theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0068.1
οικοδομησαι · « Ἰδοὺ υἱὸς τίκτεται σοι · οὗτος ἔσται A ἄνθρωπος ἀναπαύσεως , καὶ ἀναπαύσω αὐτὸν ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ κυκλῶθεν , ὅτι Σολομὼν ὄνομα αὐτῷ · καὶ εἰρήνην , καὶ ἡσυχίαν δώσω ἐπὶ Ἰσραὴλ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ . Οὗτος οικοδομήσει οἶκον τῷ ὀνόματί μου , καὶ οὗτος ἔσται μοι εἰς υἱόν , καὶ ἐγὼ ἔσομαι αὐτῷ εἰς πατέρα , καὶ ἐπιστημὶ τὸν θρόνον τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐν Ἰσραὴλ ἕως αἰῶνος . » Εὐδῆλον δὲ ὅτι Σολομὼν τετελεύτηκεν οὐδὲ πολὺν βιώσας χρόνον , καὶ ὅτι ὁ θρόνος αὐτοῦ τέλος ἔλαβεν . Σολομῶντα τοίνυν προσαγορεύει τὸν εἰρηνικὸν ἡμῶν Κύριον , περὶ οὗ φησιν ὁ μακάριος Παῦλος · « Αὐτὸς γὰρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν , ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν , καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας . » Διὸ καὶ ὁ μακάριος Δαβὶδ Εἰς Σολομῶντα μὲν ἐπιγράφει τὸν σά ψαλμὸν , τὰ δὲ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐν αὐτῷ διηγείται κατορ - B θώματα . « Κρινεῖ γάρ , φησίν , τοὺς πτωχοὺς τοῦ λαοῦ , καὶ σώσει τοὺς υἱοὺς τῶν πενήτων , καὶ ταπεινώσει συχοφάντην · καὶ συμπαράμενεῖ τῷ ἥλιῳ , καὶ πρὸ τῆς σελήνης γενεὰς ⁶² γενεῶν . » Οὔτε δὲ τῷ ἡλίῳ συμπαράμενεῖν Σολομῶν , οὔτε πρὸ τῆς σελήνης γενεὰς ⁶³ γενεῶν . Ἄλλὰ ταῦτα ἀναλύσει τῷ ἐκ Σολομῶντος βλαστήσαντι Ἰησοῦ Χριστῷ κατὰ τὸν ἀνθρώπινον · ὃς πρὸ τῶν αἰώνων ὑπάρχων , « Κατέβη ὡς ὕετὸς ἐπὶ πόκον , καὶ ὡσεὶ σταγὼν ἡ στάζουσα ἐπὶ τὴν γῆν . » Πόκον δὲ ἐνταῦθα τὴν Παρθένον προσηγόρευσε . Καθάπερ ⁶⁴ γὰρ ὕετὸς ἐπὶ πόκον ἀψοφητὶ κατέσειν , οὕτως ὁ σωτῆρὸς ἐκείνος τόκος πάντων ἀνθρώπων ἀγνοούντων ἐγένετο . Τοῦτος ἐπιφέρει · « Ἀνατελεῖ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ δικαιοσύνη , καὶ πλήθος εἰρήνης · ἕως οὗ ⁶⁵ ἀντανααιρεθῇ ἡ σελήνη . C Καὶ κατακυριεύσει ἀπὸ θαλάσσης ἕως θαλάσσης , καὶ ἀπὸ ποταμῶν ἕως περάτων τῆς οἰκουμένης , » καὶ τὰ ἕξης ἐπανατὰ τῆς αὐτῆς διανοίας ἔχόμενα · οὗ γὰρ νῦν καιρὸς τὸν ψαλμὸν ἐρμηνεύειν . Ἐως δὲ τῶν περάτων τῆς οἰκουμένης οὐχ ὁ Σολομὼν ἐκυρίευσε , ἀλλ’ ὁ ἐκ Σολομῶντος βλαστήσας κατὰ τὸ ἀνθρώπειον Ἰησοῦς Χριστός . Ὁ Σολομὼν προσαγορευόμενος διὰ τὸ εἰρηνικὸν καὶ πρᾶον , καὶ εἰρήνης παρεκτικόν . Ἐπεὶδὴ τοίνυν τὸς ὁ Σολομὼν μεμαθήκαμεν , φέρε τῆς ἐρμηνείας ἀφώμεθα . « Ἰδοὺ ἡ κλίνη τοῦ Σολομῶν . » Κλίνην τοῦ νυμφίου τὰς θελίας νοήσωμεν Γραφάς . Ἐν ἐκείναις γὰρ οἷον συνανακλινομένη ἡ νύμφη τῷ νυμφίῳ , καὶ τὰ τῆς διδασκαλίας σπέρματα δεχομένη , συλλαμβάνει , καὶ κύει , καὶ ὀδίνει , καὶ τίκτει τὴν πνευματικὴν ὠφέλειαν , ὡς βόη μετὰ τοῦ D προφήτου · « Διὰ τὸν φόβον ⁶⁶ σου , Κύριε , ἐν γαστρὶ ἐλάβομεν , καὶ ὠδινήσαμεν , καὶ ἐτέκομεν · πνεύματα σωτηρίας σου ἐποιήσαμεν ἐπὶ τῆς γῆς ⁶⁷ . » — « Ἐξήκοντα , φησίν , δυνατοὶ κύκλῳ αὐτῆς , ἀπὸ δυνατῶν Ἰσραήλ . Πάντες κατέχοντες ῥομφαίας , δεδιδάγμενοι πόλεμον · ἄνθρωπος ῥομφαία αὐτοῦ ἐπὶ τὸν
