ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0261.4
α' . « Ὦ ἄνόητοι Γαλάται , τίς ὑμᾶς ἐδίσχαυε 39 τῇ ἀληθείᾳ μὴ πειθεσθαι ; 40 » « Μιστ' εὐημερίας ἡ παροινία . Βασκαίνει γὰρ τις εὐτόρῳ , οὐ πένθει : εὐημεροῦσιν , οὐ δυσπραγοῦσι . Δηλοῖ τοίνυν ὁ λόγος τὴν προτέραν αὐτῶν 41 πρὸ τὴν εὐσέβειαν προθυμίαν · ἐκφαίνει δὲ καὶ τὴν πατρικὴν τοῦ Ἀποστόλου φιλοστοργίαν . Ὁλοφύρεται γὰρ αὐτούς , ὡς τὸν συνηλεγμένον ἀπολέσαντας πλοῦτον . Ποῖος , φησὶ , δαιμὼν φθονερὸς τε καὶ βάζκανος τὸν ἀξιάγαστον ὑμῶν ἐσύλησε πλοῦτον ; « Οὗ κατ' ὀφθαλμοὺς Ἰησοῦς Χριστὸς προεγράφη , ἐν ὑμῖν 42 ἐσταυρωμένος . » Οὕτω γὰρ ἐπιστεύσατε , ὡς αὐτὸν τοῦ Χριστοῦ τὸν σταυρὸν θεασάμενοι . Εἶτα τὸν νόμον καὶ τὴν χάριν παράλληλα τίθησι , καὶ τὰς ἀποδείξεις ἀναντιρρήτους παράγει .
Lemmas: ὅς . « ὦ ἀνόητος Γαλάτης , τίς σύ ἐδίσχαυε 39 ὁ ἀλήθεια μή πείθω ; 40 » « μισθός εὐημερία ὁ παροινία . βασκαίνω γάρ τις εὔτορος , οὖον πένθος : εὐημερέω , οὖον δυσπραγέω . δηλόω τοίνυν ὁ λόγος ὁ πρότερος αὐτός 41 πρό ὁ εὐσέβεια προθυμία · ἐκφαίνω δέ καί ὁ πατρικός ὁ ἀπόστολος φιλοστοργία . ὀλοφύρομαι γάρ αὐτός , ὡς ὁ συνελέγχω ἀπόλλυμι πλοῦτος . ποῖος , φημί , δαίμων φθονερός τε καί βάζκανος ὁ ἀξιάγαστος σύ συλάω πλοῦτος ; « οὗ κατά ὀφθαλμός Ἰησοῦς Χριστός προγράφω , ἐν σύ 42 σταυρόω . » οὕτως γάρ πιστεύω , ὡς αὐτός ὁ Χριστός ὁ σταυρός θεάομαι . εἶτα ὁ νόμος καί ὁ χάρις παράλληλος τίθημι , καί ὁ ἀποδείκνυμι ἀναντίρρητος παράγω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0261.5
β' . « Τοῦτο μόνον θέλω μαθεῖν ἀφ' ὑμῶν · ἐξ ἔργων νόμου τὸ Πνεῦμα ἐλάβετε , ἢ ἐξ ἀκοῆς πίστεως ; » Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν οἱ τῆς πνευματικῆς χάριτος ἀξιοῦντες , καὶ γλώτταις διαφόροις ἐλάλουν , καὶ προσεφήτουν , καὶ θαυματούργουν , ἀπὸ τῶν θαυμάτων λαμβάνοντες τοῦ κηρύγματος τὴν βεβαίωσιν . Τοῦτο τοίνυν ἐνταῦθα ἐφη · Ὁ νόμος ὑμῖν ἔδωκεν τοῦ θεοῦ Πνεύματος τὴν ἐνέργειαν , ἢ μόνη ἡ ἐπὶ τὸν Κύριον πίστις ;
Lemmas: βε . « οὗτος μόνος ἐθέλω μανθάνω ἀπό σύ · ἐκ ἔργον νόμος ὁ πνεῦμα λαμβάνω , ἢ ἐκ ἀκοή πίστις ; » κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ὁ ὁ πνευματικός χάρις ἄξιος , καί γλῶσσα διάφορος λαλέω , καί προσεφήτουν , καί θαυματουργέω , ἀπό ὁ θαῦμα λαμβάνω ὁ κήρυγμα ὁ βεβαίωσις . οὗτος τοίνυν ἐνταῦθα φημί · ὁ νόμος σύ δίδωμι ὁ θεός πνεῦμα ὁ ἐνέργεια , ἢ μόνος ὁ ἐπί ὁ κύριος πίστις ;
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0261.6
γ' . « Οὕτως ἄνόητοι ἐστε , ἐναρξάμενοι πνεύματι νῦν σαρκὶ ἐπιτελεῖσθε ; » « Πνεῦμα τὴν χάριν ἐκάλεσε · σάρκα δὲ τὴν κατὰ νόμον πολιτείαν , ἐπειδὴ σωματικά ἦν τοῦ νόμου τὰ περιττά . Περὶ σώμα γὰρ ἡ περιτομή , καὶ τοῦ Σαββάτου ἡ φυλακή , καὶ ἡ λέπρα , καὶ τὰ περιβαντήρια , καὶ τὰ ἄλλα ὅσα τοιαῦτα . Εἶτα ἀπὸ τῶν παθημάτων τὴν κατηγορίαν ὑφαίνει .
Lemmas: γε . « οὕτως ἀνόητος εἰμί , ἐνάρχομαι πνεῦμα νῦν σάρξ ἐπιτελέω ; » « πνεῦμα ὁ χάρις καλέω · σάρξ δέ ὁ κατά νόμος πολιτεία , ἐπεί σωματικός εἰμί ὁ νόμος ὁ περισσός . περι σώμα γάρ ὁ περιτομή , καί ὁ Σάββατο ὁ φυλακή , καί ὁ λέπρα , καί ὁ περιβαντήρια , καί ὁ ἄλλος ὅσος τοιοῦτος . εἶτα ἀπό ὁ πάθημα ὁ κατηγορία ὑφαίνω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0261.7
δ' . « Τοσαῦτα ἐπάθετε εἰκῇ ; » Οὐ γὰρ ὑπὲρ τοῦ νόμου , ἀλλ' ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ τὰ πάθημα . Τὸν δὲ
Lemmas: δέ . « τοσοῦτος πάσχω εἰκῇ ; » οὖον γάρ ὑπέρ ὁ νόμος , ἀλλά ὑπέρ ὁ Χριστός ὁ πάθημα . ὁ δέ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.1
χρηστην , ἐπήγαγεν · « Εἰ γε καὶ εἴχῃ , » Ἐὰν γὰρ junxit : « Si tamen 374 sine causa . » Si enim
Lemmas: χρηστός , ἐπάγω · « εἰμί γε καί ἔοικα , » ἐάν γάρ junxit : « Si tamen 374 sine causa . » Si enim
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.2
ὕπὲρ τῶν παθημάτων μισθόν . Εἶτα σαφέστερον περὶ mercedem accipietis . Deinde de donis disserit
Lemmas: ὑπέρ ὁ πάθημα μισθός . εἶτα σαφής περί mercedem accipietis . Deinde de donis disserit
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.3
τῶν χαρισμάτων διεξείεν . apertius .
Lemmas: ὁ χάρισμα διέξειμι . apertius .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.4
καρπόν , ἀπὸ τῶν πάλαι γεγενημένων πάλιν αὐτοὺς disset , ex iis quæ olim facta sunt rursus illos ol -
Lemmas: καρπός , ἀπό ὁ πάλαι γίγνομαι πάλιν αὐτός disset , ex iis quæ olim facta sunt rursus illos ol -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.5
ταίνει . laudat .
Lemmas: τείνω . laudat .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.6
πρὸς Ῥωμαίους πλατύτερον γέγραφε . Καὶ ἐνταῦθα Epistola ad Romanos . Et hic autem summam in do -
Lemmas: πρός Ῥωμαῖος πλατύς γράφω . καί ἐνταῦθα Epistola ad Romanos . Et hic autem summam in do -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.7
υἱοὺς τοῦ Ἀβραὰμ χρησιζοντας . Τοῦτο γὰρ ἐπ - subjunxit :
Lemmas: υἱός ὁ Ἀβραάμ χρησιζοντας . οὗτος γάρ ἔπος - subjunxit :
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.8
ήγαγε ·
Lemmas: ἄγω ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.9
Ἄνωθεν ταῦτα καὶ ὕψις καὶ προηγόρευσεν ὁ Θεός . Deus hæc ab initio et præfiniit et prædixit . Abra -
Lemmas: ἄνωθεν οὗτος καί ὕψις καί προαγορεύω ὁ Θεός . Deus hæc ab initio et præfiniit et prædixit . Abra -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.10
τὴν καὶ τοῦ νόμου πρεσβυτέραν ἐξ αὐτῆς τοῦ νόμου ostendisset ( Vetus enim Testamentum Abraham
Lemmas: ὁ καί ὁ νόμος πρέσβυς ἐκ αὐτός ὁ νόμος ostendisset ( Vetus enim Testamentum Abraham
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.11
τὸν Ἀβραὰμ διηγεῖται ) , παρατίθησι λοιπὸν τὸν νόμον ostendens quæ sit differentia .
Lemmas: ὁ Ἀβραάμ διηγέομαι ) , παρατίθημι λοιπός ὁ νόμος ostendens quæ sit differentia .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.12
ἐκ παραλλήλου , δεικνὺς τὸ διάφορον .
Lemmas: ἐκ παράλληλος , δείκνυμι ὁ διάφορος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.13
ραεν εἰσί . » Πόθεν τοῦτο δῆλον ; « Γέγραπται γάρ · maledicto sunt . » 375 Undenam hoc constabit ?
Lemmas: Ρ̓ᾶρος εἰμί . » πόθεν οὗτος δῆλος ; « γράφω γάρ · maledicto sunt . » 375 Undenam hoc constabit ?
