theodoretus.haereticarum-fabularum-compendium pg083_0246.1
δαλ , καὶ μέντοι καὶ χαλαραὶ γινόμεναι , τὴν ἀρμονίαν λυμαίνονται . Εἰ δὲ καὶ διατηρηθῶσι τίνες , ἀργὸν παντελῶς τὸν μουσικὸν ἀποφαίνουσι . Τοῦτο καὶ ἐπὶ αὐλῶν ἐστὶν ἰδεῖν , καὶ ἐπὶ ἄλλων ὀργάνων . Οὕτως σκάφος διάβροχον , ἢ παρὰ τὸν λόγον κατεσκευασμένην τῆς τέχνης , σημαίνει τοῦ κυβερνήτου τὴν τέχνην . Καὶ ἵπποι χωλεύοντες , ἢ φύσει βραδεῖς , καὶ μέντοι τῶν ἁρμάτων τὰ πάθη , τοῖς ἡνίοχοις λυμαίνεται . Οὕτω δὴτα καὶ τὴν ψυχὴν ἑνία τῶν σωματικῶν παθημάτων οὐκ ἐὰ δείξαι τοῦ λογικοῦ τὴν ἐνέργειαν . Ἄλλὰ ἐν μὲν τῇ γλώττῃ γενομένου τοῦ πάθους , ὁ λόγος ἐπέχεται · ἐν δὲ τοῖς ὀφθαλμοῖς τῆς ὀπτικῆς ἐνεργείας ἡ δύναμις οὐκέτι διὰ τοῦ μορίου χωρεῖ . Εἰ δὲ τῇ μήνυγγι προσπέσοι · τὸ νόσημα , σίνεται μὲν τὸν ἐγκέφαλον ἢ τῶν ἀτμῶν καὶ τῶν χυμῶν μοχθηρία , ὑπὸ δὲ τούτων περιλυχομένη , οὐ δέχεται τῆς ψυχῆς τὴν ἐνέργειαν , ἀλλὰ δοκεῖν ὑποβρυχώ τινὶ γενομένῳ , καὶ ὡς ἔτυχε καὶ χεῖρας κινουσί · καὶ πόδας , καὶ τὰ ἄλλα τοῦ σώματος μόρια . Οὐ τοίνυν οὐσία τῆς ψυχῆς , ἢ τοῦ σώματος εὐκρασία , ἀλλ’ ἐν τῇ τοῦ σώματος εὐχρασίᾳ τῆς ψυχῆς ἡ οὐσία δείκνυσι τὴν οἰκεῖαν σοφίαν . Οὕτοι μὲν οὖν εἰς ταύτην τὴν ἀλογίαν ἐξέπεσον . Οἱ δὲ ( 23 ) δυσσεδεῖς αἱρετικοί , Καρποκράτης , καὶ Ἐπιφάνης , καὶ Πρόδικος , καὶ Καϊανὸς , καὶ Ἀντιτάκται , καὶ Εὐτυχῖται ( 24 ) , πολὺ τούτων ἀνωπίστερον ἐκτέσαντο ψήφαγον · ἐφασαν γὰρ εἰς σῶματα καταπέμπεσθαι τὰς ψυχάς , ὥστε πᾶσαν ἐν τούτοις ἀκολασίαν καὶ παρανομίαν ἐργασαμένας , τοὺς κοσμοποιούς ἀγγέλους θεραπεύσαι τοῖς τῆς ἀσεβείας ἐπιτηδεύμασιν . Ἡ δὲ Ἐκκλησία , τοῖς θείοις · πειθομένη λόγοις , τὸν μὲν τούτων διαφερόντως μισάττεται λόγον , ἀποστρέφεται δὲ καὶ τῶν ἄλλων τοὺς μύθους · τῇ δὲ θείᾳ πειθόμενη Γραφῇ λέγει , τὴν ψυχὴν συνδημιουργεῖσθαι τῷ σώματι , οὐκ ἐκ τῆς ὕλης τοῦ σπέρματος ἔχουσαν τῆς δημιουργίας τὰς ( 25 ) ἀφορμάς , ἀλλὰ τῇ βουλῇσει τοῦ ποιητοῦ μετὰ τὴν τοῦ σώματος συνισταμένην διάπλασιν . Καὶ γὰρ ὁ θεόστατος Μωϋσῆς πρότερον ἔφησε τοῦ Ἁδάμ διαπλασθῆναι τὸ σῶμα , εἴθ’ οὕτως ἐμφυῆσαι τὸν Θεὸν τὴν ψυχὴν . « Ἔλαβε γὰρ ὁ Θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ἐπλασε τὸν ἄνθρωπον , καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς , καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν . » Ἐκεῖνο δὲ τὸ ἐμφύσημα , οὐ μέρος τι τῆς θείας οὐσίας φαμέν , κατὰ τὴν Κέρδωνος καὶ Μαρκιῶνος λύτταν · ἀλλὰ τῆς ψυχῆς τὴν φύσιν διὰ τούτου σημαίνεσθαι λέγομεν , ὅτι πνεῦμά ἐστιν ἡ ψυχή , λογικὸν τε καὶ νοερὸν . Κἂν τοῖς ( 26 ) νόμοις δὲ πάλιν ὁ αὐτὸς προφήτης σαφέστερον ἡμᾶς ἐδίδαξεν , ὡς πρὸτερον τὸ σῶμα διαμορφούται , εἴθ’ οὕτως ἐμφύεται ἡ ψυχή . Περὶ γὰρ τοῦ τὴν ἐγκύμονα τετευχηκότος ἔφη · « Ἐὰν ( 27 ) ἐξελθὴ ἀξεκονισμένον τὸ ἐμβρυον , ἀποτίσει ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ , ὀδόντα ἀντὶ ὀδόν -
