theodoretus.explanatio-in-canticum-canticorum pg081_0098.1
παύεται , δίκην χειμάρρου . « Κατέβην τοίνυν , φησίν , εἰς τὸν τῆς χαρύας κῆπον , τοῦ ἰδεῖν ἐν τοῖς τοῦ χειμάρρου γενήμασι , καὶ καταμαθεῖν βουλομένη εἰ ἦν τινες αἱ ῥοαί . » Ἔχει γὰρ ὁ βίος τινὰς μὲν ἀνθρώπους τροπικούς , ἀμπέλους ὀνομαζομένους , τινὰς δὲ μόλις κατὰ τὰς διαφόρους τῆς ἀρετῆς κατορθώματα . Οἱ μὲν γὰρ τὴν ἀγάπην φύουσι , καὶ τὴν ὁμόνοιαν ἀγαπῶσι , συντεμμένοι κατὰ τὸ φρόνημα , καθάπερ τῆς ῥοᾶς οἱ κόκκοι · οἱ δὲ καὶ οἶνον γεωργοῦσι , τῶν ληγόντων δέων τῶν πατρικῶν , τῇ θεωρίᾳ προσέχοντες ἐσπουδαχότες . Κατάβασιν δὲ λέγει τὴν συγκατάδασιν · καὶ γὰρ καὶ ὁ μακάριος Παῦλος ἐγένετο τοῖς ἀθενέσιν ὡς ἀθὴνες , ἵνα τοὺς ἀσθενεῖς κερδήσῃ · καὶ τοῖς ἀνόμοις ὡς ἄνομος , μὴ ὢν ἄνομος Θεῷ , ἀλλ’ ἔνομος Χριστῷ , ἵνα κερδήσῃ ἀνόμους . « Κατέβην τοίνυν , φησίν , εἰς τὸν τῆς χαρύας κῆπον , B φροντίζα ποιούμενη τῶν τοῦ χειμάρρου γεννημάτων , καὶ τῶν τῆς ἀμπέλου καὶ ῥοᾶς καρπῶν . Οὐχ ἀφέξομαι σου , οὐδὲ ἐκεῖ · ἀλλ’ Ὑφῆσω σοι τοὺς μαστούς μου . » τουτέστι , τοὺς τῆς διδασκαλίας μου κρονοῦς . Οἰκειοῦσαι γὰρ τὴς εἰς ἐκείνους γνώμην , καὶ λέγεις · « Ἐφύσαν ἐποιήσατε ἐν τῶν μικρῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων , ἐμοὶ ἐποιήσατε . » Τούτοις ἐπιφέρει · « Οὐχ ἔγνω ἡ ψυχή μου , ἔθετο με ἄρματα Ἀμινάδαβ . » Σαφέστερον τοῦτο ὁ Σύμμαχος ἑρμήνευσεν , εἰρηκώς · « Ἡ ψυχή μου ἠπόρησέ με ἀπὸ ἁρμάτων λαοῦ ἠγουμενου . » Ταῦτα γὰρ , φησίν , ποιούσα ἐν ἀπορίᾳ γίνομαι , καὶ ἐκστάζει , ὅτι ἐγὼ μὲν αὐτοῖς ἐπραγματεύσαμην σωτηρίαν · αὐτοὶ δὲ ἐπιθέντό μοι , τῷ στρατηγούντι διαβολῷ πειθόμενοι , καὶ οἴονται ἄρματα ἐκείνους γινόμενους , καὶ ὑπ’ ἐκείνου ἠγουμενους · τὸ γὰρ Ἀμινάδαβ λαοῦ ἠγουμενου , ἢ λαοῦ ἄρχοντος ἐρμηνεύεται . Καὶ τοῦτο ἐστιν ἀκριβῶς νοεῖν , ἐκ τε τοῦ Ἀκύλα καὶ τοῦ Συμμάχου , καὶ τῆς πέμπτης ἐκδόσεως · λέγει τοίνυν ἡ νύμφη , τουτέστιν ὁ τῶν ἐν ἀρετῇ τετελειωμένων χορός , ὅτι Ἡμεῖς μὲν πᾶσαν ποιούμεθα τῶν ἀπίστων φροντίδα , πανταχόθεν αὐτοῖς πορίσαι σωτηρίαν μηχανώμενοι · τινὲς δὲ αὐτῶν , οἷον ἄρματα γενόμενοι τοῦ ἄρχοντος τοῦ αἰῶνος τούτου , τοῦ νῦν ἐνεργοῦντος ἐν τοῖς υἱοῖς τῆς ἀπειθείας , κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον , ἐπιθέντό μοι , κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν ἀποδιδόντες . Καὶ τοῦτο ἐστι σαφῶς εὑρεῖν , καὶ ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων , καὶ ἐν ταῖς τοῦ μακαρίου Παύλου Ἐπιστολαῖς . Κρύπτοντες γὰρ τῆς εὐσεβείας τὸν λόγον , τοὺς μὲν ἐπεῖθον πιστεύειν , ὑπὸ δὲ τῶν ἀπίστων ἐξηλαύνοντο , ἡκίζοντο , ἐστερεολοῦντο , μυρίων θανάτων ὑπέμενον εἴδη · καὶ μάρτυς ὁ μακάριος Παῦλος λέγων · « Ἐν κόποις περισσοτέροις , ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλούτως , ἐν φυλακαῖς περισσοτέροις , ἐν θανάτοις πολλάκις , πεντάκις τεσσαράκοντα παρὰ μίαν ἔλαβον , τρίς ἐρραβδίσθην , ἅπαξ ἐλιθάσθην , τρίς ἐναυάγησα , νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα · ὁδοιπορίαις πολ - C
