theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0306.1
ταύτην διὰ τῶν φλεβῶν τὴν ἀρδεῖαν προσφέρει . Οὕτω τὸ σῶμα τρεφόμενον , ἐν μὲν τοῖς βρέφεσιν αὐξεται , καὶ ἰσχύει , καὶ εὐθύνεται , καὶ πρόσφο-ρον κατὰ βραχὺ προσλαμβάνει τὸν ὄγκον · ὅταν δὲ εἰς τὸ ὡρισμένον ἀφίχθαι μέτρον , τῆς μὲν αὐξήσεως παύεται , τρέφεται δὲ μόνον · οὕτως ὁ τῶν ἀπάντων Ποιητὴς τῆς ἡμετέρας φύσεως προμηθεῖται , καὶ οὐ διαπλάττει μόνον , ἀλλὰ καὶ διατρέφει διατε-λεῖ , καὶ οὐ διατρέπει μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ἄλλην ἅπασαν ἡμῖν χηδεμονίαν ποιεῖται . Ἄλλὰ γὰρ ἀπορῶ , πῶς ὁμνήσω τὸν Ποιητήν · νικᾷ γὰρ τὴν διάνοιαν τῆς περὶ ἡμᾶς προνοίας ἡ ποικιλία , παραχωρεῖ πᾶς λόγος τῇ τῆς δημιουργίας σοφίᾳ . οὐδὲς ἐξικνεῖται διαγνῶναι τὴν τῶν σωμάτων κατασκευὴν . Ἀπόρη-σοι καὶ τοῦτο μόνον εἰς ὁμνήσιν τοῦ κτίσαντος . Οὐχ εἰς γῆν διακύπτεις τοῖς ἀλόγοις παραπλησίως , οὐδ’ εἰς γαστέρα διανεύεις κατὰ τοὺς χοίρους · ἀνά-βλεψον ( 96 ) μόνον , καὶ βλέπε τὴν πρόνοιαν . Ὀρθὸν σὲ μόνον τῶν ζῴων ἐδημιούργησεν , ἐπὶ δύο ποδῶν ὁχούμενον , καὶ τούτων δὲ ἕκαστον , οὐκ ἐξ ἑνὸς πε-ποῖχεν κύλου , ἀλλ’ ἐκ τριῶν συνέθηκε , καὶ εἰς τρεῖς ἀρμονίας ἐνέδησε · καὶ τὴν μὲν τῷ ἰσχίῳ συνέηρμοσε , τὴν δὲ τοῖς γόνασι συνέφυσε , τὴν ἑτέραν δὲ τοῖς ἀστραγάλαις ἐπίστευσε . Καὶ νεύρους ἰσχυρὰς τὰς ἀρμονίας συνέδησεν , καὶ μυὶ τοὺς ἐκκινεῖν κινη-σεις ἐνέφυσε · καὶ οὔτε χαλαρὰ λᾶν , οὔτε πάλιν κο-μιδῇ τεταμένα πεποίηκε τὰ δεσμά · τὰ μὲν γὰρ , παντάπασιν ἀφρηεῖτο τὴν κίνησιν , τὰ δὲ , διαφεύγειν καὶ διολισθαίνειν ἀλλήλων ἐποίει τὰ ἄρθρα . Διὰ ταύ-την αὐτὴν τὴν προμήθειαν , καὶ βαδίζειν , καὶ τρέχειν ὅταν θέλῃς , καὶ στέαειν καὶ καθίζειν τὴν ἐξουσίαν ἔχεις . Ὅρα δὲ καὶ ἕτερον χρησιμονίας εἴδος . Ἵνα γὰρ μὴ δυσχεραίνης ἐπὶ γυμνῶν τῶν ἄρθρων καθήμενος , ἀλλ’ ἐπ’ ἐδάφους καὶ λίθου τὴν καθέδραν ποιούμενος ἄλυπος διαμένῃς , σὼν ( 97 ) τινὰ σοι στρωμνὴν αὐ-τοφυὴ τῶν γλουτῶν περιέθηκε σῶμα · σὺ δὲ ὁμοίως ἀχαριστεῖς . Οὐ γὰρ αἰσθάνῃ τῶν δωρεῶν , ἀλλὰ μέμηνας καὶ λυττᾷς κατὰ τῆς οὕτω προμηθου-μένης σου σοφίας . Καὶ ὁ μὲν κύων ἐπιγινώσκει τὸν τρέφοντα , καὶ παρόντι προσεδρεύει ( 98 ) , καὶ ἀπόντα ποθεῖ , καὶ ἐπανιόντι δείκνυσι τὴν ἡδονὴν , χαλῶν τὰ ὦτα , καὶ τὴν χέρχον σείων , καὶ τὴν ὑποταγὴν ση-μαίνων , καὶ τὴν δουλείαν ὁμολογῶν , καὶ τὴν εὐερ-γέσιαν παραδηλῶν , καὶ ταῦτα ἀλόγῳ δουλεύων , καὶ λόγου παντὸς ἐστερημένος , τῷ δὲ χρόνῳ , καὶ τῷ ἕθει , καὶ συγγενεῖ ἐξεργεῖαίς , ἀγνώτως καὶ γνωρίμως , καὶ φιλοῦ καὶ ἐπιβούλου τὸ διάφορον μαθάνων . Σὺ δὲ , λόγῳ μετέχων , καὶ νοῦν ἡγεμόνα λαβὼν , τὸν ( 99 ) ὑπόπτερον , τὸν καὶ τῶν ὁρωμένων ἀπάντων οὐύτε-ρον . Χλὸς μὲν γὰρ ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ τῆς οἰκουμένης διατρέχει τὸν δαύλον , ὁ δὲ , ἅμα τε νεῦει καὶ τὴν οἰκουμένην περινοστεῖ , καὶ τῶν οὐρανῶν ( 1 ) ἐφ-ικνεῖται τῇ φαντασίᾳ , καὶ τούτους ( 2 ) ὑπερβαίνει , καὶ θεὸν ὡς δύναται κατοπτρίζεται , καὶ τῶν ἀγγέλων τὰς ἀπειροὺς θεωρεῖ μυριάδας , καὶ τῶν ἀρχαγγέλων
