ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0808.2
ιθ' . « Ὅτι ¹⁶ τοῦ Κυρίου ἡ ἀντιληψίς , καὶ τοῦ ἁγίου Ἰσραὴλ βασιλεὺς ἡμῶν . » Ταύτη ¹⁷ δὲ τῇ ἐλπίδι τρεφόμεθὰ σε βασιλέα ἔχοντες , ὑπὸ ¹⁸ τὴν σὴν κηδεμονίαν τελούντες .
Lemmas: εὐθύς . « ὅτι2 ¹⁶ ὁ κύριος ὁ ἀντίληψις , καί ὁ ἅγιος Ἰσραήλ βασιλεύς ἐγώ . » Ταύτη ¹⁷ δέ ὁ ἐλπίς τρέφω σύ βασιλεύς ἔχω , ὑπό ¹⁸ ὁ σός κηδεμονία τελέω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0808.3
κ' . « Τότε ἐλάλησας ἐν ὁράσει τοῖς υἱοῖς σου ¹⁹ , » Ὁ ²⁰ δὲ Σύμμαχος οὕτως · Τότε ἐλάλησας δι' ὁράσεως τοῖς υἱοῖς σου . Οἴδαμεν γὰρ σου τὰς διὰ τῶν προφητῶν γεγενημένας ἐπαγγελίας . Τούτους ²¹ γὰρ καὶ ὁρώντας καὶ βλέποντας ὀνόμαζον ²² .
Lemmas: καί . « τότε λαλέω ἐν ὅρασις ὁ υἱός σύ ¹⁹ , » ὁ ²⁰ δέ Σύμμαχος οὕτως · τότε λαλέω διά ὅρασις ὁ υἱός σύ . οἶδα γάρ σύ ὁ διά ὁ προφήτης γίγνομαι ἐπαγγελία . οὗτος ²¹ γάρ καί ὁράω καί βλέπω ὀνομάζω ²² .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0808.4
« Καὶ εἶπας · Ἐθέμην βοηθείαν ἐπὶ δυνατὸν ²³ , » ὕψωσα ἐκλεκτὸν ἐκ τοῦ λαοῦ μου ²⁴ . [ κα' . ] Εὕρον Δαβὶδ τὸν δοῦλόν μου · ἐν ἐλαίῳ ²⁵ ἁγίῳ μου ἔχρισα αὐτόν . » Σὺ ²⁶ , φησί , τῷ θεράποντί σου Δαβὶδ ἐμαρτύρησας , καὶ δυνατὸν ἐν τοῖς τῆς ἀρετῆς ἔθροις κατορθώμασι τῆς σῆς βοηθείας ἕψωσας , καὶ ἐξελέξω , καὶ ἔχρισας , καὶ βασιλέα χειροτόνησας .
Lemmas: « καί εἶπον · τίθημι βοήθεια ἐπί δυνατός ²³ , » ὑψόω ἐκλεκτός ἐκ ὁ λαός ἐγώ ²⁴ . [ καί . ] εὑρίσκω Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ · ἐν ἔλαιον ²⁵ ἅγιος ἐγώ χρίω αὐτός . » σύ ²⁶ , φημί , ὁ θεράπων σύ Δαυίδ μαρτυρέω , καί δυνατός ἐν ὁ ὁ ἀρετή θρῴσκω κατόρθωμα ὁ σός βοήθεια ἕψω , καί ἐκλέγω , καί χρίω , καί βασιλεύς χειροτονέω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0808.5
χβ' . « Ἡ γὰρ χεὶρ μου συναντιλήψεται αὐτῷ ²⁸ , καὶ ὁ βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν . » Εἶπας ²⁹ δὲ αὐτῷ παρέξειν ἰσχὺν , καὶ τῆς σῆς αὐτῷ μεταδώσειν κηδεμονίας .
Lemmas: χβ' . « ὁ γάρ χείρ ἐγώ συναντιλαμβάνω αὐτός ²⁸ , καί ὁ βραχύς ἐγώ κατισχύω αὐτός . » εἶπον ²⁹ δέ αὐτός παρέχω ἰσχύς , καί ὁ σός αὐτός μεταδίδωμι κηδεμονία .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0808.6
κγ' . « Οὐχ ³⁰ ψωλήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ . Καὶ υἱὸς ἀνομίας ³¹ οὐ προσθήσει τοῦ πακῶσαι αὐτόν . » Ὑπἔσχω δὲ καὶ τὰς τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ματαίας δεῖξεν ³² ἐπιβουλὰς , καὶ τῶν λυδᾶσθαι πειραμένων κρείττονα καταστήσειν ³³ .
Lemmas: κγ' . « οὐχ ³⁰ ψωλήσει ἐχθρός ἐν αὐτός . καί υἱός ἀνομία ³¹ οὖον προστίθημι ὁ πακῶσαι αὐτός . » ὑπέχω δέ καί ὁ ὁ ἐχθρός αὐτός μάταιος δείκνυμι ³² ἐπιβουλή , καί ὁ λυδαω πειράω ἀγαθός καθίστημι ³³ .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0808.7
κδ' , κε' . « Καὶ συγχθῶ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ · καὶ τοὺς μισοῦντας αὐτὸν τροπιώσωμαί ³⁴ . Καὶ ἡ ἀλήθειά μου , καὶ τὸ ἔλεός μου μετ' αὐτοῦ · καὶ ἐν τῷ ὀνόματί μου · ὕψωθήσεται τὸ κέρας αὐτοῦ . » Ἐπηγγείλω δὲ καὶ ἅπαντας αὐτοῦ καταλύσειν ³⁵ τοὺς πολεμίους , καὶ βεβαίαν αὐτῷ τὴν σὴν παρέξειν φιλανθρωπίαν , καὶ περιφανῆ ποιήσειν αὐτὸν καὶ περίβλεπτον .
Lemmas: κδέʹ , κύ . « καί συγχέω ἀπό πρόσωπον αὐτός ὁ ἐχθρός αὐτός · καί ὁ μισέω αὐτός τροπιωθεω ³⁴ . καί ὁ ἀλήθεια ἐγώ , καί ὁ ἔλεος ἐγώ μετά αὐτός · καί ἐν ὁ ὄνομα ἐγώ · ὑψόω ὁ κέρας αὐτός . » ἐπαγγέλλω δέ καί ἅπας αὐτός καταλύω ³⁵ ὁ πολέμιος , καί βέβαιος αὐτός ὁ σός παρέχω φιλανθρωπία , καί περιφανής ποιέω αὐτός καί περίβλεπτος .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.1
VERS . 26 . « Et ponam in mari manum ejus , et A κζ' . « Καὶ θήσωμαι ἐν θαλάσσῃ χεῖρα αὐτοῦ · καὶ
Lemmas: VERS . 26 . « Et ponam in mari manum ejus , et A κζ' . « καί θήσω ἐν θάλασσα χείρ αὐτός · καί
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.2
nuam terram designavit . ταμῶν , τὴν ἧπειρον παρεδήλωσεν .
Lemmas: nuam terram designavit . τέμνω , ὁ ἤπειρος παραδηλόω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.3
VERS . 27 . « Ipse invocabit me , Pater meus es κζ' . « Αὐτὸς ἐπικαλέσεται με · Πατὴρ μου εἶ σύ ,
Lemmas: VERS . 27 . « Ipse invocabit me , Pater meus es κζ' . « αὐτός ἐπικαλέω ἐγώ · πατήρ ἐγώ εἰμί σῦς ,
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.4
tu : Deus meus , et susceptor salutis meæ . » [ Cum Θεὸς μου καὶ ἄντιλήπτωρ τῆς σωτηρίας μου · »
Lemmas: tu : Deus meus , et susceptor salutis meæ . » [ Cum θεός ἐγώ καί ἀντιλήπτωρ ὁ σωτηρία ἐγώ · »
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.5
calix iste 2 . » Et iterum , cum diceret apostolis παρελθέτω ἀπ' ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο . » Καὶ ἐν τῷ
Lemmas: calix iste 2 . » Et iterum , cum diceret apostolis παρέρχομαι ἀπό ἐγώ ὁ ποτήριον οὗτος . » καί ἐν ὁ
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.6
suix : « Adeo ad Patrem meum et Patrem vestrum , λέγειν αὐτὸν πάλιν τοῖς ἀποστόλοις · « Πορεύσομαι
Lemmas: suix : « Adeo ad Patrem meum et Patrem vestrum , λέγω αὐτός πάλιν ὁ ἀπόστολος · « πορεύω
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.7
Deum meum ac Deum vestrum 7 . » ] εἰς τὸν Πατέρα μου καὶ Πατέρα ὑμῶν , καὶ Θεὸν
Lemmas: Deum meum ac Deum vestrum 7 . » ] εἰς ὁ πατήρ ἐγώ καί πατήρ σύ , καί θεός
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.8
μου καὶ Θεὸν ὑμῶν . » ]
Lemmas: ἐγώ καί θεός σύ . » ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.9
excelsus præ regibus terræ . » Hæc sane nec Davi - λὼν 12 παρὰ τοῖς βασιλεύσι τῆς γῆς 13 . » Ταῦτα μὲν
Lemmas: excelsus præ regibus terræ . » Hæc sane nec Davi - λάω 12 παρά ὁ βασιλεύς ὁ γῆ 13 . » οὗτος μέν
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.10
nominatus est , neque regum omnium 1239 po - κος ὀνομάσθη Θεοῦ , οὔτε τῶν βασιλέων ἀπάντων τὴν
Lemmas: nominatus est , neque regum omnium 1239 po - κος ὀνομάζω Θεός , οὔτε ὁ βασιλεύς ἀπαντάω ὁ
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.11
Supremum regum terræ . Si autem hæc verba nec γῆς · καὶ ὁ Σύμμαχος , Ἄνώτατον τῶν βασιλέων
Lemmas: Supremum regum terræ . Si autem hæc verba nec γῆ · καί ὁ Σύμμαχος , Ἄνως ὁ βασιλεύς
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.12
missio est , cæciliunt Judæi , nolentes eum , qui se - ἀρμόττει ταῦτα τὰ ῥήματα 16 , ἀψευδὲς δὲ τοῦ Θεοῦ
Lemmas: missio est , cæciliunt Judæi , nolentes eum , qui se - ἁρμόττω οὗτος ὁ ῥῆμα 16 , ἀψευδής δέ ὁ Θεός
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.13
cundum earnem ex Davide ortus est , adorare , qui ἡ ὑπόσχεσις , τυφλῶσιν τιν Ἰουδαῖοι τὸν ἐκ Δαβὶδ
Lemmas: cundum earnem ex Davide ortus est , adorare , qui ὁ ὑπόσχεσις , τύφλωσις ὅς Ἰουδαῖος ὁ ἐκ Δαυίδ
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.14
totius terræ et maris imperium habet , omnibus - κατὰ σάρκα προσακινεῖν οὐκ ἠθελόντες , ὅς καὶ τῆς
Lemmas: totius terræ et maris imperium habet , omnibus - κατά σάρξ προσακινεος οὐ ἐθέλω , ὅς καί ὁ
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.15
rare non possunt . Primogenitum porro illum bea - χαναῖς , τῶν ὑπ' αὐτῶν 18 τεθέντων τὴν περιγενέσθαι
Lemmas: rare non possunt . Primogenitum porro illum bea - χάσκω , ὁ ὑπό αὐτός 18 τίθημι ὁ περιγίγνομαι
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.16
tus etiam Paulus 9 nuncupat : « Ut esset [ ille ] pri - C ὑμῶν οὐ δύνανται . Πρωτότοκον δὲ αὐτὸν καὶ ὁ μα -
Lemmas: tus etiam Paulus 9 nuncupat : « Ut esset [ ille ] pri - C σύ οὖον δύναμαι . πρωτότοκος δέ αὐτός καί ὁ μή -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.17
