theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0082.1
οινὸν μου μετὰ γάλακτός μου . » Οὐχ ἀποσείσεται γὰρ οὐδὲ τοὺς νηπίους , καὶ οἶνοι ὀπομαζούς , καὶ γαλακτοτροφουμένους , ἀλλὰ καὶ τὸν σύμμετρον παρ’ ἐκείνων δέχεται καρπόν , καὶ ἀγαθὸς ὢν καὶ τοὺς φίλους εἰς τὴν εὐωχίαν καλεῖ , καὶ φησι · « Φάγετε , οἱ πλῆθος μου , καὶ πίετε , καὶ μεθύσθητε , ἀδελφιδόι μου . » Πλησιάζουσι δὲ αὐτῷ οἱ τετελειωμένοι , καὶ τὴν πρὸς αὐτὴν αὐτοῦ 19 αὐχὺσιν συγγένειαν , οἱ τὴν εἰκόνα φιλάττοντες ἀδελφορόν . Καὶ οὐ μόνον αὐτοὺς πειν , ἀλλὰ καὶ μεθύσθηνα παρακαλεῖται · ἔστι γὰρ μέθη σωφροσύνην , ἀλλ’ οὐ παραφροσύνην ἐργαζομένη · οὐ παραλύουσα τὰ μέλη , ἀλλὰ ῥωννύουσα . « Τὸ γὰρ ποτήριον αὐτοῦ μεθύσκον ὥσπερ κράτιστον . » « Ἀλλαγού 20 δὲ πάλιν ὁ μακάριος Δαβὶδ · « Μεθύσθησοναι , φησιν , ἀπὸ πίότητος οἴκου σου , καὶ τὸν χειμάρρον 21 τῆς ῥηθέντων , φησιν ἡ νύμφη β’ . « Ἐγὼ καθεύδω , καὶ ἡ καρδία μου ἀγρυπνεῖ . Κἂν γὰρ ὑπὸ τῆς φύσεως ἀναγκασθῶ μύσαι τοὺς ὀφθαλμούς , καὶ τὸν ὕπνον δέξασθαι , κατὰ διάνοιαν ἀγρηγόρη , καὶ τὸν τῆς ἐξθυμίας ὕπνον οὐ καταδέχομαι , τοῦ νυμφίου τὴν παρουσίαν προσμένουσα . Διὸ καὶ αἰσθάνομαι τῶν ἐκείνου χρωμάτων . « Φωνὴ γὰρ , φησιν , ἀδελφιδού μου κρούει ἐπὶ θύραν . » Παραλήσωμεν , εἰ δοκεῖ , τοὺς τὲ ἐν τοῖς 22 θείοις Εὐαγγελίοις ὑπὸ τοῦ καλοῦ ποιμένος εἰρημένα · « Τὰ πρόβατα γὰρ , φησι , τὰ ἐμὰ τῆς φωνῆς μου ἀκούει . » Καὶ πάλιν · « Ἀλλοτρίᾳ δὲ οὐ μὴ ἀκολουθήσωσιν , ὅτι οὐκ οἴδασι τῶν ἀλλοτρίων τὴν φωνήν . » Μακάριος τοίνυν ὁ ποιμαινόμενος , καὶ τοῦ ποιμένος τὴν φωνὴν ἐπιγινώσκων . Μακάριος ὁ νυμφοστολούμενος , καὶ διακρίνειν ἐπιστάμενος φωνὴν μοιχοῦ καὶ νυμφίου μακάριος · ὁ λέγων · « Οὐ 23 διώσω ὕπνον τοῖς ὀφθαλμοῖς μου , καὶ τοῖς βλεφάροισι μου νυσταγμόν , » ἀλλ’ ἐγρηγορὼς καὶ τὸν νυμφίον ἀναμένων κατὰ τὴν αὐτοῦ 24 τοῦ Κυρίου παραίνεσιν · « Γρηγορεῖτε γὰρ , φησιν , ὅτι οὐκ οἴδατε ποῖα ὥρᾳ ὁ Κύριος ὑμῶν ἔρχεται . » Ταύτην δὲ καὶ ὁ μακάριος Παῦλος προσφέρει τὴν συμβουλήν , λέγων · « Γρηγορεῖτε , στήκετε ἐν τῇ πίστει , ἀνδρίζεσθε , κραταιούσθε , πάντα ὑμῶν ἐν ἀγάπῃ γινέσθω . » « Ἐγρηγορὺς τοίνυν ἡ νύμφη , καίτοι καθεδύ 25 τὴν σωματικὸν ὕπνον , ἐν ἀπολαύσει γίνεται τῆς φωνῆς τοῦ νυμφίου , καὶ τῶν χρωμάτων τῆς θύρας ἀκούει · τίνες δὲ αἱ θύραι τῆς ψυχῆς , ἀλλ’ ἡ τοῦ σώματος αἱ αἰσθήσεις , δι’ ὧν ἡ νύμφη τὸν νυμφίον 27 εἰσδέχεται οὐ μόνον κρούοντα , ἀλλὰ καὶ ἀνοίγναι αὐτῷ τὴν θύραν παρακαλοῦσα28 ; « Ἄνοιξον γὰρ μοι , φησιν , ἀδελφὴ μου , ἡ πλησίον μου , περιστερά μου , τέλεια μου , ὅτι ἡ κεφαλὴ μου ἐπλήσθη ἄρδου , καὶ οἱ βόστρυχοί μου ψεκάδων νυκτός . » Σημαίνει δὲ διὰ μὲν τῆς νυκτὸς τὴν ἐν νυκτὶ γενομένην αὐτοῦ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων ἐπανάστασιν · διὰ δὲ τῆς ἄρδου , καὶ τῶν ψεκάδων , τὸν τριήμερον