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.14
Ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐχ ἑμμένει ἐν πᾶσι τοῖς « Scriptum est enim : Maledictus omnis qui non
Lemmas: ἐπικατάρατος πᾶς ὅς οὐ ἐμμένω ἐν πᾶς ὁ « Scriptum est enim : Maledictus omnis qui non
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.15
γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου , τοῦ ποιῆσαι permanserit in omnibus quæ scripta sunt in libro
Lemmas: γράφω ἐν ὁ βιβλίον ὁ νόμος , ὁ ποιέω permanserit in omnibus quæ scripta sunt in libro
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.16
αὐτῷ διηγορευμένα , τοὺς δὲ τυχὸν παραβαίνον - quæ in ea expressa sunt , eos autem qui aliquid
Lemmas: αὐτός διαγορεύω , ὁ δέ τυγχάνω παραβαίνω - quæ in ea expressa sunt , eos autem qui aliquid
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.17
ια’ . « Ὅτι δὲ ἐν νόμῳ οὐδεὶς δικαιοῦται παρὰ τῷ Vers . 11 . « Quod autem in lege nemo justifi -
Lemmas: ἰά . « ὅτι2 δέ ἐν νόμος οὐδείς δικαιόω παρά ὁ Vers . 11 . « Quod autem in lege nemo justifi -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.18
Θεῷ , δῆλον . » Πόθεν δῆλον ; « Ὅτι ὁ δίκαιος ἐκ πί - catur apud Deum , manifestum est . » Undenam
Lemmas: Θεός , δῆλος . » πόθεν δῆλος ; « ὅτι2 ὁ δίκαιος ἐκ πεῖ - catur apud Deum , manifestum est . » Undenam
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.19
στεως ζήσεται . » Τῇ προφητικῇ μαρτυρίᾳ τοῦνοῦν manifestum ? « Quia justus ex fide vivet . » Prophe -
Lemmas: στεως ζῶ . » ὁ προφητικός μαρτυρία τουνοος manifestum ? « Quia justus ex fide vivet . » Prophe -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.20
ιβ’ . « Ὁ δὲ νόμος οὐχ ἔστιν ἐκ πίστεως · ἀλλ’ ὁ Vers . 12 . « Lex autem non est ex fide : sed
Lemmas: ἶβις . « ὁ δέ νόμος οὐ εἰμί ἐκ πίστις · ἀλλά ὁ Vers . 12 . « Lex autem non est ex fide : sed
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.21
ποιησὰς αὐτὰ ἄνθρωπος ζήσεται ἐν αὐτοῖς . » Ὁ νό - qui fecerit ea homo vivet in illis . » Lex non quæ -
Lemmas: ποιέω αὐτός ἄνθρωπος ζῶ ἐν αὐτός . » ὁ νόος - qui fecerit ea homo vivet in illis . » Lex non quæ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.22
μος οὐ πίστιν ζητεῖ , ἀλλὰ πρᾶξιν ἀπαιτεῖ , καὶ τοὺς rit fidem , sed actionem exigit , et iis qui eam ser -
Lemmas: μος οὖον πίστις ζητέω , ἀλλά πρᾶξις ἀπαιτέω , καί ὁ rit fidem , sed actionem exigit , et iis qui eam ser -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0262.23
φυλάττουσι τὴν ζωὴν ἐπαγγέλλεται . vant , vitam promittit .
Lemmas: φυλάσσω ὁ ζωή ἐπαγγέλλω . vant , vitam promittit .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.1
gem exsecrari eos omnes , qui non servant omnia A τὸν νόμον ἀρῶμενον πᾶσι τοὺς μὴ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ
Lemmas: gem exsecrari eos omnes , qui non servant omnia A ὁ νόμος ἀράομαι πᾶς ὁ μή πᾶς ὁ ἐν αὐτός
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.2
quæ in ea dicta sunt : rursus antem ostendit , ne - δηγορευμένα φυλάττουςιν · ἔδειξε δὲ πάλιν οὐδὲνα
Lemmas: quæ in ea dicta sunt : rursus antem ostendit , ne - δηγορευμένα φυλάσσω · δείκνυμι δέ πάλιν οὐδείς
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.3
minem posse ex lege justificari . Cum omnes er - κατὰ νόμον δικαιοῦσθαι δυνάμενον . Πάντων τοίνυν
Lemmas: minem posse ex lege justificari . Cum omnes er - κατά νόμος δικαιόω δύναμαι . Πάντων τοίνυν
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.4
go sub maledicto legis positi essent , ostendit , ὑπὸ τὴν ἀρὰν τοῦ νόμου γεγενημένων , δείκνυσιν τὸν
Lemmas: go sub maledicto legis positi essent , ostendit , ὑπό ὁ ἀρή ὁ νόμος γίγνομαι , δείκνυμι ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.5
tem etiam modum . « Scriptum est enim : Male - γει δὲ καὶ τὸν τρόπον . « Γέγραπται γὰρ · Ἐπικατά -
Lemmas: tem etiam modum . « Scriptum est enim : Male - γει δέ καί ὁ τρόπος . « γράφω γάρ · Ἐπικατά -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.6
dictus omnis qui pendet in ligno . » Cum enim legis τρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου . » Ταῖς ἀραῖς γὰρ
Lemmas: dictus omnis qui pendet in ligno . » Cum enim legis Τράτος πᾶς ὁ κρεμάννυμι ἐπί ξύλον . » ὁ ἀρή γάρ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.7
exsecrationibus essent omnes obnoxii , eam quæ τοῦ νόμου πάντων ὑποκειμένων , τὸν κατὰ τὴν νόμον
Lemmas: exsecrationibus essent omnes obnoxii , eam quæ ὁ νόμος πᾶς ὑπόκειμαι , ὁ κατά ὁ νόμος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.8
ex lege exsecrabilis erat mortem subìit , ut omnes ἐπάρατον αὐτὸς κατεδέξατο θάνατον , ἵνα τῆς ἀρᾶς
Lemmas: ex lege exsecrabilis erat mortem subìit , ut omnes ἐπαίρω αὐτός καταδέχομαι θάνατος , ἵνα ὁ ἀρά
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.9
VERS . 14 . « Ut in gentibus benedictio Abraham · ν . « Ἴνα εἰς τὰ ἔθνη ἡ εὐλογία τοῦ ᾿Αβραὰμ γέ -
Lemmas: VERS . 14 . « Ut in gentibus benedictio Abraham · Ν . « ἵνα εἰς ὁ ἔθνος ὁ εὐλογία ὁ Αβραάμ γε -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.10
accipiamus per fidem . » 376 Gentibus enim pro - Πνεύματος λάβωμεν διὰ τῆς πίστεως . » Τὴν γὰρ
Lemmas: accipiamus per fidem . » 376 Gentibus enim pro - πνεῦμα λαμβάνω διά ὁ πίστις . » ὁ γάρ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.11
missam per Abrahamum benedictionem donat iis ἐπηγγελμένην τοῖς ἔθνεσι διὰ τοῦ ᾿Αβραὰμ εὐλογίαν
Lemmas: missam per Abrahamum benedictionem donat iis ἐπαγγέλλω ὁ ἔθνος διά ὁ Αβραάμ εὐλογία
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.12
qui credunt gratia Spiritus . Cum ita ostendisset , B δωρεῖται τοῖς πιστεύουσιν τῇ χάριτι τοῦ Πνεύματος .
Lemmas: qui credunt gratia Spiritus . Cum ita ostendisset , B δωρέω ὁ πιστεύω ὁ χάρις ὁ πνεῦμα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.13
fidem esse lege antiquiorem , docet rursus , legem Οὕτω δεῖξας τὴν πίστιν πρεσβυτέραν τοῦ νόμου , δι -
Lemmas: fidem esse lege antiquiorem , docet rursus , legem οὕτως δείκνυμι ὁ πίστις πρέσβυς ὁ νόμος , Ζεύς -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.14
non posse esse impedimento divinis promissis . δάσκει πάλιν ὡς ὁ νόμος ἐμποδῶν οὐ δύναται γενέσθαι
Lemmas: non posse esse impedimento divinis promissis . δᾴσκω πάλιν ὡς ὁ νόμος ἐμποδῶν οὖον δύναμαι γίγνομαι
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.15
ταῖς θείαις ἐπαγγελίαις .
Lemmas: ὁ θεῖος ἐπαγγελία .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.16
VERS . 15 . « Fratres , secundum hominem dico . » ιε' . « Ἀδελφοί , κατ' ἄνθρωπον λέγω . » Ἀντὶ τοῦ ,
Lemmas: VERS . 15 . « Fratres , secundum hominem dico . » ἵημι . « ἀδελφός , κατά ἄνθρωπος λέγω . » ἀντί ὁ ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.17
Pro eo quod est : Utor rebus humanis . « Tamen ᾿Ανθρωπίνοις πράγμασι χέχρημαι . « Ὅμως ἀνθρώ -
Lemmas: Pro eo quod est : Utor rebus humanis . « Tamen Ἀνθρώπινος πρᾶγμα χρήμη . « ὅμως ἀνθρώ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.18
accurate et recto ordine ab aliquo factum est , nullo ὑπὸ τινος γεγενημένην διαθήκην ἀνατρέμει οὐχ οὐὐν
Lemmas: accurate et recto ordine ab aliquo factum est , nullo ὑπό τις γίγνομαι διαθήκη ἀνατρέπω οὐ οὐ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.19
modo everti potest , nec ei quidquam addi . Deinde τε , οὔτε μὴν προσθεῖναι τι αὐτῇ δυναντός . Εἶτα ἀπὸ
