ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0099.2
ιβ' . Ἐπίστρεφε , ἐπίστρεφε , ἡ Σουλαμίτις · ἐπίστρεφε 8 , ἐπίστρεφε · καὶ ὁψόμεθα ἐν σοί . Σαφέστερον αὐτὰ ὁ Ἀκύλας ἑρμήνευσεν · « Ἐπίστρεφε γὰρ , φησίν , ἐπίστρεφε εἰρηνεύουσα . » Ὦσπερ Σολομῶντα τὸν εἰρηνικὸν ἡμῶν Κύριον ὀνομάζει τὸ σύγγραμμα , οὕτω καὶ τὴν νύμφην αὐτοῦ εἰρηνεύουσαν , ὡς τῆς παρ' αὐτοῦ τυχοῦσαν εἰρήνης , καὶ τοῦ πρότερον ἀπαλλαγείσαν πολέμου . Ὀρῶντες τοίνυν αὐτὴν οἱ τοῦ νυμφίου διάκονοι ὑπὸ τῶν ἀρμάτων ἐκείνων ἐλανουμένην καὶ πολεμουμένην , παρακαλοῦντες , φασίν · « Ἐπίστρεφε εἰρηνεύουσα , ἐπίστρεφε , ἐπίστρεφε , καὶ ὁψόμεθα ἐν σοί · » ἀντὶ τοῦ , μὴ φοβηθῆς τοὺς διώκοντας , ἀλλ' ἔχου τῆς διδασκαλίας · πρόσφερε τῆς διδασκαλίας 9 τὸ κήρυγμα · μὴ εἰσῆς τὰ ἄρματα , μὴ φοβηθῆς πλέουν , εἰρηνεύουσα καλουμένη . Ἐὰν γὰρ ἐπιστήσῃς κηρύττουσα , ὁψόμεθά σου τὴν βασιλείαν . Τούτοις δοῖκε τὰ ὑπὸ τοῦ Κυρίου πρὸς τὸν μακάριον Παῦλον ρηθέντα · καμῶν γὰρ κακῶν , καὶ τοὺς πολλούς πειρασμὸς δυσχεράνας , φησίν · « Ἐδόθη μοι σκόλη τῇ σαρκί , ἄγγελος Σατάν , ἵνα με κολαφίσῃ , ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι · καὶ ὑπὲρ τούτου τρίς τὸν Κύριον παρεκάλεσα , ἵνα ἀποστῇ ἀπ' ἐμοῦ . » Ἀποκρίνεται τοίνυν αὐτῷ λέγων · « Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου · ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειούται . » Καὶ τοῦτο ἐνταῦθα φασιν οἱ τοῦ νυμφίου διάκονοι · « Ἐπίστρεφε , ἐπίστρεφε , ἡ Σουλαμίτις , ἐπίστρεφε , ἐπίστρεφε , καὶ ὁψόμεθα ἐν 10 σοί . » Πρόσος ὁ νυμφίος φησίν ·
Lemmas: ἶβις . ἐπιστρέφω , ἐπιστρέφω , ὁ Σουλαμίτις · ἐπιστρέφω 8 , ἐπιστρέφω · καί ὁράω ἐν σύ . σαφής αὐτός ὁ Ἀκύλας ἑρμηνεύω · « ἐπιστρέφω γάρ , φημί , ἐπιστρέφω εἰρηνεύω . » ὥσπερ Σολομών ὁ εἰρηνικός ἐγώ κύριος ὀνομάζω ὁ σύγγραμμα , οὗτος καί ὁ νύμφη αὐτός εἰρηνεύω , ὡς ὁ παρά αὐτός τυγχάνω εἰρήνη , καί ὁ πρότερος ἀπαλλάσσω πόλεμος . ὁράω τοίνυν αὐτός ὁ ὁ νυμφίος διάκονος ὑπό ὁ ἄρμα ἐκεῖνος ἐλαύνω καί πολεμέω , παρακαλέω , φημί · « ἐπιστρέφω εἰρηνεύω , ἐπιστρέφω , ἐπιστρέφω , καί ὁράω ἐν σύ · » ἀντί ὁ , μή φοβέω ὁ διώκω , ἀλλά ἔχω ὁ διδασκαλία · προσφέρω ὁ διδασκαλία 9 ὁ κήρυγμα · μή ἴσος ὁ ἅρμα , μή φοβέω πλέω , εἰρηνεύω καλέω . ἐάν γάρ ἐφίστημι κηρύσσω , ὁράω σύ ὁ βασίλειος . οὗτος δοκέω ὁ ὑπό ὁ κύριος πρός ὁ μακάριος Παῦλος εἴρω · κάμνω γάρ κακός , καί ὁ πολύς πειρασμός δυσχεραίνω , φημί · « δίδωμι ἐγώ Σκόλη ὁ σάρξ , ἄγγελος Σατάν , ἵνα ἐγώ κολαφίζω , ἵνα μή ὑπεραίρω · καί ὑπέρ οὗτος τρίς ὁ κύριος παρακαλέω , ἵνα ἀφίστημι ἀπό ἐγώ . » ἀποκρίνω τοίνυν αὐτός λέγω · « ἀρκέω σύ ὁ χάρις ἐγώ · ὁ γάρ δύναμις ἐγώ ἐν ἀσθένεια τελειόω . » καί οὗτος ἐνταῦθα φημί ὁ ὁ νυμφίος διάκονος · « ἐπιστρέφω , ἐπιστρέφω , ὁ Σουλαμίτις , ἐπιστρέφω , ἐπιστρέφω , καί ὁράω ἐν 10 σύ . » Πρόσος ὁ νυμφίος φημί ·
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0099.3
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζ' .
Lemmas: κεφάλαιος γῆ .
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0099.4
α' . Τί ὁψεσθε ἐν τῇ Σουλαμιτίδι , ἡ ἑρχομένη 11 ὡς χοροὶ τῶν παρεμβολῶν ; Τί γὰρ , φησὶ προσδοκάτε ἰδεῖν ἐν τῇ εἰρηνεύουσῃ ; Μὴ ἐλπίσετε εὐτελῆ τινα καὶ μερικὰ θεάσασθαι ἀγαθὰ · ἰδοὺ γὰρ « ἑρχεται ὡς χοροὶ τῶν παρεμβολῶν . » Καὶ δοκεῖ πως ἐναντία εἶναι ἀλλήλοις τὰ ὀνόματα · οὔτε γὰρ συμβαίνουσιν οἱ χοροὶ ταῖς παρεμβολαῖς · οἱ μὲν γὰρ εἰσι πανηγυρικοί , αἱ δὲ στρατιωτικαί . Ἐναντίον δὲ πολέμῳ πανήγυρις . Ἄλλ' αὕτη ἡ νύμφη , ἡ ἐκ πολλῶν ἀγίων συγκεκοτημένη , καὶ παρεμβολαῖς δοκεῖ διὰ τὸ ἀνδρεῖον αὐτῆς καὶ γενναῖον φρόνημα καὶ τὴν στρατιωτικὴν πανοπλίαν · καὶ χορὸς ἐστὶ τὴν θείαν ὑμνησίαν ἐν τῷ στόματι φέρων . Καὶ τοῦτο μέν ὁ μακάριος Δαβὶδ δηλοῖ λέγων · « Φωνὴ ἀγαλλιάσεως καὶ σωτηρίας ἐν σκηναῖς δικαίων . » Καὶ πάλιν · « Συστή -
Lemmas: ὅς . τις ὁράω ἐν ὁ Σουλαμίτις , ὁ ἔρχομαι 11 ὡς χορός ὁ παρεμβολή ; τις γάρ , φημί προσδοκάω ὁράω ἐν ὁ εἰρηνεύω ; μή ελπίζω εὐτελής τις καί μερικός θεάομαι ἀγαθός · ἰδού γάρ « ἔρχομαι ὡς χορός ὁ παρεμβολή . » καί δοκέω πως ἐναντίος εἰμί ἀλλήλων ὁ ὄνομα · οὔτε γάρ συμβαίνω ὁ χορός ὁ παρεμβολή · ὁ μέν γάρ εἰμί πανηγυρικός , ὁ δέ στρατιωτική . ἐναντίος δέ πόλεμος πανήγυρις . ἄλλος οὗτος ὁ νύμφη , ὁ ἐκ πολύς Ἀγίων συγκεκοτημένη , καί παρεμβολή δοκέω διά ὁ ἀνδρεῖος αὐτός καί γενναῖος φρόνημα καί ὁ στρατιωτικός πανοπλία · καί χορός εἰμί ὁ θεῖος ὑμνήσιος ἐν ὁ στόμα φέρω . καί οὗτος μέν ὁ μακάριος Δαυίδ δηλόω λέγω · « φωνή ἀγαλλίασις καί σωτηρία ἐν σκηνή Δίκαιος . » καί πάλιν · « συνίστημι -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0101.1
