theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0400.1
καὶ ἐτέρωθι ὁ αὐτὸς ἄνθρωπος ( 31 ) βοᾷ λέγων · « Τιμῆς Ἀθηναίων ἡγοράσθημεν ( 32 ) . » Καὶ ( 33 ) πάλιν · « Ἀπόλλυται ( 34 ) , φησίν , ὁ ἀσθενὴς ἀδελφὸς ἐν ( 35 ) τῇ σῇ γνώσει , δι’ ὃν Χριστὸς ἀπέθανεν . » Τοῦτο χάριν καὶ τὸν διὰ σταυροῦ κατεδέξατο θάνατον · τέθεικε χαράττον ἦν κατὰ τὸν νόμον τοῦτο τοῦ θανάτου τὸ εἶδος · κατάρατος δὲ ἦν καὶ ἡ φύσις , ὡς παραβεβηκυῖα τὸν νόμον · « Ἐπικατάρατος γάρ , φησί , πᾶς ὅς οὐκ ἐμμένει τοῖς ἐγχειμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τοῦ ποιῆσαι αὐτά . » Τοῦτο χάριν τὴν κοινὴν ἀναδέχεται κατάραν , καὶ λύει ταύτην τῇ ἑαυτοῦ σφαγῇ . Μὴ ὑποκειμένους γὰρ τῇ κατάρᾳ ( ἁμαρτίαν γὰρ οὐκ ἐποίησεν , οὐδὲ εὐρέθη ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ δόλος ) , τὸν τῶν ἁμαρτωλῶν ὑπέμεινε θάνατον , καὶ διχάζεται τῷ ἀλάτρω τῇ κοινῇ τῆς φύσεως δυσμενεῖ , πρόμαχος ὁμοῦ καὶ συνηγόρος τῆς ἡμετέρας φύσεως γεγώς , καὶ φησιν εἰκῶς πρὸς τὸν πικρὸν ἡμῶν τύραννον · « Ἔδωκε , παμπόνηρε , καὶ τοῦς σαυτοῦ δικτύους τεθῆρας , καὶ ἡ ῥομαία σου εἰσῆλθεν εἰς καρδίαν σου , καὶ τὰ τόξα σου συνετρίβη · δρυῖας βόθρον , καὶ ἐνέσπασε εἰς αὐτὸν · τὰ ( 36 ) ὑπὸ σοῦ ἀπλωθέντα θήρατρα τὰς σὰς ἐπέθηκε χεῖρας . Εἰπὲ γάρ , τί δήποτε μου τὸ σῶμα τῷ σταυρῷ προστήσας , καὶ τῷ θανάτῳ παρέπεμπας ; Ποῖον εἶδος ἁμαρτίας ἐν ἐμοί ( 37 ) θεασάμενος ; Ποίαν τοῦ νόμου θεωρήσας παράβασιν ; Ἐρεύνησον νῦν γοῦν ἀκριβέστερον ἐν τῷ ἐμῷ ( 38 ) γυμνῷ τοῦτο θεώμενος . Βλέπε καὶ γλῶτταν χηλίδος ἀπηλλαγμένην · καὶ ἀκοὴν βλάβης ἄπαχος ἐλευθέραν , καὶ ὀφθαλμοὺς λύμην οὐδεμίαν ἔχουσα δεξαμένους · καὶ χεῖρας ἀδικίας μὲν πόρρω γεγενημένας , δικαιοσύνην δὲ πᾶσαν κεκοσμημένας · καὶ πόδας , οὐκ ἐπὶ πονηρίᾳ , προσφηνικῶς εἰπεῖν , δραμόντας , ἀλλὰ τῆς ἀρετῆς δαύλον ἐξανύσαντας . Ἐρεύνησον ἅπαντα λᾶν ἀχριδῶς τὰ τοῦ σώματος μόρια · εὕρευσον τῆς ψυχῆς τὰ κινήματα · ἐὰν μικρὸν γοῦν ( 39 ) εὕρῃς πλημμέλημα , καλῶς κατέχεις καὶ μάλ’ δικαίως ἐπιμεῖνον γὰρ τῶν ἁμαρτημάτων ὁ θάνατος · εἰ δὲ μηδὲν εὑρίσκεις , ὧν ὁ θεῖος ἀπαγορεύει νόμος , πάντα δὲ μᾶλλον , ὅσα ἐκεῖνος διαγορεύει , οὐκ ἔγω σε κατέχειν δὲ μὴ θέμις κατέχειν . Μᾶλλον δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις ἀνοίγω τοῦ θανάτου τὸ δεσμωτήριον , σὲ δὲ καθείρξαι μόνον , ὡς τὸν ὄρον ( 40 ) παραβεβηκότα τὸν θεῖον . Ὦ γὰρ θεῖος ὄρος ( 41 ) τοὺς ἁμαρτηκότας τῷ θανάτῳ παρέπεμψε , σὺ δὲ καὶ τὸν ἁμαρτίας ἀμύητον παρέδωκας τοῖς τοῦ θανάτου δεσμοῖς ; καὶ γέγονε σοὶ ἡ ἀπληξία ἀπηνίας ἐσχάτης αἰτία · καὶ ἕνα λαβὼν ἀδίκως , πάντων ἐγυμνώθης τῶν ὑπάρχων δικαίως · καὶ φαγὼν τροφὴν οὐκ ἐδωδήμον , πᾶσαν ἐμέτεες τὴν ἤδη καταποθεῖσαν · καὶ διδάξεις ἅπαντας τοὺς προοῦσιν ἀρκεῖσθαι , καὶ τῶν μὴ προσήκοντων ἀπέχεσθαι . Ἀναμνήσθητι · τίνας ἔνεκεν ὁ γενεάρχης Ἀδὰμ παρεδόθη θανάτῳ . Πάντων ἐκείνους τῶν τοῦ παραδείσου φυτῶν
