ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0659.4
1γ . Ὅτι ἐξῆρυσας τὴν ψυχήν μου ἐκ θανάτου · τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀπὸ δακρύων · καὶ τοὺς πόδας μου ἀπὸ ὀλισθηματός . Διὰ πάντων με τοῦτον θωρακίσας καὶ ἀσφαλισάμενος · καὶ ἑδραῖαν ἔχειν τὴν πεποίθησιν ἐπὶ τούτοις πεπιστευκὼς ἐν τούτοις ἐλπίζωσιν καὶ τὴν παροῦσαν ψῶν . Εὐαρεστήσω ἐνώπιον Κυρίου · ἐν φωτὶ ζώντων . Τοσοῦτον γὰρ εὐεργεσιῶν ἀπολαύσας , καὶ τῶν διαφόρων ἐπιβουλῶν κρεῖττων φανείς , τῆς σῆς φροντίδι θεραπεύσω , καὶ πολιτείας αἱρήσομαι , ἥ σοι μὲν ἀρέσει , ἐμοὶ δὲ προενηγήσει ζωὴν τὴν αἰώνιον , καὶ τὸ φῶς ἐκεῖνο τὸ τοῖς ἐνόμως ζῶσιν ἐπηγγελμένον . Ταῦτα δὲ , ὡς ἔφη , καὶ τῷ μακαρίῳ Δαβὶδ ἀρμόττει , καὶ τοῖς ἐν Βαβυλῶνι δορυλαῦτοῖς . Ἀρμόττει δὲ καὶ ἡμῖν , πολλὰς μὲν ὑπομένουσι παρὰ ἀνθρώπων , καὶ παρὰ δαιμόνων , ἐπιβουλὰς , διὰ δὲ τῆς θείας κηδεμονίας , τὴν ἐκεῖθεν φυομένην διαφεύγουσι λώβην .
Lemmas: 1γ . ὅτι2 ἐξερύω ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ θάνατος · ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἀπό δάκρυ · καί ὁ πούς ἐγώ ἀπό ολίσθημα . Ζεύς πᾶς ἐγώ οὗτος θωρακίζω καί ἀσφαλίζω · καί ἑδραῖος ἔχω ὁ πεποίθησις ἐπί οὗτος πιστεύω ἐν οὗτος ἐλπίζω καί ὁ πάρειμι ψάω . εὐαρεστέω ἐνώπιος κύριος · ἐν φάος ζῶ . τοσοῦτος γάρ εὐεργεσία ἀπολαύω , καί ὁ διάφορος ἐπιβουλή ἀγαθός φαίνω , ὁ σός φροντίς θεραπεύω , καί πολιτεία αἱρέω , ὅς σύ μέν ἀρέσκω , ἐγώ δέ προφέρω ζωή ὁ αἰώνιος , καί ὁ φάος ἐκεῖνος ὁ ὁ νόμος ζῶ ἐπαγγέλλω . οὗτος δέ , ὡς φημί , καί ὁ μακάριος Δαυίδ ἁρμόττω , καί ὁ ἐν Βαβυλών δορυλαυος . ἁρμόττω δέ καί ἐγώ , πολύς μέν ὑπομένω παρά ἄνθρωπος , καί παρά δαίμων , ἐπιβουλή , διά δέ ὁ θεῖος κηδεμονία , ὁ ἐκεῖθεν φύω διαφεύγω λώβη .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0660.1
ΕΡΜΗΝ . ΤΟΥ ΝΖ΄ ΨΑΛΜΟΥ .
Lemmas: Ἑρμῆς . ὁ ΝΖ΄ ψαλμός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0660.2
α΄ . « Εἰς τὸ τέλος . Μὴ διαφθείρῃς τῷ Δαβὶδ εἰς στήλογραφίαν , ἐν τῷ αὐτῶν ¹⁸ ἀποδιδράσκειν ἀπὸ προσώπου Σαοὺλ εἰς τὸ σπήλαιον . » Καὶ τὸν πρότερον καὶ τὸν δεύτερον διαφυγὼν κίνδυνον [ ¹⁹ ὁ μέγας Δαβὶδ ] , ὡσπερ ἐν στήλῃ τινί , τῇ μνήμῃ τὴν θείαν εὐεργεσίαν ἀνέγραψε ¹⁷ . Καὶ εἰς τὸ τέλος δὲ καὶ οὗτος χάνεινος παραπέμπει τοὺς ἐνδεχόντας ¹⁸ ἐπειδὴ πρόρρησιν ἔχουσι ¹⁸ ἐσομένων πραγμάτων . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ τὰ κατὰ τὸν λαὸν προηγόρευσε · οὗτος δὲ τῶν ἐθνῶν προθεωπίζει τὴν κλῆσιν . Πρόσακειται δὲ τῷ , Μὴ διαφθείρῃς , τοῦ Δαβὶδ τὸν λογισμὸν ἡμῖν ἐκκαλύπτων ¹⁹ . Ἐπειδὴ γὰρ δυνάμενος ἀνελεῖν ²⁰ τὸν Σαοὺλ , καὶ τὴν ἀγαχὴν καταλῦσαι ²¹ τὸν πολέμιον ²² , καὶ τὴν ἡγεμονίαν λαβεῖν , οὐλὴν ἠνέχετο , μονοῦχὴ πρὸς ἑαυτὸν εἰρηκώς , Μὴ διαφθείρῃς τῆς ἀμνησικακίας τὴν ἀρετήν . ( Μὴ ²³ γένοιτο γὰρ μοι ²⁴ , φησίν , ἵποσαι τὴν χεῖρά μου ἐπ’ αὐτόν , ὅτι χριστὸς Κυρίου ἐστιν . » Εἰκότως ²⁵ τῇ ἐπιγραφῇ τῷ , Μὴ διαφθείρῃς , προστέθηκε ²⁶ , διδάσκων τῶν χρησάμενος λογισμοῖς οὐκ ἀνελθε τὸν δυσμενῆ ²⁷ .
Lemmas: Α΄ . « εἰς ὁ τέλος . μή διαφθείρω ὁ Δαυίδ εἰς στηλογραφία , ἐν ὁ αὐτός ¹⁸ ἀποδιδράσκω ἀπό πρόσωπον Σαῦλος εἰς ὁ σπήλαιον . » καί ὁ πρότερος καί ὁ δύο διαφεύγω κίνδυνος [ ¹⁹ ὁ μέγας Δαυίδ ] , ὡς ἐν στήλη τις , ὁ μνήμη ὁ θεῖος εὐεργεσία ἀναγράφω ¹⁷ . καί εἰς ὁ τέλος δέ καί οὗτος χάνεινος παραπέμπω ὁ ἐνδέχομαι ¹⁸ ἐπεί πρόρρησις ἔχω ¹⁸ εἰμί πρᾶγμα . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ κατά ὁ λαός προαγορεύω · οὗτος δέ ὁ ἔθνος προθεωπιζεω ὁ κλῆσις . προσακειος δέ ὁ , μή διαφθείρω , ὁ Δαυίδ ὁ λογισμός ἐγώ ἐκκαλύπτω ¹⁹ . ἐπεί γάρ δύναμαι ἀναιρέω ²⁰ ὁ Σαῦλος , καί ὁ ἀγαχὴν καταλύω ²¹ ὁ πολέμιος ²² , καί ὁ ἡγεμονία λαμβάνω , οὐλή ἀνέχω , μονοῦχος πρός ἑαυτοῦ εἴρω , μή διαφθείρω ὁ ἀμνησικακία ὁ ἀρετή . ( μή ²³ γίγνομαι γάρ ἐγώ ²⁴ , φημί , ιποσος ὁ χείρ ἐγώ ἐπί αὐτός , ὅτι χριστός κύριος εἰμί . » εἰκότως ²⁵ ὁ ἐπιγραφή ὁ , μή διαφθείρω , προστίθημι ²⁶ , διδάσκω ὁ χράω λογισμός οὐ ἀνέρχομαι ὁ δυσμενής ²⁷ .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0660.3
β΄ . « Ἐλέησόν με , ὁ Θεός , ἐλέησόν με · ὅτι ἐπὶ σοὶ πέποιθεν ἡ ψυχή μου · καὶ ἐν τῇ σκιᾷ τῶν πτερύγων σου ἐλπίω , ἕως οὐ παρέλθῃ ἡ ἀνομία ²⁸ . » Καθερμὲνος ἐν τῷ σπηλαίῳ , καὶ τοὺς πολεμίους καθερμὲνους ὁρῶν ²⁹ , τὸν θεῖον ἕλον ἀπαγγέλλει ³⁰ , καὶ ἤν ἔχει πρὸς τὸν Θεὸν ἐλπίδα γυμνοῖ . Σκιὰν δὲ πτερύγων πολλάκις ἠρμήνευσεν , ὅτι ³¹ τὴν θείαν χρησιμεσίαν καλεῖ . Ὁ δὲ τοῦ ἐλέους ³² διπλασιασμὸς τὴν ὑπερβολὴν τοῦ κινδύνου παραδηλῶ ³³ . Τὸ δέ , ἕως οὐ παρέλθῃ ἡ ἀνομία ³⁴ , σαφέστερον ὁ Ἀκύλλας ἠρμήνευσεν , ἕως οὐ παρέλθῃ ἡ ἐπίβουλh . Ὁ δὲ Σύμμαχος , ἕως ἂν ³⁵ παρέλθῃ ὁ ἐπηρεαστής . Οὐ παύσομαι τοίνυν ³⁶ , φησίν , ἰκτευσών , ἕως ἂν ³⁷ τῶν ἐπιβουλευόντων ἀπαλλαγῶ . Τοὺς γὰρ ἐπιβουλευόντας οἱ Ἑβδομήκοντα ³⁸ ἀνομίαν ἀπὸ τοῦ πράγματος προσηγόρευσαν .
Lemmas: Β΄ . « ἐλεάω ἐγώ , ὁ Θεός , ἐλεέω ἐγώ · ὅτι ἐπί σύ πείθω ὁ ψυχή ἐγώ · καί ἐν ὁ σκιά ὁ πτέρυξ σύ ἐλπίζω , ἠώς οὖον παρέρχομαι ὁ ἀνομία ²⁸ . » Καθερμὲνος ἐν ὁ σπήλαιον , καί ὁ πολέμιος καθαρμένος ὁράω ²⁹ , ὁ θέω αἱρέω ἀπαγγέλλω ³⁰ , καί ἐάν ἔχω πρός ὁ θεός ἐλπίς γυμνόω . σκιά δέ πτέρυξ πολλάκις ἐρμηνεύω , ὅτι ³¹ ὁ θεῖος χρησιμέω καλέω . ὁ δέ ὁ ἔλεος ³² διπλασιασμός ὁ ὑπερβολή ὁ κίνδυνος παραδηλόω ³³ . ὁ δέ , ἠώς οὖον παρέρχομαι ὁ ἀνομία ³⁴ , σαφής ὁ Ἀκύλλας ἐρμηνεύω , ἠώς οὖον παρέρχομαι ὁ ἐπίβουλος . ὁ δέ Σύμμαχος , ἠώς εἄν ³⁵ παρέρχομαι ὁ ἐπηρεαστής . οὖον παύω τοίνυν ³⁶ , φημί , ικτευσος , ἠώς εἄν ³⁷ ὁ ἐπιβουλεύω ἀπαλλάσσω . ὁ γάρ ἐπιβουλεύω ὁ ἑβδομήκοντα ³⁸ ἀνομία ἀπό ὁ πρᾶγμα προσαγορεύω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0660.4
γ΄ . « Κεκραξόμαι πρὸς τὸν Θεὸν ὑψίστον , τὸν Θεὸν τὸν εὐεργετήσαντά με ³⁹ . » Τῆς θείας ἐπικοιρίας ⁴⁰ τὴν πείραν ἔχων διδάσκαλον , συνήθως ἀπολαύσαι ταύτης ἀντιβολῶ . Κραυγὴν δὲ τὴν τῆς ψυχῆς προθυμίαν ⁴¹ καλεῖ .
Lemmas: Γ΄ . « κράζω πρός ὁ θεός ὕψιστος , ὁ θεός ὁ εὐεργετέω ἐγώ ³⁹ . » ὁ θεῖος ἐπικουρία ⁴⁰ ὁ πείρω ἔχω διδάσκαλος , συνήθης ἀπολαύω οὗτος ἀντιβολέω . κραυγή δέ ὁ ὁ Ψυχή προθυμία ⁴¹ καλέω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0660.5
δ΄ . « Ἐξαπέστειλεν ἐξ οὐρανοῦ , καὶ ἔσωσέ με · ἔκωκεν εἰς ἐνδεῖδος τοὺς καταπατοῦντάς με . » Ἄνωθέν με γὰρ τῆς οἰκείας ἀξιώσας προνοίας , καταγε -
Lemmas: Δ΄ . « ἐξαποστέλλω ἐκ οὐρανός , καί σῴζω ἐγώ · ἔκω εἰς ἐνδείδω ὁ καταπατέω ἐγώ . » ἄνωθεν ἐγώ γάρ ὁ οἰκεῖος ἀξιόω πρόνοια , κατάγω -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0660.6
¹⁸ Αὐτὸν . Abest a cod . 2 . ¹⁹ E cod . 1 suppl . Ita quoque legit Carafa . ¹⁷ Ἀνέγραψε . cod . 2 ἔγραψε . ¹⁸ cod . 2 ἔχουσι . Minus bene . ¹⁹ Ἐκκαλύπτων . cod . 1 ἀνακαλύπτων . ²⁰ Ἀνελεῖν . cod . 2 ἐλεῖν . ²¹ Καταλῦσαι . cod . 2 præm . δὲ ἀθῆς . ²² cod . 2 πόλεμον . ²³ Μὴ—Κυρίου ἐστιν . Alias lectiones expres - sas vidimus p . 391 . ²⁴ cod . 2 μὲ . ²⁵ Εἰκότως . cod . 1 addit οὖν . ²⁶ Προστέθηκε . cod . 2 præm . τῷ Δαβὶδ . ²⁷ Δυσμενῆ . cod . 1 addit , διὸ καὶ οὕτως ἀπάρχεται . Propierea quoque sic incipit . ²⁸ Ἡ ἀνομία . Hebr . ἰῦῦ , θυμαῖα . ²⁹ Καθερμὲνους . cod . 1 περιχαθημένους . cod . 2 ἀπαγγέλλει . ³⁰ Πολλάκις ἠρμήνευσεν ὅτι . cod . 2 ὡς πολλάκις ἠρμήνευσαν . cod . 2 ciam habet ἠρμήνευσαν . ³¹ Ἐλέους . cod . 1 ἐλέησον . ³² cod . 1 δηλοῖ . ³³ Ἀνομία . cod . 2 addit μου . ³⁴ Ἀν . cod . 2 οὐ . ³⁵ Τοίνυν . Abest a cod . 2 . ³⁶ Ἀν . cod . 2 οὐ . ³⁷ Οἱ Ἑβδομήκοντα . cod . 1 οὖν , unde forsitan orta est lectio in textu obvia , quæ tamen non est spernenda . ³⁸ Τὸν εὐεργετήσαντά με . Hebr . ἰῦῦ ἰῦῦ , perficientem oro me . ³⁹ Ἐπικοιρίας . cod . 2 οἰκονομίας . ⁴⁰ Προθυμίαν . Dcs . in cod . 2 .
Lemmas: ¹⁸ αὐτός . Abest a cod . 2 . ¹⁹ E cod . 1 suppl . Ita quoque legit Carafa . ¹⁷ ἀναγράφω . cod . 2 γράφω . ¹⁸ cod . 2 ἔχω . Minus bene . ¹⁹ ἐκκαλύπτω . cod . 1 ἀνακαλύπτω . ²⁰ ἀναιρέω . cod . 2 αἱρέω . ²¹ καταλύω . cod . 2 præm . δέ Ἀθής . ²² cod . 2 πόλεμος . ²³ μη—κυριον εἰμί . Alias lectiones expres - sas vidimus p . 391 . ²⁴ cod . 2 ἐγώ . ²⁵ εἰκότως . cod . 1 addit οὖν . ²⁶ προστίθημι . cod . 2 præm . ὁ Δαυίδ . ²⁷ δυσμενής . cod . 1 addit , διό καί οὕτως ἀπάρχομαι . Propierea quoque sic incipit . ²⁸ ὁ ἀνομία . Hebr . ἰός , θυμαῖα . ²⁹ Καθερμὲνους . cod . 1 περικάθημαι . cod . 2 ἀπαγγέλλω . ³⁰ πολλάκις ἐρμηνεύω ὅτι . cod . 2 ὡς πολλάκις ερμηνεύω . cod . 2 ciam habet ερμηνεύω . ³¹ Ἔλεος . cod . 1 ἐλεέω . ³² cod . 1 δηλόω . ³³ ἀνομία . cod . 2 addit ἐγώ . ³⁴ εἰς . cod . 2 οὖον . ³⁵ τοίνυν . Abest a cod . 2 . ³⁶ εἰς . cod . 2 οὖον . ³⁷ ὁ ἑβδομήκοντα . cod . 1 οὖν , unde forsitan orta est lectio in textu obvia , quæ tamen non est spernenda . ³⁸ ὁ εὐεργετέω ἐγώ . Hebr . ἰός ἰός , perficientem oro me . ³⁹ ἐπικουρία . cod . 2 οἰκονομία . ⁴⁰ Προθυμία . Dcs . in cod . 2 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0661.1
λάστους ἀπέψην μού τοὺς δυσμενεῖς . Διδάσκει δὲ καὶ ἡ ἱστορία , ὡς ἀναστάντι τῷ Σαοὺλ ἠκολούθησε , καὶ πόρρω γενομένου τὴν νύκτωρ παραγεθείσαν εὐεργεσίαν δεδήλωκε , καὶ τὸν λαβόντα ὁπογείριον οὐχ ἐπήνεγκε τῇ πληγῇ · δνειδὸς δὲ τοῦτο μέγιστον ἦν τῷ σῃσωμένῳ καταπολεμοῦντι τὸν σῃσωκότα . [ Διὸ δὴ βοᾷ εὐχαριστῶν . ]
Lemmas: λάστους ἀποψάω ἐγώ ὁ δυσμενής . διδάσκω δέ καί ὁ ἱστορία , ὡς ἀνίστημι ὁ Σαῦλος ἀκολουθέω , καί πόρρω γίγνομαι ὁ νύκτωρ παράγω εὐεργεσία δηλόω , καί ὁ λαμβάνω ὁπογείριον οὐ ἐπιφέρω ὁ πλήσσω · δνειδὸς δέ οὗτος μέγας εἰμί ὁ σῴζω καταπολεμέω ὁ σῴζω . [ Διὸ δή βοάω εὐχαριστέω . ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0661.2
« Ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ ἔλεος αὐτοῦ , καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ . [ ε' ] Καὶ ἐρρύσατο τὴν ψυχὴν μου ἐκ μέσου σκύμνων . » Διχαλᾶς , φησίν , ἀπολαύσας φιλανθρωπίας , τῆς τῶν πολεμίων ἀπηιλάτην θηριωδίας . Λεόντων γὰρ δίκην ἐπέστησαν διασπάσαι βουλομένων · τὴν δὲ ἀλήθειαν τῇ ἐλέει συνἐζευξε , τὸ δίκαιον τῆς φιλανθρωπίας δεικνὺς ὡς .
Lemmas: « ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ ἔλεος αὐτός , καί ὁ ἀλήθεια αὐτός . [ εἰ ] καί ῥύομαι ὁ ψυχή ἐγώ ἐκ μέσος σκύμνος . » Διχάλα , φημί , ἀπολαύω φιλανθρωπία , ὁ ὁ πολέμιος ἀπηιλάτην θηριωδία . Λέων γάρ δίκη ἐφίστημι διασπάω βούλομαι · ὁ δέ ἀλήθεια ὁ ἐλεέω συζευγνύω , ὁ Δίκαιος ὁ φιλανθρωπία δείκνυμι ὡς .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0661.3
« Ἐκοιμήθην τεταραγμένος » . Τοῦτο ὁ Θεοδοτίων οὕτως ἡρμήνευσεν · « Ἐκοιμήθην μετὰ ἀναλυσκόντων · ὁ δὲ Ἀκύλας , μετὰ λάδρων · ὁ δὲ Συμμαχος , μετὰ πλεόντων » . [ « Ἀντὶ τοῦ , Ἐκοιμήθην σχεδὸν μετὰ ἀναλυσκόντων λογισμῶν · λάβρος γὰρ με κατέδακνον , ὡς σχεδὸν καὶ καταφλέγειν μου τὴν διάνοιαν . ] Εἰκότως τοίνυν ἐταραχθῆν μετὰ τοιούτων καθεύδειν ἠναγκασμένος , καὶ ὑπὸ τοιούτων κυκλούμενος . Τὸν Σαοὺλ γὰρ , καὶ τοὺς συναναλίσκοντας , καὶ φλέγοντας , καὶ λάδρους , καὶ σκύμνους ὠνόμασε , τὸ θηριώδες τῆς γνώμης , καὶ τοῦ τρόπου τὸ φονικὸν ἐξηγούμενος . Τοῦτο δὲ καὶ διὰ τῶν ἐξῆς διδάσκει σαφέστερον . « Τῶι ἀνθρώπων , οἱ ὀδόντες αὐτῶν ὅπλα καὶ βέλη · καὶ ἡ γλῶσσα αὐτῶν μάχαιρα ὀξεῖα . » Σκύμνους αὐτοὺς καλέσας , εἰκῶτως καὶ ὀδόντων ἐμνήσθη , αἰχμὰς τοῦτοισ καὶ βέλεσι ἀπειχάσθαι , καὶ τὴν γλῶταν τεθηγμένη μάχαιρα · διὰ πάντων δὲ τὰς μαιφόνους αὐτῶν σημαίνει βουλάς .
Lemmas: « κοιμάω ταράσσω » . οὗτος ὁ Θεοδοτίων οὕτως ἑρμηνεύω · « κοιμάω μετά ἀναλύω · ὁ δέ Ἀκύλας , μετά λαδρέω · ὁ δέ Σύμμαχος , μετά πλέω » . [ « ἀντί ὁ , κοιμάω σχεδόν μετά ἀναλύω λογισμός · λάβρος γάρ ἐγώ καταδάκνω , ὡς σχεδόν καί καταφλέγω ἐγώ ὁ διάνοια . ] εἰκότως τοίνυν ταράσσω μετά τοιοῦτος καθεύδω ἀναγκάζω , καί ὑπό τοιοῦτος κυκλόω . ὁ Σαῦλος γάρ , καί ὁ συναναλίσκω , καί φλέγω , καί λαδρέω , καί σκύμνος ὀνομάζω , ὁ θηριώδης ὁ γνώμη , καί ὁ τρόπος ὁ φονικός ἐξηγέομαι . οὗτος δέ καί διά ὁ ἑξῆς διδάσκω σαφής . « ὁ ἄνθρωπος , ὁ ὀδούς αὐτός ὅπλον καί βέλος · καί ὁ γλῶσσα αὐτός μάχαιρα ὀξύς . » Σκύμνος αὐτός καλέω , εἰκῶτως καί ὀδούς μιμνήσκω , αἰχμή οὗτος καί βέλος απειχαω , καί ὁ γλῶσσα θήγω μάχαιρα · διά πᾶς δέ ὁ μαιφονος αὐτός σημαίνω βουλή .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0661.4
« Ὕψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς , ὁ Θεός · καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γὴν ἡ δόξα σου . » Ἄξιον δὲ ἐπὶ πᾶσιν ἀνυμνεῖν σε , τὸν ἐν οὐρανῷ μὲν διάγειν ὑπελημμένον , πᾶσαν δὲ τὴν γὴν ἐμπιμπλῶντα τῆς δόξης . Τοῦτο καὶ ὁ μακάριος Ἐφησεν Ἀδδαϊώμ · « Ἐκάλυψεν οὐρανοὺς ἡ ἀρετὴ αὐτοῦ , καὶ τῆς αἰνέσεως αὐτοῦ πλήρης ἡ γῆ . » Τὸ δὲ , Ὕψώθητι , ἀντὶ τοῦ · Δεῖξον πᾶσιν ἀνθρώποις τὸ ὕψος σου .
Lemmas: « Ὕψώθητι ἐπί ὁ οὐρανός , ὁ Θεός · καί ἐπί πᾶς ὁ γή ὁ δόξα σύ . » ἄξιος δέ ἐπί πᾶς ἀνυμνέω σύ , ὁ ἐν οὐρανός μέν διάγω ὑπολαμβάνω , πᾶς δέ ὁ γή ἐμπιμπλάω ὁ δόξα . οὗτος καί ὁ μακάριος φημί Ἀδδαϊώμ · « καλύπτω οὐρανός ὁ ἀρετή αὐτός , καί ὁ αἴνεσις αὐτός πλήρης ὁ γῆ . » ὁ δέ , Ὕψώθητι , ἀντί ὁ · δείκνυμι πᾶς ἄνθρωπος ὁ ὕψος σύ .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0661.5
« Παγίδα ἐτοίμασαν τοῖς ποσὶ μου , καὶ καἔκαμψαν τὴν ψυχὴν μου . [ Καὶ οὐχ ἱκανέστησαν τούτοις , ἀλλὰ καὶ ] ὤρυξαν πρὸ προσώπου μου βό -
Lemmas: « παγίς ετοιμάζω ὁ πούς ἐγώ , καί κάμπτω ὁ ψυχή ἐγώ . [ καί οὐ ἱκανέστησαν οὗτος , ἀλλά καί ] ὀρύσσω πρό πρόσωπον ἐγώ βόος -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.1
ἐνεπάγησαν πάγαις 15 . quæsti sunt .
Lemmas: ἐμπήγνυμι πάγη 15 . quæsti sunt .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.2
η' . « Ἑτοίμη ἡ καρδία μου , ὦ Θεός , ἐτοίμη ἡ VĒRS . 8 . « Paratum est cor meum , o Deus , pa -
Lemmas: ἤ . « Ἑτοίμη ὁ καρδία ἐγώ , εἰμί Θεός , τοιμάω ὁ VĒRS . 8 . « Paratum est cor meum , o Deus , pa -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.3
Τοῦτο ὁ Σὺ μαχος οὕτως 18 ἠρμήνευσεν · « Ἔδραία ἡ in gloria mea . » Hoc Symmachus ita vertit : Sta -
Lemmas: οὗτος ὁ σύ μῆχος οὕτως 18 ἐρμηνεύω · « Εδραίος ὁ in gloria mea . » Hoc Symmachus ita vertit : Sta -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.4
νοιαν , οὐκ ἔτι δέδια τὰ παντοδαπὰ τῶν ἐχθρῶν μη - stam videns , non amplius diversas inimicorum
Lemmas: νοια , οὐ ἔτι δείδω ὁ παντοδαπός ὁ ἐχθρός μη - stam videns , non amplius diversas inimicorum
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.5
θ' . « Ἐξεγέρθητι , ἡ δόξα μου , ἐξεγέρθητι , ψαλτή - VĒRS . 9 . « Exsurge , gloria mea ; exsurge , psalte -
Lemmas: ὁ . « ἐξεγείρω , ὁ δόξα ἐγώ , ἐξεγείρω , ψαλτός - VĒRS . 9 . « Exsurge , gloria mea ; exsurge , psalte -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.6
ται 24 τὸν θεῖον ὕμνον ὑφ' ἡμᾶς : δόξαν δὲ οἰκείαν τὴν ut divinum hymnum contextat . Porro propriam
Lemmas: ὁ 24 ὁ θέω ὕμνος ὑπό ἐγώ : δόξα δέ οἰκεῖος ὁ ut divinum hymnum contextat . Porro propriam
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.7
ε Ἐγερθήσομαι 26 ὄρθρω . [ ι' . ] « Ἐξομολογήσομαί « Surgam sub diluculo . [ VĒRS . 10 . ] Confitebor
Lemmas: ε ἐγείρω 26 ὄρθρος . [ εἷς . ] « ἐξομολογέομαι « Surgam sub diluculo . [ VĒRS . 10 . ] Confitebor
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.8
Οὕ νῦν , φησί , μόνον , ἢ ταύτην σοι προσοίαν τὴν gentibus . » Non solum nunc , ait , has hymnorum
Lemmas: ἕ νῦν , φημί , μόνος , ἢ οὗτος σύ προσοεις ὁ gentibus . » Non solum nunc , ait , has hymnorum
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.9
καὶ διὰ τῆς τοῦ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ ἀναπλά - sancto lavacro ] omnium gentium et popolorum
Lemmas: καί διά ὁ ὁ λουτρόν παλιγγενεσία καί ανάπλα - sancto lavacro ] omnium gentium et popolorum
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.10
διδάσκαλος ἔσομαι · καὶ οὕν τισὶ χορδαῖς τοῖς ἐκεί - lorum labiis utens , gratas tibi laudes canam . [ Di -
Lemmas: διδάσκαλος εἰμί · καί οὖν τις χορδή ὁ ἐκεῖ - lorum labiis utens , gratas tibi laudes canam . [ Di -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.11
νων χρῶμενος 31 στόμασιν , ἅψω τὴν χαριστήριον 32 C cas , o propheta , causam et modum . ]
Lemmas: νάω χράω 31 στόμα , ἅπτω ὁ χαριστήριος 32 C cas , o propheta , causam et modum . ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.12
ὕμνησίαν . [ 33 Τίνο ; ἕνεκεν , ὦ προφήτα , εἶπα καὶ τὸν
Lemmas: ὑμνέω . [ 33 Τίνος ; ἕνεκα , εἰμί προφήτης , εἶπον καί ὁ
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.13
τρόπον . ]
Lemmas: τρόπος . ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.14
ια' . « Ὅτι ἐμεγαλύνθη ἕως τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός VĒRS . 11 . « Quoniam magnificata est usque ad
Lemmas: ἰά . « ὅτι2 μεγαλύνω ἠώς ὁ οὐρανός ὁ ἔλεος VĒRS . 11 . « Quoniam magnificata est usque ad
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.15
μόνος ὁ οὐρανός , καὶ οἱ τοῦτον ἐνδιαίτημα ἔχοντες tua . » Non solum enim cælum et angeli , qui in cæ -
Lemmas: μόνος ὁ οὐρανός , καί ὁ οὗτος ἐνδιαίτημα ἔχω tua . » Non solum enim cælum et angeli , qui in cæ -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.16
ὁ τῶν ὅλων ἡμᾶς 36 διδάσκαλος 37 Θεός . Εἰρηκὼς γὰρ tam universorum Deus , nos docet . Cum enim de
Lemmas: ὁ ὁ ὅλος ἐγώ 36 διδάσκαλος 37 Θεός . ἐρῶ γάρ tam universorum Deus , nos docet . Cum enim de
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.17
ταῖς νεφέλαις ἐντελοῦμαι τοῦ μὴ βρέξαι ἐπ' αὐ - mandabo ne pluant super 982 eam imbrem 1 . »
Lemmas: ὁ νεφέλη ἐντελέω ὁ μή βρέχω ἐπί αὖος - mandabo ne pluant super 982 eam imbrem 1 . »
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.18
καὶ ἀπόστολοι ὑπὸ τῆς θείας χάριτος ἐνεργούμενοι , apostoli a divina gratia agitati , hominum animis
Lemmas: καί ἀπόστολος ὑπό ὁ θεῖος χάρις ἐνεργέω , apostoli a divina gratia agitati , hominum animis
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.19
τὴν πνευματικὴν ἀρόειαν προσήνεγκαν ταῖς τῶν ἀν - spiritualem pluviam attulerunt .
Lemmas: ὁ πνευματικός ἀρόω προσφέρω ὁ ὁ εἰς - spiritualem pluviam attulerunt .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.20
θρώπων ψυχαῖς 38 .
Lemmas: τρωπάω Ψυχή 38 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.21
¹² Καὶ . cod . 1 ἀλλ' ὁμως . ¹³ Καθιστάντες . cod . 1 et 2 καθισαντες . ¹⁴ cod . 1 et 2 ἐλογί -
Lemmas: ¹² καί . cod . 1 ἀλλά ὁμῶς . ¹³ καθίστημι . cod . 1 et 2 καθίζω . ¹⁴ cod . 1 et 2 ἐλογί -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.22
θησαν . ¹⁵ Πάγας . cod . 1 ἄγρας . ¹⁶ Ἐγ — μού . Abest a textu Hebr . et τῶν Ο' . ¹⁷ Μου . cod . 2 σου .
Lemmas: θημι . ¹⁵ πάγη . cod . 1 ἄγρα . ¹⁶ ἐκ — ἐγώ . Abest a textu Hebr . et ὁ οἷ . ¹⁷ Μου . cod . 2 σύ .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.23
¹⁸ Οὕτως . Abest a cod . 2 . ¹⁹ Μου . in cod . 1 sequitur : Τδ ἐτοίμη ἀντὶ τοῦ , ἔδραία λοιπὸν ἡ καρδία μου .
Lemmas: ¹⁸ οὕτως . Abest a cod . 2 . ¹⁹ Μου . in cod . 1 sequitur : Τδ τοιμάω ἀντί ὁ , εδραίος λοιπός ὁ καρδία ἐγώ .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.24
²¹ Ῥήμασι . cod . 1 , 2 νεύμασι . ²² Ὑμνεῖν . cod . 1 addit οὐχὼν καλῶς ἔχειν διὰ τῶν ἐξῆς ἐφησεν Bene idia -
Lemmas: ²¹ ῥῆμα . cod . 1 , 2 νεῦμα . ²² ὑμνέω . cod . 1 addit οὐχὼν καλῶς ἔχω διά ὁ ἑξῆς φημί Bene idia -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.25
²⁹ cod . 2 τοῦ λαοῦ . ³⁰ Χρόμενος . Des . in cod . 2 . ³¹ cod . 1 εὐχαριστήριον . ³² Ἐ cod . 1 suppl .
Lemmas: ²⁹ cod . 2 ὁ λαός . ³⁰ χρῷ . Des . in cod . 2 . ³¹ cod . 1 εὐχαριστήριος . ³² εἰ cod . 1 suppl .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.26
³³ Ἐγνῶσαν . Cod . 1 ἔγνωσεν . ³⁴ Ἡ — Γραφή . cod . 1 οὐδὲν ἡ θεία Γραφὴ καλεῖν . cod . 2 habet tantum
Lemmas: ³³ γιγνώσκω . Cod . 1 γιγνώσκω . ³⁴ ὁ — γραφή . cod . 1 οὐδείς ὁ θεῖος γραφή καλέω . cod . 2 habet tantum
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.27
καλεῖ . ³⁵ Ἡμᾶς . Des . in cod . 2 . ³⁶ Διδάσκαλε . cod . 1 ἐκπαίδευε . ³⁷ Αὐτόν . cod . 1 add . ὑετόν .
