theodoretus.interpretatio-in-danielem 6.vers_1
καὶ δαρεῖος ὁ μῆδος παρέλαβε τὴν βασιλείαν ὢν ἐτῶν ἑξήκοντα δύο . ἡ μὲν τῶν χαλδαίων βασιλεία τὸ τέλος ἔλαβε κατὰ τὴν θείαν πρόρρησιν · εἰς δὲ μήδους μεταβέβηκεν ἡ τῆς οἰκουμένης ἡγεμονία . οὕτω δὲ καὶ ὁ δανιὴλ προηγόρευσε , καὶ τὸ φαρὲς ἡρμήνευσε · διῃρέθη γάρ , φησίν ἡ βασιλεία σου , καὶ ἐδόθη μήδοις καὶ πέρσαις . ἀλλὰ χρόνον ὀλίγον δαρείου τοῦ μήδου βασιλεύσαντος , κῦρος , παραλαβὼν τὴν ἀρχὴν εἰς πέρσας αὐτὴν μετατίθησιν . ἰώσηππος δὲ ὁ ἱστοριογράφος τὸν δαρεῖον μὲν υἱὸν τοῦ ἀστυάγους εἶναί φησι , τοῦ δὲ κύρου θεῖον πρὸς μητρός , τοὺς δὲ τῶν ἑλλήνων συγγραφέας ἑτέρως αὐτοῦ τὸ ὄνομα τεθεικέναι · κυαξάρην γὰρ αὐτὸν ἐκεῖνοι προσηγορεύκασι . λέγει δέ , ὅτι κατὰ ταὐτὸν ἐπιστρατεύσαντες τῇ βαβυλῶνι δαρεῖός τε καὶ κῦρος , ὁ τούτου ἀδελφιδοῦς , ἐκράτησαν τῆς πόλεως πολιορκίᾳ χρησάμενοι , καὶ τὸν βαλτάσαρ ἀνεῖλον κατ’ ἐκείνην τὴν νύκτα , καθ’ ἣν ἐν τῷ τοίχῳ τὰς συλλαβὰς ἐκείνας γραφομένας ἐθεάσατο . ἀλλ’ οὐκ ἐᾷ οὕτω πιστεύειν τὰ ὑπὸ τοῦ μακαρίου δανιὴλ συγγεγραμμένα · διδάσκει δὲ ἡμᾶς ἐν τῷ τέλει τοῦ κατὰ τὸν δαρεῖον διηγήματος , ὅτι κατηύθυνε δανιὴλ ἐν τῇ βασιλείᾳ δαρείου καὶ ἐν τῇ βασιλείᾳ κύρου τοῦ πέρσου , καὶ δείκνυσιν ἑτέραν μὲν τοῦ δαρείου βασιλείαν , ἑτέραν δὲ τὴν τοῦ κύρου . εἰ δὲ μία αὐτοῖς κατὰ τῆς βαβυλῶνος ἐγεγόνει στρατεία , μία ἄρα ἦν καὶ ἡ βασιλεία · νῦν δὲ ἄλλην μὲν ταύτην , ἄλλην δ’ ἐκείνην εἶναί φησι . καὶ ἐν τῷ τέλει δὲ τῆς προφητείας οὕτω φησὶν ὁ δανιὴλ · καὶ ὁ βασιλεὺς ἀστυάγης προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρας αὑτοῦ , καὶ παρέλαβε τὴν βασιλείαν κῦρος ὁ πέρσης . οὐ τοίνυν δαρεῖος καὶ κῦρος κατὰ ταὐτὸν βασιλεύσαντες , τὸν βαλτάσαρ ἀνεῖλον · ἀλλ’ ὁ μὲν δαρεῖος ὁ ἀσσουήρου πρότερον ,, ὕστερον δὲ κῦρος ἐβασίλευσεν . οὐδὲ ταῖς ἑλληνικαῖς ἱστορίαις τὰ ὑπὸ τοῦ ἰωσήππου εἰρημένα συμβαίνει . οὐδὲ γὰρ ἐν ἐκείναις ἔστιν εὑρεῖν , τὸν κυαξάρην τὸν τοῦ ἀστυάγους υἱὸν αὐτὸν εἶναι τὸν δαρεῖον , ὃν οὗτος ἔφη σὺν τῷ κύρῳ τὴν στρατείαν κατὰ τῆς βαβυλῶνος ποιησάμενον · ὥστε παντάπασιν ἀπίθανον εἶναι τὸν τοῦ ἰωσήππου λόγον . ἐγὼ δὲ τῇ θείᾳ πειθόμενος γραφῇ , τοῦ ναβουχοδονόσορ εὑρίσκω τοῦτον θυγατριδοῦν · τῷ γὰρ ἱερεμίᾳ παρακελευσάμενος ὁ θεὸς δεσμὰ ἑαυτῷ περιθεῖναι , καὶ ταῦτα πέμψαι τοῖς πλησιοχώροις βασιλεῦσι , τῷ τῶν ἰδουμαίων , καὶ μωαβιτῶν , καὶ ἀμανιτῶν , τυρίων τε καὶ σιδωνίων , ταῦτα εἰπεῖν αὐτοῖς παρεγγύησεν · οὕτως εἶπε κύριος ὁ θεὸς ἰσραήλ · οὕτως ἐρεῖτε πρὸς κυρίους ὑμῶν · ἐγὼ ἐποίησα τὴν γῆν ἐν τῇ ἰσχύϊ μου τῇ μεγάλῃ , καὶ τῷ βραχίονί μου τῷ ὑψηλῷ , καὶ δώσω αὐτήν , ᾧ ἂν δόξῃ ἐν ὀφθαλμοῖς μου · ἔδωκα πᾶσαν τὴν γῆν τῷ βασιλεῖ ναβουχοδονόσορ βαβυλῶνος , δουλεύειν αὐτῷ , καὶ δουλεύσουσιν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη , καὶ τῷ υἱῷ αὐτοῦ , καὶ τῷ υἱῷ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ , ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ καιρὸς τῆς γῆς αὐτῶν . τοῦ τοίνυν βαλτάσαρ υἱοῦ προσαγορευθέντος ὑπὸ τοῦ δανιὴλ ζητητέον τὸν ἔκγονον . εἰ δέ τις ἀντιλέγει , μῆδον τὸν δαρεῖον ὀνομάζεσθαι λέγων , μαθέτω ὡς οὐδὲν τοῦτο τῷ λόγῳ λυμαίνεται . καὶ γὰρ ὁ κῦρος θυγατριδοῦς ὢν τοῦ ἀστυάγους , ὃς μῆδος ἦν , καὶ μήδων ἐβασίλευσε , καὶ πέρσης ὀνομάζεται · ἐκ γὰρ τῆς πατρώας συγγενείας φιλοῦσιν οἱ ἄνθρωποι τὰς ἐθνικὰς τιθέναι προσηγορίας . εἰκὸς τοίνυν καὶ τὸν δαρεῖον εἶναι μὲν μήδου πατρός , χαλδαίας δὲ μητρός , καλεῖσθαι δὲ τοῦτο ὅπερ ἦν ὁ πατήρ . εἰ δ’ οὐχ οὕτως ταῦτ’ ἔχει , δειξάτωσαν οἱ βουλόμενοι τοῦ ναβουχοδονόσορ τὸν ἔκγονον τῆς παππῴας βασιλείας κληρονομήσαντα , καὶ οὐδὲν περὶ τούτου ζυγομαχήσομεν . ὅτι γὰρ παναληθὴς τοῦ μεγάλου ἱερεμίου ἡ πρόρρησις , πᾶς τις εὖ φρονῶν ὁμολογήσειεν . εἰ δέ τινι προίσταται μὴ εἶναι θυγατριδοῦν τοῦ ναβουχοδονόσορ τὸν δαρεῖον , ἀλλ’ υἱωνὸν διὰ τὸ τὸν προφήτην