theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0497.1
καὶ τὴν παρὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀποκάλυψιν δεξαμένου , πάλαι τούτων τὴν ἑρμηνείαν ποιησαμένου 99 . Οὕτος 100 γὰρ ἐν ᾿Ιουδαίοις δημηγορῶν , καὶ ταύτῃ ἐνεγκὼν εἰς μέσον τὴν μαρτυρίαν 101 , οὕτως ἔφη · « Ἄνδρες ἀδελφοί , ἐξὸν εἰπεῖν μετὰ παρρησίας πρὸς ὑμᾶς περὶ τοῦ πατριάρχου Δαβὶδ , ὅτι καὶ τελεύτησε , καὶ ἔθαψεν , καὶ τὸ μνῆμα αὐτοῦ ἐστιν ἐν ἡμῖν ἄχρι τῆς σήμερον . Προφήτης οὖν ὑπάρχων , καὶ εἰδὼς 102 ὅτι ὀρκῷ ὤμοσεν αὐτῷ ὁ Θεός , ἐκ καρποῦ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ ἀναστήσειν τὸ κατὰ σάρκα τὸν Χριστὸν 103 , προιδὼν ἐλάλησε περὶ τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ , ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεται εἰς ἅδου ἡ ψυχὴ αὐτοῦ , οὐδ᾽ ἡ σὰρξ αὐτοῦ ἴδια διαφθορὰν 104 . » Καὶ ἑτέρωθι · « Δαβὶδ μὲν γὰρ ἴδια γενεὰ ὑπηρέτησας ἀπέθανε 105 , καὶ εἶδε διαφθοράν · ὃν δὲ ὁ Θεὸς ἤγειρεν , οὐκ εἶδε διαφθοράν . » Ταῦτα 106 καὶ τοῖς παραερμηνεῦειν τολμῶσιν ἀναγκαῖον προσφέρειν 107 · καὶ μέντοι καὶ ᾿Ιουδαίοις 108 προφηγὴν γὰρ 109 ἐλεγχὸν ἔχει τῶν ᾿Ιουδαίων 110 ἐμβροντησίας . Λέγει τοίνυν ὁ Δεσπότης Χριστὸς ἀνθρωπίνως κάτανθῦσα 111 , ὅτι Διηνεκῶς ὑπὸ τῆς θείας στηριζόμενος φύσεως τῇ σωτηρίᾳ πρόσιμι πάθει , καὶ τῇ ἐλπίδι τῆς ἀναστάσεως ἐπαφραίνομαι 112 . Οὔτε γὰρ ἡ ψυχή μου εἰς ἅδου καταλειφθήσεται , οὐδ᾽ ἡ σὰρξ μου ὑπομενεῖ τὴν κατὰ φύσιν διαφθοράν . Ταχέως γὰρ τῆς ἀναστάσεως τεύξομαι , καὶ εἰς τὴν ζωὴν ἐπανήξω · ἅπασι ταύτην ἀνθρώποις ὑποδείξων τὴν ὁδόν . « Πληρώσεις με εὐφροσύνης μετὰ τοῦ προσώπου σου , τερπνότης ἐν τῇ δεξιᾷ σου εἰς τέλος . » Ἐπειδὴ τῷ πάθει προσιών ἔλεγε , « Περιλυπὸς ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου · » εἰκῶτως τούτους ἐχρήσατο τοῖς λόγοις τῆς ἀναστάσεως μνημονεύσας 113 , διδάσκων ὡς ἀντὶ τῆς θλῦμεως ἐκείνης ἐν διηνεκῇ θυμησίᾳ γενήσεται , ἀπαθὴς , καὶ ἀτρεπτος , καὶ ἀθάνατος , καὶ 114 κατὰ τὴν ἀνθρωπείαν 115 φύσιν γενόμενος . Ἄς γὰρ Θεός , τοῦτο ἦν ἀεὶ , καὶ μόνον καὶ τῇ ἀνθρωπείᾳ φύσει εὐθὺς ἐν τῇ μήτρᾳ διαλασσεῖν τοῦτο παραγενέσθαι αὐτῇ 116 ῥάδιον ἦν . Ἀλλὰ διὰ τῶν παθῶν ὀδεύσαι συνεχώρησεν ἣν ἀνέλαβε φύσιν , ἵνα οὕτως τῆς ἁμαρτίας καταλύσας τὴν δυναστείαν , παύσῃ μὲν τοῦ διαβόλου τὴν τυραννίδα , καταλύσῃ δὲ τοῦ θανάτου τὸ κράτος , καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις παράσχῃ τὴν τῆς ἀναβιώσεως ἀφορμὴν . Ἄς ἄνθρωπος τοίνυν , καὶ τὴν ἀφθαρσίαν , καὶ τὴν ἀθανασίαν λαμβάνει . Οὗτος ὁ ψαλμὸς καὶ τὴν ᾿Αρείου , καὶ τὴν Εὐνομίου , καὶ ᾿Απολлинаρίου φρενοβλαβείαν ἐλέγχει . Οἱ μὲν γὰρ σῶμα ἀψυχὸν τὸν Θεὸν λόγον εἶπον ἀνειληφέναι . ᾿Απολλινάριος δὲ ἐμψυχὸν μὲν τὸ ἀναληφθὲν ἐκάλεσε σῶμα , τῆς δὲ λογικῆς αὐτῷ ψυχὴς
