ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.1
εἰ πᾶσι ῥᾴδιον ἦν τὰ τῶν θείων προφητῶν ἀναπτύσσειν θεσπίσματα καὶ τοῦ μὲν γράμματος ὑπερβαίνειν τὴν ἐπιφάνειαν , εἰς δὲ τὸ βάθος καταδύειν καὶ τὸν ἐκεῖ κρυπτόμενον τοῦ νοήματος μαργαρίτην θηρεύειν , ἴσως ἂν εἰκότως ἐνομίσθη παρέλκον ἀνάγραπτον τούτων ποιεῖσθαι τὴν ἑρμηνείαν , πάντων εὐπετῶς παρ’ αὐτὴν τὴν ἀνάγνωσιν τῆς προφητικῆς διανοίας ἐφικνουμένων · ἐπειδὴ δέ , μίαν μὲν ἅπαντες φύσιν ἐλάχομεν οὐκ ἴσην πάντες . ( ἑκάστῳ γὰρ δίδοται , φησὶν ὁ ἀπόστολος ἡ φανέρωσις τοῦ πνεύματος πρὸς τὸ συμφέρον , καὶ ἄλλῳ μὲν διὰ τοῦ πνεύματος δίδοται λόγος σοφίας , ἄλλῳ δὲ λόγος γνώσεως κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα , ἑτέρῳ δὲ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι , καὶ τὰ ἑξῆς δὲ ὡσαύτως κατὰ διαίρεσιν ἅπαντα διανέμεται ) οὐδὲν ἀπεικὸς οἶμαι ποιεῖν , εἰ τοῖς ἀγνοοῦσι τὰ θεῖα τούτων συγγράμματα ἔγγραφον παραδοίην διδασκαλίαν · παιδόθεν μὲν αὐτοῖς ἐντραφείς , παρὰ πολλῶν δὲ συγγραφέων εὐσεβῶν σμικράν τινα γνῶσιν ἐρανισάμενος .
Lemmas: εἰμί πᾶς ῥᾴδιος εἰμί ὁ ὁ θεῖον προφήτης ἀναπτύσσω θέσπισμα καί ὁ μέν γράμμα ὑπερβαίνω ὁ ἐπιφάνεια , εἰς δέ ὁ βάθος καταδύω καί ὁ ἐκεῖ κρύπτω ὁ νόημα μαργαρίτης θηρεύω , ἴσως εἄν εἰκότως νομίζω παρέλκω ἀνάγραπτος οὗτος ποιέω ὁ ἑρμηνεία , πᾶς εὐπετής παρά αὐτός ὁ ἀνάγνωσις ὁ προφητικός διάνοια ἐφικνέομαι · ἐπεί δέ , εἷς μέν ἅπας φύσις λαγχάνω οὐ ἴσος πᾶς . ( ἕκαστος γάρ δίδωμι , φημί ὁ ἀπόστολος ὁ φανέρωσις ὁ πνεῦμα πρός ὁ συμφέρω , καί ἄλλος μέν διά ὁ πνεῦμα δίδωμι λόγος σοφία , ἄλλος δέ λόγος γνῶσις κατά ὁ αὐτός πνεῦμα , ἕτερος δέ πίστις ἐν ὁ αὐτός πνεῦμα , καί ὁ ἑξῆς δέ ὡσαύτως κατά διαίρεσις ἅπας διανέμω ) οὐδείς ἀπεοικώς οἴομαι ποιέω , εἰμί ὁ ἀγνοέω ὁ θεῖον οὗτος σύγγραμμα ἔγγραφος παραδίδωμι διδασκαλία · παιδόθεν μέν αὐτός ἐντρέφω , παρά πολύς δέ συγγραφεύς εὐσεβής μικρός τις γνῶσις ἐρανίζω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.2
καὶ γὰρ ὁ θεῖος παρακελεύεται νόμος , ἃ παρὰ τῶν πατέρων μεμαθήκαμεν , τοὺς ἐγγόνους διδάσκειν . διδάξεις γὰρ αὐτά φησι τοὺς υἱούς σου καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν υἱῶν σου · οὗ χάριν καὶ ὁ μέγας διδάσκαλος δαβίδ , προσέχετε , φησὶ λαός μου τὸν νόμον μου · κλίνατε τὸ οὖς ὑμῶν εἰς τὰ ῥήματα τοῦ στόματός μου · ἀνοίξω ἐν παραβολαῖς τὸ στόμα μου , φθέγξομαι προβλήματα ἀπ’ ἀρχῆς εἶτα δεικνὺς , πόθεν ταῦτα μεμάθηκεν , ὅσα ἠκούσαμεν , φησὶ , καὶ ἔγνωμεν καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διηγήσαντο ἡμῖν · οὐκ ἐκρύβη ἀπὸ τῶν τέκνων αὐτῶν εἰς γενεὰν ἑτέραν . καὶ τῆς γνώσεως τὴν αἰτίαν διδάσκων , νόμον γὰρ , φησὶν , ἔθετο ἐν Ἰσραήλ · ὅσα ἐνετείλατο τοῖς πατράσιν ἡμῶν τοῦ γνωρίσαι αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν , ὅπως ἂν γνῶ γενεὰ ἑτέρα , υἱοὶ τεχθησόμενοι · καὶ ἀναστήσονται καὶ ἀπαγγελοῦσιν αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν . . καὶ τὴν ἐκ τῆς διδασκαλίας ὠφέλειαν δεικνὺς ἐπάγει · ἵνα θῶνται ἐπὶ τὸν θεὸν τὴν ἐλπίδα αὐτῶν καὶ μὴ ἐπιλάθωνται τῶν ἔργων τοῦ θεοῦ , καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἐκζητήσωσι · ταύτην τοίνυν τὴν διδασκαλίαν παρὰ τῶν πατέρων δεχόμενοι , χρέος δίκαιον τοῖς μεθ’ ἡμᾶς γενομένοις τε καὶ ἐσομένοις , ὀφείλομεν , καὶ προσήκει τούτου τὴν ἔκτισιν εὐγνωμόνως ποιήσασθαι . οὐ μόνον δὲ ἡμας ὁ θεῖος διεγείρει νόμος , ἀλλὰ καὶ πολλοὶ τῶν ἐπισήμων συνήθων , θερμῶς ἡμᾶς λιπαρήσαντες , θαρρῆσαι τὸν ἀγῶνα τοῦτον ἠνάγκασαν .
Lemmas: καί γάρ ὁ θεῖος παρακελεύομαι νόμος , ὁ παρά ὁ πατήρ μανθάνω , ὁ ἔγγονος διδάσκω . διδάσκω γάρ αὐτός φημί ὁ υἱός σύ καί ὁ υἱός ὁ υἱός σύ · ὅς χάρις καί ὁ μέγας διδάσκαλος Δαβίδ , προσέχω , φημί λαός ἐγώ ὁ νόμος ἐγώ · κλίνω ὁ οὖς σύ εἰς ὁ ῥῆμα ὁ στόμα ἐγώ · ἀνοίγω ἐν παραβολή ὁ στόμα ἐγώ , φθέγγομαι πρόβλημα ἀπό ἀρχή εἶτα δείκνυμι , πόθεν οὗτος μανθάνω , ὅσος ἀκούω , φημί , καί γιγνώσκω καί ὁ πατήρ ἐγώ διηγέομαι ἐγώ · οὐ κρύπτω ἀπό ὁ τέκνον αὐτός εἰς γενεά ἕτερος . καί ὁ γνῶσις ὁ αἴτιος διδάσκω , νόμος γάρ , φημί , τίθημι ἐν Ἰσραήλ · ὅσος ἐντέλλω ὁ πατήρ ἐγώ ὁ γνωρίζω αὐτός ὁ υἱός αὐτός , ὅπως εἄν γιγνώσκω γενεά ἕτερος , υἱός τίκτω · καί ἀνίστημι καί ἀπαγγέλλω αὐτός ὁ υἱός αὐτός . . καί ὁ ἐκ ὁ διδασκαλία ὠφέλεια δείκνυμι ἐπάγω · ἵνα τίθημι ἐπί ὁ θεός ὁ ἐλπίς αὐτός καί μή ἐπιλανθάνομαι ὁ ἔργον ὁ θεός , καί ὁ ἐντολή αὐτός ἐκζητέω · οὗτος τοίνυν ὁ διδασκαλία παρά ὁ πατήρ δέχομαι , χρέος Δίκαιος ὁ μετά ἐγώ γίγνομαι τε καί εἰμί , ὀφείλω , καί προσήκω οὗτος ὁ ἔκτεισις εὐγνωμόνως ποιέω . οὖον μόνος δέ ἡμεῖς ὁ θεῖος διά-ἐγείρω νόμος , ἀλλά καί πολύς ὁ ἐπίσημος συνήθης , θερμός ἐγώ λιπαρέω , θαρσέω ὁ ἀγών οὗτος ἀναγκάζω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.3
φέρε τοίνυν , τοῦ θειοτάτου Δανιὴλ τὴν προφητείαν , ὡς ἔνι μάλιστα , σαφῆ τοῖς ἀγνοοῦσι ποιήσωμεν . ἴσως δὲ , οὐδὲ τοῖς γνώσεως ἠξιωμένοις ἄχρηστος οὗτος ὁ πόνος γενήσεται · ἢ γὰρ πλείονα εὑρήσουσιν , ὧν νενομίκασιν , ἢ τὰ αὐτῶν ἐν τοῖς ἡμετέροις εὑρίσκοντες , βεβαιώσουσι τῇ κοινωνίᾳ τὸ ὑπὸ σφῶν αὐτῶν θηρευθέν · φιλεῖ γάρ πως ἡ τῶν πλειόνων συγκατάθεσις κρατύνειν τὰ νοηθέντα .
Lemmas: φέρω τοίνυν , ὁ θεῖος Δανιήλ ὁ προφητεία , ὡς ἐν μάλιστα , σαφής ὁ ἀγνοέω ποιέω . ἴσως δέ , οὐδέ ὁ γνῶσις ἀξιόω ἄχρηστος οὗτος ὁ πόνος γίγνομαι · ἢ γάρ πλείων εὑρίσκω , ὅς νομίζω , ἢ ὁ αὐτός ἐν ὁ ἡμέτερος εὑρίσκω , βεβαιόω ὁ κοινωνία ὁ ὑπό σφεῖς αὐτός θηρεύω · φιλέω γάρ πως ὁ ὁ πλείων συγκατάθεσις κρατύνω ὁ νοέω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.4
τοῦτον δὲ τὸν προφήτην ἐπὶ τοῦ παρόντος ἑρμηνεύειν πειρώμεθα · οὐχ ὡς τῶν ἄλλων καταφρονοῦντες , μὴ γένοιτο · ἅπαντας γὰρ ἴσμεν τοῦ θείου πνεύματος ὄργανα , ἀλλὰ πρῶτον μέν , ὅτι τούτου τὴν ἑρμηνείαν ἡμᾶς οἱ συνήθεις ἐπήγγειλαν · καὶ προσῆκον ἡγούμεθα , ἣν ᾐτήθημεν χάριν , ταύτην δοῦναι τοῖς ᾐτηκόσιν · ἔπειτα δὲ ἡμᾶς ἡ ἰουδαίων ἄνοιά τε καὶ ἀναίδεια παρασκευάζει τοὺς μὲν ἄλλους ἐν τῷ παρόντι καταλιπεῖν · τὰς δὲ τούτου προρρήσεις γυμνοῦν καὶ δήλας ποιεῖν . εἰς γὰρ τοσαύτην ἀναισχυντίαν ἤλασαν , ὡς καὶ τοῦ χοροῦ τῶν προφητῶν τοῦτον ἀποσχοινίζειν , καὶ αὐτῆς αὐτὸν τῆς προφητικῆς προσηγορίας ἀποστερεῖν . ἔστι δὲ αὐτῶν ἀναιδὲς μέν , οὐκ ἀπὸ σκοποῦ δὲ τὸ τέχνασμα · ἐπειδὴ γὰρ τῶν ἄλλων ἁπάντων πολλῷ σαφέστερον τὴν τοῦ μεγάλου θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ προεθέσπισε παρουσίαν , οὐ μόνον , ἃ ποιήσει προαγορεύσας , ἀλλὰ καὶ τὸν χρόνον προειρηκώς · καὶ τὸν μέχρι τῆς αὐτοῦ παρουσίας τῶν ἐτῶν ἐντεθεικὼς ἀριθμὸν , καὶ ἅπαντα καὶ καταλέξας τὰ τούτους αὐτοὺς μετὰ τὴν ἀπιστίαν καταληψόμενα λυπηρά , εἰκότως , ἅτε δὴ θεομισεῖς καὶ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ τολμῶσιν ἀναιδῶς καὶ λίαν ἀπηρυθριασμένως λέγειν , ὡς οὐκ ἔστι προφήτης ὁ ταῦτα καὶ μυρία ἕτερα χρησμολογήσας , ἀποχρῆν ἡγούμενοι τὴν οἰκείαν ἀπόφασιν εἰς τὴν τοῦ ψεύδους βεβαίωσιν .
