theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0353.1
A ἡ μὴν εἰς πρόσωπόν σε εὐλόγησεν . Ταῦτα δὲ εἶπον οἱ τῇ χαρίᾳ συζῶντες , εἰ μόνον ( 71 ) οἱ τῆς ἀρετῆς τρόφιμοι τοῦ πλοῦτου τὸ δῶρον ἀδεξάμενοι . Ἐπεὶδὴ δὲ προσέθηκε μὲν πενίαν καὶ πλοῦτον εἰς μέσον , οὐδὲν εἰνας ὕλας , ὁ Ποιητής , χρῶνται δὲ τούτοις τινὲς μὲν εἰς ἀρετὴν κτίσιν , τινὲς δὲ εἰς κακίας ὑπόθεσιν , οὔτε πλουσίοις , οὔτε πένησι κακίᾳ συζῶσιν ὑπολείπεται συγγνώμης πρόσφασις . Οἱ τε γὰρ τὸν πλοῦτον εὖ καὶ καλῶς οἰκονομήσαντες , καὶ ( 72 ) μὴτε συμφοραῖς ἀλλοτρίαις πόνον ἐπιξέσαντες καὶ κοινωνοὺς τῆς εὐπορίας ἑαυτοῖς δεχομένους λαβόντες , ἀποχρᾶσιν εἰς κατηγορίαν τῶν ἀδίκως καὶ πλεονεκτικῶς χρησαμένων τῷ πλούτῳ · οἱ τε τὴν πενίαν φιλοσοφίᾳ κεράσαντες , καὶ χαρτερικῶς αὐτῆς καὶ γενναίως τὰς προσβολὰς ἐνεγκόντες , ἀληθεῖς κατηγοροῦσι τῶν ἐν πενίᾳ τὴν κακουργίαν μεμαθηκότων γενήσονται . Βλέπε δὲ καὶ τὴν ἄλλην τοῦ Κυβερνήτου οἰκονομίαν , ἵνα θερμότερον αὐτῷ προσενέγκῃς τὴν ὑμνηδίαν . Ἐπεὶδὴ γὰρ πολλὴν εἶδε περὶ τοὺς πλουτοῦντας τὴν θεραπείαν , ὑγείαν συνεκλήρωσε τῇ πενίᾳ . Καὶ ὁ μὲν φέρεται φορηδὴν , ὁ δὲ βαδίζει ποδῶν ἀλλοτρίων μὴ δεόμενος . Καὶ ὁ μὲν , ἐπιθυμεῖ τῆς τοῦ πένητος ὑγείας , ὁ δὲ , ἐλεεῖ τοῦ πλουτοῦντος τὴν ἀρρώστησιν . Ἔστι δὲ ἰδεῖν καὶ ἐν ταῖς νόσοις , τὸν μὲν , ὑπὸ μυρίων θεραπευόμενον , καὶ πικρῶς ἀλγυνόμενον , καὶ φέρειν οὐ δυνάμενον τὴν τοῦ νοσήματος προσβολήν . Καὶ ἐν ὥρᾳ μὲν χειμῶνος , ἐν ἀλεεινοῖς οἴκοις ( 73 ) κατέκειται , ἐπὶ στρωμνῆς μαλακῆς καλινδούμενος , ἱματίοις πολλοῖς καὶ θερμοῖς ἐνελημμένος , ἐσχάρας ἔχων περιεσχημένας , καὶ τῷ κρυμῷ πολεμοῦσας , φάρμακα μυρία τῇ νόσῳ μαχόμενα , ἰατρῶν ὑποσχέσεις ψυχῆς τῶν ἰδίων , φίλων παρόντας , καὶ τῶν παθῶν τὰς ἰκίδας τῇ διαλέξει συλόντας . Εἰ δὲ θέρους αἱ καὶρος , ἑτεροὶ τούτων οἶκοι πάλιν ὑποδέχονται , ἀναπτεταμένοι , καὶ τὰς τῶν ἀνέμων ἀύρας βαδίως ὑποδεχόμενοι · εἰ δὲ καὶ αὐτὰς λήξαιεν , σοφίζονται ταῖς ριπίσι τὸν ἄνεμον οἱ θεραπευόντες . Κλῆδοι πανταχόθεν περὶ κεινται , κήπον σχεδιάζοντες , καὶ ἄλσος τὴν οἰκίαν ἀποφαίνοντες . Ὑδάτος μηχανοῦνται κρονοὺς ἐν τριωρόφοις , τὸν ὕπνον αὐτοῖς τοῖς βλεφάροις ἐπιθεῖναι βουλόμενοι . Καὶ τοσαύτης πανταχόθεν θεραπείας ( 74 ) προσφερομένης , οὐδὲν ἧττον ἐκεῖνος ἀλγύνεται , γυμνούμενος , περιστρεφόμενος , τῇ κινήσει τῶν χειρῶν τὴν κακρυμμένην σημαίνων πυράν . Ὁ δὲ πτίνης , ἕνα μὲν οἰκίσκον ἔχει , καὶ τούτον πολλάκις ( 75 ) ἐπὶ μισθῷ . Εἰσὶ δὲ , οἱ μισθὸν παρὸξεν οὐ ( 76 ) δυνάμενοι , τὴν ἀγορὰν ἔχουσιν οἰκίαν , καὶ κλίνην οὐ ἕκαρος , καὶ στρωμνὴν τὸν φοροῦν · καὶ οὔτε ἰατρὸς παρίσταται , οὔτε ὀψοποὺς τοῖς τοῦ ἰατροῦ διακονῶν ἐπισκήμασιν , οὐκ οἰκέτης , οὐ θεραπαινία , τυχὸν δὲ οὐδὲ γυνὴ σύνευνος . Πάντα δὲ αὐτῷ γίνεται ἡ τοῦ Θεοῦ πρόμηθεια , ἀμείλυσσα μὲν τῶν παθῶν τὰς ἰκίδας , ἀφαρμώστως δὲ τὰς ὀδύνας , σκενύσᾳ δὲ φαρμάκῳ
