theodoretus.historia-religiosa-philotheus 4
Ὁποίους μὲν καρποὺς ἡ ἄκαρπος ἔρημος τῷ Θεῷ προσενήνοχεν , ὡρίμους καὶ πεπείρους καὶ τῷ φυτουργῷ προσφιλεῖς , καὶ τοῖς εὗ φρονοῦσι τῶν ἀνθρώπων ἐρασμίους καὶ τριποθήτους , ἐν τοῖς ἤδη συγγραφεῖσιν ὑπεδείξαμεν διηγήμασιν . Ὡς ἃν δὲ μή τις ὑπολάβῃ τόπῳ περιγεγράφθαι τὴν ἀρετὴν , καὶ μόνην εἷναι τὴν ἔρημον εἰς τοιαύτης προσόδου φορὰν ἐπιτηδείαν : φέρε λοιπὸν εἰς τὴν οἰκουμένην μεταβῶμεν τῷ λόγῳ , καὶ δείξωμεν τῇ τῆς φιλοσοφίας κτήσει ἥκιστα ταύτην ἐμποδῶν γινομένην . Ὅρος ἐστὶν ὑψηλὸν , πρὸς ἕω μὲν τῆς Ἀντιόχου , Βεροίας δὲ πρὸς ἑσπέραν διακείμενον , τῶν παρακειμένων ὀρῶν ὑπερκείμενον , κατὰ τὴν ἀκροτάτην κορυφὴν κωνοειδὲς μιμούμενον σχῆμα , ἀπὸ τοῦ ὕψους τὴν προσηγορίαν δεξάμενον : κορυφὴν γὰρ αὐτὸ οἱ περίοικοι προσαγορεύειν εἰώθασι . Τούτου πάλαι κατ̓ αὐτὴν τὴν ἀκρωνυχίαν τέμενος ἧν δαιμόνων ὑπὸ τῶν γειτονευόντων λίαν τιμώμενον : πρὸς μεσημβρίαν δὲ πεδίον κολποειδὲς ὑπεστόρεσται , ἀγκῶσιν ἑκατέρωθεν οὐ λίαν ὑψηλοῖς περιειργόμενον . Διήκουσι δὲ οὗτοι μέχρι τῆς διιππευομένης ὁδοῦ , τὰς ἑκατέρωθεν ἀπὸ μεσημβρίας ἐπὶ τὴν ἄρκτον ἀνατεμνομένας ὑποδεχόμενοι τρίβους . Ἐν τούτῳ χωρία καὶ μικρὰ καὶ μεγάλα κατῴκισται τοῖς ἑκατέρωθεν ὄρεσι συνημμένα : παῤ αὐτὰ δὲ τοῦ ὑψηλοῦ ὅρους τὰ κράσπεδα , κώμη τίς ἐστι μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος , τῇ δὲ ἐγχωρίῳ φωνῇ Τελεδᾶν αὐτὴν ὀνομάζουσιν . Ἄνω δὲ τῆς ὑπωρείας νάπη τίς ἐστιν οὐ λίαν προσάντης , ἀλλὰ μετρίως ἐπικλινὴς πρὸς τὸ πεδίον ἐκεῖνο καὶ νότον ἄνεμον ἀποβλέπουσα . Ἐν ταύτῃ φιλοσοφίας φροντιστήριον Ἀμμιανός τις ἐδείματο , ἀνὴρ πολλοῖς μὲν καὶ ἄλλοις ἀρετῆς εἴδεσι λάμπων , φρονήματι δὲ ὅτι μάλιστα μετρίῳ τοὺς ἄλλους ἐπλεονέκτει . Τεκμήριον δὲ , ἀποχρῶν γὰρ εἰς διδασκαλίαν οὐ τοῖς οἰκείοις μόνον θιασώταις , ἀλλὰ καὶ δὶς τοσούτοις ἐξαρκεῖν δυνάμενος , καὶ πολλάκις πρὸς τὸν μέγαν Εὐσ̔??ʼδιον ἔδραμε , συνεργὸν λαβεῖν ἱκετεύων , καὶ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ παγείσης παλαίστρας παιδοτρίβην τε καὶ διδάσκαλον . Ἀφειστήκει δὲ σταδίους πέντε καὶ εἴκοσιν , ἐν οἰκήματι σμικρῷ τινι λίαν , οὐδὲ φωταγωγοὺς ἔχοντι καθειργμένος . Ἐποδήγησε δὲ αὑτὸν πρὸς ταύτην τὴν ἀρετὴν Μαριανὸς ὁ τούτου μὲν θεῖος , τοῦ δὲ Θεοῦ πιστὸς θεράπων . Ἀρκεῖ γὰρ τοσοῦτον εἰπεῖν , ἐπεὶ καὶ Μωσῆν τὸν μέγαν τῇ ἐπωνυμίᾳ ταύτῃ τετίμηκεν ὁ Δεσπότης . Οὗτος ὁ Μαριανὸς , τοῦ θείου γευσάμενος ἔρωτος , οὐκ ἠθέλησε μόνος τοῖς ἀγαθοῖς ἐντρυφᾷν , ἀλλὰ πολλοὺς μὲν καὶ ἄλλους συν̔??ʼραστὰς ἐποιήσατο , ἐθήρευσε δὲ καὶ τὸν μέγαν Εὐσέβιον , καὶ τὸν τούτου ἀδελφὸν , καὶ κατὰ τὸν βίον ὄντα γε ἀδελφόν . Οὐκ εὔλογον γὰρ ᾠήθη , τοὺς μὲν οὐδὲν αὐτῷ διαφέροντας ἀγρεῦσαι πρὸς ἀρετὴν , τοὺς δὲ ἀδελφιδοῦς ἀναγρεύτους καταλιπεῖν . Τούτους ἀμφοτέρους ἐν οἰκίσκῳ καθείρξας βραχεῖ , τὴν ἀγγελικὴν πολιτείαν ἐπαίδευσεν . Ἀλλὰ τῷ μὲν ἀδελφῷ νόσος προσγενομένη τὸν δρόμον ἐκεῖνον διέκοψεν : ἠκολούθει δὲ τῇ νόσῳ καὶ ὁ θάνατος : ὀλίγας γὰρ μετὰ τὴν ἐκεῖθεν ἔξοδον διαβιώσας ἡμέρας , τοῦ βίου τὸ τέλος ἐδέξατο . Διέμεινε δὲ ὁ μέγας Εὐσέβιος παρὰ πάντα τοῦ θείου τὸν βίον , οὔτε πρός τινα διαλεγόμενος , οὔτε τὸ φῶς θεώμενος , ἀλλὰ διηνεκῶς καθειργμένος . Καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου δὲ τελευτὴν τοῦτον ἠσπάσατο τὸν βίον , ἕως ὁ θαυμάσιος ἐκεῖνος Ἀμμιανὸς πολλαῖς αὐτὸν καταθέλξας ἱκεσίαις ἀνέπεισεν : Εἰπὲ γάρ μοι , πρὸς αὐτὸν ἔφη , ὧ ἄριστε , τίνι νομίζων ἀρέσκειν τὸν ἐπίπονον τοῦτον καὶ αὐχμηρὸν μετελήλυθας βίον . Τοῦ δὲ τὸν Θεὸν , ὡς εἰκὸς ἦν , δήπουθεν εἰρηκότος . τὸν καὶ τῆς ἀρετῆς νομοθέτην καὶ διδάσκαλον : Οὐκοῦν , ἐπειδὴ τούτου ἐρᾷς , ὁ Ἀμμιανὸς ἔφη , ἐγώ σοι τρόπον ἐπιδείξω , δἰ οὗ καὶ τὸν ἔρωτα πλεῖον ἐξάψἑ??