Lemmas: οὗτος δέ ὁ προφήτης ἐπί ὁ πάρειμι ἑρμηνεύω πείρω · οὐ ὡς ὁ ἄλλος καταφρονέω , μή γίγνομαι · ἅπας γάρ οἶδα ὁ θεῖον πνεῦμα ὄργανον , ἀλλά πρῶτος μέν , ὅτι οὗτος ὁ ἑρμηνεία ἐγώ ὁ συνήθης ἐπαγγέλλω · καί προσήκω ἡγέομαι , ὅς αἰτέω χάρις , οὗτος δίδωμι ὁ αἰτέω · ἔπειτα δέ ἐγώ ὁ Ἰουδαῖος ἄνοια τε καί ἀναίδεια παρασκευάζω ὁ μέν ἄλλος ἐν ὁ πάρειμι καταλείπω · ὁ δέ οὗτος πρόρρησις γυμνόω καί δῆλος ποιέω . εἰς γάρ τοσοῦτος ἀναισχυντία ἐλαύνω , ὡς καί ὁ χορός ὁ προφήτης οὗτος ἀποσχοινίζω , καί αὐτός αὐτός ὁ προφητικός προσηγορία ἀποστερέω . εἰμί δέ αὐτός ἀναιδής μέν , οὐ ἀπό σκοπός δέ ὁ τέχνασμα · ἐπεί γάρ ὁ ἄλλος ἅπας πολύς σαφής ὁ ὁ μέγας θεός καί σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός προθεσπίζω παρουσία , οὖον μόνος , ὁ ποιέω προαγορεύω , ἀλλά καί ὁ χρόνος προαγορεύω · καί ὁ μέχρι ὁ αὐτός παρουσία ὁ ἔτος ἐντίθημι ἀριθμός , καί ἅπας καί καταλέγω ὁ οὗτος αὐτός μετά ὁ ἀπιστία καταλαμβάνω λυπηρός , εἰκότως , ἅτε δή θεομισής καί ὁ ἀλήθεια ἐχθρός τολμάω ἀναιδής καί λίαν ἀπηρυθριασμένως λέγω , ὡς οὐ εἰμί προφήτης ὁ οὗτος καί μυρίος ἕτερος χρησμολογέω , ἀποχράω ἡγέομαι ὁ οἰκεῖος ἀπόφασις εἰς ὁ ὁ ψεῦδος βεβαίωσις .
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.5
θαυμαστὸν δὲ οὐδέν , εἰ κατὰ τοῦ μονογενοῦς λυττήσαντες δεσπότου συκοφαντοῦσι θεράποντας · συμβαίνει γὰρ τοῖς προτέροις τὰ δεύτερα . διὸ καὶ ὁ κύριός φησι · εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν , καὶ ὑμᾶς διώξουσι . καὶ πάλιν · οἰκοδεσπότην Βεελζεβοὺλ ἀπεκάλεσαν , πόσῳ μᾶλλον τοὺς οἰκιακοὺς αὐτοῦ ;
Lemmas: θαυμαστός δέ οὐδείς , εἰμί κατά ὁ μονογενής λυσσάω δεσπότης συκοφαντέω θεράπων · συμβαίνω γάρ ὁ πρότερος ὁ δύο . διό καί ὁ κύριος φημί · εἰμί ἐγώ διώκω , καί σύ διώκω . καί πάλιν · οἰκοδεσπότης Βεελζεβούλ ἀποκαλέω , πόσος μᾶλλον ὁ οἰκιακός αὐτός ;
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.6
ἵνα δὲ ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος τὴν ἀναίδειαν αὐτῶν διελέγξωμεν , πυθώμεθα αὐτῶν οὕτως · τί προφήτου ἴδιον εἶναί φατε ; ἀλλὰ γὰρ ἴσως ἂν εἴποιεν , τὸ τὰ μέλλοντα προειδέναι τε καὶ προλέγειν . ἴδωμεν τοίνυν , εἰ μὴ ταῦτα καὶ προμεμάθηκε , καὶ προείρηκεν ὁ μακάριος δανιήλ . καὶ τὸν μὲν περὶ τοῦ δεσπότου χριστοῦ λόγον τέως ἐπισχῶμεν , τὰς δὲ ἄλλας αὐτοῦ προφητείας εἰς μέσον ἀγάγωμεν . εὑρίσκομεν τοίνυν αὐτὸν πολλὰ μὲν περὶ τῆς βαβυλωνίων βασιλείας , πολλὰ δὲ περὶ τῆς περσῶν καὶ μακεδόνων , πολλὰ δὲ καὶ περὶ τῆς ῥωμαίων προαγορεύσαντα · καὶ τίνα μὲν πείσεται ὁ βαβυλωνίων βασιλεύς , ὅπως δὲ πέρσαι τὴν ἐκείνου παραλήψονται βασιλείαν , ἔπειτα , ὅτι τούτους καταλύσας ὁ μακεδὼν τελευτήσει μὲν αὐτὸς ὡς τάχιστα , τέτταρες δὲ ἀνθ’ ἑνὸς κληρονομήσουσι τὴν βασιλείαν · καὶ ὅτι ἐξ ἑνὸς τούτων βλαστήσας τις μυρία ὅσα ἐργάσεται τοῖς ἰουδαῖοις δεινά , καὶ ὅτι ἀπολαύσαντες βοηθείας τῆς ἐκείνου θηριότετος ἀπαλλαγήσονται . εἶτα μεταβὰς ἐκεῖθεν προλέγει τὴν Ῥωμαίων ἰσχύν , καὶ ὅτι πάσας καταγωνισάμενοι τὰς βασιλείας , τὸν παρὰ πάντων κομιοῦνται δασμόν . τί δεῖ λέγειν , ὅσα περὶ τοῦ τῶν αἰγυπτίων , καὶ τοῦ τῶν σύρων προηγόρευσε βασιλέων , καὶ ὅσα ἀλλήλοις ἐργάσονται δεινά , καὶ τὰς μετὰ ταῦτα τῆς εἰρήνης σπονδὰς καὶ τὰς ἐπιγαμίας καὶ συγγενείας , πάλιν τοὺς ἀκηρύκτους πολέμους μετὰ τὴν γεγενημένην καταλλαγήν ;
Lemmas: ἵνα δέ ἐκ πολύς ὁ περίειμι ὁ ἀναίδεια αὐτός διελέγχω , πυνθάνομαι αὐτός οὕτως · τίς προφήτης ἴδιος εἰμί φημί ; ἀλλά γάρ ἴσως εἄν εἶπον , ὁ ὁ μέλλω πρόοιδα τε καί προλέγω . ὁράω τοίνυν , εἰμί μή οὗτος καί προμανθάνω , καί προαγορεύω ὁ μακάριος Δανιήλ . καί ὁ μέν περί ὁ δεσπότης χριστός λόγος τέως ἐπισχάζω , ὁ δέ ἄλλος αὐτός προφητεία εἰς μέσος ἄγω . εὑρίσκω τοίνυν αὐτός πολύς μέν περί ὁ βαβυλωνία βασίλεια , πολύς δέ περί ὁ Πέρσης καί Μακεδών , πολύς δέ καί περί ὁ Ῥωμαῖος προαγορεύω · καί τίς μέν πείθω ὁ βαβυλωνία βασιλεύς , ὅπως δέ Πέρσης ὁ ἐκεῖνος παραλαμβάνω βασίλειος , ἔπειτα , ὅτι οὗτος καταλύω ὁ Μακεδών τελευτάω μέν αὐτός ὡς ταχύς , τέσσαρες δέ ἀντί εἷς κληρονομέω ὁ βασίλειος · καί ὅτι ἐκ εἷς οὗτος βλαστάνω τις μυρίος ὅσος ἐργάζομαι ὁ Ἰουδαῖος δεινός , καί ὅτι ἀπολαύω βοήθεια ὁ ἐκεῖνος θήριος ἀπαλλάσσω . εἶτα μεταβαίνω ἐκεῖθεν προλέγω ὁ Ῥωμαῖος ἰσχύς , καί ὅτι πᾶς καταγωνίζομαι ὁ βασίλεια , ὁ παρά πᾶς κομίζω δασμός . τίς δεῖ λέγω , ὅσος περί ὁ ὁ Αἰγύπτιος , καί ὁ ὁ Σύρος προαγορεύω βασιλεύς , καί ὅσος ἀλλήλων ἐργάζομαι δεινός , καί ὁ μετά οὗτος ὁ εἰρήνη σπονδή καί ὁ ἐπιγαμία καί συγγένεια , πάλιν ὁ ἀκήρυκτος πόλεμος μετά ὁ γίγνομαι καταλλαγή ;
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.8
καὶ γὰρ τῷ ὄντι τοῦ θείου πνεύματος ἔργον ἦν , καὶ τὸ ἐνύπνιον εἰπεῖν , ἕτερος θεασάμενος ἐπελήσθη , καὶ τούτου δηλῶσαι τὴν ἑρμηνείαν ἀκριβῶς τε καὶ ἀληθῶς . ὑμᾶς δὲ οὐδὲ τοῦτο πείθει τὴν κατὰ τοῦ προφήτου καταλῦσαι μανίαν , ἀλλὰ διὰ τοῦ προφήτου τῷ τοῦ προφήτου πολεμεῖτε δεσπότῃ . ἀλλ’ ὁ μὲν προφήτης οὐδὲν ἐκ τῶν ὑμετέρων βλαβήσεται τεχνασμάτων · προφήτην γὰρ αὐτὸν δείκνυσι τὰ θεῖα συγγράμματα , βεβαιοῖ δὲ τὴν πρόγνωσιν καὶ τὸ τῆς προῤῥήσεως τέλος . ἀλλὰ γὰρ νῦν ὁρῶντες τὰ πράγματα νοοῦμεν ἐκεῖνα τὰ παλαιὰ θεσπίσματα , καὶ ὑπ’ αὐτῶν ποδηγούμενοι τῶν πραγμάτων ῥᾳδίως λαμβάνομεν τὴν τῶν πραγμάτων κατάληψιν · ὑμεῖς δὲ τὴν οἰκείαν παροινίαν καὶ διὰ τούτων δηλοῦτε . ἀλλὰ νῦν μὲν ἐν κεφαλαίῳ τῆς ὑμετέρας ἀναιδείας τοὺς ἐλέγχους ἐποιησάμεθα , ἡ δὲ κατὰ μέρος ἑρμηνεία ἐναργέστερον ὑμῶν ἐλέγξει τὴν ἄνοιαν .
Lemmas: καί γάρ ὁ εἰμί ὁ θεῖον πνεῦμα ἔργον εἰμί , καί ὁ ἐνύπνιον εἶπον , ἕτερος θεάομαι ἐπιλανθάνομαι , καί οὗτος δηλόω ὁ ἑρμηνεία ἀκριβῶς τε καί ἀληθής . σύ δέ οὐδέ οὗτος πείθω ὁ κατά ὁ προφήτης καταλύω μανία , ἀλλά διά ὁ προφήτης ὁ ὁ προφήτης πολεμέω δεσπότης . ἀλλά ὁ μέν προφήτης οὐδείς ἐκ ὁ ὑμέτερος βλάπτω τέχνασμα · προφήτης γάρ αὐτός δείκνυμι ὁ θεῖον σύγγραμμα , βεβαιόω δέ ὁ πρόγνωσις καί ὁ ὁ πρόρρησις τέλος . ἀλλά γάρ νῦν ὁράω ὁ πρᾶγμα νοέω ἐκεῖνος ὁ παλαιός θέσπισμα , καί ὑπό αὐτός ποδηγέω ὁ πρᾶγμα ῥᾳδίως λαμβάνω ὁ ὁ πρᾶγμα κατάληψις · σύ δέ ὁ οἰκεῖος παροινία καί διά οὗτος δηλόω . ἀλλά νῦν μέν ἐν κεφάλαιος ὁ ὑμέτερος ἀναίδεια ὁ ἔλεγχος ποιέω , ὁ δέ κατά μέρος ἑρμηνεία ἐναργής σύ ἐλέγχω ὁ ἄνοια .
