theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0054.1
A τας ἀνθρώπους κοινωνῆσαι αὐτοῖς · τοῦ φίλτρου παρακαλοῦσι . Διὸ καὶ ἐν τῷ Ἁσματι τῶν ᾀσμάτων ἡ νύμφη διηγησαμένη τὴν τοῦ νυμφίου περιλήψιν , ὅτι « Ἐξώνωμος αὐτοῦ ὑπὸ τὴν κεφαλήν μου , » καὶ εἰρηκὺς , « καὶ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ περιλήψεται με , » οὐκ ἀνέχεται μόνην ἐντυφᾶν τῷ νυμφίῳ , οὐδὲ ἀποχρὴν ἡγεῖται μόνην τῶν ἱερῶν ἐκείνων ἀπολαῦσαι ἀγκαλῶν , ἀλλὰ καὶ τὰς νεάνιδας παρακαλεῖ · οὐ παρακαλεῖ δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ βιάζεται , καὶ ἀνάγκην ἐπιτίθησιν ὀρκοῦ , ἵνα ἐγείρωσι καὶ ἐξεγείρωσι τὴν ἀγάπην , ἕως ἂν ὁ νυμφίος ἐθέλῃ . Συγatéρας δὲ Ἱερουσαλὴμ δηλοῦντι τῆς ἐπουρανίου ταύτης προσσαγορεύει · περὶ ἧς ὁ μακάριος Παῦλος φησίν · « Ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν , ἥτις ἐστὶ μήτηρ πάντων ἡμῶν . » Ἄγρον δὲ τὸν κόσμον ὀνομάζει · οὕτω γὰρ καὶ ὁ Κύριος ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίοις τὴν παραβολὴν ἐρμηνεύων φησίν , ὅτι « Ἄγρός ἐστιν ὁ κόσμος . » Δυνάμεις δὲ καὶ ἰσχύας ἀγροῦ τὰς ἀγγελικὰς δυνάμεις φησι , τὰς τὸν κόσμον περιπολοῦσας κατὰ τὸ θεοῦ θέλημα · ἢ τοὺς ἁγίους προφήτας καὶ ἀποστόλους , οἱ θεοῦ Πνεύματος πληρωθέντες , καὶ τὴν οἰκωμένην περινοστήσαντες , τοὺς ἀντιθέους καὶ θεομισεῖς ἐξέλασαν δαίμονας , καὶ τὴν εὐθείαν ἐν ταῖς ψυχαῖς ἀνθρώπων κατεφύτευσαν . Ἐν ἀπολαύσει τοίνυν ἡ νύμφη τοῦ νυμφίου γενομένη , καὶ πείρα μαθοῦσα τὴν ἀρρήτον ἐκείνην τρυφήν , βοᾷ καὶ λέγει · « Ὁρξίασι ὑμᾶς , συγatéρας Ἱερουσαλὴμ , ἐν ταῖς δυνάμεσι καὶ ἰσχύσει τοῦ ἀγροῦ , ἐὰν ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην , ἕως οὐ θέλῃ . » · τοῦτέστι , Μὴ ἐάστε ἐν ὑμῖν τὴν περὶ τὸν θεὸν ἀγάπην καθευδῆσθαι · ἀλλὰ διεγείρατε αὐτήν , καὶ πυρσοῦσατε , καὶ ἐπιβάλλετε οἷον ἐλαίων τῶν εὐεργεσιῶν τὴν μνήμην · ἵνα μὴ καὶ περὶ ἡμῶν ῥηθῇ · « Ἐπνώσαν ὕπνον αὐτῶν , καὶ οὐχ εὗρον οὐδέν . » Ἐὰν γὰρ μὴ ἀπαγγελῆτε ἡμέραν ἐξ ἡμέρας τὸ σωτήριον αὐτοῦ , καὶ μὴ μνησθῆτε τῶν θαυμασίων αὐτοῦ ὧν ἐποίησε , ἀλλ’ ἐπιλαβήσθε τῶν εὐεργεσιῶν αὐτοῦ · σβεσθήσεται ἡ ἀγάπη , καὶ οἷον νεκρωθήσεται . Χρὴ δὲ ὑμᾶς δηνεωκῶς ἐξάπτειν αὐτήν , καὶ διεγείρειν , καὶ εἰς ὕψος αὐτὴν ἀρφεῖν τὴν φλόγα . Μέτρον δὲ ποιεῖσθαι τῆς ἀγάπης , τοῦ νυμφίου τὸ βούλημα . Μὴ πρότερον οὖν παύσησθε ταύτην διεγείροντες , καὶ τὴν πυρὰν αὐτῆς ἐξάπτοντες , ἕως ἂν ὁ νυμφίος ἔχειν αὐτὴν εἴπῃ τὸ μέτρον . Τοῦτο δὲ εἶναι τὰ ὑπὸ τοῦ μακαρίου Παύλου Κορινθίοις γραφέντα , καὶ διὰ Κορινθίων πᾶσιν ἡμῖν · « Γηγορεῖτε , στήκετε ἐν τῇ πίστει , ἀνδρίζεσθε , κραταιοῦσθε · πάντα ὑμῶν ἐν ἀγάπῃ γινέσθω . » Καὶ ἐν τῷ τέλει δὲ τῆς Ἐπιστολῆς φησίν · « Εἰ τις οὐ φιλεῖ τὸν Κύριον Ἰησοῦν , ἅτω ἀνάθεμα . » Οὕτως ἀγαπῶσι δὲ θερμῶς ἀγαπῶντες τὸν σεσωκότα , ὡς τοὺς ἀγαπῶν αὐτὸν οὐκ ἠθελόντας ὡς ὀδωδῶτα καὶ σεσηπότα βδελύττεσθαι σώματα . Τοῦτο σημαίνει λέ -
