theodoretus.historia-religiosa-philotheus 11
Ὁ μὲν οὖν μέγας Θεοδόσιος ἀπὸ τῆς Ἀντιοχέων ὁρμώμενος , καὶ ἐν τοῖς Ῥωσικοῖς ἀγωνισάμενος ὄρεσιν , εἰς τὴν Ἀντιόχου πόλιν ἐπανελθὼν , οὕτω τοῦ βίου τὸ τέλος ἐδέξατο . Ῥωμανὸς δὲ ὁ θεῖος , ἐν τῇ Ῥώσῳ καὶ τεχθεὶς , καὶ τὰ πρῶτα τραφεὶς , ἐν Ἀντιοχείᾳ τοὺς τῆς ἀρετῆς ὑπεδέξατο ἄθλους , ἔξω μὲν τῶν τοῦ ἄστεος περιβόλων , παρὰ τὴν ὑπώρειαν ἐσκηνωμένος , ὲν ἀλλοτρίῳ δὲ οἰκιδίῳ , καὶ τούτῳ σμικρῷ , πάντα τὸν χρόνον διαβιώσας . Διετέλεσε δὲ μέχρι γήρως , μήτε πυρὶ χρησάμενος , μήτε λυχνιαῖον δεξάμενος φῶς . Τροφὴ γὰρ ἦν αὐτῷ ἄρτος καὶ ἅλες : πόμα δὲ κρηνιἁ??ʼον νᾶμα , κόμη δὲ τῷ μεγάλῳ Θεοδοσίῳ παραπλησία , καὶ ἐσθὴς καὶ σίδηρος ὡσαύτως . Ἐπλεονέκτει δὲ οὗτος ἤθους ἀπλότητι , καὶ πραότητι τρόπων , καὶ φρονήματος μετριότητι . Καὶ τούτου εἵνεκα τῆς θείας χάριτος ἠφίει τὴν αἴγλην . Ἐπὶ τίνα γὰρ , φησὶν , ἐπιβλέψω , ἀλλ̓ ἢ ἐπὶ τὸν πρᾶον , καὶ ἡσύχιον , καὶ τρέμοντά μου τοὺς λόγους ; Καὶ τοῖς ἰδίοις δὲ πάλιν ἔλεγε μαθηταῖς : Μάθετε ἀπ̓ ἐμοῦ , ὅτι πρᾶός εἰμι , καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ , καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν . Καὶ πάλιν : Μακάριοι οἱ πραεῖς , ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσι τὴν γῆν . Καὶ Μωϋσεῖ δὲ τῷ νομοθέτῃ τοῦτο ἦν τὸ τῶν κατορθωμάτων ἐπίσημον . Ἦν γὰρ , φησὶ , Μωϋσῆς πραότατος παρὰ πάντας ἀνθρώπους τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς γῆς . Τοῦτο καὶ τῷ προφήτῃ Δαβὶδ τὸ πανάγιον ἐμαρτύρησε Πνεῦμα : Μνήσθητι γὰρ , φησὶ , τοῦ Δαβὶδ , καὶ πάσης τῆς πραότητος αὐτοῦ . Καὶ περὶ τοῦ πατριάρχου Ἰακὼβ μεμαθήκαμεν , ὅτι ἄπλαστος ἦν , οἰκῶν οἰκίαν . Ταύτας δίκην μελίττης ἐκ τῶν θείων ἐκείνων λειμώνων τὰς ἀρετὰς ἀθροίσας , τὸ τῆς ἀληθείας κατεσκεύασε μέλι . Ἀλλ̓ οὐ μόνος τῶν πόνων ἀπήλαυσε . Προὐχεῖτο δὲ αὐτοῦ καὶ εἰς τοὺς ἔξω τὰ ἥδιστα νάματα : καὶ τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀφικνουμένοις , τῇ πραείᾳ καὶ γλυκείᾳ κεχρημένος φωνῇ , πολλὰς μὲν περὶ φιλαδελφίας , πολλὰς δὲ περὶ ὁμονοίας τε καὶ εἰρήνης προσέφερε παραινέσεις : πολλοὺς δὲ τῶν θείων καὶ μόνον ὁρώμενος ἀπέφηνεν ἐραστάς . Τίς γὰρ οὐκ ἂν ὑπερηγάσθη πρεσβύτην θεώμενος τὸ σῶμα τετρυχωμένον , καὶ σίδηρον ὅτι πλεῖστον φέρειν αἱρούμενον , καὶ τῷ ἐκ τριχῶν ἐσθήματι κεχρημένον , καὶ τροφῆς ἀπολαύοντα κωλύσαι μόνον ἀποχρώσης τὸν ἐκ λιμοῦ θάνατον ; Πρὸς δὲ τῷ μεγέθει καὶ τῷ πλήθει τῶν πόνων , καὶ ἡ ἐπανθοῦσα χάρις θαυμάζειν αὐτὸν ἅπαντας καὶ γεραίρειν ἀνέπειθε . Πολλῶν μὲν γὰρ πολλάκις χαλεπὰς ἀπήλασε νόσους , πολλαῖς δὲ γυναιξὶ στερίφαις ἐχαρίσατο παῖδας . Καὶ τοσαύτην παρὰ τοῦ θείου Πνεύματος δεξάμενος δύναμιν , πτωχὸν ἑαυτὸν καὶ προσαίτην ὠνόμαζεν . Πάντας τοίνυν τοὺς παῤ αὐτῷ φοιτῶντας , καὶ φαινόμενος , καὶ φθεγγόμενος , ὡφελείας πληρῶν τὸν ἅπαντα διετέλεσε βίον . Καὶ ἐντεῦθεν δὲ ἐκδημήσας , καὶ εἰς τὴν ἀγγελικὴν χορείαν μετατεθεὶς , κατέλιπε μνήμην οὐ συνταφεῖσαν σώματι , ἀλλ̓ ἀνθοῦσαν , καὶ τεθηλυῖαν , καὶ ἄσβεστον εἰς . ἀεὶ διαμένουσαν , καὶ εἰς ὄνησιν τοῖς βουλομένοις ἀρκοῦσαν . Καὶ τὴν ἐντεῦθεν τοίνυν ἐρανισάμενος εὐλογίαν , καὶ τὰ κατὰ τοὺς ἄλλους ἀθλητὰς ὡς οἷόν τε διηγήσομαι
Lemmas: ὁ μέν οὖν μέγας Θεοδόσιος ἀπό ὁ Ἀντιοχεύς ὁρμάω , καί ἐν ὁ Ῥωσικός ἀγωνίζομαι ὄρος , εἰς ὁ Ἀντίοχος πόλις ἐπανέρχομαι , οὗτος ὁ βίος ὁ τέλος δέχομαι . Ῥωμανός δέ ὁ θεῖος , ἐν ὁ Ῥῶσος καί τίκτω , καί ὁ πρῶτος τρέφω , ἐν Ἀντιόχεια ὁ ὁ ἀρετή ὑποδείκνυμι ἆθλος , ἔξω μέν ὁ ὁ Ἄστυ περίβολος , παρά ὁ ὑπώρεια σκηνόω , εἰμί ἀλλότριος δέ οἰκίδιος , καί οὗτος μικρός , πᾶς ὁ χρόνος διαβιόω . διατελέω δέ μέχρι γῆρας , μήτε πῦρ χράω , μήτε λυχνιαῖος δέχομαι φάος . τροφή γάρ εἰμί αὐτός ἄρτος καί ἅλς : πόμα δέ κρηνιἁ??