theodoretus.historia-religiosa-philotheus 1
Μὡ??ʼσῆς ὁ θεῖος ὁ νομοθέτης , ὁ τῆς θαλάττης τὸν πυθμένα γυμνώσας , καὶ τὴν ἄνυδρον ἔρημον ὕδασι κατακλύσας , καὶ τὰ ἄλλα πάντα θαυματουργήσας , τῶν πάλαι γεγενημένων ἁγίων τὴν πολιτείαν συνέγραψεν , οὐ τῇ σοφίᾳ χρησάμενος , ἤν παρὰ τῶν Αἰγυπτίων μεμάθηκεν , ἀλλὰ τῆς ἄνωθεν χάριτος τὴν αἴγλην δεξάμενος . Πόθεν γὰρ ἃν ἔμαθεν ἄλλοθεν τοῦ Ἄβελ τὴν ἀρετὴν , καὶ τοῦ Ἐνὼχ τὸ φιλόθεον , καὶ τοῦ Νῶε τὸ δίκαιον , καὶ τὴν εὐσεβῆ τοῦ Μελχισεδὲκ ἱερωσύνην , καὶ τοῦ Ἀβραὰμ τὴν κλῆσιν , τὴν πίστιν , τὴν καρτερίαν , τὴν ἐπιμελῆ φιλοξενίαν , τὴν πολυθρύλλητον τοῦ παιδὸς ἱερουργίαν , καὶ τὸν τῶν ἄλλων κατορθωμάτων κατάλογον , καὶ συντόμως εἰπεῖν , τῶν θεσπεσίων ἐκείνων ἀνδρῶν τοὺς ἀγῶνας , καὶ νίκας . τὰς ἀναῤῥήσεις , εἰ μὴ τοῦ νοεροῦ καὶ Θείου Πνεύματος τὰς ἀκτῖνας ἐδέξατο ; Ταύτης ἐπὶ τοῦ παρόντος κἀμοὶ δεῖ τῆς συνεργίας , τῶν ὀλίγον πρὸ ἡμῶν καὶ ἐφ̓ ἡμῶν δὲ λαμψάντων ἀγίων τὸν βίον πειρωμένῳ συγγράψαι , καὶ οἷόν τινα νομοθεσίαν τοῖς ζηλοῦν ἐθέλουσι βουλομένῳ προτεῖναι . Τὰς τούτων τοίνυν προσευχὰς ἐπικλητἕ??ʼν , καὶ τῆς διηγήσεως ἀρκτέον . Νίσιβίς ἐστι πόλις ἐν μεθορίῳ τῆς Ῥωμαίων καὶ Περσῶν βασιλείας , ἣ πάλαι μὲν Ῥωμαίοις ἐδασμοφόρει , καὶ ὑπὸ τὴν τούτων ἡγεμονίαν ἐτέλει . Ἐκ ταύτης ὁρμώμενος ὁ μέγας Ἰάκωβος , τὸν ἐρημικὸν καὶ ἡσύχιον ἠσπάσατο βίον , καὶ τὰς τῶν ὑψηλοτάτων ὀρῶν καταλαβὼν κορυφᾶς , ἐν ἐκείναις διῆγεν : ἐν ἔαρι μὲν , καὶ θέρει , καὶ μετοπώρῳ ταῖς λόχμαις χρώμενος , καὶ ὄροφον ἔχων τὸν οὐρανόν : τὸν δὲ τοῦ χειμῶνος καιρὸν ἄντρον αὐτὸν ὑπεδέχετο , βραχεῖαν σκέπην παρέχον . Τροφὴν δὲ εἶχεν , οὐ τὴν μετὰ πόνου σπειρομένην καὶ φυομένην , ἀλλὰ τὴν αὐτομάτως βλαστάνουσαν . Τῶν γὰρ ἀγρίων δένδρων τοὺς αὐτοφυεῖς συλλέγων καρποὺς , καὶ τῶν βοτανῶν τὰς ἐδωδίμους καὶ λαχανώδεις , ἐκ τούτων ἐδίδου τῷ σώματι τὰ εἰς τὸ ζῇν ἀποχρῶντα , τὴν τοῦ πυρὸς παραιτούμενος χρείαν . Περιττὴ δὲ ἦν αὐτῷ καὶ τῶν ἐρίων ἡ χρῆσις : αἱ γὰρ τραχύτατοι τῶν αἰγῶν τρίχες τὰ ἐκείνων ἐπλήρουν . Ἐκ τούτων αὐτῷ καὶ χιτὼν ἐγένετο , καὶ τὸ ἁπλοῦν περιβόλαιον . Οὕτω τὸ σῶμα κατατρύχων , καὶ τὴν πνευματικὴν τροφὴν διηνεκῶς προσέφερε τῇ ψυχῇ . καὶ τὸ τῆς διανοίας ὀπτικὸν ἐκκαθαίρων , καὶ κάτοπτρον διαφανὲς τοῦ θείου κατασκευάζων Πνεύματος , ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ , κατὰ τὸν θεῖον Ἀπόστολον , Τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενος , τὴν αὐτὴν εἰκόνα μετεμορφοῦτο ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν , καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος . Ἐντεῦθεν ἡ πρὸς τὸν Θεὸν αὐτῷ παῤῥησία καθ̓ ἑκάστην ηὔξετο τὴν ἡμέραν , καὶ αἰτῶν ἃ τὸν Θεὸν αἰτεῖν ἕσει , παραυτίκα ἐλάμβανεν . Ἐντεῦθεν καὶ τὰ ἐσόμενα προφητικῶς προεώρα , καὶ δύναμιν εἰς θαυματουργίαν ἐκ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐδέξατο χάριτος . Τούτων ὀλίγα διηγήσομαι , καὶ τῆς ἀποστολικῆς αὐτοῦ λαμπηδόνος τοῖς ἀγνοοῦσι τὴν ἀκτῖνα δηλώσω . Ἤκμαζε κατ̓ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἡ περὶ τὰ εἴδωλα τῶν ἀνθρώπων μανία , καὶ τὰ μὲν ἄψυχα ξόανα τὸ θεῖον σέβας ἐσφετερίζετο , ἡ δὲ τοῦ θεοῦ θεραπεία ὑπὸ τῶν πλείστων κατημελεῖτο : εὐκαταφρόνητοι δὲ ἦσαν οἱ κοινωνεῖν μὲν οὐκ ἐθέλοντες ἐκείνοις τῆς μέθης , ἀκριβῆ δὲ , ἅτε δὴ καθεστηκότες , τὴν τῶν ὄντων διάκρισιν ἔχοντες , καὶ τὴν μὲν τῶν εἰδώλων γελῶντες ἀσθένειαν , τὸν τῶν ὅλων δὲ προσκυνοῦντες Δημιουργόν . Κατ̓ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν τὴν Περσίδα κατέλαβε , τὰ φυτὰ τῆς εὐσεβείας ὀψόμενος , καὶ τὴν προσήκουσαν αὐτοῖς θεραπείαν προσοίσων : πηγὴν δὲ αὐτοῦ τινα διιόντος , κόραι τινὲς πλυνοῖς ἐφεστῶσαι , καὶ ἱμάτια τοῖς ποσὶν ἀποῤῥύπτουσαι , οὑδὲ τοῦ σχήματος τὸ καινοπρεπὲς κατῃδέσθησαν , ἀλλὰ τὴν αἰδὼ ἀποῤῥίψασαι , ἀπηρυθριασμένῳ προσώπῳ , καὶ ἀναιδέσιν ὀφθαλμοῖς τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἐθεώρουν , οὔτε τὰς κεφαλὰς συγκαλύπτουσαι , οὐδὲ τὰ ἀνεζωσμένα χαλῶσαι ἱμάτια . Τοῦτο δυσχεράνας ὁ τοῦ θεοῦ ἄνθρωπος , καὶ δεῖξαι τοῦ Θεοῦ τὴν δύναμιν εἰς καιρὸν ἐθελήσας , ἴνα τῇ θαυματουργίᾳ τῆς ἀσεβείας ἐλευθερώσῃ , ἐπηράσατο μὲν τῇ πηγῇ , καὶ φροῦδον παραυτίκα τὸ ῥεῖθρον ἐγένετο : ἐπηράσατο δὲ ταῖς μείραξι , καὶ τὴν ἀναίσχυντον αὐτῶν νεότητα προώρῳ ἐκόλασε πολιᾷ , καὶ εἵπετο τῷ λόγῳ τὸ ἔργον : καὶ τὸ μέλαν τῶν τριχῶν ἐνηλλάττετο , καὶ εἰώκεσαν νεοφύτοις δένδροις ἐν ἔαρι μετοπωρινὰ φύλλα περικειμένοις . Οὕτως αἰσθόμεναι τῆς τιμωρίας : τῆς τε γὰρ πηγῆς ἀπέδρα τὰ νάματα , καὶ τἀς ἀλλήλων θεώμεναι κεφαλὰς , ἑώρων τὴν ἀθρόαν ἐκείνην μεταβολήν : ἔδραμον εἰς τὴν