ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_35ad36
διὰ ἀβραάμ , φησί , τὸν ἠγαπημένον ὑπὸ σοῦ καὶ διὰ ἰσαὰκ τὸν δοῦλόν σου καὶ ἰσραὴλ τὸν ἅγιόν σου , οἷς ἐλάλησας αὐτοῖς λέγων πληθυνῶ τὸ σπέρμα ὑμῶν ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης . ταῦτα , φησίν , ἐκείνοις ὑπέσχου δέσποτα οὓς ἠγάπησάς τε καὶ ἀοιδίμους ἐποίησας , ὥστε τῇ ψάμμῳ μὲν κατὰ τὸν ἀριθμὸν παραβάλλεσθαι τὸ γένος · τοῖς δὲ ἄστρασι παραπλησίως εἶναι λαμπρόν τε καὶ ὑψηλὸν καὶ περιφανές . εἶτα ἐκ παραλλήλου ταῖς ἐπαγγελίαις τὰ πράγματα τίθησιν .
Lemmas: διά Ἀβραάμ , φημί , ὁ ἀγαπάω ὑπό σύ καί διά Ἰσαάκ ὁ δοῦλος σύ καί Ἰσραήλ ὁ ἅγιος σύ , ὅς λαλέω αὐτός λέγω πληθύνω ὁ σπέρμα σύ ὡσεί ὁ ἄστρον ὁ οὐρανός καί ὡς ὁ ἄμμος ὁ παρά ὁ χεῖλος ὁ θάλασσα . οὗτος , φημί , ἐκεῖνος ὑπισχνέομαι δεσπότης ὅς ἀγαπάω τε καί ἀοίδιμος ποιέω , ὥστε ὁ ψάμμος μέν κατά ὁ ἀριθμός παραβάλλω ὁ γένος · ὁ δέ ἀστήρ παραπλήσιος εἰμί λαμπρός τε καί ὑψηλός καί περιφανής . εἶτα ἐκ παράλληλος ὁ ἐπαγγελία ὁ πρᾶγμα τίθημι .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_37
ὅτι , δέσποτα , φησίν ἐσμικρύνθημεν παρὰ πάντα τὰ ἔθνη καί ἐσμεν ταπεινοὶ πάσῃ τῇ γῇ σήμερον . καὶ ἵνα μὴ ψευδῶς κατηγορήσῃ τῶν ὑποσχέσεων , εὐθὺς τὴν αἰτίαν ἐπήγαγε λέγων · διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν . οὐ γὰρ σύ , φησί , δέσποτα τὰς ὑποσχέσεις ἐψεύσω , ἀλλ ̓ ἡμεῖς τὰς συνθήκας παρέβημεν , καὶ πολλοὶ ὄντες κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν , καὶ ἀριθμοῦ κρείττους , διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ὀλιγώθημεν . τοῦτο γὰρ ᾐνίξατο εἰρηκώς · ἐσμικρύνθημεν . παρὰ πάντα τὰ ἔθνη οὐ γὰρ εἶπεν μικροὶ ἐσμὲν καὶ ὀλίγοι παρὰ πάντα τὰ ἔθνη , ἀλλ’ ἐσμικρύνθημεν , τουτέστιν , ἐγενόμεθα μὲν ἀριθμοῦ κρείττους κατὰ τὴν σὴν ὑπόσχεσιν , παραβάντες δέ σου τὰς ἐντολὰς ὀλίγοι ἀντὶ πολλῶν ἐγενόμεθα . εἶτα ὑποδείκνυσι τῷ θεῷ τὴν κατέχουσαν συμφοράν , οὐχ ὡς ἀγνοοῦντα διδάσκων , ἀλλὰ τῇ διηγήσει τῶν λυπερῶν εἰς φιλανθρωπίαν ἐκκαλούμενος .
Lemmas: ὅτι , δεσπότης , φημί εἰσμικρύνω παρά πᾶς ὁ ἔθνος καί εἰμί ταπεινός πᾶς ὁ γῆ σήμερον . καί ἵνα μή ψευδής κατηγορέω ὁ ὑπόσχεσις , εὐθύς ὁ αἴτιος ἐπάγω λέγω · διά ὁ ἁμαρτία ἐγώ . οὖον γάρ σῦς , φημί , δεσπότης ὁ ὑπόσχεσις ψεύδω , ἀλλ' ̓ ἐγώ ὁ συνθήκη παραβαίνω , καί πολύς εἰμί κατά ὁ ὑπόσχεσις , καί ἀριθμός ἀγαθός , διά ὁ ἁμαρτία ἐγώ ὀλιγόω . οὗτος γάρ αἰνίζω εἴρω · εἰσμικρύνω . παρά πᾶς ὁ ἔθνος οὖον γάρ εἶπον μικρός εἰμί καί ὀλίγος παρά πᾶς ὁ ἔθνος , ἀλλά εἰσμικρύνω , τουτέστιν , γίγνομαι μέν ἀριθμός ἀγαθός κατά ὁ σός ὑπόσχεσις , παραβαίνω δέ σύ ὁ ἐντολή ὀλίγος ἀντί πολύς γίγνομαι . εἶτα ὑποδείκνυμι ὁ θεός ὁ κατέχω συμφορά , οὐ ὡς ἀγνοέω διδάσκω , ἀλλά ὁ διήγησις ὁ λυπεραω εἰς φιλανθρωπία ἐκκαλέω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_38
καὶ οὐκ ἔστι , φησίν , ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ ἄρχων καὶ προφήτης καὶ ἡγούμενος . ἀπεστερήμεθα γάρ , φησί , βασιλείας , προφητείας , ἱερωσύνης , τῶν θείων σου καὶ μεγάλων δωρεῶν , δι ̓ ὧν κυβερνώμενοι διετελοῦμεν οὐδὲ ὁλοκαύτωσις , φησίν , οὐδὲ θυσία οὐδὲ προσφορὰ οὐδὲ θυμίαμα , καὶ δεικνὺς τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν ἀδύνατον θῦσαι , ἀκολούθως ἐπήγαγεν · οὐδὲ τόπος τοῦ καρπῶσαι ἐνώπιόν σου καὶ εὑρεῖν ἔλεον . ὁ γὰρ σὸς νόμος τὴν τῶν θυσιῶν λειτουργίαν ἑνὶ περιέγραψε τόπῳ καὶ παρανομία σαφὴς ὸ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ προσενεγκεῖν σοι θυσίαν τούτων ἀκούειν οὐκ ἐθέλουσιν οἱ ἰουδαῖοι ἀλλὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς μύσαντες καὶ τὰ ὦτα βύσαντες πάντα τολμῶσι παρανόμως ἐπιτελεῖν . οἱ δὲ ἅγιοι οὗτοι παῖδες , τοῦ νόμου τὸν σκοπὸν ἐπιστάμενοι ἔλεγον μὴ εἶναι τόπον τοῦ καρπῶσαι ἐνώπιον αὐτοῦ καὶ εὑρεῖν . ἔλεον . καὶ ἐπειδὴ τούτου , φησί , τυχεῖν ἀδύνατον , πόῤῥω τῆς ἱερᾶς ἐκείνης πόλεως ὄντας εὑρήκαμεν τρόπον τινὰ θεραπείας , ὦ δέσποτα .
Lemmas: καί οὐ εἰμί , φημί , ἐν ὁ καιρός οὗτος ἄρχω καί προφήτης καί ἡγέομαι . ἀποστερέω γάρ , φημί , βασίλεια , προφητεία , ἱερωσύνη , ὁ θεῖον σύ καί μέγας δωρεά , Ζεύς ̓ ὅς κυβερνάω διατελέω οὐδέ ὁλοκαύτωσις , φημί , οὐδέ θυσία οὐδέ προσφορά οὐδέ θυμίαμα , καί δείκνυμι ὁ αἴτιος , διά ὅς ἀδύνατος θύω , ἀκόλουθος ἐπάγω · οὐδέ τόπος ὁ καρπόω ἐνώπιον σύ καί εὑρίσκω ἔλεος . ὁ γάρ σός νόμος ὁ ὁ θυσία λειτουργία εἷς περιγράφω τόπος καί παρανομία σαφής ο ἐν ἕτερος τόπος προσφέρω σύ θυσία οὗτος ἀκούω οὐ ἐθέλω ὁ Ἰουδαῖος ἀλλά ὁ ὀφθαλμός μύω καί ὁ οὖς βύω πᾶς τολμάω παρανόμως ἐπιτελέω . ὁ δέ ἅγιος οὗτος παῖς , ὁ νόμος ὁ σκοπός ἐφίστημι λέγω μή εἰμί τόπος ὁ καρπόω ἐνώπιος αὐτός καί εὑρίσκω . ἔλεος . καί ἐπεί οὗτος , φημί , τυγχάνω ἀδύνατος , πόρρω ὁ ἱερός ἐκεῖνος πόλις εἰμί εὑρίσκω τρόπος τις θεραπεία , εἰμί δεσπότης .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_39ad40
ἐν ψυχῇ γὰρ σϋντετρϊμμένῃ , καὶ πνεύματι ταπεινώσεως προσδεχθείημεν προσφέροντές σοι τὴν ἱκετείαν προσδεχθῆναι αὐτὴν παρακαλοῦμεν . ὡς ἐν ὁλοκαυτώμασι κριῶν καὶ ταύρων καὶ ὡς ἐν μυριάσιν ἀρνῶν πιόνων , οὕτω γενέσθω ἡ θυσία ἡμῶν σήμερον ἐνώπιόν σου καὶ ἐκτελείσθω ὄπισθέν σου ὅτι οὐκ ἔστιν αἰσχύνη τοῖς πεποιθόσιν ἐπὶ σοί . ἐπειδὴ γάρ , φησίν , ὁ σὸς νόμος ἐν παντί σοι τόπῳ προσφέρειν τὰς νενομισμένας θυσίας οὐ συγχωρεῖ ἀντὶ κριῶν καὶ ταύρων καὶ ἀρνῶν τὸν ἀριθμὸν νικώντων συντετριμμένην σοι καὶ τεταπεινωμένην καρδίαν προσφέρομεν καὶ παρακαλοῦμεν γενέσθαι σοι ταῦτα πάσης θυσίας ἡδίω , ἐπειδὴ εἴωθας τοὺς πεποιθότας ἐπὶ σοὶ πάσης αἰσχύνης ἐλευθεροῦν . ταῦτα δὲ οὐχ ἁπλῶς οὕτως εἴρηκεν ὁ ἅγιος οὗτος ἀνὴρ , ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ προφήτου δεδιδαγμένος δαβίδ , ὃς ἐν τῷ πεντηκοστῷ λέγει ψαλμῷ ὅτι εἰ ἠθέλησας θυσίαν , ἔδωκα ἄν · ὁλοκαυτώματα οὐκ εὐδοκήσεις · θυσία τῷ Θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον , καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει . . καὶ πάλιν ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ · μὴ φάγομαι κρέα ταύρων ἢ αἷμα τράγων πίομαι ; θῦσον τῷ θεῷ θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἀπόδος τῷ ὑψίστῳ τὰς εὐχάς σου καὶ ἐπικάλεσαί με ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς σου , καὶ ἐξελοῦμαί σε καὶ δοξάσεις με . καὶ μετὰ βραχέα · θυσία αἰνέσεως δοξάσει με , καὶ ἐκεῖ ὁδὸς ἐν ᾗ δείξω αὐτῷ τὸ σωτήριόν μου . ταῦτα δεδιδαγμένος ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ τὴν συντετριμμένην καρδίαν ἀντὶ πάσης δεχθῆναι θυσίας ἱκέτευσεν . εἶτα ἐπάγει ·
Lemmas: ἐν Ψυχή γάρ συντετριμμένος , καί πνεῦμα ταπείνωσις προσδέχομαι προσφέρω σύ ὁ Ἱκεσία προσδέχομαι αὐτός παρακαλέω . ὡς ἐν ὁλοκαύτωμα κριός καί ταῦρος καί ὡς ἐν μυριάς ἀμνός πίων , οὗτος γίγνομαι ὁ θυσία ἐγώ σήμερον ἐνώπιον σύ καί ἐκτελέω ὄπισθεν σύ ὅτι οὐ εἰμί αἰσχύνη ὁ πείθω ἐπί σύ . ἐπεί γάρ , φημί , ὁ σός νόμος ἐν πᾶς σύ τόπος προσφέρω ὁ νομίζω θυσία οὖον συγχωρέω ἀντί κριός καί ταῦρος καί ἀμνός ὁ ἀριθμός νικάω συντρίβω σύ καί ταπεινόω Καρδία προσφέρω καί παρακαλέω γίγνομαι σύ οὗτος πᾶς θυσία ἡδύς , ἐπεί εἴωθα ὁ πείθω ἐπί σύ πᾶς αἰσχύνη ἐλευθερόω . οὗτος δέ οὐ ἁπλόος οὕτως εἴρω ὁ ἅγιος οὗτος ἀνήρ , ἀλλά ὑπό ὁ προφήτης διδάσκω Δαβίδ , ὅς ἐν ὁ πεντηκοστός λέγω ψαλμός ὅτι εἰμί ἐθέλω θυσία , δίδωμι ἄν · ὁλοκαύτωμα οὐ εὐδοκέω · θυσία ὁ Θεός πνεῦμα συντρίβω , Καρδία συντρίβω καί ταπεινόω ὁ θεός οὐ ἐξουδένωσις . . καί πάλιν ἐκ πρόσωπον ὁ θεός · μή ἐσθίω κρέας ταῦρος ἢ αἷμα τράγος πίνω ; θύω ὁ θεός θυσία αἴνεσις καί ἀποδίδωμι ὁ ὕψιστος ὁ εὐχή σύ καί ἐπικαλέω ἐγώ ἐν ἡμέρα θλῖψις σύ , καί ἐξαιρέω σύ καί δοξάζω ἐγώ . καί μετά βραχύς · θυσία αἴνεσις δοξάζω ἐγώ , καί ἐκεῖ ὁδός ἐν ὅς δείκνυμι αὐτός ὁ σωτήριος ἐγώ . οὗτος διδάσκω ὁ θεῖος οὗτος ἀνήρ ὁ συντρίβω Καρδία ἀντί πᾶς δέχομαι θυσία ἱκετεύω . εἶτα ἐπάγω ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_41
καὶ νῦν ἐξακολουθοῦμεν ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ φοβούμεθά σε καὶ ζητοῦμεν τὸ πρόσωπόν σου . μὴ καταισχύνῃς ἡμᾶς . τὸ γὰρ πλῆθος τῶν συμφορῶν ἑτέρους ἡμᾶς ἀνθ’ ἑτέρων εἰργάσατο καὶ παραβάτας ὄντας τῶν σῶν ἐντολῶν , ἐν ὅλῃ σε καρδίᾳ καὶ φοβεῖσθαι καὶ ζητεῖν παρεσκεύασε πρόσωπον δὲ θεοῦ ἐνταῦθα τὴν εὐμένειαν ἐκάλεσε καὶ τὴν τῆς ἐλευθερίας ἀπόδοσιν καὶ τὴν τῆς κηδεμονίας ἀπόληψιν , ἧς ἀπολαύοντας δυνατὸν ἦν ὁρᾷν καὶ τὸν θεῖον νεὼν καὶ τὰς ἐπιτελουμένας αὐτόθι λατρείας , δι ̓ ὧν ἀσώματον ὄντα τὸν θεὸν καὶ ἀόρατον ὁρᾷν ἐφαντάζοντο . ἐπειδὴ τοίνυν τοσαύτην ἡμῶν διὰ τῆς τιμωρίας εἰργάσω μεταβολὴν .
