theodoretus.historia-religiosa-philotheus 22
Τιλλίμα κώμη τίς ἐστι παῤ ἡμῖν , πάλαι μὲν τῆς Μαρκίωνος ἀσεβείας δεξαμένη τὰ σπέρματα , νῦν δὲ τῆς εὐαγγελικῆς ἀπολαύουσα γεωργίας . Ταύτης πρὸς μεσημβρίαν λόφος τις ἐστὶν , οὕτε λίαν τραχὺς , οὔτε μάλα προσάντης . Ἐν αὐτῷ τὸ ἀσκητικὸν ἐδείματο καταγώγιον Θαλάσσιος ὁ θαυμάσιος , ἀνὴρ πολλοῖς κατακοσμηθεὶς ἀγαθοῖς , ἁπλότητι δὲ ἤθους , καὶ πραότητι , καὶ φρονήματος μετριότητι , τοὺς ἐπ’ αὐτοῦ γε ἀνθρώπους ὑπερβαλλόμενος . Καὶ τοῦτο λέγω οὐκ ἀκοῇ μόνῃ πειθόμενος , ἀλλὰ καὶ πείρᾳ χρησάμενος . Κατέλαβον γὰρ τὸν ἄνδρα , καὶ πολλάκις τῆς γλυκείας αὐτοῦ ἀπήλαυσα συνουσίας . Εἰς τὸν τοῦδε χορὸν ἐτέλεσεν ὁ νῦν παρὰ πάντων ᾀδόμενος Λιμναῖος , καὶ κομιδῇ νέος ὤν τὴν παλαίστραν ἐκείνην καταλαβὼν , τὴν ἄκραν ταύτην φιλοσοφίαν καλῶς ἐπαιδεύετο . Καὶ πρῶτον τὸ τῆς γλώττης εἰδὼς εὐόλισθον , μειράκιον ὤν ἔτι , σιγᾷν ἐνομοθέτησε ταύτην , καὶ πλεῖστον ὅτι μάλιστα διετέλεσε χρόνον μηδὲν πρὸς μηδένα φθεγγόμενος . Ἐπειδὴ δὲ ἀποχρώντως τῆς τοῦ θείου πρεσβύτου διδασκαλίας μετέλαχε , καὶ ἐκμαγεῖον ἑαυτὸν τῆς ἐκείνου ἀπέφηνεν ἀρετῆς , παρὰ τὸν μέγαν ἀφίκετο Μάρωνα , οὖ καὶ πρόσθεν ἐμνήσθημεν . Ἀφίκετο δὲ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον , καθ̓ ὄν ὁ θεῖος Ἰάκωβος . Πολλὴν δὲ καὶ ἐντεῦθεν πάλιν ὠφέλειαν τρυγήσας , καὶ τὸν ὑπαίθριον βίον ζηλώσας , κορυφὴν ἑτέραν κατέλαβε , κώμης τινὸς ὑπερκειμένην , ἤν ὀνομάζουσι Ταργαλᾶν . Ἐν ταύτῃ μέχρι καὶ τήμερον διετέλεσεν , οὐκ οἰκίσκον ἔχων , οὐ σκηνὴν , οὐ καλύβην , ἀλλὰ γυμνῷ θριγκίῳ περιειργόμενος , ἐκ λίθων ᾠκοδομημένων , οὐδὲ πηλῷ συνηρμοσμένων . Θύραν δὲ σμικράν τινα ἔχει πηλῷ διηνεκῶς κεχρισμένην : ἤν οὔποτε μὲν ἀνοίγνυσι τῶν ἄλλων ἀφικνουμένων . ἐμοὶ δὲ μόνῳ παραγενομένῳ τοῦτο ποιεῖν ἐπιτρέπει . Τούτου χάριν συναγείρονται πάμπολλοι πάντοθεν , τῆς ἐμῆς ἀφίξεως αἰσθόμενοι , κοινωνῆσαί μοι τῆς εἰσόδου ποθοῦντες . Τοῖς δὲ ἄλλοτέ ποτε πρὸς αὐτὸν φοιτῶσι , διὰ σμικρᾶς τινος θυρίδος διαλεγόμενος , μεταδίδωσι τῆς εὐλογίας , πλείστοις διὰ ταύτης τὴν ὑγίειαν δωρούμενος . Τῷ γὰρ τοῦ Σωτῆρος ὀνόματι κεχρημένος , καὶ νόσους παύει , καὶ δαίμονας ἐξελαύνει , καὶ τὴν ἀποστολικὴν μιμεῖται θαυματουργίαν . Οὐ μόνον δὲ τοῖς εἰς αὐτὸν ἀφικνουμένοις ἀναβλύζει τὴν ἴασιν , ἀλλὰ καὶ τῷ οἰκείῳ ταύτην πολλάκις προσενήνοχε σώματι . Ἐπανέστη γὰρ αὐτῷ πάλαι ποτὲ τοῦ κώλου τὸ πάθος : τὰς δὲ ἐντεῦθεν γινομένας ὀδύνας καὶ ἀλγηδόνας ἴσασι μὲν ἀκριβῶς οἱ τὴν πεῖραν δεξάμενοι , ἴσασι δὲ καὶ οἱ τούτου γενόμενοι θεαταί . Καλινδοῦνται γὰρ τοῖς λυττῶσι παραπλησίως , τῇδε κἀκεῖσε περιστρεφόμενοι , καὶ ἄμα τοὺς πόδας ἐκτείνοντες καὶ συστέλλοντες . Ἔστι δὲ ὅτε καὶ κάθηνται , καὶ ἀνίστανται , καὶ βαδίζουσιν , ἀναπαύλης τινὸς πόρον εὑρεῖν μηχανώμενοι . Διὰ τοῦτο καὶ βαλανείοις προσεδρεύουσι , καὶ πολλάκις εἰσίασι , ψυχαγωγίας τινὸς ἀπολαύοντες . Καὶ τί δεῖ μηκύνειν , τὰ πᾶσι δῆλα καὶ σαφῆ καταλέγοντας ; Τοιούτῳ πάθει προσπαλαίων , καὶ τοσαύταις καὶ τηλικαύταις ὀδύναις βαλλόμενος , οὐκ ἰατρικῆς ἐπικουρίας ἀπήλαυσεν , οὐ κλίνης ἠνέσχετο , οὐ τὴν ἀπὸ φαρμάκων ἤ σιτίων ψυχαγωγίαν ἐδέξατο . Ἀλλ̓ ἐπὶ σανίδος χαμαὶ κειμένης καθήμενος , προσευχῇ καὶ σφραγῖδι τὴν θεραπείαν ἐδέξατο , καὶ τῇ τῆς θείας προσηγορίας ἐπῳδῇ τὰς ὀδύνας ἐκοίμισε . Καὶ ἄλλοτε νύκτωρ βαδίζων , ἔχεως ἐπέβη καθεύδοντος : ὁ δὲ τοῦ ταρσοῦ ἐπιλαβόμενος , τοὺς ὀδόντας ἐπήγνυ . Ἐπαμῦναι δὲ τῷ ποδὶ πειραθεὶς , κατέκυπτε μὲν , καὶ τὴν χεῖρα τούτῳ προσέφερε , μετέφερε δὲ εἰς ταύτην τοῦ θηρίου τὸ στόμα : πάλιν δὲ τῇ εὐωνύμῳ χρησάμενος εἰς βοήθειαν τῆς ἑτέρας , εἷλκε καὶ κατὰ ταύτης τὸν τοῦ θηρίου θυμόν . Ἐπεὶ δὲ κόρον ἔλαβε τῆς μανίας ʽπλείονα γὰρ αὐτῷ ἤ δέκα προσενήνοχε δήγματα , τὸ μὲν ἀπέστη , καὶ τὸν χηραμὸν τὸν οἰκεῖον κατέλαβεν : ὁ δὲ πάντοθεν πικραῖς ἐβάλλετο ὀδύναις . Ἀλλ̓ οὐδὲ τότε τῆς ἰατρικῆς ἠνέσχετο τέχνης : ἀλλὰ τοῖς ἕλκεσι προσέφερε μόνα τὰ τῆς πίστεως φάρμακα , σφραγῖδα καὶ προσευχὴν , καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν ἐπίκλησιν . Διὰ τοῦτο δὲ , οἶμαι , καὶ ὁ τῶν ὅλων Θεὸς εἴασε κατὰ τοῦ ἱεροῦ σώματος τὸ θηρίον ἐκεῖνο λυττῆσαι , ἵνα γυμνὴν ἅπασι τῆς θείας ἐκείνης ψυχῆς ἐπιδείξηται τὴν καρτερίαν . Ταύτην γὰρ αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ γενναίου Ἰὼβ τὴν οἰκονομίαν ὁρῶμεν . Πολλαῖς γὰρ αὐτὸν καὶ παντοδαπαῖς εἴασε τρικυμίαις περικλυσθῆναι , δεῖξαι τοῦ Κυβερνήτου τὴν σοφίαν ἅπασιν ἐθελήσας . Πόθεν γὰρ ἄλλοθεν ἔγνωμεν , ἤ τὴν ἐκείνου ἀνδρείαν , ἢ τούτου γε τὴν καρτερίαν , εἰ μὴ χώραν ἔλαβεν ἀφιέναι βέλη παντοδαπὰ κατ̓αὐτῶν ὁ τῆς εὐσεβείας ἀντίπαλος ; Τὴν μὲν οὖν τοῦ ἀνδρὸς καρτερίαν ἱκανὰ καὶ ταῦτα διδάξαι : τὴν δὲ φιλανθρωπίαν ἑτέρωθεν ἐπιδείξωμεν . Πολλοὺς γὰρ τὸ βλέπειν ἀφῃρημένους , καὶ προσαιτεῖν ἠναγκασμένους συναγαγὼν , καὶ ἑκατέρωθεν πρὸς ἕω καὶ πρὸς ἑσπέραν δειμάμενος καταγώγια , διάγειν ἐν τούτοις καὶ τὸν Θεὸν ὑμνεῖν παρεγγύησε , τὴν ἀναγκαίαν αὐτοῖς τροφὴν παρὰ τῶν εἰς αὐτὸν ἀφικνουμένων χορηγεῖσθαι κελεύων . Μέσος δὲ αὐτὸν καθειργμένος , καὶ τούτους κἀκείνους εἰς ὑμνῳδίαν διήγειρε , καὶ ἔστιν ἀκοῦσαι αὐτῶν διηνεκῶς τὸν Δεσπότην ὑμνούντων . Τοσαύτῃ περὶ τοὺς ὁμοφυεῖς φιλανθρωπίᾳ κεχρημένος διετέλει . Τῶν δὲ ὑπαιθρίων ἀγώνων αὐτῷ τε καὶ τῷ μεγάλῳ Ἰακώβῳ ὁ αὐτός ἐστι χρόνος . Ὄγδοον γὰρ καὶ τριακοστὸν ἤδη συνεπλήρωσαν ἔτος .
Lemmas: Τιλλίμα κώμη τίς εἰμί παρά ἐγώ , πάλαι μέν ὁ Μαρκίων ἀσέβεια δέχομαι ὁ σπέρμα , νῦν δέ ὁ εὐαγγελικός ἀπολαύω γεωργία . Ταύτη πρός μεσημβρία λόφος τις εἰμί , ἵημι λίαν τραχύς , οὔτε μάλα προσάντης . ἐν αὐτός ὁ ἀσκητικός δέμω καταγώγιον Θαλάσσιος ὁ θαυμάσιος , ἀνήρ πολύς κατακοσμέω ἀγαθός , ἁπλότης δέ ἦθος , καί πραότης , καί φρόνημα μετριότης , ὁ ἐπί αὐτός γε ἄνθρωπος ὑπερβάλλω . καί οὗτος λέγω οὐ ἀκοή μόνος πείθω , ἀλλά καί πείρω χράω . καταλαμβάνω γάρ ὁ ἀνήρ , καί πολλάκις ὁ γλυκύς αὐτός απολαμβάνω συνουσία . εἰς ὁ ὅδε χορός τελέω ὁ νῦν παρά πᾶς ἀείδω Λιμναῖος , καί κομιδή νέος εἰμί ὁ παλαίστρα ἐκεῖνος