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.10
ἀλλ’ ὁ τῶν ὅλων θεός , ὁ ταῦτα παθεῖν ἰουδαίους διὰ τὴν πολλὴν αὐτῶν συγχωρήσας παρανομίαν , οὔτε κολάζων παντελῶς αὐτοὺς τῆς οἰκείας κηδεμονίας ἐγύμνωσεν , ἀλλὰ τοῖς μὲν ἐν τῇ ἰουδαίᾳ οἷόν τινας παιδονόμους ἐδεδώκει , τόν τε οὐρίαν τὸν σαμαίου , καὶ ἱερεμίαν τὸν τοῦ χελκίου , ἄνδρα ἱερωσύνῃ καὶ προφητείᾳ λάμποντα . τοῖς δὲ κατὰ τὴν πρώτην αἰχμαλωσίαν δορυαλώτοις ἀπαχθεῖσιν εἰς βαβυλῶνα , τοὺς περὶ τὸν μακάριον δανιὴλ συναπέστειλε , καὶ ἐζεκιὴλ καὶ ἀνανίαν καὶ ἀζαρίαν καὶ μισαήλ , ἵν’ ἔχοντες τῆς νομικῆς πολιτείας ἀκριβεῖς διδασκάλους , μὴ πολλὴν ἐκ τῆς τῶν βαρβάρων ἐπιμιξίας δέξωνται λώβην , ἀλλ’ ἔχωσιν ἀρχέτυπα τῆς προγονικῆς αὐτοὺς ἀρετῆς καὶ φιλοσοφίας καὶ ἀναμιμνήσκοντα . τοσαύτην ὁ τῶν ὅλων θεὸς τῶν ἁμαρτωλῶν ποιεῖται προμήθειαν , ὅτι τοὺς εὐνοικῶς αὐτῷ δουλεύοντας καὶ θεραπεύειν αὐτὸν διαπαντὸς προθυμουμένους , τῆς ἐκείνων ἕνεκεν ὠφελείας αἰχμαλώτους συνεχώρησεν ἀπαχθῆναι , καὶ δουλείαν χαλεπὴν ὑπομεῖναι , καὶ πολλοῖς κινδύνοις περιπεσεῖν , καὶ διὰ κυμάτων καὶ κλύδωνος ὁδεῦσαι τὸν βίον . οὕτω γὰρ καὶ διὰ ὠσηὲ τοῦ προφήτου φησίν , ὅτι ἀπέκτεινα δι’ ὑμᾶς τοὺς προφήτας ἐν ῥήματι στόματός μου .
Lemmas: ἀλλά ὁ ὁ ὅλος θεός , ὁ οὗτος πάσχω Ἰουδαῖος διά ὁ πολύς αὐτός συγχωρέω παρανομία , οὔτε κολάζω παντελῶς αὐτός ὁ οἰκεῖος κηδεμονία γυμνόω , ἀλλά ὁ μέν ἐν ὁ Ἰουδαῖος οἷος τις παιδονόμος δίδωμι , ὁ τε οὔριος ὁ σαμαῖος , καί Ἱερεμίας ὁ ὁ χελκίου , ἀνήρ ἱερωσύνη καί προφητεία λάμπω . ὁ δέ κατά ὁ πρῶτος αἰχμαλωσία δορυάλωτος ἀπάγω εἰς Βαβυλών , ὁ περί ὁ μακάριος δανιήλ συναποστέλλω , καί Ἐζεκιήλ καί Ἀνανίας καί Αζαριάν καί Μισαήλ , ἵνα ἔχω ὁ νομικός πολιτεία ἀκριβής διδάσκαλος , μή πολύς ἐκ ὁ ὁ βάρβαρος ἐπιμιξία δέχομαι λώβη , ἀλλά ἔχω ἀρχέτυπος ὁ προγονικός αὐτός ἀρετή καί φιλοσοφία καί ἀναμιμνῄσκω . τοσοῦτος ὁ ὁ ὅλος θεός ὁ ἁμαρτωλός ποιέω προμήθεια , ὅτι ὁ εὐνοικός αὐτός δουλεύω καί θεραπεύω αὐτός διαπαντός προθυμέομαι , ὁ ἐκεῖνος ἕνεκα ὠφέλεια αἰχμάλωτος συγχωρέω ἀπάγω , καί δουλεία χαλεπός ὑπομένω , καί πολύς κίνδυνος περιπίπτω , καί διά κῦμα καί κλύδων ὁδεύω ὁ βίος . οὗτος γάρ καί διά Ὡσηέ ὁ προφήτης φημί , ὅτι ἀποκτείνω διά σύ ὁ προφήτης ἐν ῥῆμα στόμα ἐγώ .
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.11
οὕτω τὴν τῆς οἰκουμένης πραγματευόμενος σωτηρίαν , τοὺς ἁγίους συνεχώρησεν ἀποστόλους ἐκεῖνα παθεῖν τὰ ἀνάγραπτα πάθη . ταύτην τῶν ἰουδαίων ποιούμενος πρόνοιαν , καὶ τοὺς περὶ τὸν μακάριον δανιὴλ ᾠκονόμησε σὺν αὐτοῖς τὴν βαβυλῶνα καταλαβεῖν , ὃς νέος ὢν ἔτι καὶ τῇ ὥρᾳ λάμπων , σὺν τοῖς φιλοθέοις ἐκείνοις μειρακίοις ἐν τοῖς βασιλείοις ἀνατραφεὶς , καὶ παιδόθεν τὴν θείαν χάριν ἐσχηκὼς ἐπανθοῦσαν , σοφίας δὲ παντοδαπῆς καὶ συνέσεως ἔμπλεως γεγονὼς , πολλὴν μὲν ἐκτήσατο παρὰ τῷ κρατοῦντι τὴν παῤῥησίαν , τὸν δὲ τῆς εὐσεβείας κηρύξας λόγον , ὠφελείας κἀκείνωι γεγένηται πρόξενος · οὐκ ἐκείνῳ δὲ μόνῳ , ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ὑπηκόοις · ἃ γὰρ ἔμαθεν ἐκεῖνος διὰ τῆς τούτου διδασκαλίας εἰς τοὺς ὑπηκόους παρέπεμψε νόμον τεθεικὼς τὸν διαῤῥήδην παρεγγυῶντα ἅπαντας τοὺς ἀρχομένους τὸν ὑπὸ τούτου πρεσβευόμενον καὶ προσκυνεῖν θεόν .
Lemmas: οὗτος ὁ ὁ οἰκέω πραγματεύομαι σωτηρία , ὁ ἅγιος συγχωρέω ἀπόστολος ἐκεῖνος πάσχω ὁ ἀνάγραπτος πάθος . οὗτος ὁ Ἰουδαῖος ποιέω πρόνοια , καί ὁ περί ὁ μακάριος δανιήλ οἰκονομέω σύν αὐτός ὁ Βαβυλών καταλαμβάνω , ὅς νέος εἰμί ἔτι καί ὁ ὥρα λάμπω , σύν ὁ φιλόθεος ἐκεῖνος μειράκιον ἐν ὁ βασίλειος ἀνατρέφω , καί παιδόθεν ὁ θεῖος χάρις ἔχω ἐπαναθέω , σοφία δέ παντοδαπής καί σύνεσις ἔμπλεος γίγνομαι , πολύς μέν κτάομαι παρά ὁ κράτος ὁ παρρησία , ὁ δέ ὁ εὐσέβεια κηρύσσω λόγος , ὠφέλεια ἐκεῖνος γίγνομαι πρόξενος · οὐ ἐκεῖνος δέ μόνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ ὑπήκοος · ὁ γάρ μανθάνω ἐκεῖνος διά ὁ οὗτος διδασκαλία εἰς ὁ ὑπήκοος παραπέμπω νόμος τίθημι ὁ διαρρήδην παρεγγυάω ἅπας ὁ ἄρχω ὁ ὑπό οὗτος πρεσβεύω καί προσκυνέω θεός .
theodoretus.interpretatio-in-danielem pr.12
ὅτε μὲν οὖν εἰς τὴν βαβυλῶνα ὁ θεσπέσιος οὗτος ἀπήχθη προφήτης , καὶ τίνος ἕνεκεν , καὶ ὅσων ἀγαθῶν γεγένηται πρόξενος , οὐ τοῖς ὁμοφύλοις μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς βαρβάροις , συντόμως εἰρήκαμεν · τῆς δὲ προφητείας τὴν δύναμιν ἐκ τῆς κατὰ μέρος ἑρμηνείας ἀκριβέστερον θησόμεθα . . τὴν θείαν τοίνυν χάριν καλέσαντες συνεργὸν τῆς σαφηνείας ἀρξώμεθα .
Lemmas: ὅτε μέν οὖν εἰς ὁ Βαβυλών ὁ θεσπέσιος οὗτος ἀπάγω προφήτης , καί τίς ἕνεκα , καί ὅσος ἀγαθός γίγνομαι πρόξενος , οὖον ὁ ὁμόφυλος μόνος , ἀλλά καί ὁ βάρβαρος , σύντομος εἴρω · ὁ δέ προφητεία ὁ δύναμις ἐκ ὁ κατά μέρος ἑρμηνεία ἀκριβής τίθημι . . ὁ θεῖος τοίνυν χάρις καλέω συνεργός ὁ σαφήνεια ἄρχω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_1
ἐν ἔτει τρίτῳ τῆς βασιλείας ἰωακεὶμ , βασιλέως ἰούδα , ἦλθε ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς βαβυλῶνος εἰς ἱερουσαλήμ καὶ ἐπολιόρκει αὐτήν . ἀναγκαίως πρὸ τῶν ἄλλων ἁπάντων καὶ τοῦ τηνικάδε βασιλέως ἐμνημόνευσε καὶ τὸν χρόνον ἡμᾶς ἐδίδαξεν , ἵνα ἔχωμεν εἰδέναι σαφῶς τὸν τῆς πρώτης αἰχμαλωσίας καιρόν . ἐν γὰρ τῷ τρίτῳ ἔτει τῆς βασιλείας ἰωακεὶμ τοῦ καὶ ἐλιακεὶμ ὃς ἐβασίλευσε μετὰ τὸν ἰωάχαζ , πατὴρ δὲ ἐγένετο τοῦ ἰωάχαζ ὃς καὶ ἰωακεὶμ καὶ ἰεχονίας ὠνομάζετο , ἡ πρώτη ἅλωσις τῶν ἱεροσολύμων ἐγένετο . καὶ αὐτὸ δὲ τοῦτο , τὸ τῶν τότε βασιλέων μεμνῆσθαι καὶ τῶν χρόνων τὸν προφητικὸν ὑποδείκνυσι χαρακτῆρα . οὕτω γὰρ καὶ τοὺς ἄλλους προφήτας ἔστι ποιοῦντας εὑρεῖν . ὅρασις γάρ φησιν , ἣν εἶδεν ἡσαίας υἱὸς ἀμὼς ἐν ἡμέραις ὀζίου καὶ ἰωάθαμ καὶ ἄχαζ καὶ ἐζεκίου , οἳ ἐβασίλευσαν τῆς ἰουδαίας . καὶ ἐγενήθη λόγος κυρίου πρὸς ἱερεμίαν ἐν ἡμέραις ἰωσίου υἱοῦ ἀμώς βασιλέως ἰούδα ἔτους τρισκαιδεκάτου ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ καὶ ἐζεκιὴλ δὲ καὶ τῶν ἄλλων προφητῶν ἕκαστος ὡς τὰ πολλὰ τούτῳ τῷ προοιμίῳ τῆς προφητείας κέχρηται . ἀπόχρη τοιγαροῦν καὶ τοῦτο τὴν ἰουδαίων ἐλέγξαι παρανομίαν καὶ δεῖξαι προφήτην τὸν τῷ ὄντι προφήτην .
Lemmas: ἐν ἔτος τρίτος ὁ βασίλεια Ἰωακείμ , βασιλεύς Ἰούδας , ἔρχομαι ναβουχοδονόσορος βασιλεύς Βαβυλών εἰς Ἱερουσαλήμ καί πολιορκέω αὐτός . ἀναγκαῖος πρό ὁ ἄλλος ἅπας καί ὁ τηνικάδε βασιλεύς μνημονεύω καί ὁ χρόνος ἐγώ διδάσκω , ἵνα ἔχω οἶδα σαφῶς ὁ ὁ πρῶτος αἰχμαλωσία καιρός . ἐν γάρ ὁ τρίτος ἔτος ὁ βασίλεια Ἰωακείμ ὁ καί Ελιακείμ ὅς βασιλεύω μετά ὁ ἰωάχαζ , πατήρ δέ γίγνομαι ὁ ἰωάχαζ ὅς καί Ἰωακείμ καί Ἰεχονίας ὀνομάζω , ὁ πρῶτος ἅλωσις ὁ Ἱερουσαλήμ γίγνομαι . καί αὐτός δέ οὗτος , ὁ ὁ τότε βασιλεύς μιμνήσκω καί ὁ χρόνος ὁ προφητικός ὑποδείκνυμι χαρακτήρ . οὗτος γάρ καί ὁ ἄλλος προφήτης εἰμί ποιέω εὑρίσκω . ὅρασις γάρ φημί , ὅς ὁράω Ἠσαίας υἱός ἀμάω ἐν ἡμέρα ὀζίου καί Ιωάθαμ καί Αχάζ καί ζέκιος , ἕ βασιλεύω ὁ Ἰουδαῖος . καί γίγνομαι λόγος κύριος πρός Ἱερεμίας ἐν ἡμέρα Ἰωσίας υἱός ἀμάω βασιλεύς Ἰούδας ἔτος τρισκαιδέκατος ἐν ὁ βασίλεια αὐτός καί Ἐζεκιήλ δέ καί ὁ ἄλλος προφήτης ἕκαστος ὡς ὁ πολύς οὗτος ὁ προοίμιον ὁ προφητεία χράομαι . ἀποχράω τοιγάρ καί οὗτος ὁ Ἰουδαῖος ἐλέγχω παρανομία καί δείκνυμι προφήτης ὁ ὁ εἰμί προφήτης .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_5ad6
καὶ ἔταξεν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς τὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἡμέραν ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ βασιλέως , καὶ ἀπὸ τοῦ οἴνου τοῦ πότου αὐτοῦ , καὶ ἐκθρέψαι αὐτοὺς ἔτη τρία , καὶ μετὰ ταῦτα στῆναι αὐτοὺς ἐνώπιον τοῦ βασιλέως . καὶ ἐγένετο ἐν αὐτοῖς ἐκ τῶν υἱῶν ἰούδα δανιὴλ καὶ ἀνανίας καὶ ἀζαρίας καὶ μισαήλ ἐνταῦθα sic ? μὲν οὖν τὴν τοῦ βασιλέως ἡμᾶς διδάσκει φιλωτιμίαν , ὅτι οὐχ ὡς δωριαλώτοις εὐτελῆ τινα καὶ δουλοπρεπῆ παρεῖχε τροφὴν ἀλλὰ τῆς βασιλικῆς αὐτοὺς τραπέζης ἀπολαύειν ἐκέλευσε . μετὰ βραχέα δὲ τὴν σφῶν αὐτῶν ἐγκράτειαν καὶ φιλοσοφίαν διδάσκει , οὐ φιλοτιμίᾳ χρώμενος ἀλλ’ ὠφελείας διδασκαλίαν τοῖς ὠφελεῖσθαι προαιρουμένοις προτεθεικώς . ἔστι δὲ αὐτοῦ ἰδεῖν καὶ τὸ μέτριον τοῦ φρονήματος · εἰρηκὼς γὰρ ἄνω ὅτι ἀπὸ τοῦ τῆς βασιλείας σπέρματος προσέταξεν ὁ βασιλεὺς ἐκλεγῆναι νεανίσκους κάλλει λάμποντας καὶ μεγέθει διαπρέποντας καὶ τεθεικὼς ἐνταῦθα τὰ τῶν προσώπων ὀνόματα τῆς ἰούδα φυλῆς ἁπλῶς ἐμνημόνευσε καὶ καὶ τὴν τῆς βασιλείας συγγένειαν ἔκρυψε .
Lemmas: καί τάσσω αὐτός ὁ βασιλεύς ὁ ὁ ἡμέρα κατά ἡμέρα ἀπό ὁ τράπεζα ὁ βασιλεύς , καί ἀπό ὁ οἶνος ὁ πότος αὐτός , καί ἐκτρέφω αὐτός ἔτος τρεῖς , καί μετά οὗτος ἵστημι αὐτός ἐνώπιος ὁ βασιλεύς . καί γίγνομαι ἐν αὐτός ἐκ ὁ υἱός Ἰούδας δανιήλ καί Ἀνανίας καί Ἀζαρίας καί Μισαήλ ἐνταῦθα sic ? μέν οὖν ὁ ὁ βασιλεύς ἐγώ διδάσκω φιλωτιεις , ὅτι οὐ ὡς δοριάλωτος εὐτελής τις καί δουλοπρεπής παρέχω τροφή ἀλλά ὁ βασιλικός αὐτός τράπεζα ἀπολαύω κελεύω . μετά βραχύς δέ ὁ σφεῖς αὐτός ἐγκράτεια καί φιλοσοφία διδάσκω , οὖον φιλοτιμία χράω ἀλλά ὠφέλεια διδασκαλία ὁ ὠφελέω προαιρέω προτίθημι . εἰμί δέ αὐτός ὁράω καί ὁ μέτριος ὁ φρόνημα · ἐρῶ γάρ ἄνω ὅτι ἀπό ὁ ὁ βασίλεια σπέρμα προστάσσω ὁ βασιλεύς ἐκλέγω νεανίσκος κάλλος λάμπω καί μέγεθος διαπρέπω καί τίθημι ἐνταῦθα ὁ ὁ πρόσωπον ὄνομα ὁ Ἰούδας Φυλή ἁπλόος μνημονεύω καί καί ὁ ὁ βασίλεια συγγένεια κρύπτω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_7
καὶ ἐπέθηκεν αὐτοῖς ὁ ἀρχιευνοῦχος ὀνόματα · τῷ δανιὴλ βαλτάσαρ καὶ τῷ ἀνανίᾳ σιδρὰχ καὶ τῷ ἀζαρίᾳ μισὰχ καὶ τῶ μισαὴλ ἀβδεναγώ . καὶ τοῦτο δὲ παρά τισι δεσποτείας νενόμισται δίκαιον · ὠνούμενοι γὰρ οἰκέτας τὰς προσηγορίας ἀμείβουσιν ἵνα καὶ τῇ τῆς προσηγορίας ἐναλλαγῇ τὴν δουλείαν γνωρίζωσι . τὸ αὐτὸ καὶ ἐνταῦθα ὁ ἀρχιευνοῦχος ἐποίησε καὶ τὰς ἑβραικὰς ἀφελὼν προσηγορίας χαλδαικὰς ἐπιτέθεικεν ἐπειδὴ καὶ τὴν χαλδαίων γλῶσσαν μαθεῖν τοὺς νεανίσκους ὁ βασιλεὺς παρηγγύησε .
Lemmas: καί ἐπιτίθημι αὐτός ὁ ἀρχιευνοῦχος ὄνομα · ὁ δανιήλ Βαλτάσαρ καί ὁ Ἀνανίας σιδρὰχ καί ὁ Ἀζαρία μισὰχ καί ὁ Μισαήλ Αβδεναγώ . καί οὗτος δέ παρά τις δεσποτεία νομίζω Δίκαιος · ὠνέομαι γάρ οἰκέτης ὁ προσηγορία ἀμείβω ἵνα καί ὁ ὁ προσηγορία ἐναλλαγή ὁ δουλεία γνωρίζω . ὁ αὐτός καί ἐνταῦθα ὁ ἀρχιευνοῦχος ποιέω καί ὁ Ἑβραϊκή ἀφαιρέω προσηγορία χαλδαικαι ἐπιτίθημι ἐπεί καί ὁ Χαλδαῖος γλῶσσα μανθάνω ὁ νεανίσκος ὁ βασιλεύς παρεγγυάω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_8
καὶ ἔθετο δανιὴλ ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ τοῦ μὴ ἀλισγηθῆναι ἐν τῇ τραπέζῃ τοῦ βασιλέως καὶ ἐν τῷ οἴνῳ τοῦ πότου αὐτοῦ καὶ ἠξίωσε τὸν ἀρχιευνοῦχον ὅπως μὴ ἀλισγηθῇ οἱ γὰρ φιλόθεοι οὐκ ἐν τόπῳ ζητοῦσι τὸν ἐπὶ πάντων θεόν , ἀλλ’ ἔνθα ἂν ἀφίκωνται τὴν αὐτὴν αὐτῷ θεραπείαν προσφέρουσι , καὶ ἐν κακοπραγίαις ὄντες ὡσαύτως τὸν οἰκεῖον προσκυνοῦσι θεὸν καὶ δημιουργόν ἐνταῦθα δὲ πολλὴν ἔστιν εὑρεῖν θαύματος ὑπερβολήν παῖδες γὰρ παρὰ ἰουδαίοις τεθραμμένοι καὶ τὴν τοπικὴν τοῦ θεοῦ λατρείαν μεμαθηκότες , εἶτα τὴν ξένην οἰκοῦντες καὶ δουλεύειν ἠναγκασμένοι νέαν ἄγοντες κομιδῆ τὴν ἡλικίαν , ὑπὸ νόμοις ἑτέροις ἀναγκαζόμενοι ζῆν τὴν πατρῶαν εὐσέβειαν φυλάττειν σπουδάζουσι καὶ ἐπειδὴ τοὺς βαβυλωνίους ἑώρων ταῖς μὲν τῶν εἰδώλων ἐπικλήσεσι τὰ ὄψα μολύναντας σπονδαῖς δὲ τὸν οἶνον μιαίνοντας , τῆς ὁρωμένης καταφρονήσαντες σωτηρίας καὶ τῆς βασιλικῆς πανδαισίας τὴν ἡδονὴν πατήσαντες , τὸν ἀρχιευνοῦχον ἱκετεύουσι παραχωρῆσαι σφίσιν αὐτοῖς τῶν βασιλικῶν σιτίων παραιτουμένοις μεταλαβεῖν .
Lemmas: καί τίθημι δανιήλ ἐπί ὁ Καρδία αὐτός ὁ μή ἀλισγέω ἐν ὁ τράπεζα ὁ βασιλεύς καί ἐν ὁ οἶνος ὁ πότος αὐτός καί ἀξιόω ὁ ἀρχιευνοῦχος ὅπως μή ἀλισγέω ὁ γάρ φιλόθεος οὐ ἐν τόπος ζητέω ὁ ἐπί πᾶς θεός , ἀλλά ἔνθα εἄν ἀφικνέομαι ὁ αὐτός αὐτός θεραπεία προσφέρω , καί ἐν κακοπραγία εἰμί ὡσαύτως ὁ οἰκέω προσκυνέω θεός καί δημιουργός ἐνταῦθα δέ πολύς εἰμί εὑρίσκω θαῦμα ὑπερβολή παῖς γάρ παρά Ἰουδαῖος τρέφω καί ὁ τοπικός ὁ θεός λατρεία μανθάνω , εἶτα ὁ ξένος οἰκέω καί δουλεύω ἀναγκάζω νέος ἄγω κομιδῇ ὁ ἡλικία , ὑπό νόμος ἕτερος ἀναγκάζω ζῶ ὁ πατρῷος εὐσέβεια φυλάσσω σπουδάζω καί ἐπεί ὁ βαβυλώνιος ὁράω ὁ μέν ὁ εἴδωλον ἐπίκλησις ὁ ὄψον μολύνω σπονδή δέ ὁ οἶνος μιαίνω , ὁ ὁράω καταφρονέω σωτηρία καί ὁ βασιλικός πανδαισία ὁ ἡδονά πατέω , ὁ ἀρχιευνοῦχος ἱκετεύω παραχωρέω σφεῖς αὐτός ὁ βασιλικός σιτίον παραιτέομαι μεταλαμβάνω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_9
καὶ ἔδωκεν ὁ θεὸς τὸν δανιὴλ εἰς ἔλεον καὶ οἰκτιρμὸν ἐνώπιον τοῦ ἀρχιευνούχου . ἀκολουθεῖ γὰρ ταῖς γνώμαις ἡ θεῖα κηδεμονία καὶ ἅμα τὰ θεῖα προείλοντο καὶ τῆς θείας ἐπικουρίας ἀπήλαυσαν . τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ ἰωσὴφ γεγενημένον ἔστιν εὑρεῖν ἦν γὰρ , φησὶ , κύριος μετὰ ἰωσὴφ , καὶ ἦν ἀνὴρ ἐπιτυγχάνων , καὶ κατέχεεν αὐτῷ ἔλεον καὶ χάριν ἐναντίον τοῦ δεσμοφύλακος . διδασκόμεθα τοίνυν κἀντεῦθεν ὡς οὐδένα τῶν εἰς αὐτὸν πεπιστευκότων ἀτημέλητόν πώποτε καταλέλοιπεν ὁ θεός . διὸ δὴ καὶ ἕτερος προφήτης βοᾷ ἐρωτήσατε γενεὰς τὰς γενομένας προτέρας ὑμῶν , τίς ἐνεπίστευσε τῷ κυρίῳ καὶ κατῃσχύνθη .