Lemmas: καί νῦν ἐξακολουθέω ἐν ὅλος Καρδία καί φοβέω σύ καί ζητέω ὁ πρόσωπον σύ . μή καταισχύνω ἐγώ . ὁ γάρ πλῆθος ὁ συμφορά ἕτερος ἐγώ ἀντί ἕτερος ἐργάζομαι καί παραβάτης εἰμί ὁ σός ἐντολή , ἐν ὅλος σύ Καρδία καί φοβέω καί ζητέω παρασκευάζω πρόσωπον δέ θεός ἐνταῦθα ὁ εὐμένεια καλέω καί ὁ ὁ ἐλευθερία ἀπόδοσις καί ὁ ὁ κηδεμονία ἀπόληψις , ὅς ἀπολαύω δυνατός εἰμί ὁράω καί ὁ θέω ναός καί ὁ ἐπιτελέω αὐτόθι λατρεία , Ζεύς ̓ ὅς ἀσώματος εἰμί ὁ θεός καί ἀόρατος ὁράω φαντάζω . ἐπεί τοίνυν τοσοῦτος ἐγώ διά ὁ τιμωρία ἐργάζομαι μεταβολή .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_42ad43
μὴ καταισχύνῃς ἡμᾶς , ἀλλὰ ποίησον μεθ ̓ ἡμῶν κατὰ τὴν ἐπιείκειάν σου , καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους σου . καὶ ἐξελοῦ ἡμᾶς κατὰ τὰ θαυμάσιά σου . καὶ δὸς δόξαν τῷ ὀνόματί σου , κύριε . διὰ ταῦτα , φησί , πάντα ἡμᾶς οἴκτου καὶ φιλανθρωπίας ἀξίωσον · ἐλεεῖν τὲ γὰρ πέφυκας , καὶ μακροθυμίᾳ κεχρῆσθαι πρὸς ἅπαντας , συνδρομόν τε ἔχεις τῇ βουλήσει τὴν δύναμιν · καὶ μαρτυρεῖ τὰ διηνεκῶς ὑπὸ σοῦ γινόμενα θαύμαστα . τὰ γὰρ εἰς ἡμᾶς γινόμενα , καὶ τὸ σὸν ὄνομα ὑμνεῖσθαι παρασκευάσει , οὐχ ὑφ’ ἡμῶν μόνον σωζομένων , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῶν τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ὁρώντων .
Lemmas: μή καταισχύνω ἐγώ , ἀλλά ποιέω μετά ̓ ἐγώ κατά ὁ ἐπιείκεια σύ , καί κατά ὁ πλῆθος ὁ ἔλεος σύ . καί ἐξαιρέω ἐγώ κατά ὁ θαυμάσιος σύ . καί δίδωμι δόξα ὁ ὄνομα σύ , κύριος . διά οὗτος , φημί , πᾶς ἐγώ οἶκτος καί φιλανθρωπία ἀξιόω · ἐλεέω τε γάρ φύω , καί μακροθυμία χράομαι πρός ἅπας , σύνδρομος τε ἔχω ὁ βούλομαι ὁ δύναμις · καί μαρτυρέω ὁ διηνεκής ὑπό σύ γίγνομαι θαυμαστός . ὁ γάρ εἰς ἐγώ γίγνομαι , καί ὁ σός ὄνομα ὑμνέω παρασκευάζω , οὐ ὑπό ἐγώ μόνος σώζω , ἀλλά καί ὑπό ὁ ὁ ἡμέτερος σωτηρία ὁράω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_43ad45
δὸς δόξαν τοίνυν τῷ ὀνόματί σου , κύριε . καὶ ἐντραπείησαν πάντες οἱ ἐνδεικνύμενοι τοῖς δούλοις σου κακά , καὶ καταισχυνθείησαν ἀπὸ πάσης δυναστείας , καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν συντριβείη . γνώτωσαν ὅτι σὺ κύριος ὁ θεὸς μόνος καὶ ἔνδοξος ἐφ ̓ ὅλην τὴν οἰκουμένην . ταύτης γὰρ εἰς ἡμᾶς γινομένης φιλανθρωπίας , καταλυθήσεται μὲν τῶν ἐναντίων τὸ θράσος , σβεσθήσεται δὲ αὐτῶν ἡ λύττα καὶ τὸ φρόνημα αὐτῶν τὸ ὑψηλὸν συντριβήσεται καὶ γνώσονταί σε μόνον εἶναι κύριον τε καὶ θεὸν ὑπὸ πάσης ἄξιον ὑμνεῖσθαι τῆς οἰκουμένης . καὶ οἱ νῦν πολλοὺς προσκυνοῦντες θεούς , , τῶν μὲν οἰκείων θεῶν γνώσονται τὴν ἀσθένειαν , τὴν δὲ σὴν προσκυνήσουσι δύναμιν . οἱ μὲν οὖν ἔνδον ἐν τῇ καμίνῳ χορεύοντες οὕτω τὸν θεὸν ὑμνοῦντες καὶ ἱκετεύοντες διετέλουν , οἱ δὲ τοῦ βασιλέως ὑπηρέται καὶ τῶν ἁγίων κατήγοροι οὐκ ἔληγον ὕλην τῇ φλογὶ χορηγοῦντες , πίσσαν , καὶ κληματίδας καὶ A στίππυον καὶ νάφθαν . εἶδος δὲ τοῦτό ἐστιν ἐν ἐκείνῃ τῇ χώρᾳ γινόμενον , ἐξάψαι τὴν φλόγα δυνάμενον . τοσαύτη δὲ ἦν ἡ χορηγουμένη τῇ πυρᾷ τροφὴ ὡς ἐπ ̓ ἐννέα καὶ τεσσαράκοντα πήχεις διαχυθῆναι καὶ τῶν χαλδαίων ἐμπρῆσαι τοὺς πλησιάζοντας . καὶ οἱ μὲν ἔξωθεν ἐξῆπτον τὴν φλόγα · θεῖος δὲ ἄγγελος ἐσκεδάννυ τὴν φλόγα καὶ τὸ μέσον τῆς καμίνου τῶν ἀνθράκων ἐγύμνο · καὶ αὖράν τινα ψυχράν τε καὶ μετρίως ὑγρὰν · καὶ πολλὴν τοῖς ἁγίοις ἡδονὴν πραγματευομένην , ὠδίνειν τὸ πῦρ παρεσκεύαζε , καὶ ταύτην τοῖς τῶν ἁγίων ἐπαφιέναι σώμασιν .