Lemmas: οἶνος ἐγώ μετά γάλα ἐγώ . » οὐχ ἀποσείω γάρ οὐδέ ὁ νήπιος , καί οἶνος οπομαστος , καί γαλακτοτροφέω , ἀλλά καί ὁ σύμμετρος παρά ἐκεῖνος δέχομαι καρπός , καί ἀγαθός εἰμί καί ὁ φίλος εἰς ὁ εὐωχία καλέω , καί φημί · « ἐσθίω , ὁ πλῆθος ἐγώ , καί πίνω , καί μεθύσκω , ἀδελφιδός ἐγώ . » πλησιάζω δέ αὐτός ὁ τελειόω , καί ὁ πρός αὐτός αὐτός 19 αυχυσις συγγένεια , ὁ ὁ εἰκών φυλάσσω ἀδελφορόν . καί οὖον μόνος αὐτός Πέιν , ἀλλά καί μεθύσκω παρακαλέω · εἰμί γάρ μέθη σωφροσύνη , ἀλλά οὖον παραφροσύνη ἐργάζομαι · οὖον παραλύω ὁ μέλος , ἀλλά ῥώννυμι . « ὁ γάρ ποτήριον αὐτός μεθύσκω ὥσπερ ἀγαθός . » « ἀλλάσσω 20 δέ πάλιν ὁ μακάριος Δαυίδ · « Μεθύσθησοναι , φημί , ἀπό πῖος οἶκος σύ , καί ὁ χειμάρρους 21 ὁ εἴρω , φημί ὁ νύμφη βε . « ἐγώ καθεύδω , καί ὁ καρδία ἐγώ ἀγρυπνέω . κἀν γάρ ὑπό ὁ φύσις ἀναγκάζω μύω ὁ ὀφθαλμός , καί ὁ ὕπνος δέχομαι , κατά διάνοια ἀγρηγόρη , καί ὁ ὁ ἐκθυμία ὕπνος οὖον καταδέχομαι , ὁ νυμφίος ὁ παρουσία προσμένω . Διὸ καί αἰσθάνομαι ὁ ἐκεῖνος χρῶμα . « φωνή γάρ , φημί , ἀδελφιδῆς ἐγώ κρούω ἐπί θύρα . » Παραλέω , εἰμί δοκέω , ὁ τε ἐν ὁ 22 θεῖον Εὐαγγέλιος ὑπό ὁ καλός ποιμήν εἴρω · « ὁ πρόβατον γάρ , φημί , ὁ ἐμός ὁ φωνή ἐγώ ἀκούω . » καί πάλιν · « ἀλλότριος δέ οὖον μή ἀκολουθέω , ὅτι οὐ οἶδα ὁ ἀλλότριος ὁ φωνή . » Μακάριος τοίνυν ὁ ποιμαίνω , καί ὁ ποιμήν ὁ φωνή ἐπιγιγνώσκω . Μακάριος ὁ νυμφοστολέω , καί διακρίνω ἐπίσταμαι φωνή μοιχός καί νυμφίος μακάριος · ὁ λέγω · « οὖον 23 διωθέω ὕπνος ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , καί ὁ βλέφαρον ἐγώ νυσταγμός , » ἀλλά ἐγείρω καί ὁ νυμφίος ἀναμένω κατά ὁ αὐτός 24 ὁ κύριος παραίνεσις · « γρηγορέω γάρ , φημί , ὅτι οὐ οἶδα ποῖος ὥρα ὁ Κύριος σύ ἔρχομαι . » οὗτος δέ καί ὁ μακάριος Παῦλος προσφέρω ὁ συμβουλή , λέγω · « γρηγορέω , στήκω ἐν ὁ πίστις , ἀνδρίζω , κραταιόω , πᾶς σύ ἐν ἀγάπη γίγνομαι . » « Ἐγρηγορὺς τοίνυν ὁ νύμφη , καίτοι καταδύω 25 ὁ σωματικός ὕπνος , ἐν ἀπολαύω γίγνομαι ὁ φωνή ὁ νυμφίος , καί ὁ χρῶμα ὁ θύρα ἀκούω · τίς δέ ὁ θύρα ὁ Ψυχή , ἀλλά ὁ ὁ σῶμα ὁ αἴσθησις , διά ὅς ὁ νύμφη ὁ νυμφίος 27 εἰσδέχομαι οὖον μόνος κρούω , ἀλλά καί ἀνοίγω αὐτός ὁ θύρα παρακαλέω ; « ἀνοίγνυμι γάρ ἐγώ , φημί , ἀδελφή ἐγώ , ὁ πλησίος ἐγώ , περιστερά ἐγώ , τέλειος ἐγώ , ὅτι ὁ κεφαλή ἐγώ πίμπλημι ἄρδω , καί ὁ βόστρυχος ἐγώ ψακάς νύξ . » σημαίνω δέ διά μέν ὁ νύξ ὁ ἐν νύξ γίγνομαι αὐτός ὑπό ὁ Ἰουδαῖος ἐπανάστασις · διά δέ ὁ ἄρδω , καί ὁ ψακάς , ὁ τριήμερον