Lemmas: καί δίδωμι ὁ θεός ὁ δανιήλ εἰς ἔλεος καί οἰκτιρμός ἐνώπιος ὁ ἀρχιευνοῦχος . ἀκολουθέω γάρ ὁ γνώμη ὁ θεῖον κηδεμονία καί ἅμα ὁ θεῖον προαιρέω καί ὁ θεῖος ἐπικουρία ἀπελαύω . οὗτος καί ἐπί ὁ Ἰωσήφ γίγνομαι εἰμί εὑρίσκω εἰμί γάρ , φημί , κύριος μετά Ἰωσήφ , καί εἰμί ἀνήρ ἐπιτυγχάνω , καί καταχέω αὐτός ἔλεος καί χάρις ἐναντίος ὁ δεσμοφύλαξ . διδάσκω τοίνυν ἐντεῦθεν ὡς οὐδείς ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ἀτημελέω πώποτε καταλείπω ὁ θεός . διό δή καί ἕτερος προφήτης βοάω ἐρωτάω γενεά ὁ γίγνομαι πρότερος σύ , τίς ἐμπιστεύω ὁ κύριος καί καταισχύνω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_10
καὶ εἶπεν ὁ ἀρχιευνοῦχος τῷ δανιήλ · φοβοῦμαι ἐγὼ τὸν κύριόν μου τὸν βασιλέα τὸν ἐκτάξαντα τὴν βρῶσιν ὑμῶν καὶ τὴν πόσιν ὑμῶν μή ποτε ἴδῃ τὰ πρόσωπα ὑμῶν σκυθρωπὰ παρὰ τὰ παιδάρια τὰ συνήλικα ὑμῶν καὶ καταδικάσητε τὴν κεφαλήν μου τῷ βασιλεῖ . οὐκ ἄλογον γοῦν τοῦ ἀρχιευνούχου τὸ δέος · ἄνθρωπος γὰρ ἦν πνευματικῆς χάριτος οὐ γεγευμένος ἀνθρωπίνως δὲ σκοπῶν τὰ ἀνθρώπινα καὶ ἡγούμενος ἐκ μόνης δύνασθαι τῆς τῶν ἐδεσμάτων πολυτελείας τρέφεσθαί τε καὶ ἀνθεῖν τὰ σώματα . διὸ δέδοικε μὴ τῶν μὲν πολυτελῶς τρεφομένων , τούτων δὲ ἀσκητικῶς βιοτευόντων , διαφορά τις ἐν τοῖς προσώποις φανῇ καὶ τιμωρίαν ἐσχάτην ὑπομείνῃ παρὰ τοῦ τἀναντία προστεταχότος βασιλέως . ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῦτον εἶδε δειμαίνοντα ὁ μακάριος δανιὴλ , μεταφέρει πρὸς τὸν ἀμελάσαρ τὴν παράκλησιν , ὃν κατέστησεν ὁ ἀρχιευνοῦχος κηδεμόνα αὐτοῦ τε καὶ ἀνανία καὶ ἀζαρία καὶ μισαὴλ καί φησι
Lemmas: καί εἶπον ὁ ἀρχιευνοῦχος ὁ Δανιήλ · φοβέω ἐγώ ὁ κύριος ἐγώ ὁ βασιλεύς ὁ ἐκτάσσω ὁ βρῶσις σύ καί ὁ πόσις σύ μή ποτός ὁράω ὁ πρόσωπον σύ σκυθρωπός παρά ὁ παιδάριον ὁ συναλίζω σύ καί καταδικάζω ὁ κεφαλή ἐγώ ὁ βασιλεύς . οὐ ἄλογος γοῦν ὁ ἀρχιευνοῦχος ὁ δέος · ἄνθρωπος γάρ εἰμί πνευματικός χάρις οὖον γεύω ἀνθρώπινος δέ σκοπός ὁ ἀνθρώπινος καί ἡγέομαι ἐκ μόνος δύναμαι ὁ ὁ ἔδεσμα πολυτέλεια τρέφω τε καί ἀνθέω ὁ σῶμα . διό δείδω μή ὁ μέν πολυτελής τρέφω , οὗτος δέ ἀσκητικός βιοτεύω , διαφορά τις ἐν ὁ πρόσωπον φαίνω καί τιμωρία ἔσχατος ὑπομένω παρά ὁ τἀναντία προστάσσω βασιλεύς . ἀλλά ἐπεί οὗτος ὁράω δειμαίνω ὁ μακάριος Δανιήλ , μεταφέρω πρός ὁ ἀμελάσαρ ὁ παράκλησις , ὅς καθίστημι ὁ ἀρχιευνοῦχος κηδεμών αὐτός τε καί Ἀνανίας καί Ἀζαρία καί Μισαήλ καί φημί
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_12ad13
πείρασον δὴ τοὺς παῖδάς σου ἡμέρας δέκα καὶ δότωσαν ἡμῖν ἀπὸ τῶν σπερμάτων καὶ φαγώμεθα καὶ ὕδωρ πιώμεθα καὶ ὀφθήτωσαν ἐνώπιόν σου αἱ ἰδέαι ἡμῶν καὶ αἱ ἰδέαι τῶν παιδαρίων τῶν ἐσθιόντων τὴν τράπεζαν τοῦ βασιλέως · καὶ καθὼς ἐὰν ἴδῃς , ποίησον μετὰ τῶν παίδων σου . οὐδὲν τῆς εἰς θεὸν πίστεως ἰσχυρότερον καὶ δὴ τοῦτο πολλαχόθεν μὲν καὶ ἄλλοθεν ἔστι μαθεῖν , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ ἐκ τῶν τοῦ θεσπεσίου δανιὴλ ῥημάτων . τὸ γὰρ πιστεῦσαί τε καὶ θαῤῥῆσαι , ὡς τῆς θείας ῥοπῆς ἀπολαύσεται , καὶ μὴ ἐσθίων τῶν ἐσθιόντων καὶ τρυφώντων καὶ τῆς βασιλικῆς ἀπολαυόντων χλιδῆς εὐπρεπέστερός τε καὶ περικαλλέστερος φανήσεται καὶ μείζων , ποῖαν εὐσεβείας ὑπερβολὴν καταλείπει ; καλῶς δὲ καὶ τῷ πιθανῷ τὴν ἱκετείαν ἐκέρασε πείρασον γάρ , φησί , τοὺς παῖδάς σου ἡμέρας δέκα καὶ δότωσαν ἡμῖν ἀπὸ τῶν σπερμάτων , καὶ φαγώμεθα καὶ ὕδωρ πιώμεθα καὶ γενοῦ σὺ τῶν προσώπων κριτής κἂν εὕρης βλάβην τινὰ γενομένην τοῖς σώμασιν ἐκ τῆς τοιαύτης τροφῆς , τὸ μὲν δοκοῦν σοι κελεύσεις , ἡμεῖς δὲ οὐκ ἀντιλέξομεν . τοσαύτην εἶχε παιδόθεν ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ , καὶ τῶν θείων νόμων φροντίδα , καὶ πίστιν περὶ τὸν νομοθέτην · καὶ ὁ μὲν ταῦτα ἔλεγεν ὁ δὲ τὴν ἱκετείαν ἐδέχετο .
Lemmas: πειράζω δή ὁ παῖς σύ ἡμέρα δέκα καί δίδωμι ἐγώ ἀπό ὁ σπέρμα καί ἐσθίω καί ὕδωρ πίνω καί ὁράω ἐνώπιον σύ ὁ ἰδέα ἐγώ καί ὁ ἰδέα ὁ παιδάριον ὁ ἐσθίω ὁ τράπεζα ὁ βασιλεύς · καί καθώς ἐάν ὁράω , ποιέω μετά ὁ παῖς σύ . οὐδείς ὁ εἰς θεός πίστις ἰσχυρός καί δή οὗτος πολλαχόθεν μέν καί ἄλλοθεν εἰμί μανθάνω , οὐ ἥκιστος δέ καί ἐκ ὁ ὁ θεσπέσιος δανιήλ ῥῆμα . ὁ γάρ πιστεύω τε καί θαρσέω , ὡς ὁ θεῖος ῥοπή ἀπολαύω , καί μή ἐσθίω ὁ ἐσθίω καί τρυφάω καί ὁ βασιλικός ἀπολαύω χλιδή εὐπρεπής τε καί περικαλλής φαίνω καί μείζων , Ποίας εὐσέβεια ὑπερβολή καταλείπω ; καλῶς δέ καί ὁ πιθανός ὁ Ἱκεσία κεράννυμι πειράζω γάρ , φημί , ὁ παῖς σύ ἡμέρα δέκα καί δίδωμι ἐγώ ἀπό ὁ σπέρμα , καί ἐσθίω καί ὕδωρ πίνω καί γίγνομαι σύ ὁ πρόσωπον κριτής κἀν εὑρίσκω βλάβη τις γίγνομαι ὁ σῶμα ἐκ ὁ τοιοῦτος τροφή , ὁ μέν δοκέω σύ κελεύω , ἐγώ δέ οὐ ἀντιλέγω . τοσοῦτος ἔχω παιδόθεν ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ , καί ὁ θεῖον νόμος φροντίς , καί πίστις περί ὁ νομοθέτης · καί ὁ μέν οὗτος λέγω ὁ δέ ὁ Ἱκεσία δέχομαι .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_14ad15
καὶ εἰσήκουσε γὰρ αὐτῶν φησίν εἰς τὸ ῥῆμα τοῦτο καὶ ἐπείρασεν αὐτοὺς ἡμέρας δέκα καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν δέκα ἡμερῶν ὡράθησαν αἱ ἰδέαι αὐτῶν ἀγαθαὶ καὶ αὐτοὶ ἰσχυροὶ ταῖς σαρξὶν ὑπὲρ τὰ παιδάρια τὰ ἐσθίοντα τὴν τράπεζαν τοῦ βασιλέως . ἔτυχε γὰρ ὧν ἠθέλησεν ὁ θεῖος οὗτος προφήτης καὶ τὰς ὑποσχέσεις ὑπέδειξεν ἀληθεῖς τῷ τὴν ἐπιμέλειαν αὐτῶν ἐγκεχειρισμένῳ . τῆς γὰρ θείας χάριτος ἀπολαύσαντες ὤφθησαν ἀμείνους πολλῷ τῶν τῆς βασιλικῆς ἀπολαυόντων τραπέζης .
Lemmas: καί εἰσακούω γάρ αὐτός φημί εἰς ὁ ῥῆμα οὗτος καί πειράζω αὐτός ἡμέρα δέκα καί μετά ὁ τέλος ὁ δέκα ἡμέρα ὁράθημι ὁ ἰδέα αὐτός ἀγαθός καί αὐτός ἰσχυρός ὁ σάρξ ὑπέρ ὁ παιδάριον ὁ εἰσθέω ὁ τράπεζα ὁ βασιλεύς . τυγχάνω γάρ ὅς ἐθέλω ὁ θεῖος οὗτος προφήτης καί ὁ ὑπόσχεσις ὑποδείκνυμι ἀληθής ὁ ὁ ἐπιμέλεια αὐτός ἐγχειρίζω . ὁ γάρ θεῖος χάρις ἀπολαύω ὁράω ἀγαθός πολύς ὁ ὁ βασιλικός ἀπολαύω τράπεζα .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_16
καὶ ἐγένετο ἀμελάσαρ ἀναιρούμενος τὸ δεῖπνον αὐτῶν καὶ τὸν οἶνον τοῦ πόματος αὐτῶν , καὶ ἐδίδου αὐτοῖς σπέρματα . καὶ διπλοῦν ἐκαρπώσατο κέρδος · πρῶτον μὲν γὰρ μεμάθηκεν , ὡς δυνατὸν καὶ νηστείᾳ χρώμενον σωματικὴν ῥώμην καὶ εὐπρέπειαν κτήσασθαι ἔπειτα δὲ καὶ τὴν ἐκείνοις χορηγουμένην αὐτὸς λαμβάνων τροφὴν , προθυμότερον αὐτοῖς ἐχορήγει τὰ ποθούμενα σπέρματα · εἶτα , ἐπειδὴ περὶ ἑαυτοῦ μόνου διηγήσατο ὁ δανιὴλ , ἀναγκαίως καὶ τοὺς κοινωνοὺς τῆς εὐσεβείας εἰς μέσον καλεῖ καί φησι
Lemmas: καί γίγνομαι ἀμελάσαρ ἀναιρέω ὁ δεῖπνον αὐτός καί ὁ οἶνος ὁ πόμα αὐτός , καί δίδωμι αὐτός σπέρμα . καί διπλόος καρπόω κέρδος · πρῶτος μέν γάρ μανθάνω , ὡς δυνατός καί νηστεία χράω σωματικός ῥώμη καί εὐπρέπεια κτάομαι ἔπειτα δέ καί ὁ ἐκεῖνος χορηγέω αὐτός λαμβάνω τροφή , πρόθυμος αὐτός χορηγέω ὁ ποθέω σπέρμα · εἶτα , ἐπεί περί ἑαυτοῦ μόνος διηγέομαι ὁ δανιήλ , ἀναγκαῖος καί ὁ κοινωνός ὁ εὐσέβεια εἰς μέσος καλέω καί φημί
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_17
καὶ τοῖς παιδαρίοις τοῖς τέσσαρσιν ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς σύνεσιν καὶ φρόνησιν ἐν πάσῃ γραμματικῇ καὶ σοφίᾳ οὐ γὰρ ἡ χαλδαίων , φησί παιδεία συνετοὺς αὐτοὺς ἀπέφηνε καὶ σοφίας ἁπάσης ἐνέπλησεν ἀλλ’ ἐκ θείας χάριτος καὶ συνέσεως καὶ σοφίας καὶ ἐπιστήμης ἀξιωθέντες , κρείττους ἁπάντων ἐδείχθησαν . καὶ δανιὴλ , φησί , συνῆκεν ἐν πάσῃ ὁράσει καὶ ἐνυπνίοις παιδόθεν γὰρ θείας ἀποκαλύψεις ἑώρα , οὐκ ὄναρ μόνον , ἀλλὰ καὶ ὕπαρ καὶ ἑρμηνεύειν δὲ ἠδύνατο τὰ τοῖς ἄλλοις ἀποκαλυπτόμενα τὸ γὰρ συνῆκε τοῦτο παραδηλοῖ . διδασκόμεθα δὲ κἀντεῦθεν ὡς οὐκ οἶδεν ἡλικίας διαφορὰν ὁ τῶν ὅλων θεός , ἀλλ’ εὐσέβειαν μόνην καὶ φιλοθείαν ζητεῖ · κἂν εὕρῃ ταύτην ἐν νέῳ πολλῶν τοῦτον προτίθησι πρεσβυτέρων . τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ἰωσὴφ ἔστιν αὐτὸν εὑρεῖν πεποιηκότα , καὶ ἐπὶ σαμουὴλ τοῦ προφήτου · παιδίῳ γὰρ ὄντι κομιδῇ νέῳ , καὶ ἐπεφάνη καὶ τὰς κατὰ τοῦ πρεσβύτου τιμωρίας προαγορεύειν ἐκέλευσεν , εἰς κατηγορίαν μὲν τοῦ γεγηρακότος , ἀπόδειξιν δὲ τῆς ἐπανθούσης τῷ μειρακίῳ χάριτος .
