theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_15
ἐὰν γάρ , φησί , μὴ προσκυνήσητε , αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐμβληθήσεσθε εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην . ἔπειτα τὴν ἄῤῥητον ἐκείνην καὶ θηριώδη βλασφημίαν τολμᾷ · καὶ τίς ἐστιν ὁ θεός , ὃς ἐξελεῖται ὑμᾶς ἐκ τῶν χειρῶν μου ; οὕτω ταχέως ὃν ὡμολόγησεν ἐβλασφήμησε καὶ ὃν θεὸν θεῶν ἀπεκάλεσε καὶ ἀνθρώπου ἀσθενέστερον ὑπέλαβεν εἶναι · ὃν κύριον βασιλέων προσηγόρευσε , νικᾶν ὁ δείλαιος ἐνεανιεύσατο . προγονικὰ δὲ αὐτῷ τὰ τοιαῦτα τολμήματα καὶ γὰρ ὁ σεναχηρεὶμ ἐκεῖνος στρατείᾳ μεγίστῃ κατὰ τῆς ιερουσαλὴμ χρησάμενος ἐπιστέλλων τῷ ἐζεκίᾳ τοιαῦτα ἐφθέγξατο · μή σε ἀπατάτω ὁ θεός σου , ἐφ’ ᾧ σὺ πέποιθας ἐπ’ αὐτῷ , ὅτι ῥύσεται τὴν ἱερουσαλὴμ ἐκ χειρός μου . μὴ ἐῤῥύσαντο θεοὶ τῶν ἐθνῶν ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ χώραν ἐκ χειρός μου ; ποῦ ὁ θεὸς ἐμὰθ , καὶ ποῦ ὁ θεὸς ἀρφὰδ καὶ ποῦ ὁ θεὸς τῆς πόλεως σεπφαρίμ μὴ ἠδυνήθησαν ῥύσασθαι σαμάρειαν ἐκ χειρός μου ; ὅτι ῥύσεται κύριος τὴν ἱερουσαλὴμ ἐκ χειρός μου ; ἀλλ’ εὐθὺς καὶ παραχρῆμα ἔλαβε τῆς βλασφημίας τὰ ἐπίχειρα , καὶ αἱ πολλαὶ μὲν ἐκεῖναι μυριάδες ὑφ ̓ἑνὸς ἀνηρέθησαν ἀγγέλου · αὐτὸς δὲ φυγὼν καὶ τὴν ἐνεγκοῦσαν καταλαβὼν σφαγέας οὓς ἐγέννησεν , ἔσχηκεν . ἐπειδὴ γὰρ κατὰ τοῦ ποιητοῦ τὴν γλῶτταν ἐκίνησε , δέχεται τὴν σφαγὴν παρὰ ἀνθρώπων , οὒς ἐγέννησεν . ἀλλ ̓ οὐδὲ τούτου τὸ παράδειγμα τοῦ ναβουχοδονόσορ ἐχαλίνωσε τὴν γλῶτταν οὔτε τὸ ἐνύπνιον ἐκεῖνο τὰς τῶν βασιλέων ὑποδεῖξαν διαδοχὰς ἐδίδαξε σωφρονεῖν , ἀλλ ̓ ἔμεινε κατὰ τοῦ πεποιηκότος λυττῶν ἀντιστρατεύει δὲ αὐτῷ ὁ θεὸς οὐκ ἄγγελον , ὅπερ ἐπὶ τοῦ σενναχειρὶμ ἐκείνου πεποίηκεν , ἀλλὰ τρία παιδάρια αἰχμάλωτα , δοριάλωτα , τὴν ξένην οἰκεῖν ἠναγκασμένα τὸν τῆς δουλείας ἕλκοντα ζυγὸν , νέαν ἄγοντα τὴν ἡλικίαν ἐν αὐτῷ ὄντα τῷ ἔαρι τοῦ χρόνου · οὗτοι γὰρ παραυτίκα τῆς λύττης ἐκείνης καὶ μανικῆς βλασφημίας ἀκούσαντες , θυμοῦ καὶ ζήλου πλήρεις ἐγένοντο , καὶ ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπον τῷ βασιλεῖ ·
