theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0403.2
Ἄλλα γὰρ εἰσὶ τινες μηδὲν ἐργαζόμενοι , κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον , ἀλλὰ περιεργαζόμενοι , καὶ πολυπραγμονοῦντες ἃ μὴ θέμις , καὶ τῆς θείας σοφίας τὴν ἄβυσσον τοῖς οἰκείοις λογισμοῖς μετρησαὶ φιλονεικοῦντες , καὶ φάσκοντες ( 74 ) . Τίνος χάριν ταῦτα ( 75 ) οὐκ ἐξ ἀρχῆς ψωνόμησεν ὁ Θεός , ἀλλὰ μετὰ πολλὰς ἐτῶν χιλιάδας ; Ὅτι μὲν τὰ τοιαῦτα πολυπραγμονεῖν , λίαν ἐστὶ θρασύ καὶ τολμηρόν , καὶ ( 76 ) μανίας ἀπάσης ἐπέκεινα , αὐτοὶ φαίεν ἂν ( 77 ) οἱ τὰ τοιαῦτα διερευνώμενοι . Ἵνα δὲ ( 78 ) δεῖξωμεν , οὐκ ( 79 ) ἐκ μεταμελείας ταῦτα τὸν Θεὸν οἰκονομήσαντα , ἀλλ' ἀνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς οὕτω ταῦτα διαταξάμενον , φέρε , τὴν θείαν Γραφὴν εἰς μέσον παραγάγωμεν , καὶ ἀκούσωμεν πρῶτον αὐτοῦ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ , ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις λέγοντος : Δεῦτε , οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρὸς μου , κληρονομήσατε τὴν ἑτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν πρὸ ( 80 ) καταβολῆς κόσμου . » Εἰ δὲ πρὸ καταβολῆς κόσμου τοῖς ἀποστόλοις , καὶ τοῖς δι' ἐκείνων πεπιστευκόσι , τὴν βασιλείαν ἡυρέτισεν , εὐδηλον ὡς ἀνωθεν μὲν ταῦτα ( 81 ) βούλεται ὁ Θεός , καὶ οὐ νῦν μὲν ἄλλα , νῦν δὲ ἕτερα · οἰκονομεῖ δὲ ἐν ἑκάστῳ καιρῷ τὰ πρόσφορα , καὶ τῇ δυνάμει τῶν ἀνθρώπων τὰς διδασκαλίας μετρεῖ . Τοῦτο χάριν τῷ Ἁδάμ , ὅσον ἀρτιγενεῖ βρέφει , τὴν περὶ τοῦ ξύλου δίδωσιν ἐντολὴν . Περιττὸς γὰρ ἦν ἐκείνῳ πᾶς ( 82 ) νόμος περὶ μοιχείας , καὶ φόνου , καὶ ( 83 ) ψευδομαρτυρίας , καὶ ἀδικίας δηγορούμενος . Τίνα γὰρ ἂν ἐμοίχευσεν , μιᾶς οὖσης τῆς γυναικός ; Τίνα δὲ ἂν ἐφόνευσεν , οὐκ ὄντος τοῦ παροξύνοντος ; Κατὰ τίνος δ' ἂν ψευδομαρτυρίαν ὑφήνει , ἢ ἀδικίαν ἐτεξένητο ; Διὰ τοῦτο μόνον λαμβάνει τὸν περὶ τοῦ φυτοῦ νόμον , νηπιώδη τινα , καὶ βρέφεσιν ἀρτιτόκοις ἀρμόττοντα . Πάλιν δὲ τῆς φύσεως αὐξηθείσης , μετὰ πολλῶν ἐτῶν ἀριθμῶν , τῷ Νῶε περὶ βρωμάτων νομοθετεῖ , καὶ παρακελεύεται πάντων ἀφόδως μεταλαμβάνειν κρεῶν , τῶν καθαρῶν δηλαδή ( καὶ γὰρ τούτων αὐτὸν τὴν διαφορὰν ἐξεπαίδευσε ) , μόνου δὲ ἀπαγορεύει τοῦ αἵματος τὴν μετάληψιν . Ἐκεῖθεν μετὰ χρόνου πολλοῦ περιόδου , καλεῖ μὲν τὸν Ἀβραὰμ , καὶ κελεύει τὴν πατρίαν καταλιπεῖν οἰκίαν , ἄγει δὲ αὐτὸν εἰς τὴν πάλαι μὲν Χαναανίων , νῦν δὲ Παλαιστινῶν προσαγορευομένην χώραν , καὶ δίδωσιν αὐτῷ τὴν τῆς περιτομῆς ἐντολὴν , ἵν' ἔχῃ τὸ ἐκ τούτου γένος σημεῖον τῆς εὐσεβείας ( 84 ) , τῶν περιττῶν τῆς ἀφαίρεσιν . Τοῦ δὲ λιμοῦ τὴν ἀνάγκην ἐπαγαγόν , πανταχόσε παράγει κήρυκα τῆς εὐσεβείας , καὶ Αἰγυπτίοις καὶ Παλαιστινοῖς ἀποφαίνων τὸν οἰκείον θεράποντα . Καὶ συγχωρεῖ
