theodoretus.graecarum-affectionum-curatio pg083_0479.2
Ἄλλὰ τῶν μὲν καλουμένων φιλοσόφων τοσαύτην ἔχει διαμάχην τὰ δόγματα · ὥρα δὲ λοιπὸν ἐπιδεῖξαι τῆς θείας Γραφῆς τὴν εὐγένειαν , καὶ τὴν τῆς κοσμογενείας ἀλήθειαν . Τοὺς μὲν γὰρ περὶ τῆς ὕλης μύθους εἰς τὸ Ἡσιόδου ἀπέρριψε χάος · δημιουργῆσαι δὲ τὰ ξύμπαντα ἔφησε τὸν Θεόν · οὐ καθάπερ οἰκοδόμοι καὶ ναυπηγοὶ καὶ χαλκοτύποι καὶ χρυσοχόοι καὶ μέντοι καὶ ὑφάνται καὶ σχυτοτόμοι καὶ [ οἱ ] ἄλλοι τεχνῖται · τὰς ὕλας ἐρανιζόμενοι ταύτας εἰδοποιοῦσι τε καὶ διαγλύφουσι , καὶ τὰ ἔργανα παρ’ ἀλλήλων ἀντιλαμβάνοντες · ἀλλ’ ἅμα βουληθῆναι τὰ καὶ τὰ [ μηδαμῇ ] μηδαμῶς ὂντα παραγαγεῖν . Ἄπροσδέης γὰρ ὁ τῶν ὅλων Θεός · αἱ δὲ ἀνθρώπιναὶ τέχναι ἀλλήλων προσδέονται . Δεῖται [ μὲν ] γὰρ ὁ κυβερνήτης τοῦ ναυπηγοῦ , δεῖται δὲ τὸ ναυπηγεῖον ὀλοτομοῦ καὶ χαλκέως καὶ πιττουργοῦ καὶ στυππειοποιοῦ , δεῖται δὲ [ γε ] καὶ ὁ δρυτόμος τοῦ φυτευογοῦ , καὶ αὖ πάλιν ὁ φυτευτὴς καὶ γῆς καὶ ἀρδεῖας καὶ φυτῶν καὶ σπερματῶν καὶ χαλκέως ἐργαζομένου [ δὲ ] σμινύην καὶ δίχελαν , δεῖται δὲ που καὶ ὁ χαλκεὺς οἰκοδόμου καὶ οἰχίσεως οἰκοδομοῦντος καὶ ξυναρμόζοντος τῷ ξύλῳ τὸν ἄκμονα καὶ ἐντείροντος τῷ βαίστηρι τὸν στελεδν , καὶ πάντες δὲ ὁμοίως καὶ σχυτοτόμου καὶ ὑφάντου καὶ γεωπόνοῦ προσδέονται , ἵνα τὸ σῶμα καὶ τρέφωσι καὶ καλύπτωσι , κάδεῖται δ’ αὖ πάλιν τῆς τούτου γε ἐξῃρηται τῆς τέχνης , ἐν’ ἐκάστῳ τὰ ἔργανα παράσχῃ τὰ πρόσφορα . Ὁ δὲ τοῦ παντὸς Ποιητὴς οὔτε ὀργάνων οὔτε ὕλης δεδέηται · ἀλλ’ ὅπερ ἐστὶ τοῖς ἄλλοις τεχνίταις καὶ ὕλη καὶ ὀργανα , καὶ μέντοι καὶ χρόνος καὶ πόνος , καὶ ἐπιστήμη καὶ ἐπιμέλεια , τοῦτο τῷ Θεῷ τῶν ὅλων ἡ βούλησις · Πάντα γὰρ ὅσα ἠθέλησεν ὁ Κύριος ἐποίησεν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ , ἐν ταῖς θαλάσσαις καὶ ἐν πάσαις ταῖς ἀβύσσοις , ἥ φασιν οἱ ἱεροὶ Λόγοι . Ἠθέλησε δὲ οὐχ ὅσα ἠδύνατο , ἀλλ’ ὅσαπερ ἀρκεῖν ἐδοκίμασεν . Ῥάδιον μὲν γὰρ ἦν αὐτῷ καὶ μυρίους καὶ δισμυρίους δημιουργῆσαι κόσμους , εἴπερ δὴ ἄρα τὸ βουληθῆναι μᾶστον ἀπασῶν τῶν ποιήσεων ἐστι · καὶ γὰρ ἡμῖν τὸ βουληθῆναι πάντων ἐστὶν εὐμαρέστατον · ἀλλ’ οὐ ξυμπαρομαρτεῖ τῇ γε ἡμετέρᾳ βουλήσει ἡ δύναμις · τῷ δὲ Θεῷ τῶν ὅλων ὅσα βουλητά , δυνατά · τῇ βουλήσει γὰρ ἡ δύναμις ἡνωται · ἀλλ’ ὁμῶς οὐ τῇ δυνάμει τῇ κτίσιν ἐμέτρησεν , ἀλλ’ ὅσαπερ ἠθέλησεν ἐδημιούργησε . Καὶ ἐπειδὴ τῶν γενομένων τὰ μὲν ἐστιν αἰσθητά , τὰ δὲ νοητά , καὶ τὰ μὲν ἐπίγεια , τὰ δὲ ὑπερουράνια · ἀναγκαίως καὶ ζῷα πε -
