theodoretus.interpretatio-in-danielem 2.vers_34ad35
ἐθεώρεις ἕως ὅτου ἀπεσχίσθη λίθος ἀπὸ ὄρους λίθος ἄνευ χειρῶν , καὶ ἐπάταξε τὴν εἰκόνα ἐπὶ τοὺς πόδας τοὺς σιδηροῦς καὶ ὀστρακίνους , καὶ ἐλέπτυνεν αὐτοὺς εἰς τέλος . τότε ἐλεπτύνθησαν εἰσάπαξ ὁ σίδηρος , τὸ ὄστρακον ὁ χαλκός , ὁ ἄργυρος ὁ χρυσός , καὶ ἐγένοντο ὡσεὶ κονιορτὸς ἀπὸ ἅλωνος θερινῆς , καὶ ἐξῆρεν αὐτὰ τὸ πλῆθος τοῦ πνεύματος , καὶ πᾶς τόπος οὐχ ηὑρέθη ἐν αὐτοῖς καὶ ὁ λίθος ὁ πατάξας τὴν εἰκόνα ἐγένετο εἰς ὄρος μέγα , καὶ ἐπλήρωσε πᾶσαν τὴν γῆν . τοιοῦτον μέν ἐστι τοῦ ἐνυπνίου τὸ τέλος · προσήκει δὲ κάτωθεν ἡμᾶς ἄρξασθαι τῆς ἑρμηνείας . ζητήσωμεν τοίνυν πρότερον τίς ὁ λίθος προσαγορευόμενος , καὶ βραχὺς μὲν πρότερον φαινόμενος , ὕστερον ἐδείχθη μέγιστος καὶ τὴν οἰκουμένην ἐκάλυψεν . οὐκοῦν ἀκούσωμεν oder ἀκούομεν in P ? αὐτοῦ τοῦ θεοῦ διὰ ἡσαίου τοῦ προφήτου λέγοντος ἰδοὺ τίθημι ἐν σιὼν λίθον πολυτελῆ , ἀκρογωνιαῖον , ἔντιμον , ἐκλεκτόν , εἰς τὰ θεμέλια αὐτῆς καὶ πᾶς ὁ πιστεύων ἐπ ̓ αὐτῷ οὐ μὴ καταισχυνθῇ . ἀκούσωμεν δὲ καὶ τοῦ μακαρίου δαβὶδ προθεσπίζοντος καὶ βοῶντος · · λίθον , ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες , οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας . ταύτην δὲ τὴν μαρτυρίαν καὶ αὐτὸς ὁ δεσπότης χριστὸς ἐν τοῖς ἱεροῖς εὐαγγελίοις ἰουδαίοις προσήνεγκεν · οὐκ ἀνέγνωτε λέγων · λίθον , ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες , οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας . παρὰ κυρίου ἐγένετο αὕτη , καὶ ἔστι θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν . καὶ ὁ μακάριος δὲ πέτρος ἐν ἰουδαίοις δημηγορῶν καὶ τοῦ κυρίου τὴν προφητείαν εἰς μέσον παραγαγὼν ἑρμηνεύει τὴν προφητείαν οὕτω λέγων · οὗτός ἐστιν ὁ λίθος ὁ ἐξουθενηθεὶς παρ’ ὑμῶν τῶν οἰκοδομούντων , ὃς ἐγένετο εἰς κεφαλὴν γωνίας . καὶ ὁ μακάριος δὲ παῦλος φησίν · ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν , ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ ἰησοῦ χριστοῦ . καὶ ἀλλαχοῦ δέ φησι · θεμέλιον δὲ ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον , ὅς ἐστιν ἰησοῦς χριστός . καὶ πάλιν · ἔπινον , φησίν ἐκ πνευματικῆς ἀκολουθούσης πέτρας · ἡ δὲ πέτρα ἦν ὁ χριστός . οὐκοῦν ὑπὸ παλαιᾶς καὶ νέας γραφῆς διδασκόμεθα τὸν κύριον ἡμῶν ἰησοῦν χριστὸν προσηγορεῦσθαι λίθον . οὗτος γὰρ ἐτμήθη ἀπὸ ὄρους ἄνευ χειρῶν γεννηθεὶς ἐκ παρθένου γαμικῆς κοινωνίας χωρίς . οἶδε δὲ πολλάκις καὶ τὴν παρὰ φύσιν γέννησιν λατομίαν ἡ θεία προσαγορεύειν γραφή . ἰουδαίους γὰρ ἡσαίας τῆς παρὰ φύσιν γενομένης τῷ ἀβραὰμ παιδογονίας ἀναμιμνήσκων , ἐμβλέψατε , ἔλεγεν εἰς τὴν στερεὰν πέτραν ἐξ ἧς ἐλατομήθητε . οὐκοῦν ὄρος μὲν ἡ δαβιτικὴ φυλή , λίθος δὲ ὁ χριστὸς κατὰ τὸ ἀνθρώπινον , οὐ κατὰ τὸν τῆς φύσεως νόμον τμηθείς , οὗτος δὲ πάλαι σμικρὸς φαινόμενος , δι ̓ἣν περιέκειτο φύσιν , ἀθρόον ἐδείχθη ὄρος μέγιστον πᾶσαν πληρώσας τὴν οἰκουμένην . ἐπληρώθη γὰρ ἡ σύμπασα ἡ γῆ τοῦ γνῶναι τὸν κύριον , ὡς ὕδωρ πολὺ κατακαλύψαι θαλάσσας . οὗτος πατάξει τὴν εἰκόνα ἐπὶ τοὺς πόδας τοὺς σιδηροὺς καὶ ὀστρακίνους , τουτέστι , καὶ τὴν ἐσχάτην καταπαύσει βασιλείαν , φροῦδόν τε καὶ ἀφανῆ ποιήσει . οὐ γὰρ ἑτέρα ταύτην διαδέξεται βασιλεία ἀλλὰ τὴν οἰκείαν γυμνώσει καὶ πᾶσι ταύτην ὑποδείξει . ἐκείνων δὲ τῶν βασιλειῶν ἁπασῶν καὶ αὐτὴν ἀφανῖει τὴν μνήμην · κονιορτοῦ δίκην ἐξ ἅλωνος μὲν τικτομένου , ὑπὸ δὲ πνεύματος σκεδαννυμένου . οὕτω τὸ ἐνύπνιον ἅπαν εἰρηκὼς τῷ βασιλεῖ , ἐπήγαγε ·
Lemmas: θεωρέω ἠώς ὅστις ἀποσχίζω λίθος ἀπό ὄρος λίθος ἄνευ χείρ , καί πατάσσω ὁ εἰκών ἐπί ὁ πούς ὁ Σιδηροῦς καί ὀστράκινος , καί λεπτύνω αὐτός εἰς τέλος . τότε λεπτύνω εἰσάπαξ ὁ σίδηρος , ὁ ὄστρακον ὁ χαλκός , ὁ ἄργυρος ὁ χρυσός , καί γίγνομαι ὡσεί κονιορτός ἀπό ἅλων θερινός , καί ἐξαίρω αὐτός ὁ πλῆθος ὁ πνεῦμα , καί πᾶς τόπος οὐ εὑρίσκω ἐν αὐτός καί ὁ λίθος ὁ πατάσσω ὁ εἰκών γίγνομαι εἰς ὄρος μέγας , καί πληρόω πᾶς ὁ γῆ . τοιοῦτος μέν εἰμί ὁ ἐνύπνιος ὁ τέλος · προσήκω δέ κάτωθεν ἐγώ ἄρχω ὁ ἑρμηνεία . ζητέω τοίνυν πρότερος τίς ὁ λίθος προσαγορεύω , καί βραχύς μέν πρότερος φαίνω , ὕστερος δείκνυμι μέγας καί ὁ οἰκέω καλύπτω . οὐκοῦν ἀκούω oder ἀκούω in P ? αὐτός ὁ θεός διά Ησαίου ὁ προφήτης λέγω ἰδού τίθημι ἐν θεός λίθος πολυτελής , ἀκρογωνιαῖος , ἔντιμος , ἐκλεκτός , εἰς ὁ θεμέλιος αὐτός καί