Lemmas: καλέω . ³⁵ ἡμός . Des . in cod . 2 . ³⁶ διδάσκαλος . cod . 1 ἐκπαιδεύω . ³⁷ αὐτός . cod . 1 add . ὑετός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0662.28
³⁸ Ψυχαῖς . cod . 1 add . καλῶς οὖν ἔχειν ἐφησεν καὶ τό . Sequuntur verba v . 12 .
Lemmas: ³⁸ Ψυχή . cod . 1 add . καλῶς οὖν ἔχω φημί καί ὁ . Sequuntur verba v . 12 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0663.1
β' . « Ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς , ὁ Θεός , καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου . » Διὰ γὰρ τῶν πνευματικῶν νεφελῶν , τῶν προφητῶν , φημὶ , καὶ ἀποστόλων , τῆς ἀληθείας ἀναφανείσης , ὕψωτος ἀνεδείχθη τῶν ὅλων ὁ Κύριος , οὐρανοῦ καὶ τῆς ποιητής , ἐν ἀπάσῃ γῇ καὶ θαλάσσῃ παρὰ τῶν ἀνθρώπων ὕμνον 20 δεχόμενος .
Lemmas: βε . « ὑψόω ἐπί ὁ οὐρανός , ὁ Θεός , καί ἐπί πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα σύ . » Ζεύς γάρ ὁ πνευματικός νεφέλη , ὁ προφήτης , φημί , καί ἀπόστολος , ὁ ἀλήθεια ἀναφαίνω , ὕψωτος ἀναδείκνυμι ὁ ὅλος ὁ Κύριος , οὐρανός καί ὁ ποιητής , ἐν ἅπας γῆ καί θάλασσα παρά ὁ ἄνθρωπος ὕμνος 20 δέχομαι .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0663.2
ΕΡΜΗΝ . ΤΟΥ ΝΖ΄ ΨΑΛΜΟΥ .
Lemmas: Ἑρμῆς . ὁ ΝΖ΄ ψαλμός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0663.3
α' . « Εἰς τὸ τέλος , Μὴ διαφθείρῃς , τῷ Δαβὶδ εἰς στηλογραφίαν . » Τῆς αὐτῆς ἔγεται καὶ οὗτος ὁ ψαλμὸς διανοίας 1 . Διηγείται 2 γὰρ τὴν τοῦ Σαοὺλ πονηρίαν , [ 3 καὶ τῶν κατ' αὐτὸν , τὴν ἐκείνου ἰσορρόπων κεχτημένων γνώμην , ] καὶ τῶν λόγων τὸ ψεῦδος . Πολλάκις γὰρ ὁμόσας καταλύειν τὴν ἔχθραν 4 , παρέβη τοὺς ὄρκους , καὶ ταῖς ἐνδείραις ἐχρήσατο . Πάλιν δὲ το , Μὴ διαφθείρῃς , πρόκειται 5 · ἐπειδὴ δὲ λαβὼν ὑποχείριον [ 6 ὁ Δαβὶδ τὸν Σαοὺλ ] ἀνελεῖν οὐκ ἠθέλησεν 7 .
Lemmas: ὅς . « εἰς ὁ τέλος , μή διαφθείρω , ὁ Δαυίδ εἰς στηλογραφία . » ὁ αὐτός ἐγώ καί οὗτος ὁ ψαλμός διάνοια 1 . διηγέομαι 2 γάρ ὁ ὁ Σαῦλος πονηρία , [ 3 καί ὁ κατά αὐτός , ὁ ἐκεῖνος ἰσόρροπος χαίνω γνώμη , ] καί ὁ λόγος ὁ ψεῦδος . πολλάκις γάρ ὁμόω καταλύω ὁ ἔχθρα 4 , παραβαίνω ὁ Ὅρκος , καί ὁ ἐνδέρω χράω . πάλιν δέ ὁ , μή διαφθείρω , πρόκειμαι 5 · ἐπεί δέ λαμβάνω ὑποχείριος [ 6 ὁ Δαυίδ ὁ Σαῦλος ] ἀναιρέω οὐ ἐθέλω 7 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0663.4
β' . « Εἰ ἀληθῶς ἄρα 8 δικαιοσύνην λαλεῖτε , εὐθείας 9 κρίνατε , υἱοὶ 10 τῶν ἀνθρώπων . » Ταῦτα πρὸς τὸν Σαοὺλ διεξέρχεται 11 ὁμωμοκότα μηκέτι διώκειν , καὶ παρὰ τοὺς ὄρκους στρατεύσασθαι 12 . Σὺ , φησὶ γενου τῶν ὑπὸ σοῦ 13 δρωμένων κριτής , καὶ τὸ κρίνειν πεπιστευμένος , ὀρθὴν ἐξενεγκε καὶ δικαίαν τὴν ψῆφον . [ 14 Εἰ δὲ τὴν σὴν σῶσον νόσον οὐ δύνασαι διαγνῶναι ἢ ἰατρὸς ταύτης γενέσθαι , πῶς ἐν ἐτέραις τὸ τῆς ἀληθείας φάρμακον κατασκευάσεις ; Οὐ δυνασαι , φησίν . ]
Lemmas: βε . « εἰμί ἀληθής ἄρα 8 δικαιοσύνη λαλέω , εὐθύς 9 κρίνω , υἱός 10 ὁ ἄνθρωπος . » οὗτος πρός ὁ Σαῦλος διεξέρχομαι 11 ὁμόω μηκέτι διώκω , καί παρά ὁ Ὅρκος στρατεύω 12 . σύ , φημί γίγνομαι ὁ ὑπό σύ 13 δράω κριτής , καί ὁ κρίνω πιστεύω , ὀρθός ἐκφέρω καί Δίκαιος ὁ ψῆφος . [ 14 εἰμί δέ ὁ σός σῴζω νόσος οὖον δύναμαι διαγιγνώσκω ἢ ἰατρός οὗτος γίγνομαι , πῶς ἐν ἕτερος ὁ ὁ ἀλήθεια φάρμακον κατασκευάζω ; οὖον δύναμαι , φημί . ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0663.5
γ' . « Καὶ γὰρ ἐν καρδίᾳ ἀνομίας 15 ἐργάζεσθε ἐν τῇ γῇ · ἀδικίαν αἱ χεῖρες ὑμῶν συμπλέκουν σιν 16 . » Σά , φησὶ , 17 καὶ τὰ τῆς εἰρήνης 18 ῥήματα , καὶ τὰ πονηρὰ βουλεύματα , καὶ τὰ παντοδαπὰ τῶν ἐπιβουλῶν 19 μηχανήματα 20 · σκέψησον τοίνυν εἰ συμβαίνει τοῖς λόγοις τὰ πράγματα . Ἄλλὰ γὰρ μὴ τὴν σοὶ τὴν ἐμὴν ἐνεχείρησα 21 κρίσιν , δικάζειν οὐκ ἀνεχομένω 22 δικαίως 23 .
Lemmas: γε . « καί γάρ ἐν Καρδία ἀνομία 15 ἐργάζομαι ἐν ὁ γῆ · ἀδικία ὁ χείρ σύ συμπλέκω βρόχος 16 . » σά , φημί , 17 καί ὁ ὁ εἰρήνη 18 ῥῆμα , καί ὁ πονηρός βούλευμα , καί ὁ παντοδαπός ὁ ἐπιβουλή 19 μηχάνημα 20 · σκέπτομαι τοίνυν εἰμί συμβαίνω ὁ λόγος ὁ πρᾶγμα . ἀλλά γάρ μή ὁ σύ ὁ ἐμός ἐγχειρέω 21 κρίσις , δικάζω οὐ ἀνέχω 22 δικαίως 23 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0663.6
δ' . « Ἀπηλοτριώθησαν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας 24 , ἐπλανήθησαν ἀπὸ γαστρός , ἐλάλησαν ψευδῆ . » Πάλαι 25 , φησίν , ἑαυτοὺς τῆς ἀληθείας χωρίσαντες τὸ ψεῦδος ἠσπάσασθε 26 . [ 27 Τοῦτο δὲ , ὡς ἀνωτέρω ἡμῖν εἴρηται , καταχρῆσθαι μάλιστα ἐπὶ τοῦ παρόντος · τὸ ψεῦδος καὶ τὸ πρὸς τοὺς πέλας μῖσος λέγω . ] Τὸ δὲ ἀπὸ μήτρας καὶ ἀπὸ γαστρὸς προστιθεῖν ,
Lemmas: δέ . « απηλοτριωθεω ὁ ἁμαρτωλός ἀπό μήτρα 24 , πλανάω ἀπό γαστήρ , λαλέω ψευδής . » Πάλη 25 , φημί , ἑαυτοῦ ὁ ἀλήθεια χωρίζω ὁ ψεῦδος ἀσπάζομαι 26 . [ 27 οὗτος δέ , ὡς ἀνωτέρω ἐγώ εἴρω , καταχράομαι μάλιστα ἐπί ὁ πάρειμι · ὁ ψεῦδος καί ὁ πρός ὁ πέλας μῖσος λέγω . ] ὁ δέ ἀπό μήτρα καί ἀπό γαστήρ προστιθέω ,
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0664.1
ὡς τοῦ Θεοῦ πρὸ τῆς διαπλάσεως τὰ κατ’ αὐτοὺς
Lemmas: ὡς ὁ Θεός πρό ὁ διάπλασις ὁ κατά αὐτός
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0664.2
Ὥς Θεός .
Lemmas: ὥ Θεός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0664.3
ὁ Θεός .
Lemmas: ὁ Θεός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0664.4
Τοῦ δρεως .
Lemmas: ὁ δρεως .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0664.5
Φαρμαχοῦται φαρμακευομένη .
Lemmas: φαρμαχουος φαρμακεύω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0664.6
φαρμάκω τε φαρμακευομένου .
Lemmas: φάρμακον τε φαρμακεύω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0664.7
φαρμάκω δὲ ἀναγνωστέον ἐν παρενθέσει ὅπως τοῦ τε συνήθως καὶ οὐ ῥηματικῶς φαρμαχοῦται .
Lemmas: φάρμακον δέ ἀναγνωστέον ἐν παρένθεσις ὅπως ὁ τε συνήθης καί οὖον ῥηματικῶς φαρμαχουος .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0664.8
δ δὲ λέγει , τοιούτῳ ἐστιν .
