theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0080.1
145 τὴν τοῦ γάμου ζυγὸν ἐπελθόντων , καὶ τῶν πλούτων περιφορεμένων , καὶ ἄλλο τῶν πενιχρῶν συζυγούντων · ἄλλο δὲ τῶν τῇ εὐσεβείᾳ ἀγαπώντων , καὶ ἄλλο δεσποτῶν ἐννόμως κυριευόντων . Ἔχει τοίνυν καὶ ἡ βολὴ τῶν τινὰ διατερίσασα , κατὰ ἰσομορίαν τινὰ τοὺς κόκκους διακρίνοντα · διὰ τοῦτο τὰς τῆς νύμφης ἀποστολὰς παραδείσῳ βούλει ἀπεικάζει · πρῶτον γὰρ αὐτὴς θαυμάζει τὴν τῆς ἀγάπης καρπόν , λέγει δὲ αὐτὴν καὶ τοῖς ἄλλοις τῆς ἀρετῆς εἴδεσι κομῆν · « Μετὰ καρποῦ ἀχρὸδύων . » Εἶτα κατ’ εἶδος ταῦτα διἐξείσιν . « Κύπριοι γὰρ μετὰ νάρδων . » Κύπρος δὲ εἶδος δένδρου , ἀφ’ οὗ θερμὸν κατασκευάζεται ἔλαιον . Καὶ ἡ νάρδος δὲ , ἀρωμα εὐώδες , ἀφ’ οὗ πάλιν ἔλαιον ὁμοὄνυμον γίνεται , καὶ αὐτὸ θερμόν , καὶ εἰς θεραπεῖαν σωμάτων ἐπιτήδειον . Ἄλλ’ καὶ χρόνον λέγει τὸν παραδεῖσον ἔχειν · χρεία γὰρ ἡμῖν οὐ μόνον τῶν θερμαίνοντων ἡμᾶς , καὶ πυρευσόντων ἐν ἡμῖν τὴν περὶ τὸν Θεὸν ἀγάπην , ἀλλὰ καὶ τῶν διαψυχόντων τὰς ἀκολάστους ἐπιθυμίας · τῶν διαψυχόντων γὰρ ὁ κρόκος . « Καὶ κάλαμος , φησίν , καὶ κινάμωμον . » Ἔστι δὲ καὶ ταῦτα ἀρώματα μὲν εἴδη , τροπικῶς δὲ νοοῦμενα . Διὰ γὰρ τοῦ καλάμου τὰ εὐσεβῆ σημαίνει συγγράμματα · « Ἡ γλῶσσά μου κάλαμος γραμματῶς ὀξυγράφου · » εὐώδης δὲ ὁ ἀρωματικὸς κάλαμος · καὶ γὰρ τῶν τῆς εὐσεβείας διδασκάλων ἡ γλῶσσα πᾶσης εὐωσμίας πεπλήρωται · συνήπται δὲ τῷ καλάμῳ τὸ κινάμωμον , ὅπερ τῷ Θεῷ κατὰ τὸν παλαιὸν προσεφέρετο νόμον , ἵνα μάθωμεν ὅτι τὰ περὶ Θεοῦ συγγράμματα ἐπαινετὰ τέ ἐστι , καὶ εὐώδη , καὶ τοῖς προενημένοις ἡδύσμασιν ἀπεικασμένα . Τούτοις ἐπιφέρει · « Μετὰ πάντων ξύλων τοῦ Λιβάνου . » Ἔχει γὰρ , φησίν , καὶ τὴν ἐν νόμῳ πολιτευομένην ἀρετὴν , οὐ τὴν κατὰ τὸ γράμμα , ἀλλὰ τὴν κατὰ τὸ πνεῦμα · διὰ γὰρ τοῦ Λιβάνου τὴν Ἱερουσαλὴμ σημαίνειν πολλὰκις διδάχθη . Ἔχει δὲ καὶ « σμύραν » καὶ ἄλὴν μετὰ πάντων τῶν πρώτων μύρων . Τοῦτο δὲ τὴν νίκησιν τῶν παθῶν · νεκρῶν γὰρ ἴδιον ἡ σμύρα · καὶ τὸ πικρὸν τῶν πειρασμῶν · πικρὰ γὰρ ἡ ἄλς . Καὶ ἀπαξιαλῶς πάντα τὰ πρῶτα ἔχει τῶν μύρων , οὐ τὰ δεύτερα , οὐδὲ τὰ τρίτα , ἀλλὰ τὰ πρῶτα · τῶν γὰρ τελείων τατέλεστα . Ἔχει δὲ καὶ « πηγὴν , καὶ φρέαρ ὕδατος ζῶντος , καὶ ῥοίζοντος ἀπὸ τοῦ Λιβάνου . » Οὐ γὰρ μόνον τὴν εὐαγγελικὴν ἔχει διδασκαλίαν προφανῶς ῥέουσαν , ἀλλὰ καὶ τοῦ νόμου τὸ φρέαρ , ὅπερ ἐστὶ φρέαρ ὕδατος ζῶντος , καὶ κεχυμένα μέν D ἔχον τὰ νάματα , ῥοίζοντα δὲ , καὶ ἔχον ἀποτελούσα , καὶ ἀπὸ τοῦ Λιβάνου προχεόμενα · ἐν Ἱεροσαλὴμ γὰρ ἤνυσε ἡ νομικὴ πολιτεία , ἥτις Λιβανὸς τροπικῶς ὀνομάζεται · μετέθη δὲ καὶ τοῦτο τὸ φρέαρ εἰς τὴν τοῦ Κυρίου νύμφην , τὴν Ἐκκλησίαν · καὶ ἐστι χρυπτόμενον , ἀλλὰ ῥοίζον φερόμενον καὶ ἄρδον τὴν τῆς Ἐκκλησίας παράδεισον . Τῶν ἀνωθεν ἡ νύμφη ἐπαινῶν ἀκούσασα , καὶ ἡσθεῖσα , καὶ εὐφραν -
