theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0059.1
A νειόμενος · ἐν εἶδος · γὰρ περιστερὰς ἐπ’ αὐτὸν ἐφολτησε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Τοὺς δὲ τελείους πνευματικούς οὖν ὁ μακάριος Παῦλος καλεῖν . Διὸ τοῖς ἀτελεσιν ἐτι γράφων φησίν · « Κἀγώ , ἀδελφοί , οὐκ ἠδυνήθην ὑμῖν λαλῆσαι ὡς πνευματικοῖς , ἀλλ’ ὡς σαρκικοῖς , ὡς νηπίοις ἐν Χριστῷ . » Τοῖς δὲ τελείοις γράφει · « Ὑμεῖς δὲ οὐκ ἐν σαρκὶ ἐστε , ἀλλ’ ἐν πνεύματι , εἴπερ Πνεῦμα Θεοῦ οἶκει ἐν ὑμῖν . » Εἰκῶτος τοίνυν τὴν ἐν ἀρετῇ τετελειωμένην ψυχὴν νυφίος περιστερὰν ὀνομάζει · τοῦτέστι πνευματικὴν , καὶ Πνεύματος ἁγίου πεπληρωμένην . Καὶ γὰρ ὁ προφήτης Ἠσαΐας πρόφρων ταῦτα προορῶν , καὶ τοὺς ἁγίους ἀποστόλους οἷον τινὰς ὑποπτέρους πᾶσαν τὴν οἰκουμένην περιπταμένους θεώμενος , καὶ τοὺς ἐκείνων φροττάδας καὶ ἀκροατάς , ὥσπερ τινὰς νεοττούς , ἐπομένους αὐτοῖς , βοᾷ καὶ λέγει · « Τίνες οὗδε ὡσεὶ νεφέλαι πέτανται , καὶ ὡσεὶ περιστεραὶ σὺν νεοττοῖς αὐτῶν ; » Οὕτω καὶ ὁ νυμφίος ἐνταῦθα τὴν Ἐκκλησίαν αὐτοῦ κάμνουσαν ἐν τοῖς πειρασμοῖς ψυχαγωγῶν καὶ παραμυθούμενος , καὶ ἐκ τῶν θυρίδων παρακύπτων , καὶ ἀπὸ τῶν δικτύων ἐκκύπτων , παρακαλεῖ αὐτὴν ἀναστῆναι , καὶ πρὸς αὐτὸν ἀναπτίναι . Ἔδωκε γὰρ αὐτῇ τὰς περιστερὰς ἐκείνης τὰ πτερὰ , περὶ ἧς ὁ μακάριος Δαβὶδ λέγει · « Ἐὰν κοιμηθῆτε ἀναμέσον τῶν κλήρων , ἐκεῖ πτέρυγες περιστερὰς περιηργυρωμέναι , καὶ τὰ μεταβάρια αὐτῆς , ἐν χλωρότητι χρυσίου · » κλήρους τὰς δύο Διαθήκας ὀνομάζων , περιστερὰν δὲ τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν , πτερὰ ἔχουσαν περιηργυρωμένα , τὴν τοῦ λόγου λαμπρότητα · μεταβάρια δὲ ἐν χλωρότητι χρυσίου , τῶν κεκρυμμένων μυστηρίων τὸ περιλείπτον · Ἐὰν γὰρ , φησίν , ἐν μέσῳ τῶν δύο Διαθηκῶν διαναπαύσησθε , καὶ ἐκατέρωθεν τὴν ὠφέλειαν ἐλκύσητε , εὑρήσετε ἐκεῖ τὰ ποικίλα τοῦ Πνεύματος δῶρα . Ἡ νύμφη τοιγαροῦν τὴν πνευματικὴν δεξαμένη παραίνεσιν , καὶ κοιμηθεῖσα ἀναμέσον τῶν κλήρων , εἶρε τὰς περιηργυρωμένας πτέρυγας , δι’ ὧν πρὸς τὸν νυμφίων ἀναπτῆναι παρακελεύεται .
Lemmas: A νέομαι · ἐν εἶδος · γάρ περιστερά ἐπί αὐτός ἐφολτησε ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . ὁ δέ τέλειος πνευματικός οὖν ὁ μακάριος Παῦλος καλέω . Διὸ ὁ ἀτελής ἔτι γράφω φημί · « ἐγώ , ἀδελφός , οὐ δύναμαι σύ λαλέω ὡς πνευματικός , ἀλλά ὡς σαρκικός , ὡς νήπιος ἐν Χριστός . » ὁ δέ τέλειος γράφω · « σύ δέ οὐ ἐν σάρξ εἰμί , ἀλλά ἐν πνεῦμα , εἴπερ πνεῦμα Θεός οἰκέω ἐν σύ . » Εἰκῶτος τοίνυν ὁ ἐν ἀρετή τελειόω ψυχή νυφίος περιστερά ὀνομάζω · τουτέστι πνευματικός , καί πνεῦμα ἅγιος πληρόω . καί γάρ ὁ προφήτης Ἠσαΐας πρόφρων οὗτος προοράω , καί ὁ ἅγιος ἀπόστολος οἷος τις ὑπόπτερος πᾶς ὁ οἰκέω περιπέτομαι θεάομαι , καί ὁ ἐκεῖνος φροττάδας καί ἀκροατής , ὥσπερ τις νεοσσός , επόμενος αὐτός , βοάω καί λέγω · « τίνω οὐδέ ὡσεί νεφέλη πέτομαι , καί ὡσεί περιστερά σύν νεοσσός αὐτός ; » οὕτως καί ὁ νυμφίος ἐνταῦθα ὁ ἐκκλησία αὐτός κάμνω ἐν ὁ πειρασμός ψυχαγωγέω καί παραμυθέομαι , καί ἐκ ὁ θυρίς παρακύπτω , καί ἀπό ὁ δίκτυον ἐκκύπτω , παρακαλέω αὐτός ἀνίστημι , καί πρός αὐτός ἀναπτίναι . δίδωμι γάρ αὐτός ὁ περιστερά ἐκεῖνος ὁ πτερόν , περί ὅς ὁ μακάριος Δαυίδ λέγω · « ἐάν κοιμάω ἀναμέσον ὁ κλῆρος , ἐκεῖ πτέρυξ περιστερά περιαργυρόω , καί ὁ μεταβάρια αὐτός , ἐν χλωρότης χρυσίον · » κλῆρος ὁ δύο διαθήκη ὀνομάζω , περιστερά δέ ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , πτερόν ἔχω περιαργυρόω , ὁ ὁ λόγος λαμπρότης · μεταβάρια δέ ἐν χλωρότης χρυσίον , ὁ κρύπτω μυστήριον ὁ περιλείπω · ἐάν γάρ , φημί , ἐν μέσος ὁ δύο διαθήκη διαναπαύω , καί ἑκατέρωθεν ὁ ὠφέλεια ἕλκω , εὑρίσκω ἐκεῖ ὁ ποικίλος ὁ πνεῦμα Δῶρα . ὁ νύμφη τοιγάρ ὁ πνευματικός δέχομαι παραίνεσις , καί κοιμάω ἀναμέσον ὁ κλῆρος , εἴρω ὁ περιαργυρόω πτέρυξ , διά ὅς πρός ὁ νυμφίος ἀναπέτομαι παρακελεύομαι .