Lemmas: καί ὁ παιδάριον ὁ τέσσαρες δίδωμι αὐτός ὁ θεός σύνεσις καί φρόνησις ἐν πᾶς γραμματικός καί σοφία οὖον γάρ ὁ Χαλδαῖος , φημί παιδεία συνετός αὐτός ἀποφαίνω καί σοφία ἅπας ἐμπίμπλημι ἀλλά ἐκ θεῖος χάρις καί σύνεσις καί σοφία καί ἐπιστήμη ἀξιόω , ἀγαθός ἅπας δείκνυμι . καί Δανιήλ , φημί , συνίημι ἐν πᾶς ὅρασις καί ἐνύπνιος παιδόθεν γάρ θεῖος ἀποκάλυψις ὁράω , οὐ ὄναρ μόνος , ἀλλά καί ὕπαρ καί ἑρμηνεύω δέ δύναμαι ὁ ὁ ἄλλος ἀποκαλύπτω ὁ γάρ συνίημι οὗτος παραδηλόω . διδάσκω δέ ἐντεῦθεν ὡς οὐ οἶδα ἡλικία διαφορά ὁ ὁ ὅλος θεός , ἀλλά εὐσέβεια μόνος καί φιλοθεΐα ζητέω · κἀν εὑρίσκω οὗτος ἐν νέος πολύς οὗτος προτίθημι πρέσβυς . ὁ αὐτός δέ καί ἐπί ὁ Ἰωσήφ εἰμί αὐτός εὑρίσκω ποιέω , καί ἐπί Σαμουήλ ὁ προφήτης · παιδίον γάρ εἰμί κομιδή νέος , καί φαίνω καί ὁ κατά ὁ πρεσβύτης τιμωρία προαγορεύω κελεύω , εἰς κατηγορία μέν ὁ γηράσκω , ἀπόδειξις δέ ὁ ἐπαναθέω ὁ μειράκιον χάρις .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 1.vers_18ad20
καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν ὧν εἶπεν ὁ βασιλεὺς εἰσαγαγεῖν αὐτοὺς εἰσήγαγεν αὐτοὺς ὁ ἀρχιευνοῦχος ἐνώπιον ναβουχοδονόσορ καὶ ἐλάλησε μετ’ αὐτῶν ὁ βασιλεὺς καὶ οὐχ ηὑρέθησαν ἐκ πάντων αὐτῶν ὅμοιοι δανιὴλ , ἀνανίᾳ , ἀζαρίᾳ , καὶ μισαήλ καὶ ἔστησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως καὶ ἐν παντὶ ῥήματι σοφίας καὶ ἐπιστήμης ὑπὲρ ὧν ἐζήτησε παρ’ αὐτῶν ὁ βασιλεὺς ηὗρεν αὐτοὺς δεκαπλασίονας ὑπὲρ πάντας τοὺς ἐπαοιδοὺς καὶ μάγους , τοὺς ὄντας ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ . ἀλλ’ ὁ μὲν ἀμελάσαρ ᾔδει τὴν τῶν ἐδεσμάτων διαφοράν , καὶ ἔμαθε πάντως τῆς θείας χάριτος τὴν ἰσχύν . ὁ δὲ βασιλεὺς ἴσως ἐγνώκει τούτων οὐδέν . πῶς γὰρ ἔμαθε , τῆς μὲν τροφῆς ὁμοίως παρ’ αὐτοῦ χορηγουμένης , ὑπὸ δὲ τοῦ ἀμελάσαρ ἀναλισκομένης ; ἀλλ’ ὅμως οὐ μικρὰν καὶ οὗτος ὠφέλειαν ἐδέξατο , πάντων αὐτοὺς τῶν ἐξ ἑτέρων ἐθνῶν ἐκλεγέντων ἀμείνους εὑρών , κάλλει τε καὶ μεγέθει σώματος , σοφίᾳ τε καὶ συνέσει ψυχῆς , ῥυθμῷ τε λόγων καὶ πάσῃ λογικῇ ἐπιστήμῃ . τὰς δὲ συγκρίσεις οὐχ ἁπλῶς ἐποιήσατο , ἀλλ’ ἐρωτήσεις τινὰς προσαγαγὼν τὴν πεῖραν ἔλαβε τῆς ἀληθείας διδάσκαλον , καὶ ηὗρεν αὐτοὺς οὐχ ἁπλῶς ὑπερκειμένους , ἀλλὰ δέκα μοίραις ἀμείνους ὑπάρχοντας · καὶ τέως μεμάθηκεν , ὅτι τῶν ἄλλων ἁπάντων ἐθνῶν ἰουδαῖοι σοφώτεροι . ταῦτα εἰρηκὼς ἐπήγαγε
Lemmas: καί μετά ὁ τέλος ὁ ἡμέρα ὅς εἶπον ὁ βασιλεύς εἰσάγω αὐτός εἰσάγω αὐτός ὁ ἀρχιευνοῦχος ἐνώπιος ναβουχοδονόσορος καί λαλέω μετά αὐτός ὁ βασιλεύς καί οὐ εὑρίσκω ἐκ πᾶς αὐτός ὅμοιος δανιήλ , Ἀνανίας , Ἀζαρία , καί Μισαήλ καί ἵστημι ἐνώπιος ὁ βασιλεύς καί ἐν πᾶς ῥῆμα σοφία καί ἐπιστήμη ὑπέρ ὅς ζητέω παρά αὐτός ὁ βασιλεύς εὑρίσκω αὐτός δεκαπλασίων ὑπέρ πᾶς ὁ ἐπαοιδός καί μάγος , ὁ εἰμί ἐν ὁ βασίλεια αὐτός . ἀλλά ὁ μέν ἀμελάσαρ οἶδα ὁ ὁ ἔδεσμα διαφορά , καί μανθάνω πάντως ὁ θεῖος χάρις ὁ ἰσχύς . ὁ δέ βασιλεύς ἴσως γιγνώσκω οὗτος οὐδείς . πῶς γάρ μανθάνω , ὁ μέν τροφή ὁμοίως παρά αὐτός χορηγέω , ὑπό δέ ὁ ἀμελάσαρ ἀναλίσκω ; ἀλλά ὅμως οὖον μικρός καί οὗτος ὠφέλεια δέχομαι , πᾶς αὐτός ὁ ἐκ ἕτερος ἔθνος ἐκλέγω ἀγαθός εὑρίσκω , κάλλος τε καί μέγεθος σῶμα , σοφία τε καί σύνεσις Ψυχή , ῥυθμός τε λόγος καί πᾶς λογικός ἐπιστήμη . ὁ δέ σύγκρισις οὐ ἁπλόος ποιέω , ἀλλά ἐρωτάω τις προσάγω ὁ πείρω λαμβάνω ὁ ἀλήθεια διδάσκαλος , καί εὑρίσκω αὐτός οὐ ἁπλόος ὑπέρκειμαι , ἀλλά δέκα μοῖρα ἀγαθός ὑπάρχω · καί τέως μανθάνω , ὅτι ὁ ἄλλος ἅπας ἔθνος Ἰουδαῖος σοφός . οὗτος ἐρῶ ἐπάγω
theodoretus.interpretatio-in-danielem 2.vers_1
ἐν τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ τῆς βασιλείας ναβουχοδονόσορ ἐνυπνιάσθη ἐνύπνιον καὶ ἐξέστη τὸ πνεῦμα αὐτοῦ , καὶ ὁ ὕπνος αὐτοῦ ἀπεγένετο ἀπ’ αὐτοῦ . ἐντεῦθεν μανθάνομεν ὡς εὐθὺς καὶ παραχρῆμα τῆς βασιλείας ἀρξάμενος ἐπεστράτευσε τῇ ἰουδαίᾳ ἐν τῷ τρίτῳ ἔτει τῆς βασιλείας ἰωακεὶμ , καὶ τὸν μὲν ἐκέλευσε φέρειν δασμόν , τοὺς δὲ λαβὼν αἰχμαλώτους εἰς τὴν τῶν ἀσσυρίων ἀπήγαγε χώραν . μαρτυρεῖ δὲ καὶ ἱερεμίας ὁ προφήτης τοῖς χρόνοις οὐτωσὶ λέγων · ὁ λόγος ὁ γενόμενος · ἐπὶ ἱερεμίαν τὸν προφήτην ἐπὶ πάντα τὸν λαὸν ἰούδα , ἐν τῷ ἔτει τῷ τετάρτῷ τοῦ ἰωακεὶμ υἱοῦ ἰωσίου βασιλέως ἰούδα οὗτος ἐνιαυτὸς πρῶτος τῷ ναβουχοδονόσορ βασιλεῖ βαβυλῶνος εὑρίσκομεν τοίνυν , ἐνταῦθα ὡς τοῦ τρίτου ἔτους τῆς βασιλείας πληρουμένου τῷ ἰωακεὶμ βασιλεύσας ὁ ναβουχοδονόσορ τὴν κατὰ τῶν ἰουδαίων στρατείαν ἐποιήσατο . ἐν ἀρχῇ δὲ τοῦ τετάρτου ἔτους ὁ προφήτης ἱερεμίας παραίνεσιν τῷ λαῷ προσφέρων , ἔφη πρῶτον εἶναι τοῦτον τὸν ἑνιαυτὸν τῷ βασιλεῖ ναβουχοδονόσορ καὶ ὁ μακάριος δὲ δανιὴλ τὴν πρώτην αἰχμαλωσίαν εἰρηκὼς γεγενῆσθαι ἐν ἔτει τρίτῳ τῆς βασιλείας ἰωακεὶμ βασιλέως ἰούδα ἐπήγαγε νῦν · ἐν τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ τῆς βασιλείας ναβουχοδονόσορ ἐνυπνιάσθη ἐνύπνιον . ταῦτα δὲ οὐχ ἁπλῶς προστέθεικε ἀλλ ̓ ἵνα καὶ τὸν χρόνον ἀκριβῶς καταμάθωμεν τούτου γὰρ χάριν καὶ οἱ θεῖοι προφῆται μεμνημένοι τῶν βασιλέων , καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν ἀναγράφουσιν .