mogenitus in multis fratribus 2 . » Et : « Primoge - κάριος ὀνομάζει Παῦλος , « Εἰς τὸ εἶναι [ αὐτὸν 19 ]
Lemmas: mogenitus in multis fratribus 2 . » Et : « Primoge - Κάριος ὀνομάζω Παῦλος , « εἰς ὁ εἰμί [ αὐτός 19 ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.18
creaturæ 5 . » Quin et Dominus ipse Mariæ post re - τότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν · » καὶ , « Πρωτότοκος πάσης
Lemmas: creaturæ 5 . » Quin et Dominus ipse Mariæ post re - τότοκος ἐκ ὁ νεκρός · » καί , « πρωτότοκος πᾶς
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.19
surrectionem 'ait : « Vade , et dic fratribus meis : κτίσεως . » Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Δεσπότης τῇ Μαρίᾳ μετὰ
Lemmas: surrectionem 'ait : « Vade , et dic fratribus meis : κτίσις . » καί αὐτός δέ ὁ Δεσπότης ὁ Μαρία μετά
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.20
Vado ad Patrem meum , et Patrem vestrum , Deum τῆς ἀναστάσεως ἔφη · « Πορεύθητι εἰπὲ τοῖς ἀδελφοῖς
Lemmas: Vado ad Patrem meum , et Patrem vestrum , Deum ὁ ἀνάστασις φημί · « πορεύω εἶπον ὁ ἀδελφός
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.21
meum , et Deum vestrum ( 6 . » Sicut.enim quatenus μου · Πορεύομαι πρὸς τὸν Πατέρα μου , καὶ Πατέρα
Lemmas: meum , et Deum vestrum ( 6 . » Sicut.enim quatenus ἐγώ · πορεύω πρός ὁ πατήρ ἐγώ , καί πατήρ
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.22
est ) , primogenitus autem quatenus homo ( fra - μονογενὴς ἐστιν ὡς Θεὸς ( μῶνος γὰρ ἐκ Πατρὸς 22
Lemmas: est ) , primogenitus autem quatenus homo ( fra - μονογενής εἰμί ὡς θεός ( μόνος γάρ ἐκ πατήρ 22
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.23
suum nominat ut homo . In 1240 ipso igitur vati - Πατέρα αὐτοῦ καλεῖ τὸν Θεὸν ὡς Θεὸς , Θεὸν δὲ αὐ -
Lemmas: suum nominat ut homo . In 1240 ipso igitur vati - πατήρ αὐτός καλέω ὁ θεός ὡς θεός , θεός δέ αὖος -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.24
μου . Πατὴρ μὲν , ὡς χρησιμῶν , Θεὸς δὲ ὡς δημιουργός · μετάβασις ἐντεῦθεν ἡ προφητεία ποιεῖται τοῦ
Lemmas: ἐγώ . πατήρ μέν , ὡς χρήσιμος , θεός δέ ὡς δημιουργός · μετάβασις ἐντεῦθεν ὁ προφητεία ποιέω ὁ
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.25
λόγου εἰρηκυῖα γὰρ τὰ περὶ τοῦ Δαβὶδ γεγονέναι , ἐφ' ἑτέρων προσόντων μετ' ἑτέρων φάσκουσα · Pater quidem , ut
Lemmas: λόγος εἴρω γάρ ὁ περί ὁ Δαυίδ γίγνομαι , ἐπί ἕτερος πρόσειμι μετά ἕτερος φάσκω · Pater quidem , ut
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.26
ἀντὶ τοῦ , Διὰ πάντων πρωτότοκον αὐτὸν τοῖς ἀνθρώποις δεῖξω · Hoc est , per omnia pro Primogenito eum
Lemmas: ἀντί ὁ , Ζεύς πᾶς πρωτότοκος αὐτός ὁ ἄνθρωπος δείκνυμι · Hoc est , per omnia pro Primogenito eum
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.27
βασιλέων καὶ δημιουργὸς τοῦτων καὶ τοῦ παντός , οὐ ἔνεκεν τὸν λόγον ποιεῖται ἡ προφητεία · Superior
Lemmas: βασιλεύς καί δημιουργός τοῦτις καί ὁ πᾶς , οὖον ἐνέλκω ὁ λόγος ποιέω ὁ προφητεία · Superior
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.28
cod . 1 præm . βασιλείαν καὶ . 15 E cod . 2 . 16 Ῥήματα . cod . 1 add . μήτε μηδενὶ τούτων συμβαίνει .
Lemmas: cod . 1 præm . βασίλειος καί . 15 E cod . 2 . 16 ῥῆμα . cod . 1 add . μήτε μηδείς οὗτος συμβαίνω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.29
17 Διελέγ . cod . 1 add . ὡς καρδιωχύνοντας . 18 cod . 2 αὐτοῦ . 19 Ex utroque cod . 20 Καὶ — νεκρῶν .
Lemmas: 17 Διελέγ . cod . 1 add . ὡς καρδιωχύνοντας . 18 cod . 2 αὐτός . 19 Ex utroque cod . 20 καί — νεκρός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0809.30
Des . in cod . 2 . 21 Καὶ Θεὸν ὑμῶν . Des . ibid . 22 Πατρὸς . cod . uterque præm . τοῦ . 23 Ὡς ἄνθρωπος .
Lemmas: Des . in cod . 2 . 21 καί θεός σύ . Des . ibid . 22 πατήρ . cod . uterque præm . ὁ . 23 ὡς ἄνθρωπος .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0811.1
ὁ ρωπον , καὶ οὺ Θεόν , διὰ τῶν ἐξῆς σαφέστερον ἔδειξε , τῷ εἰπεῖν · ] « Καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλη · βουλῆς Ἄγγελος , θαυμαστὸς <sup>42</sup> , σύμβουλος , Θεὸς <sup>43</sup> ἰσχυρὸς , ἰξουσιώτης , ἄρχων εἰρήνης , πατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος . Ἐπῆγαγε μετ’ ὀλίγον · Ἐπὶ τὸν θρόνον Δαβὶδ καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ , κατορθώσει αὐτὴν ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἐκ τοῦ αἰῶνα χρόνου . Οὕτω τὰ περὶ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ <sup>44</sup> προθεῖσα ὁ λόγος , περὶ τῶν ἐν μέσῳ γενομένων διαξέρχεται βασιλέων .
Lemmas: ὁ ῥῶπος , καί οὔ Θεός , διά ὁ ἑξῆς σαφής δείκνυμι , ὁ εἶπον · ] « καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός μέγας · βουλή Ἄγγελος , θαυμαστός <sup>42</sup> , σύμβουλος , θεός <sup>43</sup> ἰσχυρός , ἰξουσιώτης , ἄρχω εἰρήνη , πατήρ ὁ μέλλω αἰών . ἐπάγω μετά ὀλίγος · ἐπί ὁ θρόνος Δαυίδ καί ὁ βασίλειος αὐτός , κατόρθωσις αὐτός ἀπό ὁ νῦν καί ἐκ ὁ αἰών χρόνος . οὕτως ὁ περί ὁ δεσπότης Χριστός <sup>44</sup> προτίθημι ὁ λόγος , περί ὁ ἐν μέσος γίγνομαι διαχράομαι βασιλεύς .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0811.2
λα’-λδ’ . « Ἐὰν ἐγκαταλίπωσιν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὸν νόμον μου , καὶ τοῖς κρίμασί μου μὴ πορευθῶσιν . Ἐὰν τὰ δικαιώματά μου βεβηλώσωσι , καὶ τὰς ἐντολὰς μου μὴ φυλάξωσιν · ἐπισκέψομαι ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνομίας αὐτῶν · καὶ ἐν μάστιγι τὰς ἀδικίας <sup>45</sup> αὐτῶν . Τὸ δὲ ἔλεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω <sup>46</sup> ἀπ’ αὐτοῦ , οὐδ’ οὐ μὴ ἀδικήσω <sup>47</sup> ἐν τῇ ἀληθείᾳ μου . » Κὰν μυρία , φησι <sup>48</sup> , παράνομα δράσωσιν <sup>49</sup> οἱ ἐκ τοῦ Δαβὶδ τὸ γένος κατ᾿όντες , αὐτοὺς μὲν ὑπολαλῶ τιμωρίας , τὴν δὲ πρὸς τὸν Δαβὶδ ἐπαγγελίαν βεβαίαν διαφυλάξω . Τὸ δὲ ἔλεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω ἀπ’ αὐτοῦ , τοῦτέστι · <sup>50</sup> τοῦ Δαβὶδ , οὐδ’ <sup>51</sup> οὐ μὴ ἀδικήσω ἐν <sup>52</sup> τῇ ἀληθείᾳ μου . Τὸ ἀδικήσω<sup>53</sup> , παραδήσομαι <sup>54</sup> ὁ Σύμμαχος εἴρηκεν · ὁ δὲ Ἀquila , οὐ ψεύσομαι . [ « Οὐδ’ οὐ μὴ ἀδικήσω , ἀντὶ τοῦ , Οὐ μὴ παραβιδάσω , οὐδ’ οὐ μὴ ψεύσομαι μου τὰς ἐπαγγελίας . ]
Lemmas: λαʹ . « ἐάν ἐγκαταλείπω ὁ υἱός αὐτός ὁ νόμος ἐγώ , καί ὁ κρίμα ἐγώ μή πορεύω . ἐάν ὁ δικαίωμα ἐγώ βεβηλόω , καί ὁ ἐντολή ἐγώ μή φυλάσσω · ἐπισκοπέω ἐν ῥάβδος ὁ ἀνομία αὐτός · καί ἐν μάστιξ ὁ ἀδικία <sup>45</sup> αὐτός . ὁ δέ ἔλεος ἐγώ οὖον μή διασκεδάννυμι <sup>46</sup> ἀπό αὐτός , οὐδέ οὖον μή ἀδικέω <sup>47</sup> ἐν ὁ ἀλήθεια ἐγώ . » κάν μυρίος , φημί <sup>48</sup> , παράνομος δράω <sup>49</sup> ὁ ἐκ ὁ Δαυίδ ὁ γένος κατέρχομαι , αὐτός μέν ὑπολαλέω τιμωρία , ὁ δέ πρός ὁ Δαυίδ ἐπαγγελία βέβαιος διαφυλάσσω . ὁ δέ ἔλεος ἐγώ οὖον μή διασκεδάννυμι ἀπό αὐτός , τουτέστι · <sup>50</sup> ὁ Δαυίδ , οὐδέ <sup>51</sup> οὖον μή ἀδικέω ἐν <sup>52</sup> ὁ ἀλήθεια ἐγώ . ὁ ἀδικέω , παραδέω <sup>54</sup> ὁ Σύμμαχος εἴρω · ὁ δέ Ἀ , οὖον ψεύδω . [ « οὐ οὖον μή ἀδικέω , ἀντί ὁ , οὖον μή παραβιδασος , οὐδέ οὖον μή ψεύδω ἐγώ ὁ ἐπαγγελία . ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0811.3
λε’ . « Οὐδ’ οὐ μὴ βεβηλώσω τὴν διαθήκην μου , καὶ τὰ ἐκπορευόμενα διὰ τῶν χειλέων μου οὐ μὴ C βεβηλώσω . » Οὐ <sup>55</sup> ψεύσομαι μου τὰς ἐπαγγελίας , οὐ παραδήσομαι τὰς συνθήκας <sup>56</sup> , ἀλλὰ δεῖξω τὴν ὑποσχέσεων τὴν ἀλήθειαν , [ « ὅτε ὁ ἐμὸς υἱὸς ὁ συνάνάρχος μοι καὶ συναθδὸς ἐκ Δαβὶδ σαρκωθῇ · τοῦτο γὰρ λέγει διὰ τῶν ἐξῆς ] .
