theodoretus.graecarum-affectionum-curatio pg083_0511.1
A φυτὰ καὶ [ τὰ ] ζῷα , καὶ ἐμπαδέντων τῶν γεννητῶν 80 ἡ φύσις . Διὰ δὲ τούτων δεδηλώκε [ τὴν ] ἑτέραν 81 μίσθην ἡν 82 ἐσσύληκεν . Ἀκηκοῦσαι γὰρ μοι δοκεῖ τοῦ θεσπεσίου Δαβὶδ λέγοντος · « Οἱ οὐρανοὶ διηγούνται δόξαν Θεοῦ , ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα . » Καὶ μετ' ὀλίγα δὲ δείκνυσιν τὸ τῶν γεγεννημένων διάφορον , καὶ φησι · « Τὰ μὲν τοῦ εἶναι μετέχειν δοκεῖ μόνον · τὰ δὲ , τοῦ ζῆν · τὰ δὲ , μᾶλλον ἐν τῷ [ 97 ] αἰσθάνεσθαι · τὰ δὲ , ἤδη λόγον ἔχει · τὰ δὲ , πᾶσαν ζωὴν · οὐδὲ γὰρ τὰ ἴσα ἀπαιτεῖν δεῖ τοῖς μὴ ἴσοις · οὐδὲ γὰρ δακτύλων τὸ βλέπειν , ἀλλ' ὀφθαλμῶν · τοῦτο · δακτύλου δὲ τὸ εἶναι , οἶμαι , δακτύλω 83 , καὶ τὸ αὐτοῦ ἔχειν . » Μετέχειν δὲ τοῦ εἶναι μόνον τοὺς λίθους · ἔφη , καὶ τὰ προσομοία τούτοις , τὰ δὲ γε φυτὰ μεταλαχεῖν καὶ τοῦ ζῆν , αἴσθησιν δ' ἔχειν 84 μετὰ τοῦ ζῆν [ καὶ ] τὰ ἄλογα εἴρηκε , λόγου 85 δὲ μετεληχέναι τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος , τελειανὴ δὲ ζωὴν ἔχειν τῶν ἀσωμάτων τὴν φύσιν . Τούτοις δὲ ἐπηγάγε · « Πῦρ δὲ εἰ ὑπὸ ὕδατος σβέννυται , καὶ ἕτερον εἰ ὑπὸ πυρὸς διαφθείρεται 86 , μὴ θαυμάζης · καὶ γὰρ εἰς τὸ εἶναι ἄλλος αὐτὰ 87 ἤγαγε . » Καὶ ἀρετῆς δὲ περὶ καὶ κακίας · ἐν τῇ αὐτῇ διαλέξει τοιαῦτα διέξεισι · « Πολλὰ δὲ καὶ ὑπ' ἀλλήλων 88 πάσχει , καὶ ἀκόντων τῶν ποιούντων 89 καὶ πρὸς ἄλλο ἰεμένων . Τὰ δὲ δι' αὐτὰ ἔχοντα κίνησιν αὐτεξούσιον 90 ζῷα ῥέπου ἄν δὲ μὲν πρὸς τὰ βελτίω , ὅτὲ δὲ πρὸς τὰ χειρόω · τὴν δὲ πρὸς τὰ χειρω τροπὴν παρ' αὐτοῦ 91 ζητεῖν ἴσως οὐχ ἄξιον . Ὀλίγη γὰρ [ καὶ ] κατ' ἀρχὰς τροπὴ γενομένη , προτούσα αὐτὴ πλεῖον 92 καὶ μεῖζον τὸ ἀμαρτανόμενον C ἀεὶ ποιεῖ · καὶ σῶμα δὲ σύνεστι 93 , καὶ ἐξ ἀνάγκης ἐπιθυμία . Καὶ πρὸς τὸ πρῶτον καὶ τὸ ἐξαίφνης , καὶ μὴ ἀναλήψεως , αὐτίκα 94 καὶ ἀφεσιν εἰς ὅ τις ἐξέπεσεν . εἰργάσατο 95 . Ἐπεταὶ γε μὴν δίκην · καὶ οὐχ ἄδικον τοιούδε γενομένου ἀκόλουθα πάσχειν τῇ διαθέσει . Οὐδὲ ἀπαιτητέον τούτοις τὸ εὐδαιμονεῖν ὑπάρχειν , οἷς μὴ ἐργασται εὐδαιμονίας ἔχουσι . Οἱ δὲ ἀγαθοὶ μόνοι εὐδαιμονεῖ · διὰ γὰρ τοῦτο καὶ θεοὶ 96 εὐδαιμονεῖ . Εἰ τοίνυν καὶ ψυχαὶ ἐν τῷ παντὶ ἐξεσιν εὐδαιμονεῖν , εἰ τινες οὐχ εὐδαιμονεῖς οὐχ αἰτιατέον τὸ πᾶν , ἀλλὰ τὰς ἑκείνων ἀδυναμίας μὴ δυναθείας καλῶς ἐναγωνισασθαι , οὐ δὴ ἄθλα ἀρετῆς πρόχεσται · Καὶ μὴ θεοὺς δὲ γεννομένους θεῖον βίον μὴ ἔχειν , τι δεῖνόν · » Εἶτα καὶ τὰς δυσκολίας ἀπαριθμεῖται , καὶ λέγει 97 ταύτας ἀναγκαίας εἶναι τοῖς ἀμαρτάνουσι . « Πενία γὰρ , φησὶ , καὶ νόσοι τοὺς μὲν ἀγαθούς οὐδὲν , τοῖς δὲ κακοὺς ἐμφοροῦ · καὶ ἀνάγκη νοσεῖν σώματα ἔχουσι . Καὶ οὐχ ἀχρεῖα δὲ οὐδὲ ταῦτα παντάπασιν εἰς σύνταξιν καὶ συμπλήρωσιν τοῦ οἴκου . » Ἐπειτα διδάσκει ὡς ἐκ τῶν παραδειγμάτων πλεῖστοι τῶν ἄλλων δύνανται 98 , καὶ φησιν · « Ἡ δὲ
