theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0076.1
ὁ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου , ὅτι αὐτὸς ἐστι Κύριός σου . » Καὶ γὰρ ἐκεῖ παραίνειν αὐτῇ καὶ συμβουλήν ὁ λόγος προσφέρει , ἐπιλαθέσθαι · τε¹⁹ τοῦ λαοῦ αὐτῆς καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς αὐτῆς παρακαλεῖσθαι , ὡς οὐκ ἂν ἑτέρως τοῦ βασιλέως τοῦ κάλλους αὐτῆς ἐπιθυμήσοντος , εἰ μὴ τοῦτο γένοιτο . Λαὸν δὲ αὐτῆς καὶ οἶκον πατρὸς τὰ παλαιὰ ἔθη καλεῖ , περὶ ὧν ὁ μακάριος Παῦλος φησίν · « Ἦμεν γὰρ ποτε καὶ ἡμεῖς ἀνόητοι , ἀπειθεῖς , πλανώμενοι , δουλεύοντες ἐπιθυμίαις καὶ ἡδοναῖς ποικίλαις , ἐν κακίᾳ καὶ φθόνῳ διζόμενοι , στυγητοί , μισούντες ἀλλήλους . Ὅτε δὲ ἡ χρηστότης καὶ ἡ φιλανθρωπία τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ ἐπεφάνη · οὐχ ἐξ ἔργων τῶν ἐν δικαιοσύνῃ ὧν ἐποιήσαμεν ἡμεῖς,¹⁹ ἀλλὰ κατὰ τὸ πολὺ ἔλεος αὐτοῦ ἐσωσεν ἡμᾶς διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ ἀνακαινώσεως Πνεύματος ²⁰ ἁγίου , οὗ ἐξέχεεν ἐπ’ ἡμᾶς πλουσίως , » καὶ ταῦτά ἐστιν . Ἐν τούτῳ δὲ ²¹ τῷ συγγράμματι · ἀπὸ Λιβάνου καλεῖ αὐτήν , καὶ ἀπὸ Σανήρ · διὰ μὲν τοῦ Λιβάνου τὴν εἰδωλολατρείαν σημαίνων , διὰ δὲ τοῦ Σανήρ , ὁ ἐρμηνεύεται λύχνων ὄδός , τὴν ἐν νόμῳ πολιτείαν . Λύχνος γὰρ ὁ νόμος , ὁ ἐν νυκτὶ λάμπων · ἥλιος δὲ ὁ Χριστός , ὡς ἐν ἡμέρᾳ φαίνων . Διὸ καὶ ὁ θεὸς διὰ τοῦ προφήτου φησίν · Τοῖς δὲ φοβουμένοις με ἀνατελεῖ ²² ἥλιος δικαιοσύνης , καὶ ἱασις ἐν ταῖς πτερούσιν αὐτοῦ . » Προσταθῆναι δὲ καὶ τῷ Ἄερμῶν ὄρει , καὶ δι’ αὐτοῦ τὸν νόμον παραδοθῆναι · σφί γὰρ ἐν Ψαλμοῖς ὁ μέγας Δαβὶδ · « Ὡς ὄρεσσος Ἄερμων ἡ καταβαίνουσα ἐπὶ τὰ ὄρη Σιών , » τοὔτεστι τὰ τοῦ νόμου διδάγματα , τοῖς ὀρεσι τῆς Σιὼν χορηγοῦμενα . Ὅρη δὲ νοητέον τοὺς ἐν ἀρετῇ τελείους , C ὡς ὑψηλοὺς καὶ ἐπιστήμους,²³ καὶ κατὰ τὸ φρόνημα τὸ θεῖον ὑπερανενεστηκῶτας . Καλεῖ τοιγαροῦν ὁ νυμφῖος τοὺς μὲν ἀπὸ Λιβάνου , ὡς εἰδώλοις προστεδευμένους δεδιδάγμενους · τοὺς δὲ ἀπὸ Σανήρ καὶ Ἄερμῶν , ὡς τοῦ νόμου τὴν ὁρόσιν δεχομένους , καὶ ὑπὸ τοῦ θεῖον ἐντολῶν φωτιζομένους . Τοῦτο δὲ ἐπάγει · « Ἀπὸ μανδρῶν λεόντων , ἀπὸ ὀρέων παρδαλέων · » μάνδρας μὲν λεόντων τοὺς θρασυτάτους καὶ μανικωτάτους Ἰουδαίους προσαγορεύων · παρδάλεας δὲ τοὺς τῶν Ἑλλήνων σοφούς , οἳ τῇ ποικιλίᾳ τῶν λόγων , καὶ τῇ τεχνολογίᾳ τῶν σοφισμάτων , τὴν ψευδολογίαν συγκαλῦπτοντες , πιθανὴν τοῖς ἀνόητοις ἀπέφαινον . Οὕτω καλέσας τὴν νύμφην , καὶ συναγαγὼν αὐτὴν ἀπὸ τῶν διαφόρων ὀρῶν , καὶ διὰ τῆς πίστεως αὐτῇ τὴν σωτηρίαν πραγματευσάμενος , καὶ τὸ ἐντεῦθεν αὐτῇ γενόμενον θεσπάζμενος κάλλος , φιλ πρὸς αὐτήν · D θ’ . Ἐκαρδίωσας ἡμᾶς , ²⁴ . ἀδελφὴ μου νύμφη , ἐκαρδίωσας ἡμᾶς ἐνὶ ἀπὸ ²⁵ τῶν ὀφθαλμῶν σου , ἐν ἐνὶ ἐνθέματι τραχήλου ²⁶ σου . Τὸ δέ , « ἐκαρδίωσας ἡμᾶς , » ὁ Σύμμαχος , « ἐθάρσυνας , » ἔφη . Ὁ δὲ λέγει · τοιοῦτόν ἐστιν · Οἱ μὲν δύο ὀφθαλμοί σου ὀαυμαστοί , καὶ πνευματικοί , καὶ περισσότερὰ εἰκόνος προσ -