πόλιν τὸ συμβὰν ἀπαγγέλλουσαι . Οἱ δὲ δραμόντες , καὶ τὸν μέγαν καταλαβόντες Ἰάκωβον , ἱκέτευον χαλᾶσαι τὴν ὀργὴν , καὶ λῦσαι τὴν τιμωρίαν . Ὁ δὲ μηδὲ βραχὺ μελλήσας , προσέφερε μὲν τῷ Δεσπότῃ τὴν ἱκεσίαν , ἐκέλευε δὲ πάλιν ἀναβλῦσαι τὰ νάματα : τὰ δὲ παραυτίκα πάλιν ἐκ τῶν οἰκείων ἀνεφαίνετο ταμιείων , τοῖς τοῦ δικαίου μετοχετευόμενα νεύμασιν . Οἱ δὲ τούτων τετυχηκότες , καὶ τοῖς πλοκάμοις τῶν θυγατέρων τὴν προτέραν ἠντιβόλουν χρόαν ἀποδοθῆναι . Τὸν δὲ εἶξαι μὲν καὶ τοῦτό φασιν , ἐπιζητῆσαι δὲ τἀς κόρας , τἀς τὴν παιδείαν ἐκείνην δεξαμένας : καὶ ἐπειδὴ οὐκ ἀφίκοντο , ἐᾶσαι τὴν τιμωρίαν , δίδαγμα σωφροσύνης , καὶ εὐκοσμίας ὑπόθεσιν , καὶ τῆς θείας δυνάμεως ὑπόμνημα διηνεκές τε καὶ ἐναργές . Τοιοῦτον τοῦ νέου τούτου Μωῦσέως τὸ θαῦμα , οὐ πληγῇ ῥάβδου γενόμενον , ἀλλὰ τῷ τοῦ σταυροῦ σημείῳ δεξάμενον τὴν ἐνέργειαν . Ἐγὼ δὲ πρὸς τῇ θαυματουργίᾳ κομιδῇ θαυμάζω καὶ τὴν πραότητα . Οὐδὲ γὰρ ὡς ὁ μέγας Ἐλισσαῖος ἄρκοις αἱμοβόροις τἀς ἀναιδεῖς ἐκείνας παρέδωκε κόρας : ἀλλ̓ ἀβλαβεῖ τινι παιδείᾳ , καὶ σμικρὰν ἐχούσῃ τὴν ἀκοσμίαν χρησάμενος , εὐσέβειαν ὁμοῦ καὶ εὐκοσμίαν ἐδίδαξε . Καὶ ταῦτα ἔφην , οὐκ ἀπήνειαν τοῦ προφήτου κατηγορῶν , μὴ οὕτω μανείην : ἀλλὰ δεικνὺς ὡς ἐκείνην ἔχων τὴν δύναμιν , τῇ τοῦ Χριστοῦ πραότητι , καὶ τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἐπετέλει τὰ πρόσφορα . Οὗτος ἄλλοτέ ποτε δικαστὴν Πέρσην ἀδίκῳ ψήφῳ χρησάμενον θεασάμενος , λίθῳ τινὶ μεγίστῳ παρακειμένῳ ἐπαρασάμενος , συντριβῆναι καὶ σκεδασθῆναι , καὶ τούτῳ διελέγξαι τὴν ἄδικον ἐκείνου παρηγγύησε ψῆφον . Παραυτίκα δὲ τοῦ λίθου εἰς μυρία μόρια μερισθέντος , ἐξεδειματώθησαν οἱ παρόντες : φρίκης δὲ ἀνάπλεως ὁ δικαστὴς γενόμενος , ἀνεκαλέσατο μὲν τὴν προτέραν , ἑτέραν δὲ δικαίαν ἐπήνεγκε ψῆφον : κἀνταῦθα τὸν οἰκεῖον Δεσπότην ἐζήλωσεν : ὃς δεῖξαι βουληθεὶς ὡς ἑκὼν ὑπομένει τὸ πάθος , καὶ ῥᾳδίως ἂν ἐθελήσας τοὺς ἀλιτηρίους ἐκόλασεν , οὐκ αὐτοῖς ἐπήνεγκε τιμωρίαν , ἀλλὰ τὴν ἄψυχον συκῆν λόγῳ ξηράνας , τὴν οἰκείαν ἔδειξε δύναμιν . Ταύτην καὶ αὐτὸς τὴν φιλανθρωπίαν μιμούμενος , οὐ τὸν ἄδικον ἐκόλασε δικαστὴν , ἀλλὰ τῇ τοῦ λίθου πληγῇ δικαιοσύνην αὐτὸν ἐδίδαξεν . Ἐν τούτοις διαπρέπων καὶ πᾶσιν ἐπέραστος ὢν , καὶ ὲν ταῖς ἀπάντων περιφερόμενος γλώσσαις , εἰς τὴν τῆς ἀρχιερωσύνης ἔρχεται λειτουργίαν , καὶ τῆς πατρίδος λαγχάνει τὴν προστασίαν . Ἐναλλάξας δὲ τὴν ὄρειον ἐκείνην διατριβὴν , καὶ τὴν ὲν ἄστει διαγωγὴν οὐ κατὰ γνώμην ἑλόμενος , οὔτε τὴν τροφὴν , οὔτε τὴν ἀμπεχόνην ἐνήλλαξεν : ἀλλὰ τὰ μὲν χωρία ἠμείβετο , ἡ δὲ πολιτεία μεταβολὴν οὐκ ἐδέχετο . Οἱ δὲ πόνοι προσθήκην ἐλάμβανον , καὶ πολλαπλάσιοι τῶν προτέρων ἐγένοντο . Τῇ γὰρ νηστείᾳ καὶ χαμευνίᾳ , καὶ τῇ τοῦ σάκκου περιβολῇ , ἐπεισῄεσαν αἱ δἰ ὄλου τῶν δεομένων φροντίδες : χηρῶν , φημὶ , ἐπιμέλειαι , καὶ ὀρφανῶν κηδεμονίαι , καὶ τῶν ἀδικούντων οἱ ἔλεγχοι , τῶν δὲ ἀδικουμένων ἡ δικαία ἐπικουρία . Καὶ τί δεῖ πρὸς εἰδότας ἅπαντα καταλέγεσθαι , ἃ τοὺς ταύτην ἀναδεδεγμένους περιστοιχίζει τὴν πρόνοιαν ; Διαφερόντως δὲ ἐκεῖνος τοὺς τοιούτους πόνους ἠσπάζετο , ἅτε δὴ διαφερόντως καὶ ποθῶν καὶ δεδιὼς τὸν τῶν προβάτων Κύριον . Ὅσῳ δὲ πλείονα τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον συνέλεγε , τοσούτῳ μειζόνως καὶ τῆς τοῦ παναγίου Πνεύματος ἀπήλαυε χάριτος . Καὶ δή ποτε εἴς τινα κώμην αὐτῷ ἢ πόλιν ἀπαίροντι : οὐ γὰρ ἔχω λέγειν ἀκριβῶς τὸ χωρίον : προσίασί τινες πένητες , ἔνα τινὰ τῶν συνόντων ὡς τεθνεῶτα προτεθεικότες , καί τινα πρὸς τὴν ἐκείνου ταφὴν ἐπιτήδεια λαβεῖν ἱκετεύοντες . Ὁ δὲ εἶξεν ἀντιβολοῦσι : τῷ Θεῷ δὲ ὡς ὑπὲρ τεθνεῶτος τὴν ἱκεσίαν προσέφερεν , ἀφεῖναι παρακαλῶν τὰ κατὰ τὸν βίον πλημμεληθέντα , καὶ τοῦ τῶν δικαίων ἀξιῶσαι χοροῦ . Τούτων λεγομένων . ἀφίπτατο τοῦ τέως σκηπτομένου τὸν θάνατον ἡ ψυχὴ , ἐχορηγεῖτο δὲ τῷ σώματι τὰ καλύμματα : ὡς δὲ μικρὸν προῆλθεν ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος , ἀναστῆναι τὸν κείμενον ἐκέλευον οἱ τὸ δρᾶμα τὁ??