Lemmas: δίδωμι δόξα τοίνυν ὁ ὄνομα σύ , κύριος . καί ἐντρέπω πᾶς ὁ ἐνδείκνυμι ὁ δοῦλος σύ κακός , καί καταισχύνω ἀπό πᾶς δυναστεία , καί ὁ ἰσχύς αὐτός συντρίβω . γνώω ὅτι σύ κύριος ὁ θεός μόνος καί ἔνδοξος ἐπί ̓ ὅλος ὁ οἰκέω . οὗτος γάρ εἰς ἐγώ γίγνομαι φιλανθρωπία , καταλύω μέν ὁ ἐναντίος ὁ θράσος , σβέννυμι δέ αὐτός ὁ λύσσα καί ὁ φρόνημα αὐτός ὁ ὑψηλός συντρίβω καί γιγνώσκω σύ μόνος εἰμί κύριος τε καί θεός ὑπό πᾶς ἄξιος ὑμνέω ὁ οἰκέω . καί ὁ νῦν πολύς προσκυνέω θεός , , ὁ μέν οἰκέω θεός γιγνώσκω ὁ ἀσθένεια , ὁ δέ σός προσκυνέω δύναμις . ὁ μέν οὖν ἔνδον ἐν ὁ κάμινος χορεύω οὗτος ὁ θεός ὑμνέω καί ἱκετεύω διατελέω , ὁ δέ ὁ βασιλεύς ὑπηρέτης καί ὁ ἅγιος κατήγορος οὐ λήγω ὕλη ὁ φλόξ χορηγέω , πίσσα , καί κληματίς καί A στιππύον καί νάφθα . εἶδος δέ οὗτος εἰμί ἐν ἐκεῖνος ὁ χώρα γίγνομαι , ἐξάπτω ὁ φλόξ δύναμαι . τοσοῦτος δέ εἰμί ὁ χορηγέω ὁ πυρά τροφή ὡς ἔπος ̓ ἐννέα καί τεσσαράκοντα πῆχυς διαχέω καί ὁ Χαλδαῖος ἐμπίμπρημι ὁ πλησιάζω . καί ὁ μέν ἔξωθεν ἐξάπτω ὁ φλόξ · θεῖος δέ ἄγγελος σκεδάννυμι ὁ φλόξ καί ὁ μέσος ὁ κάμινος ὁ ἄνθραξ γυμνός · καί αὔρα τις ψυχρός τε καί μέτριος ὑγρός · καί πολύς ὁ ἅγιος ἡδονά πραγματεύομαι , ὠδίνω ὁ πῦρ παρασκευάζω , καί οὗτος ὁ ὁ ἅγιος ἐπαφίημι σῶμα .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_50
ἐποίησε γάρ φησί , τὸ μέσον τῆς καμίνου ὡς πνεῦμα δρόσου διασυρίζον καὶ οὐχ ἥψατο αὐτῶν τὸ καθόλου τὸ πῦρ , καὶ οὐκ ἐλύπησεν αὐτούς οὐδὲ παρηνώχλησεν αὐτοῖς . ἀλλὰ μηδεὶς ταῦτα ἀφορῶν σμικρυνέτω τοὺς τῶν ἁγίων ἀγῶνας τῶν δὲ ἱερῶν ἐκείνων ἀναμιμνησκέσθω λόγων . ἔστιν ὁ Θεὸς ἐν οὐρανοῖς ῷ ἡμεῖς λατρεύομεν δυνατος ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης καὶ ἐκ τῶν χειρῶν σου , βασιλεῦ , ῥύσεται ἡμᾶς γνωστὸν ἔστω σοι βασιλεῦ ὅτι τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύομεν , καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦμεν . ὥστε οἱ ἅγιοι παῖδες ἐκεῖνοι τῆς φλογὸς ἐκείνης κατεφρόνησαν , οὐ τοῦτο τὸ τέλος ὁρῶντες , ἀλλὰ θάνατον προσδεχόμενοι . ὁ δὲ ἀγωνοθέτης ἐβράβευσεν , ὡς ἠθέλησε , καὶ τούς τε ἀλιτηρίους ἐκείνους κατῄσχυνε καὶ τούτους ἀοιδίμους ἀπέφηνε . ταύτης τοίνυν τῆς σωτηρίας ἀπολαύσαντες οἱ μακάριοι καὶ τρισμακάριοι παῖδες , καὶ πολλάκις τοῦτο , οὐκ ἔτι ἑνὶ τὸν Θεὸν ὑμνεῖν παρεχώρησαν ἀλλ ̓ ,
Lemmas: ποιέω γάρ φημί , ὁ μέσος ὁ κάμινος ὡς πνεῦμα δρόσος διασυρίζω καί οὐ ἅπτω αὐτός ὁ καθόλου ὁ πῦρ , καί οὐ λυπέω αὐτός οὐδέ παρανοχλέω αὐτός . ἀλλά μηδείς οὗτος ἀφοράω σμικρύνω ὁ ὁ ἅγιος ἀγών ὁ δέ ἱερός ἐκεῖνος ἀναμιμνήσκω λόγος . εἰμί ὁ θεός ἐν οὐρανός ῷ ἐγώ λατρεύω δυνατός ἐξαιρέω ἐγώ ἐκ ὁ κάμινος ὁ πυρός ὁ καίω καί ἐκ ὁ χείρ σύ , βασιλεύς , ῥύομαι ἐγώ γνωστός ἵστημι σύ βασιλεύς ὅτι ὁ θεός σύ οὖον λατρεύω , καί ὁ εἰκών ὁ χρύσεος ὅς ἵστημι οὖον προσκυνέω . ὥστε ὁ ἅγιος παῖς ἐκεῖνος ὁ φλόξ ἐκεῖνος καταφρονέω , οὖον οὗτος ὁ τέλος ὁράω , ἀλλά θάνατος προσδέχομαι . ὁ δέ ἀγωνοθέτης βραβεύω , ὡς ἐθέλω , καί ὁ τε ἀλιτήριος ἐκεῖνος καταισχύνω καί οὗτος ἀοίδιμος ἀποφαίνω . οὗτος τοίνυν ὁ σωτηρία ἀπολαύω ὁ μακάριος καί τρισμακάριος παῖς , καί πολλάκις οὗτος , οὐ ἔτι εἷς ὁ θεός ὑμνέω παραχωρέω ἀλλ' ̓ ,
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_51
ὡς ἐξ ἑνός φησι στόματος ὕμνουν καὶ ἐδόξαζον καὶ ηὑλόγουν τὸν θεὸν ἐν τῇ καμίνῳ , τὴν ἀρίστην αὑτῶν συμφωνίαν καὶ θαυμαστὴν ὑμνωδίαν τῇ παρὰ τὴν εἰκόνα συμφωνίᾳ καὶ τοῖς μουσικοῖς ἀντιτάξαντες ὀργάνοις καὶ δεικνύντες , ὅσω τὸ μὴ προσκυνῆσαι τὴν εἰκόνα τοῦ προσκυνῆσαι λυσιτελέστερον . ἄρχονται δὲ οὕτω τοῦ ὕμνου ·
Lemmas: ὡς ἐκ εἷς φημί στόμα ὑμνέω καί δοξάζω καί εὐλογέω ὁ θεός ἐν ὁ κάμινος , ὁ ἀγαθός ἑαυτοῦ συμφωνία καί θαυμαστός ὑμνῳδία ὁ παρά ὁ εἰκών συμφωνία καί ὁ μουσικός ἀντιτάσσω ὄργανον καί δείκνυμι , ὅσος ὁ μή προσκυνέω ὁ εἰκών ὁ προσκυνέω λυσιτελής . ἄρχω δέ οὗτος ὁ ὕμνος ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_52
εὐλογητὸς εἶ κύριε ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ αἰνετὸς καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας · καὶ εὐλογημένον τὸ ὄνομα τῆς δόξης σου τὸ ἅγιον καὶ ὑπεραίνετον καὶ ὑπερυψούμενον εἰς τοὺς αἰῶνας . ἔρωτός ἐστι θερμοτάτου καὶ ἀπληστοτάτου τὰ ῥήματα · τούτῳ γὰρ τετρωμένοι ζητοῦσιν ὀνόματα τοῦ ὑμνουμένου τὴν ἀξίαν παραδηλῶσαι δυνάμενα καὶ μὴ εὑρίσκοντες , ταῖς ὑπερθετικαῖς αὐτὰ προσθέσεσιν ἐξυφαίνουσιν · ὑπερυψούμενον ὀνομάζοντες καὶ ὑπεραινετόν καὶ οὐκ αὐτὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ ὄνομα τῆς δόξης αὐτοῦ · καλῶς δὲ πανταχοῦ κύριον καὶ θεὸν τῶν πατέρων ἀποκαλοῦσι σφᾶς αὐτοὺς ἀναξίους εἶναι ταυτησὶ τῆς προσηγορίας ὁμολογοῦντες .
Lemmas: εὐλογητός εἰμί κύριος ὁ θεός ὁ πατήρ ἐγώ καί αἰνετός καί ὑπερυψόω εἰς ὁ αἰών · καί εὐλογέω ὁ ὄνομα ὁ δόξα σύ ὁ ἅγιος καί ὑπεραινέω καί ὑπερυψόω εἰς ὁ αἰών . ἔρως εἰμί θερμός καί ἄπληστος ὁ ῥῆμα · οὗτος γάρ τιτρώσκω ζητέω ὄνομα ὁ ὑμνέω ὁ ἄξιος παραδηλόω δύναμαι καί μή εὑρίσκω , ὁ ὑπερθετικός αὐτός πρόσθεσις ἐξυφαίνω · ὑπερυψόω ὀνομάζω καί ὑπεραινετός καί οὐ αὐτός μόνος , ἀλλά καί ὁ ὄνομα ὁ δόξα αὐτός · καλῶς δέ πανταχοῦ κύριος καί θεός ὁ πατήρ ἀποκαλέω σφεῖς αὐτός ἀνάξιος εἰμί οὗτος ὁ προσηγορία ὁμολογέω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_53
εὐλογημένος εἶ ἐν τῷ ναῷ τῆς ἁγίας δόξης σου καὶ ὑπεραινετὸς καὶ ὑπερένδοξος εἰς τοὺς αἰῶνας . ἄληστον ἔχουσι τοῦ θείου νεὼ τὴν μνήμην καὶ , ἀκριβεῖς ὄντες τοῦ νόμου φύλακες ἐννόμως προσεύχονται ἀντὶ τοῦ εἰς ἐκεῖνον ἀποβλέποντες τὸν νεώ , ἔνθα σου ἡ δόξα ἐπιφαίνέσθαι εἰώθει εἰώθει , τοῦτόν σοι τὸν προσφέρομεν . εἰ γὰρ καὶ μυριάκις ἐμπέπρηστα,ι τῆς σῆς ἁγιωσύνης μετέχει . καὶ ἵνα μή τις ὑπολάβη περιγράφειν αὐτοὺς τόπῳ τὸν ἀσώματόν τε καὶ ἀπεριόριστον θεὸν ἀναγκαίως ἐπάγουσιν ·
Lemmas: εὐλογέω εἰμί ἐν ὁ ναός ὁ ἅγιος δόξα σύ καί ὑπεραινετός καί ὑπερένδοξος εἰς ὁ αἰών . ἄληστος ἔχω ὁ θεῖον ναός ὁ μνήμη καί , ἀκριβής εἰμί ὁ νόμος φύλαξ ἔννομος προσεύχομαι ἀντί ὁ εἰς ἐκεῖνος ἀποβλέπω ὁ ναῦς , ἔνθα σύ ὁ δόξα ἐπιφαίνω εἴωθα εἴωθα , οὗτος σύ ὁ προσφέρω . εἰμί γάρ καί μυριάκις ἐμπίμπρημι ὁ σός ἁγιωσύνη μετέχω . καί ἵνα μή τις ὑπολαμβάνω περιγράφω αὐτός τόπος ὁ ἀσώματος τε καί ἀπεριόριστος θεός ἀναγκαῖος ἐπάγω ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_54
εὐλογητὸς εἶ ἐπὶ θρόνου δόξης τῆς βασιλείας σου καὶ ὑπερυμνητὸς καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας . εἶτα δεικνῦντες τίνα θρόνον καλοῦσιν , εὐθὺς ἐπιφέρουσιν ·
Lemmas: εὐλογητός εἰμί ἐπί θρόνος δόξα ὁ βασίλεια σύ καί ὑπερυμνητός καί ὑπερυψόω εἰς ὁ αἰών . εἶτα δεικνέω τίς θρόνος καλέω , εὐθύς ἐπιφέρω ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_55
εὐλογητὸς εἶ ὁ βλέπων ἀβύσσους καθήμενος ἐπὶ χερουβίμ , καὶ ὑπερύμνητος καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας . καὶ ἐπειδὴ καὶ ὁ νεὼς ἐκεῖνος εἶχε τῶν χερουβὶμ τὰς εἰκόνας ἐν τοῖς ἁγίοις τῶν ἁγίων , ὡς ἂν μηδεμία τοῖς ἀκούουσιν ἐντεῦθεν γένηται βλάβη , καὶ περιγεγράφθαι νομίσωσι τὸν θεόν , θεραπεύουσι τὸν ἀκροατὴν λέγοντες ·
Lemmas: εὐλογητός εἰμί ὁ βλέπω ἄβυσσος κάθημαι ἐπί χερούβ , καί ὑπερύμνητος καί ὑπερυψόω εἰς ὁ αἰών . καί ἐπεί καί ὁ ναός ἐκεῖνος ἔχω ὁ χερουβίν ὁ εἰκών ἐν ὁ ἅγιος ὁ ἅγιος , ὡς εἄν μηδείς ὁ ἀκούω ἐντεῦθεν γίγνομαι βλάβη , καί περιγράφω νομίζω ὁ θεός , θεραπεύω ὁ ἀκροατής λέγω ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_56
εὐλογητὸς εἶ ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὑπερύμνητος καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας . πανταχοῦ γάρ , φησίν , εἶ καὶ τὰ σύμπαντα πληροῖς καὶ πᾶσαν περιέχεις τὴν κτίσιν . οὕτως ὑμνήσαντες καλοῦσιν ἅπασαν τὴν γενητὴν φύσιν εἰς κοινωνίαν τῆς ὑμνῳδίας οὐ μόνον τὴν λογικὴν , ἀλλὰ καὶ τὴν ἄλογόν τε καὶ ἄψυχον .
