theodoretus.graecarum-affectionum-curatio pg083_0507.1
παιδευμένος τὰ δυσχερῆ . Ὅπερ γὰρ οἱ σφηνρήζοντες καὶ τὰ καλούμενα ἀγαθὰ πονηρίας ἀποφαίνουσι ὄργανα , οὕτως οἱ τῆς ἀρετῆς ἐρώντες καὶ τὰ κακὰ νομιζόμενα φιλοσοφίας τῇ ἀληθεῖ κατασκευάζουσιν ὕλην . Οὕτω δὴ τούτων ἕκαστον [ 95 ] διακρίνοντες , οὐποτε τὸν θεὸν ἀδίκον ὀνομάζομεν , ἀλλὰ ξυμολογήσομεν ὀρθῶς ἔχειν ἄπερ ὁ Πλάτων ἐν τῷ Θεαίτητῳ ἐνέγραψεν , ὅτι εἰ Ὁ θεὸς οὐδαμῇ οὐδαμῶς ἀδικος , ἀλλ’ ὅσον τὸ δικαιότατον · καὶ οὐκ ἔστιν ὁμοιότερον οὐδὲν , ἢ δς ἂν ἡμῶν γένηται οὐκ ἐπικαὶτατος περὶ τούτο[ν ] . » Πάλιν δὲ κἂν τῷ δεκάτῳ τῶν Νόμων , ἰσθαι πειρᾶται τοὺς τῆς θείας προνοίας οὐ προσειμένους τὸν λόγον . Λέγει δὲ ταῦτα · « Τὸν δὲ ἡγούμενον 83 θεοὺς μὲν εἶναι , μὴ φροντίζειν δὲ τῶν ἀνθρωπίνων 84 πραγμάτων , παραμυθητέον οὕδε · Ὦ ἄριστε Δημοφῶν 85 , ὅτι μὲν ἦσθ θεοὺς εἶναι , ξυγγενειά τις θεία πρὸς τὸ ξύμπαντόν σε ἄγει τιμᾶν καὶ νομίζειν εἶναι . Κακῶν δ’ ἀνθρώπων καὶ ἀδίκων τύχαι , ἰδία τε καὶ δημοσία , ἀληθεῖ μέν οὐκ εὐδαίμονες , δοχῇ δὲ εὐδαιμονιζόμεναι σφόδρα , ἀλλ’ οὐκ ἐμμελῶς ἄγουσί σε πρὸς ἀσέβειαν . » Εἶτα διεξελθὸν τὴν νομιζομένην τῶν ἀδίκων εὐηχησίαν , ἐπιφέρει καὶ ταῦτα · « Μὴ οὖδὲν τάχα ἂν εἴη χαλεπὸν ἐνδείξασθαι τοῦτο γε , ὡς ἐπιμελεῖς 87 σμικρῶν εἰσιν οἱ θεοὶ οὐχ ἥττον , μᾶλλον δὴ τῶν μεγάλων διαφερόντων . Ἦκουε γὰρ 88 πρὸ καὶ παρὴν τοῖς νῦν δὴ λεγομένοις 89 , ὡς ἀγαθοὶ 90 γε ὄντες πᾶσαν ἀρετὴν τὴν ἀπάντων ἐπιμελείαν , οἰκειοτάτην αὐτῶν οὖσαν , κέκτηνται . » Εἶτα ξυλλογισμοῖς κρατύνων τὸν λόγον , ἐπηγάγε · « Μὴ τοίνυν τὸν θεὸν ἀξιώσῃ ποτε ὤνητον δημιουργὸν φαυλότερον , οἱ τὰ προσήκοντα αὐτοῖς ἔργα , ὅσπερ ἂν ἀμείνους ὦσι , τοσοῦτῳ ἀκριβέστερα καὶ τελειώτερα μιᾷ τέχνῃ σμικρὰ καὶ μεγάλα ἀπεργάζονται · τὸν δὲ θεόν , ὄντα τε σοφόν , βουλομένον τε ἐπιμελεῖσθαι , δυνατὸν εἶναι · καὶ δυνάμενον μὲν , ἄρξον ἐπιμεληθῆναι σμικρῶν δὲ ὄντων μηδαμῇ ἐπιμελεῖσθαι δυνατὸν εἶναι , καθάπερ ἄργον ἢ δειλὸν τινα διὰ πόνους ἄθυμουντα . » Ἐπεὶτα 90 ἐπιφέρει · « Μηδαμῶς δόξας τοιαύτην περὶ 91 θεοῦ , ὡ ξένε , ἀποδεχόμεθα 92 · οὐδαμῇ γὰρ οὔτε δαῖον οὔτε ἀληθῆ τὸ διανοηθῆ διανοοῖτ’ ἄν . » Καὶ πάλιν μετ’ ὀλίγα · « Πᾶς γὰρ 93 ἰατρός , καὶ πᾶς ἐντεχνος δημιουργός , παντὸς μὲν ἕνεκα πάντα ἐργάζεται · πρὸς τὸ κοινὴ ξυντείνον βέλτιον μέρος μὲν εἷνεκεν ὅλου , καὶ οὐχ ὅλον εἷνεκεν μέρους ἀπεργάζεται · σὺ δ’ ἀγανακτεῖς · ἀγνοῶν ὅπη τὸ περὶ σὲ ἄριστον τῷ παντὶ ξυμβαίνει . » Καὶ μετὰ πλείστους λόγους ἐλθὼν 94 ἐπηγάγε · « Ὁ αὐτὸς δὴ λόγος σοι καὶ 95 περὶ ἐκείνων ἄν εἴη , τῶν οὓς σὺ κατιδὼν ἐκ σμικρῶν μεγάλους γεγονότας ἀνοσιουργήσοντας , ἢ τι τοιοῦτον 96 πράξαντας , ὡφθες ἐξ 97 ἄθλιων εὐδαίμονας γεγονέναι , καὶ ὡς ἐν κατόπτευσιν αὐτῶν ταῖς πράξεσιν ἠγῇς καθεωρακέναι 98 τὴν πάντων ἀμέλειαν θεῶν ,