προφήτης Ἠσται προορῶν ἔλεγεν : Ἰδὲ ὥραιτοι οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων εἰρήνην 10 , τῶν εὐαγγελιζομένων ἀγαθὰ 11 . Τοῖς αὐτοῖς ῥήμασι καὶ ὁ νυμφίος ἐν τῷδε τῷ συγγράμματι κεχρημένος φησίν : Τί ὥραιώθησαν διαβήματά σου , θυγάτερ Ναδὰβ ! Ἵνα δὲ μὴ μόνον ἀπὸ τῆς ἐρμηνείας τοῦ ὀνόματος , ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος λάβωμεν τινὰ θεωρίαν , φέρε ζητήσωμεν τίς ὁ Ναδὰβ . Υἱὸς Ἀαρὼν ἐγένετο · πῦρ δὲ ἀλλότριον εἰς τὴν τοῦ Θεοῦ σκηνὴν εἰσενεγκών , τὸ τέλος τοῦ βίου ἔδειξεν . Εὕρισκομεν τοίνυν καὶ τὸν Κύριον τὴν νύμφην , τὴν Ἐκκλησίαν φημι , οὐ τὸ νομικὸν πῦρ , ἀλλὰ τὸ καινὸν 12 εἰς τὴν θείαν εἰσενεγκούσαν σκηνήν . Ἐλαβε δὲ τοῦτο τὸ πῦρ παρ' αὐτοῦ τοῦ νυμφίου . Πῦρ γὰρ ἤλθον βαλεῖν εἰς τὸν κόσμον · καὶ τί θέλω 13 , εἰ ἤδη ἀνέφλεγεν ; Τοῦτο τὸ καινὸν πῦρ διὰ τῆς Καινῆς Διαθήκης εἰς τὴν θείαν εἰσενεγκοῦσα σκηνήν , βοᾷ καὶ λέγει : Τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν , ἰδοὺ γέγονε τὰ πάντα καινά . Εἰκότως τοίνυν ὁ θυγατέρα Ναδὰβ αὐτὴν προσαγορεύει , ὅτι τῷ καινῷ πυρί τὴν τῶν ἀνθρώπων θυσίαν ἀνακαυτώσασαν . Εἰ γὰρ καὶ κατὰ τὸ φρόνημα τῆς τοῦ πυρὸς ἐναλλαγῆς διαφέρουσιν , ἀλλὰ ἐν ὑπ' ἐκείνου παρόντος εἰρήκαμεν , ἵνα μὴ τὴν προσηγορίαν καταλιπῶμεν αὐτῆς τὰ μέλη διεξιὼν , καὶ ἑκάστῳ τὴν πρόσφορον εὐφημίαν προσφέρει , καὶ φησίν'
Lemmas: προφήτης ἀείδω προοράω λέγω : ἰδέ ωραιος ὁ πούς ὁ εὐαγγελίζομαι εἰρήνη 10 , ὁ εὐαγγελίζομαι ἀγαθός 11 . ὁ αὐτός ῥῆμα καί ὁ νυμφίος ἐν ὅδε ὁ σύγγραμμα χράομαι φημί : τις ὡραιόω διάβημα σύ , θυγάτηρ Ναδάβ ! ἵνα δέ μή μόνος ἀπό ὁ ἑρμηνεία ὁ ὄνομα , ἀλλά καί ἐκ αὐτός ὁ ὄνομα λαμβάνω τις θεωρία , φέρω ζητέω τίς ὁ Ναδάβ . υἱός Ἀαρών γίγνομαι · πῦρ δέ ἀλλότριος εἰς ὁ ὁ Θεός σκηνή εἰσφέρω , ὁ τέλος ὁ βίος δείκνυμι . εὑρίσκω τοίνυν καί ὁ κύριος ὁ νύμφη , ὁ ἐκκλησία φημί , οὖον ὁ νομικός πῦρ , ἀλλά ὁ καινός 12 εἰς ὁ θεῖος εἰσφέρω σκηνή . λαμβάνω δέ οὗτος ὁ πῦρ παρά αὐτός ὁ νυμφίος . πῦρ γάρ ἔρχομαι βάλλω εἰς ὁ κόσμος · καί τίς ἐθέλω 13 , εἰμί ἤδη ἀναφλέγω ; οὗτος ὁ καινός πῦρ διά ὁ Καινή διαθήκη εἰς ὁ θεῖος εἰσφέρω σκηνή , βοάω καί λέγω : ὁ ἀρχαῖος παρέρχομαι , ἰδού γίγνομαι ὁ πᾶς καινός . εἰκότως τοίνυν ὁ θυγάτηρ Ναδάβ αὐτός προσαγορεύω , ὅτι ὁ καινός πῦρ ὁ ὁ ἄνθρωπος θυσία ἀνακαυτώσασαν . εἰμί γάρ καί κατά ὁ φρόνημα ὁ ὁ πυρός ἐναλλαγή διαφέρω , ἀλλά ἐν ὑπό ἐκεῖνος πάρειμι εἴρω , ἵνα μή ὁ προσηγορία καταλείπω αὐτός ὁ μέλος διέξειμι , καί ἕκαστος ὁ πρόσφορος Εὐφημία προσφέρω , καί φημί
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0101.2
Ῥυθμοὶ 14 μηρῶν σου ὁμοιοὶ ὀρμίσκοις ἔργῳ χειρὸς τεχνίτου . ( β' , ε' ) . Ὀμφαλὸς σου κρατήρ 15 τορευτός , μὴ ὑστερούμενος κράμα · κοιλία σου θημωνία σίτου πεζραμμένη ἐν κρήνοις . Δύο μαστοὶ σου ὡς δύο νεβροὶ δίδυμοι δορκάδος . Τράχηλός σου ὡς πύργος ἐλεφαντίνος · οἱ ὀφθαλμοί σου ὡς λίμναι ἐν Ἐσσεδὼν 16 , ἐν πύλαις θυγατρὸς πολυλῶν . Μυκτήρ σου ὡς πύργος τοῦ Λιβάνου , σκοπεύσων πρὸς ὄψιν Δαμασκοῦ . Κεφαλὴ σου ὡς Κηρὴμλος ἐπὶ σέ · καὶ πλόκιον κεφαλῆς σου ὡς πορφύρα , βασιλεὺς δεδεμένος ἐν παραδρομαῖς 17 . Πρῶτον μὲν οὖν ὁ νυμφίος ἀπὸ 18 τῶν ἄνωθεν τῆς νυμφῆς ἀρχόμενος ἐπήνεσεν αὐτήν · ἐπὶ δὲ τοῦ παρόντος , ἀπὸ τῶν διαθημάτων καὶ τῶν ὑποδημάτων τὴν ἀρχὴν ποιησάμενος , ἕχρι τοῦ πλοκίου τῆς κεφαλῆς ἀνελήλυθε . Καὶ θαυμάζει , μετὰ τὰ ὑποδήματα καὶ τὰ διαβήματα , οὐ τοὺς μηροὺς , ἀλλὰ τοὺς ῥυθμοὺς τῶν μηρῶν , καὶ λέγει αὐτοὺς εἰκάζειν ὀρμίσκοις ὑπὸ τεχνίτου κατεσκευασμένοις . Ὡς γὰρ ἐκεῖνοι , φησίν , μετὰ πάσης ἀρμονίας ἔχουσι τοὺς λίθους τὴν χρυσῷ ἐμπέπηγυτάς , ὥστε τοὺς ὁρῶντας μὴ μόνον τὰς τιλὰς τοῦ χρυσοῦ καὶ τῶν λίθων , ἀλλὰ καὶ τὴν τέχνην τοῦ χρυσοχόου θαυμάζειν · οὕτως ἕκαστον τῶν τῆς πρακτικῆς ἀρετῆς 19 μορίων ῥυθμῷ καὶ ἀρμονίᾳ κεκόσμηται . Τοὺς γὰρ μηροὺς τροπικῶς τὴν πρακτικὴν ὀνόμασεν ἀρετήν , ἐπειδὴ διὰ τούτων τὴν πορείαν ποιοῦμενοι δρώμενὰ
Lemmas: ῥυθμός 14 μηρός σύ ὁμοιόω ὁρμίσκος ἔργον χείρ τεχνίτης . ( βε , εἰ ) . ὀμφαλός σύ κρατήρ 15 τορευτός , μή ὑστερέω κράμα · κοιλία σύ θημωνία σῖτος πεζραμμένη ἐν κραίνω . δύο μαστός σύ ὡς δύο νεβρός δίδυμος δορκάς . τράχηλος σύ ὡς πύργος ἐλεφάντινος · ὁ ὀφθαλμός σύ ὡς λίμνη ἐν ἔσσεδον 16 , ἐν πύλη θυγάτηρ πολυλαω . μυκτήρ σύ ὡς πύργος ὁ Λίβανος , σκόπευση πρός ὄψις Δαμασκός . Κεφαλή σύ ὡς Κηρὴμλος ἐπί σός · καί Πλόκιον κεφαλή σύ ὡς πορφύρα , βασιλεύς δήω ἐν παραδρομή 17 . Πρῶτος μέν οὖν ὁ νυμφίος ἀπό 18 ὁ ἄνωθεν ὁ νύμφη ἄρχω ἐπαινέω αὐτός · ἐπί δέ ὁ πάρειμι , ἀπό ὁ διάθημα καί ὁ ὑπόδημα ὁ ἀρχή ποιέω , ἕχρι ὁ πλόκιον ὁ κεφαλή ἀνέρχομαι . καί θαυμάζω , μετά ὁ ὑπόδημα καί ὁ διάβημα , οὖον ὁ μηρός , ἀλλά ὁ ῥυθμός ὁ μηρός , καί λέγω αὐτός εἰκάζω ὁρμίσκος ὑπό τεχνίτης κατασκευάζω . ὡς γάρ ἐκεῖνος , φημί , μετά πᾶς ἁρμονία ἔχω ὁ λίθος ὁ χρυσός ἐμπήγνυμι , ὥστε ὁ ὁράω μή μόνος ὁ τίλλω ὁ χρυσός καί ὁ λίθος , ἀλλά καί ὁ τέχνη ὁ Χρυσοχόου θαυμάζω · οὕτως ἕκαστος ὁ ὁ πρακτικός ἀρετή 19 μόριον ῥυθμός καί ἁρμονία κοσμέω . ὁ γάρ μηρός τροπικός ὁ πρακτικός ονομάζω ἀρετή , ἐπεί διά οὗτος ὁ πορεία ποιέω δράω
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0105.1