Lemmas: λαός . « οὐ οὖον μή βεβηλόω ὁ διαθήκη ἐγώ , καί ὁ ἐκπορεύω διά ὁ χεῖλος ἐγώ οὖον μή C βεβηλόω . » οὖον <sup>55</sup> ψεύδω ἐγώ ὁ ἐπαγγελία , οὖον παραδέω ὁ συνθήκη <sup>56</sup> , ἀλλά δείκνυμι ὁ ὑπόσχεσις ὁ ἀλήθεια , [ « ὅτε ὁ ἐμός υἱός ὁ συνάναρχος ἐγώ καί συναθδὸς ἐκ Δαυίδ σαρκόω · οὗτος γάρ λέγω διά ὁ ἑξῆς ] .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0811.4
λζ’ . « Ἀπαξ ὤμοσα τῷ <sup>57</sup> ἁγίῳ μου <sup>58</sup> , εἰ τῷ Δαβὶδ ψεύσομαι . » Βεβαίαν γὰρ πρὸς αὐτὸν ποιησάμενος τὴν ὑπόσχεσιν , ἐπιτήσω ταύτῃ τὸ πέρασ · τὸ γὰρ ὤμοσα ἐπὶ <sup>59</sup> τοῦ βεβαίου τέθεικεν , ὡς τῶν ἐπαγγελιομένων ὀρκῷ βεβαιοῦντων τὰς ὑποσχέσεις .
Lemmas: λζ’ . « ἅπαξ ὄμνυμι ὁ <sup>57</sup> ἅγιος ἐγώ <sup>58</sup> , εἰμί ὁ Δαυίδ ψεύδω . » βέβαιος γάρ πρός αὐτός ποιέω ὁ ὑπόσχεσις , ἐπιτίθημι οὗτος ὁ πέρας · ὁ γάρ ὄμνυμι ἐπί <sup>59</sup> ὁ βέβαιος τίθημι , ὡς ὁ ἐπαγγέλλω Ὅρκος βεβαιόω ὁ ὑπόσχεσις .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0811.5
λζ , λη’ . Τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα μενεῖ · καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον μου . Καὶ ὡς ἡ σελήνη κατηρτισμένη εἰς τὸν αἰῶνα · καὶ ὁ μάρτυς D ἐν οὐρανῷ πιστός . » Ἀντὶ τοῦ ὁ μάρτυς , ὁ Σύμμαχος ὁ διαμαρτυρημένος τέθεικε . Καὶ ἐν τῷ ἐβδομηκοστῷ καὶ πρώτῳ ψαλμῷ ὁ <sup>60</sup> μακάριος Δαβὶδ περὶ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ <sup>61</sup> προηγόρευσε <sup>62</sup> . « Πρὸ τοῦ ἡλίου διαμένει τὸ ὄνομα αὐτοῦ , καὶ <sup>63</sup> συμπαραμενεῖ
Lemmas: λζʹ , λαός . ὁ σπέρμα αὐτός εἰς ὁ αἰών μένω · καί ὁ θρόνος αὐτός ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίος ἐγώ . καί ὡς ὁ σελήνη καταρτίζω εἰς ὁ αἰών · καί ὁ μάρτυς D ἐν οὐρανός πιστός . » ἀντί ὁ ὁ μάρτυς , ὁ Σύμμαχος ὁ διαμαρτυρώ τίθημι . καί ἐν ὁ ἐβδομηκοστός καί πρῶτος ψαλμός ὁ <sup>60</sup> μακάριος Δαυίδ περί ὁ δεσπότης Χριστός <sup>61</sup> προαγορεύω <sup>62</sup> . « πρό ὁ ἥλιος διαμένω ὁ ὄνομα αὐτός , καί <sup>63</sup> συμπαραμένω
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0812.1
τῷ ἡλίῳ , καὶ πρὸ τῆς σελήνης γενεὰς γενεῶν . » Ἐπειδὴ γὰρ ὁ ἥλιος τὸν χρόνον μετρεῖσθαι ποιεῖ ἀνίσχων τε καὶ δύόμενος , καὶ ἡμέραν καὶ νύκτα ποιῶν , διὰ τοῦ ἡλίου , τοῦ ὁρόνου τὸ ἀπατάλωτον ἡδουλήθη δηλῶσαι , τὸ δὲ σπέρμα εἰς αἰῶνα διαθῆσεν ὑπέγρατο . [ Ἐσάρμα δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγου οἱ εἰς αὐτὸν πιστεύοντες ἀπαντες . ] Ὁ δὲ ταῦτα ὑποσχόμενος , καὶ διαμαρτυρόμενος , ἐν ὀυρανῷ τέ ἐστι , καὶ ἀληθὴς καὶ πιστός · χῆρηται λόγοι , ὡς μόνος ὑπάρχων ἀψεύδης . Οὕτω τὰς πρὸς τὸν Δαβὶδ γεγενημένας ὑποσχέσεις εἰρηκότες , τὰς συμβάσας αὐτοῖς ὀλοφύρονται συμφοράς .
Lemmas: ὁ ἥλιος , καί πρό ὁ σελήνη γενεά γενεά . » ἐπεί γάρ ὁ ἥλιος ὁ χρόνος μετρέω ποιέω ἀνίσχω τε καί δύο , καί ἡμέρα καί νύξ ποιέω , διά ὁ ἥλιος , ὁ ὀρούω ὁ ἀπατάλωτον ἡδουλήθη δηλόω , ὁ δέ σπέρμα εἰς αἰών διατίθημι ὑπογράφω . [ Ἐσάρμα δέ ὁ Θεός Λόγος ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ἅπας . ] ὁ δέ οὗτος ὑπισχνέομαι , καί διαμαρτύρομαι , ἐν οὐρανός τε εἰμί , καί ἀληθής καί πιστός · χαίρω λόγος , ὡς μόνος ὑπάρχω Ἀψεύδης . οὕτως ὁ πρός ὁ Δαυίδ γίγνομαι ὑπόσχεσις ἐρῶ , ὁ συμβαίνω αὐτός ὀλοφύρομαι συμφορά .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0812.2
λθ' , μ . « Σὺ δὲ ἀπώσω καὶ ἐξουδένωσας · ἀνεδύλου τὸν Χριστὸν σου 76 . Κατεστρέψης τὴν διαθήκην τοῦ δούλου σου . 77 Ὁ δὲ Σύμμαχος οὕτως , Σὺ δὲ αὐτὸς 78 ἀπεδάλου καὶ ἀπεδοκίμασας , ἐχολώθης πρὸς τὸν Χριστὸν σου , εἰς κατάραν ἐδωκας 79 τὴν συνθήκην 80 τοῦ δούλου σου . Σὺ δὲ αὐτὸς , ὁ ἐκεῖνα παρέξεν ὑποσχόμενος , ἀπώσω μὲν τοὺς τοῦ Δαβὶδ ἀπογόνους , καὶ εὐτελεῖς ἐδείξας , καὶ εἰς δουλείαν παρέδωκας , κατέλυσας δὲ τὴν τοῦτοῦ βασιλείαν , καὶ τὰς γεγενημένας πρὸς τὸν σὸν θεράποντα συνθήκας διέλυσας . Χριστὸν 81 γὰρ 82 ἐνταῦθα βασιλέα καλεῖ . Αἰχμάλωτοι δὲ ἀπηνέχθησαν οἱ δύο τοῦ Δαβὶδ ἀπόγονοι , Ἰεχονίας καὶ Σεδεκίας · εἰς τούτους δὲ κατέληξεν ἡ τοῦ Δαβὶδ βασιλεία . Ζοροβάβελ γὰρ 83 , ὁ μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν ἡγεμονεύσας , ἡγέμαρχός ἦν , οὐ βασιλεύς . » Ἐδεδήλωσας εἰς τὴν γῆν τὸ ἅγιασμα αὐτοῦ 84 . » Ἁγίασμα τὸν ναὸν καλεῖ , ὃν ἡδουλήθη μὲν ὁ Δαβὶδ οἰκοδομῆσαι , ἐδείματο δὲ Σολομὼν μετὰ τὸν Δαβὶδ · τοῦτον λέγει βεβηλωθῆναι τῇ τῶν Βαβυλωνίων ἐφόδῳ , καὶ γενέσθαι 85 προσόμοιον βοτάνῃ 86 ἀνθοῦσῃ . Καταλυθεῖς γὰρ εἰςχῶμα κατέπεσε , καὶ χέρσῳ παραπλήσιος ἦν .
Lemmas: λθ' , μ . « σύ δέ ἀπωθέω καί ἐξουδενόω · ἀνεδύλου ὁ Χριστός σύ 76 . Κατεστρέψης ὁ διαθήκη ὁ δοῦλος σύ . 77 ὁ δέ Σύμμαχος οὕτως , σύ δέ αὐτός 78 ἀπεδάλου καί ἀποδοκιμάζω , χολόω πρός ὁ Χριστός σύ , εἰς καταίρω δίδωμι 79 ὁ συνθήκη 80 ὁ δοῦλος σύ . σύ δέ αὐτός , ὁ ἐκεῖνος παρέξω ὑπισχνέομαι , ἀπωθέω μέν ὁ ὁ Δαυίδ ἀπόγονος , καί εὐτελής δείκνυμι , καί εἰς δουλεία παραδίδωμι , καταλύω δέ ὁ οὗτος βασίλειος , καί ὁ γίγνομαι πρός ὁ σός θεράπων συνθήκη διαλύω . Χριστός 81 γάρ 82 ἐνταῦθα βασιλεύς καλέω . αἰχμάλωτος δέ ἀποφέρω ὁ δύο ὁ Δαυίδ ἀπόγονος , Ἰεχονίας καί Σεδεκίας · εἰς οὗτος δέ καταλήγω ὁ ὁ Δαυίδ βασίλειος . Ζοροβάβελ γάρ 83 , ὁ μετά ὁ αἰχμαλωσία ἡγεμονεύω , ἡγέμαρχός εἰμί , οὖον βασιλεύς . » Ἐδεδήλωσας εἰς ὁ γῆ ὁ άγιασμα αὐτός 84 . » ἁγίασμα ὁ ναός καλέω , ὅς ἡδουλήθη μέν ὁ Δαυίδ οἰκοδομέω , δέμω δέ Σολομών μετά ὁ Δαυίδ · οὗτος λέγω βάλλω ὁ ὁ Βαβυλώνιος ἔφοδος , καί γίγνομαι 85 προσόμοιος βοτάνη 86 Ανθούση . καταλύω γάρ εἰςχῶμα καταπίπτω , καί χέρσος παραπλήσιος εἰμί .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0812.3
μα' . « Καθεῖλες πάντας τοὺς φραγμοὺς αὐτοῦ . » Πάσας αὐτὸν ἀσφαλείας ἐγύμνωσας . « Ἐθου τὰ ὀχυρώματα αὐτοῦ δεῖλαν 88 . » Τοὺς γὰρ τῶν πόλεων περιβόλους πάλαι βαρβάρων , ἐξέπεσε τοῦ θάρσους , καὶ δεῖλαν περιέκεται .
Lemmas: μαί . « καθαιρέω πᾶς ὁ φραγμός αὐτός . » πάσσω αὐτός ἀσφάλεια γυμνόω . « τίθημι ὁ ὀχύρωμα αὐτός δείλη 88 . » ὁ γάρ ὁ πόλις περίβολος πάλαι βάρβαρος , ἐκπίπτω ὁ θάρσος , καί δείλη περιέχω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0812.4
μβ' . « Διήρπαξαν 89 αὐτὸν πάντες οἱ διοδεύοντες ὁδόν . » Μωαβῖται , Ἀμμανῖται , Ἀλλοφυλοῖ , Ἰδουμαῖοι , Σύροι 90 , Ἀσσύριοι , Βαβυλώνιοι . « Ἐγενήθη ὀνειδὸς τοῖς γείτοσιν αὐτοῦ . » Ἐπίχαρτος 91 ἐγένετο καὶ ἐπονειδίστος τοῖς ὁμορίοις .