Lemmas: ἐν ὁ ἔτος ὁ δύο ὁ βασίλεια ναβουχοδονόσορος ἐνυπνιάζω ἐνύπνιον καί ἐξίστημι ὁ πνεῦμα αὐτός , καί ὁ ὕπνος αὐτός ἀπογίγνομαι ἀπό αὐτός . ἐντεῦθεν μανθάνω ὡς εὐθύς καί παραχρῆμα ὁ βασίλεια ἄρχω ἐπιστρατεύω ὁ Ἰουδαῖος ἐν ὁ τρίτος ἔτος ὁ βασίλεια Ἰωακείμ , καί ὁ μέν κελεύω φέρω δασμός , ὁ δέ λαμβάνω αἰχμάλωτος εἰς ὁ ὁ Ἀσσύριος ἀπάγω χώρα . μαρτυρέω δέ καί Ἱερεμίας ὁ προφήτης ὁ χρόνος οὕτως λέγω · ὁ λόγος ὁ γίγνομαι · ἐπί Ἱερεμίας ὁ προφήτης ἐπί πᾶς ὁ λαός Ἰούδας , ἐν ὁ ἔτος ὁ τέταρτος ὁ Ἰωακείμ υἱός Ἰωσίας βασιλεύς Ἰούδας οὗτος ἐνιαυτός πρῶτος ὁ ναβουχοδονόσορος βασιλεύς Βαβυλών εὑρίσκω τοίνυν , ἐνταῦθα ὡς ὁ τρίτος ἔτος ὁ βασίλεια πληρόω ὁ Ἰωακείμ βασιλεύω ὁ ναβουχοδονόσορος ὁ κατά ὁ Ἰουδαῖος στρατεία ποιέω . ἐν ἀρχή δέ ὁ τέταρτος ἔτος ὁ προφήτης Ἱερεμίας παραίνεσις ὁ λαός προσφέρω , φημί πρῶτος εἰμί οὗτος ὁ ἐνιαυτός ὁ βασιλεύς ναβουχοδονόσορος καί ὁ μακάριος δέ δανιήλ ὁ πρῶτος αἰχμαλωσία ἐρῶ γίγνομαι ἐν ἔτος τρίτος ὁ βασίλεια Ἰωακείμ βασιλεύς Ἰούδας ἐπάγω νῦν · ἐν ὁ ἔτος ὁ δύο ὁ βασίλεια ναβουχοδονόσορος ἐνυπνιάζω ἐνύπνιον . οὗτος δέ οὐ ἁπλόος προστίθημι ἀλλ' ̓ ἵνα καί ὁ χρόνος ἀκριβῶς καταμανθάνω οὗτος γάρ χάρις καί ὁ θεῖος προφήτης μιμνήσκω ὁ βασιλεύς , καί ὁ ἀριθμός ὁ ἔτος ἀναγράφω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 2.vers_2
ἐν τῷ ἔτει τοίνυν τῷ δευτέρῳ τῆς βασιλείας ναβουχοδονόσορ ἐνυπνιάσθη ἐνύπνιον καὶ ἐξέστη τὸ πνεῦμα αὐτοῦ καὶ ὁ ὕπνος ἀπέστη ἀπ ̓ αὐτοῦ καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τοῦ καλέσαι τοὺς ἐπαοιδοὺς καὶ τοὺς μάγους καὶ τοὺς φαρμακοὺς καὶ τοὺς χαλδαίους τοῦ ἀναγγεῖλαι τῷ βασιλεῖ τὸ ἐνύπνιον αὐτοῦ . ἡ μὲν μὲν οὖν τοῦ Θεοῦ οἰκονομία τοῖς ἐχέφροσι δήλη · γνώριμον γὰρ αὐτοῦ τὸ ἐνύπνιον τὸν οἰκεῖον ποιῆσαι βουλόμενος προφήτην , ἵνα τὰς ἀγαθὰς ἐντεῦθεν καὶ σωτηρίους δέξηται παραινέσεις , δεδίττεται μὲν αὐτὸν τῷ ἐνυπνίῳ , ἀφαιρεῖται δὲ τοῦ ἐνυπνίου τὴν μνήμην . ἀλλ ̓ ὥσπερ δήλη τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων ἡ προμήθεια οὕτω γνώριμος ἅπασι τοῖς εὐσεβέσι καὶ ἡ τοῦ βασιλέως παροινία . πῶς γὰρ οὐκ ἄκρας παραπληξίας τὸ παρ ̓ ἑτέρων ζητεῖν τοῦ ἐνυπνίου τὴν μνήμην ; ἀλλ ̓ ὅμως κληθέντες , φησίν , ἦλθον , καὶ ἔστησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως ·
Lemmas: ἐν ὁ ἔτος τοίνυν ὁ δύο ὁ βασίλεια ναβουχοδονόσορος ἐνυπνιάζω ἐνύπνιον καί ἐξίστημι ὁ πνεῦμα αὐτός καί ὁ ὕπνος ἀφίστημι ἀπό ̓ αὐτός καί εἶπον ὁ βασιλεύς ὁ καλέω ὁ ἐπαοιδός καί ὁ μάγος καί ὁ φαρμακός καί ὁ Χαλδαῖος ὁ ἀναγγέλλω ὁ βασιλεύς ὁ ἐνύπνιον αὐτός . ὁ μέν μέν οὖν ὁ Θεός οἰκονομία ὁ ἐχέφρων δῆλος · γνώριμος γάρ αὐτός ὁ ἐνύπνιον ὁ οἰκέω ποιέω βούλομαι προφήτης , ἵνα ὁ ἀγαθός ἐντεῦθεν καί σωτήριος δέχομαι παραίνεσις , δειδίσσομαι μέν αὐτός ὁ ἐνύπνιος , ἀφαιρέω δέ ὁ ἐνύπνιος ὁ μνήμη . ἀλλ' ̓ ὥσπερ δῆλος ὁ θεός ὁ ὅλος ὁ προμήθεια οὗτος γνώριμος ἅπας ὁ εὐσεβής καί ὁ ὁ βασιλεύς παροινία . πῶς γάρ οὐ ἄκρος παραπληξία ὁ παρά ̓ ἕτερος ζητέω ὁ ἐνύπνιος ὁ μνήμη ; ἀλλ' ̓ ὅμως καλέω , φημί , ἔρχομαι , καί ἵστημι ἐνώπιος ὁ βασιλεύς ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 2.vers_3ad4
καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ βασιλεύς · ἐνυπνιάσθην ἐνύπνιον , καὶ ἐξέστη τὸ πνεῦμά μου τοῦ γνῶναι τὸ ἐνύπνιον . καὶ ἐλάλησαν οἱ χαλδαῖοι τῷ βασιλεῖ συριστί , καὶ εἶπον βασιλεῦ , εἰς τὸν αἰῶνα ζῆθι . σὺ εἰπὲ τὸ ἐνύπνιον τοῖς παισί σου καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀπαγγελοῦμεν . καὶ τὴν μὲν αίτησιν τῷ ὄντι ἀκόλουθον ἐποιήσαντο , ἀλαζονικὴν δὲ τὴν ὑπόσχεσιν · οὔτε γὰρ ἀνθρωπίνης ἦν διανοίας θείας ἑρμηνεύειν ἀποκαλύψεις διχα τῆς ἄνωθεν συνεργίας . συριστὶ δὲ τὴν διάλεξιν οἱ χαλδαῖοι πεποίηνται ὡς ἐκ διαφόρων συνειλεγμένοι ἐθνῶν καὶ ἰδίαν μὲν γλῶτταν ἑκάστων ἐχόντων , κοινῇ δὲ πάντων τῇ σύρων χρωμένων φωνῇ , διδάξαι βουλόμενοι τὸ τῆς ἀποκρίσεως ἀκόλουθον . ἀλλ ̓ οὐδὲ οὕτως ἔπεισαν τὸν ἀλαζόνα βασιλέα μὴ ἀπαιτεῖν παρ ̓ ἀνθρώπων τὰ παρὰ τὴν φύσιν .
Lemmas: καί εἶπον αὐτός ὁ βασιλεύς · ἐνυπνιάζω ἐνύπνιον , καί ἐξίστημι ὁ πνεῦμα ἐγώ ὁ γιγνώσκω ὁ ἐνύπνιον . καί λαλέω ὁ Χαλδαῖος ὁ βασιλεύς Συριστί , καί εἶπον βασιλεύς , εἰς ὁ αἰών ζάω . σύ εἶπον ὁ ἐνύπνιον ὁ παῖς σύ καί ὁ σύγκρισις αὐτός ἀπαγγέλλω . καί ὁ μέν αἴτησις ὁ εἰμί ἀκόλουθος ποιέω , ἀλαζονικός δέ ὁ ὑπόσχεσις · οὔτε γάρ ἀνθρώπινος εἰμί διάνοια θεῖος ἑρμηνεύω ἀποκάλυψις δίχα ὁ ἄνωθεν συνεργία . συριστί δέ ὁ διάλεξις ὁ Χαλδαῖος ποιέω ὡς ἐκ διάφορος συλλέγω ἔθνος καί ἴδιος μέν γλῶσσα ἕκαστος ἔχω , κοινός δέ πᾶς ὁ Σύρος χράω φωνή , διδάσκω βούλομαι ὁ ὁ ἀπόκρισις ἀκόλουθος . ἀλλ' ̓ οὐδέ οὕτως πείθω ὁ ἀλαζών βασιλεύς μή ἀπαιτέω παρά ̓ ἄνθρωπος ὁ παρά ὁ φύσις .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 2.vers_5ad6
ἀπεκρίθη sic γὰρ εὐθὺς ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπε τοῖς χαλδαίοις · ὁ λόγος ἀπέστη μου , ἐὰν οὖν μὴ γνωρίσητέ μοι τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρησιν αὐτοῦ , εἰς ἀπώλειαν ἔσεσθε , καὶ οἰ οἶκοι ὑμῶν διαρπαγήσονται . ἐὰν δὲ τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρησιν αὐτοῦ γνωρίσητέ μοι , δόματα καὶ δωρεὰς καὶ τιμὴν πολλὴν λήψεσθε παρ ̓ ἐμοῦ . πλὴν τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρησιν αὐτοῦ ἀπαγγείλατέ μοι . ταῦτα δὲ οὐ μόνον αὐτοῦ τὸ θρασὺ καὶ θηριῶδες , ἀλλὰ καὶ τὸ λίαν ἀνόητον ὑποδείκνυσιν . ἀνοίας γὰρ ἐσχάτης τὸ νομίσαι ἢ τῇ ἀπειλῇ τῶν κακῶν ἢ τῇ ὑποσχέσει τῶν ἀγαθῶν πλείονα τοῖς χαλδαίοις ἐγγενήσεσθαι γνῶσιν . αὐτίκα τοίνυν ἐκεῖνοι πάλιν πρὸς αὐτὸν ἔφησαν ·
Lemmas: ἀποκρίνω sic γάρ εὐθύς ὁ βασιλεύς καί εἶπον ὁ Χαλδαῖος · ὁ λόγος ἀφίστημι ἐγώ , ἐάν οὖν μή γνωρίζω ἐγώ ὁ ἐνύπνιον καί ὁ σύγκρασις αὐτός , εἰς ἀπώλεια εἰμί , καί ὁ οἶκος σύ διαρπάζω . ἐάν δέ ὁ ἐνύπνιον καί ὁ σύγκρασις αὐτός γνωρίζω ἐγώ , δόμα καί δωρεά καί τιμή πολύς λαμβάνω παρά ̓ ἐγώ . πλήν ὁ ἐνύπνιον καί ὁ σύγκρασις αὐτός ἀπαγγέλλω ἐγώ . οὗτος δέ οὖον μόνος αὐτός ὁ θρασύς καί θηριώδης , ἀλλά καί ὁ λίαν ἀνόητος ὑποδείκνυμι . ἄνοια γάρ ἔσχατος ὁ νομίζω ἢ ὁ ἀπειλέω ὁ κακός ἢ ὁ ὑπόσχεσις ὁ ἀγαθός πλείων ὁ Χαλδαῖος ἐγγίγνομαι γνῶσις . αὐτίκα τοίνυν ἐκεῖνος πάλιν πρός αὐτός φημί ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 2.vers_7
εἰπὲ τὸ ἐνύπνιόν σου τοῖς παισί σου καὶ τὴν σύγκρησιν αὐτοῦ ἀπαγγελοῦμεν . τὴν μὲν γὰρ δουλείαν φησὶν ὁμολογοῦμεν , ἀλλὰ καὶ τὴν φύσιν γινώσκομεν . καὶ ἑρμηνεῦσαι μὲν , εἰ μάθοιμεν , τὸ ἐνύπνιον δυνησόμεθα . ἐρεῖν δὲ αὐτὸ , σοὶ μὲν γνωρισθέν , εἶτα λήθῃ παραδοθὲν , οὐ δυνάμεθα . ἀλλ ̓ οὐδὲν ἧττον ὁ μάταιος ἐπέκειτο τοῦ ἐνυπνίου ζητῶν τὴν ἀνάμνησιν . ἀπεκρίθη γάρ , φησίν ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν ·
Lemmas: εἶπον ὁ ἐνύπνιον σύ ὁ παῖς σύ καί ὁ σύγκρασις αὐτός ἀπαγγέλλω . ὁ μέν γάρ δουλεία φημί ὁμολογέω , ἀλλά καί ὁ φύσις γιγνώσκω . καί ἑρμηνεύω μέν , εἰμί μανθάνω , ὁ ἐνύπνιον δύναμαι . εἴρω δέ αὐτός , σύ μέν γνωρίζω , εἶτα λήθη παραδίδωμι , οὖον δύναμαι . ἀλλ' ̓ οὐδείς κακός ὁ μάταιος ἐπίκειμαι ὁ ἐνύπνιος ζητέω ὁ ἀνάμνησις . ἀποκρίνω γάρ , φημί ὁ βασιλεύς καί εἶπον ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 2.vers_8ad9
ἐπ ̓ ἀληθείας ἐγὼ οἶδα , ὅτι καιρὸν ὑμεῖς ἐξαγοράζετε , καθότι εἴδετε , καθ’ ὅτι ὅτι ἀπέστη ἀπ ̓ ἐμοῦ τὸ ῥῆμα . ἐὰν οὖν τὸ ἐνύπνιον μὴ ἀπαγγείλητέ μοι , ἕν ἐστι τὸ δόγμα ὑμῶν , καὶ οἶδα , ὅτι ῥῆμα ψευδὲς καὶ διεφθαρμένον συνέθεσθε εἰπεῖν ἐνώπιόν μου , ἕως οὗ ὁ καιρὸς παρέλθῃ · τὸ ἐνύπνιόν μου εἴπατέ μοι , καὶ γνώσομαι , ὅτι καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀναγγελεῖτέ μοι . τούτων δὲ τῶν λόγων ἡ μὲν ἀπαίτησις αὐθάδης καὶ μανική , ἡ δὲ κατηγορία λίαν ἀληθής · βούλεσθε γάρ , φησί , μαθεῖν τὸ ἐνύπνιον , ἵνα κοινῇ τινα πλασάμενοι ἑρμηνείαν ψευδῆ , φενακίσητέ με συνήθως , συνεργὸν λαμβάνοντες τοῦ χρόνου τὸ μῆκος καὶ τῆς ἐκβάσεως τὸν καιρὸν ἀναμένοντες . τούτων ἀκούσαντες οἱ χαλδαῖοι ( ὡς γὰρ ἕοικεν , οὗτοι πλείονα τῶν ἄλλων εἶχον παρ ̓ αὐτῷ παῤῥησίαν ) , ἀποφαντικῶς λοιπὸν διαλέγονται , καὶ παντελῶς ἀπαγορεύουσι τοῦ ἐνυπνίου τὴν ἀνάμνησιν .