μετέωρος , καὶ τῶν οὐρανίων ἀφίδων ἐρικυωμένη , συγκαταβαίνεις τοῖς ἀδυνέσι , καὶ ὀρέγεις τοὺς μαστοὺς σου καὶ τὰς τῆς διδασκαλίας σου θηλὰς τείς τῆς διδασκαλίας δεομένοις · καὶ γὰρ ὁ φοῖνιξ κάτω νεύοντας ἔχει τοὺς βότρους . Τοῦτο καὶ διὰ τοῦ μακαρίου Δαβὶδ τὸ Πνεῦμα λέγει τὸ ἅγιον : « Δίκαιος ὡς φοῖνιξ ἀνθήσει . › « Ἀκούσασα τοιγαροῦν 44 τῶν ἐπαισῶν ἡ νύμφη , καὶ 45 τῶν πολλῶν ἐγκωμίων ἐππερωθείσα , καὶ πυρωθεῖσα τῷ φιλτῷ , φησίν ·
Lemmas: μετέωρος , καί ὁ οὐράνιος αφίδα ἐρικυωμένη , συγκαταβαίνω ὁ ἀδυνέσι , καί ὀρέγω ὁ μαστός σύ καί ὁ ὁ διδασκαλία σύ θηλή Τεῖς ὁ διδασκαλία δήω · καί γάρ ὁ Φοῖνιξ κάτω νεύω ἔχω ὁ βότρος . οὗτος καί διά ὁ μακάριος Δαυίδ ὁ πνεῦμα λέγω ὁ ἅγιος : « Δίκαιος ὡς Φοῖνιξ ἀνθέω . › « ἀκούω τοιγάρ 44 ὁ παίω ὁ νύμφη , καί 45 ὁ πολύς ἐγκώμιον ἐππερωθείσα , καί πυρόω ὁ Φιλτώ , φημί ·
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0106.1
αὐχῶν περιτιθεῖσα . Τούτοις ἀρμόττει καὶ τὰ παρὰ τῷ μακαρίῳ Παύλῳ εἰρημένα · « Ἠκούσα γάρ , φησίν , ἄρρητα ῥήματα , ἃ οὐκ ἔξεστι ἀνθρώπῳ λαλῆσαι . » Διὰ τοῦτο καὶ ἡ νύμφη φησίν · « ἰκανούμενος χεῖλεσί μου καὶ ὀδόντί μου , » ἵνα τὰ μὲν προφέρω , τὰ δὲ φυλάττω · Τούτοις ἐπιφέρει ·
Lemmas: αὖχος περιτίθημι . οὗτος ἁρμόττω καί ὁ παρά ὁ μακάριος Παῦλος εἴρω · « ἥκω γάρ , φημί , ἄρρητα ῥῆμα , ὁ οὐ ἔξεστι ἄνθρωπος λαλέω . » Ζεύς οὗτος καί ὁ νύμφη φημί · « ἱκανόω χεῖλος ἐγώ καί ὀδούς ἐγώ , » ἵνα ὁ μέν προφέρω , ὁ δέ φυλάσσω · οὗτος ἐπιφέρω ·
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0106.2
« Ἐπὶ τῷ ἀδελφιδῷ μου , καὶ ἐπ’ ἐμὲ ἡ ἐπιστροφὴ αὐτοῦ . Αὐτὸ γὰρ ἐμαυτὴν ἀνατέθεικα , καὶ πᾶσαν ἀλλοτρίαν κοινωνίαν ἐδεδέξαμην , Ἑλληνικήν , Ἰουδαϊκήν , αἱρετικήν · καὶ γὰρ αὐτὸς πάντων με τῶν ἄλλων προετέθεικε , καὶ πρὸς ἐμὲ τὴν ἀποστροφὴν ἔχει · οὐ γὰρ ἔχω πρότερον ποῦ κλίναι τὴν κεφαλήν , ἔχω νῦν ποῦ κλίνειν τὴν κεφαλήν · » καὶ πολλάς ἔχω παιδικίδας , καὶ βασιλίδας , καὶ νεανίδας , πάντων προτίθησί με · ἀλλ’ οὐκ ἀνέχομαι μόνη τῆς ἱερᾶς αὐτοῦ κοινωνίας ἀπολαύειν . »
Lemmas: « ἐπί ὁ ἀδελφιδέος ἐγώ , καί ἐπί ἐγώ ὁ ἐπιστροφή αὐτός . αὐτός γάρ ἐμαυτοῦ ἀνατίθημι , καί πᾶς ἀλλότριος κοινωνία δέχομαι , Ἑλληνικός , Ἰουδαϊκός , αἱρετικός · καί γάρ αὐτός πᾶς ἐγώ ὁ ἄλλος προτίθημι , καί πρός ἐγώ ὁ ἀποστροφή ἔχω · οὖον γάρ ἔχω πρότερος ποῦ κλίνη ὁ κεφαλή , ἔχω νῦν ποῦ κλίνω ὁ κεφαλή · » καί πολύς ἔχω παιδικιδαις , καί βασιλίς , καί νεανίς , πᾶς προτίθημι ἐγώ · ἀλλά οὐ ἀνέχω μόνος ὁ ἱερός αὐτός κοινωνία ἀπολαύω . »
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0107.1
Οὐ μόνον δὲ οἱ μανδραγόραι ἔδωκαν ὀσμήν , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ θύρας ἡμῶν πάντα τὰ ἀκρόδρυα . Πάν γὰρ εἶδο , καρποφοροῦντες οἱ τῆς ἡμετέρας διδασκαλίας δεξάμενοι . Ἐγὼ δὲ νέα πρὸς παλαιὰ , ὅσα ἔδωκί μοι ἡ μήτηρ μου , ἐτήρησά σοι , ἀδελφιδέ μου . Καὶ γὰρ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης τὰς ἐντολὰς , καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης τὰς ὑποθήκας , ἃς ὑπὸ τῆς μητρὸς μου , τῆς τοῦ Πνεύματος χάριτος ἐδέξην , ταύτας σοι τετήρηκα , καὶ τὴν παρακαταθήκην 88 ἀσῦλον διεφύλαξα . Τούτοις ἔοικε τὰ ὑπὸ τοῦ μακαρίου Παύλου Τιμοθέῳ γραφέντα : « Τὸν καλὸν ἄγῶνα ἠγώνισμαι , τὸν δρόμον τετέλεχα , τὴν πίστιν τετήρηκα · λοιπὸν ἀπόκειται μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος , ὃν ἀποδώσει μοι Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ , ὁ δίκαιος κριτής . » Καὶ πάλιν τὸ ἐν Εὐαγγελίῳ 89 ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένον , ὅτι « Πᾶς γραμματεύς μαθητευθεὶς τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν , ὅμοίός ἐστιν ἀνθρώπῳ ἐκβάλλοντι ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ νέα καὶ παλαιὰ 90 . »
Lemmas: οὖον μόνος δέ ὁ μανδραγόρας δίδωμι ὀσμή , ἀλλά καί ἐπί θύρα ἐγώ πᾶς ὁ ἀκρόδρυα . Πάν γάρ εἶδον , καρποφορέω ὁ ὁ ἡμέτερος διδασκαλία δέχομαι . ἐγώ δέ νέος πρός παλαιός , ὅσος δίδωμι ἐγώ ὁ μήτηρ ἐγώ , τηρέω σύ , ἀδελφιδές ἐγώ . καί γάρ ὁ Παλαιή διαθήκη ὁ ἐντολή , καί ὁ Καινή διαθήκη ὁ ὑποθήκη , ὅς ὑπό ὁ μήτηρ ἐγώ , ὁ ὁ πνεῦμα χάρις δέχομαι , οὗτος σύ τηρέω , καί ὁ παρακαταθήκη 88 ἄσυλον διαφυλάσσω . οὗτος ἔοικα ὁ ὑπό ὁ μακάριος Παῦλος Τιμόθεος γράφω : « ὁ καλός ἀγών ἀγωνίζομαι , ὁ δρόμος τέλλω , ὁ πίστις τηρέω · λοιπός ἀπόκειμαι ἐγώ ὁ ὁ δικαιοσύνη στέφανος , ὅς πωλέω ἐγώ Κύριος ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα , ὁ δίκαιος κριτής . » καί πάλιν ὁ ἐν Εὐαγγέλιος 89 ὑπό ὁ κύριος εἴρω , ὅτι « Πᾶς γραμματεύς μαθητεύω ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός , ὅμοιος εἰμί ἄνθρωπος ἐκβάλλω ἐκ ὁ θησαυρός αὐτός νέος καί παλαιός 90 . »
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0107.2
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η' .
Lemmas: κεφάλαιος ἤ .