ʼτο συντεθεικότες : ὡς δὲ ἑώρων οὐκ ἐπαΐοντα , ἀλλ̓ ἀλήθειαν τὸ σχῆμα γεγενημένον , καὶ εἰς πρόσωπον τὸ προσωπεῖον μεταβληθὲν , καταλαμβάνουσι μὲν τὸν μέγαν Ἰάκωβον , ποτνιώμενοι δὲ καὶ τῶν ποδῶν προκαλινδόμενοι , καὶ τοῦ τολμηθέντος δράματος αἰτίαν εἶναι λέγοντες τὴν πενίαν ἱκέτευον λῦσαι σφίσιν αὐτοῖς τὴν πλημμέλειαν , καὶ ἀποδοῦναι τῷ κειμένῳ τὴν ἀφαιρεθεῖσαν ψυχήν . Τὴν Δεσποτικὴν τοίνυν φιλανθρωπίαν μιμούμενος , καὶ τὴν ἱκετείαν ἐδέξατο , καὶ τὴν θαυματουργίαν ἐπεδείξατο , τὴν ὑπὸ τῆς εὐχῆς ἀφαιρεθεῖσαν ζωὴν διὰ τῆς εὐχῆς ἀποδοὺς τῷ κειμένῳ . Τοῦτο δὲ ἔμοιγε δοκεῖ τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου ἐοικέναι θαυματουργίᾳ : ὃς τὸν Ἀνανίαν καὶ τὴν Σάπφειραν κεκλοφότας καὶ ψευσαμένους θανάτῳ παρέπεμψε . Καὶ γὰρ ὡσαύτως τὴν ἀλήθειαν κεκλοφότα , καὶ τῷ ψεύδει χρησάμενον ἀφείλετο τὴν ζωήν . Ἀλλ̓ ὁ μὲν γνοὺς τὴν κλοπὴν , ἀπεκάλυψε γὰρ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις , τὴν δίκην ἐπήγαγεν : ὁ δὲ τοῦ δράματος ἀγνοῶν τὴν ὑπόθεσιν , προσήνεγκε μὲν τὴν εὐχὴν , ἔστησε δὲ τῷ πεπλασμένῳ τοῦ βίου τὸν δρόμον : καὶ ὁ μὲν θεῖος Ἀπόστολος οὐκ ἔλυσε τοῖς τεθνηκόσι τὴν συμφοράν ʽδέους γὰρ ἔχρῃζε τοῦ σωτηρίου κηρύγματος τὰ προοίμιἀ : ὁ δὲ τῆς ἀποστολικῆς ὑπάρχων ἀνάπλεως χάριτος , καὶ ἐκόλασεν εἰς καιρὸν , καὶ ἔλυσε ταχέως τὴν κόλασιν : τούτῳ γὰρ ᾔδει κερδανεῖν τοὺς πταίσαντας . Ἀλλὰ γὰρ καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα ἰτέον , καὶ συντόμως κἀκεῖνα ἐξηγητέον . Ἐπειδὴ γὰρ Ἄρειος , ὁ τῆς κατὰ τοῦ Μονογενοῦς καὶ τοῦ παναγίου Πνεύματος βλασφημίας πατὴρ καὶ δημιουργὸς . κατὰ τοῦ πεποιηκότος τὴν γλῶτταν κεκινηκὼς , ἐνέπλησε τὴν Αἴγυπτον θορύβου καὶ ταραχῆς , Κωνσταντῖνος δὲ ὁ μέγιστος βασιλεὺς , ὁ τῆς ἡμετέρας ἀγέλης Ζοροβάβελ : κατ̓ ἐκεῖνον γὰρ τὴν τῶν εὐσεβῶν αἰχμαλωσίαν ἐκ τῆς ὑπερορίας ἅπασαν ἐπανήγαγε , καὶ τοὺς θείους νεὼς εἰς ἔδαφος ἐῤῥιμμένους εἰς ὕψος ἀνήγειρεν . Ἐπειδὴ τοίνυν οὗτος πάντας τοὺς τῶν Ἐκκλησιῶν προέδρους κατ̓ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν συνήγειρεν εἰς τὴν Νίκαιαν , ἀφίκετο μετὰ τῶν ἄλλων καὶ ὁ μέγας Ἰάκωβος , τῶν ὀρθῶν ὑπερμαχήσων δογμάτων , οἷά τις ἀριστεὺς καὶ πρόμαχος ἁπάσης τῆς φάλαγγος . Τῆς Ῥωμαίων γὰρ ἡγεμονίας τηνικαῦτα ὑπῆρχεν ἡ Νίσιβις . Ἐν τοίνυν τῇ μεγάλῃ συνόδῳ , πολλῶν μὲν εὖ καὶ καλῶς , πολλῶν δὲ καὶ ἄλλως εἰρημένων : ἦσαν γὰρ ὀλίγοι τινὲς , οἴ τἀναντία μὲν ἐφρόνουν , γυμνοῦν δὲ τὴν σφῶν οὐκ ἐθάῤῥουν ἀσέβειαν , ἀλλὰ δελεάσμασί τισι συνεκάλυπτον , οὐ πᾶσι μὲν γνωοίμοις , τοῖς δὲ ἀκριβέσι τῆς ἀληθείας μύσταις καὶ μάλα δήλοις : ὑπαγορεύεται μὲν ἡ κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἐπὶ τοῦ παρόντος κρατοῦσά τε καὶ κηρυττομένη τῆς πίστεως ὁμολογία : ὑπεσημήναντο δὲ ἅπαντες , καὶ τῇ χειρὶ καὶ τῷ καλάμῳ οὕτω πιστεύειν καὶ φρονεῖν ὡμολόγησαν : ἀλλ̓ οἱ πλείους μὲν ἄσμενοι τοῦτο ἐποίουν : ἑπτὰ δέ τινες τῆς Ἀρείου βλασφημίας συνήγοροι , τῇ μὲν γλώττῃ καὶ τῇ χειρὶ συνωμολόγησαν , ἀντιφθεγγομένην δὲ τῇ γλώττῃ τὴν γνώμην ἐκέκτηντο , κατὰ τὴν προφητείαν τὴν λέγουσαν : Οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσί με τιμᾷ , τῇ δὲ καρδίᾳ πόῤῥω ἀπέχει ἀπ̓ ἐμοῦ : καὶ κατὰ τὴν Ἱερεμίου φωνὴν τὴν διαῤῥήδην βοῶσαν : Ἐγγὺς εἶ σὺ τοῦ στόματος αὐτῶν , καὶ πόῤῥω ἀπὸ τῶν νεφρῶν αὐτῶν . Σύμφωνα δὲ τούτοις περὶ τούτων καὶ ὁ μακάριος ἔφη Δαβίδ : Τῷ στόματι αὐτῶν ηὐλόγουν , καὶ τῇ καρδίᾳ αὐτῶν κατηρῶντο . Καὶ πάλιν : Ἡπαλύνθησαν οἱ λόγοι αὐτῶν ὑπὲρ ἔλαιον , καὶ αὐτοί εἰσι βολίδες . Οὗτοι τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων ἐπίσκοπον τὸν μέγαν Ἀλέξανδρον παρεκάλουν , οἰκτεῖραι τὸν Ἄρειον ὑπὸ πάσης ἐκείνης ἀποκηρυχθέντα τῆς φάλαγγος : τοῦ δὲ καὶ τὸ τούτων ὕπουλον εἰδότος , καὶ τὴν ἐκείνου πονηρίαν ὑφορωμένου , καὶ τούτου χάριν οὐ δεχομένου τὴν αἴτησιν : ἄλλοι τινὲς τῶν ἁπλότητι συνεζηκότων , πολλὰς τῆς φιλανθρωπίας διεξῄεσαν εὐφημίας , ταύτῃ χαίρειν λέγοντες καὶ τὸν τῶν ὅλων Θεόν . Ἐπειδὴ δὲ ὁ μέγας Ἀλέξανδρος τὴν ἄδικον περὶ ἕνα φιλανθρωπίαν ἀπανθρωπίαν ὠνόμαζε , πολλῶν οὖσαν λυμαντικὴν , καὶ λώβης πρόφασιν ἔσεσθαι τοῖς ποιμνίοις ἅπασιν ἔλεγε : παρῄνει πᾶσιν ὁ θεῖος Ἰάκωβος , τῇ μὲν τῆς νηστείας χρήσασθαι κακουχίᾳ , ἑπτὰ δὲ κατὰ ταὐτὸν ἡμέρας τὸν Θεὸν ἱκετεῦσαι τὸ ταῖς Ἐκκλησίαις συνοῖσον πρυτανεῦσαι . Δεξαμένων δὲ ἁπάντων τοῦ θείου ἀνδρὸς τὴν εἰσήγησιν : ᾔδεισαν γὰρ αὐτὸν ἀποστολικοῖς χαρίσμασι λάμποντα : ἐκεράννυτο μὲν ἡ νηστεία τῇ προσευχῇ : ἐψηφίζετο δὲ ταῖς Ἐκκλησίαις ὁ τούτων κυβερνήτης τὸ συμφέρον . Καὶ ἐπειδὴ ἀπήντησεν ἡ Κυριακὴ , καθ̓ ἤν ἤλπιζον οἱ πλείους τὸν ἀλιτήριον εἰσδεχθήσεσθαι , καὶ τῆς θείας λειτουργίας ἔφθασεν ὁ καιρὸς , καὶ προσέμενον ἄπαντες ἰδεῖν τὸν ἀντίθεον ἐλεούμενον , τηνικαῦτα γίνεται θεῖον ὄντως καὶ παράδοξον θαῦμα . Ἐν βδελυκτοῖς γὰρ καὶ δυσώδεσι χωρίοις ὁ ἀλάστωρ ἐκεῖνος τῆς ἀπλήστου τροφῆς ἐκκρίνων τὰ περιττώματα , καὶ τὰ τούτων μετὰ τούτων ἐξέκρινε δοχεῖα . Οὕτω δὲ τῶν σπλάγχων αὐτοῦ διαλυθέντων , καὶ σὺν τῇ κόπρῳ κεχωρηκότων , ἐξέπεσεν ὁ δείλαιος παραχρῆμα , καὶ τὸν αἴσχιστον ἐκεῖνον ὑπέμεινε θάνατον , τῆς δυσώδους αὐτοῦ βλασφημίας ἐν δυσώδεσι χωρίοις εἰσπραχθεὶς τὰς εὐθύνας , καὶ διὰ τῆς Ἰακώβου τοῦ μεγάλου γλώττης δεξάμενος τὴν σφαγήν . Θαυμάζει μὲν οὖν ἡ θεία Γραφὴ Φινεὲς τὸν ἱερέα , καὶ εἰκότως θαυμάζει , ὅτι τὸν ὀλέθρου λαῷ γινόμενον πρόξενον κατέσφαξε , τὸν Ζαμβρή : διὸ καὶ ψάλλων ὁ μακάριος ἔλεγε Δαβίδ : Ἔστη Φινεὲς καὶ ἐξιλάσατο , καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις : καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην , εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος . Ἀλλ̓ ὅμως ἐκεῖνος ὅπλῳ πολεμικῷ χρησάμενος , τὴν δικαίαν καὶ πολυθρύλλητον ἐκείνην εἰργάσατο σφαγήν : τούτῳ δὲ ἤρκεσεν ἀντὶ δόρατος καὶ ξίφους ἡ γλῶττα , καὶ ἀνεῖλε τὸν ἀσεβῆ , ἵνα μὴ ἴδῃ τὴν δόξαν Κυρίου . Ἀπόχρη δὲ τοῦτο μόνον τῶν τῆς Ἀρείου δυσσεβείας κληρονόμων διελέγξαι τὴν ἄνοιαν . Ὁ γὰρ τοσοῦτος ἀνὴρ , τῶν μὲν ὐφ̓ ἡμῶν πρεσβευομένων δογμάτων κήρυξ ἦν καὶ συνήγορος : οὕτω δὲ κομιδῇ τὴν τούτων ἀσέβειαν ἐβδελύττετο , ὅτι καὶ τὸν αὐτῆς πατέρα κατηκόντισεν , ὅπλῳ τῇ γλώττῃ χρησάμενος . Ἐπειδὴ δὲ ὁ σύλλογος ὁ ἱερὸς διελύθη , καὶ τὴν οἰκείαν οἰκίαν κατέλαβεν ἕκαστος , ἐπανῆκε καὶ οὗτος οἷά τις ἀριστεὺς καὶ νικηφόρος τοῖς τῆς εὐσεβείας τροπαίοις ἐπαγαλλόμενος . Χρόνου δὲ διελθόντος ὁ μὲν μέγας ἐκεῖνος καὶ θαυμάσιος βασιλεὺς μετὰ τῶν τῆς εὐσεβείας στεφάνων ὑπεξῄει τὸν βίον : οἱ δὲ ἐκείνου παῖδες τῆς οἰκουμένης τὴν ἡγεμονίαν ἐκληρονόμουν . Τότε ὁ Περσῶν βασιλεὺς , Σαπώρης ὄνομα τούτῳ ἦν , καταφρονήσας τῶν παίδων , ὡς οὐ τὰ αὐτὰ τῷ πατρὶ δυναμένων , ἐπεστράτευσε τῇ Νισίβει , παμπόλλην μὲν ἄγων ἵππον , παμπόλλην δὲ πεζὴν στρατιάν : εἶχε δὲ καὶ ἐλέφαντας ὅτι πλείστους . Καὶ διελὼν ὡς εἰς πολιορκίαν τὴν στρατιὰν , περιεκάθισε κύκλῳ , καὶ μηχανήματα ἵστη , καὶ τύρσεις ἀνῳκοδόμει , καὶ σταυρώματα καταπηγνὺς , καὶ τὰ μέσα τούτων φορμηδὸν περιφράττων τοῖς κλάδοις , ἐκέλευε προσχοῦν τοῖς στρατιώταις , καὶ πύργους ἀντεγείρειν τοῖς πύργοις . Εἶτα ἐκεῖ τοὺς τοξότας ἀναβιβάζων , καὶ ἀφιέναι κατὰ τῶν ἐπὶ τοῦ τείχους ἑστηκότων τὰ βέλη κελεύων , ἄλλοις κάτωθεν ὑπορύττειν τὸ τεῖχος ἐκέλευεν . Ὡς δὲ ἄπρακτα πάντα ἐγίνετο , τῇ τοῦ θεσπεσίου ἀνδρὸς διαλυόμενα προσευχῇ , τέλος τοῦ παραῤῥέοντος ποταμοῦ τὸ ῥεῦμα τῇ πολυχειρίᾳ κωλύσας , καὶ τῇ ἀποτειχίσει κεκωλυμένον τοῦ ποταμοῦ ὅτι πλεῖστον συναθροίσας , ἐπαφῆκεν ἀθρόον κατὰ τοῦ τείχους , οἷόν τινι μηχανήματι τούτῳ σφοδροτάτῳ χρησάμενος . Τὸ δὲ οὐκ ἤνεγκε τὴν τοῦ ὕδατος ἐμβολήν : ἀλλὰ τῇ ῥύμῃ κατασεισθεὶς , ἄρδην ἅπαν τὸ κατ̓ ἐκεῖνο μέρος κατέπεσεν . Οἱ δὲ μέγα ἐβόων , ὡς εὐαλώτου γενομένου τοῦ ἄστεος . Τὸ γὰρ μέγα τεῖχος τῶν ἐνοικούντων ἠγνόουν : ἀνεβάλλοντο δὲ ὅμως τὴν προσβολὴν , ἄβατον ὁρῶντες ὑπὸ τῶν ὑδάτων γενομένην τὴν πόλιν . Πόῤῥω τοίνυν ὑποχωρήσαντες , ὡς τοῦ πόνου σφίσι λωφήσαντος , αὐτοί τε διανεπαύοντο , καὶ τοὺς ἵππους ἐθεράπευον . Οἱ δὲ τὴν πόλιν οἰκοῦντες εἰς ἱκετείας σφοδροτέρας ἐτρέποντο , πρεσβευτὴν ἔχοντες τὸν μέγαν Ἰάκωβον : οἱ δὲ ἐν ἡλικίᾳ πάντες ἀνῳκοδόμουν σπουδῇ , οὔτε κάλλους οὔτε ἁρμονίας ἐπιμελούμενοι : ἀλλὰ πρὸς τὸ τυχὸν ἅπαντα συντιθέντες , καὶ λίθους , καὶ πλίνθους , καὶ ὅ τι ἅν τις ἐκόμιζε : καὶ ἐν μιᾷ νυκτὶ προὔβη τὸ ἔργον , καὶ τοσοῦτον ἔλαβεν ὕψος , ὅσον ἀπόχρη διακωλῦσαι καὶ τῶν ἵππων τὸν δρόμον , καὶ τῶν ἀνδρῶν τὴν ἄνευ κλιμάκων ἐπίβασιν . Τότε πάντες ἱκετεύουσι τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον φανῆναι ἐπὶ τοῦ τείχους , καὶ ἀραῖς κατατοξεῦσαι τοὺς πολεμίους . Ὁ δὲ πεισθεὶς ἀνῄει , καὶ τὰς πολλὰς αὐτῶν θεασάμενος μυριάδας , σκνιφῶν αὐτοῖς καὶ κωνώπων ἐπιπέμψαι νέφος ἱκέτευσε τὸν Θεόν . Καὶ ὁ μὲν ἔλεγεν , ὁ δὲ ἔπεμπε , Μωῦσῇ παραπλησίως πειθόμενος : καὶ οἵ τε ἄνδρες τοῖς θείοις κατετιτρώσκοντο βέλεσιν : οἵ τε ἵπποι καὶ οἱ ἐλέφαντες τὰ δεσμὰ διαῤῥήξαντες ἐδραπέτευον τῇδε κἀκεῖσε σκεδαννύμενοι , καὶ φέρειν ἐκείνας οὐ δυνάμενοι τὰς ἀκίδας . Θεασάμενος τοίνυν ὁ δυσσεβὴς βασιλεὺς τὰ μηχανήματα πάντα ὄνησιν οὐδεμίαν παρεσχηκότα , καὶ τοῦ ποταμοῦ τὴν προσβολὴν ἀνόνητον γεγενημένην : τὸ γὰρ καταπεσὸν ἀνῳκοδόμητο τεῖχος : καὶ τὴν στρατιὰν πᾶσαν , καὶ τοῖς πόνοις ταλαιπωρουμένην , καὶ ὑπαίθριον κακοπαθοῦσαν , καὶ ὑπὸ τῆς θεηλάτου ἐλαυνομένην πληγῆς : ἰδὼν δὲ καὶ τὸν θεῖον ἄνθρωπον ἐπὶ τοῦ τείχους βαδίζοντα , καὶ τοπάσας αὐτὸν ἐφεστάναι τῷ ἔργῳ τὸν βασιλέα , ἁλουργίδα γὰρ καὶ διάδημα περικείμενος ἑωρᾶτο , ἠγανάκτει μὲν κατὰ τῶν ἐξαπατησάντων καὶ στρατεῦσαι πεισάντων , καὶ τὸν βασιλέα μὴ παρεῖναι φησάντων . Θανάτου δὲ ψῆφον κατὰ τούτων ἐξενεγκὼν , ἔλυσε τὸ στράτευμα , καὶ τὰ οἰκεῖα βασίλεια κατέλαβεν ὅτι τάχιστα . Τοιαῦτα καὶ ἐπὶ τοῦδε τοῦ Ἐζεκίου τεθαυματούργηκεν ὁ Θεὸς , οὐ μείονα ἐκείνων , ἀλλὰ καὶ μείζονα , ὡς ἔμοιγε δοκεῖ . Τὸ γὰρ καὶ τοῦ τείχους καταπεσόντος μὴ ἁλῶναι τὴν πόλιν , ποίαν θαύματος ὑπερβολὴν