Lemmas: μβ' . « Διαρπάζω 89 αὐτός πᾶς ὁ διοδεύω ὁδός . » Μωαβίτης , Ἀμμανῖται , ἀλλόφυλος , Ἰδουμαῖος , Σύρος 90 , Ἀσσύριος , Βαβυλώνιος . « γίγνομαι ὄνειδος ὁ γείτων αὐτός . » Ἐπίχαρτος 91 γίγνομαι καί επονείδιστος ὁ ὁμόριος .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0812.5
μγ' . « Ἐγύμνωσας τὴν δεξιὰν τῶν θλιβόντων αὐτόν 92 . » Ἱσχυροτέρους αὐτοῦ τοὺς πολέμιους ἀπ -
Lemmas: μγ' . « γυμνόω ὁ δεξιά ὁ θλίβω αὐτός 92 . » ἰσχυρός αὐτός ὁ πολέμιος ἀπό -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0812.6
89 Καὶ — γενεῶν . Des . in cod . 2 . 70 Γάρ . cod . 1 δέ . 71 Τοῦ . cod . 2 præm . δέ . 72 Αἰῶνα . cod . 2 præm . τὸν . 73 cod . uterque διαρκέσιν , quod in cod . 1 ponitur ante εἰς αἰῶνα 74 E cod . 1 . 75 Ἀπώσω . cod . 1 add . λέγων . 76 Ἄνεδ . τὸν Χρ . σου . Hebr . Iratus fuisti contra Unictum tuum . 77 cod . 2 αὐτὸν . 78 cod . 2 ἔθρῃκας . 79 Συνθ . Montif . in Hexapl . habet διαθήκην . 80 Χριστὸν—καλεῖ . col . 1 τούτους γὰρ λέγει χριστοὺς διὰ τὴν βασιλείαν · καὶ χριστὸν , καθάπερ ἄνωτέρω τὴν εἴρηται , καὶ ἐνταῦθα τὸν βασιλέα καλεῖ . 81 Γάρ . col . 2 δέ . 82 Γάρ . cod . 2 δέ . 83 Τὸ ἄγ . αὐτοῦ . Hebr . Τὴν εσρογαν ejus . 84 Γενέσθαι . 2 præm . γὰν . 85 cod . 1 βοτάνας . 86 Δειλ . Hebr . τὴν ἰῶν . 87 S . obje . tum terroris . 88 Rec . lectio est διήρπαξαν . 89 Ἰδουμ . Σύροι . Des . in cod . 1 . Σύροι abest quoque a cod . 2 . 90 Ἐπίχαρτος — ὁμορίοις . Des . in cod . 2 . 91 Θλιβ . αὐτὸν . cod . Vat . habet ἐχθρῶν αὐτοῦ .
Lemmas: 89 καί — γενεά . Des . in cod . 2 . 70 γάρ . cod . 1 δέ . 71 ὁ . cod . 2 præm . δέ . 72 Αἰών . cod . 2 præm . ὁ . 73 cod . uterque διαρκής , quod in cod . 1 ponitur ante εἰς αἰών 74 E cod . 1 . 75 ἀπωθέω . cod . 1 add . λέγω . 76 Ἄνεδ . ὁ ΧΡ . σύ . Hebr . Iratus fuisti contra Unictum tuum . 77 cod . 2 αὐτός . 78 cod . 2 Θρᾷξ . 79 Συνθ . Montif . in Hexapl . habet διαθήκη . 80 Χριστὸν—καλεῖ . col . 1 οὗτος γάρ λέγω χριστός διά ὁ βασίλειος · καί χριστός , καθάπερ ανωτέρω ὁ εἴρω , καί ἐνταῦθα ὁ βασιλεύς καλέω . 81 γάρ . col . 2 δέ . 82 γάρ . cod . 2 δέ . 83 ὁ ἄγε . αὐτός . Hebr . ὁ εσρογη ejus . 84 γίγνομαι . 2 præm . γαίνω . 85 cod . 1 βοτάνη . 86 Δειλ . Hebr . ὁ ἰά . 87 S . obje . tum terroris . 88 Rec . lectio est διαρπάζω . 89 Ἰδουμ . Σύρος . Des . in cod . 1 . Σύρος abest quoque a cod . 2 . 90 Ἐπίχαρτος — ὁμόριος . Des . in cod . 2 . 91 Θλιβ . αὐτός . cod . Vat . habet ἐχθρός αὐτός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0813.1
Α ἔθνησας ¹¹ . « Εὐφρανας πάντας τοὺς ἐχθρούς αὐτοῦ . › Καταγέλαστον αὐτὸν ¹² τοῖς δυσμενέσι ¹³ πεποίηκας .
Lemmas: Α θνῄσκω ¹¹ . « εὐφραίνω πᾶς ὁ ἐχθρός αὐτός . › καταγέλαστος αὐτός ¹² ὁ δυσμενής ¹³ ποιέω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0813.2
μβ' . « Ἀπέστρεψας τὴν βοήθειαν ¹⁴ τῆς ῥομφαίας αὐτοῦ , καὶ οὐκ ἀντελάθοι αὐτῷ ¹⁵ ἐν τῷ πολέμῳ . › Ἄχρηστα ¹⁶ αὐτῷ τὰ ὅπλα γεγένται ¹⁷ , τῆς σῆς γυμνωθέντι χρησιμονίας .
Lemmas: μβ' . « ἀποστρέφω ὁ βοήθεια ¹⁴ ὁ ῥομφαία αὐτός , καί οὐ ἀντελαύνω αὐτός ¹⁵ ἐν ὁ πόλεμος . › ἄχρηστος ¹⁶ αὐτός ὁ ὅπλον γίγνομαι ¹⁷ , ὁ σός γυμνόω χρησιμονια .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0813.3
με' . « Κατέλυσας ἀπὸ καθαρισμοῦ αὐτοῦ ¹⁸ . › Ὁ δὲ Σύμμαχος οὕτως , Ἀπέσπασας τὴν καθαρότητα αὐτοῦ . Οὐ γὰρ δύναται περιρραντηρίους καθαρίζεσθαι αἰχμάλωτος ὤν , καὶ πόρρω τοῦ σοῦ διὰγνον νεῶ . « Τὸν θρόνον αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν κατέτρεξας . › Πάμπαν ¹⁹ αὐτοῦ τὴν βασιλείαν κατέλυσας ²⁰ .
Lemmas: μου . « καταλύω ἀπό καθαρισμός αὐτός ¹⁸ . › ὁ δέ Σύμμαχος οὕτως , ἀποσπάω ὁ καθαρότης αὐτός . οὖον γάρ δύναμαι περιρραντήριος καθαρίζω αἰχμάλωτος εἰμί , καί πόρρω ὁ σύ διαγιγνώσκω νεάω . « ὁ θρόνος αὐτός εἰς ὁ γῆ κατατρέχω . › πάμπαν ¹⁹ αὐτός ὁ βασίλειος καταλύω ²⁰ .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0813.4
μζ' . « Ἐσμίκρυνας τὰς ἡμέρας τοῦ χρόνου ²¹ αὐτοῦ . › Εἰς αἰῶνα φυλάξειν τὴν βασιλείαν ²² ἐπαγγειλάμενος , ὀλίγῳ ταύτην ²³ περιώρισας χρόνῳ . « Κατέχεας αὐτὸ ²⁴ αἰσχύνην . › Ἐπονειδίστους γεγένται , καὶ αἰσχύνης ἐμπλήσται ²⁵ . Σεδεκίας μὲν γὰρ ²⁶ , ἐκκοπέντων τῶν ὀφθαλμῶν , μύλῳ παραδόθη πάντα τὸν λειπόμενον χρόνον . Ἰεχονίας δὲ καὶ αὐτὸς ἐδούλευσεν . Αἰσχύνης δὲ καὶ ὑνειδισμοῦ ταῦτα ²⁷ μεστὰ . Οὕτω τὰς συμφοράς ὁ προφητικὸς διηγησάμενος λόγος , ποτνιζάσθαι καὶ ἱκετεύειν παρεγγυᾷ .
Lemmas: μζ' . « εἰσμικρύνω ὁ ἡμέρα ὁ χρόνος ²¹ αὐτός . › εἰς αἰών φυλάσσω ὁ βασίλειος ²² ἐπαγγέλλω , ὀλίγος οὗτος ²³ περιορίζω χρόνος . « καταχέω αὐτός ²⁴ αἰσχύνη . › ἐπονείδιστος γίγνομαι , καί αἰσχύνη ἐμπίμπλημι ²⁵ . Σεδεκίας μέν γάρ ²⁶ , ἐκκόπτω ὁ ὀφθαλμός , μύλος παραδίδωμι πᾶς ὁ λείπω χρόνος . Ἰεχονίας δέ καί αὐτός δουλεύω . αἰσχύνη δέ καί υνειδισμοω οὗτος ²⁷ μεστός . οὕτως ὁ συμφορά ὁ προφητικός διηγέομαι λόγος , ποτνιάζω καί ἱκετεύω παρεγγυάω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0813.5
μζ' . « Ἓως πότε , Κύριε ¹⁸ , ἀποστρέφει ¹⁹ εἰς τέλος , ἐκκαυθήσεται ὡς πῦρ ἡ ὀργή σου ; › Ὁ δὲ Σύμμαχος ²⁰ , Ἓως τινος ²¹ , Κύριε , ἀποκρυφθήσῃ εἰς τέλος , φλετρήσεται ὡς πῦρ ὁ θυμὸς σου ; Μέχρι τίνος , φησί , Δέσποτα ²² , οὐκ ἐθέλεις ἰδεῖν τὰς ἡμετέρας ὀδύνας , οὐδὲ ἐπικαλεῖ , καὶ λύεις τὰς συμφοράς , ἀλλὰ καθάπερ πῦρ τὴν ὀργὴν τῇ μνήμῃ ²³ τῶν ἡμετέρων ἁμαρτιῶν ²⁴ ἐκκαίεις ²⁵ ;
Lemmas: μζ' . « Ἕως πότε , κύριος ¹⁸ , ἀποστρέφω ¹⁹ εἰς τέλος , ἐκκαίω ὡς πῦρ ὁ ὀργή σύ ; › ὁ δέ Σύμμαχος ²⁰ , Ἕως τις ²¹ , κύριος , ἀποκρύπτω εἰς τέλος , φλετρήσεται ὡς πῦρ ὁ θυμός σύ ; μέχρι τίς , φημί , δεσπότης ²² , οὐ ἐθέλω ὁράω ὁ ἡμέτερος ὀδύνη , οὐδέ ἐπικαλέω , καί λύω ὁ συμφορά , ἀλλά καθάπερ πῦρ ὁ ὀργή ὁ μνήμη ²³ ὁ ἡμέτερος ἁμαρτία ²⁴ ἐκκαίω ²⁵ ;
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0813.6
μη' . « Μνήσθητι , τίς ²⁶ μου ἡ ὑπόστασις . › Ποιητής εἶ καὶ πλάστης , καὶ τῆς ἐμῆς δυνάμεως τὰ μέτρα γινώσκεις . « Μὴ γὰρ ματαίως ἐκτίσας πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων ; › Οὐκ εἰκῇ , οὐδὲ μάτην τοὺς ἀνθρώπους διέπλασας , ἀλλ’ ἀγαθότης τῆς δημιουργίας ἠγίσσατο . Δι’ ἀγαθότητα γὰρ μόνον ἡμᾶς ἐδημιούργησας . Μὴ παρίδης τοίνυν τοσούτοις συγχληρωθέντας ²⁷ κακοῖς ²⁸ .
