theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0389.1
A ὁλῶν πάλιν , καὶ εἰς τὸ πρότερον καὶ μέγεθος καὶ κάλλος ἐπαναγαγεῖν . Ἦθελσε γὰρ μόνον , καὶ ἐγένετο οὐρανός · καὶ ἐκυρτώθη τοσοῦτον , ὅσον ἠθέλησεν . Ἦθελήθη , καὶ ὑπεστηρίχθη ἡ γῆ , καὶ χρέμαται μόνον τοῦ Θεοῦ τὸν ὅρον ὁρισμένον ἔχουσα . « Εἶπε , καὶ ἐγένετο φῶς . » « Ἐκέλευσε , καὶ παρήχθη τῶν ὑδάτων ἡ φύσις · προσέταξε , καὶ τῆς γῆς ἀπεκρίθη · ἔνευσε , καὶ ἐκοσμήθη ἡ γῆ , λειμώσι , καὶ ἄλσεσι , καὶ λητοῖς παντοδαποῖς · εἶπε , καὶ παρήχθη ζῴων εἴδη μυρία , χερσαῖα , ἐνύδρα , καὶ ἀέρια . Ὁ ταῦτα λόγῳ πεποιηκώς , ῥᾷον μᾶς τούτων πολλῷ τὴν τοῦ σώματος ἀνίστησι φύσιν · ῥᾷον γὰρ πολλῷ τὸ παλαιωθὲν καινουργῆσαι , ἢ τὰ μὴ δυνα διχὰ ὑλῆς ποιῆσαι . Εἰ δὲ ἀπίστευς , ἐρεῖ σοι Παῦλος ὁ μέγας τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος : « Ἄφρων , οὐ δὲ σπεῖρεις , οὐ ζῳογονεῖται ( 27 ) ἐὰν μὴ ἀποθάνῃ . » Καὶ δὲ σπεῖρεις , οὐ τὸ σῶμα τὸ γενησόμενον σπεῖρεις , ἀλλὰ γυμνὸν κόκκον εἰ τύχοι ( 28 ) σίτου , ἢ τινος τῶν λοιπῶν · ὁ δὲ Θεὸς δίδωσιν αὐτῷ σῶμα ( 29 ) , καθὼς ἠθέλησεν . Εἰ δὲ καὶ τὴν τοῦτο διδασκαλίαν λήρὸν τινα καὶ μῦθον νομίζεις , δεῖξαι τὴν φύσιν διδάσκουσαν καὶ χρηῦττουσαν τὴν ἀνάστασιν . Ὁ γὰρ γεωργὸς τέμνει μὲν πρότερον τὰς αὐλάκας , καὶ οἷον τινὰς τάφους ὀρύττει , εἶτα καταβάλλει τὰ σπέρματα , καὶ ὡσπερ σώματα τάφω παραδιδούς , καταχύννυσι · καὶ τούτων πλέον οὐδὲν ( 30 ) ἐκεῖνος ἰσχύει ποιῆσαι · ἀλλὰ κἂν ὑδάτος εὐπορίᾳ , προσφέρειν τοῦτο δύναται μόνον · ὁ δὲ Θεός , ἢ οὐρανὸν ὑεῖ , ἢ τὸ ἐκ πηγῶν καὶ ποταμῶν ὕδωρ τοῖς σπέρμασι χορηγεῖ · εἶτα ἀρδεύων ταῦτα καὶ διαβρέχων , καὶ οἷον τινὶ σηπεδόνι τοῖς ἀνθρωπείοις σώμασι παραπλησίῳ παραδιδούς , ἀχρήστα μὲν λοιπὸν τοῖς ἀνθρώποις εἰς ἐδωθὴν ἐργάζεται , χρήσιμα δὲ λᾶν τοῖς ἐξ αὐτῶν τιχτομένοις σώμασιν . Ὑποδεχόμενα γὰρ τὴν νοτίδα , καὶ εὐρυνομένα , καὶ οὕτω πως διασπώμενα ( 31 ) , γεννᾷ μὲν τὰς τῶν ριζῶν προβολάς , ἐπιλαμβάνεται δὲ ταῦτα ( 32 ) τῆς παρακειμένης γῆς , εἶτα τὴν ἐκ ταύτης νοτίδα , καθάπερ δι’ αὐλῶν τινων τῶν ριζῶν ἕλκει πρὸς ἑαυτά , καὶ τίκτει τὴν ἄνω φυομένην βοτάνην · καὶ κατὰ μέρος δὲ τῷ προειρημένῳ τρέφει λόγῳ , καὶ τὴν τε καλάμην εἰς ὕψος παραπέμπει , καὶ τὸν μὲν ἄσταχυν ἐκφέρει , κεκρυμμένον ἔχοντα τὸν καρπόν , οἷον δὲ τινὰς δορυφόρους τοὺς ἀνδρείκας ( 33 ) περικείμενον . Μὴ τοίνυν ἀπίστηθες τῇ τῶν σωμάτων ἀναστάσει , διηνεκῶς βλέπων τῆς ἀναστάσεως τὰ μιμήματα , καὶ διηνεκῶς ἀκούων τῶν τῆς ἀναστάσεως κηρυγμάτων . Ἵνα δὲ βεβαίαν δέξῃ τὴν περὶ τῆς ἀναστάσεως πίστιν , ἐλθέ μοι πάλιν ἐπὶ τὴν τῶν φυτῶν ἱστορίαν , καὶ βλέπε τὰ κλήματα τῶν ἀμπέλων , καὶ τῶν ἄλλων δένδρων , ἢ τὰς καλουμένας ἀποσπάδας , ἢ τὰς ἀπὸ τῶν ριζῶν χλωάνας , τῇ μὲν τομῇ , τῇ οἰοῦν τελευτῇ δεχόμενα , τῇ δὲ ἐν τῷ θόρῳ θέσει , καθάπερ τινὶ τάφῳ παραδιδόμενα · εἶτα χων -
