theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0027.1
καὶ οἷον τεχθεῖσα τῷ τῆς δουλείας ἑκείνης ἐξελθεῖν , ἔτι φέρεις τὰ τοῦ τόκου σημεῖα , μὴ ἀπολουσάμενη , ἀλλὰ τὸν μητρίων 20 περικευμένη ῥύπον . Ἄκολουθῶς τοῦτο ἐπάγει : « Οὐδὲ ἀλὴ ἠλάθης , » ὅπερ ἔθος ταῖς μαλαῖς προσφέρεσιν τοῖς βρέφεσι . Καὶ τοῦτο διὰ κατὰ τοὺς τῆς ἀλληγορίας νόμους νοήσωμεν · ἄλλας εἰδότες τὴν πνευματικὴν οὐσίαν , καὶ τὴν ὀείαν διδασκαλίαν , τὴν διασώφουσαν τὰ σεσώπτα , καὶ σώα φυλάττουσαν . Διὸ καὶ ὁ Κύριος ἔλεγε τοῖς μαθηταῖς : « Ἔχετε ἄλας · » καὶ πάλιν , « Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς . » Καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ δὲ εὑρίσκομεν οὐδεμίαν θυσίαν ἄνευ ἄλῶν προσφερομένην . Οὕτω νοοῦμεν τὸ , « Οὐκ ἐτμήθη ὁ ὀμφαλός σου . » Ἐπειδὴ γὰρ οἷον τις ῥίζα τοῦ ἔμβρύου , κατὰ τοὺς τὰ τοιαῦτα διέτους , ὁ ὀμφαλὸς ὑπάρχει ( δι' αὐτοῦ γὰρ ὡς διὰ τινος ρίζης ἀρμέεται τὴν τροφὴν , καὶ αὐξεται , καὶ τελειοῦται ) · εἰκότως ἐνταῦθα τὴν Ἱερουσαλὴμ ἔφη μὴ τετμηθαι · ὡς ἐξ Αἰγύπτου μὲν τεχθεῖσαν , ἔτι δὲ καὶ 21 τὴν Αἰγυπτιακὴν εἰδωλολατρείαν ἀρουμένην , καὶ ἐκ τῆς μητρῴας 22 , νηδύος τὴν πονηρὰν ἑκείνην ἑλκοῦσαν τροφήν . « Καὶ διήλθον ἐπὶ σέ , φησιν , καὶ εἶδόν σε πεφυρμένην ἐν τῷ αἵματί σου . » Σημαίνει δὲ τὰς τοῖς εἰδώλοις προσφερομένας θυσίας . « Καὶ εἶπὰ σοι · Ἐκ τοῦ αἵματός σου ζῶη , πληθυνθῶ . » Ἐπειδὴ συνεχώρησε μὲν αὐτοῖς θύειν · αὐτῷ δὲ θύειν ἐνομοθέτησεν , οὐκ αὐτῆς θυσίας δεόμενος , ἀλλὰ τῇ ἑκείνων ἀδυνείᾳ συγκαταβαίνων . Χαίρεις , φησὶ , θυσίαις καὶ αἵμασι · μὴ τοῖς δαίμοσι θύε · ἀλλ' ἐμοὶ πρόσφερε τὰς θυσίας . Ἄνἔχομαι γάρ , μὴ δεόμενος τῶν θυμάτων , σοὶ πάνταχόθεν πραγματευόμενος σωτηρίαν . Διὰ τοῦτο φανὶν · « Ἐκ τοῦ αἵματός σου ζῶη , πληθυνθῶ . » Οὕτω νοήσωμεν τὸ , « Οἱ μαστοὶ σου ἀνωρθώθησαν · » ἀντὶ τοῦ , Καθεῖνται 23 πρότερον διὰ τὴν πολλὴν ἀκολασίαν καὶ ἀκρασίαν , καὶ τὴν περὶ τὰ εἴδωλα μανίαν , ἐπιμελείας παρ' ἐμοῦ τυχόντες ἀνωρθώθησαν , καὶ οἷον παρθένων 24 ἐγένοντο . Δηλοῖ δὲ τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταβολήν , καὶ τὴν ἐπὶ τὰ ἄνω ὀρμήν , καὶ τῆς ἐγκρατείας τὴν κτῆσιν . « Καὶ ἡ θρίξ σου , φησιν , ἀνέτειλε · » τοῦτέστι κόσμου παντὸς ἐστερημένη , ἐξαίφνης ἐσχης τριχὰς κοσμεῖσαι δυναμένας . « Σὺ δὲ ἦσθα γυμνὴ καὶ ἀσχημονοῦσα · » οὐδὲπω γὰρ οὔτε νόμος ἰδδίδωτο , οὔτε σκηνὴ κατασκευάστω , οὔτε τὰ νυμφικὰ δῶρα προσενεήνχθω . Διὸ ἐπάγει · « Καὶ διήλθον διὰ σοῦ , καὶ εἶδόν σε · καὶ ἰδοὺ καιρὸς σου , καὶ καιρὸς καταλύντων · » ἀντὶ τοῦ , Ὥραία ἐγένεο γάμω , καὶ ἐπιτηδεῖα πρὸς συνάφειαν . « Διὸ διεπέτασα πτέρυγάς μου ἐπὶ σέ · καὶ ἐκάλυψα τὴν ἀσχημοσύνην σου . » Σημαίνει δὲ διὰ τῶν πτερύγων τὰ ποικίλα χαρίσματα · τὴν ἱερωσύνην , τὴν προφητείαν , τὴν δημοσίαν , τὴν βασιλείαν , τὰ θαύματα , τὰς ἀρρήτους ἑκείνας δωρεάς . « Καὶ ὤμοσα σοι . » Τοῦτο σαφῶς ἐστιν εὑρεῖν ἐν τοῖς τοῦ μεγάλου Μωϋσέως συγγράμμασιν . « Ἄρω γάρ , φησιν , εἰς τὸν ὀρανὸν τὴν χεῖρά μου , καὶ ὀμώμαι τῇ δεξιᾷ μου · καὶ ἔρω · Ζῶ
