theodoretus.eranistes pg083_0056.1
τοῦ Γενεθλιακοῦ λόγου . Πῶς γὰρ οὐκ ἰσχάτA παραπαλῆξας , αὐτοὺς μὲν εἰς λίθους καὶ ξύλα εὐτελῆ ἕδανα τοὺς ἑαυτῶν εἰσάγοντας θεοὺς , καὶ καθάπερ τὴν δεσμοφυλακὴν τινὶ κατακλειόντας , μηδὲν αἰσχρὸν ἡγοῦνται μήτε ποιεῖν , μήτε λέγειν · ἡμεῖς δὲ ἐγχαλεῖν λέγουσιν , ὅτι ναὸν ἑαυτῷ κατασκευάζει ὁ θεὸς ζῶντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου , δι’ αὐτοῦ τὴν οἰκουμένην φώρᾳσεν ; Εἰ γὰρ αἰσχρὸν τὴν ἀνθρωπίνῃ σώματι θεὸν οἰκῆσαι , πολλῷ μᾶλλον ἐν λίθῳ καὶ ξύλῳ , ὅπου ὁ λίθος καὶ τὸ ξύλον ἀτιμότερον ἀνθρώπου · εἰ μὴ ἄρα καὶ τῶν ἀναίσθητων τούτων ὑλῶν εὐτελέστερον τὸ γένος ἡμῶν αὐτοὺς εἶναι δοκεῖ . Αὐτοὶ καὶ εἰς λίθους , καὶ εἰς κύνας , πολλοὶ δὲ τῶν αἱρετικῶν καὶ εἰς ἕτερα τοιούτων ἀτιμότερα , τοῦ θεοῦ κατέχουσι τὴν οὐσίαν . Ἡμεῖς δὲ τούτων οὐδὲν οὔτ’ ἂν ἀκούσαι ποτε ἀναχοιόμεθα . Ἐκεῖνο δὲ φαμεν , ὅτι καθαρὰν σάρκα , B καὶ ἁγίαν , καὶ ἁμῶν , καὶ ( 88 ) ἁμαρτίᾳ πάσῃ γενομένην ἄδατον , ἐκ παρθενικῆς μητέρας ἔλαβεν ὁ Χριστός , καὶ τὸ οἰκεῖον διώρθωσε σκεῦος . — Καὶ μετ’ ἄλλῃ · Ἐκεῖνο δὲ φαμεν , ὅτι ναὸν ἅγιον ἑαυτῷ κατασκευάσας ὁ θεὸς Λόγος , εἰς ἐκεῖνον τὴν ἐκ τῶν οὐρανῶν πολιτείαν εἰς τὸν βίον εἰσήγαγε τὸν ἡμέτερον . — Τοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ λόγου , « Ὅστις ( 89 ) ταπεινῶς εἰρημένα καὶ γεγησμένα παρὰ τοῦ Χριστοῦ , οὐ δι’ ἀσθένειαν δυνάμεως ἔγητο καὶ ἐλάττετο ( 90 ) , ἀλλὰ δι’ οἰκονομίας διαφόρους . » Τίνες οὖν εἰσὶν αἱ ( 91 ) αἰτίαι τοῦ ταπεινὰ ( 92 ) πολλὰ καὶ αὐτὸν καὶ τοὺς ἀποστόλους εἰρημένα περὶ ἑαυτοῦ ( 93 ) ; Πρώτη μὲν ( 94 ) αἰτία καὶ μεγίστη , τὸ σάρκα αὐτὸν περιβαλῆναι , καὶ βούλεσθαι καὶ τοὺς τότε καὶ αὐτὰ μετὰ ταῦτα πιστώσασθαι πάντας , ὅτι οὐ σκιά τις ἐστιν , οὐδὲ σχῆμα ἀπλῶς τὸ ὁρώμενον , ἀλλ’ ἀλήθεια φύσεως . Εἰ γὰρ τοσαῦτα ταπεινὰ καὶ ἀνθρώπινα , καὶ ( 95 ) αὐτοῦ , καὶ τῶν ἀποστόλων εἰρη - C κέντων περὶ αὐτοῦ , ὅμως ἔοχον ὁ διάβολος πείσαι τινὰς τῶν ἀλλίων καὶ ταλαιπώρων ἀνθρώπων , ἀρνησασθαι περὶ ὅτι σάρκα οὐκ ἔλαβε , καὶ πᾶσαν ( 96 ) τῆς φιλανθρωπίας πύσεως οὐκ εἰς τὸ βάραθρον τοῦτο κατέπεσον ( 97 ) ! Ὀλίγας μὲν οὖν ( 98 ) ἐκ παμπόλλων σοι παρήγαγον χρήσεις τῶν κηρύκων τῆς ἀληθείας , ἵνα μὴ τῷ πλήθει τὰς ἀκοὰς ἀποκναισῶ . Ἀποχρῶσι δὲ καὶ αὐταὶ δεῖξαι τῶν ἀξιοπαθῶν ἀνδρῶν τοῦ φρονήματος τὸν σκοπόν . Σὲν δ’ ἂν εἴη φάναι λοιπόν , ὅπως ἔχειν σοι τὰ εἰρημένα δοκεῖ .