Lemmas: 145 ὁ ὁ γάμος ζυγόν ἐπέρχομαι , καί ὁ πλοῦτος περιφορέω , καί ἄλλος ὁ πενιχρός συζυγέω · ἄλλος δέ ὁ ὁ εὐσέβεια ἀγαπάω , καί ἄλλος δεσπότης ἔννομος κυριεύω . ἔχις τοίνυν καί ὁ βολή ὁ τις διατεριακουω , κατά ισομορια τις ὁ κόκκος διακρίνω · διά οὗτος ὁ ὁ νύμφη ἀποστολή παράδεισος βούλομαι ἀπεικάζω · πρῶτος γάρ αὐτός θαυμάζω ὁ ὁ ἀγάπη καρπός , λέγω δέ αὐτός καί ὁ ἄλλος ὁ ἀρετή εἶδος κόμη · « μετά καρπός αχροδυο . » εἶτα κατά εἶδος οὗτος διέξειμι . « Κύπριος γάρ μετά νάρδος . » Κύπρος δέ εἶδος δένδρον , ἀπό ὅς θερμός κατασκευάζω ἔλαιον . καί ὁ νάρδος δέ , ἄρωμα εὐώδης , ἀπό ὅς πάλιν ἔλαιον ὁμοὄνυμον γίγνομαι , καί αὐτός θερμός , καί εἰς θεραπεία σῶμα ἐπιτήδειος . ἄλλος καί χρόνος λέγω ὁ παράδεισος ἔχω · χρεία γάρ ἐγώ οὖον μόνος ὁ θερμαίνω ἐγώ , καί πυρεύω ἐν ἐγώ ὁ περί ὁ θεός ἀγάπη , ἀλλά καί ὁ διαψύχω ὁ ἀκόλαστος ἐπιθυμία · ὁ διαψύχω γάρ ὁ κρόκος . « καί κάλαμος , φημί , καί κιννάμωμον . » εἰμί δέ καί οὗτος ἄρωμα μέν εἶδος , τροπικός δέ νοέω . Ζεύς γάρ ὁ κάλαμος ὁ εὐσεβής σημαίνω σύγγραμμα · « ὁ γλῶσσα ἐγώ κάλαμος Γραμματώ ὀξυγράφος · » εὐώδης δέ ὁ ἀρωματικός κάλαμος · καί γάρ ὁ ὁ εὐσέβεια διδάσκαλος ὁ γλῶσσα πᾶς εὐοσμία πληρόω · συνάπτω δέ ὁ κάλαμος ὁ κιννάμωμον , ὅσπερ ὁ Θεός κατά ὁ παλαιός προσφέρω νόμος , ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ περί Θεός σύγγραμμα ἐπαινετός τε εἰμί , καί εὐώδης , καί ὁ προφέρω ἥδυσμα ἀπεικάζω . οὗτος ἐπιφέρω · « μετά πᾶς ξύλον ὁ Λίβανος . » ἔχις γάρ , φημί , καί ὁ ἐν νόμος πολιτεύω ἀρετή , οὖον ὁ κατά ὁ γράμμα , ἀλλά ὁ κατά ὁ πνεῦμα · διά γάρ ὁ Λίβανος ὁ Ἱεροσόλυμα σημαίνω πολλάκις διδάσκω . ἔχις δέ καί « σμύρη » καί ἄλη μετά πᾶς ὁ πρῶτος Μύρων . οὗτος δέ ὁ Νίκη ὁ πάθος · νεκρός γάρ ἴδιος ὁ σμύρη · καί ὁ πικρός ὁ πειρασμός · πικρός γάρ ὁ ἅλς . καί ἀπαξιαλῶς πᾶς ὁ πρῶτος ἔχω ὁ Μύρων , οὖον ὁ δύο , οὐδέ ὁ τρίτος , ἀλλά ὁ πρῶτος · ὁ γάρ τέλειος τελεστής . ἔχις δέ καί « πηγή , καί φρέαρ ὕδωρ ζῶ , καί ῥοῖζος ἀπό ὁ Λίβανος . » οὖον γάρ μόνος ὁ εὐαγγελικός ἔχω διδασκαλία προφανῶς ῥέω , ἀλλά καί ὁ νόμος ὁ φρέαρ , ὅσπερ εἰμί φρέαρ ὕδωρ ζῶ , καί χέω μέν D ἔχω ὁ νᾶμα , ῥοιζόω δέ , καί ἔχω ἀποτελέω , καί ἀπό ὁ Λίβανος προχέω · ἐν Ἱεροσαλὴμ γάρ ἀνύω ὁ νομικός πολιτεία , ὅστις Λιβανός τροπικός ὀνομάζω · μετατίθημι δέ καί οὗτος ὁ φρέαρ εἰς ὁ ὁ κύριος νύμφη , ὁ ἐκκλησία · καί εἰμί χρυπετομαι , ἀλλά ῥοῖζος φέρω καί ἄρδω ὁ ὁ ἐκκλησία παράδεισος . ὁ ἄνωθεν ὁ νύμφη ἐπαινέω ἀκούω , καί ἥδομαι , καί εὐφραίνω -