Lemmas: καί ὁ παρά ὁ ἅγιος πνεῦμα ἀποκάλυψις δέχομαι , πάλαι οὗτος ὁ ἑρμηνεία ποιέω 99 . οὗτος 100 γάρ ἐν Ἰουδαῖος δημηγορέω , καί οὗτος φέρω εἰς μέσος ὁ μαρτυρία 101 , οὕτως φημί · « ἀνήρ ἀδελφός , ἔξεστι εἶπον μετά παρρησία πρός σύ περί ὁ πατριάρχης Δαυίδ , ὅτι καί τελευτώ , καί θάπτω , καί ὁ μνῆμα αὐτός εἰμί ἐν ἐγώ ἄχρι ὁ σήμερον . Προφήτης οὖν ὑπάρχω , καί εἰδοί 102 ὅτι Ὅρκος ὄμνυμι αὐτός ὁ Θεός , ἐκ καρπός ὁ ὀσφῦς αὐτός ἀνίστημι ὁ κατά σάρξ ὁ Χριστός 103 , προοράω λαλέω περί ὁ ἀνάστασις αὐτός , ὅτι οὐ ἐγκαταλείπω εἰς ἅδος ὁ ψυχή αὐτός , οὐδέ ὁ σάρξ αὐτός ἴδιος διαφθορά 104 . » καί ἑτέρωθι · « Δαυίδ μέν γάρ ἴδιος γενεά ὑπηρετέω ἀποθνῄσκω 105 , καί ὁράω διαφθορά · ὅς δέ ὁ θεός ἐγείρω , οὐ ὁράω διαφθορά . » οὗτος 106 καί ὁ παραερμηνευεν τολμάω ἀναγκαῖος προσφέρω 107 · καί μέντοι καί Ἰουδαῖος 108 προφηγὴν γάρ 109 ἐλέγχω ἔχω ὁ Ἰουδαῖος 110 ἐμβροντησία . λέγος τοίνυν ὁ Δεσπότης Χριστός ἀνθρώπινος κάτανθῦσα 111 , ὅτι διηνεκής ὑπό ὁ θεῖος στηρίζω φύσις ὁ σωτηρία πρόσειμι πάθος , καί ὁ ἐλπίς ὁ ἀνάστασις επαφραινομη 112 . οὔτε γάρ ὁ ψυχή ἐγώ εἰς ἅδος καταλείπω , οὐδέ ὁ σάρξ ἐγώ ὑπομένω ὁ κατά φύσις διαφθορά . ταχέως γάρ ὁ ἀνάστασις τυγχάνω , καί εἰς ὁ ζωή ἐπανήκω · ἅπας οὗτος ἄνθρωπος ὑποδείκνυμι ὁ ὁδός . « πληρόω ἐγώ Εὐφρόσυνος μετά ὁ πρόσωπον σύ , τερπνότης ἐν ὁ δεξιός σύ εἰς τέλος . » ἐπεί ὁ πάθος πρόσειμι λέγω , « περίλυπος εἰμί ὁ ψυχή ἐγώ ἠώς θάνατος · » εἰκῶτως οὗτος χράω ὁ λόγος ὁ ἀνάστασις μνημονεύω 113 , διδάσκω ὡς ἀντί ὁ θλυμις ἐκεῖνος ἐν διηνεκής θυμησιας γίγνομαι , ἀπαθής , καί ἄτρεπτος , καί ἀθάνατος , καί 114 κατά ὁ ἀνθρώπειος 115 φύσις γίγνομαι . ἄς γάρ Θεός , οὗτος εἰμί ἀεί , καί μόνος καί ὁ ἀνθρώπειος φύσις εὐθύς ἐν ὁ μήτρα διαλλάσσω οὗτος παραγίγνομαι αὐτός 116 ῥούδιον εἰμί . ἀλλά διά ὁ πάθος ὀδεύω συγχωρέω ὅς ἀναλαμβάνω φύσις , ἵνα οὕτως ὁ ἁμαρτία καταλύω ὁ δυναστεία , παύω μέν ὁ διάβολος ὁ τυραννίς , καταλύω δέ ὁ θάνατος ὁ κράτος , καί πᾶς ἄνθρωπος παρέχω ὁ ὁ ἀναβίωσις ἀφορμή . ἄς ἄνθρωπος τοίνυν , καί ὁ ἀφθαρσία , καί ὁ ἀθανασία λαμβάνω . οὗτος ὁ ψαλμός καί ὁ ᾿Αρείου , καί ὁ Εὐνόμιος , καί ᾿Απολлинаρίου φρενοβλάβεια ἔλεγχος . ὁ μέν γάρ σῶμα ἀψυχὸν ὁ θεός λόγος εἶπον ἀναλαμβάνω . Απολλινάριος δέ ἐμψύχω μέν ὁ ἀναλαμβάνω καλέω σῶμα , ὁ δέ λογικός αὐτός Ψυχή