ʼς , καὶ τὸν ἐρώμενον θεραπεύσεις . Τὸ μὲν γὰρ πᾶσαν εἰς ἑαυτόν τινα περιστῆσαι τὴν ἐπιμέλειαν , οὐκ ἃν , ὡς οἶμαι , φιλαυτίας διαφύγοι γραφήν . Ὁ γὰρ θεῖος νόμος ἀγαπᾷν τὸν πέλας ὡς ἑαυτὸν διαγορεύει : τὸ δὲ πολλοὺς εἰς κοινωνίαν ποῦ πλούτου λαβεῖν , τοῦ τῆς ἀγάπης ἐστὶ κατορθώματος ἴδιον . Ταύτην δὲ ὁ θεσπέσιος Παῦλος νόμου πλήρωμα προσηγόρευσε : βοᾷ δὲ καὶ πάλιν ὁ λόγος : Ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ ἀνακεφαλαιοῦνται , ἐν τῷ Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν . Καὶ ὁ Κύριος δὲ ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίοις τῷ Πέτρῳ πλέον τῶν ἄλλων φιλεῖν αὐτὸν ὡμολογηκότι , ποιμαίνειν αὐτοῦ τὰ πρόβατα παρηγγύησε : τοῖς δὲ τοῦτο μὴ πεποιηκόσιν ἐγκαλῶν διὰ τοῦ προφήτου βοᾷ : Ὧ οἱ ποιμένες , μὴ ἑαυτοὺς οἱ ποιμένες βόσκουσιν , οὐχὶ τὰ πρόβατα νέμουσι ; Τούτου χάριν καὶ τὸν μέγαν Ἠλίαν τοῦτον μετιόντα τὸν βίον ἐν μέσῳ στρέφεσθαι τῶν ἀσεβῶν ἐκέλευσε . Καὶ τὸν δεύτερον Ἠλίαν , Ἰωάννην τὸν πάνυ , τὴν ἔρημον ἀσπαζόμενον , ταῖς τοῦ Ἰορδάνου παρέπεμψεν ὄχθαις , ἐκεῖ βαπτίζειν καὶ κηρύσσειν παρεγγυήσας . Ἐπειδὴ τοίνυν καὶ σὺ θερμὸς ἐραστὴς εἷ τοῦ πεποιηκότος καὶ σεσωκότος Θεοῦ , πολλοὺς καὶ ἄλλους συγκατασκεύασον ἐραστάς . Τοῦτο γὰρ τῷ κοινῷ Δεσπότῃ λίαν ἐστὶ προσφιλές . Διὰ τοῦτο καὶ τὸν Ἰεζεκιὴλ προσηγόρευσε σκοπὸν , καὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς διαμαρτύρασθαι παρηγγύα : καὶ τὸν Ἰωνᾶν εἰς τὴν Νινευὶ ἐκέλευσε τρέχειν , καὶ μὴ βουλόμενον δεσμώτην παρέπεμψε . Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα λέγων τὸν θεῖον κατεκήλησεν ἅνδρα , καὶ τὴν ἐθελούσιον ἐκείνην διορύξας εἰρκτὴν , ἐξῆγέ τε καὶ ἀπῆγε , καὶ τῶν θιασωτῶν παρεδίδου τὴν ἐπιμέλειαν . Ἐγὼ δὲ οὐκ οἶδα πότερον πλέον θαυμάσω , τούτου τὴν μετριότητα , ἢ ἐκείνου τὴν εὐπείθειαν . Καὶ γὰρ οὗτος τὴν ἡγεμονίαν ἐδραπέτευε , καὶ τῶν ὑπηκόων εἶς εἶναι μᾶλλον ἐβούλετο , τῆς προστασίας τὸν κίνδυνον ὑφορώμενος . Καὶ ὁ μέγας Εὐσέβιος τὴν μετὰ πλειόνων διαγωγὴν ἀπεστρέφετο μὲν . εἶξε δὲ ὅμως , καὶ τοῖς τῆς ἀγάπης δικτύοις ἁλοὺς ἐδέχετο τῆς ποίμνης τὴν ἐπιμέλειαν , καὶ ἦγε τὸν χορὸν οὐ πολλῶν λόγων εἰς διδασκαλίαν δεόμενος . Ἤρκει γὰρ καὶ φαινόμενος ὀξὺν ἐργάζεσθαι πρὸς τὸν τῆς ἀρετῆς δρόμον καὶ τὸν ἅγαν νωθέστατον . Φασὶ δὲ αὐτὸν οἱ τεθεαμένοι , ἐμβριθὲς ἀεὶ τὸ πρόσωπον ἐσχηκέναι , καὶ δέος ἱκανὸν ἐνθεῖναι τοῖς θεωμένοις . Τροφῆς δὲ αὐτὸς μὲν διὰ τριῶν καὶ τεττάρων ἁπήλαυεν ἡμερῶν : τοῖς δὲ συνοίκοις παρὰ μίαν μεταλαγχάνειν ἐκέλευε . Διηνεκῶς δὲ προσομιλεῖν τῷ Θεῷ παρηγγύα , καὶ μηδένα καιρὸν ταύτης ἄμοιρον τῆς ἐργασίας ἐᾷν : ἀλλὰ κοινῇ μὲν τὰς ὡρισμένας λειτουργίας ἐπιτελεῖν , τὰ δὲ ὲν μέσῳ τούτων τῆς ἡμέρας μόρια καθ̓ ἑαυτὸν ἕκαστον , ἤ ὑπὸ σκιῷ τινι δένδρου , ἢ παρά τινα πέτραν , ἢ ἔνθα ἄν τίς τινος ἡσυχίας ἀπολαύοι , ἢ ἑστῶτα , ἢ κείμενον ἐπ’ ἐδάφους , ἀντιβολεῖν τὸν Δεσπότην , καὶ τὴν σωτηρίαν αἰτεῖν . Οὕτω δὲ τῶν τοῦ σώματος μορίων ἕκαστον , τὴν ἀρετὴν ἐξεπαίδευσεν , ὡς ἐκεῖνα δρᾷν , ἃ μόνος ὁ λογισμὸς ἐπιτρέπει . Ἵνα δὲ τοῦτο δῆλον ἅπασι καταστήσω , ἑνὸς τῶν κατ̓ αὐτὸν μνησθήσομαι διηγήματος . Ἐπί τινος καθῆστο πέτρας αὐτός τε καὶ Ἀμμιανὸς ὁ θαυμάσιος , καὶ τῶν θείων Εὐαγγελίων τὴν ἱστορίαν ὁ μὲν ἀνεγίνωσκεν , ὁ δὲ τῶν ἀσαφεστέρων ἐδήλου τὴν ἔννοιαν . Γηπόνων δέ τινων ἐν τῷ ὑποκειμένῳ πεδίῳ νεουργούντων τὴν γῆν , ἐπὶ ταύτην εἱλκύσθη τὴν θεωρίαν ὁ μέγας Εὐσέβιος . Ἀμμιανοῦ δὲ τοῦ θεσπεσίου ἀνεγνωκότος τὸ εὐαγγελικὸν χωρίον , τὴν δὲ ἑρμηνείαν μαστεύοντος , ἀναλαβεῖν ἐκέλευσε τὴν ἀνάγνωσιν ὁ μέγας Εὐσέβιος . Τοῦ δὲ εἰρηκότος , ὅτι Τοῖς ἀροῦσιν ἐπιτερπόμενος οὐκ ἐπήκουσας , ὡς εἰκὸς , νομοθετεῖ τοῖς ὀφθαλμοῖς , μήτε ἐν τῷ πεδίῳ ἐκείνῳ θεωρῆσαί ποτε , μήτε τῷ οὐρανίῳ κάλλει , καὶ τῷ τῶν ἀστέρων ἑστιαθῆναι χορῷ , ἀλλ̓ ἀτραπῷ χρώμενος στενωτάτῃ , ἧς τὸ μέτρον σπιθαμῆς εἶναί φασιν , ἐπὶ τὸν εὐκτήριον οἶκον φερούσῃ , ἔξω ταύτης λοιπὸν βαδίσαι οὐκ ἠνέσχετο . Πλείονα δὲ ἤ τεσσαράκοντα ἔτη φασὶ μετὰ τοῦτον αὐτὸν διαβιῶναι τὸν νόμον . Ἵνα δὲ μετὰ τῆς γνώμης καὶ ἀνάγκη τις αὐτὸν ἐπὶ ταῦτα καθέλκῃ , ζώνῃ σιδηρᾷ τὴν ὀσφὺν καταδήσας , καὶ βαρύτατον κλοιὸν περιθεὶς τῷ τραχήλῳ , ἄλλῳ τινὶ σιδήρῳ τὴν ζώνην συνήρμοσε τῷ τοῦ τραχήλου κλοιῷ , ἴνα τούτῳ τῷ τρόπῳ καμπτόμενος εἰς γῆν κατακύπτειν διηνεκῶς ἀναγκάζηται . Τοιαύτας ἑαυτῶν τῆς τῶν γηπόνων ἐκείνων θεωρίας εἰσεπράξατο δίκας . Ταῦτα δέ με πολλοὶ μὲν καὶ ἄλλοι τῶν ἐκεῖνον ἱστορηκότων , καὶ τὰ κατ̓ αὐτὸν ἀκριβῶς ἐπισταμένων , ἐδίδαξαν : διηγήσατο δὲ τοῦτο αὐτὸ τὸ διήγημα ὁ πῥ??