Lemmas: modo everti potest , nec ei quidquam addi . Deinde τε , οὔτε μήv προστίθημι τίς αὐτός δυναντός . εἶτα ἀπό
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.20
VERS . 16 , 17 . « Abraham autem dictæ sunt promis - ιζ' , ιη' . « Τῷ δὲ 28 ᾿Αβραὰμ ἐρρέθησαν αἱ ἐπαγγε -
Lemmas: VERS . 16 , 17 . « Abraham autem dictæ sunt promis - ἵζω , ΙΗΥ . « ὁ δέ 28 Αβραάμ εἴρω ὁ ἐπαγ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.21
qui est Christus . Hoc autem dico : testamentum τῷ σπέρματί σου 31 , ὃς ἐστι Χριστός . Τοῦτο δὲ λέγω ,
Lemmas: qui est Christus . Hoc autem dico : testamentum ὁ σπέρμα σύ 31 , ὅς εἰμί Χριστός . οὗτος δέ λέγω ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.22
confirmatum a Deo in Christum , quæ post quadrin - C διαθήκην προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς Χριστὸν
Lemmas: confirmatum a Deo in Christum , quæ post quadrin - C διαθήκη προκυρόω ὑπό ὁ Θεός εἰς Χριστός
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.23
gentos et triginta annos facta est lex non irritum ὁ μετὰ ἔτη τετρακόσια καὶ τριάκοντα γεγουνὸς νόμος
Lemmas: gentos et triginta annos facta est lex non irritum ὁ μετά ἔτος τετρακόσιοι καί τριάκοντα γίγνομαι νόμος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.24
facit , ad evacuandam promissionem . » Etis quod οὐκ ἀκυροῖ , εἰς τὸ καταργῆσαι 32 τὴν ἐπαγγελίαν . »
Lemmas: facit , ad evacuandam promissionem . » Etis quod οὐ ἀκυρόω , εἰς ὁ καταργέω 32 ὁ ἐπαγγελία . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.25
antem universorum Deus , se per semen Abraham μετὰ πλεῖστον γεγένεται χρόνον . ᾿Επηγγείλατο δὲ
Lemmas: antem universorum Deus , se per semen Abraham μετά πλεῖστος γενέτης χρόνος . ᾿Επηγγείλατο δέ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.26
gentibus benedicturum . Hoc autem semen ipse est διὰ τοῦ σπέρματος τοῦ ᾿Αβραὰμ εὐλογεῖν τὰ ἔθνη ὁ
Lemmas: gentibus benedicturum . Hoc autem semen ipse est διά ὁ σπέρμα ὁ Αβραάμ εὐλογέω ὁ ἔθνος ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.27
accepit , et gentes 377 benedictionem consecutæ Δεσπότης Χριστός · δι' αὐτοῦ γὰρ πέραν ἡ ὑπόσχεσις
Lemmas: accepit , et gentes 377 benedictionem consecutæ Δεσπότης Χριστός · διά αὐτός γάρ πέραν ὁ ὑπόσχεσις
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.28
sunt . Alii autem omnes , etsi ad summam virtutem ἔλαβε , καὶ τὰ ἔθνη τῆς εὐλογίας τετύχηκεν . Οἱ δὲ
Lemmas: sunt . Alii autem omnes , etsi ad summam virtutem λαμβάνω , καί ὁ ἔθνος ὁ εὐλογία τυγχάνω . ὁ δέ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.29
et , ut semel dicam , omnes qui ab Israele genus de - εἰτε Μωϋσῆς , εἰτε Σαμουὴλ , εἰτε ᾿Ηλίας , καὶ ἀπαξ -
Lemmas: et , ut semel dicam , omnes qui ab Israele genus de - εἴτε Μωϋσῆς , εἴτε Σαμουήλ , εἴτε Ἠλίας , καί ἅπαξ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.30
duncnt , ejus quidem semen dicuntur secundum απλῶς ἀπαντες οἱ ἐξ ᾿Ισραὴλ τὸ γένος καταγόμενοι ,
Lemmas: duncnt , ejus quidem semen dicuntur secundum ἁπλόος ἅπας ὁ ἐκ Ισραήλ ὁ γένος κατάγω ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.31
naturam , sed tamen non sunt illud semen , quod σπέρμα μὲν αὐτοῦ κατὰ φύσιν καλοῦνται , οὐ μὴν
Lemmas: naturam , sed tamen non sunt illud semen , quod σπέρμα μέν αὐτός κατά φύσις καλέω , οὖον μήv
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.32
dicit divinus Apostolus : Non dicit , Et seminibus , ἔθνεσιν . Τοῦτο γὰρ λέγει ὁ θεῖος ᾿Απόστολος · Οὐ λέ -
Lemmas: dicit divinus Apostolus : Non dicit , Et seminibus , ἔθνος . οὗτος γάρ λέγω ὁ θεῖος Απόστολος · οὖον λεʹ -
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.33
Abrahama descendunt , Abraham semen nominantur : ἐπειδὴ οὖν ἐξ ᾿Αβραὰμ τὸ γένος κατάγουσι κάκιννοι ,
Lemmas: Abrahama descendunt , Abraham semen nominantur : ἐπεί οὖν ἐκ Αβραάμ ὁ γένος κατάγω κάκιννοι ,
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0263.34
locis sit : ἐδόθησαν , in aliis ἐδόθησαν . 29 αὐτοῦ addit B . 30 ἑφ' ἑνὸς B . 31 Ἡε : καὶ τῷ σπ . σου
Lemmas: locis sit : δίδωμι , in aliis δίδωμι . 29 αὐτός addit B . 30 ἐπί εἷς B . 31 εἶμι : καί ὁ σπʹ . σύ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0264.1
τὴν ἐπαγγελίαν δωρησάμενος εὐλογίαν τοῖς ἔθνεσιν . Ἐν τῷ σπέρματί σου γάρ , ἔφη , ἐνευλογηθήσεται πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς . Δι’ οὐδεὸς δὲ ἄλλου τῆδε τῆς εὐλογίας τὰ ἔθνη μετέλαχον . Οὐ χάριν ὁ θεὸς Ἀπόστολος δείκνυσι τὴν ἐπαγγελίαν ἰσχυροτέραν τοῦ νόμου , καὶ φησιν ἡ . Εἰ γὰρ ἐκ νόμου ἡ κληρονομία , οὐχ ἐκ ἐπαγγελίας · τῷ δὲ Ἀβραὰμ δι’ ἐπαγγελίας κεχάρισται ὁ θεός . Ὁ γὰρ νόμος τὴν ἀρχὴν τοῖς ὑποκειμένοις ἐπῆγαγε τῇ ἀπειλῇ δεδιττόμενος , καὶ πρὸς τὸ δέον ποδηγήσαι τοὺς ὑποκειμένους βουλόμενος . Ἡ δὲ ἐπαγγελία τὴν εὐλογίαν προσφέρει τοῖς ἔθνεσιν . Εἶτα λύει τὸ ὑφορμῶν . Ὑφορμεῖ δὲ τοῦτο , ὅτι περιττῶς ὁ νόμος ἐδόθη , τῆς ἐπαγγελίας τὴν εὐλογίαν ἔχούσης . Διδάσκει τοίνυν τῆς νομοθεσίας τὴν χρείαν .
Lemmas: ὁ ἐπαγγελία δωρέω εὐλογία ὁ ἔθνος . ἐν ὁ σπέρμα σύ γάρ , φημί , ἐνευλογέομαι πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ . διά οὖδας δέ ἄλλος τῆδε ὁ εὐλογία ὁ ἔθνος μεταλαγχάνω . οὖον χάρις ὁ θεός ἀπόστολος δείκνυμι ὁ ἐπαγγελία ἰσχυρός ὁ νόμος , καί φημί ὁ . εἰμί γάρ ἐκ νόμος ὁ κληρονομία , οὐ ἐκ ἐπαγγελία · ὁ δέ Ἀβραάμ διά ἐπαγγελία χαρίζομαι ὁ θεός . ὁ γάρ νόμος ὁ ἀρχή ὁ ὑπόκειμαι ἐπάγω ὁ ἀπειλέω δειδίσσομαι , καί πρός ὁ δήω ποδηγέω ὁ ὑπόκειμαι βούλομαι . ὁ δέ ἐπαγγελία ὁ εὐλογία προσφέρω ὁ ἔθνος . εἶτα λύω ὁ ὕφορμος . ὑφορμέω δέ οὗτος , ὅτι περισσός ὁ νόμος δίδωμι , ὁ ἐπαγγελία ὁ εὐλογία ἔχω . διδάσκω τοίνυν ὁ νομοθεσία ὁ χρεία .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0264.2
ιβ . Τί οὖν ὁ νόμος ; Καθ’ ὑπόκρισιν ἀναγυνοστέον . Τοῦτο , φησί , θέλεις μαθεῖν , τίνος χάριν ὁ νόμος ἐτέθη ; ἐγὼ σε διδάξω . Τῶν παραβάσεων χάριν προσετέθη , ἄχρις οὗ ἔλθῃ τὸ σπέρμα , ᾧ ἐπήγγελται , διαταγὲς δι’ ἀγγέλων ἐν χειρὶ μεσίτου . Εἰς ἐπιμέλειαν ἐτέθη τοῦ γένους , ἐξ οὗ τὸ σπέρμα ἐμελλεν ἐκεῖνο κατὰ σάρκα βλαστήσαι . Ἐτέθη δὲ ἀγγέλων ὑπουργούντων , καὶ τῇ τούτου θέσει Μωϋσῶς διακονούντος . Αὐτὸν γὰρ μεσίτην ἐκάλεσε . Τῶν δὲ ἀγγέλων ἐμνημόνευσε καὶ τῇ πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολῇ · ἔφη δὲ οὕτως ; Εἰ γὰρ ὁ τῶν ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος . Καὶ γὰρ τὸν Μιχαήλ αὐτὸς ἐπέστησεν ὁ τῶν ὅλων θεός , καὶ τοῦτο ἡμᾶς ὁ μακάριος εἴδειξε Δανιήλ . Καὶ τῷ μεγάλῳ δὲ Μωσῇ ὑπῆρχετο συμπέμψειν τὸν ἄγγελον τῷ λαῷ .
Lemmas: Ἶβ . τις οὖν ὁ νόμος ; κατά ὑπόκρισις αναγυνοστεω . οὗτος , φημί , ἐθέλω μανθάνω , τίς χάρις ὁ νόμος τίθημι ; ἐγώ σύ διδάσκω . ὁ παράβασις χάρις προστίθημι , ἄχρι ὅς ἔρχομαι ὁ σπέρμα , ὅς ἐπαγγέλλω , διαταγή διά ἄγγελος ἐν χείρ μεσίτης . εἰς ἐπιμέλεια τίθημι ὁ γένος , ἐκ ὅς ὁ σπέρμα μέλλω ἐκεῖνος κατά σάρξ βλαστάνω . τίθημι δέ ἄγγελος ὑπουργέω , καί ὁ οὗτος θέσις Μωϋσῶς διακονέω . αὐτός γάρ μεσίτης καλέω . ὁ δέ ἄγγελος μνημονεύω καί ὁ πρός Ἑβραῖος ἐπιστολή · φημί δέ οὕτως ; εἰμί γάρ ὁ ὁ ἄγγελος λαλέω λόγος . καί γάρ ὁ Μιχαήλ αὐτός ἐφίστημι ὁ ὁ ὅλος θεός , καί οὗτος ἐγώ ὁ μακάριος δείκνυμι Δανιήλ . καί ὁ μέγας δέ Μωσῆς ὑπάρχω συμπέμπω ὁ ἄγγελος ὁ λαός .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0264.3
κ’ . Ὁ δὲ μεσίτης ἑνὸς οὐκ ἐστιν . Ἐμεσίτευσε γὰρ τῷ λαῷ καὶ τῷ θεῷ . Ὁ δὲ θεὸς εἷς ἐστιν . Ὁ καὶ τὴν ἐπαγγελίαν τῷ Ἀβραὰμ δεδωκώς , καὶ τὸν νόμον τεθείς , καὶ νῦν τῆς ἐπαγγελίας ἡμῖν ἐπιδείξας τὸ πέρας . Οὐ γὰρ ἄλλος μὲν ἐκεῖνα θεὸς ψωνόμησεν , ἄλλος δὲ ταῦτα .