Lemmas: εὐλογητός εἰμί ἐν ὁ στερέωμα ὁ οὐρανός καί ὑπερύμνητος καί ὑπερυψόω εἰς ὁ αἰών . πανταχοῦ γάρ , φημί , εἰμί καί ὁ σύμπας πληρόω καί πᾶς περιέχω ὁ κτίσις . οὕτως ὑμνέω καλέω ἅπας ὁ γενητός φύσις εἰς κοινωνία ὁ ὑμνῳδία οὖον μόνος ὁ λογικός , ἀλλά καί ὁ ἄλογος τε καί ἄψυχος .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_57
εὐλογεῖτε γάρ φησιν πάντα τὰ ἔργα κυρίου , τὸν κύριον , ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας . καὶ οὐκ ἀνέχονται τῆς κοινῆς κλήσεως μόνης , ἀλλὰ καὶ ἰδίᾳ ἕκαστον συγκαλοῦσι καὶ οὐ μόνον τὰ ὁρώμενα , ἀλλὰ καὶ τὴν ἀόρατον φύσιν .
Lemmas: εὐλογέω γάρ φημί πᾶς ὁ ἔργον κύριος , ὁ κύριος , ὑμνέω καί ὑπερυψόω αὐτός εἰς ὁ αἰών . καί οὐ ἀνέχω ὁ κοινός κλῆσις μόνος , ἀλλά καί ἴδιος ἕκαστος συγκαλέω καί οὖον μόνος ὁ ὁράω , ἀλλά καί ὁ ἀόρατος φύσις .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_58
εὐλογεῖτε γάρ φησιν ἄγγελοι κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας . καὶ ἵνα μὴ καθ’ ἕκαστον ἑρμηνεύων , εἰς μῆκος ἄπειρον ἐκτείνω τὸν λόγον , καλοῦσιν εἰς τὴν χορείαν καὶ οὐρανὸν καὶ τὰ ὕδατα τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν καὶ τὰς δυνάμεις τὰς τὸν θεῖον θρόνον περιπολούσας . καλοῦσιν καὶ ἥλιον καὶ σελήνην καὶ τοὺς ἄλλους φωστῆρας . καὶ οὐ μόνον τὰ κατ ̓ οὐρανὸν , ἀλλὰ καὶ τὰ ἐν τῷ ἀέρι γινόμενα , ὄμβρον καὶ δρόσον καὶ πνεύματα . εἶτα τὰς ἐναντίας ποιότητας · ψῦχος καὶ καῦμα , εἶτα φύσιν ὁμοῦ καὶ ἐνέργειαν · πῦρ καὶ καῦμα · τὸ μὲν γὰρ πῦρ φύσεως ὄνομα , τὸ δὲ καῦμα οὐκέτι οὐσία , ἀλλὰ πυρὸς ἐνέργεια . καλοῦσι δὲ καὶ δρόσον καὶ νιφετὸν καὶ πάγον καὶ ψῦχος καὶ πάχνας καὶ χιόνας , ἀστραπὰς καὶ νεφέλας , τὰ συγγενῆ καὶ ὁμόφυλα εἶτα νύκτας καὶ ἡμέρας καὶ τὰ τούτων ποιητικά , φῶς καὶ σκότος τὰ μὲν γὰρ ὀνόματα , τὰ δὲ πράγματα . ἐκάλεσε γάρ , φησίν ὁ θεὸς τὸ φῶς ἡμέραν , καὶ τὸ σκότος ἐκάλεσε νύκτα . εἰ γὰρ καὶ σκιὰ τὸ σκότος ἐστί , καὶ οὐκ οὐσία , ἀλλὰ πρᾶγμά ἐστι συμβεβηκός , καὶ τῆς νυκτὸς ποιητικόν . καὶ ἐπειδὴ δρόσου καὶ νιφετοῦ ἐμνημόνευσαν , ἀναγκαίως δεικνύουσι καὶ τὰς τούτων πηγάς .
Lemmas: εὐλογέω γάρ φημί ἄγγελος κύριος ὁ κύριος ὑμνέω καί ὑπερυψόω αὐτός εἰς ὁ αἰών . καί ἵνα μή κατά ἕκαστος ἑρμηνεύω , εἰς μῆκος ἤπειρος ἐκτείνω ὁ λόγος , καλέω εἰς ὁ χορεία καί οὐρανός καί ὁ ὕδωρ ὁ ὑπεράνω ὁ οὐρανός καί ὁ δύναμις ὁ ὁ θέω θρόνος περιπολέω . καλέω καί ἥλιος καί σελήνη καί ὁ ἄλλος φωστήρ . καί οὖον μόνος ὁ κατά ̓ οὐρανός , ἀλλά καί ὁ ἐν ὁ ἀήρ γίγνομαι , ὄμβρος καί δρόσος καί πνεῦμα . εἶτα ὁ ἐναντίος ποιότης · ψῦχος καί καῦμα , εἶτα φύσις ὁμοῦ καί ἐνέργεια · πῦρ καί καῦμα · ὁ μέν γάρ πῦρ φύσις ὄνομα , ὁ δέ καῦμα οὐκέτι οὐσία , ἀλλά πυρός ἐνέργεια . καλέω δέ καί δρόσος καί νιφετός καί πάγος καί ψῦχος καί πάχνη καί χιών , ἀστραπή καί νεφέλη , ὁ συγγενής καί ὁμόφυλος εἶτα νύξ καί ἡμέρα καί ὁ οὗτος ποιητικός , φάος καί σκότος ὁ μέν γάρ ὄνομα , ὁ δέ πρᾶγμα . καλέω γάρ , φημί ὁ θεός ὁ φάος ἡμέρα , καί ὁ σκότος καλέω νύξ . εἰμί γάρ καί σκιά ὁ σκότος εἰμί , καί οὐ οὐσία , ἀλλά πρᾶγμα εἰμί συμβεβηκός , καί ὁ νύξ ποιητικός . καί ἐπεί δρόσος καί νιφετός μνημονεύω , ἀναγκαῖος δείκνυμι καί ὁ οὗτος πηγή .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_73
εὐλογεῖτε γὰρ , ἔλεγον , ἀστραπαὶ καὶ νεφέλαι . αἱ μὲν τίκτουσαι , αἰ δὲ τὰς ὠδῖνας προμηνύουσαι . ἀστραπὰς γάρ , φησὶν ὁ προφήτης εἰς ὑετὸν ἐποίησεν · οὕτω μνημονεύσαντες τῶν κατ ̓ οὐρανὸν καὶ ἀέρα καὶ ἑκάστῳ ὑμνεῖν παρακελευσάμενοι ἐπὶ τὴν κοινὴν μητέρα τὴν γῆν τοῦ ὕμνου μεταφέρουσι τὴν παρακέλευσιν καὶ φασίν
Lemmas: εὐλογέω γάρ , λέγω , ἀστραπή καί νεφέλη . ὁ μέν τίκτω , ὁ δέ ὁ ὠδίς προμηνύω . ἀστραπή γάρ , φημί ὁ προφήτης εἰς ὑετός ποιέω · οὗτος μνημονεύω ὁ κατά ̓ οὐρανός καί ἀήρ καί ἕκαστος ὑμνέω παρακελεύομαι ἐπί ὁ κοινός μήτηρ ὁ γῆ ὁ ὕμνος μεταφέρω ὁ παρακέλευσις καί φημί
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_74
εὐλογείτω ἡ γῆ τὸν κύριον , ὑμνείτω καὶ ὑπερυψούτω αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας . εἶτα κατὰ διαίρεσιν .
Lemmas: εὐλογέω ὁ γῆ ὁ κύριος , ὑμνέω καί ὑπερυψόω αὐτός εἰς ὁ αἰών . εἶτα κατά διαίρεσις .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_75
εὐλογεῖτε ὄρη καὶ βουνοὶ τὸν κύριον . ἔπειτα τὰς ταύτης ὠδῖνας ·
Lemmas: εὐλογέω ὄρος καί βουνός ὁ κύριος . ἔπειτα ὁ οὗτος ὠδίς ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_76
εὐλογεῖτε πάντα τὰ φυόμενα ἐν τῇ γῆ τὸν κύριον . εἶτα τὴν ἀρδείαν , ἧς δέονται ·
Lemmas: εὐλογέω πᾶς ὁ φύω ἐν ὁ γῆ ὁ κύριος . εἶτα ὁ ἀρδεία , ὅς δήω ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_77
εὐλογεῖτε αἱ πηγαὶ τὸν κύριον . καὶ ἐπειδὴ τῆς κάτω μοίρας ἐστὶ καὶ ἡ θάλασσα καὶ οἱ ποταμοὶ , ἀναγκαίως καὶ τούτων ἐποιήσαντο τὴν μνήμην · μνημονεύουσι δὲ καὶ τῶν τῆς θαλάττης τροφίμων .
Lemmas: εὐλογέω ὁ πηγή ὁ κύριος . καί ἐπεί ὁ κάτω μοῖρα εἰμί καί ὁ θάλασσα καί ὁ ποταμός , ἀναγκαῖος καί οὗτος ποιέω ὁ μνήμη · μνημονεύω δέ καί ὁ ὁ θάλασσα τρόφιμος .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_79
εὐλογεῖτε γάρ φησι κήτη καὶ πάντα τὰ κινούμενα ἐν τοῖς ὕδασι τὸν κύριον . μετὰ ταῦτα τὰ πετεινὰ καλοῦσι καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ κτήνη καὶ ἔσχατον ἁπάντων τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν , τῆς κοσμογονίας τὴν τάξιν φυλάξαντες . καὶ γὰρ ὁ μακάριος μωσῆς πρῶτα μὲν φῦναι τῷ θείῳ λόγῳ τὰ δένδρα συνέγραψεν εἶτα τῶν νηκτῶν παραχθῆναι τὰ γένη , καὶ πρὸς τούτοις καὶ σὺν τούτοις τῶν ἀεροπόρων ὀρνίθων τὴν φύσιν , μετὰ δὲ ταῦτα θηρία καὶ κτήνη , τελευταῖον δὲ τὸν ἄνθρωπον . καλέσαντες δὲ τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν εἰς ὑμνωδίαν , πάλιν κατὰ διαίρεσιν ὑμνεῖν παρεγγυῶσι τὸν ποιητήν . καὶ πρώτους μὲν τῶν ἄλλων ἁπάντων τοὺς υἱοὺς ἰσραὴλ τοῦτο ποιεῖν παρακελεύονται καὶ τούτους δὲ πολλαχῶς διαιροῦσι καὶ , τάττουσι πρώτους τοὺς ἱερεῖς , ἅτε δὴ τὴν θεῖαν λειτουργίαν πεπιστευμένους . εἶτα , ἵνα μὴ νομισθῶσι μόνοις τοῖς ἱερεῦσι περιγράφειν τὴν ὑμνωδίαν ἐπάγουσιν ·
Lemmas: εὐλογέω γάρ φημί κῆτος καί πᾶς ὁ κινέω ἐν ὁ ὕδωρ ὁ κύριος . μετά οὗτος ὁ πετεινόν καλέω καί ὁ θηρίον καί ὁ κτῆνος καί ἔσχατος ἅπας ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις , ὁ κοσμογονία ὁ τάξις φυλάζω . καί γάρ ὁ μακάριος Μωσῆς πρῶτος μέν φύω ὁ θεῖον λόγος ὁ δένδρον συγγράφω εἶτα ὁ νηκτός παράγω ὁ γένος , καί πρός οὗτος καί σύν οὗτος ὁ ἀεροπόρος ὄρνις ὁ φύσις , μετά δέ οὗτος θηρίον καί κτῆνος , τελευταῖος δέ ὁ ἄνθρωπος . καλέω δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις εἰς ὑμνῳδία , πάλιν κατά διαίρεσις ὑμνέω παρεγγυάω ὁ ποιητής . καί πρῶτος μέν ὁ ἄλλος ἅπας ὁ υἱός Ἰσραήλ οὗτος ποιέω παρακελεύομαι καί οὗτος δέ πολλαχῶς διαιρέω καί , τάσσω πρῶτος ὁ ἱερεύς , ἅτε δή ὁ θεῖος λειτουργία πιστεύω . εἶτα , ἵνα μή νομίζω μόνος ὁ ἱερεύς περιγράφω ὁ ὑμνῳδία ἐπάγω ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_85
εὐλογεῖτε δοῦλοι κυρίου τὸν κύριον , ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας . μονονουχὶ λέγοντες , ὅτι δυνατὸν εὐνοικῶς δουλεύειν τῷ δεσπότῃ καὶ τὸν ἱερωσύνης γεγυμνωμένον . προκηρύττουσι καὶ τὴν ἀνάστασιν ·
Lemmas: εὐλογέω δοῦλος κύριος ὁ κύριος , ὑμνέω καί ὑπερυψόω αὐτός εἰς ὁ αἰών . μονονού λέγω , ὅτι δυνατός εὐνοικός δουλεύω ὁ δεσπότης καί ὁ ἱερωσύνη γυμνόω . προκηρύσσω καί ὁ ἀνάστασις ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_86
εὐλογεῖτε γάρ φησι πνεύματα καὶ ψυχαὶ δικαίων τὸν κύριον . τουτέστιν αἱ πνευματικαὶ τῶν δικαίων ψυχαί , αἱ τῶν ἀνθρωπίνων παθῶν ὑπέρτεραι γενόμεναι , αἱ τοῦ πνεύματος τὴν χάριν ὑποδεξάμεναι . ἔπειτα καὶ τοὺς ἀρετῆς εἴδη τινὰ κεκτημένους ·
Lemmas: εὐλογέω γάρ φημί πνεῦμα καί ψυχή Δίκαιος ὁ κύριος . τουτέστιν ὁ πνευματικός ὁ Δίκαιος Ψυχή , ὁ ὁ ἀνθρώπινος πάθος ὑπέρτερος γίγνομαι , ὁ ὁ πνεῦμα ὁ χάρις ὑποδέχομαι . ἔπειτα καί ὁ ἀρετή εἶδος τις κτάομαι ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_88
εὐλογεῖτε , ἀνανία , ἀζαρία , μισαὴλ , τὸν κύριον , ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας . οὕτως ἑαυτοὺς ἐσχάτους ἡγοῦντο τῆς κτίσεως , καὶ πάντων ἀνθρώπων εὐτελεστάτους . τοιοῦτος ἦν ὁ μακάριος παῦλος λέγων · ἐμοὶ τῷ ἐλαχιστοτέρῷ πάντων ἁγίων ἐδόθη ἡ χάρις αὕτη . καὶ ἀλλαχοῦ · χριστός , φησίν ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι , ὧν πρῶτός εἰμὶ ἐγώ . καὶ τῶν μὲν ἁμαρτωλῶν πρῶτον ἑαυτὸν ὀνομάζει , τῶν δὲ ἁγίων ἔσχατον ἀποκαλεῖ . οὕτω καὶ οἱ μακάριοι οὗτοι ἐσχάτους ἑαυτοὺς παρακελεύονται ὑμνεῖν τὸν κύριον , καὶ ὑπερυψοῦν αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας . εἶτα διηγοῦνται τὸ θαῦμα · ὅτι ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐξ ᾅδου καὶ ἔσωσεν ἡμᾶς ἐκ χειρὸς θανάτου . ἀνθρωπίναις γὰρ ἀπηγορεύθημεν ψήφοις .