εἰρηκέναι · δουλεύσουσιν αὐτῷ καὶ τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ τῷ υἱῷ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ . μαθέτω τῆς θείας γραφῆς τὸ ἰδίωμα · ἐξ ἀῤῥένων γὰρ γενεαλογεῖν εἰωθυῖα , καὶ τὸν ἔκγονον εἰπεῖν ἐθελήσασα , υἱὸν τοῦ υἱοῦ προσηγόρευσεν . ἀλλ’ ὅτι μὲν τοῦ τοῦ υἱοῦ οὐκ ἔστιν υἱὸς ὁ μακάριος δανιὴλ μαρτυρεῖ λέγων · δαρεῖος ὁ μῆδος παρέλαβε τὴν βασιλείαν . ὅτι δὲ μέχρις ἐκγόνων παραπέμψει τὴν βασιλείαν ὁ ναβουχοδονόσορ , ὁ θεῖος προεῖπεν ἱερεμίας . ἐξ ἑκατέρας τοίνυν προφητείας εὑρεῖν δυνατὸν τὸ ἀληθές · ἐκ μὲν τῆς ἱερεμίου , ὅτι καὶ ὁ ἔκγονος τοῦ ναβουχοδονόσορ τῆς βασιλείας ἀνθέξεται · ἐκ δὲ τῆς τοῦ μακαρίου δανιήλ , ὅτι βαλτάσαρ τοῦ υἱοῦ τοῦ ναβουχοδονόσορ , τῇ θεῖᾳ ψήφῳ τελευτήσαντος δαρεῖος ὁ μῆδος παρέλαβε τὴν βασιλείαν . ἐντεῦθεν σκοπούμενοι , καὶ τὸ ἀψευδὲς τῶν προφητῶν ἐπιστάμενοι , εὑρίσκομεν τοῦτον μῆδον μὲν ὄντα πατρόθεν , χαλδαῖον δὲ ὄντα μητρόθεν , καὶ τοῦ ναβουχοδονόσορ ἔκγονον . ταῦτα μὲν οὖν ἡμεῖς ἑκατέρας προφητείας τὸ ἀληθὲς ζητήσαντες ηὕρομεν · ὡς δὲ φίλον ἑκάστῳ περὶ τούτου φρονείτω οὐδεμία γὰρ ἐκ τῆς περὶ τὸ γένος ἀμφιβολίας γενήσεται βλάβη . φέρε τοίνυν τῆς κατὰ μέρος ἑρμηνείας ἁψώμεθα . βασιλεύσας , φησίν , ὁ δαρεῖος
Lemmas: καί Δαρεῖος ὁ Μῆδος παραλαμβάνω ὁ βασίλειος εἰμί ἔτος ἑξήκοντα δύο . ὁ μέν ὁ Χαλδαῖος βασίλειος ὁ τέλος λαμβάνω κατά ὁ θεῖος πρόρρησις · εἰς δέ Μῆδος μεταβαίνω ὁ ὁ οἰκέω ἡγεμονία . οὗτος δέ καί ὁ δανιήλ προαγορεύω , καί ὁ Φαρές ἑρμηνεύω · διαιρέω γάρ , φημί ὁ βασίλειος σύ , καί δίδωμι Μῆδος καί Πέρσης . ἀλλά χρόνος ὀλίγος Δαρεῖος ὁ Μῆδος βασιλεύω , κῦρος , παραλαμβάνω ὁ ἀρχή εἰς Πέρσης αὐτός μετατίθημι . ἰώσηπος δέ ὁ ἱστοριογράφος ὁ Δαρεῖος μέν υἱός ὁ Ἀστυάγης εἰμί φημί , ὁ δέ κυρόω θέω πρός μήτηρ , ὁ δέ ὁ Ἕλλην συγγραφεύς ἑτέρως αὐτός ὁ ὄνομα τίθημι · Κυαξάρης γάρ αὐτός ἐκεῖνος προσαγορεύω . λέγω δέ , ὅτι κατά αὐτός