Lemmas: καί . ὁ δέ μεσίτης εἷς οὐ εἰμί . μεσιτεύω γάρ ὁ λαός καί ὁ θεός . ὁ δέ θεός εἷς εἰμί . ὁ καί ὁ ἐπαγγελία ὁ Ἀβραάμ δίδωμι , καί ὁ νόμος τίθημι , καί νῦν ὁ ἐπαγγελία ἐγώ ἐπιδείκνυμι ὁ πέρας . οὖον γάρ ἄλλος μέν ἐκεῖνος θεός ψωνοπαραμαω , ἄλλος δέ οὗτος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0264.4
κβ . Ὁ οὖν νόμος κατὰ τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ θεοῦ ; Μὴ γένοιτο . Εἰ γὰρ ἐδόθη νόμος , ὁ δυνάμενος ζωοποιῆσαι , δὴτως ἂν ἐκ νόμου ἦν ἡ δικαιοσύνη . Τοῦτο καὶ διὰ τοῦ Ἰεζεκιὴλ εἶπεν ὁ τῶν ὅλων θεός ; Καὶ ἔδωκα αὐτοῖς προστάγματα οὐ καλὰ , καὶ δικαιώματα ἐν οἷς οὐ ζήσονται ἐν αὐτοῖς . Ταῦτα λέγων ἂ ἐκ περισυσίας ἔχεν ὁ νόμος , ἄπερ ἡ φύσις οὐ διηγόρευσε , τὰ περὶ θυσιῶν , καὶ λεπτῶν , καὶ γονορμῶν , καὶ τὰ τοιούσια παραπλήσια . Ὅτι γὰρ τὰ ἀναγκαῖα τοῦ νόμου ζωοποιᾷ , πάλιν δι’ αὐτοῦ τοῦ προφήτου εἴρηκεν · Καὶ ἔδωκα αὐτοῖς προστάγματα καὶ δικαιώματα , ἀ ποιήσει εἰς ἄνθρωπος , καὶ ζήσεται ἐν αὐτοῖς . Ἐπειδὴ δὲ ταῦτα , φησί , παρέβησαν , ἔδωκα αὐτοῖς προστάγματα οὐ καλὰ , καὶ δικαιώματα , ἐν οἷς οὐ ζήσονται ἐν αὐτοῖς . Καὶ οὐδὲ ταῦτα εἶπε
Lemmas: κβʹ . ὁ οὖν νόμος κατά ὁ ἐπαγγελία ὁ θεός ; μή γίγνομαι . εἰμί γάρ δίδωμι νόμος , ὁ δύναμαι ζωοποιέω , δὴτως εἄν ἐκ νόμος εἰμί ὁ δικαιοσύνη . οὗτος καί διά ὁ Ἰεζεκιήλ εἶπον ὁ ὁ ὅλος θεός ; καί δίδωμι αὐτός πρόσταγμα οὖον καλός , καί δικαίωμα ἐν ὅς οὖον ζῶ ἐν αὐτός . οὗτος λέγω ὅς ἐκ περισυσίας ἔχω ὁ νόμος , Ἄπερ ὁ φύσις οὖον διαγορεύω , ὁ περί θυσία , καί λεπτός , καί γονορμῶν , καί ὁ τοιουθεος παραπλήσιος . ὅτι2 γάρ ὁ ἀναγκαῖος ὁ νόμος ζωοποιός , πάλιν διά αὐτός ὁ προφήτης εἴρω · καί δίδωμι αὐτός πρόσταγμα καί δικαίωμα , ὅς ποιέω εἰς ἄνθρωπος , καί ζῶ ἐν αὐτός . ἐπεί δέ οὗτος , φημί , παραβαίνω , δίδωμι αὐτός πρόσταγμα οὖον καλός , καί δικαίωμα , ἐν ὅς οὖον ζῶ ἐν αὐτός . καί οὐδέ οὗτος εἶπον
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0265.1
Α ἀκκά , ἀλλ' οὐ καλὰ , τελείοις ἀνάγκωστα παντελῶς . Οὐτω τὸ γάλα τῆς θηλῆς τοῖς μὲν τελείοις ἐστιν ἀηδὲς , τοῖς βρέφεσιν ἐπιτηδεῖον . Τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ἔφη ὁ θεῖος Ἀπόστολος · Εἰ γὰρ ἐδόθη νόμος ὁ δυνάμενος ζωοποιεῖν , ἄντως ἂν ἐκ νόμου ἦν ἡ δικαιοσύνη . Τὰ γὰρ περιττὰ τοῦ νόμου θαυμάζειν μὲν εἰς τὸν θεῖον ναὸν παρεσκευάζεσιν .
Lemmas: Α Ακκά , ἀλλά οὖον καλός , τέλειος ἀνάγκωστα παντελῶς . οὗτος ὁ γάλα ὁ θηλή ὁ μέν τέλειος εἰμί ἀηδής , ὁ βρέφος ἐπιτήδειος . οὗτος καί ἐνταῦθα φημί ὁ θεῖος ἀπόστολος · εἰμί γάρ δίδωμι νόμος ὁ δύναμαι ζωοποιέω , ἀντάω εἄν ἐκ νόμος εἰμί ὁ δικαιοσύνη . ὁ γάρ περισσός ὁ νόμος θαυμάζω μέν εἰς ὁ θέω ναός παρασκευάζω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0265.2
ββ' . « Ἀλλὰ συνέκλεισεν ἡ Γραφὴ τὰ πάντα ὑπὸ ἁμαρτίαν , ἵνα ἡ ἐπαγγελία 48 ἐκ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ δοθῇ τοῖς πιστεύουσι . » Ἀνέλεγχε γὰρ ἡ θεῖα Γραφὴ καὶ τοὺς πρὸ νόμου , καὶ τοὺς ἐν νόμῳ , τοὺς μὲν τὴν τῆς φύσεως , τοὺς δὲ τὸν Μωσαϊκὸν παραβεβηκότας νόμον 49 . Ἀλεξιφάρμακον δὲ καὶ τούτοις χάρεινος τὴν ἐπηγγελμένην διὰ τῆς πίστεως προσενήνοχε σωτηρίαν . Πάλιν γὰρ τὸ , συνέκλεισεν , Β ἀντὶ τοῦ ἤλεγξε , τέθεικε .
Lemmas: ΒΒΑ . « ἀλλά συγκλείω ὁ γραφή ὁ πᾶς ὑπό ἁμαρτία , ἵνα ὁ ἐπαγγελία 48 ἐκ πίστις Ἰησοῦς Χριστός δίδωμι ὁ πιστεύω . » ἀνελέγχω γάρ ὁ θεῖον γραφή καί ὁ πρό νόμος , καί ὁ ἐν νόμος , ὁ μέν ὁ ὁ φύσις , ὁ δέ ὁ Μωσαϊκός παραβαίνω νόμος 49 . ἀλεξιφάρμακον δέ καί οὗτος Χαρεῖνος ὁ ἐπαγγέλλω διά ὁ πίστις προσφέρω σωτηρία . πάλιν γάρ ὁ , συγκλείω , Β ἀντί ὁ ἐλέγχω , τίθημι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0265.3
γγ' . « Πρὸ τοῦ δὲ ἐλθεῖν τὴν πίστιν , ὑπὸ νόμῳ ἐφρουρούμεθα , συγκελεισμένοι εἰς τὴν μελλούσαν πίστιν ἀποκαλυφθῆναι . » Ἔδει γὰρ οὖν τινὶ τείχει τὸ Ἰσραηλιτικὸν φυλάττεσθαι γένος , ἕως ἂν ἡ τῶν ἐθνῶν προσδοκία βλαστήσῃ .
Lemmas: ΓΓΕ . « πρό ὁ δέ ἔρχομαι ὁ πίστις , ὑπό νόμος φρουρέω , συγκλείω εἰς ὁ μέλλω πίστις ἀποκαλύπτω . » δέω γάρ οὖν τις τεῖχος ὁ Ἰσραηλιτικός φυλάσσω γένος , ἠώς εἄν ὁ ὁ ἔθνος προσδοκία βλαστάνω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0265.4
δδ' . « Ἦστω ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς Χριστόν , ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν . » Ἀναγκαίως τῶν καὶ ὁ νόμος ἐδόθη . Παιδαγωγοῦ γὰρ τῇν ἐπλήρωσε χρείαν · καὶ τῆς μὲν προτέρας ἡμᾶς ἁλιειδώσεως ἀσθεσίας , θεογνωσίαν δὲ πειθείσας , οἷον τινὶ σοφῷ διδασκάλῳ προσφέρεται τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ , ἵνα τέλεια παρ' αὐτοῦ παιδευθῶμεν μαθήματα , καὶ τὴν διὰ τῆς πίστεως δικαιοσύνην κτησώμεθα .
Lemmas: δδʹ . « ἵστημι ὁ νόμος παιδαγωγός ἐγώ γίγνομαι εἰς Χριστός , ἵνα ἐκ πίστις δικαιόω . » ἀναγκαῖος ὁ καί ὁ νόμος δίδωμι . παιδαγωγέω γάρ ὁ πληρόω χρεία · καί ὁ μέν πρότερος ἐγώ ἁλιειδώσεως ἀσθεσίας , θεογνωσία δέ πείθω , οἷος τις σοφός διδάσκαλος προσφέρω ὁ δεσπότης Χριστός , ἵνα τέλειος παρά αὐτός παιδεύω μάθημα , καί ὁ διά ὁ πίστις δικαιοσύνη κτάομαι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0265.5
εε' . « Ἐλθοῦσης δὲ τῆς πίστεως , οὐκ ἐτι ὑπὸ παιδαγωγὸν ἐσμεν . » Οἱ γὰρ ἐν ἔξει , τῆς παιδαγωγικῆς ἐπιμελείας οὐ δεῖονται .
Lemmas: εἴλω . « ἔρχομαι δέ ὁ πίστις , οὐ ἔτι ὑπό παιδαγωγός εἰμί . » ὁ γάρ ἐν ἔξειμι , ὁ παιδαγωγικός ἐπιμέλεια οὖον δείδω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0265.6
ζζ' . « Πάντες γὰρ υἱοὶ Θεοῦ ἐστε διὰ τῆς πίστεως ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ 50 . » Ἐδείξε τῶν πιστευσαμένων τὸ τέλειον . Τί γὰρ τελειώτερον τῶν υἱῶν χρηματιζόντων Θεοῦ ; Ὑποδείξαι δὲ καὶ τὴν τῆς γεννήσεως τρόπον .
Lemmas: ζζ . « πάνετες γάρ υἱός Θεός εἰμί διά ὁ πίστις ἐν Χριστός Ἰησοῦς 50 . » δείκνυμι ὁ πιστεύω ὁ τέλειος . τις γάρ τέλειος ὁ υἱός χρηματίζω Θεός ; ὑποδείκνυμι δέ καί ὁ ὁ γέννησις τρόπος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0265.7
ηη' . « Ὅσοι 51 γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε , Χριστὸν ἐνεδύσασθε . » Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν , ὅτι Πάντες υἱοὶ Θεοῦ ἐστε , διδάσκει καὶ πῶς ἐτυχον τούτου , καὶ φησιν · Ἐνεδύσασθε τὸν Χριστὸν τὸν ἀληθῶς Υἱὸν τοῦ Θεοῦ · ἐκείνῳ δὲ ἐνδεδυμένοι , εἰκότως υἱοὶ Θεοῦ χρηματίζετε .
