theodoretus.graecarum-affectionum-curatio pg083_0520.1
μὴ θεοὺς νομίζειν τὰ ὡς ἱερεῖτα . ἅ θύομενα . Διὰ τοῦτο καὶ χοιρείων αὐτοὺς μεταλαμβάνειν κρεῶν διεκώλυσεν , ἐπειδὴ τούτων μόνων Αἰγύπτιοι μετελάμβανον , τῶν ἄλλων ὡς θεῶν ἀπέχμενοι . Ἀκάθαρτα γὰρ νομίζειν ταῦτα νομοθέτησας ἐσθίειν ἐκέλευσε τὰ θεοποιούμενα , ἵνα εὐκαταφρόνητος φαίνηται ὡς παρ' αὐτῶν ἐσθιόμενα , καὶ μὴ τὸ θεῖον σπετερίζῃται ἢ σέβας . Δαιμονίους γὰρ αὐτοὺς καὶ γαστριμάργους εἰδώς , πᾶδει πᾶθος ἀντέταξε , καὶ τῇ δεισιδαιμονίᾳ τὴν γαστριμαργίαν ἀντέστησε . Τῶν γὰρ τοῦ ὑείων ὡς ἀκαθάρτων κελεύσας ἀπέχεσθαι , τῶν δὲ γε ἄλλων ὡς καθαρῶν ἀπολαῦειν νομοθετήσας , τῇ τῆς κρεοφαγίας ἐπιθυμίᾳ τῶν θεῶν νομιζομένων μεταλαβεῖν κατηνάγκαζεν . Οὐ τοίνυν ἱερεῖων δεόμενος , οὐδὲ κνίσης ὀργιζόμενος , οὐδὲν προσέταξεν ὁ Θεός , ἀλλὰ τῶν ἀρρωστούντων λατρεύειν τὰ πάθη . Οὕτω δὲ καὶ τὰ τῶν εὐήχων ὀργάνων ἠνάγκετο , οὐ τῇ τούτων ἁρμονίᾳ τερπόμενος , ἀλλὰ κατὰ βραχὺ παύων τῶν εἰδώλων τὸ πλάνον . Εἰ γὰρ εὐθὺς τῆς Αἰγυπτιακῆς συνουσίας ἀπαλλαγείη τοὺς τελειοὺς προσενήνοχεν νόμους , πάντως ἂν ἀπεσκήρηνσαν , καὶ τὸν χαλινὸν ἀπώσαμενοι πρὸς τὸν πρότερον ἐπαναδρόμησαν ὀλεθρον . Εἰ γὰρ καὶ τούτων οὕτω πρυτανευθέντων ἐπειράθησαν τοῦτο δράσαι πολλάκις , τί οὐκ ἂν ἐτόλμησαν , εἰ τὴν εὐαγγελικὴν αὐτοὺς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς φιλοσοφίαν ἐμοιόθησεν ; Ὅτι δὲ καὶ θυσίων καὶ μουσικῶν ὀργάνων ἀνενέθηκε ὁ Θεός , ἀκούσατε αὐτοῦ διὰ τῶν προφητῶν λέγοντος : Ὁ δέομαι ἐκ τοῦ οἴκου σου μοσχῶν , οὐδὲ ἐκ τῶν ποιμνίων σου χιμάρους . Ἐμὰ γὰρ ἐστι πάντα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ , κτήνη ἐν τοῖς ὀρεσι καὶ βόες . Ἐγνώκα πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὠρασιότης ἀγροῦ μετ' ἐμοῦ ἐστιν . Ἐν γὰρ δὴ τούτοις πάντα τὰ νενομισμένα προσφέρειν ἐξέβαλεν , οὐ τὰ χερσαία μόνον ζῷα καὶ τὰ πετηνὰ , ἀλλὰ καὶ τὸν ἀποδιδομένον οἶνον , καὶ τὸ μετὰ σεριλλείων καὶ ποδῶν προσφερόμενον Ἐλαίων . Ὁρασιότητα γὰρ ἀγροῦ ταῦτα δὴ προσηγόρευσεν , καὶ ἐδειξεν αὐτοῦ γε ὄντα καὶ ταῦτα κάκεινα ποιήματα : ταύτῃ πῃ διδάσκων , ὡς ἡ θεία φύσις ἀνενδεής . Εἶτα μετὰ τινος εἰρωνείας χαριστάτης καὶ πάσης ὠφελείας μεστῆς καὶ τὴν ἐκεῖνον ἀγνοίαν διαλέγχει , καὶ τὴν οἰκείαν ἐπιδείκνυσιν δύναμιν . Ἐφη γάρ : Ἐὰν πεινῶσι , οὐ μὴ σοι εἴπω · ἐμὴ γὰρ ἐστιν ἡ οἰκουμένη καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς . Οὕτω διὰ τούτων καὶ τὴν δημιουργίαν καὶ τὴν δεσποτείαν ἐναργῶς ἐπιδείξας , ἐκεῖνο τὸ εἰρωνικὸς ῥῆθεν ἐθεράπευσεν , εἰπών : Μὴ φάγωμαι κρέα ταύρων , ἢ αἷμα τράγων πίνωμαι ; Καὶ διὰ πάντων περιττὰ δείξας τὰ θύματα , καὶ τῆς θείας ἀνάγκης φύσεως , καὶπὸν τινὰ θυσίας ὑποτίθεται τρόπον , οὐ βωμῶν αἱματούσης , ἀλλὰ γλώττης καὶ χειλέων τελουμένης .
