theodoretus.graecarum-affectionum-curatio pg083_0429.1
τερον λόγον πίστις ἐστιν ἐκούσιος τῆς ψυχῆς συγκατάθεσις , ἢ ἀφανοῦς πράγματος θεωρία , ἢ περὶ τὸ ὂν στάσις 10 , καὶ κατάληψις τῶν ἀοράτων τῇ φύσει 11 σύμμετρος · ἢ διάθεσις ἀναμφίβολος 12 ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν κεκτημένων ἐνδρυμένη 13 . Δεῖται μέντοι ἡ πίστις τῆς γνώσεως , καθάπερ αὐ ἡ γνώσις τῆς πίστεως . Οὔτε γὰρ πίστις ἄνευ γνώσεως , οὔτε γνώσις δίχα πίστεως · γένοιτο ἄν 14 . Ἡγεῖται μέντοι τῆς γνώσεως ἡ πίστις , ἑπεται δὲ τῇ πίστει ἡ γνώσις · ἑκεται δὲ τῇ γνώσεως ἡ ὁρμή · ἀκολουθεῖ δὲ ταύτῃ ἡ πρᾶξις . Δεῖ γὰρ πιστεύσαι πρῶτον , εἶτα μαθεῖν · γνῶναι 15 δὲ , ὁρμῆσαι · ὁρμηθέντας δὲ , πράξαι . Οὐδὲ γὰρ τὰ πρῶτα στοιχεῖα μαθεῖν οὖν τε , μὴ τῷ γραμματιστῇ πιστευθῆναι ὅτι τοιούδε τὸ πρῶτον 16 χρή ὀνομάζειν , καὶ τοιούδε τὸ δεύτερον , καὶ τὰλλα ὁμοίως . Εἰ γὰρ δὴ εὐθὺς ἀντείποι , φάσκων μὴ χρήναι ἄλφα 17 τὸ πρῶτον προσαγορεύσαι , ἀλλ᾽ ἕτερον αὐτῷ 18 ὄνομα ἐπιθεῖναι , οὐκ ἂν μάθοι τἀληθές · ἀλλ᾽ ἀνάγκη πειρᾶσθαι , καὶ τὸ ψεῦδος ὑπολαμβάνειν 19 ἀληθεῖαν . Εἰ δὲ πιστεύσας τῷ διδασκάλῳ , κατὰ τοὺς ἐκείνου νόμους τὰ μαθήματα διδάται , ἑγεται ὅτι τάχιστα τῇ πίστει ἡ γνώσις . Οὕτω καὶ τῷ γεωμέτρᾳ προσήκει πιστεύειν 20 , διδασκόντι εἶναι μὲν τι σημεῖον ὃ παντάπασιν ἔστιν ἄμερες , εἶναι δὲ τι μήκος · εὖρους ἔσπερμένον . Τοῦτο δὲ γε λόγῳ 21 οὐδεὶς ἄν ἀποδείξαι ποτέ · εἰ γὰρ ἀφελὼς τὸ εὖρος τοῦ μήκους 22 , ἐννεαφανισθήσεται δηπου τῷ πλάτει τὸ μήκος . Ἄλλ᾽ ὅμως οὕτω κελεύει νοεῖν ὁ γεωμέτρης · καὶ πειθεῖται γε καὶ πιστεύει προχειρὸς ὁ τὰ γραμμικὰ σχήματα ἐκεῖνα μαθεῖν ὁριγόμενος 23 . Οὕτω τοῖς ἀστρωνόμοις οἱ φοιτῶντες πιστεύσων καὶ τῶν ἀστρῶν τὸν ἀριθμὸν λέγουσι , καὶ τὰ διαστήματα μετροῦσιν οἱς ἀφεστήκασιν ἀλλήλων , καὶ πόσας μυριάδας σταδίων τῆς γῆς ἀφέστηκεν ὁ ὁρώμενος οὐρανός · καὶ τοι πολλῆς 24 οὖσης ἐν τῷ μέτρῳ διαφωνίας , καὶ τῶν μὲν τετρακοσίας καὶ 25 ἐβδομήκοντα σταδίων μυριάδας εἶναι λεγόντων , τῶν δὲ ἐλάττους , τῶν δὲ πολλῷ πλείους , ὅμως πείθονται οἱ φοιτηταὶ τοὺς διδασκάλους 26 , καὶ τοὺς παρ᾽ αὐτῶν λεγομένους πιστεύσων . Καὶ γὰρ αὐ πάλιν περὶ ἡλίου λογομαχία παρ᾽ ἐκείνοις πολλή . Ἄναξιμανδρος μὲν γὰρ [ 17 ] καὶ Ἄναξιμένης ἐπτακαιεἰκοσαπλασίονα 27 τῆς γῆς τὸν τὸν ἑρᾶσαν εἶναι . Ἄναξαγόρας δὲ Πελοποννήσου μειζόνα , Ἡράκλειτος δὲ τῷ Ἐφέσιος ποδίων . Τίς οὖν ἄρα ἀξίως τὴν τοιαύτην διαφωνίαν [ οὐ ] 28 γελᾷσειν ; Οὐδὲ γὰρ περὶ σμικροῦ τινος αὐτοῖς μέτρου γέγονεν ἡ διχονία , ἀλλὰ περὶ ἀπείρου , καὶ ὅσον οὐκ ἄν τις παραστήσαι 29 τῷ λόγῳ . Τίς γὰρ ἄπασαν