ἐπιστρατεύω ὁ Βαβυλών Δαρεῖος τε καί κῦρος , ὁ οὗτος ἀδελφιδέος , κρατέω ὁ πόλις πολιορκία χράω , καί ὁ Βαλτάσαρ ἀναιρέω κατά ἐκεῖνος ὁ νύξ , κατά ὅς ἐν ὁ τοῖχος ὁ συλλαβή ἐκεῖνος γράφω θεάομαι . ἀλλά οὐ ἐάω οὗτος πιστεύω ὁ ὑπό ὁ μακάριος δανιήλ συγγράφω · διδάσκω δέ ἐγώ ἐν ὁ τέλος ὁ κατά ὁ Δαρεῖος διήγημα , ὅτι κατευθύνω δανιήλ ἐν ὁ βασίλεια Δαρεῖος καί ἐν ὁ βασίλεια κυρόω ὁ Πέρσης , καί δείκνυμι ἕτερος μέν ὁ Δαρεῖος βασίλειος , ἕτερος δέ ὁ ὁ κυρόω . εἰμί δέ εἷς αὐτός κατά ὁ Βαβυλών γίγνομαι στρατεία , εἷς ἄρα εἰμί καί ὁ βασίλειος · νῦν δέ ἄλλος μέν οὗτος , ἄλλος δέ ἐκεῖνος εἰμί φημί . καί ἐν ὁ τέλος δέ ὁ προφητεία οὗτος φημί ὁ δανιήλ · καί ὁ βασιλεύς Ἀστυάγης προστίθημι πρός ὁ πατήρ αὐτός , καί παραλαμβάνω ὁ βασίλειος κῦρος ὁ Πέρσης . οὖον τοίνυν Δαρεῖος καί κῦρος κατά αὐτός βασιλεύω , ὁ Βαλτάσαρ ἀναιρέω · ἀλλά ὁ μέν Δαρεῖος ὁ ασσουαροω πρότερος ,, ὕστερος δέ κῦρος βασιλεύω . οὐδέ ὁ Ἑλληνικός ἱστορία ὁ ὑπό ὁ ἰώσηπος εἴρω συμβαίνω . οὐδέ γάρ ἐν ἐκεῖνος εἰμί εὑρίσκω , ὁ Κυαξάρης ὁ ὁ Ἀστυάγης υἱός αὐτός εἰμί ὁ Δαρεῖος , ὅς οὗτος φημί σύν ὁ κῦρος ὁ στρατεία κατά ὁ Βαβυλών ποιέω · ὥστε παντάπασι ἀπίθανος εἰμί ὁ ὁ ἰώσηπος λόγος . ἐγώ δέ ὁ θεῖος πείθω γράφω , ὁ ναβουχοδονόσορος εὑρίσκω οὗτος θυγατριδοῦς · ὁ γάρ Ἱερεμίας παρακελεύομαι ὁ θεός δεσμός ἑαυτοῦ περιτίθημι , καί οὗτος πέμπω ὁ πλησιόχωρος βασιλεύς , ὁ ὁ ἰδουμαῖος , καί Μωαβίτης , καί ἀμανίτης , Τυρίων τε καί σιδώνιον , οὗτος εἶπον αὐτός παρεγγυάω · οὕτως εἶπον κύριος ὁ θεός Ἰσραήλ · οὕτως εἴρω πρός κύριος σύ · ἐγώ ποιέω ὁ γῆ ἐν ὁ ἰσχύς ἐγώ ὁ μέγας , καί ὁ βραχίων ἐγώ ὁ ὑψηλός , καί δίδωμι αὐτός , ὅς εἄν δόξα ἐν ὀφθαλμός ἐγώ · δίδωμι πᾶς ὁ γῆ ὁ βασιλεύς ναβουχοδονόσορος Βαβυλών , δουλεύω αὐτός , καί δουλεύω αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος , καί ὁ υἱός αὐτός , καί ὁ υἱός ὁ υἱός αὐτός , ἠώς εἄν ἔρχομαι ὁ καιρός ὁ γῆ αὐτός . ὁ τοίνυν