Lemmas: οὗτος διά ὁ φλέψ ὁ ἀρδεία προσφέρω . οὕτως ὁ σῶμα τρέφω , ἐν μέν ὁ βρέφος αὐξάνω , καί ἰσχύω , καί εὐθύνω , καί πρόσφορος κατά βραχύς προσλαμβάνω ὁ ὄγκος · ὅταν δέ εἰς ὁ ὁρίζω ἀφικνέομαι μέτρον , ὁ μέν αὔξησις παύω , τρέφω δέ μόνος · οὕτως ὁ ὁ ἀπαντάω Ποιητής ὁ ἡμέτερος φύσις προμηθέομαι , καί οὖον διαπλήσσω μόνος , ἀλλά καί διατρέφω διατελέω , καί οὖον διατρέπω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἅπας ἐγώ κηδεμονία ποιέω . ἀλλά γάρ ἀπορέω , πῶς ὁμνήσω ὁ Ποιητής · νικάω γάρ ὁ διάνοια ὁ περί ἐγώ πρόνοια ὁ ποικιλία , παραχωρέω πᾶς λόγος ὁ ὁ δημιουργία σοφία . οὐδή ἐξικνέομαι διαγιγνώσκω ὁ ὁ σῶμα κατασκευή . ἀπορέω καί οὗτος μόνος εἰς ὁμνήσιν ὁ κτίζω . οὐχ εἰς γῆ διακύπτω ὁ ἄλογος παραπλήσιος , οὐδέ εἰς γαστήρ διανεύω κατά ὁ χοῖρος · ἀναβλέπω ( 96 ) μόνος , καί βλέπω ὁ πρόνοια . ὀρθός σύ μόνος ὁ ζῷον δημιουργέω , ἐπί δύο πούς ὀχέω , καί οὗτος δέ ἕκαστος , οὐ ἐκ εἷς ποιέω κύλον , ἀλλά ἐκ τρεῖς συντίθημι , καί εἰς τρεῖς ἁρμονία ἐνδέω · καί ὁ μέν ὁ ἰσχίον συναρμόζω , ὁ δέ ὁ γόνυ συμφύω , ὁ ἕτερος δέ ὁ ἀστραγάλη πιστεύω . καί Νευροί ἰσχυρός ὁ ἁρμονία συνδέω , καί μῦς ὁ ἐκκινέω κινέω ἐμφύω · καί οὔτε χαλαρός λᾶν , οὔτε πάλιν κομιδή τείνω ποιέω ὁ δεσμός · ὁ μέν γάρ , παντάπασι ἀφαιρέω ὁ κίνησις , ὁ δέ , διαφεύγω καί διολισθάνω ἀλλήλων ποιέω ὁ ἄρθρον . Ζεύς οὗτος αὐτός ὁ προμήθεια , καί βαδίζω , καί τρέχω ὅταν ἐθέλω , καί ἵστημι καί καθίζω ὁ ἐξουσία ἔχω . Ὅρας δέ καί ἕτερος χρησιμονια εἶδος . ἵνα γάρ μή δυσχεραίνω ἐπί γυμνός ὁ ἄρθρον κάθημαι , ἀλλά ἐπί ἔδαφος καί λίθος ὁ καθέδρα ποιέω ἄλυπος διαμένω , σός ( 97 ) τις σύ στρωμνή αὐτοφυής ὁ γλουτός περιτίθημι σῶμα · σύ δέ ὁμοίως ἀχαριστέω . οὖον γάρ αἰσθάνομαι ὁ δωρεά , ἀλλά μαίνομαι καί Λύττας κατά ὁ οὗτος προμηθέομαι σύ σοφία . καί ὁ μέν κύω ἐπιγιγνώσκω ὁ τρέφω , καί πάρειμι προσεδρεύω ( 98 ) , καί ἄπειμι ποθέω , καί ἐπανέρχομαι δείκνυμι ὁ ἡδονά , χαλάω ὁ οὖς , καί ὁ χράω σείω , καί ὁ ὑποταγή σημαίνω , καί ὁ δουλεία ὁμολογέω , καί ὁ εὐεργεσία παραδηλόω , καί οὗτος ἄλογος δουλεύω , καί λόγος πᾶς στερέω , ὁ δέ χρόνος , καί ὁ ἔθος , καί συγγενής εξεργειος , ἄγνωτος καί γνώριμος , καί φιλέω καί ἐπίβουλος ὁ διάφορος μάθανος . σύ δέ , λόγος μετέχω , καί νόος ἡγεμών λαμβάνω , ὁ ( 99 ) ὑπόπτερος , ὁ καί ὁ ὁράω ἀπαντάω οὐύτε-ρον . Χλὸς μέν γάρ ἐν ἡμέρα εἷς ὁ οἰκέω διατρέχω ὁ δαυλός , ὁ δέ , ἅμα τε νεύω καί ὁ οἰκέω περινοστέω , καί ὁ οὐρανός ( 1 ) ἐφικνέομαι ὁ φαντασία , καί οὗτος ( 2 ) ὑπερβαίνω , καί θεός ὡς δύναμαι κατοπτρίζω , καί ὁ ἄγγελος ὁ ἤπειρος θεωρέω μυριάς , καί ὁ ἀρχάγγελος