theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0033.1
A ὁφ' ἑαυτὸν ἐποίησατο , καὶ τὴν τῶν πάντων ἐχόντων ἀνέδωκε βασιλείαν . Διὸ φησιν Ἐγώθυσμαι ἐν τοῖς ἔθνεσιν , ὑψώθῃσομαι ἐν τῇ γῇ . Τοιούτῳ ἔστι καὶ το , Πάντα τὰ ἔθνη , κροτήσατε χεῖρας · ἀλαλάξατε τῷ Θεῷ ἐν φωνῇ ἀγαλλιάσεως , ὅτι Κύριος ὑψιστος , φοβερός , βασιλεὺς μέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν . Καὶ πάλιν : Περιζώσαι τὸ ρομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρὸν σου , δυνατέ . Τῇ ὡραιότητί σου καὶ τῷ κάλλει σου ἔντεινον , καὶ κατευοδού , καὶ βασιλεύε . Καὶ αὐδὶς : Ἄρατε πύλας , οἱ ἄρχοντες , ὑμῶν , καὶ ἐπάρθητε , πύλαι αἰώνιοι , καὶ εἰσελεύσεται ὁ Βασιλεὺς τῆς δόξης , Κύριος κραταιὸς καὶ δυνατός , Κύριος δυνατὸς ἐν πολέμῳ . Ἐν μὲν οὖν τούτοις τοῖς ᾄσμασι τὴν νίκην τοῦ βασιλέως οἱ προφῆται διεξίασιν , καὶ ἐπὶ τὴν αἰχμαλώτιν αὐτὸν ὀνοῦνται ἐλευθερίᾳ . Τὸ δὲ Ἄσμα τῶν ᾀσμάτων τὸν γάμον αὐτοῦ διαγράφει , καὶ τὸν περὶ τὴν νύμφην ἔρωτα διαγράφεται . Νύμφην δὲ προσαγορεύει τοὺς ἐν ἐκείνοις τοῖς ᾄσμασι τῆς αἰχμαλωσίας ἀπαλλαγέντας , καὶ τῆς ἐλευθερίας τετυχῶτας , καὶ προσοικειωθέντας τῷ βασιλεῖ , καὶ ἄλητον τῶν εὐεργεσιῶν τὴν μνήμην ἐσχηκότες , καὶ πολλὴν περὶ αὐτὸν εὔνοιαν καὶ στοργὴν ἐπιδεικνυμένους , καὶ διηνεκῶς αὐτῷ ἐπομένοις εἶτα , τῶν ἄνω δυνάμεων πυνθανομένων , Τίς ἐστιν ὁ βασιλεὺς δόξης ; συνετὶναι ἑαυτομένους , καὶ οὐδὲ πρὸς βραχὺ μόριον ἡμέρας χωρισθῆναι τοῦ σεσωζότος ἀνχεομένους . Τοῦτο γάρ Ἄσμα τῶν 10 ᾀσμάτων καλεῖται τοῦτο τὸ βιβλίον , σημαίνοντος τοῦ λόγου , ὡς ἐκεῖνα τὰ ᾄσματα διὰ τοῦτο τὸ ᾄσμα γεγένηται , κάκεινα πρὸς τοῦτο ἄγει 11 . Τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὸ κεφάλαιον τῶν ἀγαθῶν , καὶ 12 θείας φιλανθρωπίας ὁ κολοφών , ἡ ἀρρήτος ἀγαθότης , ὁ ἀμέτρητος ἔλεος , ὁ ἀτόδιμητος οἶκτος , ἡ ἀφραστός ἀγάπη , τὸ ἀνέκφραστον τοῦ ποιητῆ , καὶ πλάστην , καὶ δημιουργόν , καὶ Κύριον , καὶ Θεόν , καὶ Δεσπότην , καὶ ἀεὶ ὁσαύτως ἔχοντα , τὸ πηλινὸν 13 τοῦτο ζῷον , καὶ παθητὸν , καὶ φθαρτὸν , καὶ ἀγνώμον , καὶ ἀχρηστον , μὴ μόνον ἀπαλλαγᾶν θανάτου , καὶ διαβολικῆς τυραννίδος , ἀλλὰ καὶ ἐλευθερίαν δωρήσασθαι , καὶ μὴ μόνον ἐλευθέρους ἀποφῆναι , ἀλλὰ καὶ υἱοὺς καταστῆσαι 14 καὶ μὴ μόνον τῆς υἱοθεσίας δωρήσασθαι χάρισμα , ἀλλὰ καὶ νύμφην προσαγορεύσαι τε καὶ ποιῆσαι , καὶ νυμφῶ παραπλησίως συναρμοσθῆναι αὐτῇ , καὶ ἔδνα μυρία προσενεγκεῖν , καὶ νυμφῶνα καὶ θάλαμον προευνερε - D πίσαι · καὶ γυμνὴν οὖσαν ἀμφιάσαι , καὶ γενέσθαι αὐτῇ περιβόλαιον , καὶ τροφήν , καὶ πόμα , καὶ ὁδόν , καὶ θυρεόν , καὶ ζωήν , καὶ φῶς , καὶ ἀνάστασιν . Ἄλλὰ γὰρ φιλονεικῶ ψάμμον ἀριθμεῖν , ἢ ὑετοῦ σταγόνας , ἢ τὴν θάλασσαν κυάθῳ 15 μετρεῖν , τῆς θείας φιλανθρωπίας ἐφικέσθαι λόγῳ τοῦτον . Διὰ τοῦτο τοίνυν Ἄσμα τῶν 16 ᾀσμάτων προσαγορεύεται τὸ βιβλίον , ὡς τὰ μειζὼν τοῦ 17 Θεοῦ ἀγαθότητος εἴδη διδάσκων