Lemmas: δ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0664.9
ἐπαστοῦ τε ,
Lemmas: παστόω τε ,
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0665.1
δοπὴ ἀποχούσα τοὺς ἀναγεννημένους , παρ' ὃν δῆλον τοὶς μεμημένους ; Καὶ γὰρ εἰώθασι βαπτίζειν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος καὶ μετὰ τὴν ἀνάδυσι τῶν τριῶν καταδύσεων . Ἰστε τί λέγω , οἱ τῆς υἱοθεσίας ἠξιωμένοι . Νόσον χαλεπὴν παραδιδόασιν τοὺς δόθεν παρ' αὐτῶν βαπτιζομένους μᾶλλον δὲ βυθιζομένους : οἱ μὲν λέγοντες , Δόξα Πατρὶ δι' Υἱοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι : οἱ δὲ , Δόξα Πατρὶ καὶ Υἱῷ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι : καὶ οὕτως τὴν ἀδιαιρετον ἀλλ ὁμοαύτως ἔχουσαν ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι , προσκυνοῦμεν θεότητα εἰς τριέταν παραλαμβάνουσιν , μᾶλλον δὲ παραδιδόασιν μέγαν καὶ σμικρόν καὶ σμικρότερον : ἀνισότητος ζυγῷ γλώττῃ μεμηνηνῆ τὴν ἀζύγωτατον , ὡς οἴονται , διατέμνοντες τὴν ἀχράντον θεότητα Τριάδος , καὶ τὴν ἐν οὐσίᾳ μιᾷ , ἐν βασιλείᾳ , ἐν κυριότητι , ἐν θεότητι , ἐν δυνάμει , ἐν δημιουργίᾳ , καὶ ὅσα πρέπει τῇ αὐτῆς μακαριότητι . Τὸν μὲν Θεὸν καὶ βασιλέα , τὸν δὲ Κύριον καὶ ὑπουργὸν ἑκείνου καὶ ποίημα πρὸ τοῦ ποιήματος παρ' αὐτοῦ γεγόνων , τὸ δὲ δοῦλον καὶ ὑπουργὸν τοῦ Υἱοῦ , τολμηρῶς οἱ δειλοὶ ἀποκαλεῖν παρῆκται : πρὸς οὓς μάλιστα εἴρηται ἡ προφητεία . Οὐ γὰρ πρὸς τὸν Σαοὺλ μόνον καὶ τοὺς κατ' αὐτὸν εἴρηκεν οἱ τῆς προφητείας πανήγιον Πνεῦμα διὰ τῆς σεπτῆς γλώττης τοῦ προφήτου . ]
Lemmas: δοπὴ ἀποχέω ὁ αναγεννημένος , παρά ὅς δῆλος ὅς μάομαι ; καί γάρ εἴωθα βαπτίζω εἰς ὁ ὄνομα ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα καί μετά ὁ ἀνάδυσις ὁ τρεῖς κατάδυσις . οἶδα τίς λέγω , ὁ ὁ υἱοθεσία ἀξιόω . Νόσος χαλεπός παραδίδωμι ὁ δίδωμι παρά αὐτός βαπτίζω μᾶλλον δέ βυθίζω : ὁ μέν λέγω , Δόξα πατήρ διά υἱός ἐν ἅγιος πνεῦμα : ὁ δέ , Δόξα πατήρ καί υἱός ἐν ἅγιος πνεῦμα : καί οὕτως ὁ αδιαειρω ἀλλ' ομοαυος ἔχω ἐν πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα , προσκυνέω θεότης εἰς τρίζω παραλαμβάνω , μᾶλλον δέ παραδίδωμι μέγας καί μικρός καί μικρός : ἀνισότης ζυγόν γλῶσσα μαίνομαι ὁ ἄζυγος , ὡς οἴομαι , διατέμνω ὁ ἄχραντος θεότης Τριάς , καί ὁ ἐν οὐσία εἷς , ἐν βασίλεια , ἐν κυριότης , ἐν θεότης , ἐν δύναμις , ἐν δημιουργία , καί ὅσος πρέπω ὁ αὐτός μακαριότης . ὁ μέν θεός καί βασιλεύς , ὁ δέ κύριος καί ὑπουργός ἑκεῖνος καί ποίημα πρό ὁ ποίημα παρά αὐτός γόνος , ὁ δέ δοῦλος καί ὑπουργός ὁ υἱός , τολμηρός ὁ δειλός ἀποκαλέω παράγω : πρός ὅς μάλιστα εἴρω ὁ προφητεία . οὖον γάρ πρός ὁ Σαῦλος μόνος καί ὁ κατά αὐτός εἴρω ὁ ὁ προφητεία πανήγιον πνεῦμα διά ὁ σεπτός γλῶσσα ὁ προφήτης . ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0665.2
ζ . « Ὁ Θεὸς » συντρίψει 63 τοὺς ὀδόντας αὐτῶν ἐν τῷ στόματι αὐτῶν 64 . » Ἀλλὰ γὰρ ὁ τῶν ὅλων ἐπόπτης 65 ἀργὰς αὐτοῖς 66 δεῖξαι 67 τὰς καθ' ἡμῶν μηχανὰς 68 . « Τὰς μύλας τῶν λέοντων συνθλάσειεν 69 ὁ Κύριος . » Καὶ ἐν τῷ προτεταγμένῳ ψαλμῷ σκύμνους αὐτοὺς ὠνόμασε , καὶ ἐνταῦθα λέοντας . Τοῦτο γάριν καὶ ὀδόντων καὶ 70 μύλων ἐμνημόνευσε . Μύλας δὲ καλεῖ τοὺς ἐνδιατέρους ὀδόντας , οἷς λεπτοῦν εἰώθαμεν τὴν τροφήν . Διὰ τούτων μέντοι κάκεινων ἐδείξεν 71 , ὡς ὁ τῶν ὅλων Θεὸς τὰς παντοδαπὰς αὐτῶν διαβολὰς 72 διαλύσει 73 .
Lemmas: ζ . « ὁ θεός » συντρίβω 63 ὁ ὀδούς αὐτός ἐν ὁ στόμα αὐτός 64 . » ἀλλά γάρ ὁ ὁ ὅλος Ἐπόπτης 65 ἀργός αὐτός 66 δείκνυμι 67 ὁ κατά ἐγώ μηχανή 68 . « ὁ μύλη ὁ λέων συνθλάω 69 ὁ Κύριος . » καί ἐν ὁ προτάσσω ψαλμός σκύμνος αὐτός ὀνομάζω , καί ἐνταῦθα λέων . οὗτος γάριν καί ὀδούς καί 70 Μύλων μνημονεύω . Μύλας δέ καλέω ὁ ενδιετερος ὀδούς , ὅς λεπτός εἴωθα ὁ τροφή . Ζεύς οὗτος μέντοι ἐκεῖνος δείκνυμι 71 , ὡς ὁ ὁ ὅλος θεός ὁ παντοδαπός αὐτός διαβολή 72 διαλύω 73 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0665.3
η . « Ἐξωθεν διώσονται ὡσεὶ 74 ὕδωρ διαπορευόμενον . » Εὐκαταφρόνητοι , φησίν , ἔσονται , ὡσαὶ παραπλησίως ἐσχεδασμένοι , καὶ παντελῶς ἀχρήσι . « Ἐντείνει 75 τὸ τόξον αὐτοῦ , ἕως οὐ ἀσθενήσουσιν . » Οὐ παύεται 76 γὰρ βάλλων αὐτοὺς ταῖς τιμωρίαις , μέχρις 77 αὐτῶν καταλύσει 78 τὴν δύναμιν 79 , τῇ ἐν αὐτῶν καὶ διάλυσιν ἐπάγων . ]
Lemmas: ὁ . « ἐξωθεν διωθεω ὡσεί 74 ὕδωρ διαπορεύω . » εὐκαταφρόνητος , φημί , εἰμί , ὠθέω παραπλήσιος σκεδάννυμι , καί παντελῶς ἄκρος . « ἐντείνω 75 ὁ τόξον αὐτός , ἠώς οὖον ἀσθενέω . » οὖον παύω 76 γάρ βάλλω αὐτός ὁ τιμωρία , μέχρι 77 αὐτός καταλύω 78 ὁ δύναμις 79 , ὁ ἐν αὐτός καί διάλυσις ἐπάγω . ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0665.4
θ . « Ὡσεὶ κηρὸς 78 τακεὶς ἀνταναιρεθήσονται , [ 80 τῆς θανατικῆς φθασάσης αὐτοὺς διαπύρου καταγίδος : ] ἔπεσε 81 πῦρ ἐπ' αὐτοὺς 82 , καὶ οὐκ εἶδον τὸν ἥλιον . » Δίχνῃ δὲ κηροῦ πυρὶ πελάζοντος 83 καὶ
Lemmas: θ . « ὡσεί κηρός 78 τήκω ἀνταναιρέω , [ 80 ὁ θανατικός φθάνω αὐτός διαπυρος καταγίδα : ] πίπτω 81 πῦρ ἐπί αὐτός 82 , καί οὐ εἶδον ὁ ἥλιος . » Δίχνῃ δέ κῆρ πῦρ πελάζω 83 καί
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0665.5
61 Θεός . cod . 1 add . λέγων . 62 Rec . lectio est συνέτριψεν . Hebr . דרש , conteret . 63 Αὐτῶν . cod . 1 add . καὶ μικρὸν ὕστερον ἀκούσθε καὶ τὰ ἐξῆς . Et post pauca audietis etiam quæ sequuntur . 64 Ἐπόπτης . cod . 2 δεσπότης . 65 Αὐτοῦ . cod . 1 , 2 αὐτῶν . 66 cod . 2 δεῖξαι . 67 Μηχανάς . cod . 1 add . καὶ τὰς παρὰ τῆς εὐσεβείας αὐτῆς . 68 Συνέθλασεν . Hebr . שבר . Legendum esset συνθλάσειεν , observatur apud Cod . L . II , p . 124 . 69 Καί . Abest a cod . 2 . 70 cod . 1 ἐδείξεν . 71 Διαβολάς . cod . 1 ἐπιβουλὰς . 72 Διαλύσει . Cod . 1 addid . καὶ ὅρα , πῶς . Et videt quomodo ? 73 Ὡσεὶ . Rec . lectio est ὡς . Hebr . כמִשְׁתַּרְתִּי . Symm . ὡς ὕδωρ παρερχόμενον ἑαυτῷ . 74 Ἐντενεῖ — φθασάσης . Symm . hunc obscurum locum ita interpretatur : ὁ τείνων τὸ τόξον αὐτοῦ θορυβήθητι ὡς τὰ θρυπτόμενα , qui tendit arcum suum , turbetur ut quæ frangi sunt . 75 cod . 2 παύεται . 76 Μέχρι . cod 1 , 2 addunt ἄν . 77 1 καταλύσει . 78 Ε cod . 1 suppl . 79 Κηρός . Hebr . חלב , limax . 80 Ε cod . 1 suppl . 81 Ἐπεσε — αὐτούς . Hebr . שָׁרַף . Reliqui interpr . ἔπεσε ὡς γυναῖκός . 82 Ἐπ' αὐτούς . Exstat tantum in ed . Ald . et Compl . 83 Πυρὶ πελάζοντος , cod . 2 περιεμπελάζοντος ; pro πυρὶ ἐμπελάζοντος , ut videtur .
Lemmas: 61 Θεός . cod . 1 add . λέγω . 62 Rec . lectio est συντρίβω . Hebr . דרש , conteret . 63 αὐτός . cod . 1 add . καί μικρός ὕστερος ἀκούω καί ὁ ἑξῆς . Et post pauca audietis etiam quæ sequuntur . 64 Ἐπόπτης . cod . 2 δεσπότης . 65 αὐτός . cod . 1 , 2 αὐτός . 66 cod . 2 δείκνυμι . 67 μηχανή . cod . 1 add . καί ὁ παρά ὁ εὐσέβεια αὐτός . 68 συνθλάω . Hebr . שבר . Legendum esset συνθλάω , observatur apud Cod . L . II , p . 124 . 69 καί . Abest a cod . 2 . 70 cod . 1 δείκνυμι . 71 διαβολή . cod . 1 ἐπιβουλή . 72 διαλύω . Cod . 1 addid . καί ὁράω , πῶς . Et videt quomodo ? 73 ὡσεί . Rec . lectio est ὡς . Hebr . כמִשְׁתַּרְתִּי . Symm . ὡς ὕδωρ παρέρχομαι ἑαυτοῦ . 74 ἐντείνω — φθάνω . Symm . hunc obscurum locum ita interpretatur : ὁ τείνω ὁ τόξον αὐτός θορυβέω ὡς ὁ θρύπτω , qui tendit arcum suum , turbetur ut quæ frangi sunt . 75 cod . 2 παύω . 76 μέχρι . cod 1 , 2 addunt ἄν . 77 1 καταλύω . 78 Ε cod . 1 suppl . 79 Κήρ . Hebr . חלב , limax . 80 Ε cod . 1 suppl . 81 πίπτω — αὐτός . Hebr . שָׁרַף . Reliqui interpr . πίπτω ὡς γυνή . 82 ἐπί αὐτός . Exstat tantum in ed . Ald . et Compl . 83 πῦρ πελάζω , cod . 2 περιεμπελάζοντος ; pro πῦρ ἐμπελάζω , ut videtur .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0666.1
σημομένου διαλυθήσονται , καὶ τῆς ζωῆς στέρηθήσονται . Τοῦτο γὰρ εἶπεν · « Καὶ οὐχ εἶδον τὸν ἥλιον · » ὡς τῶν τελευτῶντων τὴν ἡλιαχὴν οὐ δύναμένων ἰδεῖν ἀκτίνα .
