theodoretus.haereticarum-fabularum-compendium pg083_0245.1
ἡ δὲ γλῶττα μιμεῖται τὸ πλήκτρον , ὁ δὲ νοῦς τὴν τοῦ μουσικοῦ δεξιάν . Ἄλλὰ τίς γὰρ ἰκανὸς ἀξίως θαυμάσαι τὴν τοῦ ζωτικοῦ τούτου ζῴου διάπλασιν , ἣν πολλοὶ μὲν καὶ ἄλλοι διαβάλλειν ἐπιχειροῦσιν , οὐχ ἡκιστα δὲ οἱ τοῦ Μάνητος διδύκοι ; Οὗ δή χάριν , οὐ τὸν Θεὸν τοῦτο διαπλάσαι φασίν , ἀλλὰ τὴν Σαχλάν , τῆς ὕλης τὸν ἄρχοντα . Ἑλλήνων δὲ οἱ σοφοί , Σωκράτης , καὶ Ἱπποκράτης , καὶ Πλάτων , καὶ Ξενοφῶν , καὶ Ἀριστοτέλης , καὶ Γαληνός , καὶ μυρίοι ἕτεροι , ὑπεράγανται μὲν τὴν τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος ἀρμονίαν , θαυμάζουσι δὲ ἑκάστου μορίου τὴν χρείαν , καὶ ὁμολογοῦσιν ἠττάσθαι τὸν ἐπαινούντα λόγον τῆς ἐν τῷδε τῷ ζῷῳ θεωρουμένης τοῦ τῶν ὅλων ἀριστοτέχνου σοφίας . Τοσοῦτω κρείττους τῶν δυσάνωμωναιρετικῶν , οἱ μήτε προφητικὴν δεξάμενοι γεωργίαν , μήτε ἀποστολικὴς ἀπωλαύσαντες ποδηγίας , τῷ λογισμῷ δὲ μόνῃ τὴν τῶν θείων ἐπιτρέψαντες γνώσιν . Καὶ ταῦτά φημι , οὐχ ὑπὲρ τῆς πολλοῦ θεῶν πλάνης τῶν καλουμένων φιλοσόφων ἀπολογοῦμεν , ἀλλὰ δεικνύω τοὺς ἐπὶ τῇ Χριστοῦ προσηγორία σεμνυνομένους , οὐ μόνον τῶν φιλοσόφων , ἀλλὰ καὶ τῶν δαιμόνων δυσσεβέστερους . Τί γὰρ ἀνοσιώτερον τούτων , οἱ πᾶν οἷον ἀφορμὴν ποιοῦνται τῆς κατὰ τοῦ Δημιουργοῦ βλασφημίας ; Ἡμεῖς δὲ ἐπὶ πᾶσιν ὑμεῖν ἐδιδάχθημεν , οὐ μόνον ἐπὶ τοῖς δοκοῦσι τερπνοῖς , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῖς νομιζομένοις ἀναρσίς . Ἄλλ’ οὔπω περὶ τούτου διαληπτέον · τὴν γὰρ τῆς συντάξεως ἀρμονίαν προσήκει φυλάξαι τὸν λόγον . Φαμὲν τοίνυν , ἀπὸ μὲν τῶν τεσσάρων στοιχείων διαπλασθῆναι τὸ σῶμα . Ἔχει γὰρ ἀπὸ μὲν τοῦ πυρὸς τὴν θερμότητα , ἀπὸ δὲ τοῦ ἀέρος τὴν ψυχρότητα , τὴν ξηρότητα δὲ ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ἐκ τοῦ ὕδατος τὴν ὑγρότητα . Τὴν δὲ ψυχὴν , ἀπλῆν εἶναι φαμεν καὶ λογικὴν καὶ ἀθάνατον , οὐ μὴν προὑπάρχειν τοῦ σώματος . Πυθαγόρας ( 23 ) , μὲν γὰρ καὶ Πλάτων , καὶ Πλωτῖνος , καὶ οἱ τῆς ἐκείνου συμμορίας , ἀθανάτους εἶναι συνομολογήσασιν τὰς ψυχὰς , προὑπάρχειν ταύτας ἔφασαν τῶν σωμάτων , καὶ δῆμον εἶναι τινὰ ψυχῶν ἀναρίθμων , καὶ τὰς πλημμελοῦσας εἰς σώματα καταπέμπεσθαι , ὥστε τῇ τοιαύτῃ καθαρθείσας παιδείᾳ , πάλιν ἐπανελθεῖν εἰς τὸν ἴδιον χῶρον · τὰς δὲ κἂν τοῖς σώμασι παράνομον βίον ἀσπασαμένας , εἰς τὰ ἄλογα καταπέμπεσθαι ζῷα · τοὺς μὲν πικρούς , καὶ ἰοβόλους , εἰς ἑρπετά , τοὺς δὲ ἀρπακτικοὺς εἰς λύκους , τοὺς δὲ θρασεῖς εἰς λέοντας , εἰς ἀλώπεκας δὲ τοὺς δολοερεῖς · καὶ τοιούτους ληρώδεις τινὰς ἀνέπλασαν μύθους . Τοὺς δὲ Περιπατητικοὺς φασι καὶ τὴν ἀθανασίαν τῶν ψυχῶν ἀπαρρεῖσθαι τῷ λόγῳ . Οἱ δὲ σοφώτατοι τῶν ἰατρῶν , τὴν τοῦ σώματος εὐκρασίαν ψυχὴν προσηγόρευσαν , ἐκ τῶν συμβαινόντων τῷ σώματι παθημάτων , ἐπιληψίας , φημὶ , καὶ ἀποπληξίας , καὶ φρενιτίδος , ταύτην εἰληφότες τὴν δόξαν . Ἐπειδὴ γὰρ τῶνδε τῶν παθημάτων ἕκαστον λυμβάται τῷ λογικῷ , καὶ φθορὸν τοῦτο ποιεῖ , ὑπέλαβον τοῦ σώματος τὴν εὐκρασίαν εἶναι ψυχὴν . Ἔδει δὲ αὐτοὺς συνιδεῖν , ὡς καὶ ὁ λυρικός , τῆς λύρας οὐκ εὐ ἁρμημένης , τὴν οἰκείαν οὐχ ἐπιδείκνυσιν ἐπιστήμην . Ὑπερταθεῖσαι γὰρ αἱ χορ -
Lemmas: ὁ δέ γλῶσσα μιμέομαι ὁ πλῆκτρον , ὁ δέ νόος ὁ ὁ μουσικός δεξιός . ἀλλά τίς γάρ ἰκανός ἀξίως θαυμάζω ὁ ὁ ζωτικός οὗτος ζῷον διάπλασις , ὅς πολύς μέν καί ἄλλος διαβάλλω ἐπιχειρέω , οὐ ἥκιστος δέ ὁ ὁ Μάνης διδυκεω ; οὗ δή χάρις , οὖον ὁ θεός οὗτος διαπλάσσω φημί , ἀλλά ὁ Σαχλᾶς , ὁ ὕλη ὁ ἄρχω . Ἕλλην δέ ὁ σοφός , Σωκράτης , καί Ἱπποκράτης , καί Πλάτων , καί Ξενοφῶν , καί Ἀριστοτέλης , καί Γαληνός , καί μυρίος ἕτερος , ὑπεράγω μέν ὁ ὁ ἀνθρώπινος σῶμα ἁρμονία , θαυμάζω δέ ἕκαστος μόριον ὁ χρεία , καί ὁμολογέω ἐτάζω ὁ ἐπαινέω λόγος ὁ ἐν ὅδε ὁ ζῷον θεωρέω ὁ ὁ ὅλος ἀριστοτέχνης σοφία . τοσοῦτος ἀγαθός ὁ δυσανωμωναιρετικως , ὁ μήτε