Lemmas: καί οἷος τίκτω ὁ ὁ δουλεία ἐκεῖνος ἐξέρχομαι , ἔτι φέρω ὁ ὁ τόκος σημεῖον , μή ἀπόλλυμι , ἀλλά ὁ μητριάω 20 περικεύθω ῥύπος . ἀκόλουθος οὗτος ἐπάγω : « οὐδέ ἀλέω ἐλαύνω , » ὅσπερ ἔθος ὁ μάλη προσφερής ὁ βρέφος . καί οὗτος διά κατά ὁ ὁ ἀλληγορία νόμος νοέω · ἄλλος οἶδα ὁ πνευματικός οὐσία , καί ὁ ὀείαν διδασκαλία , ὁ διασῴζω ὁ σῴζω , καί σῶς φυλάσσω . Διὸ καί ὁ Κύριος λέγω ὁ μαθητής : « Ἔχετος Ἄλας · » καί πάλιν , « σύ εἰμί ὁ ἅλς ὁ γῆ . » καί ἐν ὁ Παλαιή δέ εὑρίσκω οὐδείς θυσία ἄνευ ἅλς προσφέρω . οὕτως νοέω ὁ , « οὐ τέμνω ὁ ὀμφαλός σύ . » ἐπεί γάρ οἷος τις ῥίζα ὁ ἔμβρυον , κατά ὁ ὁ τοιοῦτος διετής , ὁ ὀμφαλός ὑπάρχω ( διά αὐτός γάρ ὡς διά τις ῥίζα ἀρμέεται ὁ τροφή , καί αὐξάνω , καί τελειόω ) · εἰκότως ἐνταῦθα ὁ Ἱεροσόλυμα φημί μή τέμνω · ὡς ἐκ Αἴγυπτος μέν τίκτω , ἔτι δέ καί 21 ὁ Αἰγυπτιακός εἰδωλολατρεία ἀρόω , καί ἐκ ὁ μητρώιος 22 , νηδύς ὁ πονηρός ἐκεῖνος ἑλκέω τροφή . « καί διέρχομαι ἐπί σός , φημί , καί εἶδον σύ φύρω ἐν ὁ αἷμα σύ . » σημαίνω δέ ὁ ὁ εἴδωλον προσφέρω θυσία . « καί λέγω σύ · ἐκ ὁ αἷμα σύ ζῶ , πληθύνω . » ἐπεί συγχωρέω μέν αὐτός θύω · αὐτός δέ θύω νομοθετέω , οὐ αὐτός θυσία δήω , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος αδυνειος συγκαταβαίνω . Χαίρεις , φημί , θυσία καί αἷμα · μή ὁ δαίμων θύω · ἀλλά ἐγώ προσφέρω ὁ θυσία . ἀνέχω γάρ , μή δήω ὁ θῦμα , σύ πανταχόθεν πραγματεύομαι σωτηρία . Ζεύς οὗτος φανίς · « ἐκ ὁ αἷμα σύ ζῶ , πληθύνω . » οὕτως νοέω ὁ , « ὁ μαστός σύ ἀνορθόω · » ἀντί ὁ , καθίημι 23 πρότερος διά ὁ πολύς ἀκολασία καί ἀκράτεια , καί ὁ περί ὁ εἴδωλον μανία , ἐπιμέλεια παρά ἐγώ τυγχάνω ἀνορθόω , καί οἷος παρθένος 24 γίγνομαι . δηλόω δέ ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβολή , καί ὁ ἐπί ὁ ἄνω ὁρμή , καί ὁ ἐγκράτεια ὁ κτῆσις . « καί ὁ θρίξ σύ , φημί , ἀνατέλλω · » τουτέστι κόσμος πᾶς στερέω , ἐξαπίνης ἔχω τριχάς κοσμέω δύναμαι . « σύ δέ εἰμί γυμνός καί ἀσχημονέω · » οὐδέπω γάρ οὔτε νόμος ὁράω , οὔτε σκηνή κατασκευάζω , οὔτε ὁ νυμφικός Δῶρα προσφέρω . Διὸ ἐπάγω · « καί διέρχομαι διά σύ , καί εἶδον σύ · καί ἰδού καιρός σύ , καί καιρός καταλύω · » ἀντί ὁ , ὡραῖος γίγνομαι γάμος , καί ἐπιτήδειος πρός συνάφεια . « Διὸ διαπετάννυμι πτέρυξ ἐγώ ἐπί σός · καί καλύπτω ὁ ἀσχημοσύνη σύ . » σημαίνω δέ διά ὁ πτέρυξ ὁ ποικίλος χάρισμα · ὁ ἱερωσύνη , ὁ προφητεία , ὁ δημόσιος , ὁ βασίλειος , ὁ θαῦμα , ὁ ἄρρητος ἐκεῖνος δωρεά . « καί ὄμνυμι σύ . » οὗτος σαφῶς εἰμί εὑρίσκω ἐν ὁ ὁ μέγας Μωϋσῆς σύγγραμμα . « ἀείρω γάρ , φημί , εἰς ὁ οὐρανός ὁ χείρ ἐγώ , καί ὁμόω ὁ δεξιός ἐγώ · καί Ἔρως · ζῶ