Lemmas: παύω , δίκη χειμάρρους . « καταβαίνω τοίνυν , φημί , εἰς ὁ ὁ καρύα κῆπος , ὁ ὁράω ἐν ὁ ὁ χειμάρρους γένημα , καί καταμανθάνω βούλομαι εἰμί εἰμί τις ὁ ῥοή . » ἔχις γάρ ὁ βίος τις μέν ἄνθρωπος τροπικός , ἄμπελος ὀνομάζω , τις δέ μόλις κατά ὁ διάφορος ὁ ἀρετή κατόρθωμα . ὁ μέν γάρ ὁ ἀγάπη φύω , καί ὁ ὁμόνοια ἀγαπάω , συντέμνω κατά ὁ φρόνημα , καθάπερ ὁ ῥοή ὁ κόκκος · ὁ δέ καί οἶνος γεωργέω , ὁ λήγω δήω ὁ πατρικός , ὁ θεωρία προσέχω σπουδάζω . κατάβασις δέ λέγω ὁ συγκατάδασιν · καί γάρ καί ὁ μακάριος Παῦλος γίγνομαι ὁ ἀθενέσιν ὡς Αθήνες , ἵνα ὁ ἀσθενής κερδαίνω · καί ὁ ἄνομος ὡς ἄνομος , μή εἰμί ἄνομος Θεός , ἀλλά νόμος Χριστός , ἵνα κερδαίνω ἄνομος . « καταβαίνω τοίνυν , φημί , εἰς ὁ ὁ καρύα κῆπος , B φροντίζω ποιέω ὁ ὁ χειμάρρους γέννημα , καί ὁ ὁ ἄμπελος καί ῥοή καρπός . οὐχ ἀπέχω σύ , οὐδέ ἐκεῖ · ἀλλά Ὑφῆσω σύ ὁ μαστός ἐγώ . » τουτέστι , ὁ ὁ διδασκαλία ἐγώ Κρονοῦς . οἰκέω γάρ σής εἰς ἐκεῖνος γνώμη , καί λέγω · « φύω ποιέω ἐν ὁ μικρός οὗτος ὁ μικρός , ἐγώ ποιέω . » οὗτος ἐπιφέρω · « οὐχ γιγνώσκω ὁ ψυχή ἐγώ , τίθημι ἐγώ ἅρμα Ἀμιναδάβ . » σαφής οὗτος ὁ Σύμμαχος ἑρμηνεύω , εἴρω · « ὁ ψυχή ἐγώ ἀπορέω ἐγώ ἀπό ἅρμα λαός ἡγέομαι . » οὗτος γάρ , φημί , ποιέω ἐν ἀπορία γίγνομαι , καί ἐκστάζω , ὅτι ἐγώ μέν αὐτός πραγματεύομαι σωτηρία · αὐτός δέ ἐπιτίθημι ἐγώ , ὁ στρατηγός διάβολος πείθω , καί οἴομαι ἅρμα ἐκεῖνος γίγνομαι , καί ὑπό ἐκεῖνος ἡγέομαι · ὁ γάρ Ἀμιναδάβ λαός ἡγέομαι , ἢ λαός ἄρχω ἑρμηνεύω . καί οὗτος εἰμί ἀκριβῶς νοέω , ἐκ τε ὁ Ἀκύλας καί ὁ Σύμμαχος , καί ὁ πέμπτος ἔκδοσις · λέγω τοίνυν ὁ νύμφη , τουτέστιν ὁ ὁ ἐν ἀρετή τελειόω χορός , ὅτι ἐγώ μέν πᾶς ποιέω ὁ ἄπιστος φροντίς , πανταχόθεν αὐτός πορίζω σωτηρία μηχανάομαι · τις δέ αὐτός , οἷος ἅρμα γίγνομαι ὁ ἄρχω ὁ αἰών οὗτος , ὁ νῦν ἐνεργέω ἐν ὁ υἱός ὁ ἀπείθεια , κατά ὁ μακάριος Παῦλος , ἐπιτίθημι ἐγώ , κακός ἀντί ἀγαθός ἀποδίδωμι . καί οὗτος εἰμί σαφῶς εὑρίσκω , καί ἐν ὁ Πρᾶξις ὁ ἀπόστολος , καί ἐν ὁ ὁ μακάριος Παῦλος Ἐπιστολή . κρύπτω γάρ ὁ εὐσέβεια ὁ λόγος , ὁ μέν πείθω πιστεύω , ὑπό δέ ὁ ἄπιστος ἐξελαύνω , αἰκίζω , ἐστερεολοῦντο , μυρίος θάνατος ὑπομένω εἶδος · καί μάρτυς ὁ μακάριος Παῦλος λέγω · « ἐν κόπος περισσός , ἐν πληγή υπερβαλλουος , ἐν φυλακή περισσός , ἐν θάνατος πολλάκις , πεντάκις τεσσαράκοντα παρά εἷς λαμβάνω , τρίς ῥαβδίζω , ἅπαξ λιθάζω , τρίς ναυαγέω , νυχθήμερον ἐν ὁ βυθός ποιέω · ὁδοιπορία πολ - C