Lemmas: ὁ γενεθλιακός λόγος . Πῶς γάρ οὐ ἰσχάτA παραπαλῆξας , αὐτός μέν εἰς λίθος καί ξύλον εὐτελής ἕδανα ὁ ἑαυτοῦ εἰσάγω θεός , καί καθάπερ ὁ δεσμοφυλακέω τις κατακλείω , μηδείς αἰσχρός ἡγέομαι μήτε ποιέω , μήτε λέγω · ἐγώ δέ ἐγχαλεῖν λέγω , ὅτι ναός ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὁ θεός ζῶ ἐκ πνεῦμα ἅγιος , διά αὐτός ὁ οἰκέω φωράω ; εἰμί γάρ αἰσχρός ὁ ἀνθρώπινος σῶμα θεός οἰκέω , πολύς μᾶλλον ἐν λίθος καί ξύλον , ὅπου ὁ λίθος καί ὁ ξύλον ἄτιμος ἄνθρωπος · εἰμί μή ἄρα καί ὁ αναίσθητος οὗτος ὕλη εὐτελής ὁ γένος ἐγώ αὐτός εἰμί δοκέω . αὐτός καί εἰς λίθος , καί εἰς κύω , πολύς δέ ὁ αἱρετικός καί εἰς ἕτερος τοιοῦτος ἄτιμος , ὁ θεός κατέχω ὁ οὐσία . ἐγώ δέ οὗτος οὐδείς οὔτε εἄν ἀκούω ποτός ἀναχέω . ἐκεῖνος δέ φημί , ὅτι καθαρός σάρξ , B καί ἅγιος , καί ἡμεῖς , καί ( 88 ) ἁμαρτία πᾶς γίγνομαι ἀείδω , ἐκ παρθενική μήτηρ λαμβάνω ὁ Χριστός , καί ὁ οἰκέω διορθόω σκεῦος . — καί μετά ἄλλος · ἐκεῖνος δέ φημί , ὅτι ναός ἅγιος ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὁ θεός Λόγος , εἰς ἐκεῖνος ὁ ἐκ ὁ οὐρανός πολιτεία εἰς ὁ βίος εἰσάγω ὁ ἡμέτερος . — ὁ αὐτός ἀπό ὁ λόγος , « ὅστις ( 89 ) ταπεινός εἴρω καί γίγνομαι παρά ὁ Χριστός , οὖον διά ἀσθένεια δύναμις ἐγείρω καί λανθάνω ( 90 ) , ἀλλά διά οἰκονομία διάφορος . » τίνω οὖν εἰμί ὁ ( 91 ) αἰτία ὁ ταπεινός ( 92 ) πολύς καί αὐτός καί ὁ ἀπόστολος εἴρω περί ἑαυτοῦ ( 93 ) ; Πρώτη μέν ( 94 ) αἰτία καί μέγας , ὁ σάρξ αὐτός περιβάλλω , καί βούλομαι καί ὁ τότε καί αὐτός μετά οὗτος πιστόω πᾶς , ὅτι οὖον σκιά τις εἰμί , οὐδέ σχῆμα ἀπλόος ὁ ὁράω , ἀλλά ἀλήθεια φύσις . εἰμί γάρ τοσοῦτος ταπεινός καί ἀνθρώπινος , καί ( 95 ) αὐτός , καί ὁ ἀπόστολος εἴρω - C κεντέω περί αὐτός , ὅμως ὄχος ὁ διάβολος πείθω τις ὁ Ἀλλίων καί ταλαίπωρος ἄνθρωπος , ἀρνέομαι περί ὅτι σάρξ οὐ λαμβάνω , καί πᾶς ( 96 ) ὁ φιλανθρωπία πύσις οὐ εἰς ὁ βάραθρον οὗτος καταπίπτω ( 97 ) ! Ὀλίγος μέν οὖν ( 98 ) ἐκ παμπολύς σύ παράγω χρῆσις ὁ κῆρυξ ὁ ἀλήθεια , ἵνα μή ὁ πλῆθος ὁ ἀκοή ἀποκναίω . ἀποχράω δέ καί αὐτός δείκνυμι ὁ ἀξιοπαθέω ἀνήρ ὁ φρόνημα ὁ σκοπός . Σεν δέ εἄν εἰμί φαίνω λοιπός , ὅπως ἔχω σύ ὁ εἴρω δοκέω .