theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_87
εὐλογεῖτε , φασίν , ὅσιοι καὶ ταπεινοὶ τῇ καρδίᾳ , τὸν κύριον . δυνατὸν γάρ φησι τοὺς ἀδικίας ἀπηλλαγμένους καὶ ταπεινῷ φρονήματι κεχρημένους καὶ ἀρέσκειν θεῷ καὶ τὸν ἁρμότττοντα ὕμνον προσφέρειν . ταῦτα δὲ οὐκ ἀδολεσχίᾳ χρώμενοι κατέλεξαν ἅπαντα ἀλλὰ πρῶτον μὲν τὸ περὶ τὸν δεσπότην πυρσεύοντες φίλτρον , καὶ σφᾶς αὐτοὺς ἀναμιμνήσκοντες τῶν ἀῤῥήτων εὐεργεσιῶν καὶ τῆς τῶν ἀνθρώπων ἕνεκεν ἐξ ἀρχῆς γενομένης δημιουργίας . διὰ γὰρ τούτων μηνύουσι τῶν λόγων , ὅτι ὑμνοῦμέν σε καὶ ὑπερυψοῦμεν , ὅτι δι ̓ἀγγέλων ἡμᾶς εὐεργετεῖς , ὅτι οὐρανὸν ἡμῶν χάριν ἐδημιούργησας , ἡλίῳ δὲ τὴν ἡμέραν φωτίζεις καὶ τῇ σελήνῃ τῆς νυκτὸς κεραννύεις τὸ ἀφεγγές , καὶ τοῦ χρόνου ἡμᾶς τὰ μέτρα διδάσκεις · ὑμνοῦμέν σε ὅτι καὶ λειμῶνα ἡμῖν ἀστέρων βλαστῆσαι τὸν οὐρανὸν παρεσκεύασας καὶ ἄνθεσιν ἀμαράντοις ἑστιᾶς ἡμῶν τὰς ὄψεις καὶ τῆς νυκτὸς ἡμῖν διὰ τοῦ δρόμου τούτων παρέχεις τὰ μέτρα γινώσκειν καὶ τίς ἄν σε πρὸς ἀξίαν ὑμνήσειεν , ὀρῶν τῶν ὡρῶν τὰς μεταβολὰς καὶ τῶν τροπῶν τὰς ἐναλλαγάς , καῦμα προσφόρως ἐν θέρει γινόμενον εἶτα πνευμάτων αὔρας ἀναψυχούσας , ψῦχος ἐν χειμῶνι καὶ ὑετὸν ἐπιφερόμενον καὶ ἕκαστον ῥυθμῷ καὶ τάξει προβαῖνον , ἀστραπὰς τὸν ὑετὸν μηνυούσας νεφέλας τὸν ὑετὸν ὠδινούσας , ὄρη καὶ πεδία ληΐοις κομῶντα καὶ ἄλσεσι , πηγὰς ὑπαναβλυζούσας καὶ ἀρδείαν τοῖς φυτοῖς προσφερούσας , ποταμοὺς ἄπαυστα τρέχοντας , καὶ τοῦ δρόμου παῦλαν οὐ δεχομένους θάλατταν ἐν μέσῳ κειμένην φιλίας καὶ ὁμονοίας αἰτίαν , καὶ χωρίον κοινὸν τούτων κἀκείνων δεχόμενον τὰ συμβόλαια ; καὶ ἵνα μὴ καθ’ἕκαστον λέγω , πρῶτον μὲν τούτων ἁπάντων ἐμνημόνευσαν οἱ μακάριοι τὴν οἰκείαν ἐπιδεικνύντες εὐγνωμοσύνην , καὶ θερμότερον ἐπιτελέσαι τῇ μνήμῃ τῶν εὐεργεσιῶν τὸν ὕμνον βουλόμενοι , ἔπειτα δὲ καὶ τοὺς χαλδαίους ἔξωθεν ὑπακούοντας παιδεῦσαι πειρώμενοι , ὅτι τὰ ὑπ ̓ αὐτῶν προσκυνούμενα στοιχεῖα τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων ποιήματα . καὶ διὰ τοῦτο καὶ πυρὸς καὶ ὑδάτων , ἡλίου τε καὶ σελήνης , οὐρανοῦ τε καὶ γῆς ἐναργῶς μνημονεύουσι πεῖσαι βουλόμενοι τοὺς ἀνοήτους παύσασθαι μὲν τοῦ προσκυνεῖν τὰ ὁρώμενα , τὸν δὲ τούτων δεσπότην ἐπιγνῶναι καὶ τὴν πρέπουσαν αὐτῷ θεραπείαν προσἐνεγκεῖν . εἰκὸς γὰρ ἦν τὸ μέγα θαῦμα θεωμένους καὶ τοῦ πυρὸς τὴν ἧτταν ὁρῶντας , καὶ αὑτῶν δὲ καὶ τοῦ βασιλέως αὑτῶν τὴν αἰσχύνην , τῶν αἰχμαλώτων δὲ ἐκείνων παίδων τὴν σωτηρίαν τε καὶ παῤῥησίαν δέξασθαιδιὰ τῆς ὑμνῳδίας τὴν τῆς εὐσεβείας διδασκαλίαν . οὕτως ὑμνήσαντες τελευταῖον ἐπάγουσιν .