Lemmas: μῆον . « μιμνήσκω , τίς ²⁶ ἐγώ ὁ ὑπόστασις . › Ποιητής εἰμί καί πλάστης , καί ὁ ἐμός δύναμις ὁ μέτρον γιγνώσκω . « μή γάρ μάταιος ἐκτίνω πᾶς ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ; › οὐ εἰκῇ , οὐδέ μάτην ὁ ἄνθρωπος διαπλάσσω , ἀλλά ἀγαθότης ὁ δημιουργία ἁγίζω . διά ἀγαθότης γάρ μόνος ἐγώ δημιουργέω . μή παροράω τοίνυν τοσοῦτος συγχληρωθέντας ²⁷ κακός ²⁸ .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0813.7
μθ' . « Τίς ἐστιν ἄνθρωπος ὃς ζήσεται , καὶ οὐκ ὀψεται θάνατον , ρύσεται τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ χειρὸς ᾅδου ; › Παντὸς ἀνθρώπου τέλος ἢ τελευτὴ περιγενέσθαι γὰρ αὐτοῦ ²⁹ τοῦ θανάτου τῶν ἀδυνάτων ζῶσι τοίνυν μετὰδοῦ φιλανθρωπίας . Εἶτα πάλιν ἀναμιμνήσκει ³⁰ τῶν ὑποσχεσέων .
Lemmas: μθ' . « Τῖς εἰμί ἄνθρωπος ὅς ζῶ , καί οὐ ὁράω θάνατος , ῥύομαι ὁ ψυχή αὐτός ἐκ χείρ ᾍδης ; › Παντὸς ἄνθρωπος τέλος ἢ τελευτή περιγίγνομαι γάρ αὐτός ²⁹ ὁ θάνατος ὁ ἀδύνατος ζῶ τοίνυν μεταδίδωμι φιλανθρωπία . εἶτα πάλιν ἀναμιμνήσκω ³⁰ ὁ ὑπόσχεσις .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0813.8
ν' . « Ποῦ ³¹ εἰσι τὰ ἔλεή σου τὰ ἀρχαῖα , Κύριε , ἄ
Lemmas: ν . « πός ³¹ εἰμί ὁ ἐλεέω σύ ὁ ἀρχαῖος , κύριος , ὅς
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0813.9
¹¹ Ἀπέφ . cod . 2 πεποίηκας . ¹² Αὐτόν . cod . 4 καὶ . ¹³ Δυσμ . cod . 2 δυσσεδέσι . ¹⁴ Τὴν Βοήθ . Hebr . actiem gladii . ¹⁵ Prior editio habebat αὐτόν . ¹⁶ Ἄχρηστα . cod . 4 præm . λέγει δὲ ὅτι . ¹⁷ cod . 2 . γεγένται . ¹⁸ Rec . lectio h . l . est αὐτόν . ¹⁹ Πάμπαν . cod . 1 præm . λέγει δὲ ὅτι . ²⁰ Κατέλ . cod . 1 add . τοῦτο γὰρ καὶ διὰ τῶν ἐξῆς ἔφησεν . ²¹ Χρόνου . Ita leg . in cod . Alex . sed Vatic . habet . Hebr . יְהוָה dies juventutis ejus . Symm . νεότητος αὐτοῦ . ²² Βασιλ . cod . 2 add . αὐτοῦ . ²³ Ὁλίγω ταύτην . cod . 1 ὀλιγωτάτην . ²⁴ Κατέχ . αὐτῷ . Hebr . יְהוָה operuitis eum . ²⁵ Rec . lectio h . l . est αὐτοῦ . ²⁶ cod . 2 ἐμπλήσθαι . ²⁷ Γάρ . Abest a cod . 2 . ²⁸ Ταῦτα . cod . 2 add . πάντα . ¹ Κύριε . cod . 1 præm . λέγων . ² Ἀποστρ . Hebr . יְהוָה occultaberis . ³ Σύμμαχος . cod . 1 add . οὕτως . Cum Symmacho h . l . consensit etiam Aquila . ⁴ Τίνος . cod . 2 πότε . ⁵ Δέσποτα . cod . 2 præm . δ . ⁶ Τῇ μνήμῃ . Abest a cod . 1 . ⁷ cod . 1 ἁμαρτημάτων . cod . 2 ἁμαρτιῶν . ⁸ cod . 1 διακαίεις . ⁹ Τίς = ὑπόστασις . Hebr . יְהוָה quanti ævi s . quam caducus sim . ¹⁰ cod . 2 συγχληρωθέντα . ¹¹ Κακοῖς . cod . 1 add . λέγων . ¹² cod . 1 αὐτόν . cod . 2 τινά . ¹³ cod . 2 ὑπομιμνήσκει . ¹⁴ cod . 1 add . λέγων .
Lemmas: ¹¹ Ἀπέφ . cod . 2 ποιέω . ¹² αὐτός . cod . 4 καί . ¹³ Δυσμ . cod . 2 δυσσεδέσι . ¹⁴ ὁ Βοήθ . Hebr . actiem gladii . ¹⁵ Prior editio habebat αὐτός . ¹⁶ ἄχρηστος . cod . 4 præm . λέγω δέ ὅτι . ¹⁷ cod . 2 . γίγνομαι . ¹⁸ Rec . lectio h . l . est αὐτός . ¹⁹ πάμπαν . cod . 1 præm . λέγω δέ ὅτι . ²⁰ Κατέλ . cod . 1 add . οὗτος γάρ καί διά ὁ ἑξῆς φημί . ²¹ Χρόνος . Ita leg . in cod . Alex . sed Vatic . habet . Hebr . יְהוָה dies juventutis ejus . Symm . νεότης αὐτός . ²² Βασίλ . cod . 2 add . αὐτός . ²³ Ὀλίγος οὗτος . cod . 1 ὀλίγος . ²⁴ Κατέχ . αὐτός . Hebr . יְהוָה operuitis eum . ²⁵ Rec . lectio h . l . est αὐτός . ²⁶ cod . 2 ἐμπίμπλημι . ²⁷ γάρ . Abest a cod . 2 . ²⁸ οὗτος . cod . 2 add . πᾶς . ¹ κύριος . cod . 1 præm . λέγω . ² Ἀποστρ . Hebr . יְהוָה occultaberis . ³ Σύμμαχος . cod . 1 add . οὕτως . Cum Symmacho h . l . consensit etiam Aquila . ⁴ τίς . cod . 2 πότε . ⁵ δεσπότης . cod . 2 præm . δ . ⁶ ὁ μνήμη . Abest a cod . 1 . ⁷ cod . 1 ἁμάρτημα . cod . 2 ἁμαρτία . ⁸ cod . 1 διακαίω . ⁹ Τῖς = ὑπόστασις . Hebr . יְהוָה quanti ævi s . quam caducus sim . ¹⁰ cod . 2 συγκληρόω . ¹¹ Κακός . cod . 1 add . λέγω . ¹² cod . 1 αὐτός . cod . 2 τις . ¹³ cod . 2 ὑπομιμνῄσκω . ¹⁴ cod . 1 add . λέγω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0814.1
νγ' . « Εὐλογητὸς Κύριος εἰς τὸν αἰῶνα · γένοιτο , Vers . 53 . « Benedictus Dominus in æternum , γένοιτο . > Ἀγαθὸς ἐλπίδος ἡ ὑμψιδία . Πιστεύσαν - fiat , fiat . > Dom 1248 spei est hymnorum can - τες γὰρ αἰτήσεις 39 δέξασθαι , τόνδε τὸν ὕμνον προσ - tilena . Nam cum credidissent Deum preces admi - ενήγισαν τῷ Θεῷ 40 . Ταύτην 41 δὲ τὴν διάνοιαν καὶ nisse , hunc hymnum ipsi obtulerunt . Sane ἡ Ἀκύλας δείκνυσιν ἀκριβέστερον , τὸ Ἄμὴν Ἄμὴν hunc sensum et Aquila magis accurate os - ἐρμηνεύσας · Ἐφὶ γὰρ Πειπιστωμένος 42 καὶ πεπι - tendit . Nam cum Amen Amen interpretatus esset , πιστευμένος , ἀντὶ τοῦ , Ἀληθὴς εἶ , καὶ λίαν ἀληθὴς . inquit , Certus et fidelis ; quasi diceret : Verax es , Εὐλογητὸς τοίνυν εἰς τὸν αἰῶνα · βεβαίως γὰρ σου 43 et almodum verax . Benedictus igitur in æternum : τοῖς ἔργοις τὰς ὑποσχάσεις . promissa enim tua operibus confirmas .
Lemmas: νγ' . « εὐλογητός Κύριος εἰς ὁ αἰών · γίγνομαι , Vers . 53 . « Benedictus Dominus in æternum , γίγνομαι . > Ἀγαθός ἐλπίς ὁ ὑμψιδία . πιστεύω - fiat , fiat . > Dom 1248 spei est hymnorum can - αἱρέω γάρ αἰτέω 39 δέχομαι , ὅδε ὁ ὕμνος προς - tilena . Nam cum credidissent Deum preces admi - φέρω ὁ Θεός 40 . οὗτος 41 δέ ὁ διάνοια καί nisse , hunc hymnum ipsi obtulerunt . Sane ὁ Ἀκύλας δείκνυμι ἀκριβής , ὁ ἀμήν ἀμήν hunc sensum et Aquila magis accurate os - ἐρμηνεύω · Ἐφὶ γάρ Πειπιστωμένος 42 καί πεʹ - tendit . Nam cum Amen Amen interpretatus esset , πιστεύω , ἀντί ὁ , ἀληθής εἰμί , καί λίαν ἀληθής . inquit , Certus et fidelis ; quasi diceret : Verax es , εὐλογητός τοίνυν εἰς ὁ αἰών · βεβαίως γάρ σύ 43 et almodum verax . Benedictus igitur in æternum : ὁ ἔργον ὁ ὑποσχάζω . promissa enim tua operibus confirmas .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0814.2
ΕΡΜΗΝ . ΤΟΥ ΠΘ΄ ΨΑΛΜΟΥ .
Lemmas: Ἑρμῆς . ὁ ΠΘ΄ ψαλμός .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0814.3
21 cod . 1 προσφέρετ . 22 cod . 2 τὰς μαρτυρίας . 23 cod . 2 τοῦτο . 24 Παμπ . cod . 1 πολλῶν . lia quoque habet Monif . in Hexapl .. 25 cod . 1 2 μου . 26 Καὶ . cod . 2 præm . ἀλλὰ . 27 A.l.id . Abest a cod . 2 . 28 Τὸ ἀντ . Hebr . παρὰ vestigia . 29 Ὁ — Θεοῦ . Ita quoque Aquila apud Monif . in Hexapl . 30 Ὀνεῖδ . cod . 1 præm . οὐ . 31 Προσηγ . cod . 1 add . καὶ ἀντάλλαγμα τούτου . 32 cod . 2 ἐκείνους τοὺς καιροὺς . 33 Βασιλ . cod . 1 ἐπαγγελίας . 34 Δέ . cod . 1 γάρ . 35 cod . 2 αὐτοὺς . 36 Σκοτ . cod . 1 σκιᾷ . 37 Τινί . cod . 1 add . καὶ τύπῳ . 38 Τοίνυν . in cod . 1 sequ.toutésti τὸν υἱὸν σου . 39 Αἰτ . cod.2 præm . τὰς . 40 Θεῷ . cod . 2 Χριστῷ . 41 Ταύτην—πειπιστευμένος . cod . 1 τὸ γὰρ Γένοιτο , γένοιτο , ἀμὴν ἐρμηνεύεται · λέγεται , δέ , πεπιστωμένος , πεπιστωμένος . 42 cod . 2 πεπιστευμένος , omissis illis quæ sequuntur καὶ πεπιστ . Apud Monif . in Hexapl . ad h . l . hæc Aquilæ tribuitur interpretatio , πεπιστωμένος , πεπιστωμένος . 43 Σου . Abest a cod . 2 . 44 cod . Vat . habet τοῦ Μωσῆ τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ . 45 Τὴν δὲ μέν , κ . τ . λ . Similia sunt quæ sub Theodori nomine habet Cord . t . II , p . 859 . 46 Προσαρμ . cod . 2 præm . καὶ . 47 Δέ . Abest a cod . 2 .
