theodoretus.graecarum-affectionum-curatio pg083_0447.1
A δηλώσαι . » Καὶ Νοῦμηγιος δὲ ὁ Πυθαγόρειος ἐν οἷς τὰ περὶ τἀγαθοῦ γέγραφε , σαφέστερον ταῦτα 81 ἐδίδαξε . Φησὶ γάρ : « Οὔτε δημιουργεῖν ἐστι χρεῖν τὸν πρῶτον , καὶ τοῦ δημιουργοῦντος Θεοῦ χρή εἶναι νοῦν ἐκείνους πατέρα τὸν πρῶτον Θεόν . » Καὶ Πλωτῖνος δὲ , ὁ τὴν Πλάτωνος φιλοσοφίαν ζηλῶσας , περὶ τῶν τριῶν ἀρχικῶν ὑποστάσεων βιβλίον ἐνυπέγραψε , ἐν ᾧ καὶ τοῦτο ἔφη : « Τί οὖν χρή περὶ 82 τοῦ τελειοτάτου λέγειν ; Οὐδὲν ἀπ’ αὐτοῦ , ἢ τὰ μέγιστα μετ’ αὐτό 83 ; Μέγιστα δὲ μετ’ αὐτὸν νοῦς , καὶ δεύτερον . Καὶ γὰρ ὁρᾷ ὁ νοῦς ἐκεῖνον . » Καὶ πάλιν : « Ποιεῖ δὲ πᾶν τὸ γεννήσαν 84 , καὶ τοῦτο ἀγαπᾷ , καὶ μάλιστα ὅταν ὡς μόνῳ τὸ γεννήσαν καὶ τὸ γεγεννημένον · ὅταν δὲ καὶ τὸ ἀριστερον 85 ἢ τὸ 86 γεγεννημένον , ἐξ ἀνάγκης συνέστηκεν αὐτῷ , ὡς τῇ ἑτερότητι μόνον κεχωρισθαι . Εἰκόνα δὲ ἐκεῖνον εἶναι λέγομεν τὸν νοῦν . Δεῖ γὰρ σαφέστερον λέγειν 87 . » Καὶ ἕτερα δὲ γε 88 πλεῖστα εἴρηται καὶ τούτω , καὶ Πλουτάρχῃ , καὶ Νοῦμηγιω , καὶ τοῖς ἄλλοις ὅσοι τῆς τούτων ἦσαν ὁμομορίας . Μετὰ γὰρ [ ὃν ] τὴν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιφάνειαν οὗτοι γεγέμενοι τῆς Χριστιανικῆς θεολογίας πολλὰ τοῖς οἰκείοις ἀνέμειξαν λόγοις . Αὐτίκα τοίνυν τὸν Πλάτωνος ἀναπτύσσοντες καὶ ὁ Πλωτῖνος καὶ ὁ Νοῦμηγιος τρία φασιν αὐτὸν εἰρηκέναι ὑπάρχοντα καὶ ἄτδια , τἀγαθὸν καὶ νοῦν καὶ τοῦ παντὸς τὴν ψυχὴν · ὃν μὲν ἡμεῖς Πατέρα καλοῦμεν , Τἀγαθὸν ὀνομάζοντα · Νοῦν δὲ , ὃν ἡμεῖς Υἱὸν καὶ Λόγον προσαγορεύομεν · τὴν δὲ τὰ πάντα 89 ψυχούσαν καὶ ζωοποιούσαν δύναμιν Ψυχὴν καλοῦντες , ἣν Πνεῦμα ἅγιον οἱ θεῖοι προσαγορεύουσι λόγοι . Καὶ ταῦτα δὲ , ὡς ἔφη , ἐκ τῆς τῶν Ἑβραίων φιλοσοφίας τε καὶ 90 θεολογίας σεσυλῆται . Ὁ γὰρ τῶν ὕμνων ποιὴς Δαβὶδ τὸ θεῖον ἀνακρουόμενος μέλος , καὶ ὑπὸ τῆς θείας ἐντυχόμενος χάριτος , χέκραγε λέγων : « Τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν , καὶ τῷ Πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτῶν . » Καὶ μὲν δὴ καὶ τῶν θείων Εὐαγγελίων ὁ τε Πλουτάρχος καὶ ὁ Πλωτῖνος ὑπηκούσατέν 90 . Ἀηλοῖ δὲ τοῦτο σαφῶς ὁ Ἀμέλιος , τῆς Πορφυρίου πρωτεύσας διατριβῆς . Ὑπεράγαται γὰρ τὸ 91 τῆς Ἰωάννου θεολογίας προοίμιον , οὕτωσι λέγων : « Καὶ οὗτος ἄρα ἦν ὁ Λόγος , καθ’ ὃν ἀεὶ ὄντα τὰ γεγονότα ἐγίγνετο · ὡς ἂν καὶ ὁ Ἡράκλειτος ἀξιῶσιναι , καὶ γὰρ Δία καὶ ὁ βάρβαρος ἀξιοῖ ἐν τῇ τῆς ἀρχῆς τάξει τε καὶ ἀξίᾳ καθεστηκότα πρὸς Θεόν 92 εἶναι , καὶ θεὸν εἶναι · δι’ οὗ τὰ πάντα 93 ἀπλῶς γεγεννηθαι · ἐν ᾧ τὸ γεγεννημένον , ζῶν καὶ ζωὴν [ εἶναι ] 94 , καὶ ὃν περιφυκέναι · εἰς τε σῶμα πίπτειν 95 καὶ σάρκα ἐνδυσάμενον φανταζέσθαι [ 34 ] ἄνθρωπον , μετὰ τοῦ καὶ 96 τῆνικαῦτα δεῖκνύειν τῇ φύσει τὸ μεγαλεῖον · ἀμέλει καὶ ἀναλυθέντα πάλιν ἀποθεοῦσθαι , καὶ Θεὸν εἶναι , ὅς ἦν