Lemmas: σήμω διαλύω , καί ὁ ζωή στερέω . οὗτος γάρ εἶπον · « καί οὐ εἶδον ὁ ἥλιος · » ὡς ὁ τελευτάω ὁ ἡλιακός οὖον δύναμαι ὁράω ἄκτινος .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0666.2
Γ' . « Πρὸ τοῦ συνιέναι τὰς ἀκανθὰς ὑμῶν τὴν ῥάμνον , ὡσεὶ ζῶντα ὡσεὶ ἐν ὀργῇ καταπίεται · » αὐτοῦς . « Ὁ δὲ Συμμαχος σαφέστερον τοῦτο ἡρμήνευσεν · Πρὸν ἡ αὐξήσωσιν αἱ ἀκανθαὶ ὑμῶν , ὥστε γενέσθαι ῥάμνον , ἐτι ζῶντας ὡς ὀλὸξ ἤνρον λαλήσει μὲν . Ὁ δὲ λέγει , τοῦτο ἐστι . Πᾶσαν ἀμὲν ἁμαρτίαν ἀκανθαν ἡ θεία Γραφὴ καλεῖ · ἡ δὲ ῥάμνος ἀκανθα μὲν ἐστι , μεγίστη δὲ , καὶ δένδρον μειοσωμένον [ καὶ ἰδὼν χαλεπώτατον βάλλουσα ] . Ἀπειλεῖ τοίνυν ἡ προφητεία , καὶ τῷ Σαοὺλ , καὶ τοῖς ἐκείνου συνεργοῖς , ταχεῖαν τὴν τιμωρίαν . Πρὸν γὰρ , φησίν , αὐξηθῇ ὑμῶν ἡ πονηρία , ὥστε ῥάμνον ἀπεισάσθαι , τοῦτ' ἐστι , τῇ μεγίστῃ ἀκάνθῃ , ἥτις ἐστὶ φαυλότης κακία , ] θελᾶτος ὑμᾶς πληγὴ καταλήψεται , καὶ ὁρρούδους ἐργάσεται . Τοῦτο γὰρ εἶπε , καταπίεται . Καθάπερ γὰρ τὸ ὑπὸ τῶν μυλῶν τῶν ἰδόντων λεπτοῦμενον καὶ καταπινοῦμεν ἀφανὲς λοιπὸν γίνεται , οὕτω καὶ ὑμεῖς , φησὶ , παραδοθήσεσθε λήθῃ · ὅπερ δὴ καὶ συνέβη . Μετ' ὀλίγον γὰρ χρόνον , ἐν τῷ τῶν ἀλλοφύλων πολέμῳ δεδαμένους τὴν πληγήν , οὐχ ἔτι τὴν πονηρίαν ἐπηξήσεν [ ὁ Σαοὺλ ] , ἀλλ' ἀκων τῶν κατὰ τοῦ Δαβὶδ κατέλυσε πόλεμον .
Lemmas: Γε . « πρό ὁ συνίημι ὁ ἄκανθα σύ ὁ ῥάμνος , ὡσεί ζῶ ὡσεί ἐν ὀργή καταπίνω · » αὔτεος . « ὁ δέ Σύμμαχος σαφής οὗτος ἑρμηνεύω · πρόειμι ὁ αὐξάνω ὁ ἄκανθα σύ , ὥστε γίγνομαι ῥάμνος , ἔτι ζῶ ὡς ὀλὸξ ἀναίρω λαλέω μέν . ὁ δέ λέγω , οὗτος εἰμί . πᾶσα ἄμι ἁμαρτία ἄκανθα ὁ θεῖος γραφή καλέω · ὁ δέ ῥάμνος ἄκανθα μέν εἰμί , μέγας δέ , καί δένδρον μειόω [ καί εἶδον χαλεπός βάλλω ] . ἀπειλέω τοίνυν ὁ προφητεία , καί ὁ Σαῦλος , καί ὁ ἐκεῖνος συνεργός , ταχύς ὁ τιμωρία . πρόειμι γάρ , φημί , αὐξάνω σύ ὁ πονηρία , ὥστε ῥάμνος απεισαω , οὗτος εἰμί , ὁ μέγας ἄκανθα , ὅστις εἰμί φαυλότης κακία , ] θελᾶτος σύ πληγή καταλαμβάνω , καί ορρουδιδωμι ἐργάζομαι . οὗτος γάρ εἶπον , καταπίνω . καθά γάρ ὁ ὑπό ὁ μύλη ὁ ὁράω λεπτουμενω καί καταπίνω ἀφανής λοιπός γίγνομαι , οὗτος καί σύ , φημί , παραδίδωμι λήθη · ὅσπερ δή καί συμβαίνω . μετά ὀλίγος γάρ χρόνος , ἐν ὁ ὁ ἀλλόφυλος πόλεμος δαμάζω ὁ πληγή , οὐ ἔτι ὁ πονηρία ἐπάγω [ ὁ Σαῦλος ] , ἀλλά ἄκων ὁ κατά ὁ Δαυίδ καταλύω πόλεμος .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0666.3
ΙΔ' . « Εὐφρανθήσεται δίκαιος , ὅτι ἔχῃ ἐκδίκησιν τὰς χεῖρας αὐτοῦ νίψεται ἐν τῷ αἵματι τοῦ ἁμαρτωλοῦ . » Εὐφραίνεται δὲ ὁ τῆς ἀρετῆς φροντιστής , τὸν τῆς κακίας ἐργάτην ὁρῶν κολαζόμενον · οὐχ ἐπιθυμῶν ἐκείνῳ , ἀλλὰ τὴν θείαν ὁρῶν προμήθειαν , παροργὴν οὐκ ἀνεχομένην τοὺς ὑπ' ἐκείνων ἀδικουμένους . Τὰς δὲ χεῖρας αὐτοῦ νίπτεται , οὐ τῷ αἵματι ταύτας ροινίττων καὶ μολύνων · ἀλλὰ δεῖκνὺς ἑαυτὸν ἀθῷον , καὶ τῆς ἐκείνου πονηρίας κεχωρισμένον . Οὐ γὰρ , ὡς τινες ὑπέλαβον , ἐν τῷ αἵματι νίπτεται , ἀλλ' ἐπὶ τῷ αἵματι νίπτεται , ὡς οὐδεμίαν πρὸς ἐκεῖνον ἔσχηκώς κοινωνίαν .
Lemmas: ἴδη . « εὐφραίνω δίκαιος , ὅτι ἔχω ἐκδίκησις ὁ χείρ αὐτός νίζω ἐν ὁ αἷμα ὁ ἁμαρτωλός . » εὐφραίνω δέ ὁ ὁ ἀρετή φροντιστής , ὁ ὁ κακία ἐργάτης ὁράω κολάζω · οὐ ἐπιθυμέω ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ θεῖος ὁράω προμήθεια , παροργὴν οὐ ἀνέχω ὁ ὑπό ἐκεῖνος ἀδικέω . ὁ δέ χείρ αὐτός νίζω , οὖον ὁ αἷμα οὗτος ροινίττων καί μολύνω · ἀλλά δείκνυμι ἑαυτοῦ ἀθῷος , καί ὁ ἐκεῖνος πονηρία χωρίζω . οὖον γάρ , ὡς τις ὑπολαμβάνω , ἐν ὁ αἷμα νίζω , ἀλλά ἐπί ὁ αἷμα νίζω , ὡς οὐδείς πρός ἐκεῖνος ἔχω κοινωνία .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0666.4
ΙΕ' . « Καὶ ἐρεῖ ἄνθρωπος , Εἰ δὴ ἐστι χαρπὸς τῷ δικαίῳ · δὴ ἐστιν ὁ Θεὸς κρίνων αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ . » Τὸ δὴ ἐνταῦθα ἀποφαντικῶς κεῖται · λέγει δὲ , ὅτι πᾶς ὁρῶν τὸν δυσσεβεία συνεχῆ τῶτα ποινὴν τίσαντα κατὰ τὸνδε τὸν βίον , ὁμολογήσει καὶ Θεὸν εἶναι , καὶ ἐργαζόμενα , καὶ σοφῶς πάντα πρωτανεῦειν · καὶ τοὺς μὲν δικαίοις τοὺς καταλλήλους ἀπονεμεῖν
Lemmas: ἵημι . « καί εἴρω ἄνθρωπος , εἰμί δή εἰμί Χάρπος ὁ Δίκαιος · δή εἰμί ὁ θεός κρίνω αὐτός ἐν ὁ γῆ . » ὁ δή ἐνταῦθα ἀποφαντικός κεῖμαι · λέγω δέ , ὅτι πᾶς ὁράω ὁ δυσσέβεια συνεχής τῶτα ποινή τίω κατά ὅδε ὁ βίος , ὁμολογέω καί θεός εἰμί , καί ἐργάζομαι , καί σοφός πᾶς πρωτανευεν · καί ὁ μέν Δίκαιος ὁ κατάλληλος ἀπονέμω
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0667.1
12 Τοὺς—προσελομένους . cod . 1 τοὺς—προσελομένους . 13 cod . 2 τὰ ἐναντία . 14 Ἀξίας . cod . 2 add . αὐτῶν . 15 Ἐκπέρειν . cod . 1 addit : Οἶμαι δὲ μηδὲν διεξυμωμένον καὶ ἐν τῇ παρούσῃ ψυχῃ εἰρηχέναι · διὸ τὸ ὡς ἕως εἰπεῖν πάντα μέχρι τοῦ παρόντος τὰ ἰσὰ ὀρθὴν δρώντας τινὰς . Puto autem nihil veritati contrarium in hac oda dixisse Davidem : quia ubique terrarum , et , ut ita dicam , ad hunc usque diem videre licet quosdam simili modo agentes . 16 cod . 2 φρουρεῖσθαι . 17 Ἀλλ’—θυγάτηρ . cod . 1 ἀλλ’ ἢ τοῦ Σαοὺλ θυγάτηρ , γαμετὴ δὲ τοῦ Δαβὶδ . 18 Μέγ . Abest a cod . 5 . 19 cod . 1 ὁμοζύγῳ . 20 Τὰ κενωτάφια . Vid . p . 585 , n . 2 . 21 Διατυποῖ . cod . 2 δηλοῖ . 22 cod . 2 φρουρεῖσθαι . 23 Κατάδηλον . cod . 1 et 2 κατέστη δῆλον . 24 Τῷ . cod . uterque præm . καὶ . 25 Ἐγένετο . Abest ab utroque cod . 26 Ἐκ . cod . 1 suprl . 27 Τῶν Ἰουδαίων . Des . in cod . 1 . 28 Δεσποτικόν . cod . 1 habet θεοδύχον . 29 Τὸ κράτος . col . 2 τὴν τυραννίδα . 30 Ὥς — χαλεπώτερα . cod . 2 ὡς καὶ ὁ ἐξ αὐτοῦ κατὰ σάρκα γεννηθηναὶ μέλλων Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν καὶ χαλεπώτερα . In cod . 1 post ὡς sequitur καὶ . 31 Δημιουργός . cod . 1 add . πρὸ τῶν αἰώνων καὶ τῶν αἰώνων . 32 Ἡ σάρκα . cod . 1 μετὰ τὴν ἐκ τοῦ κατὰ σάρκα οἰκονομίαν . 33 cod . 2 Ἰουδαίων . 34 Μέ . cod . 1 add . λέγων . 35 Λύτρωσαί με . Hebr . יְשַׁעְתָּנִי . Syr . eleva me .