Lemmas: ἀλλά ὁ μέν καλέω φιλόσοφος τοσοῦτος ἔχω διαμάχη ὁ δόγμα · ὥρα δέ λοιπός ἐπιδείκνυμι ὁ θεῖος γραφή ὁ εὐγένεια , καί ὁ ὁ κοσμογένεια ἀλήθεια . ὁ μέν γάρ περί ὁ ὕλη μῦθος εἰς ὁ Ἡσίοδος ἀπορρίπτω χάος · δημιουργέω δέ ὁ σύμπας φημί ὁ Θεός · οὖον καθάπερ οἰκοδόμος καί ναυπηγός καί χαλκοτύπος καί χρυσοχόος καί μέντοι καί ὑφάντης καί σκυτοτόμος καί [ ὁ ] ἄλλος τεχνίτης · ὁ Ὕλας ἐρανίζω οὗτος εἰδοποιέω τε καί διαγλύφω , καί ὁ ἔργανα παρά ἀλλήλων ἀντιλαμβάνω · ἀλλά ἅμα βούλομαι ὁ καί ὁ [ μηδαμός ] μηδαμῶς εἰμί παράγω . Ἄπροσδέης γάρ ὁ ὁ ὅλος Θεός · ὁ δέ ἀνθρώπινος τέχνη ἀλλήλων προσδέω . δέομαι [ μέν ] γάρ ὁ κυβερνήτης ὁ ναυπηγέω , δήω δέ ὁ ναυπήγιον ολοτομος καί χάλκεος καί πιττουργός καί στυππειοποιός , δήω δέ [ γε ] καί ὁ δρυτόμος ὁ φυτευογοῦ , καί αὖος πάλιν ὁ φυτευτής καί γῆ καί Ἀρδείας καί φυτός καί σπέρμα καί χάλκεος ἐργάζομαι [ δέ ] σμινύη καί δίχελαν , δήω δέ ποῦ καί ὁ χαλκεύς οἰκοδόμος καί οἴκισις οἰκοδομέω καί συναρμόζω ὁ ξύλον ὁ ἄκμων καί ἐντείρω ὁ βαίστηρι ὁ στελεδν , καί πᾶς δέ ὁμοίως καί σχυτοτομος καί ὑφάντης καί γεωπόνος προσδέω , ἵνα ὁ σῶμα καί τρέφω καί καλύπτω , κάζω δέ αὖος πάλιν ὁ οὗτος γε ἐξαιρέω ὁ τέχνη , ἐν ἕκαστος ὁ ἔργανα παρέχω ὁ πρόσφορον . ὁ δέ ὁ πᾶς Ποιητής οὔτε ὄργανον οὔτε ὕλη δήω · ἀλλά ὅσπερ εἰμί ὁ ἄλλος τεχνίτης καί ὕλη καί ὄργανον , καί μέντοι καί χρόνος καί πόνος , καί ἐπιστήμη καί ἐπιμέλεια , οὗτος ὁ Θεός ὁ ὅλος ὁ βούλησις · Πάν γάρ ὅσος ἐθέλω ὁ Κύριος ποιέω ἐν ὁ οὐρανός καί ἐν ὁ γῆ , ἐν ὁ θάλασσα καί ἐν πᾶς ὁ ἄβυσσος , ὅς φημί ὁ ἱερός Λόγοι . ἐθέλω δέ οὐ ὅσος δύναμαι , ἀλλά ὅσος ἀρκέω δοκιμάζω . ῥούδιον μέν γάρ εἰμί αὐτός καί μυρίος καί δισμύριοι δημιουργέω κόσμος , εἴπερ δή ἄρα ὁ βούλομαι μαστός ἀπασάω ὁ ποίησις εἰμί · καί γάρ ἐγώ ὁ βούλομαι πᾶς εἰμί εὐμαρής · ἀλλά οὖον συμπαρομαρτέω ὁ γε ἡμέτερος βούλομαι ὁ δύναμις · ὁ δέ Θεός ὁ ὅλος ὅσος βουλητός , δυνατός · ὁ βούλομαι γάρ ὁ δύναμις ἑνόω · ἀλλά ὁμῶς οὖον ὁ δύναμις ὁ κτίσις μετρέω , ἀλλά ὅσος ἐθέλω δημιουργέω . καί ἐπεί ὁ γίγνομαι ὁ μέν εἰμί αἰσθητής , ὁ δέ νοητός , καί ὁ μέν ἐπίγειος , ὁ δέ ὑπερουράνιος · ἀναγκαῖος καί ζῷον μετά -