theodoretus.interpretatio-in-danielem 10.11_vers_3_4
καὶ ἀναστήσεται βασιλεὺς δυνατός καὶ κυριεύσει κυρείας πολλῆς καὶ ποιήσει κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ . καὶ ὡς ἐὰν στῇ ἡ βασιλεία αὐτοῦ , συντριβήσεται , καὶ διαιρεθήσεται εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐρανοῦ . τοῦ γὰρ ἀλεξάνδρου , ὡς καὶ ἤδη προειρήκαμεν , τὴν ἁπάσης , ὡς ἔπος εἰπεῖν , τῆς οἰκουμένης ἀναδησαμένου βασιλείαν , εἶτα τὸ κοινὸν τῶν ἀνθρώπων δεξαμένου τέλος , τετραχῆ ἡ βασιλεία διῃρέθη , ὡς καὶ ἤδη πολλάκις umgestellt AvS ( vgl . vergleichbare Stellen ) προειρήκαμεν , καὶ ἐνταῦθα δὲ πάλιν ὁ θεῖος ἀρχάγγελος οὕτως ἔφη · καὶ διαιρεθήσεται εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐρανοῦ καὶ οὐκ εἰς τὰ ἔσχατα αὐτοῦ οὐδὲ κατὰ τὴν κυρείαν αὐτοῦ , ἣν ἐκυρίευσεν . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · ὁ ἀλέξανδρος δώδεκα ἔτη τὰ πάντα βασιλεύσας , ἐν τοῖς ἓξ τοῖς τελευταίοις ἔτεσι καὶ τὴν περσῶν καὶ τὴν αἰγυπτίων κατέλυσε βασιλείαν καὶ τὰ ἐν μέσῳ δὲ πάντα ἔθνη ὑφ’ ἑαυτὸν ἐποιήσατο . λέγει τοίνυν , ὅτι οἱ μετ’ αὐτὸν βασιλεύσοντες οὐδὲν ἐοικότες ὀφθήσονται τῷ ἀλεξάνδρῳ , οὔτε κατὰ τὴν ῥώμην οὔτε κατὰ τὴν ἐξουσίαν , ἣν ἐν τοῖς ἔτεσι τοῖς τελευταίοις ἐκτήσατο . τοῦτο γὰρ λέγει · εἰς τὰ ἔσχατα αὐτοῦ οὐδὲ κατὰ τὴν κυρείαν αὐτοῦ , ἣν ἐκυρίευσεν . ὅτι ἐκτιλήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ καὶ δοθήσεται ἑτέροις ἐκτὸς τούτων . οὐ μόνον γάρ φησιν εἰς τούτους τοὺς τέσσαρας διαιρεθήσεται , ἀλλὰ καὶ ἑτέροις χωρὶς τούτων δοθήσεται . ἐπὶ γὰρ τούτων καὶ ἀρσάκης ὁ πέρσης πολέμῳ κρατήσας ἀνεδήσατο τὴν βασιλείαν καὶ μέρος τι τῆς περσικῆς ἀρχῆς ἀνεκτήσατο · ἐξ οὗ μέχρι τοῦ παρόντος οἱ περσῶν βασιλεῖς ἀρσακίδαι προσαγορεύονται , τῶν προτέρων οὐκ ἀρσακιδῶν , ἀλλ’ ἀχαιμενιδῶν ὀνομαζομένων . καὶ ῥωμαῖοι δὲ τῆς μακεδονικῆς διαιρεθείσης βασιλείας μείζονα ἔσχον τὴν ἰσχύν , ἀμέλει καὶ παρ’ αὐτῶν τούτων τῶν βασιλέων δασμὸν ἐκομίζοντο . οὕτω τὴν διαίρεσιν προμηνύσας τῶν μὲν δύο βασιλέων καταλιμπάνει τὴν μνήμην · οὔτε γὰρ ὁ τῆς ἀσίας οὔτε ὁ τῆς μακεδονίας , ἐπὶ πολὺν διήρκεσαν χρόνον · ἄλλως τε δὲ οὔτε συνέβη τι λυπηρῶν διὰ τούτων ἰουδαίοις . μόνον οὖν τῶν δύο μέμνηται , δι’ ὧν τῶν χαλεπῶν συμφορῶν ἐπειράθησαν ἰουδαῖοι . οὗτοι δέ εἰσιν , ὅ τε τῆς αἰγύπτου βασιλεύς , καὶ ὁ τῶν πρὸς ἕω κειμένων ἐθνῶν τὴν ἀρχὴν πεπιστευμένος · εἶχον δὲ τὰ βασίλεια ἔν τε ἀντιοχείᾳ καὶ βαβυλῶνι . προσήκει δὲ πρότερον ἡμᾶς τῶν ῥηθησομένων εἰπεῖν τὴν ὑπόθεσιν , εἶθ’ οὕτως τῆς κατὰ μέρος ἑρμηνείας ἅψασθαι . ὁ τράγος , ὃν ὁ μακάριος εἶδε δανιὴλ μετὰ τὴν συντριβὴν τοῦ ἑνὸς κέρατος , τέσσαρα ἐβλάστησε κέρατα τούτους αὐτοὺς τοὺς βασιλέας · ἐκ δὲ τοῦ ἑνὸς αὐτῶν ἕτερον ἔφυ κέρας , ὃ τήν τε αἴγυπτον σφόδρα κατεπολέμησε καὶ μυρίαις συμφοραῖς τὸ ἰουδαίων περιέβαλεν ἔθνος · σημαίνεται δὲ διὰ τούτου τοῦ κέρατος ἀντίοχος ὁ ἐπιφανής . καὶ τὸ τέταρτον δὲ θηρίον ὁ μακάριος εἶδε δανιὴλ δέκα κέρατα ἐσχηκέναι καὶ μεταξὺ τῶν κεράτων μικρὸν κέρας ἀνέβαινεν ὀφθαλμοὺς ἔχον καὶ στόμα λαλοῦν μεγάλα καὶ ἐποίει πόλεμον μετὰ τῶν ἁγίων . πάλιν δὲ διὰ τούτων μανθάνομεν , ὡς ἐν τῷ τέλει τῆς ῥωμαικῆς βασιλείας δέκα κατὰ τ’ αὐτὸν ἀναστήσονται βασιλεῖς , πολλὰ κατ’ ἀλλήλων ἐργαζόμενοι κακά , καὶ τὰς ἀλλήλων καταγωνιζόμενοι βασιλείας , ὃν τρόπον οἱ μακεδόνες διετέλουν ποιοῦντες · καὶ ὅτι τούτων οὕτω γινομένων , φανήσεται ὁ ἄνθρωπος τῆς ἁμαρτίας , ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας , τουτέστιν ὁ ἀντίχριστος . ἐπειδὴ τοίνυν ἔοικε τῆς ῥωμαίων βασιλείας τὰ τέλη τῇ διαιρέσει τῆς μακεδονικῆς βασιλείας , τὰ ὑπὸ τούτων κἀκείνων γενησόμενα κατὰ ταὐτὸν ὁ μακάριος διδάσκεται δανιήλ , τίνα μὲν γὰρ τῶν ῥηθησομένων τοῖς μακεδόσιν ἁρμόττει , τίνα δὲ τοῖς ἐσομένοις δέκα κέρασι καὶ τῷ μεταξὺ αὐτῶν βλαστήσαντι . καὶ ὅτι ταῦθ’ οὕτως ἔχει , ἐξ αὐτῆς μαθησόμεθα τῆς προφητείας . προσήκει τοίνυν ἡμᾶς μετὰ πάσης προσέχειν ἀκριβείας καὶ διαιρεῖν προσφόρως τά τε τούτοις , τά τε ἐκείνοις ἁρμόττοντα . ἔχομεν δὲ τούτου παράδειγμα τὴν εὐαγγελικὴν διδασκαλίαν · καὶ γὰρ τοῦ κυρίου περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ ἐν ἱεροσολύμοις εἰρηκότος τοῖς ἀποστόλοις · ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , οὐ μὴ μείνῃ ὧδε λίθος ἐπὶ λίθον , ὃς οὐ μὴ καταλυθῇ · εἶτα ἐκείνων ἐρομένων · πότε ταῦτα ἔσται καὶ τί τὸ σημεῖον τῆς σῆς παρουσίας ; καὶ διπλῆν ἐρώτησιν προσαγαγόντων ὁ κύριος ἀναμὶξ ποιεῖται τὴν ἀπόκρισιν κατὰ ταὐτὸν λέγων τά τε τοῖς ἱεροσολύμοις συμβησόμενα καὶ τὰ κατὰ τὸν τῆς συντελείας καιρὸν γενησόμενα . οἱ δὲ τὰ θεῖα μεμυημένοι διαιροῦσιν εὐκρινῶς τά τε τούτοις , τά τε ἐκείνοις ἁρμόττοντα τοῖς