theodoretus.haereticarum-fabularum-compendium pg083_0195.1
A ρῶς γενέσθαι · καὶ τὸν μὲν Ἄδαμ θηριόμορφον πτισθῆναι , τὴν δὲ Εὐᾶν ἀψυχον καὶ ἀκίνητον · τὴν δὲ ἀρρένικην παρόντων , ἣν τοῦ Φωτὸς ὀνομάζουσι θυγατέρα , καὶ Ἰωὴλ προσκαγορευοῦσιν , μεταδοῦναι φασι τῇ Εὐᾶ , καὶ ζωῆς καὶ φωτὸς · τὴν δὲ Εὐᾶν τῆς θηριωδίας τὸν Ἄδαμ ἀπαλλάξαι , εἰθ᾽ ὑστερον τοῦ φωτὸς γυμνωθῆναι · τὸν δὲ Σαχλὰν πρῶτον αὐτῇ μίγεντα , θηριόμορφον ἐξ αὐτῆς ἐσχηκέναι παῖδιον . Εἶτα καὶ ταύτῃ ( 51 ) πάλιν κεκοινωνηκέναι αὐτὸν λέγουσι . Ἄλλὰ γὰρ ἴσως κάμολ ἐπιμιξήφαι · ἂν τις εἰχότως , ταῦτα συγγράφειν ἀνεγεμένω . Οὐ δὴ χάριν , τοὺς ἄλλους μύθους καὶ λήρους καταλιπών , συντόμως ἐφῶ τῆς δυσσεβοῦς αἵρεσεως τὰ κεφάλαια . Οὗτοι τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην θεοὺς ὀνομάζουσι , ποτὲ μὲν αὐτὸν ἀποκαλοῦντες Χριστόν , καὶ τούτου τεκμήριον ἰκανὸν παρέχουσι , τὸ τὸν ἥλιον ἐκλείπειν ἐν τῷ τοῦ σταυροῦ καιρῷ · ποτὲ δὲ πλοῖα λέγοντες εἶναι τὰς τῶν τελευτάντων ψυχὰς ἀπὸ τῆς Ὕλης μεταγόντα πρὸς τὸ Φῶς . Οὕτω γάρ , φησι,κατὰ μέρος τῆς πονηρᾶς ἀπαλλάττεται κράσεως . Καὶ τὴν σελήνην ( 52 ) δὲ μηνιοεῖν καὶ διχότομον γίνεσθαι φασι , τῇ κενούσθαι · καὶ τὰς φωτεινὰς ψυχὰς ἀπὸ μὲν τῆς Ὕλης λαμβάνειν , ἀποτίθεσθαι δὲ εἰς τὸ Φῶς · καὶ οὕτω κατὰ βραχὺ τῆς πονηρᾶς τὸ Φῶς ἀπαλλάττεσθαι κράσεως . Ὅταν δὲ πᾶσα τοῦ Φωτὸς ἡ φύσις τῆς Ὕλης ἀποκριθῇ , τότε φασι τὸν Θεὸν πυρὶ παραδιδόνει αὐτήν , καὶ μίαν βόλον ποιήσεν · σὺν αὐτῇ δὲ καὶ τὰς μὴ πεπιστευκίας εἰς τὸν Μάνθη ψυχὰς . Τὸν δὲ διάβολον ποτὲ μὲν Ὕλην καλεῖ , ποτὲ δὲ τῆς Ὕλης ἄρχοντα . Τὴν δὲ γάμον τοῦ διαβόλου νομοθεσίαν φησι . Τὴν δὲ εἰς τοὺς πέντας γινομένην διαβάλλουσι φιλανθρωπίαν , τῆς Ὕλης εἶναι λέγοντες θραπείαν . Τὸν δὲ Κύριον οὔτε ψυχὴν ἀνειληφέναι φασι , οὔτε σῶμα , ἀλλὰ φαίναι ὡς ἄνθρωπον , καὶ οὐδὲν ἀνθρώπινον ἔχοντα · καὶ τὸν σταυρὸν δὲ , καὶ τὸν θάνατον , φαντασίᾳ γενέσθαι . Τὴν δὲ τῶν σωμάτων ἀνάστασιν ὡς μῦθον ἐκβάλλουσι . Οὐδὲν γὰρ τῆς Ὕλης μόριον ἄξιον ὑπελήφασιν σωτηρίας . Ψυχῶν ( 53 ) δὲ μετενσωματώσεις λέγουσι γίνεσθαι , καὶ τὰς μὲν εἰς πτηνῶν , τὰς δὲ εἰς κτηνῶν , καὶ θηρίων , καὶ ἐρπετῶν σώματα ( 54 ) καταπέμπεσθαι . Πάντα δὲ νομίζουσι ἐμψυχα , καὶ τὸ πῦρ , καὶ τὸ ὕδωρ , καὶ τὸν ἀέρα , καὶ τὰ φυτά , καὶ τὰ σπέρματα . Οὐ δὴ χάριν οἱ καλούμενοι τέλειοι παρ᾽ αὐτοῖς , οὔτε ἄρτον κλῶσι , οὔτε λᾶχανον τέμνουσι , ἀλλὰ καὶ τοὺς ταῦτα δρῶσιν , ὡς μαιμόνοις προφανῶς ἐπαιροῦσι · ἐσθίουσι δὲ ὅμως τὰ τετμώμενα καὶ τὰ κλώμενα . Κέχρηται δὲ καὶ γοητείαις διαφεκέναι , τὸ δυσᾶγὴ αὐτῶν ἐκτελοῦντες μυστήρια · ταύτῃ καὶ δυσέκνιπτος αὐτῶν ἡ διδασκαλία , καὶ τὸν τῶν μυσαρῶν ὀργίων μετεληχότα λίαν ἐστὶ δυσχερὲς μετατιθέναι τῆς τῶν ψυχοφθόρων ἐνεργείας δαιμόνων , ταῖς τῶν τελοῦντων ἐπιβλαβὰς τὰς ἐκεῖνον καταδεσμοῦσιν ψυχὰς . Οὕτως ὁ Μάνης τρεῖς ἔσχε τὴν ἀρχὴν φοιτητάς , Ἄλδαν ( 55 ) , καὶ Θωμᾶν , καὶ Ἑρμᾶν ( 56 ) . Καὶ τὸν μὲν
Lemmas: A Ῥῶς γίγνομαι · καί ὁ μέν Άδαμ θηριόμορφος πτίσσω , ὁ δέ Ευάν ἀψυχέω καί ἀκίνητος · ὁ δέ ἀρσενικός πάρειμι , ὅς ὁ Φάος ὀνομάζω θυγάτηρ , καί Ἰωήλ προσκαγορευω , μεταδίδωμι φημί ὁ Εὔα , καί ζωή καί φάος · ὁ δέ Ευάν ὁ θηριωδία ὁ Άδαμ ἀπαλλάσσω , εἶτα ὕστερος ὁ φάος γυμνόω · ὁ δέ Σαχλός πρῶτος αὐτός μίγνυμι , θηριόμορφος ἐκ αὐτός ἔχω παιδίον . εἶτα καί οὗτος ( 51 ) πάλιν κοινωνέω αὐτός λέγω . ἀλλά γάρ ἴσως κάμολ ἐπιμείγνυμι · εἄν τις ἔοιχα , οὗτος συγγράφω ἀναγίγνομαι . οὖον δή χάρις , ὁ ἄλλος μῦθος καί λῆρος καταλείπω , σύντομος ἐφίημι ὁ δυσσεβής αἵρεσις ὁ κεφάλαιος . οὗτος ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη θεός ὀνομάζω , ποτέ μέν αὐτός ἀποκαλέω Χριστός , καί οὗτος τεκμήριον ἱκανός παρέχω , ὁ ὁ ἥλιος ἐκλείπω ἐν ὁ ὁ σταυρός καιρός · ποτέ δέ πλοῖον λέγω εἰμί ὁ ὁ τελευτάω ψυχή ἀπό ὁ Ὕλη μετάγω πρός ὁ Φάος . οὕτως γάρ , φησι,κατὰ μέρος ὁ πονηρός ἀπαλλάσσω κρᾶσις . καί ὁ σελήνη ( 52 ) δέ μηνίω καί διχότομος γίγνομαι φημί , ὁ κενόω · καί ὁ φωτεινός ψυχή ἀπό μέν ὁ Ὕλη λαμβάνω , ἀποτίθημι δέ εἰς ὁ Φάος · καί οὗτος κατά βραχύς ὁ πονηρός ὁ Φάος ἀπαλλάσσω κρᾶσις . ὅταν δέ πᾶς ὁ Φάος ὁ φύσις ὁ Ὕλη ἀποκρίνω , τότε φημί ὁ θεός πῦρ παραδίδωμι αὐτός , καί εἷς βῶλος ποιέω · σύν αὐτός δέ καί ὁ μή πιστεύω εἰς ὁ Μάνθη ψυχή . ὁ δέ διάβολος ποτέ μέν Ὕλη καλέω , ποτέ δέ ὁ Ὕλη ἄρχω . ὁ δέ γάμος ὁ διάβολος νομοθεσία φημί . ὁ δέ εἰς ὁ Πέντας γίγνομαι διαβάλλω φιλανθρωπία , ὁ Ὕλη εἰμί λέγω θραπείαν . ὁ δέ κύριος οὔτε ψυχή ἀναλαμβάνω φημί , οὔτε σῶμα , ἀλλά φαίνω ὡς ἄνθρωπος , καί οὐδείς ἀνθρώπινος ἔχω · καί ὁ σταυρός δέ , καί ὁ θάνατος , φαντασία γίγνομαι . ὁ δέ ὁ σῶμα ἀνάστασις ὡς μῦθος ἐκβάλλω . οὐδείς γάρ ὁ Ὕλη μόριον ἄξιος ὑπολαμβάνω σωτηρία . Ψυχή ( 53 ) δέ μετενσωμάτωσις λέγω γίγνομαι , καί ὁ μέν εἰς πτηνός , ὁ δέ εἰς κτῆνος , καί θηρίον , καί ἑρπετόν σῶμα ( 54 ) καταπέμπω . Πάν δέ νομίζω έμψυχος , καί ὁ πῦρ , καί ὁ ὕδωρ , καί ὁ ἀήρ , καί ὁ φυτός , καί ὁ σπέρμα . οὖον δή χάρις ὁ καλέω τέλειος παρά αὐτός , οὔτε ἄρτος κλάω , οὔτε λάχανον τέμνω , ἀλλά καί ὁ οὗτος δράω , ὡς μαιμονος προφανῶς ἐπαίρω · ἐσθίω δέ ὅμως ὁ τέμνω καί ὁ κλάω . χράω δέ καί γοητεία διαφίημι , ὁ δυσαγέω αὐτός ἐκτελέω μυστήριον · οὗτος καί δυσέκνιπτος αὐτός ὁ διδασκαλία , καί ὁ ὁ μυσαρός ὄργια μεταλαγχάνω λίαν εἰμί δυσχερής μετατίθημι ὁ ὁ ψυχοφθόρος ἐνέργεια δαίμων , ὁ ὁ τελέω ἐπιβλαβής ὁ ἐκεῖνος καταδεσμέω ψυχή . οὕτως ὁ Μάνης τρεῖς ἔχω ὁ ἀρχή φοιτητής , Ἄλδη ( 55 ) , καί Θωμᾶς , καί Ἑρμᾶς ( 56 ) . καί ὁ μέν