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0107.3
α' , β' . Τίς δώῃ σε , ἀδελφιδέ μου 91 , θηλάζοντα μαστούς μητρός μου ; εὑροῦσά σε 92 ἔξω , φιλήσω σε · καὶ γὰρ οὐκ ἐξουδενώσουσί με . Παραληψόμαι σε , εἰσάξω σε εἰς οἶκον μητρός μου , καὶ 93 εἰς ταμεῖον τῆς συλλαβοῦσής με . Διδάξεις με 94 · ποτιῶ σε ἀπὸ οἴνου τοῦ μυρεψικοῦ , καὶ ἀπὸ γάλακτος ρόδων μου . Κατὰ γὰρ τὸ ἀνθρώπινον καὶ αὐτὸς ἅπαντα ἐδέξατο τοῦ Πνεύματος τὴν χάριν . « Τὸ γὰρ παιδίον , φησίν , Ἰησοῦς ἤξανε , καὶ ἐχραταιοῦτο Πνεύματι , καὶ χάρις Θεοῦ ἦν ἐπ’ αὐτό . » Φησι τοίνυν ἡ νύμφη , ἐκπληττομένη τὴν ἀρρήτον φιλανθρωπίαν , ὅτι Καὶ σὺ ἐθῆλασας τοὺς μαστοὺς τῆς μητρός μου . Ἵνα δὲ καὶ τὴν ἀκολουθίαν τῶν ῥητῶν , καὶ τὴν ἀρμονίαν φυλάξωμεν , μικρὸν ἀνωθεν ἀρξάμενοι , ἐν κεφαλᾷ τὴν διάνοιαν διεξέλθωμεν . « Ἐδέξην , φησίν , οὐ μόνον νέα , ἀλλὰ καὶ παλαιὰ τῆς μητρός μου , καὶ ταῦτά σοι διατηρήσω . » Ἵνέγκου δέ , διὰ πολλὴν φιλανθρωπίαν , καὶ αὐτὸς τὴν ἐμὴν φύσιν ἀναλαβὼν , τοὺς αὐτοὺς μοι θηλάσας μαστούς , ἵνα καὶ ἐν τούτῳ τὴν ἀδελφότητα δείξῃς . Ἐθῆλασας δὲ οὐ δεόμενος , ἀλλ’ ἐμὲ διδάσκων , ὅπως ἀφείλω θηλάσαι , καὶ διὰ ποίας θηλῆς τὴν χάριν ἐλκύσαι . Διὰ τοῦτο τῷ βαπτισματι προσεληλύθας , οὐχ ἵνα τὸν ρύπον τῶν ἁμαρτημάτων ἀποσμήγῃς · ἁμαρτίαν γὰρ οὐκ ἐποίησας , οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματί σου · οὔτε μὴν ἐν τοῦ παναγίου Πνεύματος ὑποδέξῃ τὴν χάριν · πλήρης 95 γὰρ τούτου ἐτύγχανες · ἀλλ’ ἐμοὶ δεῖνός , ὅποια τοῦ βαπτίσματος τὰ δῶρα , καὶ ποίῳ τρόπῳ δύναμαι θηλάσαι τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος . Διὰ τοῦτο με εἶδει περιστερᾶς κάτεισι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , οὐχ ἵνα σοι παράσχῃ ἃ μὴ εἶχες · πλήρης γὰρ αὐτοῦ τῶν χαρίτων ἐτύγχανες · ἀλλ’ ἵνα ἐμοὶ δείξῃς · τίς ἡ δωρεὰ τοῦ βαπτίσματος . Διὰ τοῦτο ἐκπλήτ -
Lemmas: ὅς , βε . Τῖς δίδωμι σύ , ἀδελφιδές ἐγώ 91 , θηλάζω μαστός μήτηρ ἐγώ ; εὑρίσκω σύ 92 ἔξω , φιλέω σύ · καί γάρ οὐ ἐξουδενόω ἐγώ . παραλαμβάνω σύ , εἰσάγω σύ εἰς οἶκος μήτηρ ἐγώ , καί 93 εἰς ταμιεῖον ὁ συλλαμβάνω ἐγώ . διδάσκω ἐγώ 94 · ποτίζω σύ ἀπό οἶνος ὁ μυρεψικός , καί ἀπό γάλα ῥόδον ἐγώ . κατά γάρ ὁ ἀνθρώπινος καί αὐτός ἅπας δέχομαι ὁ πνεῦμα ὁ χάρις . « ὁ γάρ παιδίον , φημί , Ἰησοῦς ἐξάνω , καί κραταιόω πνεῦμα , καί χάρις Θεός εἰμί ἐπί αὐτός . » φημί τοίνυν ὁ νύμφη , ἐκπλήσσω ὁ ἄρρητος φιλανθρωπία , ὅτι καί σύ ἐθέλω ὁ μαστός ὁ μήτηρ ἐγώ . ἵνα δέ καί ὁ ἀκολουθία ὁ ῥητός , καί ὁ ἁρμονία φυλάσσω , μικρός ἄνωθεν ἄρχω , ἐν κεφαλή ὁ διάνοια διεξέρχομαι . « Ἐδέξην , φημί , οὖον μόνος νέος , ἀλλά καί παλαιός ὁ μήτηρ ἐγώ , καί οὗτος σύ διατηρέω . » Ἵνέγκου δέ , διά πολύς φιλανθρωπία , καί αὐτός ὁ ἐμός φύσις ἀναλαμβάνω , ὁ αὐτός ἐγώ θηλάζω μαστός , ἵνα καί ἐν οὗτος ὁ ἀδελφότης δείκνυμι . Ἐθῆλασας δέ οὖον δήω , ἀλλά ἐγώ διδάσκω , ὅπως ἀφαιρέω θηλάζω , καί διά Ποίας θηλή ὁ χάρις ἕλκω . Ζεύς οὗτος ὁ βάπτισμα πρόσειμι , οὐ ἵνα ὁ ῥύπος ὁ ἁμάρτημα ἀποσμήγῃς · ἁμαρτία γάρ οὐ ποιέω , οὐδέ εὑρίσκω δόλος ἐν ὁ στόμα σύ · οὔτε μήv ἐν ὁ πανάγιος πνεῦμα ὑποδείκνυμι ὁ χάρις · πλήρης 95 γάρ οὗτος τυγχάνω · ἀλλά ἐγώ δεῖνα , όποιος ὁ βάπτισμα ὁ Δῶρα , καί ποῖος τρόπος δύναμαι θηλάζω ὁ χάρις ὁ πνεῦμα . Ζεύς οὗτος ἐγώ εἶδος περιστερά κατέρχομαι ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , οὐ ἵνα σύ παρέχω ὁ μή ἔχω · πλήρης γάρ αὐτός ὁ Χαρίτων τυγχάνω · ἀλλά ἵνα ἐγώ δείκνυμι · τίς ὁ δωρεά ὁ βάπτισμα . Ζεύς οὗτος ἐκπλήσσω -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.1
ανθροπίας ἐλχομένη , « εὑροῦσά σε ἔχω , φιλήσω ducam te in domum matris meæ , et in cubiculum
Lemmas: ανθρωπιά λέγω , « εὑρίσκω σύ ἔχω , φιλέω ducam te in domum matris meæ , et in cubiculum
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.2
σε , καὶ γε οὐκ ἐξοὐδενώσουσί με · παραλήψομαί σε , ejus quæ me concepit . Dabo tibi poculum ex vino
Lemmas: σύ , καί γε οὐ εξουδενωσους ἐγώ · παραλαμβάνω σύ , ejus quæ me concepit . Dabo tibi poculum ex vino
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.3
εἰσάξω σε εἰς οἶκον μητρός μου , καὶ εἰς τὸ ταμεῖον condito , et de latice malorum puniceorum meorum . »
Lemmas: εἰσάγω σύ εἰς οἶκος μήτηρ ἐγώ , καί εἰς ὁ ταμιεῖον condito , et de latice malorum puniceorum meorum . »
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.4
τῆς συλλαβοῦσής με · ποτιῶ σε ἀπὸ οἴνου τοῦ μυρε - Amore enim tuo ebria , non solum in thalamo , et
Lemmas: ὁ συλλαμβάνω ἐγώ · ποτίζω σύ ἀπό οἶνος ὁ μῦρος - Amore enim tuo ebria , non solum in thalamo , et
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.5
τὴν περὶ σὲ φιλτρίαν , οὐ μόνον ἐν τῷ θαλάμῳ , καὶ rnam in complexum atque oscula teæ : neque me
Lemmas: ὁ περί σύ φιλτρίαν , οὖον μόνος ἐν ὁ θάλαμος , καί rnam in complexum atque oscula teæ : neque me
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.6
οὐκ ἐπιμεμφονται · δέ μοι τοῦτο ποιούση οἱ θεώμενοι , sum « introducam in domum matris meæ , et in
Lemmas: οὐ ἐπιμέμφομαι · δέ ἐγώ οὗτος ποιέω ὁ θεάομαι , sum « introducam in domum matris meæ , et in
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.7
τὴν φύλα τῆς ἀγάπης εἰδότες . Ἐπεὶδὲ παραλα - cubiculum genitricis meæ . » Quæ autem est glo -
Lemmas: ὁ φῦλον ὁ ἀγάπη οἶδα . ἐφοράω παράλλος - cubiculum genitricis meæ . » Quæ autem est glo -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.8
Τίς δὲ ὁ τοῦ παναγίου Πνεύματος οἶκος ( αὐτὸ γὰρ Hierosolymam , quo qui ingrediuntur , sponsæ di -
Lemmas: Τῖς δέ ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα οἶκος ( αὐτός γάρ Hierosolymam , quo qui ingrediuntur , sponsæ di -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.9
ἑαυτὸν μυσούμενος Ἱερουσαλήμ , ἔνθα εἰσόντες μετὰ quuntur ? « Et ibi , inquit , potabo te vino condito ,
Lemmas: ἑαυτοῦ μυσόω Ἱερουσαλήμ , ἔνθα εἴσειμι μετά quuntur ? « Et ibi , inquit , potabo te vino condito ,
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.10
παρόρσιας τῷ νυμφίῳ προσθαλαλέγονται , τὸ τῆς et latice malorum puniceorum meorum . » Condito
Lemmas: παρορίζω ὁ νυμφίος προσθαλαλεγοντ , ὁ ὁ et latice malorum puniceorum meorum . » Condito
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.11
νάματος ῥόδων μου · μυρεψικὸν δὲ οἶνον καλεῖ τὴν atque odoriferam . « Latice autem malorum pu -
Lemmas: νᾶμα ῥόδον ἐγώ · μυρεψικός δέ οἶνος καλέω ὁ atque odoriferam . « Latice autem malorum pu -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.12
τῇ θείᾳ χάριτι διπρυμμένην διδασκαλίαν , καὶ οἰνοει niorum » vocat utilitatem , quæ ex charitatis fru -
Lemmas: ὁ θεῖος χάρις διπρυμμένην διδασκαλία , καί οἰνόω niorum » vocat utilitatem , quæ ex charitatis fru -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.13
ῥόδων » καλεῖ τὴν ἀπὸ τῶν καρπῶν τῆς ἀγάπης πικτο - cuta , cum adolescentulis ita loquitur :
Lemmas: ῥόδον » καλέω ὁ ἀπό ὁ καρπός ὁ ἀγάπη πικτο - cuta , cum adolescentulis ita loquitur :
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.14
μένην ωφέλειαν ¹⁸ . Ταῦτα πρὸς τὸν νυμφίον εἰρηκυῖα ἡ νύμφη , καὶ ταῖς νεάσαις διαλέγεται , καὶ
Lemmas: μένω ὠφέλεια ¹⁸ . οὗτος πρός ὁ νυμφίος εἴρω ὁ νύμφη , καί ὁ νεάω διαλέγω , καί
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.15
φησιν ·
Lemmas: φημί ·
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.16
γ . Εὐδύνημος αὐτοῦ ἐπὶ τὴν κεφαλήν μου ,
Lemmas: γ . Εὐδύνημος αὐτός ἐπί ὁ κεφαλή ἐγώ ,
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.17
καὶ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ περιλήψεται με . Ἄνω γὰρ εἰμι
Lemmas: καί ὁ δεξιός αὐτός περιλαμβάνω ἐγώ . ἄνοος γάρ εἰμί
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.18
τῆς χολαστικῆς ἀπειλῆς , καὶ τῆς σου δεξιᾶς τὰς
Lemmas: ὁ κολαστικός ἀπειλή , καί ὁ σύ δεξιός ὁ
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.19
εὐλογίας δρέπομαι · διὰ τοῦτο τὴν εὐδύνημον αὐτοῦ
Lemmas: εὐλογία δρέπω · διά οὗτος ὁ εὐδύνημον αὐτός
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.20
ἐπὶ τὴν κεφαλήν μου τίθησι , τῇ δεξιᾷ με περιλαμβάνει .