Lemmas: ἔπος ̓ ἀλήθεια ἐγώ οἶδα , ὅτι καιρός σύ ἐξαγοράζω , καθότι ὁράω , κατά ὅτι ὅτι ἀφίστημι ἀπό ̓ ἐγώ ὁ ῥῆμα . ἐάν οὖν ὁ ἐνύπνιον μή ἀπαγγέλλω ἐγώ , εἷς εἰμί ὁ δόγμα σύ , καί οἶδα , ὅτι ῥῆμα ψευδής καί διαφθείρω συντίθημι εἶπον ἐνώπιον ἐγώ , ἠώς ὅς ὁ καιρός παρέρχομαι · ὁ ἐνύπνιον ἐγώ εἶπον ἐγώ , καί γιγνώσκω , ὅτι καί ὁ σύγκρισις αὐτός ἀναγγέλλω ἐγώ . οὗτος δέ ὁ λόγος ὁ μέν ἀπαίτησις αὐθάδης καί μανικός , ὁ δέ κατηγορία λίαν ἀληθής · βούλομαι γάρ , φημί , μανθάνω ὁ ἐνύπνιον , ἵνα κοινός τις πλάσσω ἑρμηνεία ψευδής , φενακίζω ἐγώ συνήθης , συνεργός λαμβάνω ὁ χρόνος ὁ μῆκος καί ὁ ἔκβασις ὁ καιρός ἀναμένω . οὗτος ἀκούω ὁ Χαλδαῖος ( ὡς γάρ ἔοικα , οὗτος πλείων ὁ ἄλλος ἔχω παρά ̓ αὐτός παρρησία ) , ἀποφαντικός λοιπός διαλέγω , καί παντελῶς ἀπαγορεύω ὁ ἐνύπνιος ὁ ἀνάμνησις .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 2.vers_10ad11
οὐκ ἔστι γὰρ ἔλεγον ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς ξηρᾶς , ὅστις δυνήσεται γνωρίσαι τὸ ῥῆμα τῷ βασιλεῖ καθότι πᾶς βασιλεὺς μέγας καὶ ἄρχων ῥῆμα τοιοῦτον οὐκ ἐπερωτᾷ πάντα μάγον χαλδαῖον ὅτι ὁ λόγος , ὃν ὁ βασιλεὺς ἐπερωτᾶ βαρὺς καὶ ἕτερος οὐκ ἔστιν , ὃς ἀπαγγελεῖ αὐτὸν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως , ἀλλ ̓ ἢ θεοί , ὧν οὐκ ἔστιν ἡ κατοικία μετὰ πάσης σαρκός . ὅθεν οὐκ ἐνδέχεται γενέσθαι καθάπερ οἴει . ἀνθρώπινα , φασίν , παρ ̓ ἡμῶν ἐπιζήτησον , μὴ τὰ παρὰ τὴν τὴν φύσιν . πάντων γὰρ μάλιστα βασιλεῦσιν ἁρμόττει δικαίως τὴν βασιλείαν ἰθύνειν , καὶ τὰ δυνατὰ παρὰ τῶν ὑπηκόων αἰτεῖν , ἃ δὲ νῦν ἀπαιτεῖς οὐ δικαίως ἀπαιτεῖς . οὐ γάρ ἐστιν ἀνθρώπων τῶν σάρκα περικειμένων ἡ τοιαύτη γνῶσις , ἀλλὰ τῆς ἀσωμάτου φύσεως τῆς ἀκριβῶς ἅπαντα γινωσκούσης . ταῦτα μὲν οὖν παρὰ τῶν χαλδαίων ἐῤῥέθη , προῳκονονομεῖτο δὲ ἡ τοῦ δανιὴλ ἀνάῤῥησις . τούτων γὰρ εἰρηκότων οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων , ἀλλ’ ἢ θεῶν τὸ ταῦτα γινώσκειν , ὁ θεσπέσιος δανιὴλ ἀναμιμνήσκει μὲν τοῦ ἐνυπνίου τὸν βασιλέα , ἀκριβῶς δὲ λίαν καὶ σαφῶς ἑρμηνεύει . διδάσκει δὲ τὸν βασιλέα , ὅτι ἡ τοιαύτη γνῶσις οὐκ ἀνθρώπων ἐστί , τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ἑρπόντων , οὔτε μὴν θεῶν τῶν οὐκ ὄντων , ἀλλὰ τοῦ τὰ σύμπαντα πεποιηκότος θεοῦ . ἀλλὰ τούτων μὲν ἕκαστον ἐν τῷ οἰκείῳ χωρίῳ τὴν ἁρμόττουσαν ἑρμηνείαν δέξεται , ἐπὶ δὲ τὰ συνεχῆ τῆς ἑρμηνείας τὸν λόγον μετενέγκομεν .
Lemmas: οὐ εἰμί γάρ λέγω ἄνθρωπος ἐπί ὁ ξηρός , ὅστις δύναμαι γνωρίζω ὁ ῥῆμα ὁ βασιλεύς καθότι πᾶς βασιλεύς μέγας καί ἄρχω ῥῆμα τοιοῦτος οὐ ἐπερωτάω πᾶς μάγος Χαλδαῖος ὅτι ὁ λόγος , ὅς ὁ βασιλεύς ἐπερωτάω βαρύς καί ἕτερος οὐ εἰμί , ὅς ἀπαγγέλλω αὐτός ἐνώπιος ὁ βασιλεύς , ἀλλ' ̓ ἢ θεός , ὅς οὐ εἰμί ὁ κατοίκιος μετά πᾶς σάρξ . ὅθεν οὐ ἐνδέχομαι γίγνομαι καθάπερ οἴομαι . ἀνθρώπινος , φημί , παρά ̓ ἐγώ ἐπιζητέω , μή ὁ παρά ὁ ὁ φύσις . πᾶς γάρ μάλιστα βασιλεύς ἁρμόζω δικαίως ὁ βασίλειος εὐθύνω , καί ὁ δυνατός παρά ὁ ὑπήκοος αἰτέω , ὁ δέ νῦν ἀπαιτέω οὖον δικαίως ἀπαιτέω . οὖον γάρ εἰμί ἄνθρωπος ὁ σάρξ περίκειμαι ὁ τοιοῦτος γνῶσις , ἀλλά ὁ ἀσώματος φύσις ὁ ἀκριβῶς ἅπας γιγνώσκω . οὗτος μέν οὖν παρά ὁ Χαλδαῖος εἴρω , προοικονομέω δέ ὁ ὁ δανιήλ ἀνάρρησις . οὗτος γάρ λέγω οὐ εἰμί ἄνθρωπος , ἀλλά ἢ θεός ὁ οὗτος γιγνώσκω , ὁ θεσπέσιος Δανιήλ ἀναμιμνήσκω μέν ὁ ἐνύπνιος ὁ βασιλεύς , ἀκριβῶς δέ λίαν καί σαφῶς ἑρμηνεύω . διδάσκω δέ ὁ βασιλεύς , ὅτι ὁ τοιοῦτος γνῶσις οὐ ἄνθρωπος εἰμί , ὁ ἐπί ὁ γῆ ἕρπω , οὔτε μήv θεός ὁ οὐ εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ σύμπας ποιέω θεός . ἀλλά οὗτος μέν ἕκαστος ἐν ὁ οἰκεῖος χωρίον ὁ ἁρμόζω ἑρμηνεία δέχομαι , ἐπί δέ ὁ συνεχής ὁ ἑρμηνεία ὁ λόγος μεταφέρω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 2.vers_12ad13
τότε φησίν , ὁ βασιλεὺς ἐν θυμῷ πολλῷ καὶ ὀργῇ εἶπεν ἀπολέσαι πάντας τοὺς σοφοὺς βαβυλῶνος . καὶ τὸ δόγμα ἐξῆλθε , καὶ οἰ σοφοὶ ἀπεκτείνοντο , καὶ ἐζήτησαν τὸν δανιὴλ καὶ τοὺς φίλους αὐτοῦ ἀνελεῖν . τυραννικὸν ἀλλ’ οὐ βασιλικὸν τὸ ἐγχείρημα , καὶ ἄδικον προφανῶς καὶ δικαιοσύνης ἔρημον . ἀλαζονεία γὰρ καὶ τῦφος προσλαβὼν ἐξουσίαν ὄλεθρον μηχανᾶται τοῖς ὑπηκόοις ἰουδαίοις . ἀλλ ̓ ὁ θειότατος δανιὴλ τὴν ἄδικον ταύτην σφαγὴν θεασάμενος πυνθάνεται τοῦ ἀριὼχ , ὃς τὸν ὠμότατον τοῦτον ἐνεχειρίσθη φόνον , λέγων ·
Lemmas: τότε φημί , ὁ βασιλεύς ἐν θυμός πολύς καί ὀργή εἶπον ἀπόλλυμι πᾶς ὁ σοφός Βαβυλών . καί ὁ δόγμα ἐξέρχομαι , καί ὁ σοφός ἀποκτείνω , καί ζητέω ὁ δανιήλ καί ὁ φίλος αὐτός ἀναιρέω . τυραννικός ἀλλά οὖον βασιλικός ὁ ἐγχείρημα , καί ἄδικος προφανῶς καί δικαιοσύνη ἐρῆμος . ἀλαζονεία γάρ καί τῦφος προσλαμβάνω ἐξουσία ὄλεθρος μηχανάομαι ὁ ὑπήκοος Ἰουδαῖος . ἀλλ' ̓ ὁ θεῖος δανιήλ ὁ ἄδικος οὗτος σφαγή θεάομαι πυνθάνομαι ὁ ἀριώχ , ὅς ὁ ὠμός οὗτος ἐγχειρίζω φόνος , λέγω ·