theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0060.1
παρήλθε . » Τὸν γὰρ πρὸ τῆς παρουσίας αὐτοῦ χρόνον ὀνομάζει χειμῶνα , ἕαρ δὲ τὸ μετὰ τὴν παρουσίαν ἄκμὴν δὲ θέρος , τὸν προσδοκώμενον αἰῶνα . Διὸ φησιν αὐτὸς , ὅτι : « Παρελθὼλε καὶ ὁ χειμὼν καὶ ὁ ὕετος , » αἱ τοῦ νόμου ἀπειλαὶ , καὶ αἱ σφοδραὶ τῶν ἁμαρτημάτων τιμωρίαι . « Καὶ ἐπορεύθη ἐαυτῷ » . Παρχορεῖ γὰρ ἡ σκιὰ τῷ σώματι , ὁ παιαγωγὸς τῷ σοφῷ διδασκάλῳ . » Μετὰ γὰρ τὰ ἄνθη ἐν τῇ γῇ . » Προσετέον τῇ ἀκριβείᾳ τῶν λόγων . Οὐ γὰρ εἶπεν , οἱ καρποί , ἀλλὰ « ἄνθη » . Ἡ γὰρ τελειότης τῶν ἀγαθῶν ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι τοῖς ἀξίοις παρέζεται . Ἐνταῦθα δὲ οἱ κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον φασίν : « Ἄρτι βλέπω ὡς ἐν ἐσόπτρῳ , ὡς ἐν αἰνίγματι , τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον . » Ἄλλὰ καὶ « Ὁ καιρὸς τῆς τομῆς ἔφθασεν , » ἤ ὡς ὁ Σύμμαχος καὶ ὁ Ἀκύλλας , « κλαδεύσεως . » Μετὰ γὰρ τὴν τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ παρουσίαν ταυτῷ τῆς καθάρσεως πάντα τὰ ἔθνη τετύχηκε . Διὸ καὶ ὁ Κύριος φησίν : « Ἐγώ εἰμι ἡ ἀμπελὼς ἡ ἀληθινή , ὑμεῖς τὰ κλήματα . ὁ Πατὴρ μου ὁ γεωργὸς ἐστι · πᾶν κλῆμα ἐν ἐμοὶ μὴ φέρον καρπὸν , αἴρει αὐτό · καὶ πᾶν ὃ φέρει καρπὸν , καθαίρει αὐτό , ἵνα πλείονα καρπὸν φέρῃ . » Διὰ τοῦτο φησι : « Καὶ ὁ καιρὸς τῆς τομῆς ἔφθασεν . » Ἄλλὰ καὶ « Φωνὴ τῆς τρυγόνος ἠκούσθη ἐν τῇ γῇ ἡμῶν . » Φωνὴν πάλιν τρυγόνος τὴν τοῦ παναγίου Πνεύματος διδασκαλίαν καλεῖ . Οὕτω γὰρ ὁ μακάριος Δαβὶδ ἐν τῷ Ἑτέρῳ τῶν Ἱμνῶν προσκαγορευομένη ψαλμῷ φησίν . Εἰρηκὼς γὰρ , « Ὡς ἀγαπητὰ τὰ σκηνώματά σου , Κύριε τῶν δυνάμεων ! ἐπιποθῶ , καὶ ἐκλείπει ἡ ψυχή μου εἰς τὰς αὐλὰς τοῦ Κυρίου · ἡ καρδία μου καὶ ἡ σάρξ μου ἠγαλλιάσαντο ἐπὶ Θεὸν ζῶντα , » διδάσκει καὶ τῆς ἀγαλλιάσεως τὴν αἰτίαν , καὶ φησίν : « Καὶ γὰρ στρουθίον εὗρεν ἑαυτῷ οἰκίαν , καὶ τρυγὼν νοσσίαν ἑαυτῇ , οὗ θήσει τὰ νοσσία ἑαυτῆς · » καὶ δεῖνχὺς ἐπιφέρει λέγων : « Τὰ θυσιαστήριά σου , Κύριε τῶν δυνάμεων . » Καὶ διδάσκει ἡμᾶς , ὅτι νεοτοὶ μέν εἰσιν οἱ τῆς διὰ τοῦ λουτροῦ παλιγγενεσίας τετυχότες · καλὰ δὲ αὐτῶν , καὶ νεοττα , τὰ θεία θυσιαστήρια , ἐν οἷς τρέφονται , καὶ σιτοῦνται , καὶ πτεροφοιοῦσιν , καὶ καταβραχὺ τῆς τελειότητος ἀπολαύσονται . Οὕν δὲ τις μήτηρ αὐτῶν ἐστι τίκτουσα , ἡ τοῦ ἁγίου Πνεύματος χάρις , ἡ τροπικῶς ὀνομαζομένη τρυγών , διὰ τὸ σῶφρον τοῦ ζῴου , καὶ φιλέρημον , καὶ ἐν δένδροις ἀμφιλαφέσει τὰς καλίας πηγνύναι . Φησι τοίνυν ὁ νυμφίος , ὅτι « Φωνὴ τῆς τρυγόνος ἠκούσθη ἐν τῇ γῇ ἡμῶν , καὶ ἡ συκὴ ἐξήνεγκεν ὀλύνθους αὐτῆς , » τοῦτέστι , τὸν πρῶιμον τῆς πίστεως καρπὸν , δι' οὗ καὶ ὁ ἕτερος καρπὸς , ὁ τῶν πράξεων , λέγω , μόνιμος γίνεται , καὶ οὐκ ἔχει , ἀλλὰ πεπαίνεται , καὶ θάτistos ἀποτελεῖται . « Καὶ λελπελοὶ δὲ κυπρίζουσιν , ἰδωκαν ὀσμήν . » Ἦνθησαν , φησι , οἱ τροπικῶς καλούμενοι ἀμπελοι , καὶ τὴν εὐωσίαν ἀφήρησιν .
Lemmas: παρέρχομαι . » ὁ γάρ πρό ὁ παρουσία αὐτός χρόνος ὀνομάζω χειμών , ἔαρ δέ ὁ μετά ὁ παρουσία ἀκμή δέ θέρος , ὁ προσδοκάω αἰών . Διὸ φημί αὐτός , ὅτι : « Παρέρχομαι καί ὁ χειμών καί ὁ ὑετός , » ὁ ὁ νόμος ἀπειλή , καί ὁ σφοδρός ὁ ἁμάρτημα τιμωρία . « καί πορεύω αὐτός » . παρχορεω γάρ ὁ σκιά ὁ σῶμα , ὁ παιαγωγὸς ὁ σοφός διδάσκαλος . » μετά γάρ ὁ ἄνθος ἐν ὁ γῆ . » προσετέον ὁ ἀκρίβεια ὁ λόγος . οὖον γάρ εἶπον , ὁ καρπός , ἀλλά « ἄνθος » . ὁ γάρ τελειότης ὁ ἀγαθός ἐν ὁ μέλλω αἰών ὁ ἄξιος παρέζομαι . ἐνταῦθα δέ ὁ κατά ὁ μακάριος Παῦλος φημί : « ἄρτι βλέπω ὡς ἐν εἴσοπτρον , ὡς ἐν αἴνιγμα , τότε δέ πρόσωπον πρός πρόσωπον . » ἀλλά καί « ὁ καιρός ὁ τομή φθάνω , » ἤ ὡς ὁ Σύμμαχος καί ὁ Ἀκύλλας , « κλάδευσις . » μετά γάρ ὁ ὁ δεσπότης Χριστός παρουσία ταυτός ὁ κάθαρσις πᾶς ὁ ἔθνος τυγχάνω . Διὸ καί ὁ Κύριος φημί : « ἐγώ εἰμί ὁ ἀναπάλλω ὁ ἀληθινός , σύ ὁ κλῆμα . ὁ πατήρ ἐγώ ὁ γεωργός εἰμί · πᾶς κλῆμα ἐν ἐγώ μή φέρω καρπός , ἀείρω αὐτός · καί πᾶς ὅς φέρω καρπός , καθαίρω αὐτός , ἵνα πλείων καρπός φέρω . » Ζεύς οὗτος φημί : « καί ὁ καιρός ὁ τομή φθάνω . » ἀλλά καί « φωνή ὁ τρυγών ἀκούω ἐν ὁ γῆ ἐγώ . » φωνή πάλιν τρυγών ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα διδασκαλία καλέω . οὕτως γάρ ὁ μακάριος Δαυίδ ἐν ὁ ἕτερος ὁ Ἱμνῶν προσκαγορευω ψαλμός φημί . ἐρῶ γάρ , « ὡς ἀγαπητός ὁ σκήνωμα σύ , κύριος ὁ δύναμις ! ἐπιποθέω , καί ἐκλείπω ὁ ψυχή ἐγώ εἰς ὁ αὐλή ὁ κύριος · ὁ καρδία ἐγώ καί ὁ σάρξ ἐγώ ἀγαλλιάω ἐπί θεός ζῶ , » διδάσκω καί ὁ ἀγαλλίασις ὁ αἴτιος , καί φημί : « καί γάρ στρουθίον εὑρίσκω ἑαυτοῦ οἰκίον , καί τρυγών νοσσίαν ἑαυτοῦ , ὅς τίθημι ὁ νεόσσιον ἑαυτοῦ · » καί δείκνυμι ἐπιφέρω λέγω : « ὁ θυσιαστήριον σύ , κύριος ὁ δύναμις . » καί διδάσκω ἐγώ , ὅτι νεοος μέν εἰμί ὁ ὁ διά ὁ λουτρόν παλιγγενεσία τεύχω · καλός δέ αὐτός , καί νεοττα , ὁ θεῖος θυσιαστήριον , ἐν ὅς τρέφω , καί σιτέω , καί πτεροφοειμι , καί καταβραχύς ὁ τελειότης ἀπολαύω . οὖν δέ τις μήτηρ αὐτός εἰμί τίκτω , ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα χάρις , ὁ τροπικός ὀνομάζω τρυγών , διά ὁ σώφρων ὁ ζῷον , καί φιλέρημος , καί ἐν δένδρον ἀμφιλαφής ὁ Καλίας πήγνυμι . φημί τοίνυν ὁ νυμφίος , ὅτι « φωνή ὁ τρυγών ἀκούω ἐν ὁ γῆ ἐγώ , καί ὁ συκέα ἐκφέρω Ὄλυνθος αὐτός , » τουτέστι , ὁ πρώϊμος ὁ πίστις καρπός , διά ὅς καί ὁ ἕτερος καρπός1 , ὁ ὁ πρᾶξις , λέγω , μόνιμος γίγνομαι , καί οὐ ἔχω , ἀλλά πεπαίνω , καί ὅς ἀποτελέω . « καί λεπελής δέ κυπρίζω , ἰδωκαν ὀσμή . » ἀνθέω , φημί , ὁ τροπικός καλέω ἄμπελος , καί ὁ εὐωσίαν ἀφαιρέω .