Βαλτάσαρ υἱός προσαγορεύω ὑπό ὁ δανιήλ ζητητέος ὁ ἔκγονος . εἰμί δέ τις ἀντιλέγω , Μῆδος ὁ Δαρεῖος ὀνομάζω λέγω , μανθάνω ὡς οὐδείς οὗτος ὁ λόγος λυμαίνομαι . καί γάρ ὁ κῦρος θυγατριδοῦς εἰμί ὁ Ἀστυάγης , ὅς Μῆδος εἰμί , καί Μῆδος βασιλεύω , καί Πέρσης ὀνομάζω · ἐκ γάρ ὁ πατρῷος συγγένεια φιλέω ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐθνικός τίθημι προσηγορία . εἰκός τοίνυν καί ὁ Δαρεῖος εἰμί μέν Μῆδος πατήρ , Χαλδαία δέ μήτηρ , καλέω δέ οὗτος ὅσπερ εἰμί ὁ πατήρ . εἰμί δέ οὐ οὕτως αὐτός ἔχω , δείκνυμι ὁ βούλομαι ὁ ναβουχοδονόσορος ὁ ἔκγονος ὁ παππῷος βασίλεια κληρονομέω , καί οὐδείς περί οὗτος ζυγομαχέω . ὅτι γάρ παναληθής ὁ μέγας Ἱερεμίας ὁ πρόρρησις , πᾶς τις εὕω φρονέω ὁμολογέω . εἰμί δέ τις προΐστημι μή εἰμί θυγατριδοῦς ὁ ναβουχοδονόσορος ὁ Δαρεῖος , ἀλλά υἱωνός διά ὁ ὁ προφήτης εἴρω · δουλεύω αὐτός καί ὁ υἱός αὐτός καί ὁ υἱός ὁ υἱός αὐτός . μανθάνω ὁ θεῖος γραφεύς ὁ ἰδίωμα · ἐκ ἄρσην γάρ γενεαλογέω εἴωθα , καί ὁ ἔκγονος εἶπον ἐθέλω , υἱός ὁ υἱός προσαγορεύω . ἀλλά ὅτι μέν ὁ ὁ υἱός οὐ εἰμί υἱός ὁ μακάριος δανιήλ μαρτυρέω λέγω · Δαρεῖος ὁ Μῆδος παραλαμβάνω ὁ βασίλειος . ὅτι δέ μέχρι ἔκγονος παραπέμπω ὁ βασίλειος ὁ ναβουχοδονόσορος , ὁ θεῖος προεῖπον Ἱερεμίας . ἐκ ἑκάτερος τοίνυν προφητεία εὑρίσκω δυνατός ὁ ἀληθής · ἐκ μέν ὁ Ἱερεμίας , ὅτι καί ὁ ἔκγονος ὁ ναβουχοδονόσορος ὁ βασίλεια ἀντέχω · ἐκ δέ ὁ ὁ μακάριος Δανιήλ , ὅτι Βαλτάσαρ ὁ υἱός ὁ ναβουχοδονόσορος , ὁ θεῖος ψῆφος τελευτάω Δαρεῖος ὁ Μῆδος παραλαμβάνω ὁ βασίλειος . ἐντεῦθεν σκοπέω , καί ὁ ἀψευδής ὁ προφήτης ἐφίστημι , εὑρίσκω οὗτος Μῆδος μέν εἰμί πατρόθεν , Χαλδαῖος δέ εἰμί μητρόθεν , καί ὁ ναβουχοδονόσορος ἔκγονος . οὗτος μέν οὖν ἐγώ ἑκάτερος προφητεία ὁ ἀληθής ζητέω εὑρίσκω · ὡς δέ φίλος ἕκαστος περί οὗτος φρονέω οὐδείς γάρ ἐκ ὁ περί ὁ γένος ἀμφιβολία γίγνομαι βλάβη . φέρω τοίνυν ὁ κατά μέρος ἑρμηνεία ἅπτω . βασιλεύω , φημί , ὁ Δαρεῖος