καταλείπει ; Ἐγὼ δὲ πρὸς τούτῳ κἀκεῖνο ἄγαν θαυμάζω , ὅτι καὶ ἀραῖς χρησάμενος , οὐ σκηπτοὺς ᾔτησεν ἐνεχθῆναι , καὶ κεραυνοὺς , ὅπερ Ἠλίας ὁ μέγας ἐκεῖνος ἐποίησεν , ἡνίκα πρὸς αὐτὸν πεντηκόνταρχος ἑκάτερος μετὰ τῆς πεντηκοστύος ἀφίκετο . Ἤκουσε γὰρ τοῦ Κυρίου πρὸς Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τοὺς τοῦτ̓ αὐτὸ πειραθέντας ποιῆσαι διαῤῥήδην εἰπόντος : Οὐκ οἴδατε ποίου πνεύματός ἐστε ; Διὰ τοῦτο οὐ χᾶναι αὐτοῖς τὴν γῆν ᾔτησεν , οὐδὲ πυρὶ παραδοθῆναι τὴν φάλαγγα παρεκάλεσεν , ἀλλὰ τοῖς ζωῦφίοις ἐκείνοις κατατρωθῆναι , καὶ τοῦ Θεοῦ διαγνόντας τὴν δύναμιν ὀψέ ποτε μεταμαθεῖν τὴν εὐσέβειαν . Τοσαύτην εἶχεν ὁ θεῖος οὗτος ἄνθρωπος πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥησίαν : τοσαύτης ἄνωθεν ἀπήλαυε χάριτος . Ἐν τούτοις διατελῶν , καὶ καθ̓ ἑκάστην ἐν τοῖς θείοις αὐξανόμενος ἡμέραν , μετὰ τῆς μεγίστης εὐκλείας τόνδε τὸν βίον ἀπέθετο , καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἐστείλατο . Χρόνου δὲ διελθόντος , καὶ τοῦδε τοῦ ἄστεος ὑπὸ τοῦ τηνικαῦτα κρατοῦντος τῇ Περσικῇ βασιλείᾳ παραδοθέντος , ἐξῄεσαν μὲν ἅπαντες οἱ τὴν πόλιν οἰκοῦντες , ἔφερον δὲ τοῦ προμάχου τὸ σῶμα , ἀσχάλλοντες μὲν καὶ ὀλοφυρόμενοι τὴν μετοικίαν , ᾅδοντες δὲ τοῦ νικηφόρου ἀριστέως τὴν δύναμιν . Οὐ γὰρ ἂν ἐκείνου περιόντος ὑπὸ βαρβάροις ἐγένοντο . Ταῦτα περὶ τοῦδε τοῦ θείου διεξελθὼν , εἰς ἑτέραν διήγησιν μεταβήσομαι , τῆς τούτου μεταλαχεῖν εὐλογίας ἀντιβολῶν .
Lemmas: ὅς ὁ θεῖος ὁ νομοθέτης , ὁ ὁ θάλασσα ὁ πυθμήν γυμνόω , καί ὁ ἄνυδρος ἐρῆμος ὕδωρ κατακλύζω , καί ὁ ἄλλος πᾶς θαυμασιουργέω , ὁ πάλαι γίγνομαι ἅγιος ὁ πολιτεία συγγράφω , οὖον ὁ σοφία χράω , ἐάν παρά ὁ Αἰγύπτιος μανθάνω , ἀλλά ὁ ἄνωθεν χάρις ὁ αἴγλη δέχομαι . πόθεν γάρ ἄν μανθάνω ἄλλοθεν ὁ Ἄβελ ὁ ἀρετή , καί ὁ Ἐνώχ ὁ φιλόθεος , καί ὁ Νῶε ὁ Δίκαιος , καί ὁ εὐσεβής ὁ Μελχισεδέκ ἱερωσύνη , καί ὁ Ἀβραάμ ὁ κλῆσις , ὁ πίστις , ὁ καρτερία , ὁ ἐπιμελής φιλοξενία , ὁ πολυθρύλλητος ὁ παῖς ἱερουργία , καί ὁ ὁ ἄλλος κατόρθωμα κατάλογος , καί σύντομος εἶπον , ὁ θεσπέσιος ἐκεῖνος ἀνήρ ὁ ἀγών , καί Νίκη . ὁ ανάρρηση , εἰμί μή ὁ νοερός καί Θείας πνεῦμα ὁ ἀκτίς δέχομαι ; Ταύτη ἐπί ὁ πάρειμι ἐγώ δεῖ ὁ συνεργία , ὁ ὀλίγος πρό ἐγώ καί ἐπί ἐγώ δέ λάμπω Ἀγίων ὁ βίος πειράω συγγράφω , καί οἷος τις νομοθεσία ὁ ζηλόω ἐθέλω βούλομαι προτείνω . ὁ οὗτος τοίνυν προσευχή ἐπικλητἕ??ʼν , καί ὁ διήγησις ἀρκτέος . Νίσιβις εἰμί πόλις ἐν μεθόριος ὁ Ῥωμαῖος καί Πέρσης βασίλεια , ὅς πάλαι μέν Ῥωμαῖος δασμοφορέω , καί ὑπό ὁ οὗτος ἡγεμονία τελέω . ἐκ οὗτος ὁρμάω ὁ μέγας Ἰάκωβος , ὁ ἐρημικός καί Ἡσύχιος ἀσπάζομαι βίος , καί ὁ ὁ ὑψηλός ὄρος καταλαμβάνω κορυφή , ἐν ἐκεῖνος διάγω : ἐν ἔαρ μέν , καί θέρος , καί μετόπωρον ὁ λόχμη χράω , καί ὄροφος ἔχω ὁ οὐρανός : ὁ δέ ὁ χειμών καιρός ἄντρον αὐτός ὑποδέχομαι , βραχύς σκέπη παρέχω . τροφή δέ ἔχω , οὖον ὁ μετά πόνος σπείρω καί φύω , ἀλλά ὁ αὐτόματος βλαστάνω . ὁ γάρ ἄγριος δένδρον ὁ αὐτοφυής συλλέγω καρπός1 , καί ὁ βοτάνη ὁ ἐδώδιμος καί λαχανώδης , ἐκ οὗτος δίδωμι ὁ σῶμα ὁ εἰς ὁ ζάω ἀποχράω , ὁ ὁ πυρός παραιτέομαι χρεία . Περισσός δέ εἰμί αὐτός καί ὁ ἔριον ὁ χρῆσις : ὁ γάρ τραχύς ὁ αἴξ θρίξ ὁ ἐκεῖνος πληρόω . ἐκ οὗτος αὐτός καί χιτών γίγνομαι , καί ὁ ἁπλόος περιβόλαιον . οὕτως ὁ σῶμα κατατρύχω , καί ὁ πνευματικός τροφή διηνεκής προσφέρω ὁ Ψυχή . καί ὁ ὁ διάνοια ὀπτικός ἐκκαθαίρω , καί κάτοπτρον διαφανής ὁ θεῖον κατασκευάζω πνεῦμα , ἀνακαλύπτω πρόσωπον , κατά ὁ θέω ἀπόστολος , ὁ δόξα κύριος κατοπτρίζω , ὁ αὐτός εἰκών μεταμορφόω ἀπό δόξα εἰς δόξα , καθάπερ ἀπό κύριος πνεῦμα . ἐντεῦθεν ὁ πρός ὁ θεός αὐτός παρρησία κατά ἕκαστος αὐξάνω ὁ ἡμέρα , καί αἰτέω ὁ ὁ θεός αἰτέω ἕννυμι , παραυτίκα λαμβάνω . ἐντεῦθεν καί ὁ εἰμί προφητικός προοράω , καί δύναμις εἰς θαυματουργία ἐκ ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα δέχομαι χάρις . οὗτος ὀλίγος διηγέομαι , καί ὁ ἀποστολικός αὐτός λαμπηδών ὁ ἀγνοέω ὁ ἀκτίς δηλόω . ἀκμάζω κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ὁ περί ὁ εἴδωλον ὁ ἄνθρωπος μανία , καί ὁ μέν ἄψυχος ξόανον ὁ θέω σέβας σφετερίζω , ὁ δέ ὁ θεός θεραπεία ὑπό ὁ πλεῖστος καταμελέω : εὐκαταφρόνητος δέ εἰμί ὁ κοινωνέω μέν οὐ ἐθέλω ἐκεῖνος ὁ μέθη , ἀκριβής δέ , ἅτε δή καθίστημι , ὁ ὁ εἰμί διάκρισις ἔχω , καί ὁ μέν ὁ εἴδωλον γελάω ἀσθένεια , ὁ ὁ ὅλος δέ προσκυνέω Δημιουργός . κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ὁ Περσίς καταλαμβάνω , ὁ φυτόν ὁ εὐσέβεια ὁράω , καί ὁ προσήκω αὐτός θεραπεία προσφέρω : πηγή δέ αὐτός τις δίειμι , κόρη τις πλύνω ἐφίστημι , καί ἱμάτιον ὁ πούς απορρυπτουω , οὐδός ὁ σχῆμα ὁ καινοπρεπής καταιδέομαι , ἀλλά ὁ αἰδώς ἀπολείπω , ἀπερυθριάω πρόσωπον , καί ἀναιδής ὀφθαλμός ὁ θέω ἄνθρωπος θεωρέω , οὔτε ὁ κεφαλή συγκαλύπτω , οὐδέ ὁ ἀναζώννυμι χαλάω ἱμάτιον . οὗτος δυσχεραίνω ὁ ὁ θεός ἄνθρωπος , καί δείκνυμι ὁ Θεός ὁ δύναμις εἰς καιρός ἐθέλω , ἵνα ὁ θαυματουργία ὁ ἀσέβεια ἐλευθερόω , ἐπαράομαι μέν ὁ πηγή , καί φροῦδος παραυτίκα ὁ ῥεῖθρον γίγνομαι : ἐπαράομαι δέ ὁ μείραξ , καί ὁ ἀναίσχυντος αὐτός νεότης πρόωρος κολάζω πολιός , καί ἕπω ὁ λόγος ὁ ἔργον : καί ὁ μέλας ὁ θρίξ ἐναλλάσσω , καί ἔοικα νεόφυτος δένδρον ἐν ἔαρ μετοπωρινός φύλλον περίκειμαι . οὕτως αἰσθάνομαι ὁ τιμωρία : ὁ τε γάρ πηγή ἀποδιδράσκω ὁ νᾶμα , καί εἰς ἀλλήλων θεάομαι κεφαλή , ὁράω ὁ ἀθρόος ἐκεῖνος μεταβολή : τρέχω εἰς ὁ πόλις ὁ συμβαίνω ἀπαγγέλλω . ὁ δέ τρέχω , καί ὁ μέγας καταλαμβάνω Ἰάκωβος , ἱκετεύω χαλάω ὁ ὀργή , καί λύω ὁ τιμωρία . ὁ δέ μηδέ βραχύς μέλλω , προσφέρω μέν ὁ δεσπότης ὁ Ἱκεσία , κελεύω δέ πάλιν ἀναβλύω ὁ νᾶμα : ὁ δέ παραυτίκα πάλιν ἐκ ὁ οἰκέω ἀναφαίνω ταμιεῖον , ὁ ὁ Δίκαιος μετοχετεύω νεῦμα . ὁ δέ οὗτος τυγχάνω , καί ὁ πλόκαμος ὁ θυγάτηρ ὁ πρότερος ἀντιβολέω χροιά ἀποδίδωμι . ὁ δέ ἔοικα μέν καί οὗτος φημί , ἐπιζητέω δέ εἰς κόρη , εἰς ὁ παιδεία ἐκεῖνος δέχομαι : καί ἐπεί οὐ ἀφικνέομαι , ἐάω ὁ τιμωρία , δίδαγμα σωφροσύνη , καί εὐκοσμία ὑπόθεσις , καί ὁ θεῖος δύναμις ὑπόμνημα διηνεκής τε καί ἐναργής . τοιοῦτος ὁ νέος οὗτος Μωῦσευς ὁ θαῦμα , οὖον πλήσσω ῥάβδος γίγνομαι , ἀλλά ὁ ὁ σταυρός σημεῖον δέχομαι ὁ ἐνέργεια . ἐγώ δέ πρός ὁ θαυματουργία κομιδή θαυμάζω καί ὁ πραότης . οὐδέ γάρ ὡς ὁ μέγας Ἐλισσαῖος ἄρκος αἱμοβόρος εἰς ἀναιδής ἐκεῖνος παραδίδωμι κόρη : ἀλλά ἀβλαβής τις παιδεία , καί μικρός ἔχω ὁ ἀκοσμία χράω , εὐσέβεια ὁμοῦ καί εὐκοσμία διδάσκω . καί οὗτος φημί , οὐ ἀπήνεια ὁ προφήτης κατηγορέω , μή οὗτος μαίνομαι : ἀλλά δείκνυμι ὡς ἐκεῖνος ἔχω ὁ δύναμις , ὁ ὁ Χριστός πραότης , καί ὁ Καινεύς διαθήκη ἐπιτελέω ὁ πρόσφορον . οὗτος ἄλλοτε ποτός δικαστής Πέρσης ἄδικος ψῆφος χράω θεάομαι , λίθος τις μέγας παράκειμαι ἐπαράομαι , συντρίβω καί σκεδάννυμι , καί οὗτος διελέγχω ὁ ἄδικος ἐκεῖνος παρεγγυάω ψῆφος . παραυτίκα δέ ὁ λίθος εἰς μυρίος μόριον μερίζω , ἐκδειματόω ὁ πάρειμι : φρίκη δέ ἀνάπλεως ὁ δικαστής γίγνομαι , ἀνακαλέω μέν ὁ πρότερος , ἕτερος δέ Δίκαιος ἐπιφέρω ψῆφος : ἐνταῦθα ὁ οἰκέω δεσπότης ζηλόω : ὅς δείκνυμι βούλομαι ὡς ἑκών ὑπομένω ὁ πάθος , καί ῥᾳδίως εἄν ἐθέλω ὁ ἀλιτήριος κολάζω , οὐ αὐτός ἐπιφέρω τιμωρία , ἀλλά ὁ ἄψυχος συκέα λόγος ξηραίνω , ὁ οἰκεῖος δείκνυμι δύναμις . οὗτος καί αὐτός ὁ φιλανθρωπία μιμέομαι , οὖον ὁ ἄδικος κολάζω δικαστής , ἀλλά ὁ ὁ λίθος πλήσσω δικαιοσύνη αὐτός διδάσκω . ἐν οὗτος διαπρέπω καί πᾶς Ἐπέραστος εἰμί , καί εἰμί ὁ ἀπαντάω περιφέρω γλῶσσα , εἰς ὁ ὁ ἀρχιερωσύνη ἔρχομαι λειτουργία , καί ὁ πατρίς λαγχάνω ὁ προστασία . ἐναλλάσσω δέ ὁ ὄρειον ἐκεῖνος διατριβή , καί ὁ εἰμί Ἄστυ διαγωγή οὖον κατά γνώμη αἱρέω , οὔτε ὁ τροφή , οὔτε ὁ ἀμπεχόνη ἐναλλάσσω : ἀλλά ὁ μέν χωρίον ἀμείβω , ὁ δέ πολιτεία μεταβολή οὐ δέχομαι . ὁ δέ πόνος προσθήκη λαμβάνω , καί πολλαπλάσιος ὁ πρότερος γίγνομαι . ὁ γάρ νηστεία καί χαμευνία , καί ὁ ὁ σάκκος περιβολή , ἐπείσειμι ὁ διά ὄλλυμι ὁ δήω φροντίς : χήρα , φημί , ἐπιμέλεια , καί Ὀρφανός κηδεμονία , καί ὁ ἀδικέω ὁ ἔλεγχος2 , ὁ δέ ἀδικέω ὁ Δίκαιος ἐπικουρία . καί τίς δεῖ πρός οἶδα ἅπας καταλέγω , ὁ ὁ οὗτος ἀναδέχομαι περιστοιχίζω ὁ πρόνοια ; διαφερόντως δέ ἐκεῖνος ὁ τοιοῦτος πόνος ἀσπάζομαι , ἅτε δή διαφερόντως καί ποθή καί δείδω ὁ ὁ πρόβατον κύριος . ὅσος δέ πλείων ὁ ἀρετή ὁ πλοῦτος συλλέγω , τοσοῦτος μέγας καί ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα ἀπελαύνω χάρις . καί δή ποτός εἰς τις κώμη αὐτός ἢ πόλις ἀπαίρω : οὖον γάρ ἔχω λέγω ἀκριβῶς ὁ χωρίον : προσέρχομαι τις πένης , νάω τις ὁ σύνειμι ὡς θνῄσκω προτίθημι , καί τις πρός ὁ ἐκεῖνος ταφή ἐπιτήδειος λαμβάνω ἱκετεύω . ὁ δέ ἔοικα ἀντιβολέω : ὁ Θεός δέ ὡς ὑπέρ θνῄσκω ὁ Ἱκεσία προσφέρω , ἀφίημι παρακαλέω ὁ κατά ὁ βίος πλημμελέω , καί ὁ ὁ Δίκαιος ἀξιόω χορός . οὗτος λέγω . ἀφίπτατο ὁ τέως σκήπτω ὁ θάνατος ὁ ψυχή , χορηγέω δέ ὁ σῶμα ὁ κάλυμμα : ὡς δέ μικρός προέρχομαι ὁ θεσπέσιος ἄνθρωπος , ἀνίστημι ὁ κεῖμαι κελεύω ὁ ὁ δρᾶμα τὁ??