Lemmas: εὐλογέω , φημί , ὅσιος καί ταπεινός ὁ Καρδία , ὁ κύριος . δυνατός γάρ φημί ὁ ἀδικία ἀπαλλάσσω καί ταπεινός φρόνημα χράομαι καί ἀρέσκω θεός καί ὁ ἁρμόζω ὕμνος προσφέρω . οὗτος δέ οὐ ἀδολεσχία χράω καταλέγω ἅπας ἀλλά πρῶτος μέν ὁ περί ὁ δεσπότης πυρσεύω φίλτρον , καί σφεῖς αὐτός ἀναμιμνήσκω ὁ ἄρρητος εὐεργεσία καί ὁ ὁ ἄνθρωπος ἕνεκα ἐκ ἀρχή γίγνομαι δημιουργία . διά γάρ οὗτος μηνύω ὁ λόγος , ὅτι ὑμνέω σύ καί ὑπερυψόω , ὅτι Ζεύς ἄγγελος ἐγώ εὐεργετέω , ὅτι οὐρανός ἐγώ χάρις δημιουργέω , ἥλιος δέ ὁ ἡμέρα φωτίζω καί ὁ σελήνη ὁ νύξ κεράννυμι ὁ ἀφεγγής , καί ὁ χρόνος ἐγώ ὁ μέτρον διδάσκω · ὑμνέω σύ ὅτι καί λειμών ἐγώ ἀστήρ βλαστάνω ὁ οὐρανός παρασκευάζω καί ἄνθος ἀμάραντος ἑστία ἐγώ ὁ ὄψις καί ὁ νύξ ἐγώ διά ὁ δρόμος οὗτος παρέχω ὁ μέτρον γιγνώσκω καί τίς ἄν σύ πρός ἄξιος ὑμνέω , ὄρος ὁ ὥρα ὁ μεταβολή καί ὁ τροπή ὁ ἐναλλαγή , καῦμα προσφόρως ἐν θέρος γίγνομαι εἶτα πνεῦμα αὔρα ἀναψύχω , ψῦχος ἐν χειμών καί ὑετός ἐπιφέρω καί ἕκαστος ῥυθμός καί τάξις προβαίνω , ἀστραπή ὁ ὑετός μηνύω νεφέλη ὁ ὑετός ὠδινέω , ὄρος καί πεδίον λήϊον κομάω καί ἄλσος , πηγή ὑπαναβλύζω καί ἀρδεία ὁ φυτός προσφέρω , ποταμός ἄπαυστος τρέχω , καί ὁ δρόμος παῦλα οὖον δέχομαι θάλασσα ἐν μέσος κεῖμαι φίλιος καί ὁμόνοια αἴτιος , καί χωρίον κοινός οὗτος ἐκεῖνος δέχομαι ὁ συμβόλαιος ; καί ἵνα μή καθίημι λέγω , πρῶτος μέν οὗτος ἅπας μνημονεύω ὁ μακάριος ὁ οἰκεῖος ἐπιδείκνυμι εὐγνωμοσύνη , καί θερμός ἐπιτελέω ὁ μνήμη ὁ εὐεργεσία ὁ ὕμνος βούλομαι , ἔπειτα δέ καί ὁ Χαλδαῖος ἔξωθεν ὑπακούω παιδεύω πειράω , ὅτι ὁ ὑπό ̓ αὐτός προσκυνέω στοιχεῖον ὁ θεός ὁ ὅλος ποίημα . καί διά οὗτος καί πυρός καί ὕδωρ , ἥλιος τε καί σελήνη , οὐρανός τε καί γῆ ἐναργής μνημονεύω πείθω βούλομαι ὁ ἀνόητος παύω μέν ὁ προσκυνέω ὁ ὁράω , ὁ δέ οὗτος δεσπότης ἐπιγιγνώσκω καί ὁ πρέπω αὐτός θεραπεία προσφέρω . εἰκός γάρ εἰμί ὁ μέγας θαῦμα θεάομαι καί ὁ πυρός ὁ ἧσσα ὁράω , καί ἑαυτοῦ δέ καί ὁ βασιλεύς ἑαυτοῦ ὁ αἰσχύνη , ὁ αἰχμάλωτος δέ ἐκεῖνος παῖς ὁ σωτηρία τε καί παρρησία δείκνυμι ὁ ὑμνῳδία ὁ ὁ εὐσέβεια διδασκαλία . οὕτως ὑμνέω τελευταῖος ἐπάγω .