Lemmas: ἐάν γάρ , φημί , μή προσκυνέω , αὐτός ὁ ὥρα ἐμβάλλω εἰς ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω . ἔπειτα ὁ ἄρρητος ἐκεῖνος καί θηριώδης βλασφημία τολμάω · καί τίς εἰμί ὁ θεός , ὅς ἐξελαύνω σύ ἐκ ὁ χείρ ἐγώ ; οὗτος ταχέως ὅς ὁμολογέω βλασφημέω καί ὅς θεός θεός ἀποκαλέω καί ἄνθρωπος ἀσθενής ὑπολαμβάνω εἰμί · ὅς κύριος βασιλεύς προσαγορεύω , νικάω ὁ δείλαιος νεανιεύομαι . προγονικός δέ αὐτός ὁ τοιοῦτος τόλμημα καί γάρ ὁ Σαναχάριβος ἐκεῖνος στρατεία μέγας κατά ὁ Ἱερουσαλήμ χράω ἐπιστέλλω ὁ Εζεκία τοιοῦτος φθέγγομαι · μή σύ ἀπατάω ὁ θεός σύ , ἐπί ὅς σύ πείθω ἐπί αὐτός , ὅτι ῥύομαι ὁ Ἱερουσαλήμ ἐκ χείρ ἐγώ . μή ῥύομαι θεός ὁ ἔθνος ἕκαστος ὁ ἑαυτοῦ χώρα ἐκ χείρ ἐγώ ; ποῦ ὁ θεός μανθάνω , καί ποῦ ὁ θεός ἀρφάδ καί ποῦ ὁ θεός ὁ πόλις σεπφαρίμ μή δύναμαι ῥύομαι Σαμάρεια ἐκ χείρ ἐγώ ; ὅτι ῥύομαι κύριος ὁ Ἱερουσαλήμ ἐκ χείρ ἐγώ ; ἀλλά εὐθύς καί παραχρῆμα λαμβάνω ὁ βλασφημία ὁ ἐπίχειρα , καί ὁ πολύς μέν ἐκεῖνος μυριάς ὑπό εἷς ἀναιρέω ἄγγελος · αὐτός δέ φεύγω καί ὁ φέρω καταλαμβάνω σφαγεύς ὅς γεννάω , ἔχω . ἐπεί γάρ κατά ὁ ποιητής ὁ γλῶσσα κινέω , δέχομαι ὁ σφαγή παρά ἄνθρωπος , ὅς γεννάω . ἀλλ' ̓ οὐδέ οὗτος ὁ παράδειγμα ὁ ναβουχοδονόσορος χαλινόω ὁ γλῶσσα οὔτε ὁ ἐνύπνιον ἐκεῖνος ὁ ὁ βασιλεύς ὑποδείκνυμι διαδοχή διδάσκω σωφρονέω , ἀλλ' ̓ μένω κατά ὁ ποιέω λυσσάω ἀντιστρατεύω δέ αὐτός ὁ θεός οὐ ἄγγελος , ὅσπερ ἐπί ὁ Σαναχάριβος ἐκεῖνος ποιέω , ἀλλά τρεῖς παιδάριον αἰχμάλωτος , δοριάλωτος , ὁ ξένος οἰκέω ἀναγκάζω ὁ ὁ δουλεία ἕλκω ζυγόν , νέος ἄγω ὁ ἡλικία ἐν αὐτός εἰμί ὁ ἔαρ ὁ χρόνος · οὗτος γάρ παραυτίκα ὁ λύσσα ἐκεῖνος καί μανικός βλασφημία ἀκούω , θυμός καί ζηλόω πλήρης γίγνομαι , καί ἀποκρίνω καί εἶπον ὁ βασιλεύς ·