Lemmas: A ὄλλυμι πάλιν , καί εἰς ὁ πρότερος καί μέγεθος καί κάλλος ἐπανάγω . Ἦθελσε γάρ μόνος , καί γίγνομαι οὐρανός · καί κυρτόω τοσοῦτος , ὅσος ἐθέλω . Ἦθελήθη , καί ὑποστηρίζω ὁ γῆ , καί κρεμάννυμι μόνος ὁ Θεός ὁ ὅρος ὁρίζω ἔχω . « εἶπον , καί γίγνομαι φάος . » « κελεύω , καί παράγω ὁ ὕδωρ ὁ φύσις · προστάσσω , καί ὁ γῆ ἀποκρίνω · νέος , καί κοσμέω ὁ γῆ , λειμών , καί ἄλσος , καί Λητοὶς παντοδαπός · εἶπον , καί παράγω ζῷον εἶδος μυρίος , χερσαῖος , ἔνυδρος , καί ἀέριος . ὁ οὗτος λόγος ποιέω , ῥᾳδίως μᾶς οὗτος πολύς ὁ ὁ σῶμα ἀνίστημι φύσις · ῥᾳδίως γάρ πολύς ὁ παλαιόω καινουργέω , ἢ ὁ μή δυνα διχή ὕλη ποιέω . εἰμί δέ ἀπιστέω , εἴρω σύ Παῦλος ὁ μέγας ὁ οἰκέω διδάσκαλος : « Ἄφρος , οὖον δέ σπείρω , οὖον ζωογονέω ( 27 ) ἐάν μή ἀποθνῄσκω . » καί δέ σπείρω , οὖον ὁ σῶμα ὁ γίγνομαι σπείρω , ἀλλά γυμνός κόκκος εἰμί τυγχάνω ( 28 ) σῖτος , ἢ τις ὁ λοιπός · ὁ δέ θεός δίδωμι αὐτός σῶμα ( 29 ) , καθώς ἐθέλω . εἰμί δέ καί ὁ οὗτος διδασκαλία λῆρος τις καί μῦθος νομίζω , δείκνυμι ὁ φύσις διδάσκω καί χρηυττουω ὁ ἀνάστασις . ὁ γάρ γεωργός τέμνω μέν πρότερος ὁ αὖλαξ , καί οἷος τις τάφος ὀρύσσω , εἶτα καταβάλλω ὁ σπέρμα , καί ὡς σῶμα τάφος παραδίδωμι , καταχύνω · καί οὗτος πλέω οὐδείς ( 30 ) ἐκεῖνος ἰσχύω ποιέω · ἀλλά κἀν ὕδωρ εὐπορία , προσφέρω οὗτος δύναμαι μόνος · ὁ δέ Θεός , ἢ οὐρανός υἱός , ἢ ὁ ἐκ πηγή καί ποταμός ὕδωρ ὁ σπέρμα χορηγέω · εἶτα ἀρδεύω οὗτος καί διαβρέχω , καί οἷος τις σηπεδών ὁ ἀνθρώπειος σῶμα παραπλήσιος παραδίδωμι , ἄχρηστος μέν λοιπός ὁ ἄνθρωπος εἰς δίδωμι ἐργάζομαι , χρήσιμος δέ λᾶν ὁ ἐκ αὐτός τίκτω σῶμα . ὑποδέχομαι γάρ ὁ νοτίς , καί εὐρύνω , καί οὗτος πως διασπάω ( 31 ) , γεννάω μέν ὁ ὁ ῥίζα προβολή , ἐπιλαμβάνω δέ οὗτος ( 32 ) ὁ παράκειμαι γῆ , εἶτα ὁ ἐκ οὗτος νοτίς , καθάπερ διά αὐλή τίνω ὁ ῥίζα ἕλκω πρός ἑαυτοῦ , καί τίκτω ὁ ἄνω φύω βοτάνη · καί κατά μέρος δέ ὁ προερέω τρέφω λόγος , καί ὁ τε καλάμη εἰς ὕψος παραπέμπω , καί ὁ μέν ἄσταχυς ἐκφέρω , κρύπτω ἔχω ὁ καρπός , οἷος δέ τις δορυφόρος ὁ ανδρεικαι ( 33 ) περίκειμαι . μή τοίνυν ἀπιστέω ὁ ὁ σῶμα ἀνάστασις , διηνεκής βλέπω ὁ ἀνάστασις ὁ μίμημα , καί διηνεκής ἀκούω ὁ ὁ ἀνάστασις κήρυγμα . ἵνα δέ βέβαιος δέχομαι ὁ περί ὁ ἀνάστασις πίστις , ἔρχομαι ἐγώ πάλιν ἐπί ὁ ὁ φυτός ἱστορία , καί βλέπω ὁ κλῆμα ὁ ἄμπελος , καί ὁ ἄλλος δένδρον , ἢ ὁ καλέω ἀποσπάς , ἢ ὁ ἀπό ὁ ῥίζα χλωάνας , ὁ μέν τομή , ὁ οἰόω τελευτή δέχομαι , ὁ δέ ἐν ὁ θρῴσκω θέσις , καθάπερ τις τάφος παραδίδωμι · εἶτα χόω -