Lemmas: A φυτόν καί [ ὁ ] ζῷον , καί ἐμπαδέντων ὁ γεννητής 80 ὁ φύσις . Ζεύς δέ οὗτος δηλόω [ ὁ ] ἕτερος 81 μίσθην ἐάν 82 συλάω . ακηκουω γάρ ἐγώ δοκέω ὁ θεσπέσιος Δαυίδ λέγω · « ὁ οὐρανός διηγέομαι δόξα Θεός , ποίησις δέ χείρ αὐτός ἀναγγέλλω ὁ στερέωμα . » καί μετά ὀλίγος δέ δείκνυμι ὁ ὁ γεννάω διάφορος , καί φημί · « ὁ μέν ὁ εἰμί μετέχω δοκέω μόνος · ὁ δέ , ὁ ζῶ · ὁ δέ , μᾶλλον ἐν ὁ [ 97 ] αἰσθάνομαι · ὁ δέ , ἤδη λόγος ἔχω · ὁ δέ , πᾶς ζωή · οὐδέ γάρ ὁ ἴσος ἀπαιτέω δεῖ ὁ μή ἴσος · οὐδέ γάρ δάκτυλος ὁ βλέπω , ἀλλά ὀφθαλμός · οὗτος · δάκτυλος δέ ὁ εἰμί , οἴομαι , δάκτυλος 83 , καί ὁ αὐτός ἔχω . » μετέχω δέ ὁ εἰμί μόνος ὁ λίθος · φημί , καί ὁ προσόμοια οὗτος , ὁ δέ γε φυτόν μεταλαγχάνω καί ὁ ζῶ , αἴσθησις δέ ἔχω 84 μετά ὁ ζῶ [ καί ] ὁ ἄλογος εἴρω , λόγος 85 δέ μεταλαγχάνω ὁ ἄνθρωπος ὁ γένος , τελειανὴ δέ ζωή ἔχω ὁ ἀσώματος ὁ φύσις . οὗτος δέ ἐπάγω · « πῦρ δέ εἰμί ὑπό ὕδωρ σβέννυμι , καί ἕτερος εἰμί ὑπό πυρός διαφθείρω 86 , μή θαυμάζω · καί γάρ εἰς ὁ εἰμί ἄλλος αὐτός 87 ἄγω . » καί ἀρετή δέ περί καί κακία · ἐν ὁ αὐτός διαλέγω τοιοῦτος διέξειμι · « Πολύς δέ καί ὑπό ἀλλήλων 88 πάσχω , καί ἄκων ὁ ποιέω 89 καί πρός ἄλλος ἵημι . ὁ δέ διά αὐτός ἔχω κίνησις αὐτεξούσιος 90 ζῷον ῥέπω ἄν δέ μέν πρός ὁ ἀγαθός , ὅτε δέ πρός ὁ χειρόω · ὁ δέ πρός ὁ χείρων τροπή παρά αὐτός 91 ζητέω ἴσως οὐ ἄξιος . Ὀλίγος γάρ [ καί ] κατά ἀρχή τροπή γίγνομαι , προτίνω αὐτός πλείων 92 καί μείζων ὁ ἁμαρτάνω C ἀεί ποιέω · καί σῶμα δέ σύνειμι 93 , καί ἐκ ἀνάγκη ἐπιθυμία . καί πρός ὁ πρῶτος καί ὁ ἐξαπίνης , καί μή ἀνάληψις , αὐτίκα 94 καί ἄφεσις εἰς ὅς τις ἐκπίπτω . ἐργάζομαι 95 . ἕπω γε μήv δίκη · καί οὐ ἄδικος τοιόσδε γίγνομαι ἀκόλουθος πάσχω ὁ διάθεσις . οὐδέ ἀπαιτητέον οὗτος ὁ εὐδαιμονέω ὑπάρχω , ὅς μή ἐργαστής εὐδαιμονία ἔχω . ὁ δέ ἀγαθός μόνος εὐδαιμονέω · διά γάρ οὗτος καί θεός 96 εὐδαιμονέω . εἰμί τοίνυν καί ψυχή ἐν ὁ πᾶς ἕξις εὐδαιμονέω , εἰμί τις οὐ εὐδαιμονέω οὐ αἰτιατέον ὁ πᾶς , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος ἀδυναμία μή δυναθείας καλῶς ἐναγωνίζομαι , οὖον δή ἄθλα ἀρετή προχέω · καί μή θεός δέ γίγνομαι θέω βίος μή ἔχω , τίς δεῖνος · » εἶτα καί ὁ δυσκολία απαριθμώ , καί λέγω 97 οὗτος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ἁμαρτάνω . « Πενία γάρ , φημί , καί νόσος ὁ μέν ἀγαθός οὐδείς , ὁ δέ κακός ἐμφορέω · καί ἀνάγκη νοσέω σῶμα ἔχω . καί οὐ ἀχρεῖος δέ οὐδέ οὗτος παντάπασι εἰς σύνταξις καί συμπλήρωσις ὁ οἶκος . » ἔπειτα διδάσκω ὡς ἐκ ὁ παράδειγμα πλεῖστος ὁ ἄλλος δύναμαι 98 , καί φημί · « ὁ δέ