Lemmas: τέρος λόγος πίστις εἰμί ἑκούσιος ὁ Ψυχή συγκατάθεσις , ἢ ἀφανής πρᾶγμα θεωρία , ἢ περί ὁ εἰμί στάσις 10 , καί κατάληψις ὁ ἀόρατος ὁ φύσις 11 σύμμετρος · ἢ διάθεσις ἀναμφίβολος 12 ἐν ὁ Ψυχή ὁ κτάομαι ενδρυμενω 13 . δέομαι μέντοι ὁ πίστις ὁ γνῶσις , καθάπερ αὖος ὁ γνῶσις ὁ πίστις . οὔτε γάρ πίστις ἄνευ γνῶσις , οὔτε γνῶσις δίχα πίστις · γίγνομαι ἄν 14 . ἡγέομαι μέντοι ὁ γνῶσις ὁ πίστις , ἕπω δέ ὁ πίστις ὁ γνῶσις · ἔκω δέ ὁ γνῶσις ὁ ὁρμή · ἀκολουθέω δέ οὗτος ὁ πρᾶξις . Δεύς γάρ πιστεύω πρῶτος , εἶτα μανθάνω · γιγνώσκω 15 δέ , ὁρμάω · ὁρμάω δέ , πράσσω . οὐδέ γάρ ὁ πρῶτος στοιχεῖον μανθάνω οὖν τε , μή ὁ γραμματιστής πιστεύω ὅτι τοιόσδε ὁ πρῶτος 16 χρή ὀνομάζω , καί τοιόσδε ὁ δύο , καί ὅς ὁμοίως . εἰμί γάρ δή εὐθύς ἀντιλέγω , φάσκω μή χρή ἄλφα 17 ὁ πρῶτος προσαγορεύω , ἀλλά ἕτερος αὐτός 18 ὄνομα ἐπιτίθημι , οὐ εἄν μανθάνω ἀληθής · ἀλλά ἀνάγκη πειράω , καί ὁ ψεῦδος ὑπολαμβάνω 19 ἀλήθεια . εἰμί δέ πιστεύω ὁ διδάσκαλος , κατά ὁ ἐκεῖνος νόμος ὁ μάθημα δίδωμι , ἐγώ ὅτι ταχύς ὁ πίστις ὁ γνῶσις . οὕτως καί ὁ γεωμέτρης προσήκω πιστεύω 20 , διδάσκω εἰμί μέν τίς σημεῖον ὅς παντάπασι εἰμί ἀμέρδω , εἰμί δέ τίς μήκος · εὖρος σπείρω . οὗτος δέ γε λόγος 21 οὐδείς ἄν ἀποδείκνυμι ποτός · εἰμί γάρ ἀφελής ὁ εὖρος ὁ μῆκος 22 , ἐννεαφανισθήσεται δήπου ὁ πλάτος ὁ μήκος . ἄλλος ὅμως οὗτος κελεύω νοέω ὁ γεωμέτρης · καί πείθω γε καί πιστεύω πρόχειρος ὁ ὁ γραμμικός σχῆμα ἐκεῖνος μανθάνω ὁρίζω 23 . οὕτως ὁ ἀστρονόμος ὁ φοιτάω πιστεύω καί ὁ ἄστρον ὁ ἀριθμός λέγω , καί ὁ διάστημα μετρέω οἱςστις ἀφίστημι ἀλλήλων , καί πόσος μυριάς στάδιος ὁ γῆ ἀφίστημι ὁ ὁράω οὐρανός · καί ὅς πολύς 24 εἰμί ἐν ὁ μέτρον διαφωνία , καί ὁ μέν τετρακόσιοι καί 25 ἐβδομήκοντα στάδιος μυριάς εἰμί λέγω , ὁ δέ μικρός , ὁ δέ πολύς πλείων , ὅμως πείθω ὁ φοιτητής ὁ διδάσκαλος 26 , καί ὁ παρά αὐτός λέγω πιστεύω . καί γάρ αὖος πάλιν περί ἥλιος λογομαχία παρά ἐκεῖνος πολύς . Ἀναξίμανδρος μέν γάρ [ 17 ] καί Ἀναξιμένης επτακαιεικοσαπλασιαδων 27 ὁ γῆ ὁ ὁ ἐράω εἰμί . Ἄναξαγορας δέ Πελοπόννησος μείζων , Ἡράκλειτος δέ ὁ Ἐφέσιος πόδιον . Τῖς οὖν ἄρα ἀξίως ὁ τοιοῦτος διαφωνία [ οὖον ] 28 γελάω ; οὐδέ γάρ περί μικρός τις αὐτός μέτρον γίγνομαι ὁ διχόνιον , ἀλλά περί ἤπειρος , καί ὅσος οὐ ἄν τις παρίστημι 29 ὁ λόγος . Τῖς γάρ ἅπας