theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0357.1
A μὴνὰ τὰ τῷ ὄντι δούλα , τῶν ἀλόγων τὰ γένῃ , ἀ τοῦτο χάριν τῶν ὅλων ὁ Ποιητὴς εἰς τόνδε τὸν βίον παρήγαγεν . Ἐπεὶδὴ δὲ πολλὴν ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα τὴν ἀκοσμίαν εἰδεν ἐκ τῆς ἀναρχίας γεγενημένην , καὶ πᾶσαν ἀδικοῦν παρανομίαν ἐκπελούμενην , εἰς ἀρχοντας καὶ ἀρχομένους διεῖλε τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος , ἵνα τῶν ἀρχόντων τὸ δέος σμικρύνῃ τῶν ἀμερτημάτων τὸ πλῆθος . Οἶδε γὰρ φόβος χαλινοῦν τῶν ἀλόγων παθῶν τὰς ἀφορμὰς , καὶ τῆς ψυχῆς τὴν πρὸς τὸ χεῖρον ἀμβλύνειν ῥοπὴν · καὶ πολλάκις ὁ λόγος οὐκ ἠδύνατο , ὁ φόβος κατώρθωσε . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἡ φύσις πρὸς ( 10 ) τὸ χεῖρον ἐτράπετο , καὶ ὁ νοῦς τοῖς πάθεσι περιχυθεὶς , ὑποδρύχός τε γεγόνως , οὐδὲν τι σκάφος ἀνεραματίστων , ἀτάκτως φέρεσθαι τὸ σῶμα κατέλιπε , ἀναγκαίως ἐδεήθημεν νόμων , καθάπερ τινὸς ἀγκύρας , ἱστῶσης τὸ σκάφος , καὶ τὴν ἐπὶ πρόσων ( 11 ) φοράν κωλύουσης , καὶ συγχωροῦσης ἀναδύσθαι τὸν κυβερνήτην , καὶ τὸν οἰάκων ἐπιλαβέσθαι . Τοῦτον δὲ τῶν νόμων γενέσθαι τὴν θέσιν οὐχ οἷόν τε ἦν , ἰσοκρατίας οὖσης , καὶ πολιτευομένης ἰσονομίας . Οὐδὲ γὰρ ἐν ταῖς δημοκρατουμέναις πόλεσιν , ἐνθα ὁ δῆμος ἔχει τῶν πραττομένων τὸ κύρος , τῶν ἴσων ἅπαντες μετέλαγχον · ἀλλ’ οἱ μὲν ἦσαν θεσμοθέται , οἱ δὲ νομοθέται , οἱ δὲ στρατηγοί , οἱ δὲ τῶν ἀρχομένων ἐπλήρουν τὴν τάξιν · ὁ δὲ δημαγωγὸς , καὶ τῶν ἀρχόντων ἐχράτει , καὶ τῶν ἀρχομένων . Καὶ ἐν ταῖς ὀλιγαρχουμέναις δὲ πόλεσιν , οἱ μὲν πολλοί , τὸν τῶν ὑπηκόων ἐπλήρουν κατάλογον · οἱ δὲ ὀλίγοι , καὶ φρονήσει προβαίνοντες , καὶ ἀρετῇ διαλάμποντες , τὰ τε κοινὰ διακονεῖν καὶ τὰς ἡγεμονίας διελάγχον · καὶ οἱ μὲν ἐφόροι , οἱ δὲ ναύαρχοι , οἱ δὲ ἀρχονταί · καὶ ἦγον τὸ πλῆθος ὅν ἐν αὐτοῖς ἀρίστα ἐδόκει ( 