ʼβύτης ὁ μέγας Ἀκάκιος , οὗ καὶ πρόσθεν ἐν τοῖς ἄλλοις διηγήμασιν ἀπεμνημονεύσαμεν . Ἔφη δὲ καὶ ἔρεσθαι αὐτόν ποτε συγκεκυφότα θεασάμενος , ποίαν καρπούμενος ὄνησιν , οὔτ̓ εἰς οὐρανὸν βλέπειν ἀνέχεται , οὕτε τὸ πεδίον ἐκεῖνο τὸ ὑποκείμενον θεωρεῖν , οὔτε τῆς στενῆς ἔξω βαδίζειν ὁδοῦ : τοῦτον δὲ φάναι , ταῦτα τεχνάζειν πρὸς τὰ τοῦ πονηροῦ μηχανήματα δαίμονος . Ἵνα γὰρ , ἔφη , μὴ περὶ μεγάλων πολεμῇ , σωφροσύνην κλέπτειν πειρώμενος , καὶ δικαιοσύνην , καὶ τὸν θυμὸν ὁπλίζων , καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἐξάπτων , καὶ φλεγμαίνειν τῷ τύφῳ καὶ ἐξογκοῦσθαι παρασκευάζων , καὶ ἄλλα ὅσα κατὰ τῆς ἐμῆς τυρεύων ψυχῆς , εἰς τὰ σμικρὰ ταῦτα μεταφέρειν πειρῶμαι τὸν πόλεμον , ἔνθα καὶ νικήσας οὐ μεγάλα λωβᾶται , καὶ ἡττηθεὶς καταγελαστότερος γίνεται , ἅτε δὴ μήτε ἐν τοῖς μικροῖς περιγενέσθαι δυνάμενος . Ἐπειδὴ τοίνυν ἀκινδυνώτερον οἶδα τοῦτον τὸν πόλεμον : οὐ μεγάλα γὰρ ὁ ἐν τούτοις βαλλόμενος ζημιοῦται : ποία γὰρ βλάβη τὸ πεδίον ἰδεῖν , ἢ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνατεῖναι τὸ ὄμμα ; εἰς τοῦτο αὐτὸν τῆς παρατάξεως τὸ εἶδος μεθίστημι : τῇδε γὰρ οὕτε ἀνελεῖν , οὔτε βαλεῖν δύναται . Ταῦτα γὰρ οὐκ ἔστι θανατηφόρα τὰ βέλη , τῶν σιδηρῶν ἐκείνων ἀκίδων ἀπηλλαγμένα . Ταῦτα ἀκηκοέναι ὁ μέγας ἔφη Ἀκάκιος , καὶ ἄγασθαι τῆς σοφίας , καὶ τὴν πολεμικὴν θαυμάσαι ἀνδρείαν αὐτοῦ καὶ ἐμπειρίαν . Οὖ χάριν ὡς ἀξιάγαστόν τε καὶ ἀξιομνημόνευτον τοῖς τοιάδε μανθάνειν ἐφιεμένοις καὶ τόδε προσέφερε τὸ διήγημα . Τοῦτο τὸ κλέος αὐτοῦ πάντοθε διαθέον εἵλκυσεν ἅπαντας πρὸς αὐτὸν τοὺς τῆς ἀρετῆς ἐραστάς . Ἀφίκοντο δὲ καὶ τοῦ θειοτάτου Ἰουλιανοῦ τοῦ πρεσβύτου , οὖ πρόσθεν τὸ διήγημα διεξήλθομεν , τῆς ἀρίστης ποίμνης οἱ κτίλοι . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνὴρ τοῦ βίου τὸ τέρμα καταλαβὼν εἰς τὴν ἄνω μετέβη ζωὴν , Ἰάκωβος ὁ Πέρσης , καὶ Ἀγρίππας , οἱ τῆς ἀγέλης ἐκείνης ἡγούμενοι , πρὸς τὸν μέγαν Εὐσέβιον ἔδραμον , τοῦ ἡγεμονεύειν τὸ καλῶς ἄγεσθαι ἄμεινον ἡγησάμενοι . Τοῦ δὲ Ἰακώβου , οὖ καὶ πρόσθεν ἤδη ἀπεμνημόνευτα ἐν κεφαλαίῳ τούτου δείξας τὴν ἀρετὴν , καὶ νῦν τῆς ἄκρας αὐτοῦ φιλοσοφίας τεκμήριον ἐναργὲς ἀποδείξω . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ θεῖος Εὐσέβιος τὴν ἐντεῦθεν ἐκδημίαν ποιούμενος , αὐτὸν τοῦ ποιμνίου παρηγγύησε προστατεύειν , καὶ παραιτούμενος τὴν κηδεμονίαν τοὺς τῆς ἐπιμελείας ἐκείνης ἐφιεμένους οὐκ ἔπειθεν , εἰς ἑτέραν ᾤχετο ποίμνην , νέμεσθαι μᾶλλον ἢ νέμειν αἱρούμενος , καὶ χρόνον πλεῖστον ἐπιζήσας , οὕτω τόνδε τὸν βίον κατέλυσε . Διαδέχεται τοίνυν τὴν ἡγεμονίαν ἐκείνην Ἀγρίππας , ἀνὴρ καὶ ἄλλοις πολλοῖς κομῶν ἀγαθοῖς , διαφερόντως δὲ τῇ τῆς ψυχῆς καθαρότητι , δἰ ἢν καὶ τοῦ θείου κάλλους τὴν φαντασίαν δεχόμενος , καὶ τῷ τοῦ ἔρωτος ἐκείνου πυρσῷ πυρπολούμενος δάκρυσι κατέβρεχε διηνεκέσι τὰς παρείας . Καὶ τούτου δὲ ἐπὶ χρόνῳ πολλῷ τὴν ἔκκριτον ἐκείνην καὶ θείαν ποίμνην ἐννόμως ποιμάναντος , εἶτα τὸν βίον ὑπεξελθόντος , Δαυΐδης ὁ θεῖος , οὗ κἀγὼ τῆς θέας ἀπήλαυσα , τὴν ἡγεμονίαν παρέλαβεν , ἀνὴρ νεκρώσας τῷ ὄντι , κατὰ τὸν θεῖον Ἀπόστολον , τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς . Τοσοῦτον γὰρ ἀπώνατο τῆς Εὐσεβίου τοῦ μεγάλου διδασκαλίας , ὡς πέντε καὶ τεσσαράκοντα ἔτη ἐν ἐκείνῳ τῷ φροντιστηρίῳ διαγαγεῖν , θυμοῦ δὲ χωρὶς καὶ ὀργῆς πάντα τοῦτον διαβιῶναι τὸν χρόνον : οὐδὲ γὰρ μετὰ τὴν ἡγεμονίαν ἐθεάσατό τις αὑτὸν πώποτε τοῦδε τοῦ πάθους ἡττώμενον : καὶ ταῦτα μυρίων , ὡς εἰκὸς , ἀναγκαζόντων . Ἅνδρες γὰρ πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ὑπὸ τῆς ἐκείνου δεξιᾶς ἐποιμαίνοντο , οἱ μὲν ἄκροι τὴν ἀρετὴν , καὶ τὴν ἐν οὐρανῷ πολιτείαν μιμούμενοι , οἱ δὲ ἄρτι πτεροφυήσαντες , καὶ τὴν γῆν ὑπερβάλλεσθαί τε καὶ ὑπερπέτεσθαι διδασκόμενοι . Ἀλλ̓ ὅμως καὶ τοσούτων τῶν τὰ θεῖα παιδευομένων , καί τι καὶ παραβαινόντων , ὡς εἰκὸς , οὐδὲ γὰρ τὸν ἄρτι φοιτῶντα κατορὰσώματος , θοῦν ἅπαντα ῥᾴδιον , ἔμενεν ἀκίνητος , οἷά τις ἀσώματος , ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ , οὐδεμιᾶς αὐτὸν προφάσεως εἰς ὀργὴν ἐγειρούσης . Τοῦτο δὲ οὐκ ἀκοῇ μόνον , ἀλλὰ καὶ πείρᾳ παρέλαβον . Ἐπιθυμήσας γάρ ποτε τὴν ἀγέλην ἐκείνην θεάσασθαι , ἀφικόμην κοινωνοὺς ἔχων τῆς ἀποδημίας καὶ ἄλλους τὸν αὐτόν μοι βίον ἀσπαζομένους . Ἅπαντα τοίνυν τῆς ἑβδομάδος τὸν κύκλον παρὰ τῷδε τῷ θείῳ διάγοντες , ἐθεώμεθα πρόσωπον οὐδεμίαν μεταβολὴν δεχόμενον , οὐδὲ νῦν μὲν διαχεόμενον , νῦν δὲ σκυθρωπότητι συναγόμενον , καὶ τὸ ὄμμα δέ γε ὡσαύτως οὐκ ἄλλοτε μὲν βλοσυρὸν , χαροποιὸν δὲ ἄλλοτε , ἀλλ̓ ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀεὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς μένοντας εὐκοσμίας . Ἱκανοὶ δὲ καὶ οὗτοι τεκμηριῶσαι τῆς ψυχῆς τὴν γαλήνην . Ἀλλ̓ εἰκός τινας νομίσαι τοιοῦτον αὐτὸν ἑωρᾶσθαι μηδεμιᾶς παρακινούσης αἰτίας . Οὗ ἑ??ʼνεκα διηγήσασθαί τι τοιοῦτον συμβὰν ἐφ̓ ἡμῶν ἀναγκάζομαι . Καθῆστο παῤ ἡμᾶς ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνὴρ , τοὺς περὶ φιλοσοφία ; λόγους ἀνακινῶν , καὶ τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας τὸ ἄκρον ἐπιζητῶν . Τοιούτων δὲ μεταξὺ γινομένων λόγων , Ὀλύμπιός τις , τὸ μὲν γένος ʽΡωμαῖος , τὸν δὲ τρόπον καὶ αὐτὸς ἀξιάγαστος , ἱερωσύνῃ τετιμημένος , καὶ τῆς ἡγεμονίας ἐκείνης τὰ δεύτερα περιέπων , ἧκε παῤ ἡμᾶς , τοῦ θείου Δαυΐδου καταβοῶν , καὶ λώβην κοινὴν τὴν ἐπιείκειαν ὀνομάζων ἐκείνην , καὶ λυμαίνεσθαι πᾶσιν αὐτοῦ τὴν πραότητα λέγων , καὶ ἄνοιαν ἀλλ̓ οὐκ ἐπιείκειαν τὴν ἄκραν ἐκείνην φιλοσοφίαν καλῶν . Ὁ δὲ , καθάπερ ἀδαμαντίνην ἔχων τὴν ψυχὴν , ἐδέχετο μὲν τοὺς λόγους , οὐκ ἐκεντεῖτο δὲ ὑπὸ τῶν κεντεῖν πεφυκότων : οὐδὲ μετεβάλλετο τὰ πρόσωπον , οὐδὲ τὴν προκειμένην ἠφίει διάλεξιν , ἀλλὰ μετὰ πραείας φωνῆς , καὶ λόγων τὴν τῆς ψυχῆς μηνυόντων αἰθρίαν , τὸν πρεσβύτην ἐκεῖνον ἀπέπεμψε , παρακαλῶν αὐτὸν ἐπιμεληθῆναι ὧν βούλεται . Ἐγὼ δὲ , ἔφη , τοῖς πρὸς ἡμᾶς ἀφιγμένοις , ὡς ὁρᾷς , διαλέγομαι , ἀναγκαίαν εἶναι νομίζων ταύτην τὴν θεραπείαν . Πῶς ἄν τις ἄμεινον ἐπιδείξοι τῆς ψυχῆς τὴν πραότητα ; Τὸν γὰρ τὴν προστασίαν ἐκείνην πεπιστευμένον , τοιαύτην ὑπὸ τοῦ τὰ δευτερεῖα ἔχοντος δέξασθαι παροινίαν , μάλιστα δὲ ξένων παρόντων , καὶ τῆς λοιδορίας ἀκροωμένων , καὶ μηδεμίαν ἐκ τοῦ θυμοῦ ζάλην ὑπομεῖναι καὶ ταραχὴν , ποίαν ἀνδρίας καὶ καρτερίας ὑπερβολὴν καταλείπει ; Ὁ μὲν οὗν θεῖος Ἀπόστολος , τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὴν ἀσθένειαν ἐπεσκεμμένος , τῇ φύσει μετρεῖ τὴν νομοθεσίαν : Ὀργίζεσθε γὰρ , φησὶ , καὶ μὴ ἁμαρτάνετε : ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργισμῷ ὑμῶν . Τὰ μὲν γὰρ τοῦ θυμοῦ κινήματα τῆς φύσεως εἰδὼς , ἀλλ̓ οὐ τῆς γνώμης , ἐπίπονα λίαν , τάχα δὲ καὶ ἀδύνατα , νομοθετεῖν οὐκ ἀνέχεται : τῇ κινήσει δὲ τῆς φύσεως , καὶ τῇ ζάλῃ τοῦ θυμοῦ μέτρον τὴν ἡμέραν ὁρίζει , ἄγχειν κελεύων τῷ λογισμῷ , καὶ τῷ χαλινῷ πιέζειν , καὶ περαιτέρω προβαίνειν τῶν ὅρων μὴ συγχωρῶν . Ὁ δὲ θεῖος οὗτος ἀνὴρ ὑπὲρ τοὺς κειμένους ἠγωνίζετο νόμους , καὶ ὑπὲρ τὰ σκάμματα ἥλλετο , οὐ μέχρι τῆς ἑσπέρας κινεῖσθαι τῷ θυμῷ παραχωρῶν , ἀλλὰ μηδόλως ἐπιτρέπων κινεῖσθαι . Τοιαῦτα καὶ οὗτος τῆς Εὐσεβίου τοῦ μεγάλου συνουσίας ἀπώνατο . Πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους ἐραστὰς τῆς φιλοσοφίας ταύτης καὶ ζηλωτὰς ἐπ’ ἐκείνῃ τῇ καλύβῃ γεγενημένους τεθέαμαι , τοὺς μὲν ἐν ἀκμῇ τοῦ σώματος , τοὺς δὲ καὶ ἐν γήρᾳ βαθεῖ : πλείονα γὰρ ἢ ἐννενήκοντα ἔτη διαβιώσαντες ἄνθρωποι , τὸν ἐπίπονον βίον καταλιπεῖν οὐκ ἠθέλησαν , ἀλλὰ τοῖς τῆς νεότητος ἱδρῶσι διέπρεπον , παννύχιοι μὲν καὶ πανημέριοι τὸν Θεὸν ἀντιβολοῦντες , καὶ τὰς εὐαγεῖς ἐκείνας λειτουργίας ποιούμενοι , διὰ δύο δὲ ἡμερῶν τῶν εὐτελῶν ἐκείνων σιτίων μεταλαγχάνοντες . Καὶ ἵνα τοὺς ἄλλους καταλίπω , οὐ σιγῆς ὄντας ἀξίους , εὐφημίας δὲ καὶ ἐπαίνων παντοίων , ἀλλ̓ ἴνα μὴ πέρα τοῦ μέτρου μακρὸν ἐργάσωμαι τὸ διήγημα : ἐγένετό τις ἐν ἐκείνῳ τῷ θείῳ χωρίῳ , Ἀββᾶν δὲ αὐτὸν ὀνομάζουσιν , ὅς ἐκ μὲν τῆς Ἰσμαηλίτιδος ἐβλάστησε ῥίζης , οὐκ ἀπῳκίσθη δὲ τῆς Ἀβρααμιαίας κατὰ τὸν πρόγονον οἰκίας , ἀλλὰ τῆς πατρῴας κληρονομίας τῷ Ἰσαὰκ ἐκοινώνησε , μᾶλλον δὲ αὐτὴν ἥρπασε τῶν οὐρανῶν τὴν βασιλείαν : οὗτος εὐθὺς μὲν τῆς ἀσκητικῆς ταύτης ἥψατο πολιτείας , παρά τινι τηνικάδε τὴν ἔρημον οἰκοῦντι γυμναστῇ τῶν τοιούτων ἀρίστῳ : Μαρωσᾶς δὲ ἦν ὄνομα αὐτῷ . Μετὰ δὲ ταῦτα καὶ ἐκεῖνος , τὸ ἑτέρων ἡγεμονεύειν καταλιπὼν , εἰς ταύτην σὺν τῷ Ἀββᾷ τὴν ἀγέλην ἀφίκετο , καὶ χρόνον μὲν οὐ μικρὸν ἐπεβίω , λαμπρῶς δὲ ἀγωνισάμενος καὶ ἀοίδιμος γενόμενος ὑπεξῆλθε τὸν βίον . Ὁ δὲ ὀκτὼ μὲν ἤδη καὶ τριάκοντα ἐκεῖ διετέλεσεν ἔτη , ὡς ἔναγχος δὲ τοῦ πονεῖν ἀρξάμενος , οὕτως ἐφίεται τοῦ πονεῖν . Μέχρι γὰρ καὶ τήμερον ὑποδήμασι μὲν τοὺς πόδας οὐκ ἐκάλυψε πώποτε , τῇ σκιᾷ δὲ προσεδρεύων ἐν τῷ κρυμῷ , τὸν ἤλιον ἐν τῷ φλογμῷ καταδέχεται , καὶ ὡς ζεφύρου ἁ??