πᾶς ὁ πιστεύω ἔπος ̓ αὐτός οὖον μή καταισχύνω . ἀκούω δέ καί ὁ μακάριος δαβίδ προθεσπίζω καί βοῦς · · λίθος , ὅς ἀποδοκιμάζω ὁ οἰκοδομέω , οὗτος γίγνομαι εἰς κεφαλή γωνία . οὗτος δέ ὁ μαρτυρία καί αὐτός ὁ δεσπότης χριστός ἐν ὁ ἱερός εὐαγγέλιον Ἰουδαῖος προσφέρω · οὐ ἀναγιγνώσκω λέγω · λίθος , ὅς ἀποδοκιμάζω ὁ οἰκοδομέω , οὗτος γίγνομαι εἰς κεφαλή γωνία . παρά κύριος γίγνομαι οὗτος , καί εἰμί θαυμαστός ἐν ὀφθαλμός ἐγώ . καί ὁ μακάριος δέ πέτρος ἐν Ἰουδαῖος δημηγορέω καί ὁ κύριος ὁ προφητεία εἰς μέσος παράγω ἑρμηνεύω ὁ προφητεία οὗτος λέγω · οὗτος εἰμί ὁ λίθος ὁ ἐξουθενέω παρά σύ ὁ οἰκοδομέω , ὅς γίγνομαι εἰς κεφαλή γωνία . καί ὁ μακάριος δέ Παῦλος φημί · ἐποικοδομέω ἐπί ὁ θεμέλιος ὁ ἀπόστολος καί προφήτης , εἰμί ἀκρογωνιαῖος αὐτός Ἰησοῦς χριστός . καί ἀλλαχοῦ δέ φημί · θεμέλιος δέ ἄλλος οὐδείς δύναμαι τίθημι παρά ὁ κεῖμαι , ὅς εἰμί Ἰησοῦς χριστός . καί πάλιν · πίνω , φημί ἐκ πνευματικός ἀκολουθέω πέτρα · ὁ δέ πέτρα εἰμί ὁ χριστός . οὐκοῦν ὑπό παλαιός καί νέος γραφεύς διδάσκω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς χριστός προσαγορεύω λίθος . οὗτος γάρ τέμνω ἀπό ὄρος ἄνευ χείρ γεννάω ἐκ παρθένος γαμικός κοινωνία χωρίς . οἶδα δέ πολλάκις καί ὁ παρά φύσις γέννησις λατομία ὁ θεῖος προσαγορεύω γραφεύς . Ἰουδαῖος γάρ Ἠσαίας ὁ παρά φύσις γίγνομαι ὁ ἀβραάμ παιδογονία ἀναμιμνήσκω , ἐμβλέπω , λέγω εἰς ὁ στερεός πέτρα ἐκ ὅς λατομέω . οὐκοῦν ὄρος μέν ὁ δαβιτικὴ φυλή , λίθος δέ ὁ χριστός κατά ὁ ἀνθρώπινος , οὖον κατά ὁ ὁ φύσις νόμος τέμνω , οὗτος δέ πάλαι μικρός φαίνω , Ζεύς ἐάν περίκειμαι φύσις , ἀθρόος δείκνυμι ὄρος μέγας πᾶς πληρόω ὁ οἰκέω . πληρόω γάρ ὁ σύμπας ὁ γῆ ὁ γιγνώσκω ὁ κύριος , ὡς ὕδωρ πολύς κατακαλύπτω θάλασσα . οὗτος πατάσσω ὁ εἰκών ἐπί ὁ πούς ὁ Σιδηροῦς καί ὀστράκινος , τουτέστι , καί ὁ ἔσχατος κατάπαυσις βασίλειος , φροῦδος τε καί ἀφανής ποιέω . οὖον γάρ ἕτερος οὗτος διαδέχομαι βασίλειος ἀλλά ὁ οἰκεῖος γύμνωσις καί πᾶς οὗτος ὑποδείκνυμι . ἐκεῖνος δέ ὁ βασίλεια ἅπας καί αὐτός ἀφανίζω ὁ μνήμη · κονιορτός δίκη ἐκ ἅλων μέν τίκτω , ὑπό δέ πνεῦμα σκεδάννυμι . οὗτος ὁ ἐνύπνιον ἅπας ἐρῶ ὁ βασιλεύς , ἐπάγω ·