Lemmas: καί ἑτέρωθι ὁ αὐτός ἄνθρωπος ( 31 ) βοάω λέγω · « Τιμῆς Ἀθηναῖος ἀγοράζω ( 32 ) . » καί ( 33 ) πάλιν · « ἀπόλλυμι ( 34 ) , φημί , ὁ ἀσθενής ἀδελφός ἐν ( 35 ) ὁ σός γνῶσις , διά ὅς Χριστός ἀποθνῄσκω . » οὗτος χάρις καί ὁ διά σταυρός καταδέχομαι θάνατος · τίθημι χαράσσω εἰμί κατά ὁ νόμος οὗτος ὁ θάνατος ὁ εἶδος · κατάρατος δέ εἰμί καί ὁ φύσις , ὡς παραβαίνω ὁ νόμος · « ἐπικατάρατος γάρ , φημί , πᾶς ὅς οὐ ἐμμένω ὁ ἐγχέω ἐν ὁ βιβλίον ὁ νόμος ὁ ποιέω αὐτός . » οὗτος χάρις ὁ κοινός ἀναδέχομαι καταίρω , καί λύω οὗτος ὁ ἑαυτοῦ σφαγή . μή ὑπόκειμαι γάρ ὁ κατάρα ( ἁμαρτία γάρ οὐ ποιέω , οὐδέ εὑρίσκω ἐν ὁ στόμα αὐτός δόλος ) , ὁ ὁ ἁμαρτωλός ὑπομένω θάνατος , καί διχάζω ὁ ἀλάτρω ὁ κοινός ὁ φύσις δυσμενής , πρόμαχος ὁμοῦ καί Συνηγόρος ὁ ἡμέτερος φύσις γίγνομαι , καί φημί ἵημι πρός ὁ πικρός ἐγώ τύραννος · « δίδωμι , παμπόνηρος , καί ὁ σεαυτοῦ δίκτυον θηράω , καί ὁ ῥομαῖον σύ εἰσέρχομαι εἰς Καρδία σύ , καί ὁ τόξον σύ συντρίβω · δρυια βόθρος , καί ἐμπάσσω εἰς αὐτός · ὁ ( 36 ) ὑπό σύ ἀπόλλυμι θήρατρον ὁ σός ἐπιτίθημι χείρ . εἶπον γάρ , τίς δήποτε ἐγώ ὁ σῶμα ὁ σταυρός προΐστημι , καί ὁ θάνατος παραπέμπω ; Ποῖον εἶδος ἁμαρτία ἐν ἐγώ ( 37 ) θεάομαι ; Ποίας ὁ νόμος θεωρέω παράβασις ; ἐρευνάω νῦν γοῦν ἀκριβής ἐν ὁ ἐμός ( 38 ) γυμνός οὗτος θεάομαι . βλέπω καί γλῶσσα κηλίς ἀπαλλάσσω · καί ἀκοή βλάβη ἄπαχος ἐλεύθερος , καί ὀφθαλμός λύω οὐδείς ἔχω δέχομαι · καί χείρ ἀδικία μέν πόρρω γίγνομαι , δικαιοσύνη δέ πᾶς κοσμέω · καί πούς , οὐ ἐπί πονηρία , προσφηνικῶς εἶπον , τρέχω , ἀλλά ὁ ἀρετή δαυλός ἐξανύω . ἐρευνάω ἅπας λᾶν ἀχριδῶς ὁ ὁ σῶμα μόριον · εὑρίσκω ὁ Ψυχή ὁ κίνημα · ἐάν μικρός γοῦν ( 39 ) εὑρίσκω πλημμέλημα , καλῶς καταχέω καί μάλα δικαίως ἐπιμένω γάρ ὁ ἁμάρτημα ὁ θάνατος · εἰμί δέ μηδείς εὑρίσκω , ὅς ὁ θεῖος ἀπαγορεύω νόμος , πᾶς δέ μᾶλλον , ὅσος ἐκεῖνος διαγορεύω , οὐ ἐγώ σύ καταχέω δέ μή θέμις καταχέω . μᾶλλος δέ καί ὁ ἄλλος ἀνοίγω ὁ θάνατος ὁ δεσμωτήριον , σύ δέ κατείργω μόνος , ὡς ὁ ὄρον ( 40 ) παραβαίνω ὁ θέω . ὦ γάρ θεῖος ὄρος ( 41 ) ὁ ἁμαρτάνω ὁ θάνατος παραπέμπω , σύ δέ καί ὁ ἁμαρτία ἀμύητος παραδίδωμι ὁ ὁ θάνατος δεσμός ; καί γίγνομαι σύ ὁ ἀπληξία ἀπηνίας ἔσχατος αἰτία · καί εἷς λαμβάνω ἄδικος , πᾶς γυμνόω ὁ ὑπάρχω δικαίως · καί φαγεῖν τροφή οὐ ἐδωδήμον , πᾶς ἐμέω ὁ ἤδη καταπίνω · καί διδάσκω ἅπας ὁ προέρχομαι ἀρκέω , καί ὁ μή προσήκω ἀπέχω . ἀναμιμνήσκω · τίς ἐνέλκω ὁ γενεάρχης Ἀδάμ παραδίδωμι θάνατος . Πάντων ἐκεῖνος ὁ ὁ παράδεισος φυτός