Lemmas: ἄλλος γάρ εἰμί τις μηδείς ἐργάζομαι , κατά ὁ μακάριος Παῦλος , ἀλλά περιεργάζομαι , καί πολυπραγμονέω ὁ μή θέμις , καί ὁ θεῖος σοφία ὁ ἄβυσσος ὁ οἰκέω λογισμός μετρέω φιλονεικέω , καί φάσκω ( 74 ) . τίς χάρις οὗτος ( 75 ) οὐ ἐκ ἀρχή ψωνοπαραμαω ὁ Θεός , ἀλλά μετά πολύς ἔτος χιλιάς ; ὅτι2 μέν ὁ τοιοῦτος πολυπραγμονέω , λίαν εἰμί θρασύς καί τολμηρός , καί ( 76 ) μανία ἀπασάω ἐπέκεινα , αὐτός φημί εἄν ( 77 ) ὁ ὁ τοιοῦτος διερευνάω . ἵνα δέ ( 78 ) δείκνυμι , οὐ ( 79 ) ἐκ μεταμέλεια οὗτος ὁ θεός οἰκονομέω , ἀλλά ἄνωθεν καί ἐκ ἀρχή οὗτος οὗτος διατάσσω , φέρω , ὁ θεῖος γραφή εἰς μέσος παράγω , καί ἀκούω πρῶτος αὐτός ὁ δεσπότης Χριστός , ἐν ὁ Εὐαγγέλιος λέγω : δεῦτε , ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος πρό ( 80 ) καταβολή κόσμος . » εἰμί δέ πρό καταβολή κόσμος ὁ ἀπόστολος , καί ὁ διά ἐκεῖνος πιστεύω , ὁ βασίλειος εὑρίσκω , ευδηλος ὡς ἄνωθεν μέν οὗτος ( 81 ) βούλομαι ὁ Θεός , καί οὖον νῦν μέν ἄλλος , νῦν δέ ἕτερος · οἰκονομέω δέ ἐν ἕκαστος καιρός ὁ πρόσφορον , καί ὁ δύναμις ὁ ἄνθρωπος ὁ διδασκαλία μετρέω . οὗτος χάρις ὁ Ἀδάμ , ὅσος ἀρτιγενής βρέφος , ὁ περί ὁ ξύλον δίδωμι ἐντολή . Περισσός γάρ εἰμί ἐκεῖνος πᾶς ( 82 ) νόμος περί μοιχεία , καί φόνος , καί ( 83 ) ψευδομαρτυρία , καί ἀδικία δηγορεω . τίς γάρ εἄν μοιχεύω , εἷς εἰμί ὁ γυνή ; τίς δέ εἄν φονεύω , οὐ εἰμί ὁ παροξύνω ; κατά τίς δέ εἄν ψευδομαρτυρία ὑφαίνω , ἢ ἀδικία ἐτεξένητο ; Ζεύς οὗτος μόνος λαμβάνω ὁ περί ὁ φυτός νόμος , νηπιώδης τις , καί βρέφος ἀρτίτοκος αρμοττοειντα . πάλιν δέ ὁ φύσις αὐξάνω , μετά πολύς ἔτος ἀριθμός , ὁ Νῶε περί βρῶμα νομοθετέω , καί παρακελεύομαι πᾶς ἄφοδος μεταλαμβάνω κρέας , ὁ καθαρός δηλαδή ( καί γάρ οὗτος αὐτός ὁ διαφορά ἐκπαιδεύω ) , μόνος δέ ἀπαγορεύω ὁ αἷμα ὁ μετάληψις . ἐκεῖθεν μετά χρόνος πολύς περίοδος , καλέω μέν ὁ Ἀβραάμ , καί κελεύω ὁ πάτριος καταλείπω οἰκίον , ἄγω δέ αὐτός εἰς ὁ πάλαι μέν Χαναναῖος , νῦν δέ Παλαιστινός προσαγορεύω χώρα , καί δίδωμι αὐτός ὁ ὁ περιτομή ἐντολή , ἵνα ἔχω ὁ ἐκ οὗτος γένος σημεῖον ὁ εὐσέβεια ( 84 ) , ὁ περισσός ὁ ἀφαίρεσις . ὁ δέ λιμός ὁ ἀνάγκη ἐπάγω , πανταχόσε παράγω κῆρυξ ὁ εὐσέβεια , καί Αἰγύπτιος καί Παλαιστινός ἀποφαίνω ὁ οἰκέω θεράπων . καί συγχωρέω