Lemmas: δα , καί μέντοι καί χαλαρός γίγνομαι , ὁ ἁρμονία λυμαίνομαι . εἰμί δέ καί διατηρέω τίς , ἀργός1 παντελῶς ὁ μουσικός ἀποφαίνω . οὗτος καί ἐπί αὐλή εἰμί ὁράω , καί ἐπί ἄλλος ὄργανον . οὕτως σκάφος διάβροχος , ἢ παρά ὁ λόγος κατασκευάζω ὁ τέχνη , σημαίνω ὁ κυβερνήτης ὁ τέχνη . καί ἵππος χωλεύω , ἢ φύσις βραδύς , καί μέντοι ὁ ἅρμα ὁ πάθος , ὁ Ἡνίοχοι λυμαίνομαι . οὕτως δῆτα καί ὁ ψυχή Ενία ὁ σωματικός πάθημα οὐ ἔα δείκνυμι ὁ λογικός ὁ ἐνέργεια . ἀλλά ἐν μέν ὁ γλῶσσα γίγνομαι ὁ πάθος , ὁ λόγος ἐπέχω · ἐν δέ ὁ ὀφθαλμός ὁ ὀπτικός ἐνέργεια ὁ δύναμις οὐκέτι διά ὁ μόριον χωρέω . εἰμί δέ ὁ μῆνιγξ προσπίπτω · ὁ νόσημα , σίνομαι μέν ὁ ἐγκέφαλος ἢ ὁ ἀτμός καί ὁ χυμός μοχθηρία , ὑπό δέ οὗτος περιλυχομενω , οὖον δέχομαι ὁ Ψυχή ὁ ἐνέργεια , ἀλλά δοκέω ὑποβρύχω τις γίγνομαι , καί ὡς τυγχάνω καί χείρ κινέω · καί πούς , καί ὁ ἄλλος ὁ σῶμα μόριον . οὖον τοίνυν οὐσία ὁ Ψυχή , ἢ ὁ σῶμα εὐκρασία , ἀλλά ἐν ὁ ὁ σῶμα εὐχρασίᾳ ὁ Ψυχή ὁ οὐσία δείκνυμι ὁ οἰκεῖος σοφία . οὕτος μέν οὖν εἰς οὗτος ὁ ἀλογία ἐκπίπτω . ὁ δέ ( 23 ) δυσσεδεῖς αἱρετικός , Καρποκράτης , καί Ἐπιφάνης , καί Πρόδικος , καί Καϊανὸς , καί Ἀντιτάκτης , καί Εὐτυχῖται ( 24 ) , πολύς οὗτος ἀνώπιστος κτάομαι ψήφαγον · φημί γάρ εἰς σῶμα καταπέμπω ὁ Ψυχή , ὥστε πᾶς ἐν οὗτος ἀκολασία καί παρανομία ἐργάζομαι , ὁ κοσμοποιός ἄγγελος θεραπεύω ὁ ὁ ἀσέβεια ἐπιτήδευμα . ὁ δέ ἐκκλησία , ὁ θεῖον · πείθω λόγος , ὁ μέν οὗτος διαφερόντως μισαττω λόγος , ἀποστρέφω δέ καί ὁ ἄλλος ὁ μῦθος · ὁ δέ θεῖος πειθόμενος γραφή λέγω , ὁ ψυχή συνδημιουργέω ὁ σῶμα , οὐ ἐκ ὁ ὕλη ὁ σπέρμα ἔχω ὁ δημιουργία ὁ ( 25 ) ἀφορμή , ἀλλά ὁ βούλομαι ὁ ποιητής μετά ὁ ὁ σῶμα συνίστημι διάπλασις . καί γάρ ὁ θεόστατος Μωϋσῆς πρότερος φημί ὁ Ἀδάμ διαπλάσσω ὁ σῶμα , ἔτι οὕτως εμφυαειδω ὁ Θεός ὁ ψυχή . « λαμβάνω γάρ ὁ θεός χόω ἀπό ὁ γῆ , καί πλάσσω ὁ ἄνθρωπος , καί ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή , καί γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχή ζώννυμι . » ἐκεῖνος δέ ὁ ἐμφύσημα , οὖον μέρος τίς ὁ θεῖος οὐσία φημί , κατά ὁ Κέρδων καί Μαρκίων λύσσα · ἀλλά ὁ Ψυχή ὁ φύσις διά οὗτος σημαίνω λέγω , ὅτι πνεῦμα εἰμί ὁ ψυχή , λογικός τε καί νοερός . κἀν ὁ ( 26 ) νόμος δέ πάλιν ὁ αὐτός προφήτης σαφής ἐγώ διδάσκω , ὡς πρότερος ὁ σῶμα διαμορφόω , ἔτι οὕτως ἐμφύω ὁ ψυχή . περι γάρ ὁ ὁ ἐγκύμων τυγχάνω φημί · « ἐάν ( 27 ) ἐξέρχομαι ἀξεκονισμένον ὁ ἔμβρυον , ἀποτίνω ὀφθαλμός ἀντί ὀφθαλμός , ὀδούς ἀντί ὀδούς -