theodoretus.interpretatio-in-psalmos pg080_0899.1
A γχε · « Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ Χριστοῦ · τίνος ἐστὶν υἱός ; » Εἰρηκῶν δὲ ἐκεῖνον , Τοῦ Δαβὶδ , ἀπεκρίνατο , « Πῶς οὖν Δαβὶδ ἐν πνεύματι · Κύριον αὐτὸν καλεῖ , λέγων Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου , Κάθου ἐκ δεξιῶν μου ; » Ἔτα ἐπισυλλογίζεται · « Εἰ οὖν Δαβὶδ καλεῖ αὐτὸν ἐν πνεύματι Κύριον , πῶς υἱός αὐτοῦ ἐστιν ; » Τοῦτο δὲ ἔφη , οὐχ ἐκβαλλὼν τὸ 44 εἶναι υἱὸν τοῦ Δαβὶδ τὸν Χριστὸν , ἀλλὰ τῷ ὁμολογουμένῳ τὸ 44 ἀγνοουμένον προστιθείς . Τὸ μὲν γὰρ υἱὸν εἶναι τοῦ Δαβὶδ τὸν Χριστὸν ὁμολογοῦν οἱ Φαρισαῖοι · ὅτι δὲ καὶ Κύριος ἦν τοῦ Δαβὶδ , ἠγνοοῦν παντάπασιν . Τὸ λείπον τοίνυν προστιθεῖσι , οὐ τὸ ὁμολογουμένον ἀναιρεῖ , διδάσκων ὡς ὁ αὐτὸς καὶ υἱός · αὐτοῦ κατὰ σάρκα , καὶ Κύριος αὐτοῦ ἦν · Θεὸς καὶ δημιουργός . Σαφῶς τοίνυν ὁ μακάριος Δαβὶδ τὴν τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ κηρύττει θεότητα , καὶ φησιν · « Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου , Κάθου 44 ἐκ δεξιῶν μου . » Εἰ Δαβὶδ ὁ βασιλεύς , καὶ 44 εὐσεβὴς βασιλεύς ὁ καὶ προφητικῆς χάριτος ἡξιωμένος , Κύριον ἑαυτοῦ καλεῖ τὸν Δεσπότην Χριστὸν · οὐχ ἄρα μόνον ἄνθρωπος , κατὰ τὴν ᾿Ιουδαίων ἄνοιαν , ἀλλὰ καὶ Θεός , ὡς τοῦ Δαβὶδ δημιουργὸς τε καὶ Κύριος . Καὶ τὸ κοινὸν δὲ τῶν ὀνομάτων τὴν ταυτότητα τῆς οὐσίας δηλοῖ . Κύριος 44 γὰρ Κυρίῳ λέγει , καὶ ὁ Κύριος κτίσματι , οὐδὲ Κύριος · ποίηματι · « Κάθου ἐκ δεξιῶν μου . » Μέγα μὲν οὖν καὶ τοῦτο · καὶ οὐ μόνον ὑπὲρ τὴν ἀνθρωπεσίαν φύσιν , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ἅπασαν τὴν κτίσιν . Πλὴν ἀνθρωπίνως καὶ αὐτὸ εἴρηται . Ὡς γὰρ Θεός , ὁ Υἱὸς αἰώνιον ἔχει τὸν θρόνον · « Ὁ θρόνος σου γὰρ , φησιν , ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . » Οὐ γὰρ μετὰ τὸν σταυρὸν , καὶ τὸ πάθος , ταύτης ὡς Θεὸς τιμῆς 44 ἡξιώθη · ἀλλ᾽ ἔλαθεν ὡς ἄνθρωπος , ὅπερ εἶχεν ὡς Θεός . Οὐ γὰρ ταπεινὸς ὢν ὑψώθη , ἀλλ᾽ ὑψιστος ὢν , καὶ ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων , ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν μορφὴν δούλου λαβὼν . Διὸ καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς βοᾷ · « Ὁ μονογενὴς Υἱός , ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ Πατρός , ἐκεῖνος ἐξηγήσατο . » Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Κύριός φησιν · « Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρί , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί . » Καὶ ἄλλοχοῦ · « Δόξασόν με , σὺ Πάτερ , τῇ δόξῃ ἡ εἶχον παρὰ σοὶ πρὸ τοῦ τὸν κόσμον γενέσθαι . » Ὡς ἄνθρωπος τοίνυν ἀκούει · Κάθου ἐκ δεξιῶν μου · ὡς γὰρ Θεός , αἰώνιον ἔχει τὸ κράτος . « Ἓως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποποδῖον τῶν ποδῶν σου . » Ἐχθροὶ διαφεροντῶς μὲν ὁ διάβολος , καὶ οἱ τούτου διάκονοι δαίμονες , πρὸς δὲ τούτοις καὶ οἱ τοῖς θείοις αὐτοῦ κηρύγμασι ἀντιπίπτοντες , ᾿Ιουδαῖοι καὶ Ἕλληνες . Τὸ δὲ ἕως 44 , οὐ χρόνον σημαντικόν , ἀλλ᾽ ἰδίωμα τῆς θείας Γραφῆς . Οὕτω γὰρ καὶ διὰ τοῦ προφήτου φησιν ὁ Θεός , « Ἐγὼ εἰμι , καὶ ἕως ἂν καταγηράσητε ἐγὼ εἰμι . » Δῆλον δὲ ὅτι οὐ συμπερι-ορίζεται τὸ εἶναι τοῦ Θεοῦ τῇ γήρει 44 τῶν ἀνθρώπων .
