theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_35
καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν εἰς οὐδὲν ἐλογίσθησαν . μέχρι μὲν γὰρ τοῦ παρόντος ᾤμην εἶναι ἐμαυτὸν μέγιστόν τε καὶ ὑψηλότατον , νῦν δὲ ἔγνων σαφῶς , ὡς πᾶσα τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις θεῷ παραβαλλομένη οὐδέν ἐστι . καὶ ζητήσας εὐτελείας προσηγορίαν , καὶ μὴ εὑρὼν ἀξίαν , τὸ οὐδὲν τέθεικεν , ἔμφασιν ἔχον ἱκανὴν τοῦ σφαλεροῦ καὶ εὐδιαλύτου τῆς φύσεως . καὶ τὸν μὲν θεὸν καὶ ὕψιστον καὶ δεσπότην καὶ ζῶντα καὶ βασιλέα αἰώνιον ἀπεκάλεσεν , ἅπαντας δὲ ἀνθρώπους οὐδὲν προσηγόρευσεν . οὕτω δὲ καὶ ὁ μακάριος ἡσαΐας τοῖς εἰδώλοις τὴν θείαν παραβάλλων φύσιν , τὸ τῶν ἀνθρώπων εἰς μέσον παρήγαγε γένος . εἰ γὰρ πάντα τὰ ἔθνη , φησίν , ὡς σταγὼν ἀπὸ κάδου , καὶ ὡς ῥοπὴ ζυγοῦ ἐλογίσθησαν , καὶ ὡς σίελος λογισθήσονται · ὁ δὲ λίβανος οὐχ ἱκανὸς εἰς καῦσιν , καὶ πάντα τὰ τετράποδα οὐχ ἱκανὰ εἰς ὁλοκάρπωσιν , καὶ πάντα τὰ ἔθνη εἰς οὐδέν εἰσι , καὶ εἰς οὐδὲν ἐλογίσθησαν αὐτῷ · τίνι ὁμοιώσετε κύριον ; καὶ τίνι ὁμοιώματι ὁμοιώσετε αὐτόν ; τοσαύτην ὠφέλειαν ὁ ναβουχοδονόσορ ἐκ τῶν συμφορῶν ἐδέξατο , ὅτι προφητικῶς περὶ θεοῦ καὶ φρονεῖ καὶ φθέγγεται · καὶ ὡς ἐκ συμφωνίας τινὸς ἀπὸ κτίσεως πᾶσαν τὴν ὑμνωδίαν ὑφαίνει . πάντες , φησίν , οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν ὡς οὐδὲν ἐλογίσθησαν , καὶ κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ἐν τῇ κατοικίᾳ τῆς γῆς . καὶ αὕτη δὲ ἑτέρου προφήτου διδασκαλία . ὁ γὰρ μακάριος δαβὶδ λέγει · πάντα ὅσα ἠθέλησεν ὁ κύριος ἐποίησεν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ . τοῦτο καὶ οὗτος κηρύττει . ἃ γὰρ θέλει , φησί , καὶ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐν τῇ κατοικίᾳ τῆς γῆς , πρυτανεύει καὶ δεσπόζει , οὐ μόνον τῆς γῆς , ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν οὐρανῶν . εἶτα καὶ τὸ ἄμαχον δεικνὺς τῆς δυνάμεως · καὶ οὐκ ἔστι , φησίν , ὃς ἀντιστήσεται τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἐρεῖ αὐτῷ · τί τοῦτο ἐποίησας ; ἀνάγκη γὰρ στέργειν τὰ ὑπ’ αὐτοῦ γινόμενα , ἐάν τε θυμήρη , ἐάν τε ἀλγεινὰ ᾗ · τολμηρὸν γὰρ τὸ ἀντιτείνειν , καὶ αἰτιᾶσθαι τὰ ὑπ’ αὐτοῦ σοφῶς πρυτανευόμενα . ταῦτα , φησί , γνοὺς καὶ ὁμολογήσας , καὶ τὸν ὕψιστον δοξάσας , εἰς ἐμαυτὸν ἐπανῆλθον , καὶ τὴν προτέραν βασιλείαν μετ’ εὐσεβείας ἀπέλαβον .