προφητικός δέχομαι γεωργία , μήτε ἀποστολικός ἀπολαύω ποδηγία , ὁ λογισμός δέ μόνος ὁ ὁ θεῖον ἐπιτρέπω γνῶσις . καί οὗτος φημί , οὐ ὑπέρ ὁ πολύς θεός πλάνης ὁ καλέω φιλόσοφος ἀπολογέομαι , ἀλλά δείκνυμι ὁ ἐπί ὁ Χριστός προσηγორία σεμνύνω , οὖον μόνος ὁ φιλόσοφος , ἀλλά καί ὁ δαίμων δυσσεβής . τις γάρ ἀνόσιος οὗτος , ὁ πᾶς οἷος ἀφορμή ποιέω ὁ κατά ὁ Δημιουργός βλασφημία ; ἐγώ δέ ἐπί πᾶς συῖν διδάσκω , οὖον μόνος ἐπί ὁ δοκέω τερπνός , ἀλλά καί ἐπί ὁ νομίζω ἀναρσίς . ἄλλος οὔπω περί οὗτος διαληπτέον · ὁ γάρ ὁ σύνταξις ἁρμονία προσήκω φυλάσσω ὁ λόγος . φημί τοίνυν , ἀπό μέν ὁ τέσσαρες στοιχεῖον διαπλάσσω ὁ σῶμα . ἔχις γάρ ἀπό μέν ὁ πυρός ὁ θερμότης , ἀπό δέ ὁ ἀήρ ὁ ψυχρότης , ὁ ξηρότης δέ ἀπό ὁ γῆ , καί ἐκ ὁ ὕδωρ ὁ ὑγρότης . ὁ δέ ψυχή , ἀπολάω εἰμί φημί καί λογικός καί ἀθάνατος , οὖον μήv προυπάρχω ὁ σῶμα . Πυθαγόρας ( 23 ) , μέν γάρ καί Πλάτων , καί Πλωτῖνος , καί ὁ ὁ ἐκεῖνος συμμορία , ἀθάνατος εἰμί συνομολογέω ὁ ψυχή , προυπάρχω οὗτος φημί ὁ σῶμα , καί δῆμος εἰμί τις Ψυχή ἀνάριθμος , καί ὁ πλημμελέω εἰς σῶμα καταπέμπω , ὥστε ὁ τοιοῦτος καθαίρω παιδεία , πάλιν ἐπανέρχομαι εἰς ὁ ἴδιος χῶρος · ὁ δέ κἀν ὁ σῶμα παράνομος βίος ἀσπάζομαι , εἰς ὁ ἄλογος καταπέμπω ζῷον · ὁ μέν πικρός , καί ἰοβόλος , εἰς ἑρπετόν , ὁ δέ αρπακτικός εἰς λύκος , ὁ δέ θρασύς εἰς λέων , εἰς ἀλώπηξ δέ ὁ δολοειρω · καί τοιοῦτος ληρώδης τις ἀναπλάσσω μῦθος . ὁ δέ περιπατητικός φημί καί ὁ ἀθανασία ὁ Ψυχή ἀπαρέσκω ὁ λόγος . ὁ δέ σοφός ὁ ἰατρός , ὁ ὁ σῶμα εὐκρασία ψυχή προσαγορεύω , ἐκ ὁ συμβαίνω ὁ σῶμα πάθημα , ἐπίληψις , φημί , καί ἀποπληξία , καί φρενιτίδος , οὗτος λαμβάνω ὁ δόξα . ἐπεί γάρ ὅδε ὁ πάθημα ἕκαστος λυμβάται ὁ λογικός , καί φθορός οὗτος ποιέω , ὑπολαμβάνω ὁ σῶμα ὁ εὐκρασία εἰμί ψυχή . δέω δέ αὐτός συνοράω , ὡς καί ὁ λυρικός , ὁ λύρα οὐ εὕω ἁρμημένης , ὁ οἰκεῖος οὐ ἐπιδείκνυμι ἐπιστήμη . υπερταθεισος γάρ ὁ Χορ -