Lemmas: A ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω , καί ὁ ὁ πᾶς ἔχω ἀναδίδωμι βασίλειος . Διὸ φημί Ἐγώθυσμαι ἐν ὁ ἔθνος , ὑψόω ἐν ὁ γῆ . τοιοῦτος εἰμί καί ὁ , Πάν ὁ ἔθνος , κροτέω χείρ · ἀλαλάζω ὁ Θεός ἐν φωνή ἀγαλλίασις , ὅτι Κύριος ὕψιστος , φοβερός , βασιλεύς μέγας ἐπί πᾶς ὁ γῆ . καί πάλιν : περιζωννυμι ὁ ῥομφαία σύ ἐπί ὁ μηρός σύ , δυνατός . ὁ ὡραιότης σύ καί ὁ κάλλος σύ ἐντείνω , καί κατευοδόω , καί βασιλεύω . καί αὐδὶς : Ἄρατος πύλη , ὁ ἄρχω , σύ , καί ἐπαίρω , Πύλαι αἰώνιος , καί εἰσέρχομαι ὁ Βασιλεύς ὁ δόξα , Κύριος κραταιός καί δυνατός , Κύριος δυνατός ἐν πόλεμος . ἐν μέν οὖν οὗτος ὁ ᾆσμα ὁ Νίκη ὁ βασιλεύς ὁ προφήτης διεξέρχομαι , καί ἐπί ὁ αἰχμαλωτέω αὐτός ὀνέω ἐλευθερία . ὁ δέ ἄσμα ὁ ᾆσμα ὁ γάμος αὐτός διαγράφω , καί ὁ περί ὁ νύμφη Ἔρως διαγράφω . Νύμφαι δέ προσαγορεύω ὁ ἐν ἐκεῖνος ὁ ᾆσμα ὁ αἰχμαλωσία ἀπαλλάσσω , καί ὁ ἐλευθερία τυγχάνω , καί προσοικειόω ὁ βασιλεύς , καί εἴλω ὁ εὐεργεσία ὁ μνήμη ἔχω , καί πολύς περί αὐτός εὔνοια καί στοργή ἐπιδείκνυμι , καί διηνεκής αὐτός ἐφίημι εἶτα , ὁ ἄνω δύναμις πυνθάνομαι , Τῖς εἰμί ὁ βασιλεύς δόξα ; συνετός εαυτομενος , καί οὐδέ πρός βραχύς μόριον ἡμέρα χωρίζω ὁ σῴζω ἀνέχω . οὗτος γάρ ἄσμα ὁ 10 ᾆσμα καλέω οὗτος ὁ βιβλίον , σημαίνω ὁ λόγος , ὡς ἐκεῖνος ὁ ᾆσμα διά οὗτος ὁ ᾆσμα γίγνομαι , ἐκεῖνος πρός οὗτος ἄγω 11 . οὗτος γάρ εἰμί ὁ κεφάλαιος ὁ ἀγαθός , καί 12 θεῖος φιλανθρωπία ὁ κολοφών , ὁ ἄρρητος ἀγαθότης , ὁ ἀμέτρητος ἔλεος , ὁ ἀτόδιμητος οἶκτος , ὁ ἄφραστος ἀγάπη , ὁ ἀνέκφραστος ὁ ποιητής , καί πλάστης , καί δημιουργός , καί κύριος , καί Θεός , καί δεσπότης , καί ἀεί ὁσάυτος ἔχω , ὁ πήλινος 13 οὗτος ζῷον , καί παθητός , καί φθαρτός , καί ἀγνώμων , καί ἄχρηστος , μή μόνος ἀπαλλάσσω θάνατος , καί διαβολικός τυραννίς , ἀλλά καί ἐλευθερία δωρέω , καί μή μόνος ἐλεύθερος ἀποφαίνω , ἀλλά καί υἱός καθίστημι 14 καί μή μόνος ὁ υἱοθεσία δωρέω χάρισμα , ἀλλά καί νύμφη προσαγορεύω τε καί ποιέω , καί Νυμφώ παραπλήσιος συναρμόζω αὐτός , καί γιδ́σνω μυρίος προσφέρω , καί νύμφη καί θάλαμος προευνερε - D πῖσαι · καί γυμνός εἰμί ἀμφιάζω , καί γίγνομαι αὐτός περιβόλαιον , καί τροφή , καί πόμα , καί ὁδός , καί θυρεός , καί ζωή , καί φάος , καί ἀνάστασις . ἀλλά γάρ φιλονεικέω ψάμμος ἀριθμέω , ἢ ὑετός σταγών , ἢ ὁ θάλασσα κύαθος 15 μετρέω , ὁ θεῖος φιλανθρωπία ἐφικνέομαι λόγος οὗτος . Ζεύς οὗτος τοίνυν ἄσμα ὁ 16 ᾆσμα προσαγορεύω ὁ βιβλίον , ὡς ὁ μείζων ὁ 17 Θεός ἀγαθότης εἶδος διδάσκω