Lemmas: 12 τους—προσελομενος . cod . 1 τους—προσελομενος . 13 cod . 2 ὁ ἐναντίος . 14 Ἄξιος . cod . 2 add . αὐτός . 15 ἐκπερίειμι . cod . 1 addit : οἴμη δέ μηδείς διεξυμαω καί ἐν ὁ πάρειμι Ψυχή ἔργω · διό ὁ ὡς ἠώς εἶπον πᾶς μέχρι ὁ πάρειμι ὁ Ισά ὀρθός δράω τις . Puto autem nihil veritati contrarium in hac oda dixisse Davidem : quia ubique terrarum , et , ut ita dicam , ad hunc usque diem videre licet quosdam simili modo agentes . 16 cod . 2 φρουρέω . 17 Ἀλλ’—θυγάτηρ . cod . 1 ἀλλά ἢ ὁ Σαῦλος θυγάτηρ , γαμετή δέ ὁ Δαυίδ . 18 Μέγας . Abest a cod . 5 . 19 cod . 1 ὁμόζυγος . 20 ὁ κενοτάφιον . Vid . p . 585 , n . 2 . 21 διατυπόω . cod . 2 δηλόω . 22 cod . 2 φρουρέω . 23 κατάδηλος . cod . 1 et 2 καθίστημι δῆλος . 24 ὁ . cod . uterque præm . καί . 25 γίγνομαι . Abest ab utroque cod . 26 ἐκ . cod . 1 suprl . 27 ὁ Ἰουδαῖος . Des . in cod . 1 . 28 δεσποτικός . cod . 1 habet θεοδύχον . 29 ὁ κράτος . col . 2 ὁ τυραννίς . 30 ὥ — χαλεπός . cod . 2 ὡς καί ὁ ἐκ αὐτός κατά σάρξ γεννάω μέλλω Χριστός ὁ θεός ἐγώ καί χαλεπός . In cod . 1 post ὡς sequitur καί . 31 Δημιουργός . cod . 1 add . πρό ὁ αἰών καί ὁ αἰών . 32 ὁ σάρξ . cod . 1 μετά ὁ ἐκ ὁ κατά σάρξ οἰκονομία . 33 cod . 2 Ἰουδαῖος . 34 ἐγώ . cod . 1 add . λέγω . 35 λυτρόω ἐγώ . Hebr . יְשַׁעְתָּנִי . Syr . eleva me .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0667.2
χαροῦς , τοὺς δὲ τάναντία προσιελομένους δικας εἰσπράττειν , καὶ τὰς ἀξίας τιμωρίας ἐκφέρειν .
Lemmas: Χαρούς , ὁ δέ τἀναντία προσέρχομαι δίκη εἰσπράσσω , καί ὁ ἄξιος τιμωρία ἐκφέρω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0667.3
ΕΡΜΗΝ . ΤΟΥ ΝΗ΄ ΨΑΛΜΟΥ .
Lemmas: Ἑρμῆς . ὁ Η ψαλμός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0667.4
α’ . « Εἰς τὸ τέλος , Μὴ διαφθείρῃς , τῷ Δαβὶδ εἰς στηλογραφίαν . Ὅποτε ἀπέστειλε Σαοὺλ , καὶ ἐφυλάξε τὸν οἶκον αὐτοῦ τὸ θανατῶσαι αὐτόν . » Φθόνῳ δουλεύων ὁ Σαοὺλ τὸν τοῦ Δαβὶδ ἐτύρευε θάνατον · καὶ ποτε συννετιώμενον ἠβουλήθη κατακοντίζειν τῷ δόρατι . Ἐκκλίναντα δὲ , καὶ διαφυγόντα τὸν θάνατον , ἐπεχείρησε πάλιν χειρώσασθαι , καὶ τινὰς ἀποστείλας , τὴν οἰκίαν φρουρῆσαι προσέταξε , προφανῆ τὴν δυσένειαν δείξας . Ἀλλὰ μὲν τοῦ Δαβὶδ γαμετὴ , τοῦ δὲ Σαοὺλ θυγάτηρ , γνώριμον μὲν τοῦτο ποιεῖ τῷ ὁμοζύγῳ , καὶ διὰ τινὸς αὐτὸν ἀποδράναι παρασκευάζει φωταγωγοῦ . Τὰ κενωτάφια λαβοῦσα ( οὕτω γὰρ ἡ ἱστορία διδάσκει ) σχηματίζει τὴν κλίνην , καὶ ἀρρώστου τοῦτο εἰκόνα διὰ τῶν ἱματίων διατυποῖ · καὶ δείκνυσι πρὸ ὀφθαλμῶν τοῖς φρουρήσαι προστατεῖν λέγουσι , ὑπὸ τινὸς τῶν Δαβὶδ ἐχθρεῖσθαι νοσημάτων λέγουσι . Ταῦτα μὲν νυκτωρυγένετο · ἡμέρας δὲ γενομένης , κατάδηλον τῷ Σαοὺλ καὶ τοῖς δορυφόροις τὸ δρᾶμα ἐγένετο . Τριγυαῖα τοίνυν ὁ μακάριος Δαβὶδ , τὴν ἐπιβουλήν ἐκείνην διαφυγὼν , τὸν ψαλμὸν τοῦτον συνέγραψεν . Ἀλλὰ τῶν μὲν τότε γενομένων ὀλίγα λέγει , τὰ δὲ πλείονα προλέγει · τοῦ θείου Πνεύματος τὴν αἴγλην δεξάμενος , καὶ τὴν κατὰ τοῦ Σωτῆρος [ Θεοῦ ] ἡμῶν τῶν Ἰουδαίων προθεασάμενος λύτταν . Καὶ γὰρ ὁ Ἰουδαῖος τὸν δεσποτικὸν διὰ στρατιωτικῶν φυλάξαντες τάφον , ἡμέρας γενομένης , τὰ μὲν ἱμάτια εἶδον , τὸν δὲ φυλαττόμενον οὐχ ἔτι εἶδον νεκρόν · ἀνέστη γὰρ καταλύσας τοῦ θανάτου τὸ κράτος . Τὰς οἰκείας τοίνυν ἐπιβουλὰς βλέπων ὁ μακάριος Δαβὶδ , καὶ προθεασάμενος ὡς ὁ Θεὸς Ἰσραὴλ , ὁ δημιουργὸς καὶ πάντων δεσπότης , ὁ ἐξ αὐτοῦ κατὰ σάρκα , χαλεπώτερων τῶν Ἰουδαίων τὴν χλῆσιν , καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων δια -
Lemmas: ὅς . « εἰς ὁ τέλος , μή διαφθείρω , ὁ Δαυίδ εἰς στηλογραφία . όποτε ἀποστέλλω Σαῦλος , καί φυλάσσω ὁ οἶκος αὐτός ὁ θανατόω αὐτός . » Φθόνος δουλεύω ὁ Σαῦλος ὁ ὁ Δαυίδ τυρεύω θάνατος · καί ποτός συνετίζω βούλομαι κατακοντίζω ὁ δόρυ . Ἐκκλίναντα δέ , καί διαφεύγω ὁ θάνατος , ἐπιχειρέω πάλιν χειρόομαι , καί τις ἀποστέλλω , ὁ οἰκίον φρουρέω προστάσσω , προφανής ὁ δυσένειαν δείκνυμι . ἀλλά μέν ὁ Δαυίδ γαμετή , ὁ δέ Σαῦλος θυγάτηρ , γνώριμος μέν οὗτος ποιέω ὁ ὁμόζυγος , καί διά τις αὐτός ἄποδρημι παρασκευάζω φωταγωγός . ὁ κενοτάφιον λαμβάνω ( οὗτος γάρ ὁ ἱστορία διδάσκω ) σχηματίζω ὁ κλίνη , καί ἄρρωστος οὗτος εἰκών διά ὁ ἱμάτιον διατυπόω · καί δείκνυμι πρό ὀφθαλμός ὁ φρουρέω προστατέω λέγω , ὑπό τις ὁ Δαυίδ ἐχθρεύω νόσημα λέγω . οὗτος μέν νυκτωρυγιγνομαι · ἡμέρα δέ γίγνομαι , κατάδηλος ὁ Σαῦλος καί ὁ δορυφόρος ὁ δρᾶμα γίγνομαι . Τριγυαῖα τοίνυν ὁ μακάριος Δαυίδ , ὁ ἐπιβουλή ἐκεῖνος διαφεύγω , ὁ ψαλμός οὗτος συγγράφω . ἀλλά ὁ μέν τότε γίγνομαι ὀλίγος λέγω , ὁ δέ πλείων προλέγω · ὁ θεῖον πνεῦμα ὁ αἴγλη δέχομαι , καί ὁ κατά ὁ Σωτήρ [ Θεός ] ἐγώ ὁ Ἰουδαῖος προτίθημι λύσσα . καί γάρ ὁ Ἰουδαῖος ὁ δεσποτικός διά στρατιωτικός φυλάζω τάφος , ἡμέρα γίγνομαι , ὁ μέν ἱμάτιον εἶδον , ὁ δέ φυλάσσω οὐ ἔτι εἶδον νεκρός · ἀνίστημι γάρ καταλύω ὁ θάνατος ὁ κράτος . ὁ οἰκεῖος τοίνυν ἐπιβουλή βλέπω ὁ μακάριος Δαυίδ , καί προτίθημι ὡς ὁ θεός Ἰσραήλ , ὁ δημιουργός καί πᾶς δεσπότης , ὁ ἐκ αὐτός κατά σάρξ , χαλεπός ὁ Ἰουδαῖος ὁ χλή , καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος διά -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0667.5
β’ . « Ἐξελοῦ με ἐκ τῶν ἐχθρῶν μου , ὁ Θεός , καὶ ἐκ τῶν ἐπανισταμένων ἐπ’ ἐμὲ λύτρωσαί με . » Δικαία τοῦ προφήτου ἡ αἴτησις · ἀπαλλαγῆναι γὰρ τῶν ἀδίκως πολεμουμένων ἠξέτευεν . Εἶτα τὸν τοῦτον δηγήεται σκοπόν .
Lemmas: βε . « ἐξαιρέω ἐγώ ἐκ ὁ ἐχθρός ἐγώ , ὁ Θεός , καί ἐκ ὁ ἐπανίστημι ἐπί ἐγώ λυτρόω ἐγώ . » Δίκαιος ὁ προφήτης ὁ αἴτησις · ἀπαλλάσσω γάρ ὁ ἄδικος πολεμέω ἐκτεύω . εἶτα ὁ οὗτος δηγήεται σκοπός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0667.6
γ’ . « Ρῦσαί με ἐκ τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀνομίαν , καὶ ἐξ ἀνδρῶν αἱμάτων σῶσόν με . » Μιαφόνους , φη -
Lemmas: γε . « ρύω ἐγώ ἐκ ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία , καί ἐκ ἀνήρ αἷμα σῴζω ἐγώ . » μιαφονοος , φημί -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0668.1
οιν , οἱ πολέμιοι καὶ παράνομοι , οἵς οὐδ' ἥν τινὰ οὖν προσανήνοχα βλάβην .