Lemmas: εὐλογέω , Ἀνανίας , Ἀζαρία , Μισαήλ , ὁ κύριος , ὑμνέω καί ὑπερυψόω αὐτός εἰς ὁ αἰών . οὕτως ἑαυτοῦ ἔσχατος ἡγέομαι ὁ κτίσις , καί πᾶς ἄνθρωπος εὐτελής . τοιοῦτος εἰμί ὁ μακάριος Παῦλος λέγω · ἐγώ ὁ ἐλαχιστοτέρῷ πᾶς ἅγιος δίδωμι ὁ χάρις οὗτος . καί ἀλλαχοῦ · χριστός , φημί ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος ἁμαρτωλός σῴζω , ὅς πρότερος εἰμί ἐγώ . καί ὁ μέν ἁμαρτωλός πρῶτος ἑαυτοῦ ὀνομάζω , ὁ δέ ἅγιος ἔσχατος ἀποκαλέω . οὗτος καί ὁ μακάριος οὗτος ἔσχατος ἑαυτοῦ παρακελεύομαι ὑμνέω ὁ κύριος , καί ὑπερυψόω αὐτός εἰς ὁ αἰών . εἶτα διηγέομαι ὁ θαῦμα · ὅτι ῥύομαι ἐγώ ἐκ ᾍδης καί σῴζω ἐγώ ἐκ χείρ θάνατος . ἀνθρώπινος γάρ ἀπαγορεύω ψῆφος .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_88ad89
καὶ ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐκ μέσου καιομένης φλογός · καὶ ἐκ μέσου πυρὸς ἐῤῥύσατο ἡμᾶς . ἐξομολογεῖσθε τοίνυν τῷ κυρίῳ , ὅτι χρηστός , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . τί γὰρ χρηστότερον ἢ τί δὲ ἀγαθώτερον τοῦ τοσούτῳ ἐν τοῖς καθ ̓ ἡμᾶς χρησαμένου ἐλέῳ ; καὶ τοσαύτην ἀρετὴν ἐπιδειξάμενοι , ἐλέῳ φασὶ τῆς σωτηρίας τετυχηκέναι . εἶτα ἐπειδὴ μόνων τῶν υἱῶν ἰσραὴλ ἐμνημόνευσαν ἄνω , καλοῦσι καὶ τοὺς ἐν τοῖς ἔθνεσιν εὐσεβοῦντας , καὶ τὸν θεὸν θεραπεύειν ἐσπουδακότας .
Lemmas: καί ῥύομαι ἐγώ ἐκ μέσος καίω φλόξ · καί ἐκ μέσος πυρός ῥύομαι ἐγώ . ἐξομολογέομαι τοίνυν ὁ κύριος , ὅτι χρηστός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . τίς γάρ χρηστός ἢ τίς δέ ἀγαθός ὁ τοσοῦτος ἐν ὁ καθά ̓ ἐγώ χράω ἔλεος ; καί τοσοῦτος ἀρετή ἐπιδείκνυμι , ἔλεος φημί ὁ σωτηρία τυγχάνω . εἶτα ἐπεί μόνος ὁ υἱός Ἰσραήλ μνημονεύω ἄνω , καλέω καί ὁ ἐν ὁ ἔθνος εὐσεβέω , καί ὁ θεός θεραπεύω σπουδάζω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_90
εὐλογεῖτε πάντες οἱσεβόμενοι τὸν κύριον , κύριον τὸν θεὸν τῶν θεῶν . ὑμνεῖτε καὶ ἐξομολογεῖσθε ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς πάντας τοῦς αἰῶνας τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τῶν αἰώνων . καὶ τὸ ἄπειρον αὐτοῦ τῆς ἀγαθότητος δεῖξαι φιλονεικοῦντες , καὶ ἡττώμενοι , πολλάκις τὸ τῶν αἰώνων ἀναστρέφουσιν ὄνομα . τοιοῦτος τῶν ἁγίων τούτων ὁ ὕμνος οὗτος καὶ τὸν θηριώδη καὶ ἀπηνῆ βασιλέα ἐκπλήξας ὁμοῦ καὶ καταπλήξας , τῶν μὲν βασιλικῶν ἐξανέστησε θρόνων , δραμεῖν δὲ παρ ̓ αὐτοὺς παρεσκεύασε , καὶ θεωρεῖ τέτταρας ἀντὶ τριῶν ἐν τῇ καμίνῳ χορεύοντας .
Lemmas: εὐλογέω πᾶς οισεβομενω ὁ κύριος , κύριος ὁ θεός ὁ θεός . ὑμνέω καί ἐξομολογέομαι ὅτι εἰς ὁ αἰών καί εἰς πᾶς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . καί ὁ ἤπειρος αὐτός ὁ ἀγαθότης δείκνυμι φιλονεικέω , καί ἡσσάομαι , πολλάκις ὁ ὁ αἰών ἀναστρέφω ὄνομα . τοιοῦτος ὁ ἅγιος οὗτος ὁ ὕμνος οὗτος καί ὁ θηριώδης καί ἀπηνής βασιλεύς ἐκπλήσσω ὁμοῦ καί καταπλήσσω , ὁ μέν βασιλικός ἐξανίστημι θρόνος , τρέχω δέ παρά ̓ αὐτός παρασκευάζω , καί θεωρέω τέσσαρες ἀντί τρεῖς ἐν ὁ κάμινος χορεύω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_91ad92
καὶ λέγει τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ · οὐχὶ ἄνδρας τρεῖς ἐβάλομεν εἰς μέσον τοῦ πυρὸς πεπεδημένους ; καὶ ἰδοὺ ἐγὼ θεωρῶ ἄνδρας τέσσαρας λελυμένους καὶ περιπατοῦντας ἐν μέσῳ τοῦ πυρός , καὶ διαφθορὰ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς καὶ ἡ ὅρασις τοῦ τετάρτου ὁμοία υἱῷ θεοῦ . ὢ τῆς ἀῤῥήτου μακροθυμίας . εἰκότως ἐβόων οἱ ἅγιοι παῖδες · ὅτι εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας τὸ ἔλεος αὐτοῦ , καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τῶν αἰώνων . ἰδοὺ γὰρ καὶ τοῦτον ὠμότητι τοσαύτῃ καὶ τύφῳ χρησάμενον , καὶ τὸ θεῖον σέβας ἀρπάσαι φιλονικήσαντα καὶ τοὺς θείους θεράποντας ὠμῶς καὶ θηριωδῶς κολάσαι πειραθέντα , πρὸς τὴν εὐσέβειαν ποδηγεῖ , καὶ τὴν οἰκείαν αὐτῷ θαυματουργίαν ὑποδείκνυσι , καὶ τὸν ἀποσταλέντα εἰς ἐπικουρίαν τῶν ἁγίων ἄγγελον δῆλον αὐτῷ ποιεῖ . καὶ ἐκπλήττει μὲν αὐτὸν πρῶτον τῷ ἀριθμῷ ἀντὶ τριῶν τέσσαρας ὑποδείξας · ἔπειτα τῇ λύσει τῶν δεσμῶν λελυμένους γὰρ ἀντὶ δεδεμένων ἑώρα · ἔπειτα τῇ σωτηρίᾳ · διαφθορὰ γάρ , φησίν οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς . ὅθεν ἐκπλαγεὶς καὶ καταλύσας τὸν τῦφον , προσέρχεται ·
Lemmas: καί λέγω ὁ μεγιστάν αὐτός · οὐ ἀνήρ τρεῖς βάλλω εἰς μέσος ὁ πυρός πεδάω ; καί ἰδού ἐγώ θεωρέω ἀνήρ τέσσαρες λύω καί περιπατέω ἐν μέσος ὁ πῦρ , καί διαφθορά οὐ εἰμί ἐν αὐτός καί ὁ ὅρασις ὁ τέταρτος ὅμοιος υἱός θεός . ὦ ὁ ἄρρητος μακροθυμία . εἰκότως βοάω ὁ ἅγιος παῖς · ὅτι εἰς πᾶς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἰδού γάρ καί οὗτος ὠμότης τοσοῦτος καί τῦφος χράω , καί ὁ θέω σέβας ἁρπάζω φιλονικέω καί ὁ θεῖος θεράπων ὠμός καί θηριώδης κολάζω πειράω , πρός ὁ εὐσέβεια ποδηγέω , καί ὁ οἰκεῖος αὐτός θαυματουργία ὑποδείκνυμι , καί ὁ ἀποστέλλω εἰς ἐπικουρία ὁ ἅγιος ἄγγελος δῆλος αὐτός ποιέω . καί ἐκπλήσσω μέν αὐτός πρῶτος ὁ ἀριθμός ἀντί τρεῖς τέσσαρες ὑποδείκνυμι · ἔπειτα ὁ λύω ὁ δεσμός λύω γάρ ἀντί δέω1 ὁράω · ἔπειτα ὁ σωτηρία · διαφθορά γάρ , φημί οὐ εἰμί ἐν αὐτός . ὅθεν ἐκπλήσσω καί καταλύω ὁ τύφω , προσέρχομαι ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_93
καί φησι · σεδρὰχ , μισὰχ καὶ ἀβδεναγώ , οἱ δοῦλοι τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου , ἐξέλθετε καὶ δεῦτε · καὶ ἐξῆλθον σεδρὰχ μισὰχ , καὶ ἀβδεναγὼ ἐκ μέσου τοῦ πυρός . μεμάθηκεν ὁ μάταιος , ὁ λέγων · τίς ἐστι θεὸς , ὅς ῥύσεται ὑμᾶς ἐκ τῶν χειρῶν μου ; ὅτι ἔστι θεὸς ἄῤῥητον ἔχων τὴν δύναμιν , τῷ πυρὶ κελεύων ἐναντίαν ἐπιδείξασθαι τοῖς ἁγίοις ποιότητα . ὃν γὰρ θεὸν ἐκεῖνος οὐκ ἐνόμιζεν , ἔγνω ὅτι ἔστι θεός , καὶ ὕψιστος θεὸς . ἐξελθόντων δὲ τῶν ἁγίων , θαυμάζουσι μὲν ἅπαντες σατράπαι καὶ τοπάρχαι καὶ στρατηγοί , θεωροῦντες ἀκήρατα διατηρηθὲντα τῶν ἁγιων τὰ σώματα καὶ τὰς τρίχας αὐτὰς οὐδεμίαν αἴσθησιν ἐκ τῆς φλογὸς δεξαμένας ἐκείνης · οὐ τὰς τρίχας δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἐσθῆτα καὶ τὰ ὑποδήματα ἀκέραια μείναντα ὡς καὶ αὐτῆς ἀπηλλάχθαι τῆς ἀπὸ τοῦ πυρὸς ὁσμὴς . εἶτα ὑμνεῖ ταῦτα θεασάμενος ὁ ναβουχοδονόσορ καὶ λέγει ·