Lemmas: ἐπί ὁ κεφαλή ἐγώ τίθημι , ὁ δεξιός ἐγώ περιλαμβάνω .
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.22
δ . Ὀρκισα ὑμᾶς , θυγατέρες Ἱερουσαλήμ , ἐν
Lemmas: δ . ορκίζω σύ , θυγάτηρ Ἱερουσαλήμ , ἐν
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.23
ταῖς δυνάμεσι καὶ ἐν ταῖς ἰσχύσεσι τοῦ ἀγροῦ ,
Lemmas: ὁ δύναμις καί ἐν ὁ ἴσχυσις ὁ ἀγρός ,
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.24
ἵνα ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην , ἕως ἂν
Lemmas: ἵνα ἐγείρω καί ἐξεγείρω ὁ ἀγάπη , ἠώς εἄν
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.25
θέλῃ . Χρὴ γὰρ ὑμᾶς διηνεκῶς πυροσεῖν αὐτήν ,
Lemmas: ἐθέλω . χρή γάρ σύ διηνεκής πυρόω αὐτός ,
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.26
καὶ διεγείρειν , ἵνα θερμῶς αὐτὸν ποθῆτε , καὶ ὡς
Lemmas: καί διεγείρω , ἵνα θερμός αὐτός πίνω , καί ὡς
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.27
αὐτὸς βούλεται , ἐπὶ τὴν τελειότητα φθάσητε ¹⁹ .
Lemmas: αὐτός βούλομαι , ἐπί ὁ τελειότης φθάνω ¹⁹ .
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.28
Τούτων παρ' αὐτῆς εἰρημένων , θεασάμεναι αὐτῆς
Lemmas: οὗτος παρά αὐτός εἴρω , θεάομαι αὐτός
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.29
ἐκεῖνοι τὴν πᾶσαν ὑπερβολήν , ἐκπληττόμεναι λέγουσι ·
Lemmas: ἐκεῖνος ὁ πᾶς ὑπερβολή , ἐκπλήσσω λέγω ·
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.31
ε . Πῶς αὕτη ἀναβαίνουσα λελευκανθισμένη ²⁰ ,
Lemmas: ε . Πῶς οὗτος ἀναβαίνω λευκανθίζω ²⁰ ,
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.32
ἐπιστηριζομένη ἐπὶ τὸν ἀδελφιδὸν αὐτῆς ; Καὶ
Lemmas: ἐπιστηρίζω ἐπί ὁ ἀδελφιδός αὐτός ; καί
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.33
οὐ λέγουσι λευκή , ἀλλὰ λελευκανθισμένην · μέλαινα
Lemmas: οὖον λέγω λευκός , ἀλλά λευκαίνω · μέλας
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.34
γάρ . Ἐπὶ μὲν τοῦ νυμφίου φησιν νύμφη , « ἀδελφιδὸς
Lemmas: γάρ . ἐπί μέν ὁ νυμφίος φημί νύμφη , « ἀδελφιδός
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.35
μου λευκός · » καὶ οὐκ εἶπε λελευκανθισμένος ·
Lemmas: ἐγώ λευκός · » καί οὐ εἶπον λευκανθίζω ·
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.36
ζύσει γὰρ ἢν τοιούτος . Αὕτη δὲ μελανθείσα ( παρ -
Lemmas: ζύσει γάρ εἄν τοιούτος . Ἄτη δέ μελαίνω ( παρά -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.37
έπλεγε γὰρ αὐτὴν ὁ ἥλιος ) ἐλευκανύθη , καὶ τῆς τοῦ
Lemmas: πέλω γάρ αὐτός ὁ ἥλιος ) λευκαίνω , καί ὁ ὁ
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.38
νυμφίου λευκότητος μετελήφθη . Καὶ ὡςπερ φῶς
Lemmas: νυμφίος λευκότης μεταλαμβάνω . καί ὡς φάος
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.39
ὑπάρχων φῶς αὐτὴν εἰργάσατο τε καὶ προσηγόρευσε ,
Lemmas: ὑπάρχω φάος αὐτός ἐργάζομαι τε καί προσαγορεύω ,
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.40
καὶ ἅγιος ὑπάρχων ἁγίαν αὐτὴν ἐποίησε , καὶ ἀνάστασις
Lemmas: καί ἅγιος ὑπάρχω ἅγιος αὐτός ποιέω , καί ἀνάστασις
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.41
γινόμενος ἀναστάσεως αὐτὴν ἡξίωσεν · οὕτω
Lemmas: γίγνομαι ἀνάστασις αὐτός ἀξιόω · οὗτος
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.42
καὶ αὐτὴ τῆς οἰκείας λευκότητος μετέδωκε . Διὸ φασιν ·
Lemmas: καί αὐτός ὁ οἰκεῖος λευκότης μεταδίδωμι . Διὸ φημί ·
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.43
ὑπὸ ¹⁷ σου . Abest a cod . ¹⁸ καὶ — ἀγροῦ . Des . in textu Hebr . ¹⁹ φθάσητε—θεασάμεναι . Des . in
Lemmas: ὑπό ¹⁷ σύ . Abest a cod . ¹⁸ καί — ἀγρός . Des . in textu Hebr . ¹⁹ φθάνω . Des . in
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0108.44
cod . ²⁰ λελευκ . Hebr . e deserto . Ed . Compl . ἀπὸ ἐρήμου . ²¹ φῶς — ἀποδημίαν ποιεῖται πρὸς τὸν .
Lemmas: cod . ²⁰ λευκός . Hebr . e deserto . Ed . Compl . ἀπό ἐρῆμος . ²¹ φάος — ἀποδημία ποιέω πρός ὁ .
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.1
fidem . Post hæc sponsus illam ita compellat : Sub νούς ἀνάβασιν καὶ ἀποδημίαν ποιεῖται πρὸς τὸν ἀγα -
Lemmas: fidem . Post hæc sponsus illam ita compellat : Sub νόος ἀνάβασις καί ἀποδημία ποιέω πρός ὁ ἀγα -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.2
a sponsa , meminerimus . Sio enim ad sponsam lo - ἐκεῖ ὠδινήσέ σε ἡ τεκοῦσά σε . » Τουτωνὶ τῶν ῥημά -
Lemmas: a sponsa , meminerimus . Sio enim ad sponsam lo - ἐκεῖ ὠδινέω σύ ὁ τίκτω σύ . » οὗτος ὁ ῥῆμα -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.3
B hic data sunt , Nunc enim , inquit beatus Pau - ἀναμέσον τῶν υἱῶν · ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ἐπεθύμησα ,
Lemmas: B hic data sunt , Nunc enim , inquit beatus Pau - ἀναμέσον ὁ υἱός · ἐν ὁ σκιά αὐτός ἐπιθυμέω ,
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.4
sa in umbra sponsi sedere , hoc est , in arrha nunc εἰσι τὰ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἡμῖν δοθέντα , « Ἄρτι γάρ , »
Lemmas: sa in umbra sponsi sedere , hoc est , in arrha nunc εἰμί ὁ ἐπί ὁ πάρειμι ἐγώ δίδωμι , « ἄρτι γάρ , »
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.5
concessa ( nam pomum appellat sponsam ob eas φησὶν ὁ μακάριος Παῦλος , « βλέπω ὡς ἐν ἐσόπτρῳ , ὡς
Lemmas: concessa ( nam pomum appellat sponsam ob eas φημί ὁ μακάριος Παῦλος , « βλέπω ὡς ἐν εἴσοπτρον , ὡς
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.6
Credentes enim ea , quæ de Salvatore nostro pre - τοῦτέστι τῷ δοθέντι νῦν ἀρραβῶνι ( μῆλον δὲ αὐτὸν
Lemmas: Credentes enim ea , quæ de Salvatore nostro pre - τουτέστι ὁ δίδωμι νῦν ἀρραβών ( μῆλον δέ αὐτός
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.7
trum : Quid faciemus , ut salvi simus ? > Petrus Ἡράκων . Τοῦ γὰρ θεωτάτου Πέτρου δημηγορη -