Lemmas: ὅς , ὁ πολέμιος καί παράνομος , οἶς οὐδέ ὅς τις οὖν προσανήνοχα βλάβη .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0668.2
δ . « Ὅτι ἰδοὺ ἐξήρευσαν τὴν ψυχὴν μου · ἐπἔθεντο ἐπ' ἐμὲ κραταῖοι . » Παντοδαποὺς χρώμενοι μηχανήμασιν ἀνέλεῖν με πειρῶνται , τῇ οἰκείᾳ δυνάμει θαρρόντες · ἀλλ' εἰκὸς αὐτοὺς προηδικημένους τὴν τιμωρίαν ζητεῖν 27 .
Lemmas: δ . « ὅτι2 ἰδού ἐξερεύω ὁ ψυχή ἐγώ · ἐπιτίθημι ἐπί ἐγώ κραταιός . » παντοδαπός χράω μηχάνημα ἀναιρέω ἐγώ πειράω , ὁ οἰκεῖος δύναμις θαρσέω · ἀλλά εἰκός αὐτός προαδικέω ὁ τιμωρία ζητέω 27 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0668.3
ε . « Οὔτε ἡ ἀνομία μου , οὔτε ἡ ἁμαρτία μου , Κύριε . » Οὐδὲν , φησί , παρ' 28 ἡμῶν εἰς αὐτοὺς γεγένεται λυπηρόν · οὔδὲ τι ἐγχαλεῖν ἔχοντες , τὸν ἐμὲν καττούσιν 29 θάνατον . « Ἄνευ ἀνομίας ἔδραμον καὶ κατεῖθυνα 30 . » Ταῦτα ἀληθέστερον οὐ τῷ Δαβὶδ ἀρμόζει , ἀλλὰ τῷ ἐκ Δαβὶδ , καὶ τῷ 31 Κυρίῳ τοῦ Δαβὶδ . Ἐκεῖνος γὰρ μόνος ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν , οὐδὲ εὐρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ . [ 32 Οὐδὲς γὰρ διἂς ἁμαρτίας , εἰ μὴ εἰς Θεὸς · αὐτὸς γὰρ οὐτος ὁ ἐκ Δαβὶδ διὰ πολλὴν φιλανθρωπίαν σαρκοῦντες . ] Ἦς ἐν τύπῳ δὲ καὶ ὁ μακάριος ταῦτα λέγει Δαβὶδ · οὐ-τὸ παντελῶς ἀναμάρτητον ἑαυτὸν μαρτυρῶν 33 , ἀλλὰ διδάσκων ὡς οὐδὲν τῶν Σαοὺλ ἀδίκησεν , ἀλλὰ πολλὰ καὶ πολλάκις εὐεργετήσας , τὰς παντοδαπὰς ἐπιβουλὰς ὑπομένει . Καὶ 34 μὴ οὕτως ἁμαρτίας , κατ' αὐτὸ ἐπιτρέχουσιν , ἵνα διαπράξωσι τὸν περὶ αὐτοὺς γινόμενον ἀθῷον . Οὕτω δὲ καὶ ὁ Σύμμαχος ἠρμήκνεν · Μὴ οὕσης ἁμαρτίας , οὕτω 35 τρέχουσιν 36 , ἵνα πασθῶσιν 37 .
Lemmas: ε . « οὔτε ὁ ἀνομία ἐγώ , οὔτε ὁ ἁμαρτία ἐγώ , κύριος . » οὐδείς , φημί , παρά 28 ἐγώ εἰς αὐτός γενέτης λυπηρός · οὐδέ τίς ἐγχαλεῖν ἔχω , ὁ εἰμί κατέρχομαι 29 θάνατος . « ἄνευ ἀνομία τρέχω καί κατατίθημι 30 . » οὗτος ἀληθής οὖον ὁ Δαυίδ ἁρμόζω , ἀλλά ὁ ἐκ Δαυίδ , καί ὁ 31 κύριος ὁ Δαυίδ . ἐκεῖνος γάρ μόνος ἁμαρτία οὐ ποιέω , οὐδέ εὑρίσκω δόλος ἐν ὁ στόμα αὐτός . [ 32 Οὐδή γάρ Διᾶς ἁμαρτία , εἰμί μή εἰς θεός · αὐτός γάρ οὐτος ὁ ἐκ Δαυίδ διά πολύς φιλανθρωπία σαρκόω . ] εἰμί ἐν τύπος δέ καί ὁ μακάριος οὗτος λέγω Δαυίδ · Ούτο παντελῶς ἀναμάρτητος ἑαυτοῦ μαρτυρέω 33 , ἀλλά διδάσκω ὡς οὐδείς ὁ Σαῦλος αδικώ , ἀλλά πολύς καί πολλάκις εὐεργετέω , ὁ παντοδαπός ἐπιβουλή ὑπομένω . καί 34 μή οὕτως ἁμαρτία , κατά αὐτός ἐπιτρέχω , ἵνα διαπράσσω ὁ περί αὐτός γίγνομαι ἀθῷος . οὕτως δέ καί ὁ Σύμμαχος ἠρμήκνεν · μή ὗσις ἁμαρτία , οὗτος 35 τρέχω 36 , ἵνα πάσσω 37 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0668.4
ζ . « Ἐξεγέρθητι 38 εἰς συνάντησίν μου , καὶ ἴδε . » Σ δὲ 39 τούτου 40 , φησίν , ἔκτευσώ γενέσθαι κριτήν , τὸν πάντα σαφῶς ἐπιστάμενον . « Καὶ σὺ , Κύριε , ὁ θεὸς τῶν δυνάμεων , ὁ θεὸς 41 τοῦ Ἰσραὴλ 42 , πρόσχες τοῦ ἐπισκέψασθαι πάντα τὰ ἔθνη . » Τὸν ἀνἀμάρτητον ἐν μόρφῳ θεωρήσας τῷ 43 ἐξ αὐτοῦ κατὰ σάρκα , καὶ τὴν τῶν ὁμοφυλῶν κατ' αὐτοῦ μανίαν προθεωρήσας τῷ πνεύματι , τὸν τῶν 44 δυνάμεων Κύριον , καὶ τοῦ Ἰσραὴλ ἰκετεύει Θεόν , καταλικτὴν μὲν Ἰουδαίους ἀτημελήτους 45 , πᾶσαν δὲ εἰς τὰ ἔθνη μεταθεῖναι τὴν πρόνοιαν , καὶ τῷ τῆς θεογνωσίας καταναγᾶσαι φωτί . Ταῦτα δὲ τοῖς ἔθνεσιν ἀπαγγελίας 47 , καὶ τὰς Ἰουδαίων τιμωρίας προλέγει . « Μὴ οἰκτείρησῃς πάντα 48 τοὺς ἐργαζομένους τὴν ἀνομίαν . » Ἐπεὶδὴ γὰρ 49 τοῖς προφητικοῖς ὀφθαλμοῖς τὸν σταυρὸν ἑώρα , καὶ ἔπατεῖν ἐδόκει τοῦ
Lemmas: ζ . « ἐξεγείρω 38 εἰς συνάντησις ἐγώ , καί ὁράω . » Σ δέ 39 οὗτος 40 , φημί , ἐκτεύω γίγνομαι κριτής , ὁ πᾶς σαφῶς ἐφίστημι . « καί σύ , κύριος , ὁ θεός ὁ δύναμις , ὁ θεός 41 ὁ Ἰσραήλ 42 , προέχω ὁ ἐπισκοπέω πᾶς ὁ ἔθνος . » ὁ ἀναμάρτητος ἐν Μόρφω θεωρέω ὁ 43 ἐκ αὐτός κατά σάρξ , καί ὁ ὁ ὁμόφυλος κατά αὐτός μανία προθεωρέω ὁ πνεῦμα , ὁ ὁ 44 δύναμις κύριος , καί ὁ Ἰσραήλ ἱκετεύω Θεός , καταλικτεινω μέν Ἰουδαῖος ἀτημέλητος 45 , πᾶς δέ εἰς ὁ ἔθνος μετατίθημι ὁ πρόνοια , καί ὁ ὁ θεογνωσία καταναγιγνώσκω φάος . οὗτος δέ ὁ ἔθνος ἀπαγγελία 47 , καί ὁ Ἰουδαῖος τιμωρία προλέγω . « μή οἰκτείρω πᾶς 48 ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία . » ἐπειδή γάρ 49 ὁ προφητικός ὀφθαλμός ὁ σταυρός ὁράω , καί πατέω δοκέω ὁ
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0669.1
Δ Κυρίῳ [ ⁴⁶ τῆς δόξης ] λέγοντος : « Πάτερ , ἄφες αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ⁴⁷ · οὐ γὰρ οἴδασιν τί ποιοῦσιν · βεβλυττόμενοι τὴν τῆς ἀσεβείας ὑπερβολὴν , μηδεμιᾶς αὐτοὺς ἀπολαύσαι συγγνώμης ⁴⁸ ἀντιβολῆ · εἶτα τῆς πνευματικῆς τροφῆς τὴν ἐσομένην αὐτοῖς ἔνδειαν προθεωρεῖ .
Lemmas: δ κύριος [ ⁴⁶ ὁ δόξα ] λέγω : « πατήρ , ἀφίημι αὐτός ὁ ἁμαρτία ⁴⁷ · οὖον γάρ οἶδα τίς ποιέω · βλύζω ὁ ὁ ἀσέβεια ὑπερβολή , μηδείς αὐτός ἀπολαύω συγγνώμη ⁴⁸ ἀντιβολέω · εἶτα ὁ πνευματικός τροφή ὁ εἰμί αὐτός ἔνδεια προθεωρέω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0669.2
ζ . « Ἐπιστρέψουσιν εἰς ἐσπέραν , καὶ λιμώξουσιν ⁴⁹ ὡς κύων , καὶ κυκλώσουσι πόλιν . » Καθάπερ γὰρ , φησίν , κύνες νύκτωρ εἰώθασιν τὰς τῶν πόλεων περινοστεῖν ἀγορὰς , γαστρὸς ὑπ’ ἔνδειας τοῦτο ποιοῦν βιαζόμενοι · οὕτως οὗτοι πάσης πνευματικῆς γυμνοὶ γενήσονται προμηθείας · καὶ οὔτε προφητικῆς ἀπολαύσαντες ⁵⁰ χάριτος , καὶ τῆς ἀρχιερατικῆς ἐπιμελείας ἔρημοι πάντων γενήσονται ⁵¹ · καὶ διὰ κύνας ⁵² περιόντες διατελοῦσιν ⁵³ , οὐδὲ τῶν ψυχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν , κατὰ τὴν εὐαγγελικὴν φωνὴν , μεταλαχεῖν ἀξιοῦνται . [ ⁵⁴ Εἶτα σαφέστερον τῆς τιμωρίας τὴν αἰτίαν διδάσκει .
Lemmas: ζ . « ἐπιστρέφω εἰς εἰσπεράω , καί λιμώσσω ⁴⁹ ὡς κύω , καί κυκλόω πόλις . » καθά γάρ , φημί , κύω νύκτωρ εἴωθα ὁ ὁ πόλις περινοστέω ἀγορά , γαστήρ ὑπό ένδεια οὗτος ποιέω βιάζομαι · οὕτως οὗτος πᾶς πνευματικός γυμνός γίγνομαι προμήθεια · καί οὔτε προφητικός ἀπολαύω ⁵⁰ χάρις , καί ὁ ἀρχιερατικός ἐπιμέλεια ἐρῆμος πᾶς γίγνομαι ⁵¹ · καί διά κύω ⁵² περίειμι διατελέω ⁵³ , οὐδέ ὁ ψυχίον ὁ πίπτω ἀπό ὁ τράπεζα ὁ κύριος αὐτός , κατά ὁ εὐαγγελικός φωνή , μεταλαγχάνω ἀξιόω . [ ⁵⁴ εἶτα σαφής ὁ τιμωρία ὁ αἴτιος διδάσκω .