Lemmas: A ὁ μήv εἰς πρόσωπον σύ εὐλογέω . οὗτος δέ εἶπον ὁ ὁ χαρία συζάω , εἰμί μόνος ( 71 ) ὁ ὁ ἀρετή τρόφιμος ὁ πλοῦτος ὁ δῶρον ἀδεξάμενοι . ἐπειδή δέ προστίθημι μέν πενία καί πλοῦτος εἰς μέσος , οὐδείς εἰνάς Ὕλας , ὁ Ποιητής , χράω δέ οὗτος τις μέν εἰς ἀρετή κτίσις , τις δέ εἰς κακία ὑπόθεσις , οὔτε πλούσιος , οὔτε πένης κακία συζάω ὑπολείπω συγγνώμη πρόσφασις . ὁ τε γάρ ὁ πλοῦτος εὕω καί καλῶς οἰκονομέω , καί ( 72 ) μήτε συμφορά ἀλλότριος πόνος ἐπιξέω καί κοινωνός ὁ εὐπορία ἑαυτοῦ δέχομαι λαμβάνω , ἀποχράω εἰς κατηγορία ὁ ἄδικος καί πλεονεκτικός χράω ὁ πλοῦτος · ὁ τε ὁ πενία φιλοσοφία κεράννυμι , καί καρτερικός αὐτός καί γενναῖος ὁ προσβολή φέρω , ἀληθής κατηγορέω ὁ ἐν πενία ὁ κακουργία μανθάνω γίγνομαι . βλέπω δέ καί ὁ ἄλλος ὁ Κυβερνήτου οἰκονομία , ἵνα θερμός αὐτός προσφέρω ὁ ὑμνηδίαν . ἐπειδή γάρ πολύς ὁράω περί ὁ πλουτέω ὁ θεραπεία , ὑγεία συγκληρόω ὁ πενία . καί ὁ μέν φέρω φορηδὴν , ὁ δέ βαδίζω πούς ἀλλότριος μή δήω . καί ὁ μέν , ἐπιθυμέω ὁ ὁ πένης ὑγεία , ὁ δέ , ἐλεέω ὁ πλουτέω ὁ ἄρρωστος . εἰμί δέ ὁράω καί ἐν ὁ νόσος , ὁ μέν , ὑπό μυρίος θεραπεύω , καί πικρός ἀλγύνω , καί φέρω οὖον δύναμαι ὁ ὁ νόσημα προσβολή . καί ἐν ὥρα μέν χειμών , ἐν ἀλεεινός οἶκος ( 73 ) κατακείρω , ἐπί στρωμνή μαλακός καλινδέομαι , ἱμάτιον πολύς καί θερμός ἐλλαμβάνω , ἐσχάρα ἔχω περιέχω , καί ὁ κρυμός πολεμέω , φάρμακον μυρίος ὁ νόσος μάχομαι , ἰατρός ὑπόσχεσις Ψυχή ὁ ἴδιος , Φίλων πάρειμι , καί ὁ πάθος ὁ ικιδαις ὁ διαλέγω συλάω . εἰμί δέ θέρος ὁ καῖρος , ἕτερος οὗτος οἶκος πάλιν ὑποδέχομαι , ἀναπέτομαι , καί ὁ ὁ ἄνεμος αὔρα βάδιος ὑποδέχομαι · εἰμί δέ καί αὐτός λήγω , σοφίζω ὁ ῥιπίς ὁ ἄνεμος ὁ θεραπεύω . χλῆδος πανταχόθεν περί κεῖμαι , κῆπος σχεδιάζω , καί ἄλσος ὁ οἰκίον ἀποφαίνω . ὕδωρ μηχανάομαι Κρονοῦς ἐν τριώροφος , ὁ ὕπνος αὐτός ὁ βλέφαρον ἐπιτίθημι βούλομαι . καί τοσοῦτος πανταχόθεν θεραπεία ( 74 ) προσφέρω , οὐδείς κακός ἐκεῖνος ἀλγύνω , γυμνόω , περιστρέφω , ὁ κινέω ὁ χείρ ὁ κακρυμμένην σημαίνω πυρά . ὁ δέ Πτίνης , εἷς μέν οἰκίσκος ἔχω , καί οὗτος πολλάκις ( 75 ) ἐπί μισθός . εἰσί δέ , ὁ μισθός παρέχω οὖον ( 76 ) δύναμαι , ὁ ἀγορά ἔχω οἰκίον , καί κλίνη οὖον ἕκαρος , καί στρωμνή ὁ φορέω · καί οὔτε ἰατρός παρίστημι , οὔτε ὀψοποὺς ὁ ὁ ἰατρός διακονέω ἐπίσχημα , οὐ οἰκέτης , οὖον θεραπαινία , τυγχάνω δέ οὐδέ γυνή σύνευνος . πάν δέ αὐτός γίγνομαι ὁ ὁ Θεός προμήθεια , ἀμείλυσσα μέν ὁ πάθος ὁ ικιδαις , ἀφαρμώστως δέ ὁ ὀδύνη , σκενύσᾳ δέ φάρμακον