Lemmas: καί φημί · σεδράχ , μισὰχ καί Αβδεναγώ , ὁ δοῦλος ὁ θεός ὁ ὕψιστος , ἐξέρχομαι καί δεῦρο · καί ἐξέρχομαι σεδράχ μισὰχ , καί Αβδεναγώ ἐκ μέσος ὁ πῦρ . μανθάνω ὁ μάταιος , ὁ λέγω · τίς εἰμί θεός , ὅς ῥύομαι σύ ἐκ ὁ χείρ ἐγώ ; ὅτι εἰμί θεός ἄρρητος ἔχω ὁ δύναμις , ὁ πῦρ κελεύω ἐναντίος ἐπιδείκνυμι ὁ ἅγιος ποιότης . ὅς γάρ θεός ἐκεῖνος οὐ νομίζω , γιγνώσκω ὅτι εἰμί θεός , καί ὕψιστος θεός . ἐξέρχομαι δέ ὁ ἅγιος , θαυμάζω μέν ἅπας σατράπης καί τοπάρχης καί στρατηγός , θεωρέω ἀκήρατος διατηρέω ὁ ἅγιος ὁ σῶμα καί ὁ θρίξ αὐτός οὐδείς αἴσθησις ἐκ ὁ φλόξ δέχομαι ἐκεῖνος · οὖον ὁ θρίξ δέ μόνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἐσθής καί ὁ ὑπόδημα ἀκέραιος μένω ὡς καί αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ ἀπό ὁ πυρός ὀσμή . εἶτα ὑμνέω οὗτος θεάομαι ὁ ναβουχοδονόσορος καί λέγω ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_95
εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς τοῦ σεδρὰχ , μισὰχ καὶ ἀβδεναγώ , ὃς ἀπέστειλε τὸν ἄγγελον αὑτοῦ καὶ ἐῤῥύσατο τοὺς παῖδας αὐτοῦ , ὅτι ἐπεποίθησαν ἐπ ̓ αὐτῷ καὶ τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως ἠλλοίωσαν , καὶ παρέδωκαν τὰ σώματα αὐτῶν , ὅπως μὴ λατρεύσωσι μηδὲ προσκυνήσωσι παντὶ θεῷ ἑτέρῷ ἀλλ ̓ τῷ θεῷ αὑτῶν . ἀεὶ τῇ πείρᾳ παραλαμβάνων ὁ μάταιος τοῦ θεοῦ τὴν δύναμιν λήθῃ τὰ θαύματα παραδίδωσι τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ θειοτάτου πεποίηκε δανιὴλ . ἀναστὰς γὰρ προσεκύνησεν αὐτῷ καὶ μαναὰ καὶ εὐωδίαν προσενεχθῆναι αὐτῷ παρηγγύησε . καὶ νῦν δὲ ὡσαύτως θεασάμενος τῶν ἁγίων τούτων τὴν σωτηρίαν , ὑμνεῖ τὸν θεὸν καὶ θαυμάζει τοὺς ἄνδρας , ὅτι ἠλλοίωσαν τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως , καὶ προετίμησαν , φησίν , εὐσεβῆ θάνατον παρανόμου ζωῆς .
Lemmas: εὐλογητός κύριος ὁ θεός ὁ σεδράχ , μισὰχ καί Αβδεναγώ , ὅς ἀποστέλλω ὁ ἄγγελος αὐτός καί ῥύομαι ὁ παῖς αὐτός , ὅτι ποιέω ἔπος ̓ αὐτός καί ὁ ῥῆμα ὁ βασιλεύς ἀλλοιόω , καί παραδίδωμι ὁ σῶμα αὐτός , ὅπως μή λατρεύω μηδέ προσκυνέω πᾶς θεός ἕτερος ἀλλ' ̓ ὁ θεός ἑαυτοῦ . ἀεί ὁ πείρω παραλαμβάνω ὁ μάταιος ὁ θεός ὁ δύναμις λήθη ὁ θαῦμα παραδίδωμι οὗτος καί ἐπί ὁ θεῖος ποιέω δανιήλ . ἀνίστημι γάρ προσκυνέω αὐτός καί μαναά καί εὐωδία προσφέρω αὐτός παρεγγυάω . καί νῦν δέ ὡσαύτως θεάομαι ὁ ἅγιος οὗτος ὁ σωτηρία , ὑμνέω ὁ θεός καί θαυμάζω ὁ ἀνήρ , ὅτι ἀλλοιόω ὁ ῥῆμα ὁ βασιλεύς , καί προτιμάω , φημί , εὐσεβής θάνατος παράνομος ζωή .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_96
καὶ νῦν φησίν , ἰδοὺ ἐγὼ ἐκτίθημι δόγμα , ὅπως πᾶς λαός , φυλή , γλῶσσα , ἢ ἂν εἴπῃ βλασφημίαν κατὰ τοῦ θεοῦ σεδρὰχ , μισὰχ ἀβδεναγώ , εἰς ἀπώλειαν ἔσονται , καὶ οἱ οἶκοι αὐτῶν διαρπαγήσονται , καθότι οὐκ ἔστι θεὸς ἕτερος ὃς δυνήσεται ῥύσασθαι οὕτως . καὶ τῷ ὄντι τῇ πείρᾳ τοῦτο μεμάθηκε . πολλῶν γὰρ καλουμένων θεῶν καὶ τεμένη καταλύσας , καὶ τὰ ταμεῖα συλήσας βωμοὺς ἀνασπάσας καὶ τοὺς ἱερωμένους αὐτῶν κατασφάξας , οὐδεμιᾶς θείας εὐεργείας ἐδέξατο πεῖραν . κατὰ δὲ τῶν τῷ θεῷ ἀνακειμένων τῇ λύττῃ χρησάμενος , εἶδε τοῦ θεοῦ καὶ τὴν ἄπειρονδύναμιν καὶ τὴν τὴν ἄῤῥητον . τοὺς μὲν γὰρ οἰκείους θεράποντας ἀκραιφνεῖς διεφύλαξεν , αὐτὸν δὲ τέως δίκας τῆς μανίας οὐκ εἰσεπράξατο ἐπιμείναντα δὲ τῇ δυσσεβείᾳ μετὰ βραχὺ μετρίως ἐκόλασεν · εἶτα μετανοίᾳ χρησάμενον φιλανθρωπίας ἠξίωσεν
Lemmas: καί νῦν φημί , ἰδού ἐγώ ἐκτίθημι δόγμα , ὅπως πᾶς λαός , φυλή , γλῶσσα , ἢ εἄν εἶπον βλασφημία κατά ὁ θεός σεδράχ , μισὰχ Αβδεναγώ , εἰς ἀπώλεια εἰμί , καί ὁ οἶκος αὐτός διαρπάζω , καθότι οὐ εἰμί θεός ἕτερος ὅς δύναμαι ῥύομαι οὕτως . καί ὁ εἰμί ὁ πείρω οὗτος μανθάνω . πολύς γάρ καλέω θεός καί τέμενος καταλύω , καί ὁ ταμεῖον συλάω βωμός ἀνασπάω καί ὁ ἱεράομαι αὐτός κατασφάζω , οὐδείς θεῖος εὐέργεια δέχομαι πείρω . κατά δέ ὁ ὁ θεός ἀνάκειμαι ὁ λύσσα χράω , ὁράω ὁ θεός καί ὁ ἄπειρονδύναμιν καί ὁ ὁ ἄρρητος . ὁ μέν γάρ οἰκεῖος θεράπων ἀκραιφνής διαφυλάσσω , αὐτός δέ τέως δίκη ὁ μανία οὐ εἰσπράσσω ἐπιμένω δέ ὁ δυσσέβεια μετά βραχύς μέτριος κολάζω · εἶτα μετάνοια χράω φιλανθρωπία ἀξιόω
theodoretus.interpretatio-in-danielem 3.vers_97
τότε δὲ ὅμως κατηύθυνε , φησί , ὁ βασιλεὺς τὸν σεδρὰχ , μισὰχ καὶ ἀβδεναγώ , ἐν τῇ χώρᾳ βαβυλῶνος καὶ ηὔξησεν αὐτούς , καὶ ἠξίωσεν αὐτοὺς ἡγεῖσθαι πάντων τῶν ἰουδαίων τῶν ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ . τοσαύτην ὁ δεσπότης τῶν θεραπεύειν αὐτὸν ἐσπουδακότων ποιεῖται προμήθειαν . καὶ εἰκότως ἐβόων οἱ ἅγιοι παῖδες οὗτοι , ὅτι οὐκ ἔστιν αἰσχύνη τοῖς πεποιθόσιν ἐπὶ σοί . καὶ ἡμεῖς τοίνυν ταύτην κτησώμεθα τὴν ἐλπίδα , πάσης ὁμοῦ προτιμῶντες τῆς κτίσεως , τὸν τῆς κτίσεως καὶ ποιητὴν καὶ κυβερνήτην . καὶ γενέσθωσαν ἡμῖν οἱ μακάριοι οὗτοι παῖδες ὠφελείας παράδειγμα , εὐσεβείας ἀρχέτυπον , ποδηγοὶ πρὸς θεόν , καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ θεοῦ τοῖς ἀξίοις χορηγούμενα , ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν ἰησοῦ χριστοῦ μεθ’ οὗ τῷ πατρὶ δόξα καὶ τὸ κράτος , σὺν τῷ ἁγίῳ πνεύματι νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων , ἀμήν .
Lemmas: τότε δέ ὅμως κατευθύνω , φημί , ὁ βασιλεύς ὁ σεδράχ , μισὰχ καί Αβδεναγώ , ἐν ὁ χώρα Βαβυλών καί αὐξάνω αὐτός , καί ἀξιόω αὐτός ἡγέομαι πᾶς ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἐν ὁ βασίλεια αὐτός . τοσοῦτος ὁ δεσπότης ὁ θεραπεύω αὐτός σπουδάζω ποιέω προμήθεια . καί εἰκότως βοάω ὁ ἅγιος παῖς οὗτος , ὅτι οὐ εἰμί αἰσχύνη ὁ πείθω ἐπί σύ . καί ἐγώ τοίνυν οὗτος κτάομαι ὁ ἐλπίς , πᾶς ὁμοῦ προτιμάω ὁ κτίσις , ὁ ὁ κτίσις καί ποιητής καί κυβερνήτης . καί εἰμί ἐγώ ὁ μακάριος οὗτος παῖς ὠφέλεια παράδειγμα , εὐσέβεια ἀρχέτυπος , ποδηγέω πρός θεός , καί ὁ ὑπό ὁ θεός ὁ ἄξιος χορηγέω , ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς χριστός μετά ὅς ὁ πατήρ δόξα καί ὁ κράτος , σύν ὁ ἅγιος πνεῦμα νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών , ἀμήν .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_2
τὰ σημεῖα καὶ τὰ τέρατα , ἃ ἐποίησε μετ’ ἐμοῦ ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος , ἤρεσεν ἐναντίον ἐμοῦ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν · τῶν θείων φησὶ θαυμάτων αὐτόπτης γενόμενος νενόμικα δίκαιον κοινωνοὺς ὑμᾶς ἅπαντας τῆς τούτων θεωρίας λαβεῖν . οὐκ ἔστι γὰρ τὰ τυχόντα , ἀλλὰ μεγάλα καὶ ἰσχυρά , καί .