Lemmas: καί πᾶς ὁ κατοικέω ὁ γῆ εἰς οὐδείς λογίζομαι . μέχρι μέν γάρ ὁ πάρειμι οἴομαι εἰμί ἐμαυτοῦ μέγας τε καί ὑψηλός , νῦν δέ γιγνώσκω σαφῶς , ὡς πᾶς ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις θεός παραβάλλω οὐδείς εἰμί . καί ζητέω εὐτέλεια προσηγορία , καί μή εὑρίσκω ἄξιος , ὁ οὐδείς τίθημι , ἔμφασις ἔχω ἱκανός ὁ σφαλερός καί εὐδιάλυτος ὁ φύσις . καί ὁ μέν θεός καί ὕψιστος καί δεσπότης καί ζῶ καί βασιλεύς αἰώνιος ἀποκαλέω , ἅπας δέ ἄνθρωπος οὐδείς προσαγορεύω . οὗτος δέ καί ὁ μακάριος Ἠσαΐας ὁ εἴδωλον ὁ θεῖος παραβάλλω φύσις , ὁ ὁ ἄνθρωπος εἰς μέσος παράγω γένος . εἰμί γάρ πᾶς ὁ ἔθνος , φημί , ὡς σταγών ἀπό κάδος , καί ὡς ῥοπή ζυγόν λογίζομαι , καί ὡς σίαλον λογίζομαι · ὁ δέ λίβανος οὐ ἱκανός εἰς καῦσις , καί πᾶς ὁ τετράπους οὐ ἱκανός εἰς ὁλοκάρπωσις , καί πᾶς ὁ ἔθνος εἰς οὐδείς εἰμί , καί εἰς οὐδείς λογίζομαι αὐτός · τίς ὁμοιόω κύριος ; καί τίς ὁμοίωμα ὁμοιόω αὐτός ; τοσοῦτος ὠφέλεια ὁ ναβουχοδονόσορος ἐκ ὁ συμφορά δέχομαι , ὅτι προφητικός περί θεός καί φρονέω καί φθέγγομαι · καί ὡς ἐκ συμφωνία τις ἀπό κτίσις πᾶς ὁ ὑμνῳδία ὑφαίνω . πᾶς , φημί , ὁ κατοικέω ὁ γῆ ὡς οὐδείς λογίζομαι , καί κατά ὁ θέλημα αὐτός ποιέω ἐν ὁ δύναμις ὁ οὐρανός , καί ἐν ὁ κατοίκιος ὁ γῆ . καί οὗτος δέ ἕτερος προφήτης διδασκαλία . ὁ γάρ μακάριος δαβίδ λέγω · πᾶς ὅσος ἐθέλω ὁ κύριος ποιέω ἐν ὁ οὐρανός καί ἐν ὁ γῆ . οὗτος καί οὗτος κηρύσσω . ὁ γάρ ἐθέλω , φημί , καί ἐν ὁ δύναμις ὁ οὐρανός καί ἐν ὁ κατοίκιος ὁ γῆ , πρυτανεύω καί δεσπόζω , οὖον μόνος ὁ γῆ , ἀλλά καί αὐτός ὁ οὐρανός . εἶτα καί ὁ ἄμαχος δείκνυμι ὁ δύναμις · καί οὐ εἰμί , φημί , ὅς ἀνθίστημι ὁ χείρ αὐτός καί εἴρω αὐτός · τίς οὗτος ποιέω ; ἀνάγκη γάρ στέργω ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι , ἐάν τε θυμαρής , ἐάν τε ἀλγεινός ὅς · τολμηρός γάρ ὁ ἀντιτείνω , καί αἰτιάομαι ὁ ὑπό αὐτός σοφός πρυτανεύω . οὗτος , φημί , γιγνώσκω καί ὁμολογέω , καί ὁ ὕψιστος δοξάζω , εἰς ἐμαυτοῦ ἐπανέρχομαι , καί ὁ πρότερος βασίλειος μετά εὐσέβεια ἀπολαμβάνω .