Lemmas: trum : Quid faciemus , ut salvi simus ? > Petrus Ἡράκων . ὁ γάρ θεωτάτου Πέτρος δημηγορέω -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.8
que vestrum in nomine Domini nostri 156 Jesu θούσιν προσενεγκόντος , φησὶν ὁ συγγραφεύς , ὅτι ἀκοῦ -
Lemmas: que vestrum in nomine Domini nostri 156 Jesu θέω προσφέρω , φημί ὁ συγγραφεύς , ὅτι ἀκέομαι -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.9
tur hæc verba . Ut enim ostenderet quæ mater es - σοῦ Χριστοῦ , καὶ λήψεσθε τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ ἁγίου
Lemmas: tur hæc verba . Ut enim ostenderet quæ mater es - σύ Χριστός , καί λαμβάνω ὁ ἐπαγγελία ὁ ἅγιος
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.10
set , partus meminit . Post hæc cohortatur eam , Πνεύματος . » Εἰκῶς τοίνυν φησὶν ὁ νυμφίος τῇ
Lemmas: set , partus meminit . Post hæc cohortatur eam , πνεῦμα . » ἵημι τοίνυν φημί ὁ νυμφίος ὁ
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.11
dicens : νύμφῃ · « Ὕπὸ μῆλον ἐξήγειρά σε · ἐκεῖ ὠδινήσέ σε
Lemmas: dicens : νύμφη · « ὑπό μῆλον ἐξεγείρω σύ · ἐκεῖ ὠδινέω σύ
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.12
ἡ μήτηρ σου · ἐκεῖ ὠδινήσέ σε ἡ τεκοῦσά σε · καὶ ἡ διπλασιασμὸς οὐχ ἁπλῶς πρόκειται · δεῖξαι γὰρ
Lemmas: ὁ μήτηρ σύ · ἐκεῖ ὠδινέω σύ ὁ τίκτω σύ · καί ὁ διπλασιασμός οὐ ἁπλόος πρόκειμαι · δείκνυμι γάρ
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.13
βουλόμενος τίς ἡ μήτηρ , ἀνέμνησε τοῦ τόκου . Μετὰ ταῦτα παρακαλεῖ αὐτὴν , λέγων ·
Lemmas: βούλομαι τίς ὁ μήτηρ , ἀναμιμνήσκω ὁ τόκος . μετά οὗτος παρακαλέω αὐτός , λέγω ·
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.14
D mæ ejus . Exemplaria quædam non habent , κες πυρὸς φλόγες αὐτῆς . Ἐνια 85 τῶν ἀντιγρά -
Lemmas: D mæ ejus . Exemplaria quædam non habent , ΚΕΣ πυρός φλόξ αὐτός . ἔνιοι 85 ὁ αντιγραω -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.15
latilia ejus volatilia , prunæ ignis flammæ ejus . σπινθῆρες πυρός , ἔχουσι περιπλεῖον αὐτῆς περί -
Lemmas: latilia ejus volatilia , prunæ ignis flammæ ejus . σπινθήρ πῦρ , ἔχω περιπλέω αὐτός περί -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.16
Sponsus igitur ad animas pias , quas sponsam di - πτερον , ἀνθράκες πυρὸς φλόγες αὐτῆς . λέγει τοί -
Lemmas: Sponsus igitur ad animas pias , quas sponsam di - πτερόν , ἄνθραξ πυρός φλόξ αὐτός . λέγω ὅς -
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.17
vina vocat Scriptura : Pone me , inquit , pro si - νυν ὁ νυμφίος ταῖς εὐσεβέσι ψυχαῖς , ἃς νύμφην ἡ
Lemmas: vina vocat Scriptura : Pone me , inquit , pro si - νυν ὁ νυμφίος ὁ εὐσεβής Ψυχή , ὅς νύμφη ὁ
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0109.18
brachium autem activam . Quamobrem et sacerdo - καρδίαν μὲν τοῦ θεωρητικοῦ τῆς ψυχῆς ὀνομάζας ,
Lemmas: brachium autem activam . Quamobrem et sacerdo - Καρδία μέν ὁ θεωρητικός ὁ Ψυχή ὀνομάζω ,
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0110.1
βραχίονα δὲ τὸ πρακτικόν · διὸ καὶ τοῖς ἱερεῦσι ἀφώριστο παρὰ τοῦ λαοῦ ὁ τε βραχίων ὁ δεξιός , καὶ ὁ στήθηνος . Βούλεται τοίνυν ἡμᾶς ὁ Σωτὴρ ὁ ἡμέτερὸς ἀντὶ σφραγίδος αὐτὸν ἔχειν , καὶ διαλεγόμενους , καὶ λογιζομένους , καὶ τῷ αὐτοῦ χαρακτῆρι τυποῦν τὰ τε λεγόμενα , τὰ τε πραττόμενα · οὕτω γὰρ ἔσται βασιλικὴ νομίζεσθαι , οὐ παρακεχαραγμένα , ἀλλὰ τὸν βασιλικὸν ἔχοντα χαρακτῆρα . Τοῦτο δὲ ῥάδιόν σοι , φησί , ποιῆσαι , εἰ τὴν εἰς ἐμὲ κτῆσιν ἀγάπην . « Ἱσχυρὰ γὰρ ἐστὶν ὡς θάνατος . » Καὶ καθάπερ ἐκεῖνος , μετὰ τὴν θείαν ἀπόφασιν , πάντων ἐκράτησεν · οὕτω καὶ αὕτη πάντων κρατεῖ , καὶ αὐτοῦ τοῦ θανάτου ἰσχυροτέρα τυγχάνει . Κτῆσαι καὶ σὺ αὐτὴν · εἰ γὰρ τοῦτον προκτίσῃ ἄλλον σου τιμιωτέραν φανῆναι , καὶ σὲ μὲν ἔναι · ἀπαράρησιατον , ἐκείνην δὲ τῆς ἡμῶς κοινωνίας τυγχάνειν · « Σκληρὸς γὰρ ἐστι , καὶ δυναταιγωνίστος ὁ ζῆλος τῆς φθὴς παραπλησίως · » ἤδην δὲ ἀπὸ τῆς κατεχοῦσης δόξης ὀνόματος , τοῦ θανάτου καὶ ταύτῃ ἐπιθεῖς τὴν προσῳγίαν . Οὕτω δὲ ἐστὶν ἰσχυρὰ ἡ ἀγάπη , ὅτι πρῶτον μὲν ἐστὶν ὑπόπτερος , περὶ δὲ τὰ πτερὰ αὐτῆς φλόγα ἔχει πυρός , καὶ σπινθῆρας ἐκπεμπόμενος . Τί δὲ τῇ ; οὕτω πυρσευμένης ; γένοιτ' ἄν δυνατωτέραν ; καὶ τὸ πῦρ δὲ αὐτῆς οὐκ ἔστι τῶν σβεννυμένων .
Lemmas: βραχύς δέ ὁ πρακτικός · διό καί ὁ ἱερεύς ἀφορίζω παρά ὁ λαός ὁ τε βραχύς ὁ δεξιός , καί ὁ ἵστημι . βούλομαι τοίνυν ἐγώ ὁ Σωτήρ ὁ ἡμέτερος ἀντί σφραγίς αὐτός ἔχω , καί διαλέγω , καί λογίζομαι , καί ὁ αὐτός χαρακτήρ τυπόω ὁ τε λέγω , ὁ τε πράσσω · οὗτος γάρ εἰμί βασιλικός νομίζω , οὖον παραχαράσσω , ἀλλά ὁ βασιλικός ἔχω χαρακτήρ . οὗτος δέ ῥᾴδιος σύ , φημί , ποιέω , εἰμί ὁ εἰς ἐγώ κτῆσις ἀγάπη . « Ἰσχυρός γάρ εἰμί ὡς θάνατος . » καί καθάπερ ἐκεῖνος , μετά ὁ θεῖος ἀπόφασις , πᾶς κρατέω · οὗτος καί οὗτος πᾶς κρατέω , καί αὐτός ὁ θάνατος ἰσχυρός τυγχάνω . κτάομαι καί σύ αὐτός · εἰμί γάρ οὗτος προκτείνω ἄλλος σύ τίμιος φαίνω , καί σύ μέν ἔναι · απαραρησιοιδανω , ἐκεῖνος δέ ὁ μου κοινωνία τυγχάνω · « σκληρός γάρ εἰμί , καί δυναταιγωνίστος ὁ ζῆλος ὁ φθάνω παραπλήσιος · » ἀείδω δέ ἀπό ὁ κατέχω δόξα ὄνομα , ὁ θάνατος καί οὗτος ἐπιτίθημι ὁ προσῳγίαν . οὕτως δέ εἰμί ἰσχυρός ὁ ἀγάπη , ὅτι πρῶτος μέν εἰμί ὑπόπτερος , περί δέ ὁ πτερόν αὐτός φλόξ ἔχω πῦρ , καί σπινθήρ ἐκπέμπω . τις δέ ὁ ; οὗτος πυρσεύω ; γίγνομαι ἄν δυνατός ; καί ὁ πῦρ δέ αὐτός οὐ εἰμί ὁ σβέννυμι .
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0110.2