ʼραν τὴν ἐκεῖθεν δέχεται φλόγα . Ἅπαντα δὲ τοῦτον τὸν χρόνον ὕδατος μεταλαχεῖν οὐκ ἠνέσχετο , οὐκ ἐκεῖνα ἐσθίων , ἃ τοῖς τὸ μὴ πίνειν ἐπιτηδεύουσι προσφέρεσθαι σύνηθες : ὑγροτέρων γὰρ οὗτοι σιτίων ἀπολαύειν εἰώθασιν : ἀλλὰ τῶν αὐτῶν τοῖς ἄλλοις ἀπολαύων σιτίων , ἐσθίων δὲ βραχέα , καὶ ὅσα βραχεῖαν ἐντίθησι δύναμιν , περιττὴν ἡγεῖται τὴν τοῦ ὕδατος χρείαν . Σιδήρῳ δὲ βαρεῖ τὴν ὀσφὺν ἐζωσμένος κάθηται μὲν ὀλιγάκις , τῆς δὲ νυκτὸς καὶ τῆς ἡμέρας τὸ πλέον ἑστηκὼς , ἢ ἐπὶ τῶν γονάτων κείμενος , τὴν τῆς εὐχῆς τῷ Δεσπότῃ λειτουργίαν προσφέρει , τῆς δὲ κατακλίσεως παντελῶς τὴν χρείαν ἠρνήθη . Οὐδεὶς γὰρ αὐτὸν κατακλιθέντα μέχρι καὶ τήμερον ἐθεάσατο πώποτε , ἀλλὰ καὶ τοῦ χοροῦ κορυφαῖος ἀποφανθεὶς , καὶ προστατεύειν λαχὼν , τοῦτον ἅπαντα φέρει προθύμως τὸν πόνον , ἀρχέτυπον ἑαυτὸν φιλοσοφίας τοῖς ὑπηκόοις πᾶσι προτιθείς . Τοιούτους νικηφόρους ἀγωνιστὰς ὁ θεῖος Εὐσέβιος ὁ τῶνδε τῶν ἀγώνων παιδοτρίβης καὶ γυμναστὴς παρέστησε τῷ Θεῷ . Καὶ ἄλλους δὲ πλείστους ἀποφήνας τοιούτους , ἑτέραις παλαίστραις διδασκάλους παρέπεμψεν , οἵ τὸ ὅρος ἅπαν ἐκεῖνο τὸ ἱερὸν τῶν θείων τούτων λειμώνων καὶ εὐωδῶν ἀνθέων ἐπλήρωσαν . Πρὸς ἔω γὰρ τῆς ἐξ ἀρχῆς παγείσης ἀσκητικῆς καλύβης , καὶ πρὸς ἐσπέραν καὶ μεσημβρίαν ἔστιν ἰδεῖν ταύτης τῆς φιλοσοφίας τὰ ἔκγονα , οἶόν τινας ἀστέρας περὶ σελήνην χορεύοντας , καὶ τοὺς μὲν τῇ Ἑλλάδι , ἄλλους δὲ τῇ ἐγχωρίῳ φωνῇ τὴν ποιητὴν ἀνυμνοῦντας , Ἀλλὰ γὰρ ἀδυνάτοις ἐπιχειρῶ , τὰ ὑπὸ τῆς θείας ἐκείνης κατορθωθέντα ψυχῆς ἅπαντα διεξελθεῖν ἐφιέμενος . Τοιγαροῦν τῷδε τῷ διηγήματι τὸ πέρας ἐπιθετέον , ἐφ̓ ἕτερον δὲ τρεπτέον , καὶ τὴν ἐκεῖθεν πάλιν ὠφέλειαν προστεθετέον , τῆς εὐλογίας τῶνδε μεγάλων ἀνδρῶν μεταλαχεῖν ἱκετεύοντα .
Lemmas: ὁποῖος μέν καρπός1 ὁ ἄκαρπος ἐρῆμος ὁ Θεός προσφέρω , ὥριμος καί πέπειρος καί ὁ φυτουργός προσφιλής , καί ὁ ὅς φρονέω ὁ ἄνθρωπος ἐράσμιος καί τριπόθητος , ἐν ὁ ἤδη συγγράφω ὑποδείκνυμι διήγημα . ὡς ἄν δέ μή τις ὑπολαμβάνω τόπος περιγράφω ὁ ἀρετή , καί μόνος ἵημι ὁ ἐρῆμος εἰς τοιοῦτος πρόσοδος φορά ἐπιτήδειος : φέρω λοιπός εἰς ὁ οἰκέω μεταβαίνω ὁ λόγος , καί δείκνυμι ὁ ὁ φιλοσοφία κτάομαι ἥκιστος οὗτος ἐμποδῶν γίγνομαι . Ὅρος εἰμί ὑψηλός , πρός ἠώς μέν ὁ Ἀντίοχος , Βέροια δέ πρός ἑσπέρα διάκειμαι , ὁ παράκειμαι ὄρος ὑπέρκειμαι , κατά ὁ ἄκρος κορυφή κωνοειδής μιμέομαι σχῆμα , ἀπό ὁ ὕψος ὁ προσηγορία δέχομαι : κορυφή γάρ αὐτός ὁ περίοικος προσαγορεύω εἴωθα . οὗτος πάλαι κατά αὐτός ὁ ἀκρωνυχία τέμενος ἧμαι δαίμων ὑπό ὁ γειτονεύω λίαν τιμάω : πρός μεσημβρία δέ πεδίον κολποειδής ὑπεστόρεστημι , ἀγκών ἑκατέρωθεν οὖον λίαν ὑψηλός περιέργω . διήκω δέ οὗτος μέχρι ὁ διιππεύω ὁδός , ὁ ἑκατέρωθεν ἀπό μεσημβρία ἐπί ὁ ἄρκτος ἀνατέμνω ὑποδέχομαι τρίβος . ἐν οὗτος χωρίον καί μικρός καί μέγας κατοικίζω ὁ ἑκατέρωθεν ὄρος συνάπτω : παρά αὐτός δέ ὁ ὑψηλός ὅρος ὁ κράσπεδον , κώμη τίς εἰμί μέγας καί πολυάνθρωπος , ὁ δέ ἐγχώριος φωνή Τελεδᾶν αὐτός ὀνομάζω . ἄνοος δέ ὁ ὑπώρεια νάπη τίς εἰμί οὖον λίαν προσάντης , ἀλλά μέτριος ἐπικλινής πρός ὁ πεδίον ἐκεῖνος καί νότος ἄνεμος ἀποβλέπω . ἐν οὗτος φιλοσοφία φροντιστήριον Ἀμμιανός τις δέμω , ἀνήρ πολύς μέν καί ἄλλος ἀρετή εἶδος λάμπω , φρόνημα δέ ὅτι μάλιστα μέτριος ὁ ἄλλος πλεονεκτέω . τεκμήριον δέ , ἀποχράω γάρ εἰς διδασκαλία οὖον ὁ οἰκέω μόνος θιασώτης , ἀλλά καί δίς τοσοῦτος ἐξαρκέω δύναμαι , καί πολλάκις πρός ὁ μέγας Εὐσ̔??ʼδιον τρέχω , συνεργός λαμβάνω ἱκετεύω , καί ὁ ὑπό αὐτός πήγνυμι παλαίστρα παιδοτρίβης τε καί διδάσκαλος . ἀφίστημι δέ στάδιον πέντε καί εἴκοσι , ἐν οἴκημα μικρός τις λίαν , οὐδέ φωταγωγός ἔχω κατείργω . ἐφοδηγέω δέ ἑαυτοῦ πρός οὗτος ὁ ἀρετή Μαριανός ὁ οὗτος μέν θεῖος , ὁ δέ Θεός πιστός θεράπων . ἀρκέω γάρ τοσοῦτος εἶπον , ἐπεί καί Μωσῆς ὁ μέγας ὁ ἐπωνυμία οὗτος τιμάω ὁ Δεσπότης . οὗτος ὁ Μαριανός , ὁ θεῖον γεύω Ἔρως , οὐ ἐθέλω μόνος ὁ ἀγαθός ἐντρυφάω , ἀλλά πολύς μέν καί ἄλλος συν̔??ʼραστὰς ποιέω , θηρεύω δέ καί ὁ μέγας Εὐσέβιος , καί ὁ οὗτος ἀδελφός , καί κατά ὁ βίος εἰμί γε ἀδελφός . οὐ εὔλογος γάρ οἴομαι , ὁ μέν οὐδείς αὐτός διαφέρω ἀγρεύω πρός ἀρετή , ὁ δέ ἀδελφιδέος αναγρευος καταλείπω . οὗτος ἀμφότερος ἐν οἰκίσκος κατείργω βραχύς , ὁ ἀγγελικός πολιτεία παιδεύω . ἀλλά ὁ μέν ἀδελφός νόσος προσγίγνομαι ὁ δρόμος ἐκεῖνος διακόπτω : ἀκολουθέω δέ ὁ νόσος καί ὁ θάνατος : ὀλίγος γάρ μετά ὁ ἐκεῖθεν ἔξοδος διαβιόω ἡμέρα , ὁ βίος ὁ τέλος δέχομαι . διαμένω δέ ὁ μέγας Εὐσέβιος παρά πᾶς ὁ θεῖον ὁ βίος , οὔτε πρός τις διαλέγω , οὔτε ὁ φάος θεάομαι , ἀλλά διηνεκής κατείργω . καί μετά ὁ ἐκεῖνος δέ τελευτή οὗτος ἀσπάζομαι ὁ βίος , ἠώς ὁ θαυμάσιος ἐκεῖνος Ἀμμιανός πολύς αὐτός καταθέλγω Ἱκεσία ἀναπείθω : εἶπον γάρ ἐγώ , πρός αὐτός φημί , ἵημι ἀγαθός , τίς νομίζω ἀρέσκω ὁ ἐπίπονος οὗτος καί αὐχμηρός μετέρχομαι βίος . ὁ δέ ὁ θεός , ὡς εἰκός εἰμί , δήπουθεν ἐρῶ . ὁ καί ὁ ἀρετή νομοθέτης καί