Lemmas: παιδεύω ὁ δυσχερής . ὅπερ γάρ ὁ σφηνρήζοντες καί ὁ καλέω ἀγαθός πονηρία ἀποφαίνω ὄργανον , οὕτως ὁ ὁ ἀρετή ἐράω καί ὁ κακός νομίζω φιλοσοφία ὁ ἀληθής κατασκευάζω ὕλη . οὕτως δή οὗτος ἕκαστος [ 95 ] διακρίνω , οὔποτε ὁ θεός ἄδικος ὀνομάζω , ἀλλά ξυμολογήσομεν ὀρθῶς ἔχω Ἄπερ ὁ Πλάτων ἐν ὁ Θεαίτητος ἐγγράφω , ὅτι εἰμί ὁ θεός οὐδαμῇ οὐδαμῶς ἄδικος , ἀλλά ὅσος ὁ Δίκαιος · καί οὐ εἰμί ὅμοιος οὐδείς , ἢ ΔΣ εἄν ἐγώ γίγνομαι οὐ ἐπικαὶτατος περί τοῦτος ] . » πάλιν δέ κἀν ὁ δέκατος ὁ Νόμων , ἰσθαι πειράω ὁ ὁ θεῖος πρόνοια οὖον προσίημι ὁ λόγος . Λέγος δέ οὗτος · « ὁ δέ ἡγέομαι 83 θεός μέν εἰμί , μή φροντίζω δέ ὁ ἀνθρώπινος 84 πρᾶγμα , παραμυθητέον οὐδέ · ὦ ἀγαθός Δημοφῶν 85 , ὅτι μέν εἰμί θεός εἰμί , συγγένεια τις θεῖος πρός ὁ σύμπας σύ ἄγω τιμάω καί νομίζω εἰμί . Κάκη δέ ἄνθρωπος καί ἄδικος Τύχη , ἴδιος τε καί δημόσιος , ἀληθής μέν οὐ εὐδαίμων , δοχή δέ εὐδαιμονίζω σφόδρα , ἀλλά οὐ ἐμμελής ἄγω σύ πρός ἀσέβεια . » εἶτα διεξέρχομαι ὁ νομίζω ὁ ἄδικος εὐηχησίαν , ἐπιφέρω καί οὗτος · « μή οὐδείς τάχα εἄν εἰμί χαλεπός ἐνδείκνυμι οὗτος γε , ὡς ἐπιμελής 87 μικρός εἰμί ὁ θεός οὐ ἥσσων , μᾶλλον δή ὁ μέγας διαφέρω . ἀκούω γάρ 88 πρό καί πηρός ὁ νῦν δή λέγω 89 , ὡς ἀγαθός 90 γε εἰμί πᾶς ἀρετή ὁ ἀπαντάω ἐπιμέλεια , οἰκεῖος αὐτός εἰμί , κτάομαι . » εἶτα συλλογισμός κρατύνω ὁ λόγος , ἐπάγω · « μή τοίνυν ὁ θεός ἀξιόω ποτός ὠνέω δημιουργός φαῦλος , ὁ ὁ προσήκω αὐτός ἔργον , ὅσπερ εἄν ἀγαθός εἰμί , τοσοῦτος ἀκριβής καί τέλειος εἷς τέχνη μικρός καί μέγας ἀπεργάζομαι · ὁ δέ θεός , εἰμί τε σοφός , βούλομαι τε ἐπιμελέομαι , δυνατός εἰμί · καί δύναμαι μέν , ἄρχω ἐπιμελέομαι μικρός δέ εἰμί μηδαμός ἐπιμελέομαι δυνατός εἰμί , καθάπερ Ἄργος ἢ δειλός τις διά πόνος ἄθυμος . » ἔπειτα 90 ἐπιφέρω · « μηδαμῶς δόξα τοιοῦτος περί 91 θεός , εἰμί ξένος , ἀποδέχομαι 92 · οὐδαμῇ γάρ οὔτε δαίω οὔτε ἀληθής ὁ διανοέομαι διανοέομαι ἄν . » καί πάλιν μετά ὀλίγος · « Πᾶς γάρ 93 ἰατρός , καί πᾶς έντεχνος δημιουργός , πᾶς μέν ἕνεκα πᾶς ἐργάζομαι · πρός ὁ κοινός συντείνω ἀγαθός μέρος μέν ἕνεκα ὅλος , καί οὐ ὅλος ἕνεκα μέρος ἀπεργάζομαι · σύ δέ ἀγανακτέω · ἀγνοέω ὅπῃ ὁ περί σύ ἀγαθός ὁ πᾶς συμβαίνω . » καί μετά πλεῖστος λόγος ἔρχομαι 94 ἐπάγω · « ὁ αὐτός δή λόγος σύ καί 95 περί ἐκεῖνος ἄν εἰμί , ὁ ὅς σύ κατεῖδον ἐκ μικρός μέγας γίγνομαι ἀνοσιουργέω , ἢ τίς τοιοῦτος 96 πράσσω , ὁράω ἐκ 97 άθλιος εὐδαίμων γίγνομαι , καί ὡς ἐν κατόπτευσις αὐτός ὁ πρᾶξις Ἡγῆς καθοράω 98 ὁ πᾶς ἀμέλεια θεός ,