καταλαμβάνω , ὁ ἄκρος οὗτος φιλοσοφία καλῶς παιδεύω . καί πρῶτος ὁ ὁ γλῶσσα εἰδοί εὐόλισθος , μειράκιον εἰμί ἔτι , σιγάω νομοθετέω οὗτος , καί πλεῖστος ὅτι μάλιστα διατελέω χρόνος μηδείς πρός μηδείς φθέγγομαι . ἐπεί δέ ἀποχρώντως ὁ ὁ θεῖον πρεσβύτης διδασκαλία μεταλαγχάνω , καί ἐκμαγεῖον ἑαυτοῦ ὁ ἐκεῖνος ἀποφαίνω ἀρετή , παρά ὁ μέγας ἀφικνέομαι Μάρων , οὖον καί πρόσθεν μιμνήσκω . ἀφικνέομαι δέ κατά ὁ αὐτός χρόνος , κατά εἰμί ὁ θεῖος Ἰάκωβος . πολύς δέ καί ἐντεῦθεν πάλιν ὠφέλεια τρυγάω , καί ὁ ὑπαίθριος βίος ζηλόω , κορυφή ἕτερος καταλαμβάνω , κώμη τις ὑπέρκειμαι , ἐάν ὀνομάζω Ταργαλᾶν . ἐν οὗτος μέχρι καί σήμερον διατελέω , οὐ οἰκίσκος ἔχω , οὖον σκηνή , οὖον καλύβη , ἀλλά γυμνός θριγκίον περιείργω , ἐκ λίθος οἰκοδομέω , οὐδέ πηλός συναρμόζω . θύρα δέ μικρός τις ἔχω πηλός διηνεκής χρίω : ἐάν οὔποτε μέν ἀνοίγω ὁ ἄλλος ἀφικνέομαι . ἐγώ δέ μόνος παραγίγνομαι οὗτος ποιέω ἐπιτρέπω . οὗτος χάρις συναγείρω παμπολύς πάντοθεν , ὁ ἐμός ἄφιξις αἰσθάνομαι , κοινωνέω ἐγώ ὁ εἴσοδος ποθέω . ὁ δέ ἄλλοτε ποτός πρός αὐτός φοιτάω , διά μικρός τις θυρίς διαλέγω , μεταδίδωμι ὁ εὐλογία , πλεῖστος διά οὗτος ὁ ὑγίεια δωρέω . ὁ γάρ ὁ Σωτήρ ὄνομα χράομαι , καί νόσος παύω , καί δαίμων ἐξελαύνω , καί ὁ ἀποστολικός μιμέομαι θαυματουργία . οὖον μόνος δέ ὁ εἰς αὐτός ἀφικνέομαι ἀναβλύζω ὁ ἴασις , ἀλλά καί ὁ οἰκεῖος οὗτος πολλάκις προσφέρω σῶμα . ἐπανίστημι γάρ αὐτός πάλαι ποτέ ὁ κῶλον ὁ πάθος : ὁ δέ ἐντεῦθεν γίγνομαι ὀδύνη καί ἀλγηδών οἶδα μέν ἀκριβῶς ὁ ὁ πείρω δέχομαι , οἶδα δέ καί ὁ οὗτος γίγνομαι θεατής . καλινδέομαι γάρ ὁ λυσσάω παραπλήσιος , ὅδε κἀκεῖσε περιστρεφόμενος , καί ἄμη ὁ πούς ἐκτείνω καί συστέλλω . εἰμί δέ ὅτε καί κάθημαι , καί ἀνίστημι , καί βαδίζω , ἀνάπαυλα τις πόρος εὑρίσκω μηχανάομαι . Ζεύς οὗτος καί βαλανεῖον προσεδρεύω , καί πολλάκις εἴσειμι , ψυχαγωγία τις ἀπολαύω . καί τίς δεῖ μηκύνω , ὁ πᾶς δῆλος καί σαφής καταλέγω ; τοιοῦτος πάθος προσπαλαίω , καί τοσοῦτος καί τηλικόσδε ὀδύνη