Lemmas: ἡηʹ . « ὅσος 51 γάρ εἰς Χριστός βαπτίζω , Χριστός ἐνδύω . » ἐπεί γάρ εἶπον , ὅτι πάνετες υἱός Θεός εἰμί , διδάσκω καί πῶς τυγχάνω οὗτος , καί φημί · ἐνδύω ὁ Χριστός ὁ ἀληθής υἱός ὁ Θεός · ἐκεῖνος δέ ἐνδύω , εἰκότως υἱός Θεός χρηματίζω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0265.8
θθ' . « Οὐκ ἔνι 52 Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην , οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος , οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ . Πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . » Τὸ εἷς , ἀντὶ τοῦ , ἓν σῶμα . Αὐτὸς γὰρ ἡμῶν ἐστὶ κεφαλή . Οὐ δὴ χάριν οὐδὲ διαφορὰν εἰδέναι προσῆκει οἰκέτου καὶ δεσπότου , ἄρρενος · τε καὶ θήλεως , Ἰουδαίου καὶ Ἕλληνος .
Lemmas: θʹ . « οὐ ἐν 52 Ἰουδαῖος οὐδέ Ἕλλην , οὐ ἐν δοῦλος οὐδέ ἐλεύθερος , οὐ ἐν ἄρσην καί θῆλυς . πάνετες γάρ σύ εἷς εἰμί ἐν Χριστός Ἰησοῦς . » ὁ εἷς , ἀντί ὁ , εἷς σῶμα . αὐτός γάρ ἐγώ εἰμί κεφαλή . οὖον δή χάρις οὐδέ διαφορά οἶδα προσήκω οἰκέτης καί δεσπότης , ἄρσην · τε καί θῆλυς , Ἰουδαῖος καί Ἕλλην .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0265.9
ιι' . « Εἰ δὲ ὑμεῖς Χριστοῦ , ἄρα τοῦ Ἀβραὰμ σπέρμα ἐστὲ , καὶ κατ' ἐπαγγελίαν κληρονόμοι . »
Lemmas: ἰ . « εἰμί δέ σύ Χριστός , ἄρα ὁ Ἀβραάμ σπέρμα εἰμί , καί κατά ἐπαγγελία κληρονόμος . »
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0266.1
Εἶπε τοὺς πιστοὺς υἱοὺς τοῦ Θεοῦ · ἔπειτα ἔδειξε καὶ τὰς υἱοθεσίας , τὸν τρόπον . Τὸν γὰρ Χριστὸν ἐνδυσάμενοι , ὅς ἀληθῶς ἐστιν Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , εἰκῶτως , ἔφη , καλεῖσθε υἱοὶ τοῦ Θεοῦ . Οὕτω ποὺν ἡμᾶς συνάπτει τῷ Ἀβραάμ . Εἰ γὰρ ἡμεῖς σῶμα Χριστοῦ , αὐτὸς δὲ ἡμῶν κεφαλή , σπέρμα δὲ χρηματίζει τοῦ Ἀβραάμ , δι’ αὐτοῦ ἄρα καὶ τῷ Ἀβραάμ κατὰ πίστιν συνήφθημεν , καὶ τῇ τῆς ἐπαγγελίας ἐπαγγελίᾳ ἐπαγγείλαμεν εὐλογίαν . Οὐχ οὖν τε τὴν μὲν κεφαλήν ἐκεῖνον νομίζεσθαι , τὸ δὲ σῶμα ἄλλιον τινός .
Lemmas: εἶπον ὁ πιστός υἱός ὁ Θεός · ἔπειτα δείκνυμι καί ὁ υἱοθεσία , ὁ τρόπος . ὁ γάρ Χριστός ἐνδύω , ὅς ἀληθής εἰμί υἱός ὁ Θεός , εἰκῶτως , φημί , καλέω υἱός ὁ Θεός . οὕτως ποῶ ἐγώ συνάπτω ὁ Ἀβραάμ . εἰμί γάρ ἐγώ σῶμα Χριστός , αὐτός δέ ἐγώ κεφαλή , σπέρμα δέ χρηματίζω ὁ Ἀβραάμ , διά αὐτός ἄρα καί ὁ Ἀβραάμ κατά πίστις συνάπτω , καί ὁ ὁ ἐπαγγελία ἐπαγγελία ἐπαγγέλλω εὐλογία . οὐχ οὖν τε ὁ μέν κεφαλή ἐκεῖνος νομίζω , ὁ δέ σῶμα ἄλλιος τις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0266.2
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δ' .
Lemmas: κεφάλαιος δέ .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0266.3
α'-γ' . « Λέγω δὲ 88 , ἐφ’ ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος νήπιός ἐστιν , οὐδὲν διαφέρει δούλου , κύριος πάντων ὢν , ἀλλ’ ὑπὸ ἐπιτρόποις ἐστὶ , καὶ οἰκονόμοις , ἕχρι τῆς προθεσμίας τοῦ πατρὸς . Οὕτω καὶ ἡμεῖς , ὅτε ἦμεν 89 νήπιοι , ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου ἦμεν δεδουλωμένοι . » Τὰ κομιδὴ νέα παῖδα τελευτῶντες οἱ πατέρες ἐπίτροποις τινὸν ἐγχειρίζουσιν , ἐκεῖνος αὐτῶν ἐπιμελείσθω · κλεῖοντες , ἕως ἂν εἰς ἄνδρα τελέσωσι . Τοῦτο γὰρ λέγει , ἕχρι τῆς προθεσμίας τοῦ πατρὸς 90 · αὕτη δέ ἐστιν ἡ τελεία ἡλικία . Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡμεῖς , φησίν , ἦνικα μὲν νήπιοι τε καὶ ἀτελεῖς 91 , οἷον τινὰ ἐπίτροπον εἴχομεν καὶ οἰκονόμον τὸν νόμον . Στοιχεῖα γὰρ τοῦ κόσμου τὰς νομικὰς παρατηρήσεις ἐκάλεσεν 92 , ἐπειδὴ περ ἀπὸ ἡλίου καὶ σελήνης νῦν τε καὶ ἡμέρα τελεῖται 93 , ἀπὸ δὲ ἡμερῶν ἐβδομάδες , καὶ μῆνες , καὶ ἔνιαυτοὶ συνίστανται . Ὁ δὲ νόμος καὶ Σάββατα , καὶ Νομηνίας , καὶ ἐνιαυσιαῖους 94 ἔορτάς , καὶ ἐνιαυτῶν ἐβδομάδας φυλάττειν ἐκέλευε . Τοῦτο γάρ ἐστιν ἔχον τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου ἦμεν δεδουλωμένοι , ἐπειδὴ διὰ τούτων 95 ὁ χρόνος συνίσταται .
Lemmas: αγʹ . « λέγω δέ 88 , ἐπί ὅσος χρόνος ὁ κληρονόμος νήπιος εἰμί , οὐδείς διαφέρω δοῦλος , κύριος πᾶς εἰμί , ἀλλά ὑπό ἐπίτροπος εἰμί , καί οἰκονόμος , ἕχρι ὁ προθεσμία ὁ πατήρ . οὕτως καί ἐγώ , ὅτε εἰμί 89 νήπιος , ὑπό ὁ στοιχεῖον ὁ κόσμος εἰμί δουλόω . » ὁ κομιδή νέος παῖς τελευτή ὁ πατήρ ἐπίτροπος τίνω ἐγχειρίζω , ἐκεῖνος αὐτός ἐπιμελέομαι · κλείω , ἠώς εἄν εἰς ἀνήρ τελέω . οὗτος γάρ λέγω , ἕχρι ὁ προθεσμία ὁ πατήρ 90 · οὗτος δέ εἰμί ὁ τέλειος ἡλικία . κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ἐγώ , φημί , φέρω μέν νήπιος τε καί ἀτελής 91 , οἷος τις ἐπίτροπος ἔχω καί οἰκονόμος ὁ νόμος . Στοιχεῖα γάρ ὁ κόσμος ὁ νομικός παρατήρησις καλέω 92 , ἐπεί περ ἀπό ἥλιος καί σελήνη νῦν τε καί ἡμέρα τελέω 93 , ἀπό δέ ἡμέρα ἑβδομάς , καί μείς , καί ἐνιαυτός συνίστημι . ὁ δέ νόμος καί σάββατον , καί Νομήνιος , καί ἐνιαυσιαῖος 94 ἑορτή , καί ἐνιαυτός ἑβδομάς φυλάσσω κελεύω . οὗτος γάρ εἰμί ἔχω ὁ στοιχεῖον ὁ κόσμος εἰμί δουλόω , ἐπεί διά οὗτος 95 ὁ χρόνος συνίστημι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0266.4
δ , ε' . « Ὅτε δὲ 96 ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου , ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱὸν αὐτοῦ γεννηθῆναι ἐκ γυναικός , γενόμενον ὑπὸ νόμον , ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ , ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν . » Κατὰ δὲ τὸν προσήκοντα καιρόν , ὃν ὥρισεν ὁ Θεός , τὸν Υἱὸν αὐτοῦ πέμπει , ὥστε τὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως πληρώσαι μυστήριον · ὅς τὴν ἡμετέραν φύσιν ἀναλαβὼν , ἐκ Παρθένου τε γεννηθεὶς , καὶ κατὰ νόμον παλαιοῦμενος , τοὺς ὑποκειμένους ταῖς τοῦ νόμου τιμωρίαις ἐλευθέρους ἀπέφηνε , καὶ τὴν ἐπαγγελμένην ἡμῖν υἱοθεσίαν ἐδώρησατο . Ἐπισημᾶσθαι μέντοι προσήκει , ὅτι τῷ , ἐξαπέστειλε , τῇ ἐνανθρωπήσει προσήρμοσεν . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ἀπέστειλεν αὐτὸν γενέσθαι ἐκ γυναικός , ἵνα τῆς θεότητος τὴν ἀποστολὴν ὑπολάβωμεν , ἀλλὰ , γεννηθῆναι ἐκ γυναικός · τοῦτο δὲ τῆς οἰκονομίας ἴδιον
Lemmas: δ , εἰ . « ὅτε δέ 96 ἔρχομαι ὁ πλήρωμα ὁ χρόνος , ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ υἱός αὐτός γεννάω ἐκ γυνή , γίγνομαι ὑπό νόμος , ἵνα ὁ ὑπό νόμος ἐξαγοράζω , ἵνα ὁ υἱοθεσία ἀπολαμβάνω . » κατά δέ ὁ προσήκω καιρός , ὅς ὁρίζω ὁ Θεός , ὁ υἱός αὐτός πέμπω , ὥστε ὁ ὁ ἐνανθρώπησις πληρόω μυστήριον · ὅς ὁ ἡμέτερος φύσις ἀναλαμβάνω , ἐκ παρθένος τε γεννάω , καί κατά νόμος παλαιόω , ὁ ὑπόκειμαι ὁ ὁ νόμος τιμωρία ἐλεύθερος ἀποφαίνω , καί ὁ ἐπαγγέλλω ἐγώ υἱοθεσία δωρέω . Ἐπισημαίνω μέντοι προσήκω , ὅτι ὁ , ἐξαποστέλλω , ὁ ἐνανθρωπέω προσαρμόζω . οὖον γάρ εἶπον , ἀποστέλλω αὐτός γίγνομαι ἐκ γυνή , ἵνα ὁ θεότης ὁ ἀποστολή ὑπολαμβάνω , ἀλλά , γεννάω ἐκ γυνή · οὗτος δέ ὁ οἰκονομία ἴδιος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0266.5
ζ' . « Ὅτι δὲ 97 ἐστε υἱοί , ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ
Lemmas: γῆ . « ὅτι2 δέ 97 εἰμί υἱός , ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0267.1
Α Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν , κράζον · ᾿Αββὰ , ὁ Πατήρ . Οὐ γὰρ ἂν ἐτολμήσαμεν Πατέρα προσκαλοῦσθαι τὸν Θεὸν προσευχόμενοι , μὴ τοῦ τῆς υἱοθεσίας ἀξιωθέντες χαρίσματος . Ἀνατλήτῳτος γὰρ ἡ ἀπόδειξις . Ἐωρῶν γὰρ τὰ διὰ τοῦ θείου Πνεύματος ἐνεργούμενα θαύματα .