Lemmas: A δηλόω . » καί Νοῦμηγιος δέ ὁ Πυθαγόρειος ἐν ὅς ὁ περί ἀγαθός γράφω , σαφής οὗτος 81 διδάσκω . φημί γάρ : « οὔτε δημιουργέω εἰμί χρῷ ὁ πρῶτος , καί ὁ δημιουργέω Θεός χρή εἰμί νόος ἐκεῖνος πατήρ ὁ πρῶτος Θεός . » καί Πλωτῖνος δέ , ὁ ὁ Πλάτων φιλοσοφία ζηλόω , περί ὁ τρεῖς ἀρχικός ὑπόστασις βιβλίον ἐνυπογράφω , ἐν ὅς καί οὗτος φημί : « τις οὖν χρή περί 82 ὁ τέλειος λέγω ; οὐδείς ἀπό αὐτός , ἢ ὁ μέγας μετά αὐτός 83 ; μέγας δέ μετά αὐτός νόος , καί δύο . καί γάρ ὁράω ὁ νόος ἐκεῖνος . » καί πάλιν : « ποιός δέ πᾶς ὁ γεννάω 84 , καί οὗτος ἀγαπάω , καί μάλιστα ὅταν ὡς μόνος ὁ γεννάω καί ὁ γεννάω · ὅταν δέ καί ὁ ἀριστερός 85 ἢ ὁ 86 γεννάω , ἐκ ἀνάγκη συνίστημι αὐτός , ὡς ὁ ἑτερότης μόνος χωρίζω . Εἰκών δέ ἐκεῖνος εἰμί λέγω ὁ νόος . Δεύς γάρ σαφής λέγω 87 . » καί ἕτερος δέ γε 88 πλεῖστος εἴρω καί οὗτος , καί Πλουτάρχη , καί Νοῦμηγιω , καί ὁ ἄλλος ὅσος ὁ οὗτος εἰμί ομομορια . μετά γάρ [ ὅς ] ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐπιφάνεια οὗτος γίγνομαι ὁ Χριστιανικός θεολογία πολύς ὁ οἰκέω αναμειγνύω λόγος . αὐτίκα τοίνυν ὁ Πλάτων ἀναπτύσσω καί ὁ Πλωτῖνος καί ὁ Νοῦμηγιος τρεῖς φημί αὐτός εἴρω ὑπάρχω καί ἄτδια , ἀγαθός καί νόος καί ὁ πᾶς ὁ ψυχή · ὅς μέν ἐγώ πατήρ καλέω , Ἀγαθός ὀνομάζω · Νοῦς δέ , ὅς ἐγώ υἱός καί Λόγος προσαγορεύω · ὁ δέ ὁ πᾶς 89 ψύχω καί ζωοποιώ δύναμις Ψυχή καλέω , ὅς πνεῦμα ἅγιος ὁ θεῖος προσαγορεύω λόγος . καί οὗτος δέ , ὡς φημί , ἐκ ὁ ὁ Ἑβραῖος φιλοσοφία τε καί 90 θεολογία συλητής . ὁ γάρ ὁ ὕμνος ποιέω Δαυίδ ὁ θέω ἀνακρούω μέλος , καί ὑπό ὁ θεῖος ἐντυγχάνω χάρις , χράω λέγω : « ὁ λόγος κύριος ὁ οὐρανός στερεόω , καί ὁ πνεῦμα ὁ στόμα αὐτός πᾶς ὁ δύναμις αὐτός . » καί μέν δή καί ὁ θεῖον Εὐαγγελίων ὁ τε Πλούταρχος καί ὁ Πλωτῖνος ὑπακούω 90 . Ἀηλοῖ δέ οὗτος σαφῶς ὁ Ἀμέλιος , ὁ Πορφύριος πρωτεύω διατριβή . Ὑπεράγω γάρ ὁ 91 ὁ Ἰωάννης θεολογία προοίμιον , οὕτως λέγω : « καί οὗτος ἄρα εἰμί ὁ Λόγος , κατά ὅς ἀεί εἰμί ὁ γίγνομαι γίγνομαι · ὡς εἄν καί ὁ Ἡράκλειτος ἀξιόω , καί γάρ Ζεύς καί ὁ βάρβαρος ἀξιόω ἐν ὁ ὁ ἀρχή τάξις τε καί ἄξιος καθίστημι πρός Θεός 92 εἰμί , καί θεός εἰμί · διά ὅς ὁ πᾶς 93 ἀπλόος γεννάω · ἐν ὅς ὁ γεννάω , ζῶ καί ζωή [ εἰμί ] 94 , καί ὅς περιφύω · εἰς τε σῶμα πίπτω 95 καί σάρξ ἐνδύω φαντάζω [ 34 ] ἄνθρωπος , μετά ὁ καί 96 τηνικαῦτα δείκνυμι ὁ φύσις ὁ μεγαλεῖον · ἀμελέω καί ἀναλύω πάλιν ἀποθεόω , καί θεός εἰμί , ὅς εἰμί