βάλλω , οὐ ἰατρικός ἐπικουρία ἀπαλαύω , οὖον κλίνη ἀνέχω , οὖον ὁ ἀπό φάρμακον ἤ σιτίον ψυχαγωγία δέχομαι . ἀλλά ἐπί σανίς χαμαί κεῖμαι κάθημαι , προσευχή καί σφραγίς ὁ θεραπεία δέχομαι , καί ὁ ὁ θεῖος προσηγορία ἐπῳδή ὁ ὀδύνη κοιμίζω . καί ἄλλοτε νύκτωρ βαδίζω , ἔχις ἐπιβαίνω καθεύδω : ὁ δέ ὁ Ταρσός ἐπιλαμβάνω , ὁ ὀδούς πήγνυμι . ἐπαμύνω δέ ὁ πούς πειράω , κατακύπτω μέν , καί ὁ χείρ οὗτος προσφέρω , μεταφέρω δέ εἰς οὗτος ὁ θηρίον ὁ στόμα : πάλιν δέ ὁ εὐώνυμος χράω εἰς βοήθεια ὁ ἕτερος , ἕλκω καί κατά οὗτος ὁ ὁ θηρίον θυμός . ἐπεί δέ κόρος λαμβάνω ὁ μανία πλείων γάρ αὐτός ἤ δέκα προσφέρω δῆγμα , ὁ μέν ἀφίστημι , καί ὁ χηραμός ὁ οἰκέω καταλαμβάνω : ὁ δέ πάντοθεν πικρός βάλλω ὀδύνη . ἀλλά οὐδέ τότε ὁ ἰατρικός ἀνέχω τέχνη : ἀλλά ὁ ἕλκος προσφέρω μόνος ὁ ὁ πίστις φάρμακον , σφραγίς καί προσευχή , καί ὁ Θεός ὁ ἐπίκλησις . Ζεύς οὗτος δέ , οἴομαι , καί ὁ ὁ ὅλος θεός ἐάω κατά ὁ ἱερός σῶμα ὁ θηρίον ἐκεῖνος λυττέω , ἵνα γυμνός ἅπας ὁ θεῖος ἐκεῖνος Ψυχή ἐπιδείκνυμι ὁ καρτερία . οὗτος γάρ αὐτός καί ἐπί ὁ γενναῖος Ἰώβ ὁ οἰκονομία ὁράω . πολύς γάρ αὐτός καί παντοδαπός ἐάω τρικυμία περικλύζω , δείκνυμι ὁ Κυβερνήτου ὁ σοφία ἅπας ἐθέλω . πόθεν γάρ ἄλλοθεν γιγνώσκω , ἤ ὁ ἐκεῖνος ἀνδρεῖος , ἢ οὗτος γε ὁ καρτερία , εἰμί μή χώρα λαμβάνω ἀφίημι βέλος παντοδαπός καταυος ὁ ὁ εὐσέβεια ἀντίπαλος ; ὁ μέν οὖν ὁ ἀνήρ καρτερία ἱκανός καί οὗτος διδάσκω : ὁ δέ φιλανθρωπία ἑτέρωθεν ἐπιδείκνυμι . Πολύς γάρ ὁ βλέπω ἀφαιρέω , καί προσαιτέω ἀναγκάζω συνάγω , καί ἑκατέρωθεν πρός ἠώς καί πρός ἑσπέρα δέμω καταγώγιον , διάγω ἐν οὗτος καί ὁ θεός ὑμνέω παρεγγυάω , ὁ ἀναγκαῖος αὐτός τροφή παρά ὁ εἰς αὐτός ἀφικνέομαι χορηγέω κελεύω . Μέσος δέ αὐτός κατείργω , καί οὗτος ἐκεῖνος εἰς ὑμνῳδία διεγείρω , καί εἰμί ἀκούω αὐτός διηνεκής ὁ δεσπότης ὑμνέω . τοσοῦτος περί ὁ ὁμοφυής φιλανθρωπία χράομαι διατελέω . ὁ δέ ὑπαίθριος ἀγών αὐτός τε καί ὁ μέγας Ἰάκωβος ὁ αὐτός εἰμί χρόνος . ὄγδοος γάρ καί τριακοστός ἤδη συμπληρόω ἔτος .