Lemmas: μή θεός νομίζω ὁ ὡς ἱερεῖτα . ὅς θύω . Ζεύς οὗτος καί χοίρειος αὐτός μεταλαμβάνω κρέας διακωλύω , ἐπεί οὗτος μόνος Αἰγύπτιος μεταλαμβάνω , ὁ ἄλλος ὡς θεός ἀπέχω . ἀκάθαρτος γάρ νομίζω οὗτος νομοθετέω ἐσθίω κελεύω ὁ θεοποιώ , ἵνα εὐκαταφρόνητος φαίνω ὡς παρά αὐτός εἰσθέω , καί μή ὁ θέω σπετεριζεω ἢ σέβας . Δαιμόνιος γάρ αὐτός καί γαστρίμαργος οἶδα , πηδάω πάθος ἀντιτάσσω , καί ὁ δεισιδαιμονία ὁ γαστριμαργία ἀνθίστημι . ὁ γάρ ὁ ὕειος ὡς ἀκάθαρτος κελεύω ἀπέχω , ὁ δέ γε ἄλλος ὡς καθαρός ἀπολαύω νομοθετέω , ὁ ὁ κρεοφαγία ἐπιθυμία ὁ θεός νομίζω μεταλαμβάνω καταναγκάζω . οὖον τοίνυν ἱέρεια δήω , οὐδέ κνίζω ὀργίζω , οὐδείς προστάσσω ὁ Θεός , ἀλλά ὁ ἀρρωστέω λατρεύω ὁ πάθος . οὕτως δέ καί ὁ ὁ εὔηχος ὄργανον ἀνάγω , οὖον ὁ οὗτος ἁρμονία τέρπω , ἀλλά κατά βραχύς παύω ὁ εἴδωλον ὁ πλάνος . εἰμί γάρ εὐθύς ὁ Αἰγυπτιακός συνουσία ἀπαλλάσσω ὁ τέλειος προσφέρω νόμος , πάντως εἄν ἀπεσκήρηνσαν , καί ὁ χαλινός ἀπωθέω πρός ὁ πρότερος ἐπανατρέχω ὄλεθρος . εἰμί γάρ καί οὗτος οὗτος πρυτανεύω πειράω οὗτος δράω πολλάκις , τίς οὐ εἄν τολμάω , εἰμί ὁ εὐαγγελικός αὐτός εὐθύς ἐκ ἀρχή φιλοσοφία ὁμοιόω ; ὅτι2 δέ καί θυσία καί μουσικός ὄργανον ἀναφέρω ὁ Θεός , ἀκούω αὐτός διά ὁ προφήτης λέγω : ὁ δήω ἐκ ὁ οἶκος σύ μοσχών , οὐδέ ἐκ ὁ ποίμνιον σύ χίμαρος . ἐμός γάρ εἰμί πᾶς ὁ θηρίον ὁ ἀγρός , κτῆνος ἐν ὁ ὄρος καί βοῦς . γιγνώσκω πᾶς ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός καί ωρασιοτω ἀγρός μετά ἐγώ εἰμί . ἐν γάρ δή οὗτος πᾶς ὁ νομίζω προσφέρω ἐκβάλλω , οὖον ὁ χερσαῖος μόνος ζῷον καί ὁ πετεινός , ἀλλά καί ὁ ἀποδίδωμι οἶνος , καί ὁ μετά σεριλλείων καί πούς προσφέρω ἔλαιον . ορασιοτηταω γάρ ἀγρός οὗτος δή προσαγορεύω , καί δείκνυμι αὐτός γε εἰμί καί οὗτος ἐκεῖνος ποίημα : οὗτος πῃ διδάσκω , ὡς ὁ θεῖος φύσις ἀνενδεής . εἶτα μετά τις εἰρωνεία χαριστατος καί πᾶς ὠφέλεια μεστός καί ὁ ἐκεῖνος ἄγνοια διαλέγω , καί ὁ οἰκεῖος ἐπιδείκνυμι δύναμις . φημί γάρ : ἐάν πεινάω , οὖον μή σύ εἶπον · ἐμός γάρ εἰμί ὁ οἰκέω καί ὁ πλήρωμα αὐτός . οὕτως διά οὗτος καί ὁ δημιουργία καί ὁ δεσποτεία ἐναργής ἐπιδείκνυμι , ἐκεῖνος ὁ εἰρωνικός εἴρω θεραπεύω , εἶπον : μή φαγωμός κρέας ταῦρος , ἢ αἷμα τράγος πίνω ; καί διά πᾶς περισσός δείκνυμι ὁ θῦμα , καί ὁ θεῖος ἀνάγκη φύσις , καιπως τις θυσία ὑποτίθημι τρόπος , οὖον βωμός αἱματάω , ἀλλά γλῶσσα καί χεῖλος τελέω .