Lemmas: ὁ σημεῖον καί ὁ τέρας , ὁ ποιέω μετά ἐγώ ὁ θεός ὁ ὕψιστος , ἀρέσκω ἐναντίος ἐγώ ἀναγγέλλω σύ · ὁ θεῖον φημί θαῦμα αὐτόπτης γίγνομαι νομίζω Δίκαιος κοινωνός σύ ἅπας ὁ οὗτος θεωρία λαμβάνω . οὐ εἰμί γάρ ὁ τυγχάνω , ἀλλά μέγας καί ἰσχυρός , καί .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_3
ὡς μεγάλα καὶ ἰσχυρά · ἡ βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος , καὶ ἡ ἐξουσία αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν . τὰ μὲν γὰρ ἀνθρώπινα , ὁποῖα ἂν ᾖ , τέλος ἔχει · καὶ τέλος ταχύ · μόνη δὲ διαρκὴς καὶ ἀσάλευτος ἡ τοῦ θεοῦ βασιλεία . οὕτω προδιδάξας τὴν τῶν πραγμάτων αἰτίαν , ἄρχεται τῆς κατ’ αὐτὴν διηγήσεως .
Lemmas: ὡς μέγας καί ἰσχυρός · ὁ βασίλειος αὐτός βασίλειος αἰώνιος , καί ὁ ἐξουσία αὐτός εἰς γενεά καί γενεά . ὁ μέν γάρ ἀνθρώπινος , ὁποῖος εἄν εἰμί , τέλος ἔχω · καί τέλος ταχύς · μόνος δέ διαρκής καί ἀσάλευτος ὁ ὁ θεός βασίλειος . οὗτος προδιδάσκω ὁ ὁ πρᾶγμα αἴτιος , ἄρχω ὁ κατά αὐτός διήγησις .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_4
ἐγὼ ναβουχοδονόσορ εὐθηνῶν ἤμην ἐν τῷ οἴκῳ μου , καὶ εὐθαλῶν ἐπὶ τοῦ θρόνου μου καὶ πίων ἐν τῷ λαῷ μου τέθεικε δὲ τὴν ἑαυτοῦ προσηγορίαν οὐχ ἁπλῶς , ἀλλ’ἵνα τὸ ὄνομα μαρτυρήσῃ τοῖς λόγοις . ἐπειδὴ γὰρ σφόδρα ἐπίσημος ἦν . ἅτε δὴ πάντων τῶν κατὰ τὴν ἀσίαν , καὶ τὴν αἴγυπτον καὶ τὴν αἰθιοπίαν · τὴν ἡγεμονίαν λαβὼν , προτέθεικεν αὐτοῦ τὴν προσηγορίαν ἀρκοῦσαν εἰς μαρτυρίαν τῶν λεγομένων . ἔφη δέ · ὅτι ἐν ἄκρᾳ οὖν εὐκληρίᾳ , καὶ μυρίοις ἀγαθοῖς περιρρεόμενος διετέλουν · ἐν τούτοις δὲ ὢν
Lemmas: ἐγώ ναβουχοδονόσορος εὐθηνέω εἰμί ἐν ὁ οἶκος ἐγώ , καί εὐθαλής ἐπί ὁ θρόνος ἐγώ καί πίων ἐν ὁ λαός ἐγώ τίθημι δέ ὁ ἑαυτοῦ προσηγορία οὐ ἁπλόος , ἀλλ’ἵνα ὁ ὄνομα μαρτυρέω ὁ λόγος . ἐπεί γάρ σφόδρα ἐπίσημος εἰμί . ἅτε δή πᾶς ὁ κατά ὁ Ἀσία , καί ὁ Αἴγυπτος καί ὁ Αἰθιοπία · ὁ ἡγεμονία λαμβάνω , προτίθημι αὐτός ὁ προσηγορία ἀρκέω εἰς μαρτυρία ὁ λέγω . φημί δέ · ὅτι ἐν ἄκρος οὖν εὐκληρία , καί μυρίος ἀγαθός περιλέγω διατελέω · ἐν οὗτος δέ εἰμί
theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_5
ἐνύπνιον φησὶν εἶδον καὶ ἐφοβέρισέ με καὶ ἐθαύμασα ἐπὶ τούτοις πᾶσι καὶ ἐταράχθην ἐπὶ τῆς κοίτης μου καὶ αἱ ὁράσεις τῆς κεφαλῆς μου συνετάραξάν με . ἐν τοσαύτῃ γὰρ ὑπάρχων εὐημερίᾳ , καὶ ὄναρ εἶδον λυπηρόν , καὶ ἐξεδειματώθην μὲν σφόδρα τῇ θεωρίᾳ τοῦ ἐνυπνίου ἐταρασόμην δὲ πλέον τὰ διὰ τούτου σημαινόμενα κατιδεῖν οὐ δυνάμενος · οὗ χάριν τοὺς ταῦτα δυναμένους ἑρμηνεύειν συνεκάλεσα .
Lemmas: ἐνύπνιον φημί εἶδον καί φοβερίζω ἐγώ καί θαυμάζω ἐπί οὗτος πᾶς καί ταράσσω ἐπί ὁ κοίτη ἐγώ καί ὁ ὅρασις ὁ κεφαλή ἐγώ συνταράσσω ἐγώ . ἐν τοσοῦτος γάρ ὑπάρχω εὐημερία , καί ὄναρ εἶδον λυπηρός , καί ἐκδειματόω μέν σφόδρα ὁ θεωρία ὁ ἐνύπνιος ταράσσω δέ πλέω ὁ διά οὗτος σημαίνω καθοράω οὖον δύναμαι · ὅς χάρις ὁ οὗτος δύναμαι ἑρμηνεύω συγκαλέω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_7ad8
καὶ εἰσεπορεύοντο οἱ ἐπαοιδοί , μάγοι γαζαρηνοί , χαλδαῖοι , καὶ τὸ ἐνύπνιον εἶπον ἐγὼ ἐνώπιον αὐτῶν καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ οὐκ ἐγνώρισάν μοι ἕως οὗ ἕτερος εἰσῆλθεν ἐνώπιόν μου δανιὴλ οὗ τὸ ὄνομα βαλτάσαρ , κατὰ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ μου , ὃς πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἔχει ἐν αὑτῷ . οὐχ ἁπλῶς δὲ ταῦτα τέθεικεν , ἀλλὰ παράλληλα τέθεικεν , ἵνα τῇ παρεξετάσει δήλην ἅπασι ποιήσῃ τὴν τοῦ προφήτου σοφίαν · διὸ καὶ τὰ ἔθνη καταλέγει τῶν σοφῶν βαβυλῶνος , ἵνα δείξῃ τοὺς μὲν οὐδὲν ὅλως ἐπισταμένους , τὸν δὲ ὑπὸ τοῦ θείου πνεύματος φωτιζόμενον . καλεῖ δὲ αὐτὸν οὐκ ἀπὸ μόνης τῆς προσηγορίας , ἣν αὐτὸς ἐπιτέθεικεν , ἀλλὰ τὸ ἑβραῖον προστίθησιν ὄνομα . δανιὴλ γάρ , φησίν , οὗ τὸ ὄνομα βαλτάσαρ κατὰ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ μου . οὕτω γάρ φησιν αὐτὸν ἐξ ἀρχῆς ἐθαύμασα , ὡς τοῦ πάλαι ὑπ’ ἐμοῦ προσκυνουμένου θεοῦ ἐπιθεῖναι αὐτῷ τὴν προσηγορίαν . καὶ τὴν αἰτίαν δεικνύς , ὃς πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἔχει ἐν ἑαυτῷ καὶ τοῦτο δὲ ἐκ τῆς τοῦ προφήτου διδασκαλίας μεμαθήκαμεν . πόθεν γὰρ ἑτέρωθεν ἐγνώκει τοῦ παναγίου πνεύματος τὴν προσηγορίαν τοῖς κιβδήλοις εἰδώλοις προστετηκώς ; καὶ τὸ ἐνύπνιον , φησίν , ἐνώπιον αὐτοῦ εἶπον . εἶπον δὲ οὕτως ἀρξάμενος ·
Lemmas: καί εἰσπορεύω ὁ ἐπαοιδός , μάγος γαζαρηνοί , Χαλδαῖος , καί ὁ ἐνύπνιον εἶπον ἐγώ ἐνώπιος αὐτός καί ὁ σύγκρισις αὐτός οὐ γνωρίζω ἐγώ ἠώς ὅς ἕτερος εἰσέρχομαι ἐνώπιον ἐγώ δανιήλ ὅς ὁ ὄνομα Βαλτάσαρ , κατά ὁ ὄνομα ὁ θεός ἐγώ , ὅς πνεῦμα θεός ἅγιος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ . οὐ ἁπλόος δέ οὗτος τίθημι , ἀλλά παράλληλος τίθημι , ἵνα ὁ παρεξετάζω δῆλος ἅπας ποιέω ὁ ὁ προφήτης σοφία · διό καί ὁ ἔθνος καταλέγω ὁ σοφός Βαβυλών , ἵνα δείκνυμι ὁ μέν οὐδείς ὅλως ἐφίστημι , ὁ δέ ὑπό ὁ θεῖον πνεῦμα φωτίζω . καλέω δέ αὐτός οὐ ἀπό μόνος ὁ προσηγορία , ὅς αὐτός ἐπιτίθημι , ἀλλά ὁ Ἑβραῖος προστίθημι ὄνομα . δανιήλ γάρ , φημί , ὅς ὁ ὄνομα Βαλτάσαρ κατά ὁ ὄνομα ὁ θεός ἐγώ . οὗτος γάρ φημί αὐτός ἐκ ἀρχή θαυμάζω , ὡς ὁ πάλαι ὑπό ἐγώ προσκυνέω θεός ἐπιτίθημι αὐτός ὁ προσηγορία . καί ὁ αἴτιος δείκνυμι , ὅς πνεῦμα θεός ἅγιος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ καί οὗτος δέ ἐκ ὁ ὁ προφήτης διδασκαλία μανθάνω . πόθεν γάρ ἑτέρωθεν γιγνώσκω ὁ πανάγιος πνεῦμα ὁ προσηγορία ὁ κίβδηλος εἴδωλον προστήκομαι ; καί ὁ ἐνύπνιον , φημί , ἐνώπιος αὐτός εἶπον . εἶπον δέ οὕτως ἄρχω ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_9ad10
βαλτάσαρ ὁ ἄρχων τῶν ἐπαοιδῶν ὃν ἐγὼ ἔγνων , ὅτι πνεῦμα ἅγιον ἐν σοί , ἀδυνατεῖ σοι , ἄκουσον τὴν ὅρασιν τοῦ ἐνυπνίου οὗ εἶδον , καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ εἰπέ μοι καὶ αἱ AvS : M.E . ist das eine Konjektur nach dem Bibeltext , nicht die urspr . Thdt.-Lesart ὁράσεις τῆς κεφαλῆς μου ἐπὶ τῆς κλίνης μου AvS : M.E . die urspr . Lesart . τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων αἱ εὐημερίαι πολλάκις ἐπιλανθάνεσθαι τῶν εὐεργετησάντων παρασκευάζουσιν , αἱ δὲ χρεῖαι ἀνακαλοῦνται τῶν εὖ πεποιηκότων τὴν μνήμην . καὶ ὑγιαίνων μέν τις τὸ σῶμα , τῆς τοῦ ἰατροῦ τέχνης οὐ λαμβάνει τὴν μνήμην · ἀῤῥωστίᾳ δὲ περιπεσὼν ἀναμιμνήσκεται , ὡς καὶ ἤδη πρότερον τοῦτο παθὼν διὰ τοῦ δεῖνος τοῦ ἰατροῦ τῆς ὑγείας ἀπήλαυσεν · οὕτω καὶ ὁ ναβουχοδονόσορ , ἡνίκα μὲν τοὺς ἁγίους ἐκείνους τῇ πυρᾷ παρεδίδου , τῆς τοῦ δανιὴλ εὐεργεσίας οὐκ ἐμνημόνευσεν · ἐπειδὴ δὲ πάλιν εἶδεν ἐνύπνιον , καὶ θόρυβον εἶχεν ἐν τῇ ψυχῇ , τῆς τοῦ δανιὴλ ἀνεμνήσθη σοφίας , καὶ τῆς τοῦ προτέρου ἐνυπνίου ἀναμνήσεώς τε καὶ ἑρμηνείας . διὸ καὶ πνεῦμα θεοῦ ἔχειν αὐτὸν λέγει , καὶ πᾶν μυστήριον ἑρμηνεύειν αὐτὸν ἱκανὸν εἶναι , καὶ παρακαλεῖ καὶ τοῦτο τὸ ἐνύπνιον , ἄδηλον ὂν δῆλον αὐτῷ καταστῆσαι . εἶτα λέγει τὸ ἐνύπνιον ·