Lemmas: A γχε · « τις σύ δοκέω περί Χριστός · τίς εἰμί υἱός ; » Εἰρηκῶν δέ ἐκεῖνος , ὁ Δαυίδ , ἀποκρίνω , « Πῶς οὖν Δαυίδ ἐν πνεῦμα · κύριος αὐτός καλέω , λέγω εἶπον ὁ Κύριος ὁ κύριος ἐγώ , κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ ; » ἔτης ἐπισυλλογίζομαι · « εἰμί οὖν Δαυίδ καλέω αὐτός ἐν πνεῦμα κύριος , πῶς υἱός αὐτός εἰμί ; » οὗτος δέ φημί , οὐ ἐκβάλλω ὁ 44 εἰμί υἱός ὁ Δαυίδ ὁ Χριστός , ἀλλά ὁ ὁμολογέω ὁ 44 ἀγνοέω προστίθημι . ὁ μέν γάρ υἱός εἰμί ὁ Δαυίδ ὁ Χριστός ὁμολογέω ὁ Φαρισαῖος · ὅτι δέ καί Κύριος εἰμί ὁ Δαυίδ , ἀγνοέω παντάπασι . ὁ λείπω τοίνυν προστίθημι , οὖον ὁ ὁμολογέω ἀναιρέω , διδάσκω ὡς ὁ αὐτός καί υἱός · αὐτός κατά σάρξ , καί Κύριος αὐτός εἰμί · θεός καί δημιουργός . σαφῶς τοίνυν ὁ μακάριος Δαυίδ ὁ ὁ δεσπότης Χριστός κηρύσσω θεότης , καί φημί · « εἶπον ὁ Κύριος ὁ κύριος ἐγώ , κάθημαι 44 ἐκ δεξιός ἐγώ . » εἰμί Δαυίδ ὁ βασιλεύς , καί 44 εὐσεβής βασιλεύς ὁ καί προφητικός χάρις ἀξιόω , κύριος ἑαυτοῦ καλέω ὁ δεσπότης Χριστός · οὐ ἄρα μόνος ἄνθρωπος , κατά ὁ Ἰουδαῖος ἄνοια , ἀλλά καί Θεός , ὡς ὁ Δαυίδ δημιουργός τε καί Κύριος . καί ὁ κοινός δέ ὁ ὄνομα ὁ ταυτότης ὁ οὐσία δηλόω . Κύριος 44 γάρ κύριος λέγω , καί ὁ Κύριος κτίσμα , οὐδέ Κύριος · ποίημα · « κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ . » Μέγης μέν οὖν καί οὗτος · καί οὖον μόνος ὑπέρ ὁ ἀνθρωπέω φύσις , ἀλλά καί ὑπέρ ἅπας ὁ κτίσις . πλήν ἀνθρώπινος καί αὐτός εἴρω . ὡς γάρ Θεός , ὁ υἱός αἰώνιος ἔχω ὁ θρόνος · « ὁ θρόνος σύ γάρ , φημί , ὁ θεός εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . » οὖον γάρ μετά ὁ σταυρός , καί ὁ πάθος , οὗτος ὡς θεός τιμή 44 ἀξιόω · ἀλλά λανθάνω ὡς ἄνθρωπος , ὅσπερ ἔχω ὡς Θεός . οὖον γάρ ταπεινός εἰμί ὑψόω , ἀλλά ὕψιστος εἰμί , καί ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω , ταπεινόω ἑαυτοῦ μορφή δοῦλος λαμβάνω . Διὸ καί ὁ εὐαγγελιστής βοάω · « ὁ μονογενής υἱός , ὁ εἰμί εἰς ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ἐκεῖνος ἐξηγέομαι . » καί αὐτός δέ ὁ κύριος φημί · « ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ ἐν ἐγώ . » καί αλλοχοω · « δοξάζω ἐγώ , σύ πατήρ , ὁ δόξα ὁ ἔχω παρά σύ πρό ὁ ὁ κόσμος γίγνομαι . » ὡς ἄνθρωπος τοίνυν ἀκούω · κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ · ὡς γάρ Θεός , αἰώνιος ἔχω ὁ κράτος . « Ἕως εἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ ὑποπόδιον ὁ πούς σύ . » ἐχθρός διαφερόντως μέν ὁ διάβολος , καί ὁ οὗτος διάκονος δαίμων , πρός δέ οὗτος καί ὁ ὁ θεῖον αὐτός κήρυγμα ἀντιπίπτω , Ιουδαῖος καί Ἕλλην . ὁ δέ ἠώς 44 , οὖον χρόνος σημαντικός , ἀλλά ἰδίωμα ὁ θεῖος γραφή . οὕτως γάρ καί διά ὁ προφήτης φημί ὁ Θεός , « ἐγώ εἰμί , καί ἠώς εἄν καταγηράσκω ἐγώ εἰμί . » Δῆλος δέ ὅτι οὖον συμπεριορίζω ὁ εἰμί ὁ Θεός ὁ γῆρας 44 ὁ ἄνθρωπος .