Lemmas: Α πνεῦμα ὁ υἱός αὐτός εἰς ὁ Καρδία σύ , κράζω · Αβάβ , ὁ Πατήρ . οὖον γάρ εἄν τολμάω πατήρ προσκαλέω ὁ θεός προσεύχομαι , μή ὁ ὁ υἱοθεσία ἀξιόω χάρισμα . Ἀνατλήτῳτος γάρ ὁ ἀπόδειξις . ὁράω γάρ ὁ διά ὁ θεῖον πνεῦμα ἐνεργέω θαῦμα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0267.2
ζ . « Ὥστε ⁴¹ οὐκ ἔτι εἶ δοῦλος , ἀλλὰ υἱός · εἰ δὲ υἱός , καὶ κληρονόμος Θεοῦ διὰ Χριστοῦ . » Οὐ γὰρ πᾶς υἱός καὶ κληρονόμος . Σὺ δὲ καὶ υἱὸς καὶ κληρονόμος · ἔτυχες δὲ τούτων διὰ τοῦ Χριστοῦ , οὐ διὰ τοῦ νόμου .
Lemmas: ζ . « ὥστε ⁴¹ οὐ ἔτι εἰμί δοῦλος , ἀλλά υἱός · εἰμί δέ υἱός , καί κληρονόμος Θεός διά Χριστός . » οὖον γάρ πᾶς υἱός καί κληρονόμος . σύ δέ καί υἱός καί κληρονόμος · τυγχάνω δέ οὗτος διά ὁ Χριστός , οὖον διά ὁ νόμος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0267.3
η' , θ' . « Ἀλλὰ ⁴² τότε μὲν οὐκ εἰδότες Θεόν , ἑκουλεύσατε τοῖς μὴ φύσει οὖσι θεοῖς . Νῦν δὲ γνόντες Θεόν , μᾶλλον δὲ γνωσθέντες ὑπὸ Θεοῦ , πῶς ἐπιτρίπεσθε πάλιν ἐπὶ τὰ ἀσθενῆ καὶ πτωχὰ στοιχεῖα , οἷς πάλιν ἀνὼθεν δουλεύειν ἐθέλετε ; » Καὶ τῆς τῆς δουλείας ταύτης ὁ τρόπος ;
Lemmas: ἤ , ὁ . « ἀλλά ⁴² τότε μέν οὐ οἶδα Θεός , εκουλευσσω ὁ μή φύσις εἰμί θεός . νῦν δέ γιγνώσκω Θεός , μᾶλλον δέ γιγνώσκω ὑπό Θεός , πῶς ἐπιτρίβω πάλιν ἐπί ὁ ἀσθενής καί πτωχός στοιχεῖον , ὅς πάλιν ἄνωθεν δουλεύω ἐθέλω ; » καί ὁ ὁ δουλεία οὗτος ὁ τρόπος ;
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0267.4
ι' . « Ἡμέρας παρατηρεῖσθε , καὶ μῆνας , καὶ καιρούς , καὶ ἔνιαυτούς . » Εἰδωλολατρείαν πειρᾶται δεῖξαι τὴν κατὰ νόμον τῶν ἡμερῶν παρατήρησιν . Πρὶν γὰρ , φησίν , ἀξιωθῆναι τῆς κλήσεως , ἐλατρεύετε τοῖς μὴ φύσει οὖσι θεοῖς , τὰ στοιχεῖα θεοποιῶντες · ἀλλὰ ταύτης ὑμᾶς τῆς πλάνης ἤλευθέρωσεν ὁ Δεσπότης Χριστός · νῦν δὲ οὐκ οἶδα πῶς εἰς τὴν αὐτὴν ἐπανέρχεσθε πλάνην . Σαββάτα γὰρ , καὶ Νομηνίας , καὶ τὰς ἄλλας τηροῦντες ἡμέρας , καὶ τὴν τούτων παράβασιν δειδιότες , τοῖς τὰ στοιχεῖα θεοποιῶσιν εἰκάτε .
Lemmas: εἷς . « Ἡμέρα παρατηρέω , καί μείς , καί καιρός , καί ἐνιαυτός . » εἰδωλολατρεία πειράω δείκνυμι ὁ κατά νόμος ὁ ἡμέρα παρατήρησις . πρίν γάρ , φημί , ἀξιόω ὁ κλῆσις , λατρεύω ὁ μή φύσις εἰμί θεός , ὁ στοιχεῖον θεοποιέω · ἀλλά οὗτος σύ ὁ πλάνης ἐλευθερόω ὁ Δεσπότης Χριστός · νῦν δέ οὐ οἶδα πῶς εἰς ὁ αὐτός ἐπανέρχομαι πλάνη . Σαββάτα γάρ , καί Νομήνιος , καί ὁ ἄλλος τηρέω ἡμέρα , καί ὁ οὗτος παράβασις δείδω , ὁ ὁ στοιχεῖον θεοποιέω ἵημι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0267.5
ια' . « Φοβοῦμαί ὑμᾶς , μήπως εἰκῇ κεκοπίακα εἰς ὑμᾶς . » Πατρικὴ καὶ αὕτη ἡ φωνή , μεμνημένη μὲν τῶν πόνων , τὸν δὲ καρπὸν οὐχ ὁρῶντος .
Lemmas: ἰά . « φοβέω σύ , μήπως εἰκῇ κοπιάω εἰς σύ . » πατρικός καί οὗτος ὁ φωνή , μιμνήσκω μέν ὁ πόνος , ὁ δέ καρπός οὐ ὁράω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0267.6
ιβ' . « Γίνεσθε ὡς ἐγώ , ὅτι καὶ ἐγὼ ὡς ὑμεῖς . » Τοῦτον εἶχον πάλαι τὸν ζῆλον · σφόδρα τὸν νόμον ἐπόθουν · ἀλλὰ ὁρᾶτε πῶς μεταβέβλημαι . Ταύτην τοίνυν καὶ ὑμεῖς ζηλώσατε τὴν μεταβολήν . « Ἀδελφοί , δέομαι ὑμῶν · οὐδὲν με ἠδίκησατε . » Τῆς ὀδύνης τὸ πάθος συνεχῶς αὐτὸν μεταβάλλει ἀναγκάζει τοῦ λόγου τὸ εἶδος , καὶ νῦν μὲν ἐπιτιμᾶν , νῦν δὲ παρακαλεῖν , καὶ ποτὲ μὲν κατηγορεῖν , ποτὶ δὲ ὀρηνεῖν · ἐνταῦθα τοίνυν διδάσκει ὅσαπερ γράφει . Οὐδὲν γὰρ , φησί , παρ' ὑμῶν ἠδίκημαι , ἀλλὰ καὶ θεραπείας ὅτι μάλιστα πλείστης ἠξιώμαι .
Lemmas: ἶβις . « γίγνομαι ὡς ἐγώ , ὅτι καί ἐγώ ὡς σύ . » οὗτος ἔχω πάλαι ὁ ζῆλος · σφόδρα ὁ νόμος ποθέω · ἀλλά ὁράω πῶς μεταβάλλω . οὗτος τοίνυν καί σύ ζηλόω ὁ μεταβολή . « ἀδελφός , δήω σύ · οὐδείς ἐγώ ἀδικέω . » ὁ ὀδύνη ὁ πάθος συνεχῶς αὐτός μεταβάλλω ἀναγκάζω ὁ λόγος ὁ εἶδος , καί νῦν μέν ἐπιτιμάω , νῦν δέ παρακαλέω , καί ποτέ μέν κατηγορέω , πρός δέ ὀρίνω · ἐνταῦθα τοίνυν διδάσκω ὅσος γράφω . οὐδείς γάρ , φημί , παρά σύ ἀδικέω , ἀλλά καί θεραπεία ὅτι μάλιστα πλεῖστος ἀξιόω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0267.7
ιγ' , ιδ' . « Οἴδατε δὲ ὅτι δι' ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς εὐηγγελισάμην ὑμῖν τὸ πρότερον , καὶ τὸν πειρασμὸν μου , τὸν ἐν τῇ σαρκὶ μου , οὐκ ἐξουθενήσατε , οὐδὲ ἐξεπτύσατε , ἀλλ' ὡς ἄγγελον Θεοῦ ἐδέξασθέ με . » Οὐκ ἐπιλέλημαι τῆς παρ' ὑμῶν μοι προσενεχθείσης τιμῆς . Καίτοι πολλὴν ἔφερον ἐπὶ τοῦ σώματος ἀτιμίαν αἰκιζόμενος , καὶ στρεβλούμενος , καὶ μυρία ὑπομείνων δεινὰ · ἀλλ' ὅμως ὑμεῖς οὐ τὴν ἀτιμίαν ὤρατε , ἀλλ' ὡς Θεοῦ ἄγγελον ἐτίματε . Καὶ τί λέγω ὡς ἄγγελον ; « Ὡς Χριστὸν Ἰησοῦν . » Αὐτὸν γὰρ ὑπέλαβετε δι' ἐμοῦ τὸν Χριστὸν θεραπεύεσθαι .
