theodoretus.haereticarum-fabularum-compendium pg083_0247.4
Ταύτην ἡ Ἐκκλησία περὶ ψυχῆς καὶ σώματος παρὰ τῶν θείων λόγων ἐδίδαχεν τὴν δόξαν . Οὐ μόνον δὲ δημιουργὸν οἶδε τῶν πάντων Θεόν , ἀλλὰ καὶ πρύτανιδα καὶ πρύτανιν , καὶ κυβερνητὴν τῶν ὅλων . Τῶν γὰρ ἄγαν ἀτοπωτάτων , πεποιηκέναι μὲν αὐτὸν τὰ σύμπαντα λέγειν , οὐ διὰ χρείαν οἰκείαν , ἀλλὰ μόνον φιλανθρωπίαν , ἀμελεῖν δὲ ὧν ἐποίησε , καὶ περιγῆν τὴν κτίσιν οἷον τι σκάφος ἀνεματίστὸν τε καὶ ἀκυβέρνητον ὑπὸ τῶν ἐναντίων ἀνέμων τῆδε καὶ εἰς πεπτόμενον , καὶ σκοπέλοις καὶ ῥάχεσι ( 30 ) προσρηγνύμενον . Μυσταττόμεν ( 31 ) γὰρ τὸν περὶ Διαγόραν τὸ ἄθεον · βελυττόμεθα δὲ καὶ τὸν Ἐπίκουρον , εἶναι μὲν Θεὸν συγχωροῦντα , τοῦτον δὲ ἐπεστραφέναι ( 32 ) πρὸς ἑαυτὸν λέγοντα , καὶ μηδενὸς τῶν ἐν τῇ κτίσει γινομένων αἰσθάνεσθαι . Καὶ τῆς Ἀριστοτέλους δὲ προνοίας κατηγοροῦμεν · ὅρον γὰρ αὐτῇ τέθεικε τὴν σελήνην , δυοῖν ὄστερον , ἢ ἀδυναμίαν αὐτῆς , ἢ ὀκνον κατηγορῶμεν · ἢ γὰρ οὐχ ἔχει δύναμιν πρὸς τὴν τῶν ὅλων ἐπιμελείαν ἐξαρκούσαν , ἢ δυναμένη , ὀκνοῦσα δὲ τὰ καθ’ ἡμᾶς ἀκυβέρνητα καταλείπειν . Ἄλλ’ ἐκάτερον βλασφημίας μεστόν . Ὁ γὰρ καὶ τὰ σμικρότατα τῆς κτίσεως μόρια δημιουργῆσαι θελήσας , πῶς ἂν ἀδύνατος κληθεῖν ; Πῶς δ’ ἂν ἀμελῆσει δι’ ὀκνον τούτων , ἀ πεποίηκε διὰ τὴν τῆς ἀγαθότητος ἄβυσσον ; Ἄλλ’ ἰκανῶς τὴν τούτων ἀνοιαν διελέγχει ἡ Πλάτωνος πρόνοια . Πάντων γὰρ ἐφησε ἐκεῖνος , καὶ μὲν δὲ καὶ οἱ τὰ ἐκεῖνου προνοῦντες , προμηδεῖσθαι τὸν πάντων Θεόν . Θεοῦ δὲ προμηδουμένου , τῆς εἰμαρμένης ὁ μῦθος μετὰ τῶν μοιρῶν καὶ τῶν νημάτων ἐλλήται . Ἄνοις γὰρ ἐσχάτης , τοῦ Θεοῦ κυβερνῶντος , ἕτερον τῷ σκάφεϊ τῆς οἰκουμένης ἐπισταγνέναι κυβερνήτην . Χρὴ δὲ διατρεῖναι τῷ λόγῳ , τίνα μὲν τῶν τῆς Προνοίας πηδαλίων ἐξηρτηται , τίνα δὲ τῷ τῆς ψυχῆς ἀπονεμέμαται λογικῷ , καὶ τίνα μὲν φυσικά , τίνα δὲ ὀμωνύμως
Lemmas: οὗτος ὁ ἐκκλησία περί Ψυχή καί σῶμα παρά ὁ θεῖον λόγος διδάσκω ὁ δόξα . οὖον μόνος δέ δημιουργός οἶδα ὁ πᾶς Θεός , ἀλλά καί πρύτανις καί πρύτανις , καί κυβερνήτης ὁ ὅλος . ὁ γάρ ἄγαν ἄτοπος , ποιέω μέν αὐτός ὁ σύμπας λέγω , οὖον διά χρεία οἰκεῖος , ἀλλά μόνος φιλανθρωπία , ἀμελέω δέ ὅς ποιέω , καί περιγη ὁ κτίσις οἷος τίς σκάφος ἀνεματίστὸν τε καί ἀκυβέρνητος ὑπό ὁ ἐναντίος ἄνεμος τῆδε καί εἰς πέσσω , καί σκόπελος καί ῥάχις ( 30 ) προσρήγνυμι . Μυσταττόμεν ( 31 ) γάρ ὁ περί Διαγόρας ὁ ἄθεος · βλύζω δέ καί ὁ Ἐπίκουρος , εἰμί μέν θεός συγχωρέω , οὗτος δέ ἐπιστρέφω ( 32 ) πρός ἑαυτοῦ λέγω , καί μηδείς ὁ ἐν ὁ κτίζω γίγνομαι αἰσθάνομαι . καί ὁ Ἀριστοτέλης δέ πρόνοια κατηγορέω · ὅρος γάρ αὐτός τίθημι ὁ σελήνη , δύο ὄστερον , ἢ ἀδυναμία αὐτός , ἢ ὄκνος κατηγορέω · ἢ γάρ οὐ ἔχω δύναμις πρός ὁ ὁ ὅλος ἐπιμέλεια ἐξαρκέω , ἢ δύναμαι , ὀκνέω δέ ὁ κατά ἐγώ ἀκυβέρνητος καταλείπω . ἄλλος ἐκάς βλασφημία μεστός . ὁ γάρ καί ὁ μικρός ὁ κτίσις μόριον δημιουργέω ἐθέλω , πῶς εἄν ἀδύνατος καλώ ; Πῶς δέ εἄν ἀμελέω διά ὄκνος οὗτος , ὅς ποιέω διά ὁ ὁ ἀγαθότης ἄβυσσος ; ἄλλος ἱκανῶς ὁ οὗτος ἄνοια διελέγχω ὁ Πλάτων πρόνοια . Πάντων γάρ φημί ἐκεῖνος , καί μέν δέ καί ὁ ὁ ἐκεῖνος προνοέω , προμηδειεπομαι ὁ πᾶς Θεός . Θεός δέ προμηδουμενοω , ὁ εἴμαρμαι ὁ μῦθος μετά ὁ μοῖρα καί ὁ νῆμα ἔρχομαι . ἀγριαίνω γάρ ἔσχατος , ὁ Θεός κυβερνάω , ἕτερος ὁ σκάφος ὁ οἰκέω ἐπιστάζω κυβερνήτης . χρή δέ διατρέω ὁ λόγος , τίς μέν ὁ ὁ Πρόνοια πηδάλιον ἐξαρτάω , τίς δέ ὁ ὁ Ψυχή ἀπονέμω λογικός , καί τίς μέν φυσικός , τίς δέ ὁμώνυμος