καιροῖς . τοῦτο τοιγαροῦν καὶ ἡμεῖς ἐνταῦθα μετὰ τῆς προσηκούσης ποιήσομεν ἀποδείξεως . διδάξας τοίνυν τὸν μακάριον δανιὴλ ὁ προσδιαλεγόμενος , ὅτι τετραχῆ διαιρεθήσεται ἡ βασιλεία , καὶ τοὺς δύο καταλιπὼν τόν τε τῆς μακεδονίας φημὶ καὶ τὸν τῆς ἀσίας ἤτοι τοῦ ἑλλησπόντου ὡς καὶ πρὸς βραχὺν διαρκέσαντας χρόνον , καὶ ἰουδαίους ἥκιστα λελυπηκότας ἐπάγει ·
Lemmas: καί ἀνίστημι βασιλεύς δυνατός καί κυριεύω κυρεία πολύς καί ποιέω κατά ὁ θέλημα αὐτός . καί ὡς ἐάν ἵστημι ὁ βασίλειος αὐτός , συντρίβω , καί διαιρέω εἰς ὁ τέσσαρες ἄνεμος ὁ οὐρανός . ὁ γάρ Ἀλέξανδρος , ὡς καί ἤδη προαγορεύω , ὁ ἅπας , ὡς ἔπος εἶπον , ὁ οἰκέω ἀναδέω βασίλειος , εἶτα ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος δέχομαι τέλος , τετραχῇ ὁ βασίλειος διαιρέω , ὡς καί ἤδη πολλάκις umgestellt AvS ( vgl . vergleichbare Stellen ) προαγορεύω , καί ἐνταῦθα δέ πάλιν ὁ θεῖος ἀρχάγγελος οὕτως φημί · καί διαιρέω εἰς ὁ τέσσαρες ἄνεμος ὁ οὐρανός καί οὐ εἰς ὁ ἔσχατος αὐτός οὐδέ κατά ὁ κυριεία αὐτός , ὅς κυριεύω . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · ὁ Ἀλέξανδρος δώδεκα ἔτος ὁ πᾶς βασιλεύω , ἐν ὁ ἓξ ὁ τελευταῖος ἔτος καί ὁ Πέρσης καί ὁ Αἰγύπτιος καταλύω βασίλειος καί ὁ ἐν μέσος δέ πᾶς ἔθνος ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω . λέγω τοίνυν , ὅτι ὁ μετά αὐτός βασιλεύω οὐδείς ἔοικα ὁράω ὁ Ἀλέξανδρος , οὔτε κατά ὁ ῥώμη οὔτε κατά ὁ ἐξουσία , ὅς ἐν ὁ ἔτος ὁ τελευταῖος κτάομαι . οὗτος γάρ λέγω · εἰς ὁ ἔσχατος αὐτός οὐδέ κατά ὁ κυριεία αὐτός , ὅς κυριεύω . ὅτι ἐκτιλάω ὁ βασίλειος αὐτός καί δίδωμι ἕτερος ἐκτός οὗτος . οὖον μόνος γάρ φημί εἰς οὗτος ὁ τέσσαρες διαιρέω , ἀλλά καί ἕτερος Χωρὶς οὗτος δίδωμι . ἐπί γάρ οὗτος καί Ἀρσάκης ὁ Πέρσης πόλεμος κρατέω ἀναδέω ὁ βασίλειος καί μέρος τίς ὁ Περσική ἀρχή ἀνακτάομαι · ἐκ ὅς μέχρι ὁ πάρειμι ὁ Πέρσης βασιλεύς Ἀρσακίδης προσαγορεύω , ὁ πρότερος οὐ Ἀρσακίδης , ἀλλά Ἀχαιμενίδης ὀνομάζω . καί Ῥωμαῖος δέ ὁ μακεδονικός διαιρέω βασίλεια μείζων ἔχω ὁ ἰσχύς , ἀμελέω καί παρά αὐτός οὗτος ὁ βασιλεύς δασμός κομίζω . οὗτος ὁ διαίρεσις προμηνύω ὁ μέν δύο βασιλεύς καταλείπω ὁ μνήμη · οὔτε γάρ ὁ ὁ Ἀσία οὔτε ὁ ὁ Μακεδονία , ἐπί πολύς διαρκέω χρόνος · ἄλλως τε δέ οὔτε συμβαίνω τίς λυπηρός διά οὗτος Ἰουδαῖος . μόνος οὖν ὁ δύο μιμνήσκω , διά ὅς ὁ χαλεπός συμφορά πειράω Ἰουδαῖος . οὗτος δέ εἰμί , ὅς τε ὁ Αἴγυπτος βασιλεύς , καί ὁ ὁ πρός ἠώς κεῖμαι ἔθνος ὁ ἀρχή πιστεύω · ἔχω δέ ὁ βασίλεια ἐν τε Ἀντιόχεια καί Βαβυλών . προσήκω δέ πρότερος ἐγώ ὁ ἐρῶ εἶπον ὁ ὑπόθεσις , εἶτα οὕτως ὁ κατά μέρος ἑρμηνεία ἅπτω . ὁ τράγος , ὅς ὁ μακάριος ὁράω δανιήλ μετά ὁ συντριβή ὁ εἷς κέρας , τέσσαρες βλαστάνω κέρας οὗτος αὐτός ὁ βασιλεύς · ἐκ δέ ὁ εἷς αὐτός ἕτερος φύω κέρας , ὅς ὁ τε Αἴγυπτος σφόδρα καταπολεμέω καί μυρίος συμφορά ὁ Ἰουδαῖος περιβάλλω ἔθνος · σημαίνω δέ διά οὗτος ὁ κέρας Ἀντίοχος ὁ ἐπιφανής . καί ὁ τέταρτος δέ θηρίον ὁ μακάριος ὁράω δανιήλ δέκα κέρας ἔχω καί μεταξύ ὁ κέρας μικρός κέρας ἀναβαίνω ὀφθαλμός ἔχω καί στόμα λαλέω μέγας καί ποιέω πόλεμος μετά ὁ ἅγιος . πάλιν δέ διά οὗτος μανθάνω , ὡς ἐν ὁ τέλος ὁ ρωμαϊκός βασίλεια δέκα κατά τε αὐτός ἀνίστημι βασιλεύς , πολύς κατά ἀλλήλων ἐργάζομαι κακός , καί ὁ ἀλλήλων καταγωνίζομαι βασίλεια , ὅς τρόπος ὁ Μακεδών διατελέω ποιέω · καί ὅτι οὗτος οὗτος γίγνομαι , φαίνω ὁ ἄνθρωπος ὁ ἁμαρτία , ὁ υἱός ὁ ἀπώλεια , τουτέστιν ὁ ἀντίχριστος . ἐπεί τοίνυν ἔοικα ὁ Ῥωμαῖος βασίλεια ὁ τέλος ὁ διαίρεσις ὁ μακεδονικός βασίλεια , ὁ ὑπό οὗτος ἐκεῖνος γίγνομαι κατά αὐτός ὁ μακάριος διδάσκω Δανιήλ , τίς μέν γάρ ὁ ἐρῶ ὁ Μακεδών ἁρμόζω , τίς δέ ὁ εἰμί δέκα κέρας καί ὁ μεταξύ αὐτός βλαστάνω . καί ὅτι αὐτός οὕτως ἔχω , ἐκ αὐτός μανθάνω ὁ προφητεία . προσήκω τοίνυν ἐγώ μετά πᾶς προσέχω ἀκρίβεια καί διαιρέω προσφόρως ὁ τε οὗτος , ὁ τε ἐκεῖνος ἁρμόζω . ἔχω δέ οὗτος παράδειγμα ὁ εὐαγγελικός διδασκαλία · καί γάρ ὁ κύριος περί ὁ ναός ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ ἐρῶ ὁ ἀπόστολος · ἀμήν ἀμήν λέγω σύ , οὖον μή μένω ὧδε λίθος ἐπί λίθος , ὅς οὖον μή καταλύω · εἶτα ἐκεῖνος ἔρομαι · πότε οὗτος εἰμί καί τίς ὁ σημεῖον ὁ σός παρουσία ; καί διπλόος ἐρώτησις προσάγω ὁ κύριος ἀναμίξ ποιέω ὁ ἀπόκρισις κατά αὐτός λέγω ὁ τε ὁ Ἱερουσαλήμ συμβαίνω καί ὁ κατά ὁ ὁ συντέλεια καιρός γίγνομαι . ὁ δέ ὁ θεῖον μυέω διαιρέω εὐκρινῶς ὁ τε οὗτος , ὁ τε ἐκεῖνος ἁρμόζω ὁ καιρός . οὗτος τοιγάρ καί ἐγώ ἐνταῦθα μετά ὁ προσήκω ποιέω ἀπόδειξις . διδάσκω τοίνυν ὁ μακάριος δανιήλ ὁ προσδιαλέγομαι , ὅτι τετραχῇ διαιρέω ὁ βασίλειος , καί ὁ δύο καταλείπω ὁ τε ὁ Μακεδονία φημί καί ὁ ὁ Ἀσία ἤτοι ὁ Ἑλλήσποντος ὡς καί πρός βραχύς διαρκέω χρόνος , καί Ἰουδαῖος ἥκιστος λυπέω ἐπάγω ·