theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0314.1
τὰς καὶ τριχὴ διεῖλεν ὁ Πλάστης , καὶ τὴν μὲν πρώ - A τὴν ἀρμονίαν τοῖς ὤμοις ἐντέθεικεν , ἀγκῶνι δὲ βραχίονα καὶ πήχυν συνήρμοσε , τῷ δὲ καρπῷ τὴν ἑτέραν τοῦ πήχεως συναρμόσας ἀρχήν , καὶ τούτῳ τὸ μετακάρπιον ἐπίθελε , τοὺς πέντε τούτῳ δακτύλους ἐνέφυσε . Καὶ ἕκαστον δὲ τούτων ἐκ τριῶν σκευαλιδῶν συνέθηκε · καὶ τῶν μὲν τὰς ἀρχὰς κοιλίας , τῶν δὲ σφαιροειδὲς τεκνημόσιν , καὶ τῷ κοιλῷ τὸ σφαιροειδὲς ἐμβαλὼν , νεύρῳ τε ἐνέθηκε στεφανοῖς , καὶ μυοὶ τὴν ἐκούσιον κίνησιν ἐχειρίσας , μαλακῷ ἡμιφέσει δερμάτι , ἵνα συναγομένους ἐμποδῶν ἢ σκληρότης μὴ γίγνηται . Καὶ τὰ ἄκρα δὲ τῶν δακτύλων ἐνδοθεν χαῦνα δημιουργήσας , ἐξώθεν τῆς ἀσφαλείας ἐφρόντισεν . Ὀνυχας γὰρ αὐτοὺς λεπτοὺς καὶ πλατεῖς ἐπέθηκε , περιφερεῖς ἐξώθεν τὰς προβολὰς ἔχοντας · καὶ λεπτοὺς μὲν πεποίηκεν , ἵνα μὴ τὴν μαλακὴν τῶν ἄκρων βαρῶσι σάρκα , περιττὸν φορτίον γινόμενοι · πλατεῖς δέ , ὅπως ἐν ταῖς ἐπιπόνοις ( 35 ) ἐργασίαις ἀντέχωσιν , ἐξώθεν δὲ χαῦνον τῆς ἐξῶ κειμένης σαρκὸς ὑπερείδοντες · περιφερεῖς δὲ τούτων τὰς προβολὰς ἐτεκτόνησε , τὸ δυσπαθὲς αὐτοῖς διὰ τοῦδε τοῦ σχήματος μηχανώμενος . Εὐθραυστοὶ γὰρ τῶν τριγώνων καὶ τετραγώνων σχημάτων ἐν τοῖς λεπτοῖς σώμασιν αἱ γωνίαι . Λέγουσι μὲν γάρ , καὶ ἄρκτοις , καὶ παρδάλεσι , καὶ τοῖς ἄλλοις θηρίοις , ἀξεῖς καὶ παχεῖς καὶ μακροὺς καὶ μᾶλα ἰσχυροὺς ἐνέφυσε ν ὁ Ποιητὴς ὀνυχας , καὶ φυσικὴν αὐτοῖς περιτέθεικε πανοπλίαν , ἐπειδὴ τῆς τεχνικῆς αὐτοὺς μεταλαβεῖν βοηθείας ἠδύνατο . Τὸν δὲ ἄνθρωπον λογικὸν δημιουργήσας , καὶ νοῦν αὐτῷ μυρίων ἐπιστημῶν καὶ τεχνῶν εὐρετὴν ἐμφύσας , γυμνὸν τῆς φυσικῆς πανοπλίας ἐδημιούργησε · καὶ οὐτε ὀνυχας αὐτῷ θηριώδεις ἔδωκεν , οὔτε ὀπλάσις ἡ χηλαὶς τοὺς τούτου πόδας ἐκάλυψε · πῶς γὰρ ἂν ἐπέβη κλιμάκων ; πῶς δὲ ἂν ἐπὶ τοίχων ἔστη λεπτῶν , λίθους ἢ πλίνθους ὠφαιών , καὶ οἰκίας κατασκευάζων ; πῶς δ’ ἂν ἐπ’ ἄκρων ἔστη δωμάτων ὀπλάσις ἡ χηλαὶς κεχειρμένος ; Νῦν δὲ τὸ μαλακὸν καὶ πρόρμηκες τῶν ποδῶν , καὶ τῶν δακτύλων τὸ εὐκαμπές , βαδίων αὐτῷ τὴν κίνησιν , καὶ ἀσφαλῆ τὴν στάσιν ποιεῖ . Καὶ γυμνοὶς μὲν τοῖς ποσὶ κεχειρμένος , εὐπετῶς μᾶλα καὶ ἐπὶ ξύλων βαδίζει , καὶ λεπτῶν κλιμάκων κατατολμᾷ , καὶ μυρία ἄττα ὀρᾷ μετὰ πολλῆς εὐκολίας . Τὴν δὲ τῶν ὀπλῶν ἢ τῶν χηλῶν χρείαν ἐπείσασκον ἔχει . Ἐκ γὰρ τῶν ὑπὸχθον ὀρεμμάτων δέρμα λαβὼν , βυρσοδεμικῇ καὶ σκυτοτομικῇ τέχνῃ χρησάμενος συνεργῷ , μιμεῖται τῶν ποδῶν καὶ θέσιν καὶ ὄγκον , μήκους τε καὶ εὐρος , καὶ οὕτως αὐτοὺς ἀμφιέννυσιν , ὡς ἂν καὶ τῶν ἀντιτίπων σωμάτων ἐν τῷ βαδίζειν τὴν βλάβην ἀπελργῶσι , καὶ τῶν χρωμῶν ἀμβλύνοισι τὴν ἄκμην . Τοῦτοῦ χάριν ὁ Ποιητὴς μόνῳ τῷδε τῷ ζῷῳ τὰ τῶν χειρῶν ἐχαρίσατο μέρη , οἷον ὀργάνά τινα λογικῇ πρέποντα . Διὰ τούτων γὰρ οἱ ἄνθρωποι καὶ τὴν ἀρούση , καὶ αὐλάκας ( 36 ) τέμνουσι , καὶ σπέρματα καταβάλλουσι , καὶ σκαπάνην ἢ δίκελλαν μεταχειριζόμενοι , βόθρους ὀρύττουσι , καὶ δένδρα φυτεύουσι , καὶ δρέπανα θήγοντες , νῦν τὰς ἀπτελοὺς πρὸς
Lemmas: ὁ καί τριχή διαιρέω ὁ Πλάστης , καί ὁ μέν πρωΐ - A ὁ ἁρμονία ὁ ὦμος ἐντίθημι , ἀγκών δέ βραχύς καί πῆχυς συναρμόζω , ὁ δέ καρπός ὁ ἕτερος ὁ πῆχυς συναρμόζω ἀρχή , καί οὗτος ὁ μετακάρπιον επιεθελω , ὁ πέντε οὗτος δάκτυλος ἐμφύω . καί ἕκαστος δέ οὗτος ἐκ τρεῖς σκευαλιδηω συντίθημι · καί ὁ μέν ὁ ἀρχή κοιλία , ὁ δέ σφαιροειδής τεκνημόσιν , καί ὁ κοῖλος ὁ σφαιροειδής ἐμβάλλω , νεῦρον τε ἐντίθημι στεφανόω , καί μυέω ