theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0392.1
ζόφου πολλοῦ καὶ ἀπορίας ἀναπλησθεὶς ( 49 ) ἐπανεῖχεται . Ταύτην εἰδὼς ( 50 ) τοῦ νοῦ τὴν ἀσθένειαν ὁ μακάριος Παῦλος παρεργυφ λέγων « Εἰ δὲ τις δοκεῖ ἐγνωκέναι ( 51 ) τι , οὐδὲπω οὐδὲν ( 52 ) ἔγνω καθὼς δεῖ γνῶναι ( 53 ) . » Καὶ πάλιν · « Ἐκ μέρους γινώσκομεν , καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν · ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ τέλειον , τότε τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται . » Καὶ ἑτέρωθι · « Ἄρτι ( 54 ) βλέπω ὡς ἐν ἐσόπτρῳ καὶ ἐν αἰνίγματι , τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον · ἄρτι γινώσκω ἐκ μέρους , τότε δὲ ἐπιγνώσομαι καθὼς ( 55 ) καὶ ἐπεγνώσθην . » Καὶ αὖθις · « Ὅτε ἤμην νήπιος , ἐλάλουν ὡς νήπιος ( 56 ) , ἐφρόνουν ὡς νήπιος , ἐλογιζόμην ὡς νήπιος · ὅτε δὲ γέγονα ἀνήρ , κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου . » Ταῦτα δὲ πάντα διεξείρει ὁ θεῖος ἐκεῖνος ( 57 ) ἀνήρ , πεῖσαι βουλόμενος ἀπαντας , καὶ χαλινῶν τοῦ νοῦ τὴν ἀπληστίαν ( 58 ) , ἵνα μὴ τῶν ἀδυνάτων κατατολμᾷ , καὶ ἀναμένειν τὴν ἐσομένην ἐν τῷ μέλλοντι βίῳ τῶν πραγμάτων ἀκριβῆ κατανόησιν ( 59 ) . Διὰ τοῦτο νηπιώδη καλεῖ τὴν νῦν ἡμῖν δεδομένην γνῶσιν . Καὶ τῇ μὲν νομικῇ διδασκαλίᾳ ταύτην παραβάλλων , τελείαν αὐτὴν ὀνομάζει · τῇ δὲ ἀπαθεῖ βίῳ καὶ ἀθανάτῳ συγκρίνων , μειρακιώδη προσσαγορεύει . Καὶ τοῦτο δὲ τῆς θείας Προμηθείας τεχάρισον . Ὁ γὰρ σοφὸς ἀπαντα πρυτανεύει , εἰδὼς ἡμῶν τῆς ἀλαζονείας τὸ φύστημα , οὐδὲ τοὺς ἀγνοὺς ἀκριβῆ δέδωκεν τῶν θείων τὴν γνῶσιν ( 60 ) . Φυσιοὶ γὰρ ἡ γνῶσις , ὡς μακαρίῳ ( 61 ) Παύλῳ καὶ τῇ ἀληθείᾳ δοκεῖ . Ἄλλ’ ἄθλον αὐτὴν προτιθέμεν ἀρετῆς , ἵνα κατὰ τὸν παρόντα βίον καλῶς ἀγωνιζάμενοι , καὶ τὰ πάθη παντελῶς ἀποδυσάμενοι , καὶ φόβους καὶ παθῶν ἐλευθερον ἐνδυσάμενοι τὸ σῶμα , τινικαῦτα τελείαν τὴν γνῶσιν ὑποδεξώμεθα · οὐδεμίαν λοιπόν , ὅτε δὴ παθῶν ἀπηλλαγμένοι , καὶ τῶν ἀγῶνων ἐξω γινόμενοι , δεχόμενοι τὴν βλάσην . Μὴ τούτων τῶν ἀνεφίκτων κατατολμήσωμεν ( 62 ) , ἀλλ’ οἷς εἰλήφαμεν στέρεσθαι , καὶ ὡς χωροῦμεν ( 63 ) , τὸν ἀγαθὸν ἡμῶν Δεσπότην ὑμνήσωμεν , καὶ οἷς ἔχομεν , τὸν εὐεργέτην αἰνέσωμεν . Ὁρῶμεν ἄνδρας ἀρετῆς ἐργάτας ἐν εὐκλείᾳ ζῶντας καὶ τιμῇ καὶ θεραπείᾳ ; Προσκυνήσωμεν τὸν τῆς ἀρετῆς νομοθέτην , καὶ ἀγωνοθέτην , ὀρθῶς αὐτὴν καὶ δικαίως ἀνακηρύττοντα . Θεωροῦμεν ἄλλους , τὸν αὐτὸν μὲν βίον προαιρουμένους , οὐ τῶν αὐτῶν δὲ παρὰ ἀνθρώποις ἀπολαύοντας ; Μὴ δυσχεράνωμεν , ὦ φίλτατες , ἀλλὰ πιστεύσωμεν αὐτοὺς μὲν καλῶς ἀγωνιζεσθαι τῆς καρτερίας τὸν ἄθλον , ἀνακηρύττεσθαι δὲ διὰ τοῦτο εἰς τὸν προσδοκώμενον βίον , ὡς ἐν τῷ πρὸ τοῦδε διεξεληφάμεν λόγῳ · καὶ μὴ βλασφήμους κατὰ τῆς Προνοίας ἀκοντίσωμεν λόγους . Ἄτοπον γὰρ , καὶ πολλῆς
Lemmas: ζόφος πολύς καί ἀπορία ἀναπίμπλημι ( 49 ) ἐπανέχω . οὗτος εἰδοί ( 50 ) ὁ νόος ὁ ἀσθένεια ὁ μακάριος Παῦλος παρεργυφ λέγω « εἰμί δέ τις δοκέω γιγνώσκω ( 51 ) τίς , οὐδέπω οὐδείς ( 52 ) γιγνώσκω καθώς δεῖ γιγνώσκω ( 53 ) . » καί πάλιν · « ἐκ μέρος γιγνώσκω , καί ἐκ μέρος προφητεύω · ὅταν δέ ἔρχομαι ὁ τέλειος , τότε ὁ ἐκ μέρος καταργέω . » καί ἑτέρωθι · « ἄρτι ( 54 ) βλέπω ὡς ἐν εἴσοπτρον καί ἐν αἴνιγμα , τότε δέ πρόσωπον πρός πρόσωπον · ἄρτι γιγνώσκω ἐκ μέρος , τότε δέ ἐπιγιγνώσκω καθώς ( 55 ) καί ἐπιγιγνώσκω . » καί αὖθις · « ὅτε εἰμί νήπιος , λαλέω ὡς νήπιος ( 56 ) , φρονέω ὡς νήπιος , λογίζομαι ὡς νήπιος · ὅτε δέ γίγνομαι ἀνήρ , καταργέω ὁ ὁ νήπιος . » οὗτος δέ πᾶς διεξειρω ὁ θεῖος ἐκεῖνος ( 57 ) ἀνήρ , πείθω βούλομαι ἅπας , καί χαλινός ὁ νόος ὁ ἀπληστία ( 58 ) , ἵνα μή ὁ ἀδύνατος κατατολμάω , καί ἀναμένω ὁ εἰμί ἐν ὁ μέλλω βίος ὁ πρᾶγμα ἀκριβής κατανόησις ( 59 ) . Ζεύς οὗτος νηπιώδης καλέω ὁ νῦν ἐγώ δίδωμι γνῶσις . καί ὁ μέν νομικός διδασκαλία οὗτος παραβάλλω , τέλειος αὐτός ὀνομάζω · ὁ δέ ἀπαθής βίος καί ἀθάνατος συγκρίνω , μειρακιώδης προσαγορεύω . καί οὗτος δέ ὁ θεῖος προμήθεια τεχαρισος . ὁ γάρ σοφός ἅπας πρυτανεύω , εἰδοί ἐγώ ὁ ἀλαζονεία ὁ φύστημα , οὐδέ ὁ ἁγνός ἀκριβής δίδωμι ὁ θεῖον ὁ γνῶσις ( 60 ) . φυσιόω γάρ ὁ γνῶσις , ὡς μακάριος ( 61 ) Παῦλος καί ὁ ἀλήθεια δοκέω . ἄλλος ἆθλος αὐτός προτίθημι ἀρετή , ἵνα κατά ὁ πάρειμι βίος καλῶς ἀγωνίζομαι , καί ὁ πάθος παντελῶς ἀποδύω , καί φόβος καί πάθος ἐλεύθερος ἐνδύω ὁ σῶμα , τινικαυτος τέλειος ὁ γνῶσις ὑποδείκνυμι · οὐδείς λοιπός , ὅτε δή πάθος ἀπαλλάσσω , καί ὁ ἀγών ἐξω γίγνομαι , δέχομαι ὁ βλάσκω . μή οὗτος ὁ ἀνέφικτος κατατολμάω ( 62 ) , ἀλλά ὅς λαμβάνω στέρομαι , καί ὡς χωρέω ( 63 ) , ὁ ἀγαθός ἐγώ δεσπότης ὑμνέω , καί ὅς ἔχω , ὁ εὐεργέτης αἰνέω . ὁράω ἀνήρ ἀρετή ἐργάτης ἐν εὔκλεια ζῶ καί τιμή καί θεραπεία ; προσκυνέω ὁ ὁ ἀρετή νομοθέτης , καί ἀγωνοθέτης , ὀρθῶς αὐτός καί δικαίως ἀνακηρύσσω . θεωρέω ἄλλος , ὁ αὐτός μέν βίος προαιρέω , οὖον ὁ αὐτός δέ παρά ἄνθρωπος ἀπολαύω ; μή δυσχεραίνω , εἰμί φίλτατος , ἀλλά πιστεύω αὐτός μέν καλῶς ἀγωνίζομαι ὁ καρτερία ὁ ἆθλος , ἀνακηρύσσω δέ διά οὗτος εἰς ὁ προσδοκάω βίος , ὡς ἐν ὁ πρό ὅδε διεκλαμβάνω λόγος · καί μή βλάσφημος κατά ὁ Πρόνοια ἀκοντίζω λόγος . ἄτοπος γάρ , καί πολύς