theodoretus.graecarum-affectionum-curatio pg083_0430.1
μέτρῳ ἂν περιλάβοι τὴν γῆν , εἶτα ἐπτάξας καὶ εἰκοσάξας πολυπλασιάσας τὸ μέτρον συναγάγοι τῆς ψυχῶν τὸν λογισμὸν , καὶ τοῦτον τῇ γωνίᾳ τοῦ ἀνθρωπείου παραβέβη ποδός ; Ἄλλ’ ὅμως εἰσὶ τινες , οἱ μὲν τούτοις , οἱ δὲ ἐκείνοις τιθέμενοι , 30 πιστεύοντες δὲ οἱ μὲν ταῦτα , οἱ δὲ ἐκεῖνα καταδέχονται λέγειν . Τί δὴποτε τοῦνν τὴν μὲν ἀλογωτάτην 31 ἐκλήνην ὑπερβαίνετε 32 πίστιν , μόνης δὲ τῆς ἡμετέρας κατηγορεῖτε , τῶν μὲν τισούτων μύθων καὶ λόγων ἀπηλαγμένων , τὰ δὲθὰ δὲ καὶ νοητὰ νοητῶς δεχομένων ; Πρὸς δὲ τοὺς εἰρημένους καὶ τοῦτο 33 σκοπήσωμεν , ὡς ἕκαστος τῶν ἀνθρώπων , τέχνην μαθεῖν θέλων τινὰ , φοιτᾷ μὲν τῷ διδάσκειν ἐπιστάμενῳ , στέργει δὲ τὰ προφερόμενα 34 παρ’ ἐκείνου μαθήματα · καὶ ὁ μὲν σκυτοτόμος ἐπιδεικνύειν ὅπως δεῖ τὸν περιτομέα κατέχειν , καὶ τὰ δέρματα διατιμεῖν 35 , καὶ μέντοι καὶ ἑχράνναι , καὶ τῷ χαλῳποδὶ 36 προσαρμόττειν · ὁ δὲ πιστεύει τοῖς λεγομένοις , καὶ οὐκ ἀντιλέγει διδάσκοντει · καὶ ὁ μὲν ἔχει τῶν γιγνομένων τὴν γνῶσιν · ὁ δὲ στέργει τὴν πίστιν , κατὰ βραχὺ δὲ γε 37 διὰ τῆς πίστεως προσλαμβάνει τὴν γνῶσιν . Οὕτω δὴ καὶ ὁ ναυπηγὸς ἐκπαιδεύει τὸν μαθεῖν ὀργιγόμενον 38 πῶς μὲν χρὴ διατινεῖν 39 τὴν σάβην , πῶς δὲ κίνειν 40 προτίνειν τὸν τριόνα , ὅπως δὲ καὶ 41 τῷ σκεπάραν καὶ τῷ τερέτρῳ καὶ τῷ τρυπῶνι κεχρῆσθαι . Μανθάνει 42 δὲ τούτων ἕκαστον ὁ φοιτῶν , πᾶν [ γε ] 43 τὸ κλευόμενον δρῶν , καὶ νόμῳς τοῦ διδασκάλου τοὺς λόγους ποιούμενος , καὶ πιστεύων γε δι’ ἐκείνου καταρθώσειν τὴν τέχνην . Οὕτω καὶ ὁ ἰατρὸς 44 οὐ μόνον ἐκπαιδεύει τὴν ἐπιστήμην , ἀλλὰ καὶ ἰατρεύει τοὺς κάμνοντας · καὶ αὐτὸς μὲν οὐδε τῆς ἰατρειας τῶν λόγων ὁ δὲ γε τῇ νόσῳ παλαιῶν τοῦτο μὲν οὐκ ἐπίσταται , τῆς νόσου δὲ γε πιστεύει διὰ τῆς ἰατρικῆς 45 ἀπαλλαχθήσεσθαι τέχνης . Καὶ μέντοι καὶ τοῦ σκάφος ἰθύνειν μόνῳ γε ἴασιν οἱ τὴν κυβερνητικὴν ἐπιστάμενοι τέχνην , οἱ δὲ πλωτῆρες δι’ ἐκείνων πιστεύουσι τοῖς ποδουμένοις λιμέσι προσορμισθήσεσθαι . Οὐχ οὖν , ὦ φίλτατε , κοινὸν μὲν τι 46 χρήμα πάντων ἡ πίστις , καὶ τῶν μαθεῖν τινὰ τέχνην ἐμεμένων , καὶ τῶν πλεόντων , καὶ γεωργούντων , καὶ ἰατρὸς προσεδρευόντων ; ἡ δὲ γνῶσις , οὐ πάντων , ἀλλὰ μόνων τῶν τὰς τέχνας ἐπισταμένων . Αὐτεῖα τοίνυν ἢν ἐθελήσωμεν διαγνῶναι χρυσὸν δόκιμον 47 τε καὶ ἀπεφθον , οὐχ ἡμεῖς τῇ βασάνῳ τούτων προσφέρομεν , [ 18 ] ἀλλὰ 48 τὸν ἐπιστάμενον τὰ τοιαῦτα δοκιμάσαι 49 καλούμεν · ὁ δὲ , ἢ τῇ λίθῳ προσφέρων , ἢ τῷ πυρί , ἢ διδόνῃ ἢ δόκιμον ἀποφαίνει . Οὕτω καὶ πολυτελεῖς ἀνούμενοι 50 λίθους , οὐχ ἡμεῖς αὐτοὺς τὴν τούτων διάγνῶσιν ἐπιτρέπομεν , ἀλλ’ οἷς ὁ χρόνος καὶ ἡ πείρα τὴνδε τὴν ἐπιστήμην ἐνέθηκε . Καὶ τὴν σηρικὴν δὲ