Lemmas: πνίξ , ἴδη . « οἶδα δέ ὅτι διά ἀσθένεια ὁ σάρξ εὐαγγελίζω σύ ὁ πρότερος , καί ὁ πειρασμός ἐγώ , ὁ ἐν ὁ σάρξ ἐγώ , οὐ ἐξουθενέω , οὐδέ ἐκπτύω , ἀλλά ὡς ἄγγελος Θεός δέχομαι ἐγώ . » οὐ ἐπιλαμβάνω ὁ παρά σύ ἐγώ προσφέρω τιμή . καίτοι πολύς φέρω ἐπί ὁ σῶμα ἀτιμία αἰκίζω , καί στρεβλόω , καί μυρίος ὑπομένω δεινός · ἀλλά ὅμως σύ οὖον ὁ ἀτιμία ὁράω , ἀλλά ὡς Θεός ἄγγελος τιμάω . καί τίς λέγω ὡς ἄγγελος ; « ὡς Χριστός Ἰησοῦς . » αὐτός γάρ ὑπολαμβάνω διά ἐγώ ὁ Χριστός θεραπεύω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0268.1
ιζ' . « Τίς σὺν ἡν ὁ μακαρισμὸς ὑμῶν , ; Ποῦ τὰ ζηλωτὰ τῆς πίστεως κατορθώματα ; Τὸ γὰρ , τίς , ἀντὶ τοῦ , ποῦ , τίθεσιν . « Μαρτυρῶ γὰρ ὑμῖν ὅτι , εἰ δυνατόν , τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐξερύξαντες ἂν διδώατε μοι . » Οὐ τοίνυν ἰδίαν τινὰ πρὸς ὑμᾶς ἔχω λύπην · τοὐναντίον γὰρ καὶ χάριν ὑμῖν ὁμολογῶ · ὑμῶν δὲ χάριν ἀλγῶ . Τοῦτο γὰρ ἐπάγει ·
Lemmas: ἵζω . « Τῖς σύν ἐάν ὁ μακαρισμός σύ , ; πός ὁ ζηλωτός ὁ πίστις κατόρθωμα ; ὁ γάρ , τίς , ἀντί ὁ , ποῦ , τίθος . « μαρτύρομαι γάρ σύ ὅτι , εἰμί δυνατός , ὁ ὀφθαλμός σύ ἐξερύκω εἄν δίδωμι ἐγώ . » οὖον τοίνυν ἴδιος τις πρός σύ ἔχω λύπη · ἐναντίος γάρ καί χάρις σύ ὁμολογέω · σύ δέ χάρις ἀλγέω . οὗτος γάρ ἐπάγω ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0268.2
ιζ' . « Ὦστε ἐχθρὸς ὑμῶν γέγονα , ἀληθεύων ὑμῖν ; » Διὰ τὴν ἀλήθειαν αὐστηροτέροις χέχρημαι λόγοις .
Lemmas: ἵζω . « ὥστε ἐχθρός σύ γίγνομαι , ἀληθεύω σύ ; » Ζεύς ὁ ἀλήθεια αὐστηρός χρήμη λόγος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0268.3
ιζ' . « Ζηλοῦσιν ἡμᾶς οὐ καλῶς , ἀλλὰ ἐκκλῆσαι ὑμᾶς θέλουσιν , ἵνα αὐτοὺς ζηλῆτε . » Περὶ τῶν πονηρῶν ἐκείνων ταῦτα εἴρηκε διδασκάλων . « Ὁρῶντες δέ , φησίν , ὑμᾶς τῇ πίστει λάμποντας , ἀνύβωνται , καὶ πάντα πραγματεύονται , ὥστε ὑμᾶς ἐκείνων μὲν στερῆσαι τῶν ἀγαθῶν , ὑπὸ δὲ τὴν αὐτῶν καταστῆσαι ἐξουσίαν . Τοῦτο γὰρ εἶπεν , ἵνα αὐτοὺς ζηλῆτε .
Lemmas: ἵζω . « ζηλόω ἐγώ οὖον καλῶς , ἀλλά ἐκκλάω σύ ἐθέλω , ἵνα αὐτός ζηλέω . » περι ὁ πονηρός ἐκεῖνος οὗτος εἴρω διδάσκαλος . « ὁράω δέ , φημί , σύ ὁ πίστις λάμπω , ἀναβαίνω , καί πᾶς πραγματεύομαι , ὥστε σύ ἐκεῖνος μέν στερέω ὁ ἀγαθός , ὑπό δέ ὁ αὐτός καθίστημι ἐξουσία . οὗτος γάρ εἶπον , ἵνα αὐτός ζηλέω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0268.4
ιη' . « Καλὸν δὲ τὸ ζηλοῦσθαι ἐν καλῷ πάντοτε ; » Ἐγὼ δὲ ὑμᾶς διὰλάμπειν ἐν ἀπασὶ βούλομαι τοῖς καλοῖς , ὥστε τοὺς ἄλλους παρ' ὑμῶν ὠφελεῖσθαι . « Καὶ μὴ μόνον ἐν τῷ παρῆναι με πρὸς ὑμᾶς . » Ἴνα καὶ παρόντος · μου καὶ ἀπόντος ὁμοίως εὐδοκιμῆτε . Οὕτω ταῦτα εἰρηκώς , πάλιν μητέρα πικρῶς ὀρνοῦσαν καὶ ὀλοφυρομένην μιμεῖται , καὶ βοᾷ ·
Lemmas: ΙΗΥ . « κηλόν δέ ὁ ζηλόω ἐν καλός πάντοτε ; » ἐγώ δέ σύ διαλάμπω ἐν ἅπας βούλομαι ὁ καλός , ὥστε ὁ ἄλλος παρά σύ ὠφελέω . « καί μή μόνος ἐν ὁ πείρω ἐγώ πρός σύ . » ἵνα καί πάρειμι · ἐγώ καί ἄπειμι ὁμοίως εὐδοκιμέω . οὕτως οὗτος εἴρω , πάλιν μήτηρ πικρός ὄρνυμι καί ὀλοφύρομαι μιμέομαι , καί βοάω ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0268.5
ιθ' . « Τεκνία μου ἡ , οὓς πάλιν ὠδίνω , ἄχρις οὐ μορφωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν . » Ἀνέχομαι καὶ δευτέρων ὠδίνων , ἐπειδὴ τῶν πρώτων διήμαρτον , ἀμβλώτησιν ὑμῶν γενομένων . Ταῦτα καὶ τῶν τοῦ Νοῦτου διελέγχει τὴν ἀνοιαν , οἱ τὴν τῆς μετανοίας ἀποκλείουσι θύραν .
Lemmas: εὐθύς . « τεκνίον ἐγώ ὁ , ὅς πάλιν ὠδίνω , ἄχρι οὖον μορφόω Χριστός ἐν σύ . » ἀνέχω καί δύο ὠδίς , ἐπεί ὁ πρῶτος διαμαρτάνω , ἀμβλώτησιν σύ γίγνομαι . οὗτος καί ὁ ὁ νουος διελέγχω ὁ ἄνοια , ὁ ὁ ὁ μετάνοια ἀποκλείω θύρα .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0268.6
κ' . « Ἠθέλον δὲ παρεῖναι πρὸς ὑμᾶς ἄρτι , καὶ ἀλλάζει τὴν φωνὴν μου , ὅτι ἀποροῦμαι ἐν ὑμῖν . » Πυρπολούμενος ὑπὸ τοῦ πάθους γενέσθαι ὑπόπτερος ἠθέλον , καὶ δραμεῖν , καὶ ἰδεῖν τὰ γινόμενα , καὶ τῶν μὲν τὴν ἐκτροπὴν ὀρηγνῦσαι , τῶν δὲ τὸ ἁββῶν θαυμάσαι . Νῦν γὰρ , φησίν , ἀπὸν ἀπορῶ τί εἴπω , τί σκέψομαι , τί διώρωμαι . Ταῦτα πρὸς τούτους διεξιθὼν μεταφέρει τὸν λόγον πρὸς τοὺς κακοὺς συνηγόρους τοῦ νόμου , καὶ φησι ·
Lemmas: καί . « ἐθέλω δέ πάρειμι πρός σύ ἄρτι , καί αλλάζω ὁ φωνή ἐγώ , ὅτι ἀπορέω ἐν σύ . » πυρπολέω ὑπό ὁ πάθος γίγνομαι ὑπόπτερος ἐθέλω , καί τρέχω , καί ὁράω ὁ γίγνομαι , καί ὁ μέν ὁ ἐκτροπή ὀργάω , ὁ δέ ὁ ἡβάω θαυμάζω . νῦν γάρ , φημί , ἄπειμι ἀπορέω τίς εἶπον , τίς σκέπτομαι , τίς διοράω . οὗτος πρός οὗτος διεξέρχομαι μεταφέρω ὁ λόγος πρός ὁ κακός συνήγορος ὁ νόμος , καί φημί ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0268.7
κα' - κδ' . « Λέγετέ μοι , οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι , τοῦ νόμου οὐ ἀκούετε ; Γέγραπται γὰρ ἡ , ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν , ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης , καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας . Ἄλλ' ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται · ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας διὰ τῆς ἐπαγγελίας . Ἄτινὰ δέτιν ἀλληγοροῦμεν . Ἄλληγορούμενα εἶπεν ὁ θεῖος Ἀπόστολος , ἀντὶ τοῦ , Καὶ ἐτέρως νοούμενα . Οὐ γὰρ τὴν ἱστορίαν ἀνέκλειν , ἀλλὰ τὰ ἐν τῇ ἱστορίᾳ προτυπωθέντα διδάσκει . Ἐπάγει γὰρ ·
Lemmas: καί - κδέʹ . « λέγω ἐγώ , ὁ ὑπό νόμος ἐθέλω εἰμί , ὁ νόμος οὖον ἀκούω ; γράφω γάρ ὁ , ὅτι Ἀβραάμ δύο υἱός ἔχω , εἷς ἐκ ὁ παιδίσκη , καί εἷς ἐκ ὁ ἐλεύθερος . ἄλλος ὁ μέν ἐκ ὁ παιδίσκη κατά σάρξ γεννάω · ὁ δέ ἐκ ὁ ἐλεύθερος διά ὁ ἐπαγγελία . ὅστις δέτις ἀλληγορέω . αλληγορουμην εἶπον ὁ θεῖος ἀπόστολος , ἀντί ὁ , καί ἑτέρως νοέω . οὖον γάρ ὁ ἱστορία ἀνακαλέω , ἀλλά ὁ ἐν ὁ ἱστορία προτυπόω διδάσκω . ἐπάγω γάρ ·
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0268.8
« Δύο γὰρ εἰσὶ δύο διαθήκαι · μία μὲν ἀπὸ ὄρους Σινὰ εἰς δουλείαν γεννώσα , ἥτις ἐστιν Ἄγαρ . ( χε' , χγ' . ) Τὸ γὰρ Ἄγαρ Σινὰ ὄρος ἐστιν ἐν τῇ Ἀραβίᾳ , συστοιχεῖ δὲ τῇ νῦν Ἱερουσαλήμ , δουλεύει δὲ μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς . Ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα
Lemmas: « δύο γάρ εἰμί δύο διαθήκη · εἷς μέν ἀπό ὄρος Σινά εἰς δουλεία γεννάω , ὅστις εἰμί Ἄγαρ . ( χέω , χγ' . ) ὁ γάρ Ἄγαρ Σινά ὄρος εἰμί ἐν ὁ Ἀραβία , συστοιχώ δέ ὁ νῦν Ἱερουσαλήμ , δουλεύω δέ μετά ὁ τέκνον αὐτός . ὁ δέ ἄνω Ἱεροσόλυμα ἐλεύθερος
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0269.1
A ἐστιν , ἧτις ἐστὶ μήτηρ πάντων ¹⁰ ἡμῶν . › Τί δήποτε , φησὶ , τῷ νόμῳ δουλεύειν αἰρούμενοι , ταῖς τοῦ νόμου διδασκαλίαις οὐ πείθεσθε ; ἐκείναις γὰρ ὑμᾶς διδάσκει , ὡς δύο μὲν ἔσχε γυναῖκας Ἀβραάμ , δύο δὲ παιδίων ἀπεφάνθη πατὴρ · ἀλλ' ὁ μὲν ἐκ δούλης , ὁ δὲ ἐξ ἐλευθέρας ἐθλάσθησε . Συμφωνεῖ ταῦτα τοῖς ἡμετέροις . Καθάπερ γὰρ ἐκεῖ εἷς μὲν πατὴρ , δύο δὲ μήτερες , καὶ δύο παῖδες · οὕτω κἀνταῦθα εἷς μὲν Θεός , δύο δὲ διαθήκαι καὶ δύο λαοί · ἀλλὰ τῆς μὲν πρώτης διαθήκης ἡ Ἁγὰρ εἰκών , τῆς δὲ δευτέρας ἡ Σάρρα . Καὶ γὰρ ἀπὸ τοῦ Σινὰ ὄρους ὁ παλαιὸς ἐδόθη νόμος · παρὰ δὲ ἐκεῖνο τὸ ὄρος τὸ τῆς Ἁγὰρ ἐσκήνωται γένος . Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὄρος τῇ ἐπενεῖ τούτῃ συμφωνεῖ Ἱερουσαλήμ · ἡ δὲ Σάρρα τῆς ἐπουρανίου πόλεως τύπος , ἧς ἡμεῖς ὀνομαζόμεθα παῖδες . Ἐλευθέρα δὲ αὕτη , τοὔστιν , οὐκ ἔχουσα τὸν τοῦ νόμου ζυγόν · ἐκείνη δὲ δοῦλη · τοιούτοι δὲ καὶ οἱ τῷ νόμῳ ὑποκείμενοι . Δείκνυσιν δὲ καὶ τὴν προφητείαν συμφωνοῦσαν τῷ τύπῳ .