Lemmas: 21 cod . 1 προσφέρω . 22 cod . 2 ὁ μαρτυρία . 23 cod . 2 οὗτος . 24 παμπ . cod . 1 πολύς . lia quoque habet Monif . in Hexapl .. 25 cod . 1 2 ἐγώ . 26 καί . cod . 2 præm . ἀλλά . 27 A.l.id . Abest a cod . 2 . 28 ὁ ἀντέ . Hebr . παρά vestigia . 29 ὁ — Θεός . Ita quoque Aquila apud Monif . in Hexapl . 30 Ὀνεῖδ . cod . 1 præm . οὖον . 31 Προσηγ . cod . 1 add . καί ἀντάλλαγμα οὗτος . 32 cod . 2 ἐκεῖνος ὁ καιρός . 33 Βασίλ . cod . 1 ἐπαγγελία . 34 δέ . cod . 1 γάρ . 35 cod . 2 αὐτός . 36 Σκοτ . cod . 1 σκιά . 37 τις . cod . 1 add . καί τύπος . 38 τοίνυν . in cod . 1 sequ.toutésti ὁ υἱός σύ . 39 Αἰτ . cod.2 præm . ὁ . 40 Θεός . cod . 2 Χριστός . 41 Ταύτην—πειπιστευμένος . cod . 1 ὁ γάρ γίγνομαι , γίγνομαι , ἀμήν ἑρμηνεύω · λέγω , δέ , πιστόω , πιστόω . 42 cod . 2 πιστεύω , omissis illis quæ sequuntur καί π̈κοστ . Apud Monif . in Hexapl . ad h . l . hæc Aquilæ tribuitur interpretatio , πιστόω , πιστόω . 43 Σου . Abest a cod . 2 . 44 cod . Vat . habet ὁ Μωσῆς ὁ ἄνθρωπος ὁ Θεός . 45 ὁ δέ μέν , Κ . τ . λ . Similia sunt quæ sub Theodori nomine habet Cord . t . II , p . 859 . 46 Προσαρμ . cod . 2 præm . καί . 47 δέ . Abest a cod . 2 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0815.1
B ζει γὰρ , οὐ μόνως 83 τῶν ᾿Ιουδαίων τὰς συμφοράς , ἀλλὰ καὶ πάσης τῆς ἀνθρωπείας 84 φύσεως · διδάσκει τὸ φθαρτὸν καὶ ἐπίπικρον . Προλέγει δὲ τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον καὶ τούτων κάκεινων 85 μεταβολήν . [ 86 Ἀκριδῶς δὲ καὶ ὁ παρὼν ψαλμὸς παρὰ τοῦ μακαρίου Δαβὶδ ἐγράφη , ὡς καὶ οἱ λοιποὶ πάντες . ] Κύριε , καταφυγὴ ἐγενήθης ἡμῖν ἐν γενεᾷ καὶ γενεᾷ . ᾿Ιουδαίων μὲν γὰρ ἐγένετο καταφυγή , οὐχ ἐν Αἰγύπτῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ ἐπὶ 87 ᾿Ιησοῦ τοῦ Ναυῆ , καὶ ἐπὶ Γεδεών , Βαράκ τε καὶ ᾿Ιεφθάε , καὶ Σαμψών , καὶ Σαμουήλ , καὶ Δαβὶδ · καὶ διὰ τῶν προφητῶν αὐτοὺς πάσης 88 χρησιμονίας ἠξίωσε , καὶ βασιλευομένους πάσης ἐπικοιρωρίας μετεδίδου . Πᾶσα δὲ τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις τούτοις χέχρηται τοῖς λόγοις , τῶν παντοδαπῶν εὐεργεσιῶν ἀναμνησκουσα τὸν Θεόν , ὅπως τὸν ᾿Ενὼχ μετέθηκεν , ὅπως ἀπάντων τὸν θνητὸν βίον ἀσπασαμένων 89 , σπινθῆρα τῷ γένει τὸν θεσπίσιν διεφύλαξε Νῶε , ὅπως τὸν πατριάρχην ᾿Αβραὰμ ἐκλεξάμενος , πᾶσιν ὑπέσχετο τὴν εὐλογίαν τοῖς ἔθνεσιν . Οὐ γὰρ , ὡς τινες τῶν ἀπίστων τολμῶσι λέγειν , ἐκ μεταμελείας εἰς τὴν τῶν ἔθνων ἤλθεν εὐεργεσίαν τῶν ὅλων ὁ Κύριος , ἀλλὰ πάντων ἀνθρώπων προμηθούμενος 90 διετέλει [ 91 τῶν ὅλων ὁ Κύριος , καὶ πρὸ τῆς ἀκαταλήπτου αὐτοῦ ἐνανθρωπήσεως ] . Καὶ τοῦτο ἡμᾶς ἡ προφητεία ἐδίδαξε 92 λέγειν : « Κύριε , καταφυγὴ ἐγενήθης ἡμῖν ἐν 93 γενεᾷ καὶ γενεᾷ . » ᾿Αεὶ γὰρ τῆς σῆς ἐλπίδος 94 ἀπλησίασαμεν , Δέσποτα β' .
Lemmas: B ζέω γάρ , οὖον μόνος 83 ὁ Ἰουδαῖος ὁ συμφορά , ἀλλά καί πᾶς ὁ ἀνθρώπειος 84 φύσις · διδάσκω ὁ φθαρτός καί ἐπίπικρος . προλέγω δέ ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός καί οὗτος ἐκεῖνος 85 μεταβολή . [ 86 Ἀκριδῶς δέ καί ὁ πάρειμι ψαλμός παρά ὁ μακάριος Δαυίδ γράφω , ὡς καί ὁ λοιπός πᾶς . ] κύριος , καταφυγή γίγνομαι ἐγώ ἐν γενεά καί γενεά . Ἰουδαῖος μέν γάρ γίγνομαι καταφυγή , οὐ ἐν Αἴγυπτος μόνος , ἀλλά καί ἐν ὁ ἐρῆμος καί ἐπί 87 ᾿ιειμαι ὁ Ναυῆ , καί ἐπί Γεδεών , Βαράκ τε καί Ιεφθάε , καί Σαμψών , καί Σαμουήλ , καί Δαυίδ · καί διά ὁ προφήτης αὐτός πᾶς 88 χρησιμονια ἀξιόω , καί βασιλεύω πᾶς ἐπικοιρωρίας μεταδίδωμι . πᾶσα δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις οὗτος χράω ὁ λόγος , ὁ παντοδαπής εὐεργεσία ἀναμιμνήσκω ὁ Θεός , ὅπως ὁ Ενώχ μετατίθημι , ὅπως ἀπαντάω ὁ θνητός βίος ἀσπάζομαι 89 , σπινθήρ ὁ γένος ὁ θέσπις διαφυλάσσω Νῶε , ὅπως ὁ πατριάρχης Αβραάμ ἐκλέγω , πᾶς ὑπισχνέομαι ὁ εὐλογία ὁ ἔθνος . οὖον γάρ , ὡς τις ὁ ἄπιστος τολμάω λέγω , ἐκ μεταμέλεια εἰς ὁ ὁ ἔθνος ἔρχομαι εὐεργεσία ὁ ὅλος ὁ Κύριος , ἀλλά πᾶς ἄνθρωπος προμηθέομαι 90 διατελέω [ 91 ὁ ὅλος ὁ Κύριος , καί πρό ὁ ἀκατάληπτος αὐτός ἐνανθρώπησις ] . καί οὗτος ἐγώ ὁ προφητεία διδάσκω 92 λέγω : « κύριος , καταφυγή γίγνομαι ἐγώ ἐν 93 γενεά καί γενεά . » ᾿Αεὶ γάρ ὁ σός ἐλπίς 94 απλησιααω , δεσπότης βε .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0815.2
C Πρὸ τοῦ ὄρη γεννηθῆναι , καὶ πλασθῆναι τὴν γῆν καὶ τὴν οἰκουμένην , καὶ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως αἰῶνος 95 σὺ εἶ 96 . Τῶν γεννητῶν γὰρ προὑπάρχεις ἀπάντων , καὶ τῶν ὄρων , καὶ τῆς γῆς , καὶ τῆς οἰκουμένης ἀπάσης 97 · αἰώνιος γὰρ εἶ , ἀναρχός τε καὶ ἀτελεύτητος , οὐδενὶ περιοριζόμενος πέρατι . Τῷ γὰρ , « Πρὸ τοῦ ὄρη γεννηθῆναι , » τὸ , Σὺ εἶ , συναπτεῖν .
Lemmas: C πρό ὁ ὄρος γεννάω , καί πλάσσω ὁ γῆ καί ὁ οἰκέω , καί ἀπό ὁ αἰών καί ἠώς αἰών 95 σύ εἰμί 96 . ὁ γεννητής γάρ προϋπάρχω ἀπαντάω , καί ὁ σύργαστρος , καί ὁ γῆ , καί ὁ οἰκέω ἀπασάω 97 · αἰώνιος γάρ εἰμί , ἄναρχος τε καί ἀτελεύτητος , οὐδείς περιορίζω πέρας . ὁ γάρ , « πρό ὁ ὄρος γεννάω , » ὁ , σύ εἰμί , συνάπτω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0815.3
D Γ' . Μὴ 98 ἀποστρέψῃς ἄνθρωπον εἰς ταπείνωσιν . ᾿Ικετεύω 99 σε τοίνυν τὸν ἀίδιον , τὸν αἰώνιον 100 , τὸν ἀεὶ καταφυγὴν ἡμῖν γενομένον , μὴ παντελῶς ἡμᾶς παριδεῖν τοσοῦτοις περιελυομένοις κακοῖς . ᾿Επεὶδὴ γὰρ αὐτὸς τοῦ ᾿Αδὰμ τοὺς ἰδρώτας καὶ τοὺς πόνους κατειρήσατο εἰρηκώς 101 , « ᾿Εν ἰδρώτι τοῦ προσώπου 102 φαγὴ τὸν ἄρτον σου , ἕως οὐ ἀποστρέψῃς εἰς τὴν γῆν ἐξ ἧς ἐλήφθης , ὅτι γῆ εἶ , καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ · » ἀρμόδιως ὁ προφητικὸς λόγος ἱκετεύειν διδάσκει , μὴ ἀποστραφῆναι παντάπασιν εἰς ταπείνωσιν καὶ εἰς τὴν συγχληρωθείσαν τάλαι -
Lemmas: D Γε . μή 98 ἀποστρέφω ἄνθρωπος εἰς ταπείνωσις . Ἰκετεύω 99 σύ τοίνυν ὁ ἀίδιος , ὁ αἰώνιος 100 , ὁ ἀεί καταφυγή ἐγώ γίγνομαι , μή παντελῶς ἐγώ παρεῖδον τοσοῦτος περιέρχομαι κακός . ᾿Επεὶδὴ γάρ αὐτός ὁ Αδάμ ὁ ἱδρώς καί ὁ πόνος καταλέγω εἴρω 101 , « Εν ἱδρώς ὁ πρόσωπον 102 φαγή ὁ ἄρτος σύ , ἠώς οὖον ἀποστρέφω εἰς ὁ γῆ ἐκ ὅς λαμβάνω , ὅτι γῆ εἰμί , καί εἰς γῆ ἀπέρχομαι · » ἁρμοδίως ὁ προφητικός λόγος ἱκετεύω διδάσκω , μή ἀποστρέφω παντάπασι εἰς ταπείνωσις καί εἰς ὁ συγχληρωθεισαω Ταλάι -
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0816.1
A ωρίαν . Καὶ μέντοι καὶ ᾿Ιουδαῖοι δουλεύειν ἠγαπασμένοι τῆνδὲ τὴν ἱκετείαν προσφέρουσι , τὸν ἀνδραποδισμὸν καὶ τὴν δουλείαν ἀλοφύρομενοι . « Καὶ εἶπας , ᾿Επιστρέψατε , υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων . » ᾿Ο ⁴ δὲ ᾿Ακύλας οὕτως : Καὶ ἐρεῖς , ᾿Επιστράψατε , υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων . Οὐ μάτην , φησίν , ἀντιδολούμεν , ἀλλ᾿ εἰδότες σαφῶς , ὡς δέξῃ τὰς ἡμετέρας ἱκετείας , καὶ μεταβολὴν ἡμῖν τῶν παρόντων ἐργάσῃ κακῶν · παραίνων ἐπιστρέφαι , καὶ τῆς προτέρας πονηρίας ἀπαλλαγῆναι .
Lemmas: A ὡρία . καί μέντοι καί Ιουδαῖος δουλεύω ἀγαπάω ὅδε ὁ Ἱκεσία προσφέρω , ὁ ἀνδραποδισμός καί ὁ δουλεία αλοφυρομενω . « καί εἶπον , ᾿επιστρεφω , υἱός ὁ ἄνθρωπος . » ᾿Ο ⁴ δέ Ακκύλας οὕτως : καί εἴρω , ᾿Επιστράψατε , υἱός ὁ ἄνθρωπος . οὖον μάτην , φημί , αντιδολοω , ἀλλά οἶδα σαφῶς , ὡς δέχομαι ὁ ἡμέτερος Ἱκεσία , καί μεταβολή ἐγώ ὁ πάρειμι ἐργάζομαι κακός · παραινέω ἐπιστρέφω , καί ὁ πρότερος πονηρία ἀπαλλάσσω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0816.2
δ . « Ὅτι χιλία ἔτη ἐνώθαλμοις σου , Κύριε · ὡς ἡμέρα ἡ ἐχθὲς ἥτις διῆλθε , καὶ φυλακὴ ἐν νυκτί . Τοῦτο μαθὺπερβάτος ἐστὶ τῶν ῥημάτων ⁵ ἡ διάνοια . Τοῦτο γὰρ τῷ προτέρῳ συνήρμόσατο , « Μὴ ἀποστρέψῃς ἄνθρωπον εἰς ταπείνωσιν , ὅτι χιλία ἔτη ἐν ὀφθαλμοῖς σου , Κύριε , ὡς ἡμέρα ἡ ἐχθὲς , ἥτις διῆλθε , καὶ φυλακὴ ἐν νυκτί . » Διὰ μέσου δὲ πρόκειται τὸ ⁶ , « Καὶ εἶπας , ᾿Επιστρέψατε , υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων . » Λέγει ⁷ δὲ , ὅτι Σμικρὰ τις ⁸ ἐστι καὶ ἀλγεινὴ λίαν ἡ τῶν ἀνθρώπων ζωὴ · σοὶ δὲ τῷ αἰδίῳ , καὶ αἰωνίῳ , καὶ ὁ τῶν χιλίων ἐτῶν ἀριθμὸς μιᾷ ἡμέρᾳ παρεῖκάσται , μᾶλλον ⁹ δὲ σμικρῷ μορίῳ νυκτός . Φυλακὴν γὰρ νυκτερινὴν , τὸ τέταρτον μόριον ¹⁰ ἐκάλεσε τῆς νυκτός · τετραχὴ γὰρ οἱ ταύτην φυλάττειν πεπιστευμένοι ¹¹ διήρουν ¹² · τετάρτῃ δὲ φυλακῇ καὶ ὁ Κύριος πρὸς τοὺς ἀποστόλους ¹³ ἀφίκετο .
Lemmas: δ . « ὅτι2 χίλιοι ἔτος ἐνώθαλμοις σύ , κύριος · ὡς ἡμέρα ὁ ἐχθές ὅστις διέρχομαι , καί φυλακή ἐν νύξ . οὗτος μαθὺπερβάτος εἰμί ὁ ῥῆμα ⁵ ὁ διάνοια . οὗτος γάρ ὁ πρότερος συναρμόζω , « μή ἀποστρέφω ἄνθρωπος εἰς ταπείνωσις , ὅτι χίλιοι ἔτος ἐν ὀφθαλμός σύ , κύριος , ὡς ἡμέρα ὁ ἐχθές , ὅστις διέρχομαι , καί φυλακή ἐν νύξ . » Ζεύς μέσος δέ πρόκειμαι ὁ ⁶ , « καί εἶπον , ᾿επιστρεφω , υἱός ὁ ἄνθρωπος . » Λέγος ⁷ δέ , ὅτι Μικρός τις ⁸ εἰμί καί ἀλγεινός λίαν ὁ ὁ ἄνθρωπος ζωή · σύ δέ ὁ ἀΐδιος , καί αἰώνιος , καί ὁ ὁ χίλιοι ἔτος ἀριθμός εἷς ἡμέρα παρίημι , μᾶλλον ⁹ δέ μικρός μόριον νύξ . Φυλακής γάρ νυκτερινός , ὁ τέταρτος μόριον ¹⁰ καλέω ὁ νύξ · τρέχω γάρ ὁ οὗτος φυλάσσω πιστεύω ¹¹ διαιρέω ¹² · τέταρτος δέ φυλακή καί ὁ Κύριος πρός ὁ ἀπόστολος ¹³ ἀφικνέομαι .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0816.3
ε᾿ . « Τὰ ¹⁴ ἐξουδενώματα αὐτῶν ἔτη ἔσονται . » ᾿Επὶ πλείστον δὲ αὐτούς , φησί , ταύτῃ τῇ ταλαιπωρίᾳ συνέζευξας ¹⁵ · σημαίνει δὲ κατὰ ταυτὸν , καὶ τὴν μετὰ τὸ πάθος τοῦ Σωτῆρος ¹⁶ ἡμῶν ᾿Ιουδαίων ἀποβολὴν , καὶ τῆς θείας κηδεμονίας τὴν στέρησιν , οὐχ ἔπ᾿ ὀλίγον χρόνον , ἀλλ᾿ ἐπὶ πλείστον ἐσομένην . « Τό πρωὶ ὡσεὶ χλὴν παρέλθοι.[ε᾿ . ] Τὸ πρωὶ ἀνθήσαι , καὶ παρέλθοι · τὸ ἑσπέρας ἀποπύσῃ ¹⁷ , σκληρυνθείη , καὶ ξηρανθείη . » Εὐθὺς μὲν γὰρ ᾿Ιουδαῖοι τῆς θείας ἐπιμελείας ἀξιωθέντες , καὶ ἤρθησαν καὶ ἰδιώτησαν , καὶ πολλὴν ἐκτήσαντο περιφάνειαν . ᾿Ὅριμον δὲ καρπὸν τῷ γεωργῷ ¹⁸ δῦναι μὴ βουληθέντες , ἀλλὰ τὴν καρδίαν σκληρύναντες , παντελῶς ἐξηράνθησαν · τῆς γὰρ προτέρας ἀρδείας οὐχ ἔτι μετέλαχον . Πρωὶ δὲ καλεῖ , τὴν ἀρχὴν τῆς ᾿Ιουδαίων ἐπιμελείας . ᾿Εσπέραν δὲ , τῆς θείας κηδεμονίας τὴν παύλαν . Ταύτης δὲ μετὰ τὸν σταυρὸν ἐγυμνώθησαν , [ ὅτι τὸν κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἀνέστησαν σταυρόν · τοῦτο γὰρ λέγει διὰ τῶν ἐξῆς · ]
Lemmas: εἰ . « ὁ ¹⁴ ἐξουδένωμα αὐτός ἔτος εἰμί . » ᾿Επὶ πλεῖστος δέ αὐτός , φημί , οὗτος ὁ ταλαιπωρία συζεύγνυμι ¹⁵ · σημαίνω δέ κατά τατός , καί ὁ μετά ὁ πάθος ὁ Σωτήρ ¹⁶ ἐγώ Ἰουδαῖος ἀποβολή , καί ὁ θεῖος κηδεμονία ὁ στέρησις , οὐ ἐπί ὀλίγος χρόνος , ἀλλά ἐπί πλεῖστος εἰμί . « ὁ πρωί ὡσεί χλή παρέρχομαι . ] ὁ πρωί ἀνθέω , καί παρέρχομαι · ὁ ἑσπέρα ἀποπυνθάνομαι ¹⁷ , σκληρύνω , καί ξηραίνω . » εὐθύς μέν γάρ Ιουδαῖος ὁ θεῖος ἐπιμέλεια ἀξιόω , καί ἀραρίσκω καί ἰδιώτης , καί πολύς κτάομαι περιφάνεια . ᾿Ὅριμον δέ καρπός ὁ γεωργός ¹⁸ δύο μή βούλομαι , ἀλλά ὁ Καρδία σκληρύνω , παντελῶς ξηραίνω · ὁ γάρ πρότερος Ἀρδείας οὐ ἔτι μεταλαγχάνω . πρωί δέ καλέω , ὁ ἀρχή ὁ Ἰουδαῖος ἐπιμέλεια . Εσπέρα δέ , ὁ θεῖος κηδεμονία ὁ παῦλα . Ταύτη δέ μετά ὁ σταυρός γυμνόω , [ ὅτι ὁ κατά ὁ Θεός καί Σωτήρ ἀνίστημι σταυρός · οὗτος γάρ λέγω διά ὁ ἑξῆς · ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0816.4
ζ . « Ὅτι ἐξελίπομεν ἐν τῇ ὀργῇ σου , καὶ ἐν τῷ θυμῷ σου ἐταράχθημεν . » Καὶ ᾿Ιουδαῖοι ταῦτα καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἀρμόδια . Καὶ γὰρ τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις , παρανομίας τίνουσα δίκας , ὑπέδληθη ταῖς ;
Lemmas: ζ . « ὅτι2 ἐκλείπω ἐν ὁ ὀργή σύ , καί ἐν ὁ θυμός σύ ταράσσω . » καί Ιουδαῖος οὗτος καί πᾶς ἄνθρωπος αρμόδιος . καί γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις , παρανομία τίνω δίκη , ὑποδιαιρέω ὁ ;
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0816.5
⁴ ᾿Ο — ἀνθρώπων . Des . in cod . 4 . ⁵ Ῥημάτων . cod . 1 ῥητῶν . ⁶ Τό . Abest a cod . 2 . ⁷ Λέγει δέ . Des . ibid . ⁸ Τίς . cod . 2 πε . ⁹ Μᾶλλον — νυκτός . Des . in cod . 2 . ¹⁰ Τὸ τέταρτον μόριον . cod . 2 τὴν τέταρτον μοῖραν . ¹¹ Φυλ.—πεπιστ . cod . 2 πιστευμένοι . ¹² cod . 1 διαρρήτ . ¹³ ᾿Αποστόλους . cod . uierque præm . Ἱερουζ . ¹⁴ Τὰ — ἔσονται . Hebr . Ἰννῦδας eos , instar somni erunt . ¹⁵ cod . 2 συνέζευξε . ¹⁶ Σωτ . cod . 1 præm . Θεοῦ καί . ¹⁷ ᾿Αποσ . σκληρ . Hebr . ἸἸἸ excindetur . ¹⁸ Γεωργῷ . cod . 1 δημιουργῷ . ¹⁹ E cod . 1 .