Lemmas: A ὅς ἄνθρωπος κοινωνέω αὐτός · ὁ φίλτρον παρακαλέω . Διὸ καί ἐν ὁ ᾆσμα ὁ ᾆσμα ὁ νύμφη διηγέομαι ὁ ὁ νυμφίος περίληψις , ὅτι « Ἐξώνωμος αὐτός ὑπό ὁ κεφαλή ἐγώ , » καί εἴρω , « καί ὁ δεξιός αὐτός περιλαμβάνω ἐγώ , » οὐ ἀνέχω μόνος εντυφημι ὁ νυμφίος , οὐδέ ἀποχράω ἡγέομαι μόνος ὁ ἱερός ἐκεῖνος ἀπολαύω ἀγκάλη , ἀλλά καί ὁ νεᾶνις παρακαλέω · οὖον παρακαλέω δέ μόνος , ἀλλά καί βιάζομαι , καί ἀνάγκη ἐπιτίθημι Ὅρκος , ἵνα ἐγείρω καί ἐξεγείρω ὁ ἀγάπη , ἠώς εἄν ὁ νυμφίος ἐθέλω . Συγatéρας δέ Ἱεροσόλυμα δηλόω ὁ ἐπουράνιος οὗτος προσαγορεύω · περί ὅς ὁ μακάριος Παῦλος φημί · « ὁ δέ ἄνω Ἱεροσόλυμα ἐλεύθερος εἰμί , ὅστις εἰμί μήτηρ πᾶς ἐγώ . » ἀγρός δέ ὁ κόσμος ὀνομάζω · οὗτος γάρ καί ὁ Κύριος ἐν ὁ ἱερός Εὐαγγέλιος ὁ παραβολή ἑρμηνεύω φημί , ὅτι « ἀγρός εἰμί ὁ κόσμος . » Δύναμις δέ καί ἰσχύς ἀγρός ὁ ἀγγελικός δύναμις φημί , ὁ ὁ κόσμος περιπολέω κατά ὁ θεός θέλημα · ἢ ὁ ἅγιος προφήτης καί ἀπόστολος , ὁ θεός πνεῦμα πληρόω , καί ὁ οἰκέω περινοστέω , ὁ ἀντίθεος καί θεομισής ἐξελαύνω δαίμων , καί ὁ εὐθεία ἐν ὁ Ψυχή ἄνθρωπος καταφυτεύω . ἐν ἀπολαύω τοίνυν ὁ νύμφη ὁ νυμφίος γίγνομαι , καί πείρω μανθάνω ὁ ἄρρητος ἐκεῖνος τρυφή , βοάω καί λέγω · « ορξιασις σύ , συγatéρας Ἱεροσόλυμα , ἐν ὁ δύναμις καί ἰσχύω ὁ ἀγρός , ἐάν ἐγείρω καί ἐξεγείρω ὁ ἀγάπη , ἠώς οὖον ἐθέλω . » · τουτέστι , μή αφήνω ἐν σύ ὁ περί ὁ θεός ἀγάπη καθεύδω · ἀλλά διεγείρω αὐτός , καί πυρσουω , καί ἐπιβάλλω οἷος ἔλαιον ὁ εὐεργεσία ὁ μνήμη · ἵνα μή καί περί ἐγώ εἴρω · « Ἐπνώσαν ὕπνος αὐτός , καί οὐ εὑρίσκω οὐδείς . » ἐάν γάρ μή ἀπαγγέλλω ἡμέρα ἐκ ἡμέρα ὁ σωτήριος αὐτός , καί μή μιμνήσκω ὁ θαυμάσιος αὐτός ὅς ποιέω , ἀλλά ἐπιλαμβάνω ὁ εὐεργεσία αὐτός · σβέννυμι ὁ ἀγάπη , καί οἷος νεκρόω . χρή δέ σύ δηνεωκῶς ἐξάπτω αὐτός , καί διεγείρω , καί εἰς ὕψος αὐτός ἀρφεῖν ὁ φλόξ . Μέτρον δέ ποιέω ὁ ἀγάπη , ὁ νυμφίος ὁ βούλημα . μή πρότερος οὖν παύω οὗτος διεγείρω , καί ὁ πυρή αὐτός ἐξάπτω , ἠώς εἄν ὁ νυμφίος ἔχω αὐτός εἶπον ὁ μέτρον . οὗτος δέ εἰμί ὁ ὑπό ὁ μακάριος Παῦλος Κορίνθιος γράφω , καί διά Κορίνθιος πᾶς ἐγώ · « γηγορεω , στήκω ἐν ὁ πίστις , ἀνδρίζω , κραταιόω · πᾶς σύ ἐν ἀγάπη γίγνομαι . » καί ἐν ὁ τέλος δέ ὁ Ἐπιστολή φημί · « εἰμί τις οὖον φιλέω ὁ κύριος Ἰησοῦς , οἰδάνω ἀνάθεμα . » οὕτως ἀγαπάω δέ θερμός ἀγάπη ὁ σῴζω , ὡς ὁ ἀγάπη αὐτός οὐ ἐθέλω ὡς ὄζω καί σήπω βδελύσσομαι σῶμα . οὗτος σημαίνω λεʹ -