ζ . Ὦδωρ γὰρ , φησί , πολὺ οὐ δυνήσεται σβέσαι τὴν ἀγάπην , καὶ ποταμοὶ οὐ συγκαλύψουσιν αὐτήν . Καὶ μαρτυροῦσιν ἅπαντες οἱ τε ἐν τῇ Παλαιᾷ , οἱ τε ἐν τῇ Νέᾳ διαπρέψαντες ἅγιοι · τοῦ γὰρ Ἀβραὰμ τὴν περὶ Θεὸν ἀγάπην , οὔτε ἡ ἐν ξένῳ διἀγωγή , οὔτε ἡ τοῦ λῃμοῦ ἀνάγκη , οὔτε ἡ τῆς γυναικὸς ἀρπαγή , οὔτε τοῦ παιδὸς ἡ προσκομιδή , οὔτε ἡ περὶ τῶν σφεατῶν μάχη ἰσχυσε κατασβέσαι · οὔτε τοῦ Ἰσαὰκ τὰ προσπεσόντα λυπηρά · οὔτε τοῦ Ἰακώβ οἱ διηνεκεῖς πόνοι , καὶ αἱ διὰ βίου ὀδύναι . Τί σφοδροτέρον τῶν τοῦ Ἰωσὴφ πειρασμῶν , ὃς ἐπράθη ὑπὸ ἀδελφῶν , ἀπεστερήθη δὲ μητρὸς καὶ πατρὸς ἀγαπάντων , καὶ προγονικῆς οἰκίας , καὶ ἐλευθερίας , καὶ εὐπορίας , ἐδούλευσε δὲ παρ' ἀξίαν , καὶ ὑπὲρ σωφροσύνης συκοφαντίας ἐγένετο παρανάλωμα , καὶ δεσμοτηρίῳ παρεπέμπετο , καὶ μυρία ὑπέμεινε δεινά ; ἀλλὰ τούτων ἁπάντων ἡ περὶ τὸν Θεὸν ἀγάπη χρείτων ἐδείκνυτο . Καὶ τί δεῖ λέγειν περὶ τοῦ μεγάλου Μωϋσέως , καὶ Ἰησοῦ τοῦ στρατηγοῦ , καὶ τῶν μεγάλων προφητῶν Σαμουὴλ , καὶ Δαβὶδ , καὶ Ἠλίου , καὶ Ἠλισαίου ; Τί μανικώτερον τῶν Βαβυλωνίων ἐγένετο ; Τί τῆς παρ' αὐτῶν ἐξαρθείσης καμίνου φοβερώτερον ; ἀλλ' ὅμως οὐδὲ ἐκείνη τῶν τριῶν ἐκείνων παιδαρίων ἐσβέσε τῆς ἀγάπης τὴν φλόγα , ἀλλὰ μᾶλλον αὐτὴν ἐπύρρωσε , καὶ διήγειρε . Τί τῶν λεόντων ἐκείνων φρικωδέστερον , εἰς ὃν ὁ μέγας παρεδόθη Δανιήλ ; ἀλλὰ κἀκεῖνον ἡ περὶ τὸν Θεὸν ἀγάπη δυνατώτερον ἀπέκρινε . Καὶ
Lemmas: ζ . ὅδωρ γάρ , φημί , πολύς οὖον δύναμαι σβέννυμι ὁ ἀγάπη , καί ποταμός οὖον συγκαλύπτω αὐτός . καί μαρτυρέω ἅπας ὁ τε ἐν ὁ Παλαιή , ὁ τε ἐν ὁ νέη διαπρέπω ἅγιος · ὁ γάρ Ἀβραάμ ὁ περί θεός ἀγάπη , οὔτε ὁ ἐν ξένος διαγωγή , οὔτε ὁ ὁ λῃμοῦ ἀνάγκη , οὔτε ὁ ὁ γυνή ἁρπάζω , οὔτε ὁ παῖς ὁ προσκομιδή , οὔτε ὁ περί ὁ σφεατῶν μάχη ἰσχύω κατασβέννυμι · οὔτε ὁ Ἰσαάκ ὁ προσπίπτω λυπηρός · οὔτε ὁ Ἰακώβ ὁ διηνεκής πόνος , καί ὁ διά βίος ὀδύνη . τις σφοδρός ὁ ὁ Ἰωσήφ πειρασμός , ὅς πέρνημι ὑπό ἀδελφός , ἀποστερέω δέ μήτηρ καί πατήρ ἀγαπάω , καί προγονικός οἰκίον , καί ἐλευθερία , καί εὐπορία , δουλεύω δέ παρά ἄξιος , καί ὑπέρ σωφροσύνη συκοφαντία γίγνομαι παρανάλωμα , καί δεσμωτήριον παραπέμπω , καί μυρίος ὑπομένω δεινός ; ἀλλά οὗτος ἅπας ὁ περί ὁ θεός ἀγάπη χρέω δείκνυμι . καί τίς δεῖ λέγω περί ὁ μέγας Μωϋσῆς , καί Ἰησοῦς ὁ στρατηγός , καί ὁ μέγας προφήτης Σαμουήλ , καί Δαυίδ , καί Ἠλίας , καί Ἠλισαίου ; τις μανικός ὁ Βαβυλώνιος γίγνομαι ; τις ὁ παρά αὐτός ἐξαίρω κάμινος φοβερός ; ἀλλά ὅμως οὐδέ ἐκεῖνος ὁ τρεῖς ἐκεῖνος παιδάριον σβέννυμι ὁ ἀγάπη ὁ φλόξ , ἀλλά μᾶλλον αὐτός πυρρόω , καί διεγείρω . τις ὁ λέων ἐκεῖνος φρικώδης , εἰς ὅς ὁ μέγας παραδίδωμι Δανιήλ ; ἀλλά ἐκεῖνος ὁ περί ὁ θεός ἀγάπη δυνατός ἀποκρίνω . καί
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0111.2
ἡ , θ' . Ἀδελφὴ ἡμῶν μικρά , καὶ μαστοὺς οὐκ ἔχει · τί ποιήσομεν τῇ ἀδελφῇ ἡμῶν ἐν ἡμέρᾳ , ἐν ᾗ ἀν λαληθῇ αὐτῇ ; Εἰ τείχος ἐστιν , οἰκοδομήσωμεν ἐπ' αὐτὴν ἐπαλξεις ἀργυρὰς · εἰ θύρα ἐστι , διαγράψωμεν ἐπ' αὐτὴν σανίδα κεδρίνην . Ἦγούμαι τοὺς ἁγίους προφήτας , τοὺς ἐν τῇ Παλαιᾷ διαθήκῃ διαπεφάντας , τὸ βραχὺ τῆς πνευματικῆς ἡλικίας τῆς νύμφης ὁρῶντας , καὶ τὸ τῶν μαστῶν ἀτελὲς ἔτι καὶ κεκρυμμένον , ὅτε δὴ προμηνηστορας καὶ μηνυτάς τοῦ γάμου , ταῦτα ἐν ἑαυτοῖς λέγειν , ὅτι Μέλλει
Lemmas: ὁ , ὁ . ἀδελφή ἐγώ μικρός , καί μαστός οὐ ἔχω · τίς ποιέω ὁ ἀδελφός ἐγώ ἐν ἡμέρα , ἐν ὅς εἰς λαλέω αὐτός ; εἰμί τείχος εἰμί , οἰκοδομέω ἐπί αὐτός ἔπαλξις ἀργυρός · εἰμί θύρα εἰμί , διαγράφω ἐπί αὐτός σανίς κέδρινος . ἡγέομαι ὁ ἅγιος προφήτης , ὁ ἐν ὁ Παλαιή διαθήκη διαφαίνω , ὁ βραχύς ὁ πνευματικός ἡλικία ὁ νύμφη ὁράω , καί ὁ ὁ μαστός ἀτελής ἔτι καί κρύπτω , ὅτε δή προμηνηστοηρα καί μηνυτής ὁ γάμος , οὗτος ἐν ἑαυτοῦ λέγω , ὅτι Μέλλω
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0112.1
ιαπὼν ὁ βασιλεὺς λαμβάνειν τὴν νύμφην τὴν ἡμε-ῖραν ἀδελφὴν , μικρὰ δὲ ἐστι καὶ μαστῶν ἑστερη-μένη · οὐδὲ γὰρ ἔχει τὸ γόνιμον , οὐδὲ τὸ διδασκαλι-μν χορηγεῖν δυνάσται γάλα , οὐδὲ τὸν τελειαν ὀρέγειντοῖς δεομένοις τροφήν · χρὴ τοίνυν ἡμᾶς τὸ πρακτέονλογίζεσθαι . Καὶ ἐπεὶδὴ μέλλει τῷ μεγάλῳ συνάπτε-σθαι βασιλεῖ , καὶ ὡσπερ τείχος εἶναι τῆς οἰκίας αὐ-τοῦ , σῴρουσα τὰ ἔνδον καὶ φυλάττουσα , καὶ ὀύραςἔχουσα φρουρούσας τὰ ἀποκείμενα , οἰκοδομη-σωμεν<sup>a</sup> ὡς ἐν τείχει « ἐπάλξεις ἀργυρὰς , » τούτεστιλογικὰς καὶ διαλαμπούσας ἐν λόγῳ . « Τὰ λόγια γὰρ<sup>b</sup>Κυρίου , λόγια ἅγια , ἀργύριον πεπυρωμένον , δοκίμιοντῇ γῇ · ἕνα ἐπ’ αὐταῖς<sup>c</sup> ἱσταμένη βάλλει τοὺς πολε-μίους , διώκῃ τοὺς ἐπιβούλους . Ὡς δὲ θύρξ ἐπιώ-μεν αὐτῇ σανίδας ἐκ κέδρου πεποιημένας , ἀμαρτίαςσπεδόν<sup>d</sup>α μὴ δεχομένας · ἀστηνὴς γὰρ ἡ κέδρος<sup>e</sup>.Πρὸς ταῦτα ἀποκρίνεται ἡ νύμφη θαρρῶσα τῇ τοῦνυμφίου φιλοτιμίᾳ καὶ εὐπορίᾳ·B
Lemmas: Ἰάπων ὁ βασιλεύς λαμβάνω ὁ νύμφη ὁ ἡμε-ῖραν ἀδελφή , μικρός δέ εἰμί καί μαστός στερέω · οὐδέ γάρ ἔχω ὁ γόνιμος , οὐδέ ὁ διδασκαλι-μν χορηγέω δυνάστης γάλα , οὐδέ ὁ τέλειος ὀρέγω δήω τροφή · χρή τοίνυν ἐγώ ὁ πρακτεονλογιζω . καί ἐπειδή μέλλω ὁ μέγας συνάπτω βασιλεύς , καί ὡς τείχος εἰμί ὁ οἰκίον αὐ-τός , σωρουω ὁ ἔνδον καί φυλάσσω , καί ὀρύσσω φρουρά ὁ ἀπόκειμαι , οἰκοδομέω ὡς ἐν τεῖχος « ἔπαλξις ἀργυρός , » τουτεστιλογικος καί διαλάμπω ἐν λόγος . « ὁ λόγιος γαρ<sup>b</sup>κυριον , λόγιος ἅγιος , ἀργύριον πυρόω , δοκιμάω γῆ · εἷς ἐπί αὐταῖς<sup>c</sup> ἵστημι βάλλω ὁ πολέμιος , διώκω ὁ ἐπίβουλος . ὡς δέ θύρξ ἔπειμι αὐτός σανίς ἐκ κέδρος ποιέω , ἀμαρτίαςσπεδόν<sup>d</sup>α μή δέχομαι · ἀστηνὴς γάρ ὁ Πέδρος οὗτος ἀποκρίνω ὁ νύμφη θαρσέω ὁ τουνυμφιος φιλοτιμία καί εὐπορία
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0112.2
ι' . Ἐγὼ τείχος , καὶ μαστοὶ μου ὡς πύργοι . Ἐγὼἡμην<sup>10</sup> ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ὡς εὑρίσκουσα ει-ρήνην . Προγνοὺς γὰρ με , καὶ προώρισεν , καὶ γνώσ-ως ἤρησθω τὴν εἰρήνην , καὶ διώξω αὐτήν , καὶ διώ-ξασα καταλήψομαι , καὶ εἰρηνικήν με προσηγόρευσε,καὶ Σολαμίτιν , καὶ πεποίηκε τείχος · ἀβραγές , φο-βερὴν τοῖς ἐναντίοις · τοὺς δὲ μαστούς μου , τούτεστιτὴν ἡδίστην καὶ θεολογικὴν διδασκαλίαν , εἰς ὑψοςἤγειρε , καὶ πύργῳ παραπλησίαν<sup>11</sup> ἀπέφηνεν , ἵν'ἐκείθεν πολεμοῦσα τοὺς τοῦ νυμφίου δυσμενεῖς κατα-λύσω . Οὐ μόνον δὲ τείχος , ὡς<sup>12</sup> εἶπον , εἰμί , ἀλλὰκαὶ ἀμπελῶν.C
