶν πραγμάτων διάγνωσιν . Οὕτω καὶ ὁ Καὶν , λάθρα μὲν ἀνεῖλε τὸν ἀδελφόν · ἐρωτηθεὶς δέ , « Ποῦ Ἄβελ ὁ ἀδελφός σου ; » ἠρνήθη , καὶ τὸ γεγονός ἐπεχείρησε κρύψαι · ἐλεγχθεὶς δὲ γε , ὁμολόγησε δικαίαν εἶναι τὴν τιμωρίαν , καὶ συνεψήφισατο τῷ κριτῇ , καὶ πέρα τοιαῦτα ἔστιν εὑρεῖν παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ . Τοῦτο
Lemmas: ὁ ἐκ νεκρός ἀνάστασις , φημί , καί ὁ αἰώνιος ζωή , καί ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός . Δικαιοσύνη δέ Θεός διά ὁ Εὐαγγέλιος ἀποκαλύπτω φημί , οὖον μόνος ὁ ἐγώ χορηγέω , ἀλλά καί ὁ ἐν αὐτός ὁ ὁ οἰκονομία μυστήριον προφανῶς δεοικυμένην . οὖον γάρ ἐξουσία ὁ ἡμέτερος ὀψονομέω σωτηρία , οὐδέ πρόσταγμα καί λόγος καταλύω ὁ θάνατος ὁ κράτος , ἀλλά κράζω ὁ Δίκαιος ὁ ἔλεος . καί αὐτός ὁ μονογενής ὁ Θεός Λόγος , ὁ ὁ Ἀδάμ ἐνδύω φύσις , καί πᾶς ἁμαρτία φυλάσσω ἀμύητος , οὗτος ὑπέρ ἐγώ προσφέρω , καί ὁ χρέος ὁ φύσις ἀποδίδωμι , ὁ κοινός πᾶς ἄνθρωπος διαλύω δολημη . ἀλλά οὗτος διδάσκω σαφής ἐγώ ἐν ὁ ἑξῆς , ὁ θεῖος ἀπόστολος . ἐγώ δέ σής κατά μέρος ἑρμηνεία ἔχω . ἐρῶ δέ ὁ ὡς καί Ἰουδαῖος καί Ἕλλην βούλομαι ὁ σωτηρία προσγίγνομαι , γραφικός μαρτυρία ὁ λόγος ὀχυρόω , καί φημί · καθώς γράφω · ὁ δέ δίκαιος ἐκ πίστις ζῶ . οὗτος δέ Ἰουδαῖος ἕνεκα τίθημι · διδάσκω αὐτός μή ὁ νόμιμος ἀντέχω πολιτεία , ἀλλά ὁ οἰκέω προφήτης ἀκολουθέω . οὗτος γάρ ἄνωθεν ὁ διά πίστις προκηρύσσω σωτηρία . ἐντεῦθεν τοίνυν ὁ Ἰουδαῖος ἀφίημι πρῶτος κατηγορέω , κατηγορέω ὁ ἄλλος ἀπαντάω ἄνθρωπος , ὡς ὁ ἐν ὁ φύσις παρά ὁ δημιουργός τίθημι νόμος ἀδεῶς παραβαίνω . ὁ δέ οὗτος κατηγορία καί ἀπολογία ἔχω ὁ Ποιητής . δημιουργέω γάρ αὐτός , οὐ ἄλογος Δίκτη τάσσω βιοτεινω , ἀλλά ὁ λόγος τιμάω , καί διάκρισις δίδωμι , καί ὁ ἀγαθός καί ὁ ἐναντίος ἐντίθημι ὁ διάγνωσις . καί τῆδε μαρτυρέω ὁ λόγος , ὁ πρό ὁ μωσαϊκός νόμος διαπρέπω ἐν εὐσέβεια καί ἀρετή , καί αὖος πάλιν ὁ ὁ ἐναντίος ὁδάω . καί γάρ ὁ Ἀδάμ , εὐθύς ὁ ἐντολή παραδύομαι καί ὁ καρπός γεύω , ὅς ἀπαγορεύω αὐτός , λανθάνω μέν πειράω , ὁ συνειδιδωμι ἀμείβω . εἶτα καλέω εἰς ὁ κριτήριον , οὔτε ἀρνέομαι ὁ γίγνομαι , οὔτε μήv ὁ ἄγνοια εἰς ἀπολογία προβάλλω , ἀλλά ἐπί ὁ γυνή μετατίθεμαι ὁ κατηγορία ὁ ἔγκλημα . σαφῶς δέ οὗτος διδάσκω , ὡς ἔχω ὁ φύσις ὁ ὁ πρᾶγμα διάγνωσις . οὕτως καί ὁ Καινίς , λάθρῃ μέν ἀναιρέω ὁ ἀδελφός · ἐρωτάω δέ , « πός Ἄβελ ὁ ἀδελφός σύ ; » ἀρνέομαι , καί ὁ γίγνομαι ἐπιχειρέω κρύπτω · ἐλέγχω δέ γε , ομολογώ Δίκαιος εἰμί ὁ τιμωρία , καί συμψηφίζω ὁ κριτής , καί πέρα τοιοῦτος εἰμί εὑρίσκω παρά ὁ θεῖος γραφή . οὗτος