theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0089.1
δ δῆλα , ἐστὶν ἀδηλα , καὶ τὰ αἰσθητὰ ἀκατάληπτα τοῖς δὲ τῶν ὀείων μυστηρίων ἐντὸς γεγεννημένοις , καὶ τὰ ἀδηλα γίνεται φανερὰ . Διὸ καὶ ὁ μακάριος Δαβὶδ φησι : « Τὰ ἀδηλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας σου ἐδήλωσάς μοι . » Τοῦτο τοίνυν καὶ ἡ νύμφη λέγει : « Ἡ κοιλία αὐτοῦ πυξὶον ἐφράξαντων ἐπὶ λίθου σαπφείρου : κνήμαι αὐτοῦ στυλοὶ μαρμάριοι , τεθεμελιωμένοι ἐπὶ βάσεις χρυσᾶς . » τὸ ἐδραῖον αὐτοῦ , καὶ σταθρὸν , καὶ μόνιμον , καὶ διαρκές , διὰ τῶν μαρμαρίων στυλῶν ἐδήλωσε : καὶ τὰς βάσεις δὲ αὐτῶν χρυσᾶς ὠνόμασε , τὸ τίμιον τῶν πράξεων διὰ τούτων παραδιδὼν . « Εἶδος αὐτοῦ ὡς λίβανος , ἐκλεκτὸς ὡς κέδροι 41 . » Πάλιν ἐνταῦθα τὸ διπλοῦν ἐρμηνεύει τῶν φύσεων · λίβανον 42 μὲν τὴν θείαν προσάγορευει , ἐπειδὴ λίβανος κατὰ τὸν νόμον Θεῷ προσφέρεται . Κέδρον δὲ καλεῖ τὴν ἀνθρωπείαν , ὡς σηπεδὸνα τῆς ἁμαρτίας οὐ δεξαμένην · ἀσπίτος γὰρ ἐν ξύλοις ἡ κέδρος . « Φάρυξ αὐτοῦ γλυκαμίδος : » τί γὰρ τῶν θείων λόγων γλυκύτερον ; Διὸ καὶ ὁ μέγας Δαβὶδ : « Ὡς γλυκέα τῷ λάρυγί μου τὰ λόγιό σου , ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον τῷ στόματί μου » καὶ « Τὰ κρίματά σου 43 ἀληθινά , δεδικαιωμένα ἐπὶ τὸ αὐτό , ἐπιθυμητὰ ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον πολύν , καὶ γλυκύτερα ὑπὲρ μέλι κηρίον . » Διὸ καὶ οἱ ὑπηρέται τῶν ἀρχιερέων , οἱ ἐπ’ αὐτὸν ἀποσταλέντες , καὶ καταχληθέντες , καὶ ἐλκόμενοι τῇ πόθῳ τῆς τῶν λόγων γλυκύτητος , φασὶ τοῖς ἀποστείλασιν : « Οὐδέποτε οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος , ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος » καὶ ἄλλοι ἔδουν : « Μακαρία ἡ κοιλία ἡ βαστάσασά σε , καὶ μαστοὶ οὓς ἐθήλασας . » — « Φάρυξ τοίνυν αὐτοῦ γλυκασμός : » ἀλλὰ καὶ , ὅλος ἐστὶν ἐπιθυμία : » ἀπορῆσας γὰρ λοιπὸν ἄλλων ἐπαίνων ἐνὶ αὐτὸν ὀνόματι ὀνομάζει . Τί δὴποτε γάρ , φησι , κατὰ μέρος , αὐτοῦ διηγούμαι τὸ κάλλος ; ὅλος γὰρ ἐστὶν ἐπιθυμία , ἔλκων ἅπαντας εἰς ἔρωτα , βιαζόμενος εἰς ἀγάπην , ἐπιθυμίαν ἐμβάλλων , οὐ τοῖς 44 ὁρῶσι μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀκούουσι : ταῦτα εἰρηκίλα , φησι ταῖς νεανίαιςιν : « Οὗτος ὁ ἀδελφιδός μου , καὶ οὗτος πλησίον μου , θυγατέρες Ἱερουσαλήμ . » Ἐπειδὴ ἠγνοεῖτε , καὴ ἠρωτᾶτε , Τί ὁ ἀδελφιδός σου ἀπὸ ἀδελφιδού ; ἰδοὺ λέγω ὑμῖν , ὅτι « Τοιοῦτός ἐστιν ὁ ἀδελφιδός μου , καὶ τοιοῦτός ἐστιν ὁ πλησίον μου » φροντίσατε τοίνυν τοῦ ὄρχου , καὶ μὴ ἀμελήσητε , ἀλλὰ ζητήσατε αὐτὸν καὶ ἀπαγγείλατέ μου τὸν πόθον 45 . Μαθοῦσαι τοίνυν ἐκεῖναι τοῦ νυμφίου τὰ σημεῖα , πάλιν ἐπερωτῶσι καὶ πυνθάνονται , ποῦ πορεύεται , καὶ ποῦ ἐξέδημησε , καὶ φασί : « Ποῦ ἀπήλθεσ ὁ ἀδελφιδός σου , ἡ καλὴ ἐν γυναιξί ; ποῦ ἀπέλυσεν ὁ ἀδελφιδός σου , καὶ ζητήσομεν αὐτὸν μετὰ σοῦ . Εἰ γὰρ μάθοιμεν τὸν τῆς ἀποδημίας τόπον , οὐκ ἀμελήσομεν , ἀλλὰ κοινω -
Lemmas: δ δῆλος , εἰμί ἄδηλος , καί ὁ αἰσθητός ἀκατάληπτος ὁ δέ ὁ ὀείων μυστήριον ἐντός γεννάω , καί ὁ ἄδηλος γίγνομαι φανερός . Διὸ καί ὁ μακάριος Δαυίδ φημί : « ὁ ἄδηλος καί ὁ κρύφιος ὁ σοφία σύ δηλόω ἐγώ . » οὗτος τοίνυν καί ὁ νύμφη λέγω : « ὁ κοιλία αὐτός πυξίον φράσσω ἐπί λίθος σάπφειρος : κνήμη αὐτός Στυλό μαρμάριος , θεμελιόω ἐπί βάσις χρύσεος . » ὁ ἐδραῖος αὐτός , καί σταθρὸν , καί μόνιμος , καί διαρκής , διά ὁ μαρμάριος Στυλό δηλόω : καί ὁ βάσις δέ αὐτός χρύσεος ὀνομάζω , ὁ τίμιος ὁ πρᾶξις διά οὗτος παραδιδέω . « εἶδος αὐτός ὡς λίβανος , ἐκλεκτός ὡς κέδρος 41 . » πάλιν ἐνταῦθα ὁ διπλόος ἑρμηνεύω ὁ φύσις · λίβανος 42 μέν ὁ θεῖος προσαγορεύω , ἐπεί λίβανος κατά ὁ νόμος Θεός προσφέρω . Κέδρος δέ καλέω ὁ ἀνθρώπειος , ὡς σηπεδών ὁ ἁμαρτία οὖον δέχομαι · άσπιτος γάρ ἐν ξύλον ὁ κέδρος . « φάρυγξ αὐτός γλυκαμίδος : » τίς γάρ ὁ θεῖον λόγος γλυκύς ; Διὸ καί ὁ μέγας Δαυίδ : « ὡς γλυκύς ὁ λάρυγξ ἐγώ ὁ συμβουλεύω σύ , ὑπέρ μέλι καί κηρίον ὁ στόμα ἐγώ » καί « ὁ κρίμα σύ 43 ἀληθινός , δικαιόω ἐπί ὁ αὐτός , ἐπιθυμητός ὑπέρ χρυσίον καί λίθος τίμιος πολύς , καί γλυκύς ὑπέρ μέλι κηρίον . » Διὸ καί ὁ ὑπηρέτης ὁ ἀρχιερεύς , ὁ ἐπί αὐτός ἀποστέλλω , καί κατακαλέω , καί ελκόμενος ὁ πόθος ὁ ὁ λόγος γλυκύτης , φημί ὁ ἀποστέλλω : « οὐδέποτε οὕτως λαλέω ἄνθρωπος , ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος » καί ἄλλος δήω : « Μακαρία ὁ κοιλία ὁ βαστάζω σύ , καί μαστός ὅς θηλάζω . » — « φάρυγξ τοίνυν αὐτός γλυκασμός : » ἀλλά καί , ὅλος εἰμί ἐπιθυμία : » ἀπορέω γάρ λοιπός ἄλλος ἔπαινος ἐν αὐτός ὄνομα ὀνομάζω . τις δήποτε γάρ , φημί , κατά μέρος , αὐτός διηγέομαι ὁ κάλλος ; ὅλος γάρ εἰμί ἐπιθυμία , ἕλκω ἅπας εἰς Ἔρως , βιάζομαι εἰς ἀγάπη , ἐπιθυμία ἐμβάλλω , οὖον ὁ 44 ὁράω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀκούω : οὗτος εἰρηκίλα , φημί ὁ νεανίαιςιν : « οὗτος ὁ ἀδελφιδός ἐγώ , καί οὗτος πλησίος ἐγώ , θυγάτηρ Ἱερουσαλήμ . » ἐπεί ἀγνοέω , καίω ἐρωτάω , τις ὁ ἀδελφιδός σύ ἀπό ἀδελφιδῆς ; ἰδού λέγω σύ , ὅτι « τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀδελφιδός ἐγώ , καί τοιοῦτος εἰμί ὁ πλησίος ἐγώ » φροντίζω τοίνυν ὁ ὄρχος , καί μή ἀμελέω , ἀλλά ζητέω αὐτός καί ἀπαγγέλλω ἐγώ ὁ πόθος 45 . μανθάνω τοίνυν ἐκεῖνος ὁ νυμφίος ὁ σημεῖον , πάλιν ἐπερωτάω καί πυνθάνομαι , ποῦ πορεύω , καί ποῦ ἐκδημέω , καί φημί : « πός ἀπέρχομαι ὁ ἀδελφιδός σύ , ὁ κάλως ἐν γυνή ; ποῦ ἀπολύω ὁ ἀδελφιδός σύ , καί ζητέω αὐτός μετά σύ . εἰμί γάρ μανθάνω ὁ ὁ ἀποδημία τόπος , οὐ ἀμελέω , ἀλλά κοινός -