διδάσκαλος : οὐκοῦν , ἐπεί οὗτος ἐράω , ὁ Ἀμμιανός φημί , ἐγώ σύ τρόπος ἐπιδείκνυμι , διά ὅς καί ὁ Ἔρως πλείων ἐξάπτω , καί ὁ ἐράω θεραπεύω . ὁ μέν γάρ πᾶς εἰς ἑαυτοῦ τις περιίστημι ὁ ἐπιμέλεια , οὐ ἄν , ὡς οἴομαι , φιλαυτία διαφεύγω γραφεύς . ὁ γάρ θεῖος νόμος ἀγαπάω ὁ πέλας ὡς ἑαυτοῦ διαγορεύω : ὁ δέ πολύς εἰς κοινωνία ποῦ πλοῦτος λαμβάνω , ὁ ὁ ἀγάπη εἰμί κατόρθωμα ἴδιος . οὗτος δέ ὁ θεσπέσιος Παῦλος νόμος πλήρωμα προσαγορεύω : βοάω δέ καί πάλιν ὁ λόγος : ὁ νόμος καί ὁ προφήτης ἐν οὗτος ὁ λόγος ἀνακεφαλαιόω , ἐν ὁ ἀγάπησις ὁ πλησίος σύ ὡς ἑαυτοῦ . καί ὁ Κύριος δέ ἐν ὁ ἱερός Εὐαγγέλιος ὁ Πέτρος πλέω ὁ ἄλλος φιλέω αὐτός ὁμολογέω , ποιμαίνω αὐτός ὁ πρόβατον παρεγγυάω : ὁ δέ οὗτος μή ποιέω ἐγκαλέω διά ὁ προφήτης βοάω : ἵημι ὁ ποιμήν , μή ἑαυτοῦ ὁ ποιμήν βόσκω , οὐ ὁ πρόβατον νέμω ; οὗτος χάρις καί ὁ μέγας Ἠλίας οὗτος μέτειμι1 ὁ βίος ἐν μέσος στρέφω ὁ ἀσεβής κελεύω . καί ὁ δύο Ἠλίας , Ἰωάννης ὁ πάνυ , ὁ ἐρῆμος ἀσπάζομαι , ὁ ὁ Ἰορδάνης παραπέμπω ὄχθη , ἐκεῖ βαπτίζω καί κηρύσσω παρεγγυάω . ἐπεί τοίνυν καί σύ θερμός ἐραστής ὅς ὁ ποιέω καί σῴζω Θεός , πολύς καί ἄλλος συγκατασκευάζω ἐραστής . οὗτος γάρ ὁ κοινός δεσπότης λίαν εἰμί προσφιλής . Ζεύς οὗτος καί ὁ Ἰεζεκιήλ προσαγορεύω σκοπός , καί ὁ ἁμαρτωλός διαμαρτύρομαι παρεγγυάω : καί ὁ Ἰωνᾶς εἰς ὁ Νινευὶ κελεύω τρέχω , καί μή βούλομαι δεσμώτης παραπέμπω . οὗτος καί ὁ τοιοῦτος λέγω ὁ θέω κατακηλέω ἀνήρ , καί ὁ ἐθελούσιος ἐκεῖνος διορύσσω εἱρκτή , ἐξάγω τε καί ἀπάγω , καί ὁ θιασώτης παραδίδωμι ὁ ἐπιμέλεια . ἐγώ δέ οὐ οἶδα πότερος πλέω θαυμάζω , οὗτος ὁ μετριότης , ἢ ἐκεῖνος ὁ εὐπείθεια . καί γάρ οὗτος ὁ ἡγεμονία δραπετεύω , καί ὁ ὑπήκοος εἰμί εἰμί μᾶλλον βούλομαι , ὁ προστασία ὁ κίνδυνος ὑφοράω . καί ὁ μέγας Εὐσέβιος ὁ μετά πλείων διαγωγή ἀποστρέφω μέν . ἔοικα δέ ὅμως , καί ὁ ὁ ἀγάπη δίκτυον ἁλίσκομαι δέχομαι ὁ ποίμνη ὁ ἐπιμέλεια , καί ἄγω ὁ χορός οὖον πολύς λόγος εἰς διδασκαλία δήω . ἀρκέω γάρ καί φαίνω ὀξύς ἐργάζομαι πρός ὁ ὁ ἀρετή δρόμος καί ὁ ἄγαν νωθής . φημί δέ αὐτός ὁ θεάομαι , ἐμβριθής ἀεί ὁ πρόσωπον ἔχω , καί δέος ἱκανός ἐντίθημι ὁ θεάομαι . τροφή δέ αὐτός μέν διά τρεῖς καί τέσσαρες ἁπήλαυεν ἡμέρα : ὁ δέ σύνοικος παρά εἷς μεταλαγχάνω κελεύω . διηνεκής δέ προσομιλέω ὁ Θεός παρεγγυάω , καί μηδείς καιρός οὗτος ἄμοιρος ὁ ἐργασία ἐάω : ἀλλά κοινός μέν ὁ ὁρίζω λειτουργία ἐπιτελέω , ὁ δέ εἰμί μέσος οὗτος ὁ ἡμέρα μόριον κατά ἑαυτοῦ ἕκαστος , ἤ ὑπό σκιάω τις δένδρον , ἢ παρά τις πέτρα , ἢ ἔνθα ἄν τίς τις ἡσυχία ἀπολαύω , ἢ ἵστημι , ἢ κεῖμαι ἐπί ἔδαφος , ἀντιβολέω ὁ δεσπότης , καί ὁ σωτηρία αἰτέω . οὕτως δέ ὁ ὁ σῶμα μόριον ἕκαστος , ὁ ἀρετή ἐκπαιδεύω , ὡς ἐκεῖνος δράω , ὁ μόνος ὁ λογισμός ἐπιτρέπω . ἵνα δέ οὗτος δῆλος ἅπας καθίστημι , εἷς ὁ κατά αὐτός μιμνήσκω διήγημα . ἐπί τις κάθημαι πέτρα αὐτός τε καί Ἀμμιανός ὁ θαυμάσιος , καί ὁ θεῖον Εὐαγγελίων ὁ ἱστορία ὁ μέν ἀναγιγνώσκω , ὁ δέ ὁ ἀσαφής δηλόω ὁ ἔννοια . γηπονέω δέ τίνω ἐν ὁ ὑπόκειμαι πεδίον νεουργέω ὁ γῆ , ἐπί οὗτος ἕλκω ὁ θεωρία ὁ μέγας Εὐσέβιος . Ἀμμιανός δέ ὁ θεσπέσιος ἀναγιγνώσκω ὁ εὐαγγελικός χωρίον , ὁ δέ ἑρμηνεία μαστεύω , ἀναλαμβάνω κελεύω ὁ ἀνάγνωσις ὁ μέγας Εὐσέβιος . ὁ δέ ἐρῶ , ὅτι ὁ ἀρόω ἐπιτέρπομαι οὐ ἐπακούω , ὡς εἰκός , νομοθετέω ὁ ὀφθαλμός , μήτε ἐν ὁ πεδίον ἐκεῖνος θεωρέω ποτός , μήτε ὁ οὐράνιος κάλλος , καί ὁ ὁ ἀστήρ ἑστιάω χορός , ἀλλά ἀτραπός χράω στενός , ὅς ὁ μέτρον σπιθαμή εἰμί φημί , ἐπί ὁ εὐκτήριον οἶκος φέρω , ἔξω οὗτος λοιπός βαδίζω οὐ ἀνέχω . πλείων δέ ἤ τεσσαράκοντα ἔτος φημί μετά οὗτος αὐτός διαβιόω ὁ νόμος . ἵνα δέ μετά ὁ γνώμη καί ἀνάγκη τις αὐτός ἐπί οὗτος καθέλκω , ζώνη σιδήρεος ὁ ὀσφῦς καταδέω , καί βαρύς κλοιός περιτίθημι ὁ τράχηλος , ἄλλος τις σίδηρος ὁ ζώνη συναρμόζω ὁ ὁ τράχηλος κλοιός , ἵνα οὗτος ὁ τρόπος κάμπτω εἰς γῆ κατακύπτω διηνεκής ἀναγκάζω . Τοιαύτη ἑαυτοῦ ὁ ὁ γηπονέω ἐκεῖνος θεωρία εἰσπράσσω δίκη . οὗτος δέ ἐγώ πολύς μέν καί ἄλλος ὁ ἐκεῖνος ἱστορέω , καί ὁ κατά αὐτός ἀκριβῶς ἐφίστημι , διδάσκω : διηγέομαι δέ οὗτος αὐτός ὁ διήγημα ὁ πρ??ʼβυος ὁ μέγας Ἀκάκιος , ὅς καί πρόσθεν ἐν ὁ ἄλλος διήγημα ἀπομνημονεύω . φημί δέ καί ἔρομαι αὐτός ποτός συγκύπτω θεάομαι , ποῖος καρπόω ὄνησις , οὔτε εἰς οὐρανός βλέπω ἀνέχω , ἵημι ὁ πεδίον ἐκεῖνος ὁ ὑπόκειμαι θεωρέω , οὔτε ὁ στενός ἔξω βαδίζω ὁδός : οὗτος δέ φαίνω , οὗτος τεχνάζω πρός ὁ ὁ πονηρός μηχάνημα δαίμων . ἵνα γάρ , φημί , μή περί μέγας πολεμέω , σωφροσύνη κλέπτω πειράω , καί δικαιοσύνη , καί ὁ θυμός ὁπλίζω , καί ὁ ἐπιθυμία ἐξάπτω , καί φλεγμαίνω ὁ τῦφος καί ἐξογκόω παρασκευάζω , καί ἄλλος ὅσος κατά ὁ ἐμός τυρεύω Ψυχή , εἰς ὁ μικρός οὗτος μεταφέρω πειράω ὁ πόλεμος , ἔνθα καί νικάω οὖον μέγας λωβάομαι , καί ἡσσάομαι καταγέλαστος γίγνομαι , ἅτε δή μήτε ἐν ὁ μικρός περιγίγνομαι δύναμαι . ἐπεί τοίνυν ἀκίνδυνος οἶδα οὗτος ὁ πόλεμος : οὖον μέγας γάρ ὁ ἐν οὗτος βάλλω ζημιόω : ποῖος γάρ βλάβη ὁ πεδίον ὁράω , ἢ εἰς ὁ οὐρανός ἀνατείνω ὁ ὄμμα ; εἰς οὗτος αὐτός ὁ παράταξις ὁ εἶδος μεθίστημι : ὅδε γάρ ἵημι ἀναιρέω , οὔτε βάλλω δύναμαι . οὗτος γάρ οὐ εἰμί θανατηφόρος ὁ βέλος , ὁ σιδήρεος ἐκεῖνος ἀκίς ἀπαλλάσσω . οὗτος ἀκούω ὁ μέγας φημί Ἀκάκιος , καί ἄγαμαι ὁ σοφία , καί ὁ πολεμικός θαυμάζω ἀνδρεῖος αὐτός καί ἐμπειρία . οὖον χάρις ὡς ἀξιάγαστος τε καί ἀξιομνημόνευτος ὁ τοιόσδε μανθάνω ἐφίημι καί ὅδε προσφέρω ὁ διήγημα . οὗτος ὁ κλέος αὐτός πάντοθεν διαθέω ἕλκω ἅπας πρός αὐτός ὁ ὁ ἀρετή ἐραστής . ἀφικνέομαι δέ καί ὁ θεῖος Ἰουλιανός ὁ πρεσβύτης , οὖον πρόσθεν ὁ διήγημα διεξέρχομαι , ὁ ἀγαθός ποίμνη ὁ κτίλος . ἐπεί γάρ ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνήρ ὁ βίος ὁ τέρμα καταλαμβάνω εἰς ὁ ἄνω μεταβαίνω ζωή , Ἰάκωβος ὁ Πέρσης , καί Ἀγρίππας , ὁ ὁ ἀγέλη ἐκεῖνος ἡγέομαι , πρός ὁ μέγας Εὐσέβιος τρέχω , ὁ ἡγεμονεύω ὁ καλῶς ἄγω ἀγαθός ἡγέομαι . ὁ δέ Ἰάκωβος , οὖον καί πρόσθεν ἤδη ἀπομνημονεύω ἐν κεφάλαιος οὗτος δείκνυμι ὁ ἀρετή , καί νῦν ὁ ἄκρος αὐτός φιλοσοφία τεκμήριον ἐναργής ἀποδείκνυμι . ἐπεί γάρ ὁ θεῖος Εὐσέβιος ὁ ἐντεῦθεν ἐκδημία ποιέω , αὐτός ὁ ποίμνιον παρεγγυάω προστατεύω , καί παραιτέομαι ὁ κηδεμονία ὁ ὁ ἐπιμέλεια ἐκεῖνος ἐφίημι οὐ πείθω , εἰς ἕτερος οἴχομαι ποίμνη , νέμω μᾶλλον ἢ νέμω αἱρέω , καί χρόνος πλεῖστος ἐπιζάω , οὗτος ὅδε ὁ βίος καταλύω . διαδέχομαι τοίνυν ὁ ἡγεμονία ἐκεῖνος Ἀγρίππας , ἀνήρ καί ἄλλος πολύς κόμη ἀγαθός , διαφερόντως δέ ὁ ὁ Ψυχή καθαρότης , διά εἄν καί ὁ θεῖον κάλλος ὁ φαντασία δέχομαι , καί ὁ ὁ Ἔρως ἐκεῖνος πυρρός πυρπολέω δάκρυ καταβρέχω διηνεκής ὁ παρείας . καί οὗτος δέ ἐπί χρόνος πολύς ὁ ἔκκριτος ἐκεῖνος καί θεῖος ποίμνη ἔννομος ποιμαίνω , εἶτα ὁ βίος ὑπεξέρχομαι , Δαυΐδης ὁ θεῖος , ὅς ἐγώ ὁ θέα απολαμβάνω , ὁ ἡγεμονία παραλαμβάνω , ἀνήρ νεκρόω ὁ εἰμί , κατά ὁ θέω ἀπόστολος , ὁ μέλος ὁ ἐπί ὁ γῆ . τοσοῦτος γάρ ἀπονίναμαι ὁ Εὐσέβιος ὁ μέγας διδασκαλία , ὡς πέντε καί τεσσαράκοντα ἔτος ἐν ἐκεῖνος ὁ φροντιστήριον διάγω , θυμός δέ Χωρὶς καί ὀργή πᾶς οὗτος διαβιόω ὁ χρόνος : οὐδέ γάρ μετά ὁ ἡγεμονία θεάω τις ἑαυτοῦ πώποτε ὅδε ὁ πάθος ἡσσάομαι : καί οὗτος μυρίος , ὡς εἰκός , ἀναγκάζω . ἀνήρ γάρ πεντήκοντα καί ἑκατόν ὑπό ὁ ἐκεῖνος δεξιός ποιμαίνω , ὁ μέν ἄκρος ὁ ἀρετή , καί ὁ ἐν οὐρανός πολιτεία μιμέομαι , ὁ δέ ἄρτι πτεροφυέω , καί ὁ γῆ ὑπερβάλλω τε καί ὑπερπέτομαι διδάσκω . ἀλλά ὅμως καί τοσοῦτος ὁ ὁ θεῖον παιδεύω , καί τίς καί παραβαίνω , ὡς εἰκός , οὐδέ γάρ ὁ ἄρτι φοιτάω κατορὰσώματος , θέω ἅπας ῥᾴδιος , μένω ἀκίνητος , οἷος τις ἀσώματος , ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνήρ , οὐδείς αὐτός πρόφασις εἰς ὀργή ἐγείρω . οὗτος δέ οὐ ἀκοή μόνος , ἀλλά καί πείρω παραλαμβάνω . ἐπιθυμέω γάρ ποτός ὁ ἀγέλη ἐκεῖνος θεάομαι , ἀφικνέομαι κοινωνός ἔχω ὁ ἀποδημία καί ἄλλος ὁ αὐτός ἐγώ βίος ἀσπάζομαι . ἅπας τοίνυν ὁ ἑβδομάς ὁ κύκλος παρά ὅδε ὁ θεῖον διάγω , θεάομαι πρόσωπον οὐδείς μεταβολή δέχομαι , οὐδέ νῦν μέν διαχέω , νῦν δέ σκυθρωπότης συνάγω , καί ὁ ὄμμα δέ γε ὡσαύτως οὐ ἄλλοτε μέν βλοσυρός , χαροποιός δέ ἄλλοτε , ἀλλά ἐπί ὁ αὐτός ἀεί ὁ ὀφθαλμός μένω εὐκοσμία . ἱκανός δέ καί οὗτος τεκμηριόω ὁ Ψυχή ὁ γαλήνη . ἀλλά εἰκός τις νομίζω τοιοῦτος αὐτός ὁράω μηδείς παρακινέω αἴτιος . οὗ ἑ??