12 ) . Οὐκοῦν ἡ μὲν ἁμαρτία τῶν νόμων τὴν χρείαν εἰσήγαγεν · οἱ δὲ νόμοι τῆς τῶν τιθέντων ἐξουσίας ἐδεήθον , οὐ μόνον δὲ τῶν τιθέντων , ἀλλὰ καὶ τῶν κολάζειν τοὺς παραβαίνοντας δυναμένων . Καὶ ἡ μὲν ἁμαρτία τὴν ἀταξίαν εἰσήγαγεν · ὁ δὲ τῶν ὅλων Πρύτανις τῇ ἀταξίᾳ τὴν τάξιν ἐπέθηκε , καὶ τῆς ἁμαρτίας τὴν ῥύμην , οἷον τινὶ χαλινῷ , τοῖς νόμοις ἀνέσπειλε · τοῦτον δὲ τοῦ χαλινὸν τὰς ἡνίας , καθάπερ ἡνίοχοις , τοῖς ἀρχούσιν ἐνεχείρισεν . Ὑπὸ τούτων ( 13 ) καὶ πόλεις κοσμοῦνται , καὶ κῶμαι , καὶ στρατεία · τὶς γὰρ ἂν ἠνέγχε ( 14 ) τῶν δίκαιων τὰς χεῖρας , εἰ μὴ τῆς πλεονεξτικῆς αὐτῶν φλογὸς τὴν ἐπὶ τὸ πρόσων φοράν ἐπέχει τῶν νόμων τὸ δέος ; Δίκην γὰρ ἰχθύων κατέφαγον ἂν ( 15 ) οἱ μείζους τοὺς ἐλάττους , εἰ μὴ τὸ ξίφος ὁ νόμος τεθηγμένον ἐδείκνυ , καὶ τὴν πυρὰν ἀπτομένην , καὶ τὰ ἄλλα ὅσα ( 16 ) πρὸς τιμωρίαν τῶν κακουργίᾳ συζώντων ἐνενοήθη τοῖς ἀρχούσιν . Εἰ γὰρ καὶ τῶν νόμων ἀπειλούντων , καὶ τῶν ἀρχόντων κολάζοντων , εἰσὶ τινες , οἱ θηρίοις παντὸς ἀγριώτεροι περὶ τοὺς πέλαις διὰκεινται , καὶ ἀττουσιν ὡς σκορπίοι , καὶ δάκνουσιν ὡς ὀφεῖς , καὶ λυτοῦσιν ὡς κύνες , καὶ βρύχονται κατὰ τῶν ὁμοφύλων , ὡςπερ κατὰ τῶν ἀλλογενῶν οἱ λέοντες , τί οὐκ ἂν ἐδράσαν νόμων
Lemmas: A μείς ὁ ὁ εἰμί δοῦλος , ὁ ἄλογος ὁ γίγνομαι , ὅς οὗτος χάρις ὁ ὅλος ὁ Ποιητής εἰς ὅδε ὁ βίος παράγω . ἐπειδή δέ πολύς ἐν ὁ μετά οὗτος ὁ ἀκοσμία ὁράω ἐκ ὁ ἀναρχία γίγνομαι , καί πᾶς ἀδικέω παρανομία ἐκπλέω , εἰς ἄρχω καί ἄρχω διαιρέω ὁ ἄνθρωπος ὁ γένος , ἵνα ὁ ἄρχω ὁ δέος σμικρύνω ὁ ἀμερτημάτων ὁ πλῆθος . οἶδα γάρ φόβος χαλινόω ὁ ἄλογος πάθος ὁ ἀφορμή , καί ὁ Ψυχή ὁ πρός ὁ χείρων ἀμβλύνω ῥοπή · καί πολλάκις ὁ λόγος οὐ δύναμαι , ὁ φόβος κατορθόω . ἐπειδή γάρ ὁ φύσις πρός ( 10 ) ὁ χείρων τρέπω , καί ὁ νόος ὁ πάθος περιχέω , ὑποδρύχός τε γίγνομαι , οὐδείς τίς σκάφος ἀνεραματίστων , ἄτακτος φέρω ὁ σῶμα καταλείπω , ἀναγκαῖος δήω νόμος , καθάπερ τις ἄγκυρα , ἵστημι ὁ σκάφος , καί ὁ ἐπί πρόσειμι ( 11 ) φορός κωλυειμι , καί συγχωρέω ἀναδύνω ὁ κυβερνήτης , καί ὁ Οἴαξ ἐπιλαμβάνω . οὗτος δέ ὁ νόμος γίγνομαι ὁ θέσις οὐ οἷος τε εἰμί , ἰσοκρατία εἰμί , καί πολιτεύω ἰσονομία . οὐδέ γάρ ἐν ὁ δημοκρατέομαι πόλις , ἔνθα ὁ δῆμος ἔχω ὁ πράσσω ὁ κύρος , ὁ ἴσος ἅπας μεταλαγχάνω · ἀλλά ὁ μέν εἰμί θεσμοθέτης , ὁ δέ νομοθέτης , ὁ δέ στρατηγός , ὁ δέ ὁ ἄρχω πληρόω ὁ τάξις · ὁ δέ δημαγωγός , καί ὁ ἄρχω χράω , καί ὁ ἄρχω . καί ἐν ὁ ὀλιγαρχέω δέ πόλις , ὁ μέν πολύς , ὁ ὁ ὑπήκοος πληρόω κατάλογος · ὁ δέ ὀλίγος , καί φρόνησις προβαίνω , καί ἀρετή διαλάμπω , ὁ τε κοινός διακονέω καί ὁ ἡγεμονία διαλαγχάνω · καί ὁ μέν ἔφορος , ὁ δέ ναύαρχος , ὁ δέ ἄρχω · καί ἄγω ὁ πλῆθος ὅς ἐν αὐτός ἀγαθός δοκέω ( 12 ) . οὐκοῦν ὁ μέν ἁμαρτία ὁ νόμος ὁ χρεία εἰσάγω · ὁ δέ νόμος ὁ ὁ τίθημι ἐξουσία ἐσθίω , οὖον μόνος δέ ὁ τίθημι , ἀλλά καί ὁ κολάζω ὁ παραβαίνω δύναμαι . καί ὁ μέν ἁμαρτία ὁ ἀταξία εἰσάγω · ὁ δέ ὁ ὅλος Πρύτανις ὁ ἀταξία ὁ τάξις ἐπιτίθημι , καί ὁ ἁμαρτία ὁ ῥύμη , οἷος τις χαλινός , ὁ νόμος ἀνέσπειλε · οὗτος δέ ὁ χαλινός ὁ ἡνία , καθάπερ Ἡνίοχοι , ὁ ἄρχω ἐγχειρίζω . ὑπό οὗτος ( 13 ) καί πόλις κοσμέω , καί κώμη , καί στρατεία · τις γάρ εἄν φέρω ( 14 ) ὁ δίκαιος ὁ χείρ , εἰμί μή ὁ πλεονεξτικεω αὐτός φλόξ ὁ ἐπί ὁ πρόσειμι φορός ἐπέχω ὁ νόμος ὁ δέος ; Δίκη γάρ ἰχθύς κατεσθίω εἄν ( 15 ) ὁ μείζων ὁ μικρός , εἰμί μή ὁ ξίφος ὁ νόμος θήγω δείκνυμι , καί ὁ πυρή ἅπτω , καί ὁ ἄλλος ὅσος ( 16 ) πρός τιμωρία ὁ κακουργία συζάω ἐννοέω ὁ ἄρχω . εἰμί γάρ καί ὁ νόμος ἀπειλέω , καί ὁ ἄρχω κολάζω , εἰμί τις , ὁ θηρίον πᾶς ἄγριος περί ὁ πέλα διάκειμαι , καί αττους ὡς σκορπίος , καί δάκνω ὡς ὄφις , καί λύω ὡς κύω , καί βρύκω κατά ὁ ὁμόφυλος , ὡς κατά ὁ ἀλλογενής ὁ λέων , τίς οὐ εἄν δράω νόμος