theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0366.1
Χαρρὰν ὥλῃ τῆς ἡμέρας παρεγένετο · καὶ τὰς μὲν καμηλοὺς καθίζει , φάρμακον τῶν πόνων τὴν ἀνάπαυλαν προσφέρων , αὐτὸς δὲ μακρὰ χαιρεῖν εἰπὼν οἷς ἐκμάξει δώροις , καὶ πάσῃ τῇ τοῦ πλοῦτου περιφανείᾳ , εἰς οὐρανοὺν τὰς χεῖρας ἐκτείνας , τὸν Θεὸν ἰκτεύει , προμνηστωρὰ τοῦ τροφίμου γενέσθαι , καὶ κατεγγυῆσαι χόρην αὐτῷ τοὺς δεσποτικοὺς συμβαλλουσαν δόμους . " Ἄξιον δὲ καὶ αὐτὸν ἀκείνων τῶν εὐσεβῶν 55 ἀκούσαι ῥημάτων . « Κύριε , γὰρ , φησίν , ὁ Θεὸς 56 τοῦ κυρίου μου Ἀβραάμ , ἰδοὺ ἐγὼ ἑστηκα ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος , αἱ δὲ θυγατέρες τῶν οἰκοῦντων τὴν πόλιν ἐκπορεύονται 57 ἀντλῆσαι ὕδωρ , καὶ ἔσται , ἡ παρθένος ἣν ἂν ἐγὼ εἴπω , Ἐπίκλινον τὴν ὀδρὰν σου , ἵνα πιῶ , καὶ εἴπῃ μοι , Πίε 58 καὶ τοὺς καμηλοὺς σου ὑδρεύσομαι ἕως ἂν παύσωνται πίνουσαι , ταύτην ἡτοίμασας τῷ παιδί σου Ἰσαὰκ · καὶ ἐν τούτῳ γνώσομαι , ὅτι ἐποίησας ἔλεος τῷ κυρίῳ μου Ἀβραάμ . » Τίς οὖν ἂν ἀγαθὸς τῆς εὐσεβείας τὸν ἄνδρα ; μᾶλλον δὲ τίς ἂν ἀξίως τῶν εἰρημένων ἑκαστὸν εὐφημήσειεν 59 ; Ἔστι γὰρ ἰδεῖν κατὰ ταῦτόν πίστεως σοφία καὶ εὐσέβειά τὴν ἐχὴν κοσμουμένην . Τὸ γὰρ πᾶσιν ἐρρωθῆναι φράσαι καὶ τῇ 60 τοῦ Θεοῦ προμηθείᾳ τὴν τῆς ἐκδημίας ὑπόθεσιν ἀναρῆσαι , πῶς οὐχ εὐσεβείας ἐστὶ καὶ σοφίας τῆς ἀνωτάτω ; Τὸ δὲ τῷ τοῦ δεσπότου Ἀβρῆσαι δικαιοσύνη , καὶ τούτου 61 καλέσαι Θεὸν τὸν κοινὸν ἀπάντων Θεόν , καὶ δι’ ἐκείνου ἐλπίσαι τέλος πάντως λήψεσθαι τὴν εὐχήν , καὶ τὴν ἀρτίαν εἰς πέρας ἀχθεσθαι , ποίαν πίστεως ὑπεροχὴν καταδεικνεί ; Τετυχώς δὲ ὡν ἦττη , Θεοφιλὴς ἀποδεδείκται . Οὐ γὰρ ἂν οὕτω ἀξίως ἐτυχεν , εἰ μὴ λᾶν ἦν ἔνους τῇ δεομένῃ · τὴν εὐνοιαν δὲ ἡ τῆς ψυχῆς ἐδημιούργησεν ἀρετή."Ὅτι τετύχηκε , καὶ 62 παραυτίκα τετύχῃ , κεν , ἡ ἱστορία διδάσκει . Εἰς γὰρ τῆς εὐχῆς τὸ τέλος ἔφθασεν ἡ Ῥεβέκκα , καὶ τὸ τῆς φιλοξενίας ἐπίδεικνον 63 σημεῖον καὶ σμικρὸν ὕδωρ αἰτηθεῖσα , καὶ τὰς καμηλοὺς ἀπάσας ποτίζειν ἐπείγεται : καὶ μετὰ πᾶν τοῦ ὕδατος ἀνιμωμένη , λογικῶν καὶ ἀλόγων θεραπεύει τὸ διψῶς , ἀνδρίαν ὁμοῦ καὶ φιλανθρωπίαν ἐπιδεικνυμένη , καὶ τῆς ἐν τῷ λόγῳ τῆς εὐχῆς ζωγραφηθείσης χώρας ἀρχέτυπον φαινομένη , καὶ τῆς Ἀβραμιαίας οἰκίας ἀξία δεικνυμένη , καὶ τῷ φιλοξένῳ κηδεστῇ συνομολογοῦσαν κεκτημένη τὴν γνώμην . Τοῦτο γὰρ καὶ ὁ πιστὸς ἐκείνος οἰκέτης ἠτῆσεν ἑκετεύων , οὐχ εἶδος , οὐ μέγεθος , οὐ παρειῶν ἄνθος , οὐχ ὀφθαλμῶν κάλλος , οὐχ ὀρρῶν εὐθέτους γραμμὰς , οὐ γένους περιφάνειαν , οὐ πλοῦτου περιουσίαν , ἀλλὰ φιλόξενον γνώμην , ἡπιον τρόπον , φθέγμα πρᾶον καὶ μέτριον , ἦθος ἐπιεικὲς καὶ φιλάνθρωπον , ἀξίων τῆς δεσποτικῆς οἰκίας , τῆς πᾶσι ξένοις ἠνεγμένης , τῆς εἴδη ποικίλα δεχομένης , καὶ πᾶσι προσφερούσης τὰ πρόσφορα . Ταῦτα ἠτῆσε , ταῦτα ἔλαβε . Καὶ οὐδὲ