Lemmas: εἷς . ἐγώ τείχος , καί μαστός ἐγώ ὡς πύργος . Ἐγώ ἐν ὀφθαλμός αὐτός ὡς εὑρίσκω εἰρήνη . προγιγνώσκω γάρ ἐγώ , καί προορίζω , καί γνώσις αἱρέω ὁ εἰρήνη , καί διώκω αὐτός , καί διώκω καταλαμβάνω , καί εἰρηνικός ἐγώ προσαγορεύω σολαμιος , καί ποιέω τείχος · ἀβραγές , φοβερός ὁ ἐναντίος · ὁ δέ μαστός ἐγώ , τουτεστιος ἡδύς καί θεολογικός διδασκαλία , εἰς ὑψοςἤγειρε , καί πύργος παραπλήσιος ἀποφαίνω , ἐνίημι πολεμέω ὁ ὁ νυμφίος δυσμενής καταλύω . οὖον μόνος δέ τείχος , ὡς<sup>12</sup> εἶπον , εἰμί , ἀλλὰκαὶ ἀμπελός
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0112.3
ια' . Ἀμπελῶν γὰρ , φησίν , ἐγενήθη τῷ Σολο-μῶνι ἐν Βελεαμῶν . Ἔδωκε τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦτοῖς τηροῦσιν · ἄνθρω οὐσις ἐν καπῷ αὐτοῦ χι-λίους ἀργύριους<sup>13</sup> . Ὁ μὲν Σύμμαχος τὸ , ἐν Βελεα-μῶν , ἐν κατοχῇ λαοῦ τέθηκεν · ὁ δὲ Ἀκύλας , ἐνἔχοντι πλήθει<sup>14</sup> . Τοῦτον μὲν οὖν τὸν ἀμπελῶναπάλαι ὁ Θεὸς τῷ Ἰσραὴλ ἐνεπίστευσεν . Ἐπεὶδὴ δὲοὐ μόνον τοὺς ἀποσταλέντας δούλους εἰς ἀπαίτησιντῶν καρπῶν κατέλευσέ τε καὶ ἀπέκτεινεν , ἀλλὰ καὶαὐτὸν τὸν χληρόνομον ἐσταύρωσεν , ἀφῃρέθη μὲν κατὰτὴν δεσποτικὴν φωνὴν ἀπ’ ἐκείνων ὁ ἀμπελῶν , ἐδόθηδὲ ἔθενε ποιούντι τὸν καρπὸν αὐτοῦ . Διὰ τοῦτὸ φησινἡ νύμφη , ὅτι τῷ Σολομῶντι , τούτεστι τῷ εἰρηνικῷ,ἀμπελῶν ἐγενήθη ἐν Βελεαμῶν , » τούτεστιν ἐν κατ-οχῇ λαοῦ , ἢ ἐν ἔχοντι · πλήθει , καὶ « τοῦτον ἐξέδωκετοῖς τηροῦσιν . Ἄμπελῶνα δὲ καλεῖ τοὺς τῇ εὐσε-δεῖα προσεληθότας ἀνθρώπους · τοὺς δὲ τηροῦνταςκαὶ γεωργοῦντας καὶ φυλάττοντας , τοὺς τῇ ἱερωτάτῃτεταγμένους , καὶ τὴν ἀπὸ τῆς πνευματικῆς διδα-σκαλίας ἀρδεῖαν ὁμοῦ καὶ φυλαχὴν προσφέρειν προσ-τεταγμένους . Λέγει δὲ , ὅτι « Ὁ ἄνθρω οἴσει ἐν καρπῷαὐτοῦ χιλίους ἀργύριους · » σημαίνει δὲ ὁ ἀριθμὸςD
Lemmas: ἰά . ἀναπελάω γάρ , φημί , γίγνομαι ὁ Σολομῶν ἐν Βελεαμῶν . δίδωμι ὁ ἀμπελών αὐτοῦτός τηρέω · ἄνθρω οὐσις ἐν κάπος αὐτός χίλιος ἀργύριος . ὁ μέν Σύμμαχος ὁ , ἐν Βελεα-μῶν , ἐν κατοχή λαός τίθημι · ὁ δέ Ἀκύλας , ἐνέχω πλήθει<sup>14</sup> . οὗτος μέν οὖν ὁ ἀμπελῶναπάλαι ὁ θεός ὁ Ἰσραήλ ἐμπιστεύω . ἐπειδή δήω μόνος ὁ ἀποστέλλω δοῦλος εἰς ἀπαίτησις καρπός καταλεύω τε καί ἀποκτείνω , ἀλλά καιαυτος ὁ χληρονομος σταυρόω , ἀφαιρέω μέν κατής δεσποτικός φωνή ἀπό ἐκεῖνος ὁ ἀναπελάω , δίδωμι θείνω ποιέω ὁ καρπός αὐτός . Ζεύς οὗτος φησινἡ νύμφη , ὅτι ὁ Σολομών , τουτέστι ὁ εἰρηνικός γίγνομαι ἐν Βελεαμῶν , » τουτέστιν ἐν κατοίχομαι λαός , ἢ ἐν ἔχω · πλῆθος , καί « οὗτος ἐξέδωκετός τηρέω . ἀμπελών δέ καλέω ὁ ὁ εὐσε-δεῖα προσέρχομαι ἄνθρωπος · ὁ δέ τηροῦνταςκαὶ γεωργέω καί φυλάσσω , ὁ ὁ ἱερός , καί ὁ ἀπό ὁ πνευματικός διδασκαλία ἀρδεία ὁμοῦ καί φυλαχη προσφέρω προστάσσω . Λέγος δέ , ὅτι « ὁ ἄνθρω φέρω ἐν καρπωαυος χίλιοι ἀργύριος · » σημαίνω δέ ὁ ἀριθμός
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0114.1
γ' Ὁ καθήμενος ἐν κήποις , ἑταῖροι προσἄγοντες , τὴν φωνὴν σου ἀκούτισόν με . Εἶπον , Ὦ νυμφίε μου , σὺ ὁ ἐπαναπαυόμενος τῇ τε νοητῇ κτίσει , καὶ τῇ αἰσθητῇ , ὡς τοῖς σοῖς θελήμασι δίκην κήπων πεφυτευμένας · ἄλλοι παρ' ἡμᾶς εἰσιν οἱ ἀμεταστρεπτοὶ πρὸς σὲ ἀτενίζοντες , διὰ τὸ μὴ μεριζεσθαι δεσμῷ σώματος , αἱ ἄγιοι πάντως καὶ ἄγγελικαὶ τάξεις · ἐγὼ δὲ ὡς ὑποκειμένη τῷ τοιούτῳ δεσμῷ , δέδοικα τὴν τροπὴν , καὶ διὰ τοῦτο τὴν δευτέραν σου κάλουν ἐπισπεύδουσα , ἰκετεύω σε , ἀκουστὴν μοι ποιήσον τὴν εὐκταίαν ἐκείνην φωνὴν σου , τὴν , Δεῦτε , οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρὸς μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν . » Καὶ οὕτως ·
Lemmas: γε ὁ κάθημαι ἐν κῆπος , ἑταῖρος προσάγω , ὁ φωνή σύ ἀκουτίζω ἐγώ . εἶπον , ὦ νυμφίος ἐγώ , σύ ὁ ἐπαναπαύω ὁ τε νοητός κτίζω , καί ὁ αἰσθητής , ὡς ὁ σός θέλημα δίκη κῆπος φυτεύω · ἄλλος παρά ἐγώ εἰμί ὁ ἀμετάστρεπτος πρός σύ ἀτενίζω , διά ὁ μή μερίζω δεσμός σῶμα , ὁ ἅγιος πάντως καί ἀγγελικός τάξις · ἐγώ δέ ὡς ὑπόκειμαι ὁ τοιοῦτος δεσμός , δείδω ὁ τροπή , καί διά οὗτος ὁ δύο σύ καλέω ἐπισπεύδω , ἱκετεύω σύ , ἀκουστός ἐγώ ποιέω ὁ εὐκταῖος ἐκεῖνος φωνή σύ , ὁ , δεῦτε , ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος . » καί οὕτως ·
theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0114.2
δ' Φῦγε , ἀδελφιδέ μου , καὶ ὁμοιώθητι τῷ δόρκωνι , ἢ νεβρῷ ἐλάφῳ ἐπὶ ὄρη ἀρωμάτων . Προσκαλούμενος γὰρ τοὺς δικαίους εἰς τὴν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου ἡτοιμασμένην αὐτοῖς βασιλείαν σου , ἀφίστασαί πάντως τῆς διὰ τῶν αἰσθητῶν προνοίας ἡμῶν , ἀφελόμενος τοὺς ἀξίους ἐπὶ τὰ ὕψη τῶν πνευματικῶς · εὐωδιαζουσῶν αὐτοὺς κατὰ θέασιν χαρίτων · ἐν αἷς ὡς τις δόρκων , ἢ ἐλάφου νεβρός , ἀναιρετικὸς τῶν ἰσβόλων θηρίων , τὰ μαινόμενα καθ' ἡμῶν τῆς πονηρίας πνεύματα νεκροῖς , καταπατῶν τὸν πρὸς ἡμᾶς αὐτῶν πόλεμον . Εἰ δὲ καὶ ἡμᾶς διαφυγεῖν τὰ τῶν θηρῶν δάγματα ! εἰ δὲ καὶ ἠχθησήμεν , εἰς τὸν ὑψωθέντα ὑπὲρ ἡμῶν ἀπίδειν , καὶ τὴν θεραπείαν εὑρεῖν !
Lemmas: δέ φεύγω , ἀδελφιδές ἐγώ , καί ὁμοιόω ὁ δόρκων , ἢ νεβρός ἔλαφος ἐπί ὄρος ἄρωμα . προσκαλέω γάρ ὁ Δίκαιος εἰς ὁ ἀπό καταβολή κόσμος ἑτοιμάζω αὐτός βασίλειος σύ , ἀφίστημι πάντως ὁ διά ὁ αἰσθητής πρόνοια ἐγώ , ἀφαιρέω ὁ ἄξιος ἐπί ὁ ὕψος ὁ πνευματικός · εὐωδιάζω αὐτός κατά θέασις Χαρίτων · ἐν ὅς ὡς τις δορκάς , ἢ ἔλαφος νεβρός , ἀναιρετικός ὁ ισβολαω θηρίον , ὁ μαίνομαι κατά ἐγώ ὁ πονηρία πνεῦμα νεκρός , καταπατέω ὁ πρός ἐγώ αὐτός πόλεμος . εἰμί δέ καί ἐγώ διαφεύγω ὁ ὁ θήρ δάγμα ! εἰμί δέ καί ἠχέω , εἰς ὁ ὑψόω ὑπέρ ἐγώ ἀποδέω , καί ὁ θεραπεία εὑρίσκω !