Lemmas: ⁴ ᾿Ο — ἄνθρωπος . Des . in cod . 4 . ⁵ ῥῆμα . cod . 1 ῥητός . ⁶ ὁ . Abest a cod . 2 . ⁷ Λέγος δέ . Des . ibid . ⁸ Τῖς . cod . 2 μετά . ⁹ μᾶλλος — νύξ . Des . in cod . 2 . ¹⁰ ὁ τέταρτος μόριον . cod . 2 ὁ τέταρτος μοῖρα . ¹¹ Φυλ.—πεπιστ . cod . 2 πιστεύω . ¹² cod . 1 διαρρήτ . ¹³ ᾿αποστολος . cod . uierque præm . Ἱερουζ . ¹⁴ ὁ — εἰμί . Hebr . ιννυδαις eos , instar somni erunt . ¹⁵ cod . 2 συζεύγνυμι . ¹⁶ Σω . cod . 1 præm . Θεός καί . ¹⁷ ᾿Απος . σκληρ . Hebr . ἸἸἸ excindetur . ¹⁸ Γεωργός . cod . 1 δημιουργός . ¹⁹ E cod . 1 .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0817.1
A συμφοραῖς , καὶ ταῖς παντοδαπαῖς περιχλύεται τριχυμίαις 28 , καὶ ᾿Ιουδαῖοι διὰ τὴν πονηρίαν τῆς γνώμης 29 ἐκίνησαν ἐξέπεσον , 30 ὡς καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων διὰ τῆς ἀπιστίας βόθρον ἑαυτοῖς ὤρυξαν . « Λάκκον γὰρ ὤρυξε καὶ ἀνέσκαψεν αὐτόν , καὶ ἐμπεσεῖτο εἰς βόθρον ὃν εἰργάσατο . » ]
Lemmas: A συμφορά , καί ὁ παντοδαπός περιχλυετης τριχυμια 28 , καί Ιουδαῖος διά ὁ πονηρία ὁ γνώμη 29 κινέω ἐκπίπτω , 30 ὡς καί πολύς ὁ ἄνθρωπος διά ὁ ἀπιστία βόθρος ἑαυτοῦ ὀρύσσω . « Λάκκος γάρ ὀρύσσω καί ἀνασκάπτω αὐτός , καί ἐμπίπτω εἰς βόθρος ὅς ἐργάζομαι . » ]
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0817.2
η . « Ἔθου τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἐναντίον σου , ὁ αἰὼν ἡμῶν 31 εἰς φωτισμὸν τοῦ προσώπου σου . » Ὁ δὲ Σύμμαχος οὕτως · Προσέθηκεν 32 τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἀντείρως 33 σου , τὰς ἀμελείας ἡμῶν φαίνεσθαι τῷ προσώπῳ 34 σου . Ταύταις τὰς τιμωρίας ἐξέδωκας , θεασάμενος ἡμᾶς τῶν μὲν σῶν 35 ἀμείψαντας νόμων , ἀνομία δὲ προσελθόντος συζῆν .
Lemmas: ὁ . « τίθημι ὁ ἀνομία ἐγώ ἐναντίος σύ , ὁ αἰών ἐγώ 31 εἰς φωτισμός ὁ πρόσωπον σύ . » ὁ δέ Σύμμαχος οὕτως · προστίθημι 32 ὁ ἀνομία ἐγώ ἀντείρως 33 σύ , ὁ ἀμέλεια ἐγώ φαίνω ὁ πρόσωπον 34 σύ . οὗτος ὁ τιμωρία ἐκδίδωμι , θεάομαι ἐγώ ὁ μέν σός 35 ἀμείβω νόμος , ἀνομία δέ προσέρχομαι συζάω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0817.3
θ . « Ὅτι πᾶσαι αἱ ἡμέραι ἡμῶν ἐξέλιπον , καὶ ἐν τῇ ὀργῇ σου ἐξελίπομεν . » 36 Ἡ ἁμαρτία , φησίν , ὀργὴν ἡμῖν ἐκίνησε καὶ 37 ἡ δὲ ὀργὴ τῶν τιμωριῶν ἐπήγαγεν , ἡ δὲ τιμωρία τὰς ὀδύνας ἐπήνεγκεν · ἐν ὀδύνασι γὰρ τὸν ὀλίγον 38 ἡμῶν 39 διετέλεσαμεν βίον .
Lemmas: θ . « ὅτι2 πᾶς ὁ ἡμέρα ἐγώ ἐκλείπω , καί ἐν ὁ ὀργή σύ ἐκλείπω . » 36 ὁ ἁμαρτία , φημί , ὀργή ἐγώ κινέω καί 37 ὁ δέ ὀργή ὁ τιμωρία ἐπάγω , ὁ δέ τιμωρία ὁ ὀδύνη ἐπιφέρω · ἐν ὀδύνη γάρ ὁ ὀλίγος 38 ἐγώ 39 διατελέω βίος .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0817.4
ι . « Τὰ 40 ἔτη ἡμῶν ὡσπερ 41 ἀράχνη ἐμελέτην . » Οὐδὲν 42 βέβαιον , φησίν , οὐδὲ σταθερὸν ἡ ἀνθρωπεία φύσις ἔχει 43 . Δίκην ἀράχνης διασπάται βραδύς . « Αἱ ἡμέραι τῶν ἐτῶν ἡμῶν ἐν αὐτοῖς ἐβδομήκοντα ἐστίν . Ἐὰν δὲ ἐν δυναστείαις , ὀγδοήκοντα . Ἐστὶ τὸ πλεῖον 44 αὐτῶν κόπος καὶ πόνος . » « Ἔοικε ταῦτα τοῖς ὑπὸ τοῦ πατριάρχου ᾿Ιακὼβ εἰρημένοις · « Αἱ ἡμέραι μου σμικραὶ καὶ πονηραὶ , οὐκ ἔφθασαν εἰς τὰς ἡμέρας τῶν πατέρων μου . » Εἰσὶ μὲν οὖν οἱ καὶ πλείονα τοῦ εἰρημένου 45 διαβιοῦσι χρόνον , ἀλλ᾽ ἐκείνοις 46 ὀλίγων συμβαίνει . Τὸ δὲ κοινόν , καὶ ὡς ἐπὶ πλεῖστον 47 κρατοῦν , ἐνταῦθα διδάσκει . « Ὡσπερ γὰρ τῶν πρόωρον δεχομένων τὴν τελευτὴν οὐκ ἐποιήσατο μνῆμην , οὕτω καὶ τῶν σφόδρα γηραίνοντος τὸ μακρὸν βίον καταῆλοιπεν . Ἄλλ᾽ ἔγω , φησί , καὶ ὁ βραχὺς οὗτος χρόνος ὀδύνης καὶ πόνων 48 ἐμπέπλησται · [ 49 καθάπερ καὶ τῶν ἀνδραποδισθέντων ἐκ τῆς Ἱερουσαλὴμ οἱ τῶν 50 ἐτῶν χρόνοι , ὧν ἐδούλευον τοῖς ἀνδραποδίσασιν κατῴδυνον καὶ λίαν ὀδυνηρὸς ἐτύνετο . ] « Ὅτι 51 ἐπῆλθε πραότης 52 ἐφ᾽ ἡμᾶς , καὶ παιδευθησόμεθα . » Ἴδου γὰρ πόσους περιχλυζόμεθα κακούς διὰ τὴν σμικρὰν ὀργὴν σου . Πραότητα γὰρ ἐπελοῦσαν αὐτοῖς τὴν μετριὰν τιμωρίαν ἐκάλεσεν .
Lemmas: ι . « ὁ 40 ἔτος ἐγώ ὡς 41 ἀράχνης μέλω . » οὐδείς 42 βέβαιος , φημί , οὐδέ σταθερός ὁ ἀνθρώπειος φύσις ἔχω 43 . Δίκη ἀράχνης διασπώ βραδύς . « ὁ ἡμέρα ὁ ἔτος ἐγώ ἐν αὐτός ἐβδομήκοντα εἰμί . ἐάν δέ ἐν δυναστεία , ὀγδοήκοντα . εἰμί ὁ πλείων 44 αὐτός κόπος καί πόνος . » « ἔοικα οὗτος ὁ ὑπό ὁ πατριάρχης Ἰακώβ εἴρω · « ὁ ἡμέρα ἐγώ μικρός καί πονηρός , οὐ φθάνω εἰς ὁ ἡμέρα ὁ πατήρ ἐγώ . » εἰσί μέν οὖν ὁ καί πλείων ὁ εἴρω 45 διαβιόω χρόνος , ἀλλά ἐκεῖνος 46 ὀλίγος συμβαίνω . ὁ δέ κοινός , καί ὡς ἐπί πλεῖστος 47 κρατέω , ἐνταῦθα διδάσκω . « ὡς γάρ ὁ πρόωρος δέχομαι ὁ τελευτή οὐ ποιέω μνήμη , οὗτος καί ὁ σφόδρα γηραίνοντος ὁ μακρός βίος καταλείπω . ἄλλος ἐγώ , φημί , καί ὁ βραχύς οὗτος χρόνος ὀδύνη καί πόνος 48 ἐμπίμπλημι · [ 49 καθάπερ καί ὁ ἀνδραποδίζω ἐκ ὁ Ἱεροσόλυμα ὁ ὁ 50 ἔτος χρόνος , ὅς δουλεύω ὁ ἀνδραποδίζω κατωδίνω καί λίαν ὀδυνηρός ἐτύνετο . ] « ὅτι2 51 ἐπέρχομαι πραότης 52 ἐπί ἐγώ , καί παιδεύω . » ὁράω γάρ πόσος περιχλυζομεθη κακός διά ὁ μικρός ὀργή σύ . πραότης γάρ ἐπέρχομαι αὐτός ὁ μέτριος τιμωρία καλέω .
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0817.5
ια . « Τίς γινώσκει τὸ κράτος τῆς ὀργῆς σου , καὶ 53 ἀπὸ τοῦ φόβου σου 54 τὸν θυμόν σου 55 ; » Ὁ
Lemmas: ἰά . « Τῖς γιγνώσκω ὁ κράτος ὁ ὀργή σύ , καί 53 ἀπό ὁ φόβος σύ 54 ὁ θυμός σύ 55 ; » ὁ
theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0818.1
δὲ Σύμμαχος οὕτως · Τίς οἶδε τὴν ἰσχὺν τοῦ θυ-μοῦ σου , καὶ κατὰ τὸν φόβον σου τὴν ὀργὴν σου ; Εἰ ἡ μετρία σου , φησίν , ἀγανάκτησις τοσαύτην ἡμῖν παιδείαν ἐπήγαγε , τίς ἰκανὸς συνιδεῖν τὴν ἀπὸ τῆς ὀργῆς σου τιμωρίαν προσφερομένην ; Αἰνίττεται δὲ ὁ λόγος τὴν αἰώνιον κόλασιν .
Lemmas: δέ Σύμμαχος οὕτως · Τῖς οἶδα ὁ ἰσχύς ὁ θυμός σύ , καί κατά ὁ φόβος σύ ὁ ὀργή σύ ; εἰμί ὁ μέτριος σύ , φημί , ἀγανάκτησις τοσοῦτος ἐγώ παιδεία ἐπάγω , τίς ἰκανός συνοράω ὁ ἀπό ὁ ὀργή σύ τιμωρία προσφέρω ; αἰνίσσομαι δέ ὁ λόγος ὁ αἰώνιος κόλασις .