Lemmas: οἰκοδομέω · « ἰδέ υἱός τίκτω σύ · οὗτος εἰμί A ἄνθρωπος ἀνάπαυσις , καί ἀναπαύω αὐτός ἀπό πᾶς ὁ ἐχθρός αὐτός κύκλωθεν , ὅτι Σολομών ὄνομα αὐτός · καί εἰρήνη , καί ἡσυχία δίδωμι ἐπί Ἰσραήλ ἐν ὁ ἡμέρα αὐτός . οὗτος οἰκοδομέω οἶκος ὁ ὄνομα ἐγώ , καί οὗτος εἰμί ἐγώ εἰς υἱός , καί ἐγώ εἰμί αὐτός εἰς πατήρ , καί ἐφίστημι ὁ θρόνος ὁ βασίλεια αὐτός ἐν Ἰσραήλ ἠώς αἰών . » ευδηλος δέ ὅτι Σολομών τελευτάω οὐδέ πολύς βιόω χρόνος , καί ὅτι ὁ θρόνος αὐτός τέλος λαμβάνω . Σολομών τοίνυν προσαγορεύω ὁ εἰρηνικός ἐγώ κύριος , περί ὅς φημί ὁ μακάριος Παῦλος · « αὐτός γάρ εἰμί ὁ εἰρήνη ἐγώ , ὁ ποιέω ὁ ἀμφότερος εἷς , καί ὁ μεσότοιχον ὁ φραγμός λύω . » Διὸ καί ὁ μακάριος Δαυίδ εἰς Σολομών μέν ἐπιγράφω ὁ σός ψαλμός , ὁ δέ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐν αὐτός διηγέομαι Κάτορ - B θαῦμα . « κρίνω γάρ , φημί , ὁ πτωχός ὁ λαός , καί σῴζω ὁ υἱός ὁ πένης , καί ταπείνωσις συχοφαντος · καί συμπαραμένω ὁ ἥλιος , καί πρό ὁ σελήνη γενεά ⁶² γενεά . » οὔτε δέ ὁ ἥλιος συμπαραμένω Σολομών , οὔτε πρό ὁ σελήνη γενεά ⁶³ γενεά . ἀλλά οὗτος ἀνάλυσις ὁ ἐκ Σολομών βλαστάνω Ἰησοῦς Χριστός κατά ὁ ἀνθρώπινος · ὅς πρό ὁ αἰών ὑπάρχω , « καταβαίνω ὡς ὑετός ἐπί πόκος , καί ὡσεί σταγών ὁ στάζω ἐπί ὁ γῆ . » Πόκος δέ ἐνταῦθα ὁ παρθένος προσαγορεύω . καθά ⁶⁴ γάρ ὑετός ἐπί πόκος ἀψοφητί κάτειμι , οὕτως ὁ σωτήρ ἐκείνος τόκος πᾶς ἄνθρωπος ἀγνοέω γίγνομαι . Τοῦτος ἐπιφέρω · « ἀνατέλλω ἐν ὁ ἡμέρα αὐτός δικαιοσύνη , καί πλήθος εἰρήνη · ἠώς ὅς ⁶⁵ ἀνταναιρέω ὁ σελήνη . C καί κατακυριεύω ἀπό θάλασσα ἠώς θάλασσα , καί ἀπό ποταμός ἠώς πέρας ὁ οἰκέω , » καί ὁ έξειμι ἐπανατὰ ὁ αὐτός διάνοια ἄχομην · ὅς γάρ νῦν καιρός ὁ ψαλμός ἑρμηνεύω . ἠώς δέ ὁ πέρας ὁ οἰκέω οὐ ὁ Σολομών κυριεύω , ἀλλά ὁ ἐκ Σολομών βλαστάνω κατά ὁ ἀνθρώπειος Ἰησοῦς Χριστός . ὁ Σολομών προσαγορεύω διά ὁ εἰρηνικός καί πρᾶος , καί εἰρήνη παρεκτικός . ἐπειδή τοίνυν τός ὁ Σολομών μανθάνω , φέρω ὁ ἑρμηνεία ἀφίημι . « ἰδέ ὁ κλίνη ὁ Σολομών . » κλίνη ὁ νυμφίος ὁ θελιά νοέω γραφή . ἐν ἐκεῖνος γάρ οἷος συνανακλίνω ὁ νύμφη ὁ νυμφίος , καί ὁ ὁ διδασκαλία σπέρμα δέχομαι , συλλαμβάνω , καί κύω , καί ὠδίνω , καί τίκτω ὁ πνευματικός ὠφέλεια , ὡς βοή μετά ὁ D προφήτης · « Ζεύς ὁ φόβος ⁶⁶ σύ , κύριος , ἐν γαστήρ λαμβάνω , καί ὀδινέω , καί τίκτω · πνεῦμα σωτηρία σύ ποιέω ἐπί ὁ γῆ ⁶⁷ . » — « ἐξήκω , φημί , δυνατός κύκλος αὐτός , ἀπό δυνατός Ἰσραήλ . πάνετες κατέχω ῥομφαία , διδάσκω πόλεμος · ἄνθρωπος ῥομφαία αὐτός ἐπί ὁ