theodoretus.historia-religiosa-philotheus 18
Τοῖς προειρημένοις ἁγίοις προσθήσω καὶ τὸν μέγαν Εὐσέβιον , ὅς οὐ πρὸ πολλοῦ μὲν ἐτελεύτησε χρόνου , πάμπολλα δὲ ἔτη βεβιωκὼς , ἰσόμετρον τῷ χρόνῳ τὸν πόνον ὑπέμεινεν , ἰσόμετρον δὲ τῷ πόνῳ συνέλεξεν ἀρετὴν , πολλαπλάσιον δὲ τὸ ἐντεῦθεν ἀπενέγκατο κέρδος . Ὁ γὰρ Ἀγωνοθέτης τῇ φιλοτιμίᾳ τῶν ἀντιδόσεων ὑπερβαίνει τοὺς ἄθλους . Οὗτος τοίνυν ἄλλοις τὰ πρῶτα τὴν οἰκείαν καταπιστεύσας ἐπιμέλειαν , ἤγετο ᾗ ἃν ἐκεῖνοι ἦγον . Ἅνδρες γὰρ ἦσαν καὶ αὐτοὶ θεῖοι , καὶ τῆς ἀρετῆς ἀθληταί τε καὶ γυμνασταί . Χρόνον δέ τινα τούτοις συνδιατρίψας , καὶ εὖ καὶ καλῶς τῆς φιλοσοφίας τὴν ἐπιστήμην παραλαβὼν , τὸν μονῄρη βίον ἠσπάσατο , καί τινα ῥαχείαν ὅρους καταλαβὼν , ἐπίκειται δὲ αὐτῇ κώμη μεγίστη . Ἀσιχᾶν δὲ αὐτὴν ὀνομάζουσι , θριγκίῳ μόνῳ χρησάμενος , καὶ τοὺς λίθους οὐδὲ πηλῷ συναρμόσας , ὑπαίθριος τὸ λοιπὸν ταλαιπωρῶν διετέλεσε βίον , ἐσθῆτι μὲν δερματίνῃ καλυπτόμενος , ἐρεβίνθοις δὲ καὶ κυάμοις ὕδατι δευομένοις τρεφόμενος . Καὶ ἰσχάδων δὲ ἔστιν ὅτε μετελάμβανεν , ὑπερείδειν τοῦ σώματος τὴν ἀσθένειαν οὕτω πειρώμενος . Καὶ εἰς γῆρας δ̓ ἐλάσας βαθὺ , ὡς καὶ τῶν ὀδόντων τοὺς πλείους ἀποβαλἑ??ʼν , οὕτε τὴν τροφὴν οὔτε τὴν οἴκησιν ἤμειψεν : ἀλλὰ καὶ ἐν χειμῶνι πηγνύμενος , καὶ ἐν θέρει φλεγόμενος , ἔφερε καρτερῶς τὰς ἐναντίας τοῦ ἀέρος ποιότητας , ἐρικνωμένον μὲν ἔχων τὸ πρόσωπον , τεταριχευμένα δὲ ἅπαντα τὰ μέλη τοῦ σώματος . Οὕτω δὲ τοῖς πολλοῖς πόνοις τὸ σῶμα κατεδαπάνησεν , ὡς μηδὲ τὴν ζώνην ἐπὶ τῆς ἰξύος μένειν , ἀλλ̓ ἐπὶ τὰ κάτω χωρεῖν . Οὐ γὰρ ἦν ὅ τι κωλύσειε , κατηνάλωντο δὲ καὶ γλουτοὶ , καὶ ἰσχία , καὶ παρεῖχον τῇ ζώνῃ ῥᾳδίαν τὴν ἐπὶ τὰ κάτω φοράν . Τοιγάρτοι τῷ χιτῶνι τήν ζώνην προσέῤῥαψεν , οὕτω τὴν στάσιν αὐτῇ σοφισάμενος . Κομιδῆ δὲ αὐτὸν ἀπέκναιεν ἠ πρὸς τοὺς πολλοὺς ὁμιλία : τ̔??ʼν θείαν γὰρ διηνεκῶς φανταζόμενος θεωρίαν , ἕλκειν ἐκεῖθεν οὐκ ἐβούλετο τὴν διάνοιαν . Ἀλλ̓ ὅμως καὶ θερμὸν ἔχων οὕτω τὸν ἔρωτα , ὀλίγοις τῶν γνωρίμων ἀποφράττειν τὴν θύραν καὶ εἴσω διαβαίνειν ἐπέτρεπε : καὶ τὴν ἀπὸ τῶν θείων λογίων διδασκαλίαν προσφέρων , πάλιν ἀπιόντας ἐκέλευε τῇ θύρᾳ τὸν πηλὸν ἐπιθεῖναι . Καὶ τὴν πρὸς τοὺς ὀλίγους δὲ συντυχίαν φυγεῖν ἅμεινον ἡγησάμενος , ἀπετείχισε τὴν εἴσοδον παντελῶς , τῇ θύρᾳ ἐκείνῃ λίθον μέγιστον συναρμόσας . Διά τινος δὲ ὀρύγματος ὀλίγοις τῶν συνήθων διελέγετο μὲν , οὐχ ἑωρᾶτο δέ : οὕτω γὰρ ἐμεμηχάνητο : ἐκεῖθεν δὲ εἰσεδέχετο καὶ τὴν ὀλίγην ἐκείνην τροφήν . Πάλιν δὲ τὴν πρὸς ἅπαντας ἀπαγορεύσας διάλεξιν , ἐμὲ μόνον τῆς γλυκείας ἐκείνης καὶ Θεῷ φίλης ἠξίου φωνῆς : καὶ ἀπιέναι βουλόμενον ἐπιπλεῖστον κατεῖχε περὶ τῶν οὐρανίων πραγμάτων διαλεγόμενος . Πολλῶν δὲ πρὸς αὐτὸν ἀφικνουμένων , καὶ τῆς εὐλογίας ἀπαιτούντων τὸ δῶρον , σφόδρα τοῦτον δυσχεράνας τὸν θόρυβον , οὔτε τὸ γῆρας εἰς νοῦν λαβὼν , οὔτε τὴν ἐπικειμένην ἀσθένειαν λογισάμενος , ὑπερβαίνει τὸ θριγκίον , οὐκ εὐεπίβατον ὄν οὐδὲ τοῖς μάλα σφριγῶσι : καὶ τὴν πελάζουσαν τῶν ἀσκητῶν καταλαβὼν συμμορίαν , θριγκίῳ πάλιν σμικρῷ παρὰ τὴν τοῦ τοίχου γωνίαν χρησάμενος , μετὰ τῶν συνήθων ἠγωνίζετο πόνων . Ὁ δὲ ταύτης προστατεύων τῆς ποίμνης , ἀνὴρ πάσης μεστὸς ὢν ἀρετῆς , ἰσχάσιν αὐτὸν ἔφη πεντεκαίδεκα χρησάμενον , τὰς ἑπτὰ τῆς ἁγίας νηστείας διελθεῖν ἑβδομάδας . Καὶ τοῦτον ἠγωνίσατο τὸν ἀγῶνα πλείονα μὲν ἣ ἐννενήκοντα ἔτη βεβιωκὼς , ἀσθενείᾳ δὲ δυσδιηγήτῳ τετρυχωμένος , ἀλλὰ τῆς ἀσθενείας ἦν κρείττων ἡ προθυμία , καὶ ὁ θεῖος πόθος εὐμαρῆ πάντα διεδείκνυ καὶ ῥᾴδια . Τούτοις καὶ οὗτος τοῖς ἱδρῶσι περιῤῥεόμενος , κατέλαβε τοῦ δρόμου τὴν νύσσαν , καὶ τὸν ἀγωνοθέτην ὁρῶν , καὶ τοὺς στεφάνους ποθῶν . Ἐγὼ δὲ τῆς πρεσβείας ἐκείνης τυχεῖν ἀξιῶ , ἧς ἔτι περιόντος ἀπήλαυον . Ζῇν γὰρ αὐτὸν πιστεύω , καὶ καθαρωτέραν ἔχειν πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥησίαν .
Lemmas: ὁ προερέω ἅγιος προστίθημι καί ὁ μέγας Εὐσέβιος , ὅς οὖον πρό πολύς μέν τελευτάω χρόνος , παμπολύς δέ ἔτος βιόω , ἰσόμετρος ὁ χρόνος ὁ πόνος ὑπομένω , ἰσόμετρος δέ ὁ πόνος συλλέγω ἀρετή , πολλαπλάσιον δέ ὁ ἐντεῦθεν ἀποφέρω κέρδος . ὁ γάρ ἀγωνοθέτης ὁ φιλοτιμία ὁ ἀντίδοσις ὑπερβαίνω ὁ ἆθλος . οὗτος τοίνυν ἄλλος ὁ πρῶτος ὁ οἰκεῖος καταπιστεύω ἐπιμέλεια , ἄγω ὅς ἄν ἐκεῖνος ἄγω . ἀνήρ γάρ εἰμί καί αὐτός θεῖος , καί ὁ ἀρετή ἀθλητής τε καί γυμναστής . Χρόνος δέ τις οὗτος συνδιατρίβω , καί εὕω καί καλῶς ὁ φιλοσοφία ὁ ἐπιστήμη παραλαμβάνω , ὁ μονήρης βίος ἀσπάζομαι , καί τις ῥάχος ὅρος καταλαμβάνω , ἐπίκειμαι δέ αὐτός κώμη μέγας . ασιχην δέ αὐτός ὀνομάζω , θριγκίον μόνος χράω , καί ὁ λίθος οὐδέ πηλός συναρμόζω , ὑπαίθριος ὁ λοιπός ταλαιπωρέω διατελέω βίος , ἐσθής μέν δερμάτινος καλύπτω , ἐρέβινθος δέ καί κύαμος ὕδωρ δέω τρέφω . καί ἰσχάς δέ εἰμί ὅτε μεταλαμβάνω , ὑπερείδω ὁ σῶμα ὁ ἀσθένεια οὗτος πειράω . καί εἰς γῆρας δέ ἐλαύνω βαθύς , ὡς καί ὁ ὀδούς ὁ πλείων ἀποβάλλω , ἵημι ὁ τροφή οὔτε ὁ οἴκησις ἀμείβω : ἀλλά καί ἐν χειμών πήγνυμι , καί ἐν θέρος φλέγω , φέρω καρτερός ὁ ἐναντίος ὁ ἀήρ ποιότης , ῥικνόω μέν ἔχω ὁ πρόσωπον , ταριχεύω δέ ἅπας ὁ μέλος ὁ σῶμα . οὕτως δέ ὁ πολύς πόνος ὁ σῶμα καταδαπανάω , ὡς μηδέ ὁ ζώνη ἐπί ὁ ἰξύς μένω , ἀλλά ἐπί ὁ κάτω χωρέω . οὖον γάρ εἰμί ὅς τίς κωλύω , καταναλίσκω δέ καί γλουτός , καί ἰσχίον , καί παρέχω ὁ ζώνη ῥᾴδιος ὁ ἐπί ὁ κάτω φορός . τοιγάρ ὁ χιτών ὁ ζώνη προσλέγω , οὗτος ὁ στάσις αὐτός σοφίζω . κομιδῇ δέ αὐτός ἀποκναίω ὁ πρός ὁ πολύς ὁμιλία : τ̔??ʼν θεῖος γάρ διηνεκής φαντάζω θεωρία , ἕλκω ἐκεῖθεν οὐ βούλομαι ὁ διάνοια . ἀλλά ὅμως καί θερμός ἔχω οὗτος ὁ Ἔρως , ὀλίγος ὁ γνώριμος ἀποφράσσω ὁ θύρα καί εἴδομαι διαβαίνω ἐπιτρέπω : καί ὁ ἀπό ὁ θεῖον λόγιος διδασκαλία προσφέρω , πάλιν ἄπειμι κελεύω ὁ θύρα ὁ πηλός ἐπιτίθημι . καί ὁ πρός ὁ ὀλίγος δέ συντυχία φεύγω ἀγαθός ἡγέομαι , ἀποτειχίζω ὁ εἴσοδος παντελῶς , ὁ θύρα ἐκεῖνος λίθος μέγας συναρμόζω . ζεύς τις δέ ὄρυγμα ὀλίγος ὁ συνήθης διαλέγω μέν , οὐ ὁράω δέ : οὗτος γάρ μηχανάομαι : ἐκεῖθεν δέ εἰσδέχομαι καί ὁ ὀλίγος ἐκεῖνος τροφή . πάλιν δέ ὁ πρός ἅπας ἀπαγορεύω διάλεξις , ἐγώ μόνος ὁ γλυκύς ἐκεῖνος καί Θεός φίλος ἀξιόω φωνή : καί ἀφίημι βούλομαι ἐπιπλεῖστον κατέχω περί ὁ οὐράνιος πρᾶγμα διαλέγω . πολλες δέ πρός αὐτός ἀφικνέομαι , καί ὁ εὐλογία ἀπαιτέω ὁ δῶρον , σφόδρα οὗτος δυσχεραίνω ὁ θόρυβος , οὔτε ὁ γῆρας εἰς νόος λαμβάνω , οὔτε ὁ ἐπίκειμαι ἀσθένεια λογίζομαι , ὑπερβαίνω ὁ θριγκίον , οὐ εὐεπίβατος εἰμί οὐδέ ὁ μάλα σφριγάω : καί ὁ πελάζω ὁ ἀσκητής καταλαμβάνω συμμορία , θριγκίον πάλιν μικρός παρά ὁ ὁ τοῖχος γωνία χράω , μετά ὁ συνήθης ἀγωνίζομαι πόνος . ὁ δέ οὗτος προστατεύω ὁ ποίμνη , ἀνήρ πᾶς μεστός εἰμί ἀρετή , ἰσχάς αὐτός φημί πεντεκαίδεκα χράω , ὁ ἑπτά ὁ ἅγιος νηστεία διέρχομαι ἑβδομάς . καί οὗτος ἀγωνίζομαι ὁ ἀγών πλείων μέν ὅς ἐννενήκοντα ἔτος βιόω , ἀσθένεια δέ δυσδιήγητος τρυχόω , ἀλλά ὁ ἀσθένεια εἰμί ἀγαθός ὁ προθυμία , καί ὁ θεῖος πόθος εὐμαρής πᾶς διαδείκνυμι καί ῥᾴδιος . οὗτος καί οὗτος ὁ ἱδρόω περιλέγω , καταλαμβάνω ὁ δρόμος ὁ νύσσα , καί ὁ ἀγωνοθέτης ὁράω , καί ὁ στέφανος ποθή . ἐγώ δέ ὁ πρέσβυς ἐκεῖνος τυγχάνω ἀξιόω , ὅς ἔτι περίειμι ἀπηλαύω . ζάω γάρ αὐτός πιστεύω , καί καθαρός ἔχω πρός ὁ θεός παρρησία .