ʼνεκα διηγέομαι τίς τοιοῦτος συμβαίνω ἐπί ἐγώ ἀναγκάζω . κάθημαι παρά ἐγώ ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἀνήρ , ὁ περί φιλοσοφία ; λόγος ἀνακινέω , καί ὁ εὐαγγελικός πολιτεία ὁ ἄκρος ἐπιζητέω . τοιοῦτος δέ μεταξύ γίγνομαι λόγος , Ὀλύμπιος τις , ὁ μέν γένος Ρωμαῖος , ὁ δέ τρόπος καί αὐτός ἀξιάγαστος , ἱερωσύνη τιμάω , καί ὁ ἡγεμονία ἐκεῖνος ὁ δύο περιέπω , ἵημι παρά ἐγώ , ὁ θεῖον Δαυΐδης καταβοάω , καί λώβη κοινός ὁ ἐπιείκεια ὀνομάζω ἐκεῖνος , καί λυμαίνομαι πᾶς αὐτός ὁ πραότης λέγω , καί ἄνοια ἀλλά οὐ ἐπιείκεια ὁ ἄκρος ἐκεῖνος φιλοσοφία καλός . ὁ δέ , καθάπερ ἀδαμάντινος ἔχω ὁ ψυχή , δέχομαι μέν ὁ λόγος , οὐ κεντέω δέ ὑπό ὁ κεντέω φύζω : οὐδέ μεταβάλλω ὁ πρόσωπον , οὐδέ ὁ πρόκειμαι ἀφίημι διάλεξις , ἀλλά μετά πρᾶος φωνή , καί λόγος ὁ ὁ Ψυχή μηνύω αἰθρία , ὁ πρεσβύτης ἐκεῖνος ἀποπέμπω , παρακαλέω αὐτός ἐπιμελέομαι ὅς βούλομαι . ἐγώ δέ , φημί , ὁ πρός ἐγώ ἀφικνέομαι , ὡς ὁράω , διαλέγω , ἀναγκαῖος εἰμί νομίζω οὗτος ὁ θεραπεία . Πῶς ἄν τις ἀγαθός ἐπιδείκνυμι ὁ Ψυχή ὁ πραότης ; ὁ γάρ ὁ προστασία ἐκεῖνος πιστεύω , τοιοῦτος ὑπό ὁ ὁ δευτερεῖα ἔχω δέχομαι παροινία , μάλιστα δέ ξένος πάρειμι , καί ὁ λοιδορία ἀκροάομαι , καί μηδείς ἐκ ὁ θυμός ζάλη ὑπομένω καί ταραχή , ποῖος Ἀνδρίας καί καρτερία ὑπερβολή καταλείπω ; ὁ μέν ἐν θεῖος ἀπόστολος , ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ ἀσθένεια ἐπισκοπέω , ὁ φύσις μετρέω ὁ νομοθεσία : ὀργίζω γάρ , φημί , καί μή ἁμαρτάνω : ὁ ἥλιος μή ἐπιδύω ἐπί ὁ παροργισμός σύ . ὁ μέν γάρ ὁ θυμός κίνημα ὁ φύσις εἰδοί , ἀλλά οὖον ὁ γνώμη , ἐπίπονος λίαν , τάχα δέ καί ἀδύνατος , νομοθετέω οὐ ἀνέχω : ὁ κινέω δέ ὁ φύσις , καί ὁ ζάλη ὁ θυμός μέτρον ὁ ἡμέρα ὁρίζω , ἄγχω κελεύω ὁ λογισμός , καί ὁ χαλινός πιέζω , καί περαιτέρω προβαίνω ὁ ὁράω μή συγχωρέω . ὁ δέ θεῖος οὗτος ἀνήρ ὑπέρ ὁ κεῖμαι ἀγωνίζομαι νόμος , καί ὑπέρ ὁ σκάμμα ἅλλομαι , οὖον μέχρι ὁ ἑσπέρα κινέω ὁ θυμός παραχωρέω , ἀλλά μηδόλως ἐπιτρέπω κινέω . τοιοῦτος καί οὗτος ὁ Εὐσέβιος ὁ μέγας συνουσία ἀπονίναμαι . πολύς δέ καί ἄλλος ἐραστής ὁ φιλοσοφία οὗτος καί ζηλωτής ἐπί ἐκεῖνος ὁ καλύβη γίγνομαι θεάομαι , ὁ μέν ἐν ἀκμή ὁ σῶμα , ὁ δέ καί ἐν γῆρας βαθύς : πλείων γάρ ἢ ἐννενήκοντα ἔτος διαβιόω ἄνθρωπος , ὁ ἐπίπονος βίος καταλείπω οὐ ἐθέλω , ἀλλά ὁ ὁ νεότης ἱδρόω διαπρέπω , παννύχιος μέν καί πανημέριος ὁ θεός ἀντιβολέω , καί ὁ εὐαγής ἐκεῖνος λειτουργία ποιέω , διά δύο δέ ἡμέρα ὁ εὐτελής ἐκεῖνος σιτίον μεταλαγχάνω . καί ἵνα ὁ ἄλλος καταλιμπάνω , οὖον σιγή εἰμί ἄξιος , Εὐφημία δέ καί ἔπαινος παντοῖος , ἀλλά ἵνα μή πέρα ὁ μέτρον μακρός ἐργάζομαι ὁ διήγημα : γίγνομαι τις ἐν ἐκεῖνος ὁ θεῖον χωρίον , Ἀββᾶς δέ αὐτός ὀνομάζω , ὅς ἐκ μέν ὁ Ἰσμαηλίτης βλαστάνω ῥίζα , οὐ ἀποικίζω δέ ὁ Ἀβρααμιαίας κατά ὁ πρόγονος οἰκίον , ἀλλά ὁ πατρῷος κληρονομία ὁ Ἰσαάκ κοινωνέω , μᾶλλον δέ αὐτός ἁρπάζω ὁ οὐρανός ὁ βασίλειος : οὗτος εὐθύς μέν ὁ ἀσκητικός οὗτος ἅπτω πολιτεία , παρά τις τηνικάδε ὁ ἐρῆμος οἰκέω γυμναστής ὁ τοιοῦτος ἀγαθός : Μαρωσᾶς δέ εἰμί ὄνομα αὐτός . μετά δέ οὗτος καί ἐκεῖνος , ὁ ἕτερος ἡγεμονεύω καταλείπω , εἰς οὗτος σύν ὁ ἀββα ὁ ἀγέλη ἀφικνέομαι , καί χρόνος μέν οὖον μικρός ἐπιβιόω , λαμπρῶς δέ ἀγωνίζομαι καί ἀοίδιμος γίγνομαι ὑπεξέρχομαι ὁ βίος . ὁ δέ ὀκτώ μέν ἤδη καί τριάκοντα ἐκεῖ διατελέω ἔτος , ὡς ἔναγχος δέ ὁ πονέω ἄρχω , οὕτως ἐφίημι ὁ πονέω . μέχρι γάρ καί σήμερον ὑπόδημα μέν ὁ πούς οὐ καλύπτω πώποτε , ὁ σκιά δέ προσεδρεύω ἐν ὁ κρυμός , ὁ ἥλιος ἐν ὁ φλογμός καταδέχομαι , καί ὡς Ζέφυρος ὅς ὁ ἐκεῖθεν δέχομαι φλόξ . ἅπας δέ οὗτος ὁ χρόνος ὕδωρ μεταλαγχάνω οὐ ἀνέχω , οὐ ἐκεῖνος ἐσθίω , ὁ ὁ ὁ μή πίνω ἐπιτηδεύω προσφέρω συνήθης : ὑγρός γάρ οὗτος σιτίον ἀπολαύω εἴωθα : ἀλλά ὁ αὐτός ὁ ἄλλος ἀπολαύω σιτίον , ἐσθίω δέ βραχύς , καί ὅσος βραχύς ἐντίθημι δύναμις , περισσός ἡγέομαι ὁ ὁ ὕδωρ χρεία . Σίδηρος δέ βαρύς ὁ ὀσφῦς ζώννυμι κάθημαι μέν ὀλιγάκις , ὁ δέ νύξ καί ὁ ἡμέρα ὁ πλέω ἵστημι , ἢ ἐπί ὁ γόνυ κεῖμαι , ὁ ὁ εὐχή ὁ δεσπότης λειτουργία προσφέρω , ὁ δέ κατάκλισις παντελῶς ὁ χρεία ἀρνέομαι . οὐδείς γάρ αὐτός κατακλίνω μέχρι καί σήμερον θεάομαι πώποτε , ἀλλά καί ὁ χορός κορυφαῖος ἀποφαίνω , καί προστατεύω λαγχάνω , οὗτος ἅπας φέρω προθύμως ὁ πόνος , ἀρχέτυπος ἑαυτοῦ φιλοσοφία ὁ ὑπήκοος πᾶς προτίθημι . τοιοῦτος νικηφόρος ἀγωνιστής ὁ θεῖος Εὐσέβιος ὁ ὅδε ὁ ἀγών παιδοτρίβης καί γυμναστής παρίστημι ὁ Θεός . καί ἄλλος δέ πλεῖστος ἀποφαίνω τοιοῦτος , ἕτερος παλαίστρα διδάσκαλος παραπέμπω , ὁ ὁ ὅρος ἅπας ἐκεῖνος ὁ ἱερόν ὁ θεῖον οὗτος λειμών καί εὐώδης ἄνθος πληρόω . πρός εἰμί γάρ ὁ ἐκ ἀρχή πήγνυμι ἀσκητικός καλύβη , καί πρός εἰσπεράω καί μεσημβρία εἰμί ὁράω οὗτος ὁ φιλοσοφία ὁ ἔκγονος , οἶος τις ἀστήρ περί σελήνη χορεύω , καί ὁ μέν ὁ Ἑλλάς , ἄλλος δέ ὁ ἐγχώριος φωνή ὁ ποιητής ἀνυμνέω , ἀλλά γάρ ἀδύνατος ἐπιχειρέω , ὁ ὑπό ὁ θεῖος ἐκεῖνος κατορθόω Ψυχή ἅπας διεξέρχομαι ἐφίημι . τοιγάρ ὅδε ὁ διήγημα ὁ πέρας ἐπιθετέον , ἐπί ἕτερος δέ τρεπτέον , καί ὁ ἐκεῖθεν πάλιν ὠφέλεια προστίθημι , ὁ εὐλογία ὅδε μέγας ἀνήρ μεταλαγχάνω ἱκετεύω .