Lemmas: ὁ βασιλεύς ὁ κάλλος σύ , ὅτι αὐτός εἰμί κύριος σύ . » καί γάρ ἐκεῖ παραινέω αὐτός καί συμβουλή ὁ λόγος προσφέρω , ἐπιλανθάνομαι · προστάσσω ὁ λαός αὐτός καί ὁ οἶκος ὁ πατήρ αὐτός παρακαλέω , ὡς οὐ εἄν ἑτέρως ὁ βασιλεύς ὁ κάλλος αὐτός ἐπιθυμέω , εἰμί μή οὗτος γίγνομαι . λαός δέ αὐτός καί οἶκος πατήρ ὁ παλαιός ἔθος καλέω , περί ὅς ὁ μακάριος Παῦλος φημί · « εἰμί γάρ ποτός καί ἐγώ ἀνόητος , ἀπειθέω , πλανάω , δουλεύω ἐπιθυμία καί ἡδονή ποικίλος , ἐν κακία καί φθόνος δίζω , στυγητός , μισέω ἀλλήλων . ὅτε δέ ὁ χρηστότης καί ὁ φιλανθρωπία ὁ Σωτήρ ἐγώ θεός φαίνω · οὐ ἐκ ἔργον ὁ ἐν δικαιοσύνη ὅς ποιέω ἡμεῖς ἀλλά κατά ὁ πολύς ἔλεος αὐτός σῴζω ἐγώ διά λουτρόν παλιγγενεσία καί ἀνακαίνωσις πνεῦμα ²⁰ ἅγιος , ὅς ἐκχέω ἐπί ἐγώ πλούσιος , » καί οὗτος εἰμί . ἐν οὗτος δέ ²¹ ὁ σύγγραμμα · ἀπό Λίβανος καλέω αὐτός , καί ἀπό Σανήρ · διά μέν ὁ Λίβανος ὁ εἰδωλολατρεία σημαίνω , διά δέ ὁ Σανήρ , ὁ ἑρμηνεύω λύχνος ὁδός , ὁ ἐν νόμος πολιτεία . Λύχνος γάρ ὁ νόμος , ὁ ἐν νύξ λάμπω · ἥλιος δέ ὁ Χριστός , ὡς ἐν ἡμέρα φαίνων . Διὸ καί ὁ θεός διά ὁ προφήτης φημί · ὁ δέ φοβέω ἐγώ ἀνατέλλω ²² ἥλιος δικαιοσύνη , καί ἴασις ἐν ὁ πτερόω αὐτός . » προιστημι δέ καί ὁ Ἄερμῶν ὄρος , καί διά αὐτός ὁ νόμος παραδίδωμι · σφεῖς γάρ ἐν ψαλμός ὁ μέγας Δαυίδ · « ὡς ὄρεις Ἄερμων ὁ καταβαίνω ἐπί ὁ ὄρος Σιών , » τουτέστι ὁ ὁ νόμος δίδαγμα , ὁ ὄρος ὁ Σιών χορηγέω . ὅρη δέ νοητέον ὁ ἐν ἀρετή τέλειος , C ὡς ὑψηλός καί ἐπίστημος καί κατά ὁ φρόνημα ὁ θέω ὑπερανίστημι . Καλεῖ τοιγάρ ὁ νυμφίος ὁ μέν ἀπό Λίβανος , ὡς εἴδωλον προστεδευμενος διδάσκω · ὁ δέ ἀπό Σανήρ καί Ἄερμῶν , ὡς ὁ νόμος ὁ ὁράω δέχομαι , καί ὑπό ὁ θέω ἐντολή φωτίζω . οὗτος δέ ἐπάγω · « ἀπό μάνδρα λέων , ἀπό ὄρος Παρδαλέων · » μάνδρα μέν λέων ὁ θρασύς καί μανικός Ἰουδαῖος προσαγορεύω · παρδαλέη δέ ὁ ὁ Ἕλλην σοφός , ἕ ὁ ποικιλίας ὁ λόγος , καί ὁ τεχνολογία ὁ σόφισμα , ὁ ψευδολογία συγκαλύπτω , πιθανός ὁ ἀνόητος ἀποφαίνω . οὕτως καλέω ὁ νύμφη , καί συνάγω αὐτός ἀπό ὁ διάφορος ὄρος , καί διά ὁ πίστις αὐτός ὁ σωτηρία πραγματεύομαι , καί ὁ ἐντεῦθεν αὐτός γίγνομαι θεσπάζμενος κάλλος , φιλ πρός αὐτός · D ὁ . καρδιόω ἐγώ , ²⁴ . ἀδελφή ἐγώ νύμφη , καρδιόω ἐγώ ἐν ἀπό ²⁵ ὁ ὀφθαλμός σύ , ἐν ἐν ἔνθεμα τράχηλος ²⁶ σύ . ὁ δέ , « καρδιόω ἐγώ , » ὁ Σύμμαχος , « θάρσυνος , » φημί . ὁ δέ λέγω · τοιοῦτος εἰμί · ὁ μέν δύο ὀφθαλμός σύ οαυμαστος , καί πνευματικός , καί πολύς εἰκών προς -