ʼτο συντίθημι : ὡς δέ ὁράω οὐ ἐπαίω , ἀλλά ἀλήθεια ὁ σχῆμα γίγνομαι , καί εἰς πρόσωπον ὁ προσωπεῖον μεταβάλλω , καταλαμβάνω μέν ὁ μέγας Ἰάκωβος , ποτνιάομαι δέ καί ὁ πούς προκαλινδομενω , καί ὁ τολμάω δρᾶμα αἴτιος εἰμί λέγω ὁ πενία ἱκετεύω λύω σφεῖς αὐτός ὁ πλημμέλεια , καί ἀποδίδωμι ὁ κεῖμαι ὁ ἀφαιρέω Ψυχή . ὁ δεσποτικός τοίνυν φιλανθρωπία μιμέομαι , καί ὁ Ἱκεσία δέχομαι , καί ὁ θαυματουργία ἐπιδείκνυμι , ὁ ὑπό ὁ εὐχή ἀφαιρέω ζωή διά ὁ εὐχή ἀποδίδωμι ὁ κεῖμαι . οὗτος δέ ἐγώ δοκέω ὁ ὁ μέγας Πέτρος ἔοικα θαυματουργία : ὅς ὁ Ἀνανίας καί ὁ Σάπφειρα κλέπτω καί ψεύδω θάνατος παραπέμπω . καί γάρ ὡσαύτως ὁ ἀλήθεια κλέπτω , καί ὁ ψεύδω χράω ἀφαιρέω ὁ ζωή . ἀλλά ὁ μέν γιγνώσκω ὁ κλοπή , ἀποκαλύπτω γάρ ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , ὁ δίκη ἐπάγω : ὁ δέ ὁ δρᾶμα ἀγνοέω ὁ ὑπόθεσις , προσφέρω μέν ὁ εὐχή , ἵστημι δέ ὁ πλάσσω ὁ βίος ὁ δρόμος : καί ὁ μέν θεῖος ἀπόστολος οὐ λύω ὁ θνῄσκω ὁ συμφορά ἕδος γάρ χρῄζω ὁ σωτήριος κήρυγμα ὁ προοίμιον : ὁ δέ ὁ ἀποστολικός ὑπάρχω ἀνάπλεως χάρις , καί κολάζω εἰς καιρός , καί λύω ταχέως ὁ κόλασις : οὗτος γάρ οἶδα κερδαίνω ὁ πταίω . ἀλλά γάρ καί ἐπί ὁ ἄλλος εἶμι , καί σύντομος ἐκεῖνος ἐξηγητέον . ἐπεί γάρ Ἄρειος , ὁ ὁ κατά ὁ Μονογενώ καί ὁ πανάγιος πνεῦμα βλασφημία πατήρ καί δημιουργός . κατά ὁ ποιέω ὁ γλῶσσα κινέω , ἐμπίμπλημι ὁ Αἴγυπτος θόρυβος καί ταραχή , Κωνσταντῖνος δέ ὁ μέγας βασιλεύς , ὁ ὁ ἡμέτερος ἀγέλη Ζοροβάβελ : κατά ἐκεῖνος γάρ ὁ ὁ εὐσεβής αἰχμαλωσία ἐκ ὁ ὑπερορία ἅπας ἐπανάγω , καί ὁ θεῖος ναός εἰς ἔδαφος ῥίπτω εἰς ὕψος ἀνεγείρω . ἐπεί τοίνυν οὗτος πᾶς ὁ ὁ ἐκκλησία πρόεδρος κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός συνεγείρω εἰς ὁ Νίκαια , ἀφικνέομαι μετά ὁ ἄλλος καί ὁ μέγας Ἰάκωβος , ὁ ὀρθός ὑπερμαχέω δόγμα , οἷος τις ἀριστεύς καί πρόμαχος ἅπας ὁ φάλαγξ . ὁ Ῥωμαῖος γάρ ἡγεμονία τηνικαῦτα ὑπάρχω ὁ Νίσιβις . ἐν τοίνυν ὁ μέγας σύνοδος , πολύς μέν εὕω καί καλῶς , πολύς δέ καί ἄλλως εἴρω : εἰμί γάρ ὀλίγος τις , οἶς τἀναντία μέν φρονέω , γυμνόω δέ ὁ σφεῖς οὐ θαρσέω ἀσέβεια , ἀλλά δελέασμα τις συγκαλύπτω , οὖον πᾶς μέν γνωοίμοις , ὁ δέ ἀκριβής ὁ ἀλήθεια μύστης καί μάλα δῆλος : ὑπαγορεύω μέν ὁ κατά πᾶς ὁ οἰκέω ἐπί ὁ πάρειμι κρατέω τε καί κηρύσσω ὁ πίστις ὁμολογία : ὑποσημαίνω δέ ἅπας , καί ὁ χείρ καί ὁ κάλαμος οὗτος πιστεύω καί φρονέω ὁμολογέω : ἀλλά ὁ πλείων μέν ἄσμενος οὗτος ποιέω : ἑπτά δέ τις ὁ Ἄρειος βλασφημία συνήγορος , ὁ μέν γλῶσσα καί ὁ χείρ συνομολογέω , ἀντιφθέγγομαι δέ ὁ γλῶσσα ὁ γνώμη κτάομαι , κατά ὁ προφητεία ὁ λέγω : οὗτος ὁ λαός ὁ χεῖλος ἐγώ τιμάω , ὁ δέ Καρδία πόρρω ἀπέχω ἀπό ἐγώ : καί κατά ὁ Ἱερεμίας φωνή ὁ διαρρήδην βοῦς : ἐγγύς εἰμί σύ ὁ στόμα αὐτός , καί πόρρω ἀπό ὁ νεφρός αὐτός . σύμφωνος δέ οὗτος περί οὗτος καί ὁ μακάριος φημί Δαβίδ : ὁ στόμα αὐτός εὐλογέω , καί ὁ Καρδία αὐτός καταράομαι . καί πάλιν : ἁπαλύνω ὁ λόγος αὐτός ὑπέρ ἔλαιον , καί αὐτός εἰμί βολίς . οὗτος ὁ ὁ Ἀλεξανδρεύς ἐπίσκοπος ὁ μέγας Ἀλέξανδρος παρακαλέω , οἰκτείρω ὁ Ἄρειος ὑπό πᾶς ἐκεῖνος ἀποκηρύσσω ὁ φάλαγξ : ὁ δέ καί ὁ οὗτος ὕπουλος οἶδα , καί ὁ ἐκεῖνος πονηρία ὑφοράω , καί οὗτος χάρις οὖον δέχομαι ὁ αἴτησις : ἄλλος τις ὁ ἁπλότης συζῶ , πολύς ὁ φιλανθρωπία διέξειμι Εὐφημία , οὗτος χαίρω λέγω καί ὁ ὁ ὅλος Θεός . ἐπεί δέ ὁ μέγας Ἀλέξανδρος ὁ ἄδικος περί εἷς φιλανθρωπία ἀπανθρωπία ὀνομάζω , πολύς εἰμί λυμαντικός , καί λώβη πρόφασις εἰμί ὁ ποίμνιον ἅπας λέγω : παραινέω πᾶς ὁ θεῖος Ἰάκωβος , ὁ μέν ὁ νηστεία χράω κακουχία , ἑπτά δέ κατά αὐτός ἡμέρα ὁ θεός ἱκετεύω ὁ ὁ ἐκκλησία συμφέρω πρυτανεύω . δέχομαι δέ ἅπας ὁ θεῖον ἀνήρ ὁ εἰσήγησις : οἶδα γάρ αὐτός ἀποστολικός χάρισμα λάμπω : κεράννυμι μέν ὁ νηστεία ὁ προσευχή : ψηφίζω δέ ὁ ἐκκλησία ὁ οὗτος κυβερνήτης ὁ συμφέρω . καί ἐπεί ἀπαντάω ὁ Κυριακός , κατά ἐάν ἐλπίζω ὁ πλείων ὁ ἀλιτήριος εἰσδέχομαι , καί ὁ θεῖος λειτουργία φθάνω ὁ καιρός , καί προσμένω ἀπάντομαι ὁράω ὁ ἀντίθεος ἐλεέω , τηνικαῦτα γίγνομαι θέω εἰμί καί παράδοξος θαῦμα . ἐν βδελυκτός γάρ καί δυσώδης χωρίον ὁ ἀλάστωρ ἐκεῖνος ὁ ἄπληστος τροφή ἐκκρίνω ὁ περίσσωμα , καί ὁ οὗτος μετά οὗτος ἐκκρίνω δοχεῖον . οὕτως δέ ὁ σπλάγχνον αὐτός διαλύω , καί σύν ὁ κόπρος χωρέω , ἐκπίπτω ὁ δείλαιος παραχρῆμα , καί ὁ αἰσχρός ἐκεῖνος ὑπομένω θάνατος , ὁ δυσώδης αὐτός βλασφημία ἐν δυσώδης χωρίον εἰσπράσσω ὁ εὐθύνω , καί διά ὁ Ἰάκωβος ὁ μέγας γλῶσσα δέχομαι ὁ σφαγή . θαυμάζω μέν οὖν ὁ θεῖος γραφή Φινεές ὁ ἱερεύς , καί εἰκότως θαυμάζω , ὅτι ὁ ὄλεθρος λαός γίγνομαι Πρόξενος κατασφάζω , ὁ Ζαμβρή : διό καί ψάλλω ὁ μακάριος λέγω Δαβίδ : ἵστημι Φινεές καί ἐξιλάσκομαι , καί κοπάζω ὁ θραῦσις : καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη , εἰς γενεά καί γενεά ἠώς ὁ αἰών . ἀλλά ὅμως ἐκεῖνος ὅπλον πολεμικός χράω , ὁ Δίκαιος καί πολυθρύλλητος ἐκεῖνος ἐργάζομαι σφαγή : οὗτος δέ ἀρκέω ἀντί δόρυ καί ξίφος ὁ γλῶσσα , καί ἀναιρέω ὁ ἀσεβής , ἵνα μή ὁράω ὁ δόξα κύριος . ἀποχράω δέ οὗτος μόνος ὁ ὁ Ἄρειος δυσσέβεια κληρονόμος διελέγχω ὁ ἄνοια . ὁ γάρ τοσοῦτος ἀνήρ , ὁ μέν ὑπό ἐγώ πρεσβεύω δόγμα κῆρυξ εἰμί καί συνήγορος : οὗτος δέ κομιδή ὁ οὗτος ἀσέβεια βδελύσσομαι , ὅτι καί ὁ αὐτός πατήρ κατακοντίζω , ὅπλον ὁ γλῶσσα χράω . ἐπεί δέ ὁ σύλλογος ὁ ἱερός διαλύω , καί ὁ οἰκεῖος οἰκίον καταλαμβάνω ἕκαστος , ἐπανίημι καί οὗτος οἷος τις ἀριστεύς καί νικηφόρος ὁ ὁ εὐσέβεια τρόπαιον ἐπαγάλλομαι . Χρόνος δέ διέρχομαι ὁ μέν μέγας ἐκεῖνος καί θαυμάσιος βασιλεύς μετά ὁ ὁ εὐσέβεια στέφανος ὑπεξέρχομαι ὁ βίος : ὁ δέ ἐκεῖνος παῖς ὁ οἰκέω ὁ ἡγεμονία κληρονομέω . τότε ὁ Πέρσης βασιλεύς , Σαπώρης ὄνομα οὗτος εἰμί , καταφρονέω ὁ παῖς , ὡς οὖον ὁ αὐτός ὁ πατήρ δύναμαι , ἐπιστρατεύω ὁ Νίσιβις , πάμπολυς μέν ἄγω ἵππος , πάμπολυς δέ πεζός στρατιά : ἔχω δέ καί ἐλέφας ὅτι πλεῖστος . καί διαιρέω ὡς εἰς πολιορκία ὁ στρατία , περικαθίζω κύκλος , καί μηχάνημα ἵστημι , καί τύρσις ἀνοικοδομέω , καί σταύρωμα καταπήγνυμι , καί ὁ μέσος οὗτος φορμηδόν περιφράσσω ὁ κλάδος , κελεύω προσχόω ὁ στρατιώτης , καί πύργος ἀντεγείρω ὁ πύργος . εἶτα ἐκεῖ ὁ τοξότης ἀναβιβάζω , καί ἀφίημι κατά ὁ ἐπί ὁ τεῖχος ἵστημι ὁ βέλος κελεύω , ἄλλος κάτωθεν ὑπορύσσω ὁ τεῖχος κελεύω . ὡς δέ ἄπρακτος πᾶς γίγνομαι , ὁ ὁ θεσπέσιος ἀνήρ διαλύω προσευχή , τέλος ὁ παραρρέω ποταμός ὁ ῥεῦμα ὁ πολυχειρία κωλύω , καί ὁ ἀποτείχισις κωλύω ὁ ποταμός ὅτι πλεῖστος συναθροίζω , ἐπαφίημι ἀθρόος κατά ὁ τεῖχος , οἷος τις μηχάνημα οὗτος σφοδρός χράω . ὁ δέ οὐ φέρω ὁ ὁ ὕδωρ ἐμβολή : ἀλλά ὁ ῥύμη κατασείω , ἄρδην ἅπας ὁ κατά ἐκεῖνος μέρος καταπίπτω . ὁ δέ μέγας βοάω , ὡς ευάλωτος γίγνομαι ὁ Ἄστυ . ὁ γάρ μέγας τεῖχος ὁ ἐνοικέω ἀγνοέω : ἀναβάλλω δέ ὅμως ὁ προσβολή , ἄβατος ὁράω ὑπό ὁ ὕδωρ γίγνομαι ὁ πόλις . πόρρω τοίνυν ὑποχωρέω , ὡς ὁ πόνος ὅς λωφάω , αὐτός τε διανεπαύω , καί ὁ ἵππος θεραπεύω . ὁ δέ ὁ πόλις οἰκέω εἰς Ἱκεσία σφοδρός τρέπω , πρεσβευτής ἔχω ὁ μέγας Ἰάκωβος : ὁ δέ ἐν ἡλικία πᾶς ἀνοικοδομέω σπουδή , οὔτε κάλλος οὔτε ἁρμονία ἐπιμελέομαι : ἀλλά πρός ὁ τυγχάνω ἅπας συντίθημι , καί λίθος , καί πλίνθος , καί ὅς τίς ὅς τις κομίζω : καί ἐν εἷς νύξ προβαίνω ὁ ἔργον , καί τοσοῦτος λαμβάνω ὕψος , ὅσος ἀποχράω διακωλύω καί ὁ ἵππος ὁ δρόμος , καί ὁ ἀνήρ ὁ ἄνευ κλῖμαξ ἐπίβασις . τότε πᾶς ἱκετεύω ὁ ὁ Θεός ἄνθρωπος φαίνω ἐπί ὁ τεῖχος , καί ἀρή κατατοξεύω ὁ πολέμιος . ὁ δέ πείθω ἄνειμι , καί ὁ πολύς αὐτός θεάομαι μυριάς , κνίψ αὐτός καί κώνωψ ἐπιπέμπω νέφος ἱκετεύω ὁ Θεός . καί ὁ μέν λέγω , ὁ δέ πέμπω , Μωϋσῆς παραπλήσιος πείθω : καί ὁ τε ἀνήρ ὁ θεῖον κατατιτρώσκω βέλος : ὁ τε ἵππος καί ὁ ἐλέφας ὁ δεσμός διαρρήγνυμι δραπετεύω ὅδε κἀκεῖσε σκεδάννυμι , καί φέρω ἐκεῖνος οὖον δύναμαι ὁ ἀκίς . θεάω τοίνυν ὁ δυσσεβής βασιλεύς ὁ μηχάνημα πᾶς ὄνησις οὐδείς παρέχω , καί ὁ ποταμός ὁ προσβολή ἀνόνητος γίγνομαι : ὁ γάρ καταπίπτω ἀνοικοδομέω τεῖχος : καί ὁ στρατία πᾶς , καί ὁ πόνος ταλαιπωρέω , καί ὑπαίθριος κακοπαθέω , καί ὑπό ὁ θεήλατος ἐλαύνω πληγή : εἶδον δέ καί ὁ θέω ἄνθρωπος ἐπί ὁ τεῖχος βαδίζω , καί τοπας αὐτός ἐφίστημι ὁ ἔργον ὁ βασιλεύς , ἁλουργίς γάρ καί διάδημα περίκειμαι ὁράω , ἀγανακτέω μέν κατά ὁ ἐξαπατάω καί στρατεύω πείθω , καί ὁ βασιλεύς μή πάρειμι φημί . Θάνατος δέ ψῆφος κατά οὗτος ἐκφέρω , λύω ὁ στράτευμα , καί ὁ οἰκεῖος βασίλεια καταλαμβάνω ὅτι ταχύς . τοιοῦτος καί ἐπί ὅδε ὁ Ἐζεκίας θαυματουργέω ὁ θεός , οὖον μείων ἐκεῖνος , ἀλλά καί μείζων , ὡς ἐγώ δοκέω . ὁ γάρ καί ὁ τεῖχος καταπίπτω μή ἁλίσκομαι ὁ πόλις , ποῖος θαῦμα ὑπερβολή καταλείπω ; ἐγώ δέ πρός οὗτος ἐκεῖνος ἄγαν θαυμάζω , ὅτι καί ἀρή χράω , οὖον σκηπτός αἰτέω φέρω , καί κεραυνός , ὅσπερ Ἠλίας ὁ μέγας ἐκεῖνος ποιέω , ἡνίκα πρός αὐτός πεντηκόνταρχος ἑκάτερος μετά ὁ πεντηκοστός ἀφικνέομαι . ἀκούω γάρ ὁ κύριος πρός Ἰάκωβος καί Ἰωάννης ὁ οὗτος αὐτός πειράω ποιέω διαρρήδην εἶπον : οὐ οἶδα ποῖος πνεῦμα εἰμί ; Ζεύς οὗτος οὖον χάσκω αὐτός ὁ γῆ αἰτέω , οὐδέ πῦρ παραδίδωμι ὁ φάλαγξ παρακαλέω , ἀλλά ὁ ζῳύφιον ἐκεῖνος κατατιτρώσκω , καί ὁ Θεός διαγιγνώσκω ὁ δύναμις ὀψέ ποτός μεταμανθάνω ὁ εὐσέβεια . τοσοῦτος ἔχω ὁ θεῖος οὗτος ἄνθρωπος πρός ὁ θεός παρρησία : τοσοῦτος ἄνωθεν ἀπελαύνω χάρις . ἐν οὗτος διατελέω , καί κατά ἕκαστος ἐν ὁ θεῖον αὐξάνω ἡμέρα , μετά ὁ μέγας εὔκλεια ὅδε ὁ βίος ἀποτίθημι , καί ὁ ἐντεῦθεν ἀποδημία στέλλω . Χρόνος δέ διέρχομαι , καί ὅδε ὁ Ἄστυ ὑπό ὁ τηνικαῦτα κράτος ὁ Περσική βασίλεια παραδίδωμι , ἔξειμι μέν ἅπας ὁ ὁ πόλις οἰκέω , φέρω δέ ὁ πρόμαχος ὁ σῶμα , ἀσχάλλω μέν καί ὀλοφύρομαι ὁ μετοικία , ἀείδω δέ ὁ νικηφόρος Ἀριστεύς ὁ δύναμις . οὖον γάρ εἄν ἐκεῖνος περίειμι ὑπό βάρβαρος γίγνομαι . οὗτος περί ὅδε ὁ θεῖον διεξέρχομαι , εἰς ἕτερος διήγησις μεταβαίνω , ὁ οὗτος μεταλαγχάνω εὐλογία ἀντιβολέω .