Lemmas: Βαλτάσαρ ὁ ἄρχω ὁ ἐπαοιδός ὅς ἐγώ γιγνώσκω , ὅτι πνεῦμα ἅγιος ἐν σύ , ἀδυνατέω σύ , ἀκούω ὁ ὅρασις ὁ ἐνύπνιος ὅς εἶδον , καί ὁ σύγκρισις αὐτός εἶπον ἐγώ καί ὁ AvS : M.E . ist das eine Konjektur nach dem Bibeltext , nicht die urspr . Thdt.-Lesart ὅρασις ὁ κεφαλή ἐγώ ἐπί ὁ κλίνη ἐγώ AvS : M.E . die urspr . Lesart . ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος ὁ εὐημερία πολλάκις ἐπιλανθάνομαι ὁ εὐεργετέω παρασκευάζω , ὁ δέ χρεία ἀνακαλέω ὁ εὕω ποιέω ὁ μνήμη . καί ὑγιαίνω μέν τις ὁ σῶμα , ὁ ὁ ἰατρός τέχνη οὖον λαμβάνω ὁ μνήμη · ἀρρωστία δέ περιπίπτω ἀναμιμνήσκω , ὡς καί ἤδη πρότερος οὗτος πάσχω διά ὁ Δεῖνος ὁ ἰατρός ὁ ὑγεία ἀπαλαύω · οὗτος καί ὁ ναβουχοδονόσορος , ἡνίκα μέν ὁ ἅγιος ἐκεῖνος ὁ πυρά παραδίδωμι , ὁ ὁ δανιήλ εὐεργεσία οὐ μνημονεύω · ἐπεί δέ πάλιν ὁράω ἐνύπνιον , καί θόρυβος ἔχω ἐν ὁ Ψυχή , ὁ ὁ δανιήλ ἀναμιμνήσκω σοφία , καί ὁ ὁ πρότερος ἐνύπνιος ἀνάμνησις τε καί ἑρμηνεία . διό καί πνεῦμα θεός ἔχω αὐτός λέγω , καί πᾶς μυστήριον ἑρμηνεύω αὐτός ἱκανός εἰμί , καί παρακαλέω καί οὗτος ὁ ἐνύπνιον , ἄδηλος εἰμί δῆλος αὐτός καθίστημι . εἶτα λέγω ὁ ἐνύπνιον ·
theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_10ad11
ἐθεώρουν φησὶ δένδρον ἐν μέσῳ τῆς γῆς . καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ ἔφθασεν ἕως τοῦ οὐρανοῦ , καὶ τὸ κῦτος αὐτοῦ εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς . διὰ δὲ τοῦ δένδρου αὐτὸν ἔφη σημαίνεσθαι ὁ μακάριος δανιὴλ τὸ δὲ ὕψος λέγει φθάσαι ἕως τοῦ οὐρανοῦ , οὐ τὴν φύσιν τοῦ δένδρου σημαίνων , ἀλλὰ τοὺς λογισμοὺς καὶ τὰς φαντασίας . διὸ καὶ ὁ ἡσαίας ἔλεγεν · ἐπάξει ὁ θεὸς ἐπὶ τὸν νοῦν τὸν μέγαν , τὸν βασιλέα τῶν ἀσσυρίων , καὶ ἐπὶ τὸ ὕψος τῆς δόξης τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ . νοῦν δὲ μέγαν αὐτὸν προσηγόρευσεν , ὡς μεγάλα φαντασθέντα , καὶ ὀνειροπολήσαντα , ἃ μετὰ βραχέα διηγήσατο · σὺ γὰρ εἶπας · ἐπάνω τῶν ἄστρων θήσω τὸν θρόνον μου , καὶ ἔσομαι ὅμοιος τῷ ὑψίστῳ . διὰ τοῦτο ὁρᾷ τὸ ὕψος τοῦ δένδρου ἐφθακὸς ἕως τοῦ οὐρανοῦ · ἐπειδὴ δὲ καὶ , ὡς ἔπος εἰπεῖν πάσης τῆς οἰκουμένης ἐκράτησεν , ὁρᾷ τοῦ δένδρου τὸ κῦτος , τουτέστι , τὸν ὄγκον τοῦ εὔρους , ἐκταθὲν μέχρις αὐτῶν τῶν περάτων τῆς γῆς .
Lemmas: θεωρέω φημί δένδρον ἐν μέσος ὁ γῆ . καί ὁ ὕψος αὐτός φθάνω ἠώς ὁ οὐρανός , καί ὁ κύτος αὐτός εἰς ὁ πέρας ὁ γῆ . διά δέ ὁ δένδρον αὐτός φημί σημαίνω ὁ μακάριος δανιήλ ὁ δέ ὕψος λέγω φθάνω ἠώς ὁ οὐρανός , οὖον ὁ φύσις ὁ δένδρον σημαίνω , ἀλλά ὁ λογισμός καί ὁ φαντασία . διό καί ὁ Ἠσαίας λέγω · ἐπάγω ὁ θεός ἐπί ὁ νόος ὁ μέγας , ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος , καί ἐπί ὁ ὕψος ὁ δόξα ὁ ὀφθαλμός αὐτός . νόος δέ μέγας αὐτός προσαγορεύω , ὡς μέγας φαντάζω , καί ὀνειροπολέω , ὁ μετά βραχύς διηγέομαι · σύ γάρ εἶπον · ἐπάνω ὁ ἄστρον τίθημι ὁ θρόνος ἐγώ , καί εἰμί ὅμοιος ὁ ὕψιστος . διά οὗτος ὁράω ὁ ὕψος ὁ δένδρον φθάνω ἠώς ὁ οὐρανός · ἐπεί δέ καί , ὡς ἔπος εἶπον πᾶς ὁ οἰκέω κρατέω , ὁράω ὁ δένδρον ὁ κύτος , τουτέστι , ὁ ὄγκος ὁ εὖρος , ἐκτείνω μέχρι αὐτός ὁ πέρας ὁ γῆ .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_12
τὰ φύλλα αὐτοῦ φησὶν ὡραῖα , καὶ ὁ καρπὸς αὐτοῦ πολύς . καλεῖ δὲ φύλλα μὲν τὴν ὁρωμένην εὐπρέπειαν , τὴν ἐν ἐσθῆτι , καὶ θρόνῳ καὶ βασιλείοις , ἀσπιδηφόροις τε καὶ δορυφόροις , καὶ πεζαιτέροις · καρπὸν δὲ τὸν πανταχόθεν προσφερόμενον φόρον . διὸ πολὺν τὸν καρπὸν ἀλλ’ οὐ καλόν , οὐ γὰρ εἶχε τὸ δίκαιον . καὶ τροφὴ πάντων ἐν αὐτῷ . οἵ τε γὰρ γεωργοῦντες , διὰ τῆς αὐτοῦ κηδεμονίας εἰρήνης ἀπολαύοντες , τοὺς ἀπὸ τῆς γῆς καρποὺς ἐκομίζοντο · οἵ τε στρατευόμενοι , παρ’ αὐτοῦ τὰ σιτηρέσια κομιζόμενοι , τὴν ἐν ὅπλοις ἐποιοῦντο ζωήν . ὑποκάτω αὐτοῦ , φησὶ κατεσκήνουν τὰ θηρία τὰ ἄγρια , καὶ ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ κατῴκει τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐτρέφετο πᾶσα σάρξ . οἵ τε γὰρ θηριώδη βίον ζῶντες βάρβαροι , οἵ τε λογικώτεροι καὶ ἡμερώτεροι , καὶ ὀξεῖς καὶ πτηνοὶ τὴν διάνοιαν , ὑπὸ τὴν τούτου ἐξουσίαν βιοτεύοντες διετέλουν .
Lemmas: ὁ φύλλον αὐτός φημί ὡραῖος , καί ὁ καρπός1 αὐτός πολύς . καλέω δέ φύλλον μέν ὁ ὁράω εὐπρέπεια , ὁ ἐν ἐσθής , καί θρόνος καί βασίλειος , ἀσπιδηφόρος τε καί δορυφόρος , καί πεζαίτερος · καρπός δέ ὁ πανταχόθεν προσφέρω φόρος . διό πολύς ὁ καρπός ἀλλά οὖον καλός , οὖον γάρ ἔχω ὁ Δίκαιος . καί τροφή πᾶς ἐν αὐτός . ὁ τε γάρ γεωργέω , διά ὁ αὐτός κηδεμονία εἰρήνη ἀπολαύω , ὁ ἀπό ὁ γῆ καρπός1 κομίζω · ὁ τε στρατεύω , παρά αὐτός ὁ σιτηρέσιον κομίζω , ὁ ἐν ὅπλον ποιέω ζωή . ὑποκάτω αὐτός , φημί κατασκηνόω ὁ θηρίον ὁ ἄγριος , καί ἐν ὁ κλάδος αὐτός κατοικέω ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός , καί ἐκ αὐτός τρέφω πᾶς σάρξ . ὁ τε γάρ θηριώδης βίος ζῶ βάρβαρος , ὁ τε λογικός καί ἥμερος , καί ὀξύς καί πτηνός ὁ διάνοια , ὑπό ὁ οὗτος ἐξουσία βιοτεύω διατελέω .
theodoretus.interpretatio-in-danielem 4.vers_13
ἐθεώρουν τοίνυν , φησὶν ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς ἐπὶ τῆς κοίτης μου , καὶ ἰδοὺ εἲρ καὶ ἅγιος ἀπ’ οὐρανοῦ κατέβη . εἲρ δὲ καλεῖ τὸν ἐγρηγορότα · τοῦτο γὰρ ἑρμηνεύεται τῇ ἑλλάδι φωνῇ . ἐγρηγορότα δὲ καλεῖ τὸν ἄγγελον , ἵνα τούτου σημήνῃ τὸ ἀσώματον · ὁ γὰρ σῶμα περικείμενος ὕπνῳ δουλεύει · ὁ δὲ ὕπνου κρείττων σώματος ἐλεύθερος . εἶδον τοίνυν φησίν , ἄγγελον , ἀσώματον ἔχοντα φύσιν , ὃς ἀπ’ οὐρανοῦ κατέβη .
Lemmas: θεωρέω τοίνυν , φημί ἐν ὅραμα ὁ νύξ ἐπί ὁ κοίτη ἐγώ , καί ἰδού ἔρις καί ἅγιος ἀπό οὐρανός καταβαίνω . ἔρις δέ καλέω ὁ ἐγείρω · οὗτος γάρ ἑρμηνεύω ὁ Ἑλλάς φωνή . ἐγείρω δέ καλέω ὁ ἄγγελος , ἵνα οὗτος σημαίνω ὁ ἀσώματος · ὁ γάρ σῶμα περίκειμαι ὕπνος δουλεύω · ὁ δέ ὕπνος ἀγαθός σῶμα ἐλεύθερος . εἶδον τοίνυν φημί , ἄγγελος , ἀσώματος ἔχω φύσις , ὅς ἀπό οὐρανός καταβαίνω .