Lemmas: Χαρράν ὅλος ὁ ἡμέρα παραγίγνομαι · καί ὁ μέν κάμηλος καθίζω , φάρμακον ὁ πόνος ὁ ἀνάπαυλα προσφέρω , αὐτός δέ μακρός χαίρω εἶπον ὅς ἐκμάσσω δῶρον , καί πᾶς ὁ ὁ πλοῦτος περιφάνεια , εἰς οὐρανόω ὁ χείρ ἐκτείνω , ὁ θεός ἱκτεύω , προμνήστωρ ὁ τρόφιμος γίγνομαι , καί κατεγγυάω χόρη αὐτός ὁ δεσποτικός συμβάλλω δόμος . " Ἄξιος δέ καί αὐτός ἐκεῖνος ὁ εὐσεβής 55 ἀκούω ῥῆμα . « κύριος , γάρ , φημί , ὁ θεός 56 ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ , ἰδού ἐγώ ἵστημι ἐπί ὁ πηγή ὁ ὕδωρ , ὁ δέ θυγάτηρ ὁ οἰκέω ὁ πόλις ἐκπορεύω 57 ἀντλέω ὕδωρ , καί εἰμί , ὁ παρθένος ὅς εἄν ἐγώ εἶπον , ἐπικλίνω ὁ ὀδρὰν σύ , ἵνα πίνω , καί εἶπον ἐγώ , πίνω 58 καί ὁ κάμηλος σύ ὑδρεύω ἠώς εἄν παύω πίνω , οὗτος ἑτοιμάζω ὁ παῖς σύ Ἰσαάκ · καί ἐν οὗτος γιγνώσκω , ὅτι ποιέω ἔλεος ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ . » Τῖς οὖν εἄν ἀγαθός ὁ εὐσέβεια ὁ ἀνήρ ; μᾶλλον δέ τίς εἄν ἀξίως ὁ εἴρω ἕκαστος εὐφημέω 59 ; εἰμί γάρ ὁράω κατά αὐτός πίστις σοφία καί εὐσέβεια ὁ ἔχω κοσμέω . ὁ γάρ πᾶς ῥώννυμι φράζω καί ὁ 60 ὁ Θεός προμήθεια ὁ ὁ ἐκδημία ὑπόθεσις ἀναίρω , πῶς οὐ εὐσέβεια εἰμί καί σοφία ὁ ἄνω2 ; ὁ δέ ὁ ὁ δεσπότης Ἀβρῆσαι δικαιοσύνη , καί οὗτος 61 καλέω θεός ὁ κοινός ἀπαντάω Θεός , καί διά ἐκεῖνος ἐλπίζω τέλος πάντως λαμβάνω ὁ εὐχή , καί ὁ ἄρτιος εἰς πέρας ἄχθομαι , ποῖος πίστις ὑπεροχή καταδείκνυμι ; τεύχω δέ ὡς ᾄττω , Θεοφιλής ἀποδείκνυμι . οὖον γάρ εἄν οὗτος ἀξίως τυγχάνω , εἰμί μή λᾶν εἰμί ἕνος ὁ δήω · ὁ εὔνοια δέ ὁ ὁ Ψυχή δημιουργέω ἀρετή."Ὅτι τυγχάνω , καί 62 παραυτίκα τεύχω , ἄν , ὁ ἱστορία διδάσκω . εἰς γάρ ὁ εὐχή ὁ τέλος φθάνω ὁ Ῥεβέκκα , καί ὁ ὁ φιλοξενία ἐπιδείκνυμι 63 σημεῖον καί μικρός ὕδωρ αἰτέω , καί ὁ κάμηλος ἅπας ποτίζω ἐπείγω : καί μετά πᾶς ὁ ὕδωρ ἀνιμάω , λογικός καί ἄλογος θεραπεύω ὁ διψάω , ἀνδρεία ὁμοῦ καί φιλανθρωπία ἐπιδείκνυμι , καί ὁ ἐν ὁ λόγος ὁ εὐχή ζωγραφέω χώρα ἀρχέτυπος φαίνω , καί ὁ αβραμιαίος οἰκίον ἄξιος δείκνυμι , καί ὁ φιλόξενος κηδεστής συνομολογώ κτάομαι ὁ γνώμη . οὗτος γάρ καί ὁ πιστός ἐκείνος οἰκέτης αἰτέω κετεύω , οὐ εἶδος , οὖον μέγεθος , οὖον παρειά ἄνθος , οὐ ὀφθαλμός κάλλος , οὐ ορός εὔθετος γραμμή , οὖον γένος περιφάνεια , οὖον πλοῦτος περιουσία , ἀλλά φιλόξενος γνώμη , ἤπιος τρόπος , φθέγμα πρᾶος καί μέτριος , ἦθος ἐπιεικής καί φιλάνθρωπον , ἄξιος ὁ δεσποτικός οἰκίον , ὁ πᾶς ξένος φέρω , ὁ εἶδος ποικίλος δέχομαι , καί πᾶς προσφέρω ὁ πρόσφορον . οὗτος αἰτέω , οὗτος λαμβάνω . καί οὐδέ