Lemmas: μέτρον εἄν περιλαμβάνω ὁ γῆ , εἶτα πτήσσω καί ἔοικα πολυπλασιάζω ὁ μέτρον συνάγω ὁ Ψυχή ὁ λογισμός , καί οὗτος ὁ γωνία ὁ ἀνθρώπειος παραβαίνω πούς ; ἄλλος ὅμως εἰμί τις , ὁ μέν οὗτος , ὁ δέ ἐκεῖνος τίθημι , 30 πιστεύω δέ ὁ μέν οὗτος , ὁ δέ ἐκεῖνος καταδέχομαι λέγω . τις δήποτε Τουνν ὁ μέν ἄλογος 31 κλήνη ὑπερβαίνω 32 πίστις , μόνος δέ ὁ ἡμέτερος κατηγορέω , ὁ μέν τίνω μῦθος καί λόγος ἀπαλλάσσω , ὁ δέχομαι δέ καί νοητός νοητός δέχομαι ; πρός δέ ὁ εἴρω καί οὗτος 33 σκοπέω , ὡς ἕκαστος ὁ ἄνθρωπος , τέχνη μανθάνω ἐθέλω τις , φοιτάω μέν ὁ διδάσκω ἐφίστημι , στέργω δέ ὁ προφέρω 34 παρά ἐκεῖνος μάθημα · καί ὁ μέν σκυτοτόμος ἐπιδείκνυμι ὅπως δεῖ ὁ περιτομεύς καταχέω , καί ὁ δέρμα διατιμάω 35 , καί μέντοι καί ἑχράνναι , καί ὁ χαλῳποδὶ 36 προσαρμόζω · ὁ δέ πιστεύω ὁ λέγω , καί οὐ ἀντιλέγω διδάσκω · καί ὁ μέν ἔχω ὁ γίγνομαι ὁ γνῶσις · ὁ δέ στέργω ὁ πίστις , κατά βραχύς δέ γε 37 διά ὁ πίστις προσλαμβάνω ὁ γνῶσις . οὕτως δή καί ὁ ναυπηγός ἐκπαιδεύω ὁ μανθάνω ὀργίζω 38 πῶς μέν χρή διατείνω 39 ὁ σάβος , πῶς δέ κινέω 40 προτίνω ὁ τριών , ὅπως δέ καί 41 ὁ σκεπάραν καί ὁ τέρετρον καί ὁ τρυπάω χράομαι . μανθάνω 42 δέ οὗτος ἕκαστος ὁ φοιτάω , πᾶς [ γε ] 43 ὁ κλέω δράω , καί νόμος ὁ διδάσκαλος ὁ λόγος ποιέω , καί πιστεύω γε διά ἐκεῖνος καταίρω ὁ τέχνη . οὕτως καί ὁ ἰατρός 44 οὖον μόνος ἐκπαιδεύω ὁ ἐπιστήμη , ἀλλά καί ἰατρεύω ὁ κάμνω · καί αὐτός μέν οὐ ὁ ἰατρεία ὁ λόγος ὁ δέ γε ὁ νόσος παλαιός οὗτος μέν οὐ ἐπίσταμαι , ὁ νόσος δέ γε πιστεύω διά ὁ ἰατρικός 45 ἀπαλλάσσω τέχνη . καί μέντοι καί ὁ σκάφος εὐθύνω μόνος γε ἴασις ὁ ὁ κυβερνητικός ἐφίστημι τέχνη , ὁ δέ πλωτήρ διά ἐκεῖνος πιστεύω ὁ ποδουμενοω λιμήν προσορμίζω . οὐχ οὖν , εἰμί φίλος , κοινός μέν τίς 46 χρήμα πᾶς ὁ πίστις , καί ὁ μανθάνω τις τέχνη ἐμέω , καί ὁ πλέω , καί γεωργέω , καί ἰατρός προσεδρεύω ; ὁ δέ γνῶσις , οὖον πᾶς , ἀλλά μόνος ὁ ὁ τέχνη ἐφίστημι . αυτειο τοίνυν εἄν ἐθέλω διαγιγνώσκω χρυσός δόκιμος 47 τε καί ἀποφθάνω , οὐ ἐγώ ὁ βάσανος οὗτος προσφέρω , [ 18 ] ἀλλά 48 ὁ ἐφίστημι ὁ τοιοῦτος δοκιμάζω 49 καλέω · ὁ δέ , ἢ ὁ λίθος προσφέρω , ἢ ὁ πῦρ , ἢ δίδωμι ἢ δόκιμος ἀποφαίνω . οὕτως καί πολυτελής ἀνοέω 50 λίθος , οὐ ἐγώ αὐτός ὁ οὗτος διάγνωσις ἐπιτρέπω , ἀλλά ὅς ὁ χρόνος καί ὁ πείρω ὅδε ὁ ἐπιστήμη ἐντίθημι . καί ὁ σηρικός δέ