Lemmas: A εἰμί , ὅστις εἰμί μήτηρ πᾶς ¹⁰ ἐγώ . › τις δήποτε , φημί , ὁ νόμος δουλεύω αἰρέομαι , ὁ ὁ νόμος διδασκαλία οὖον πείθω ; ἐκεῖνος γάρ σύ διδάσκω , ὡς δύο μέν ἔχω γυνή Ἀβραάμ , δύο δέ παιδίον ἀποφαίνω πατήρ · ἀλλά ὁ μέν ἐκ δοῦλος , ὁ δέ ἐκ ἐλεύθερος θλάω . συμφωνέω οὗτος ὁ ἡμέτερος . καθά γάρ ἐκεῖ εἷς μέν πατήρ , δύο δέ μήτηρ , καί δύο παῖς · οὗτος ἐνταῦθα εἷς μέν Θεός , δύο δέ διαθήκη καί δύο λαός · ἀλλά ὁ μέν πρῶτος διαθήκη ὁ Ἁγάρ εἰκών , ὁ δέ δύο ὁ Σάρα . καί γάρ ἀπό ὁ Σινά ὄρος ὁ παλαιός δίδωμι νόμος · παρά δέ ἐκεῖνος ὁ ὄρος ὁ ὁ Ἁγάρ σκηνόω γένος . ἐκεῖνος δέ ὁ ὄρος ὁ πένομαι Τούτη συμφωνέω Ἱερουσαλήμ · ὁ δέ Σάρα ὁ ἐπουράνιος πόλις τύπος , ὅς ἐγώ ὀνομάζω παῖς . Ἐλεύθερνα δέ οὗτος , ἔτος , οὐ ἔχω ὁ ὁ νόμος ζυγόν · ἐκεῖνος δέ δοῦλος · τοιοῦτος δέ καί ὁ ὁ νόμος ὑπόκειμαι . δείκνυμι δέ καί ὁ προφητεία συμφωνέω ὁ τύπος .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0269.2
B κζ' . « Γέγραπται ¹¹ γάρ · Εὐφράνθητι , στεῖρα ἡ οὐ τίκτουσα , ῥῆξον καὶ βόησον , ἡ οὐκ οἰδίνουσα , ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου · μᾶλλον τῆς ἔχουσης τὸν ἄνδρα . » Καθάπερ γὰρ ἡ Σάρρα ἐν γῆρᾳ γεγέννηκε παρὰ πᾶσαν ἀνθρωπίνην ἐλπίδα · οὕτω τὰ ἔθνη παρ' αὐτὸ τὸ τοῦ βίου τέλος τῆς Θεογνωσίας τετύχηκε , καὶ νενίκηκεν ἡ στεῖρα τῷ πλήθει τῶν γεννηθέντων τὴν πάλαι πολυπαιδα .
Lemmas: B κζ' . « γράφω ¹¹ γάρ · εὐφραίνω , στεῖρα ὁ οὖον τίκτω , ῥήγνυμι καί βοάω , ὁ οὐ ὁράω , ὅτι πολύς ὁ τέκνον ὁ ἐρῆμος · μᾶλλον ὁ ἔχω ὁ ἀνήρ . » καθά γάρ ὁ Σάρα ἐν γῆρας γεννάω παρά πᾶς ἀνθρώπινος ἐλπίς · οὗτος ὁ ἔθνος παρά αὐτός ὁ ὁ βίος τέλος ὁ Θεογνωσία τυγχάνω , καί νικάω ὁ στεῖρα ὁ πλῆθος ὁ γεννάω ὁ πάλαι πολυπαις .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0269.3
C κη' . « Ἡμεῖς δὲ , ἀδελφοί , κατὰ Ἰσαὰκ ἐπαγγελίας τέκνα ἐσμέν . » Οὐ γὰρ κατὰ φύσιν , ἀλλὰ κατὰ χάριν ἐτεχόμεν . Ὡσπερ γὰρ τὸν Ἰσαὰκ οὐχ ὁ τῆς φύσεως νόμος , ἀλλ' ὁ τῆς ἐπαγγελίας διεπλασε λόγος · οὕτω καὶ ἡμᾶς ἡ ὁθείσα τῷ Ἀβραὰμ ἐπαγγελία γεγέννηκεν .
Lemmas: C καίω . « ἐγώ δέ , ἀδελφός , κατά Ἰσαάκ ἐπαγγελία τέκνον εἰμί . » οὖον γάρ κατά φύσις , ἀλλά κατά χάρις τίκτω . ὡς γάρ ὁ Ἰσαάκ οὐ ὁ ὁ φύσις νόμος , ἀλλά ὁ ὁ ἐπαγγελία διαπλάθω λόγος · οὗτος καί ἐγώ ὁ ὁράω ὁ Ἀβραάμ ἐπαγγελία γεννάω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0269.4
χθ' . « Ἀλλ' ὡσπερ τότε ὁ κατὰ σάρκα γεγεννημένος ἐδίωκε τὸν κατὰ πνεῦμα , οὕτω καὶ νῦν . » Μηδὲ τοῦτο ὑμᾶς ἀνιάτω , τὸ τοὺς πιστευσαμένους ὑπὸ τῶν ἀπίστων ἐλαύνεσθαι . Τοιούτω γὰρ καὶ ¹² ἐν τῷ τύπῳ εὑρίσκομεν .
Lemmas: χθ' . « ἀλλά ὡς τότε ὁ κατά σάρξ γεννάω διώκω ὁ κατά πνεῦμα , οὗτος καί νῦν . » μηδέ οὗτος σύ ἀνιάω , ὁ ὁ πιστεύω ὑπό ὁ ἄπιστος ἐλαύνω . τοιοῦτος γάρ καί ¹² ἐν ὁ τύπος εὑρίσκω .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0269.5
λ' . « Ἀλλὰ τί λέγει ἡ Γραφή ; Ἐκβάλε τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς · οὐ γὰρ μή κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ τῆς ἐλευθέρας . » Τῆς Σάρρας τὰ ῥήματα , τῆς Γραφῆς εἶπε ῥήματα , τὸν σκοπὸν δεῖξας τῆς Γραφῆς , ὅτι τούτου χάριν ἀνάγραπτα ταῦτα πεποίηκεν , ἵνα καὶ μετὰ τὴν ἀλήθειαν ὁ τύπος δεῖξῃ .
Lemmas: λίαν . « ἀλλά τίς λέγω ὁ γραφή ; ἐκβάλλω ὁ παιδίσκη καί ὁ υἱός αὐτός · οὖον γάρ μή κληρονομέω ὁ υἱός ὁ παιδίσκη μετά ὁ υἱός ὁ ἐλεύθερος . » ὁ Σάρα ὁ ῥῆμα , ὁ γραφή εἶπον ῥῆμα , ὁ σκοπός δείκνυμι ὁ γραφή , ὅτι οὗτος χάρις ἀνάγραπτος οὗτος ποιέω , ἵνα καί μετά ὁ ἀλήθεια ὁ τύπος δείκνυμι .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0269.6
D λα' . « Ἄρα οὖν , ἀδελφοί , οὐκ ἐσμὲν παιδίσκης τέκνα , ἀλλὰ τῆς ἐλευθέρας . » Τί οὖν κελεύεις ;
Lemmas: D λαός . « ἄρας οὖν , ἀδελφός , οὐ εἰμί παιδίσκη τέκνον , ἀλλά ὁ ἐλεύθερος . » τις οὖν κελεύω ;
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0269.7
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε' .
Lemmas: κεφάλαιος εἰ .
theodoretus.interpretatio-in-xiv-epistulas-sancti-pauli pg082_0269.8
μα' . « Τῇ ἐλευθερίᾳ ἡ Χριστὸς ἡμᾶς ἐλευθέρωσε ¹³ στήκετε , καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε ¹⁴ . »
Lemmas: μαί . « ὁ ἐλευθερία ὁ Χριστός ἐγώ ελευθερώνω ¹³ στήκω , καί μή πάλιν ζυγόν δουλεία ἐνέχω ¹⁴ . »