ʼον νᾶμα , κόμη δέ ὁ μέγας Θεοδόσιος παραπλήσιος , καί ἐσθής καί σίδηρος ὡσαύτως . πλεονεκτέω δέ οὗτος ἦθος ἀπόλλυμι , καί πραότης τρόπος , καί φρόνημα μετριότης . καί οὗτος ἕνεκα ὁ θεῖος χάρις ἀφίημι ὁ αἴγλη . ἐπί τίς γάρ , φημί , ἐπιβλέπω , ἀλλά ἢ ἐπί ὁ πρᾶος , καί Ἡσύχιος , καί τρέμω ἐγώ ὁ λόγος ; καί ὁ ἴδιος δέ πάλιν λέγω μαθητής : μανθάνω ἀπό ἐγώ , ὅτι πρᾶος εἰμί , καί ταπεινός ὁ Καρδία , καί εὑρίσκω ἀνάπαυσις ὁ Ψυχή σύ . καί πάλιν : μακάριος ὁ πρᾶος , ὅτι αὐτός κληρονομέω ὁ γῆ . καί Μωϋσῆς δέ ὁ νομοθέτης οὗτος εἰμί ὁ ὁ κατόρθωμα ἐπίσημος . ἦς γάρ , φημί , Μωϋσῆς πρᾶος παρά πᾶς ἄνθρωπος ὁ εἰμί ἐπί ὁ γῆ . οὗτος καί ὁ προφήτης Δαυίδ ὁ πανάγιος μαρτυρέω πνεῦμα : μιμνήσκω γάρ , φημί , ὁ Δαυίδ , καί πᾶς ὁ πραότης αὐτός . καί περί ὁ πατριάρχης Ἰακώβ μανθάνω , ὅτι ἄπλαστος εἰμί , οἰκέω οἰκίον . οὗτος δίκη μέλισσα ἐκ ὁ θεῖον ἐκεῖνος λειμών ὁ ἀρετή ἀθροίζω , ὁ ὁ ἀλήθεια κατασκευάζω μέλι . ἀλλά οὖον μόνος ὁ πόνος ἀπαλαύω . Προχέω δέ αὐτός καί εἰς ὁ ἔξω ὁ ἡδύς νᾶμα : καί ὁ πρός αὐτός ἀφικνέομαι , ὁ πρᾶος καί γλυκύς χράομαι φωνή , πολύς μέν περί φιλαδελφία , πολύς δέ περί ὁμόνοια τε καί εἰρήνη προσφέρω παραίνεσις : πολύς δέ ὁ θεῖον καί μόνος ὁράω ἀποφαίνω ἐραστής . Τῖς γάρ οὐ εἄν ὑπεράγαμαι πρεσβύτης θεάομαι ὁ σῶμα τρυχόω , καί σίδηρος ὅτι πλεῖστος φέρω αἱρέω , καί ὁ ἐκ θρίξ ἔσθημα χράομαι , καί τροφή ἀπολαύω κωλύω μόνος ἀποχράω ὁ ἐκ λιμός θάνατος ; πρός δέ ὁ μέγεθος καί ὁ πλῆθος ὁ πόνος , καί ὁ ἐπανθέω χάρις θαυμάζω αὐτός ἅπας καί γεραίρω ἀναπείθω . πολλες μέν γάρ πολλάκις χαλεπός ἀπελαύνω νόσος , πολύς δέ γυνή στέριφος χαρίζομαι παῖς . καί τοσοῦτος παρά ὁ θεῖον πνεῦμα δέχομαι δύναμις , πτωχός ἑαυτοῦ καί προσαίτης ὀνομάζω . Πᾶς τοίνυν ὁ παρά αὐτός φοιτάω , καί φαίνω , καί φθέγγομαι , ὡφελεία πληρόω ὁ ἅπας διατελέω βίος . καί ἐντεῦθεν δέ ἐκδημέω , καί εἰς ὁ ἀγγελικός χορεία μετατίθημι , καταλείπω μνήμη οὖον συνθάπτω σῶμα , ἀλλά ἀναθέω , καί θάλλω , καί ἄσβεστος εἰς . ἀεί διαμένω , καί εἰς ὄνησις ὁ βούλομαι ἀρκέω . καί ὁ ἐντεῦθεν τοίνυν ἐρανίζω εὐλογία , καί ὁ κατά ὁ ἄλλος ἀθλητής ὡς οἷος τε διηγέομαι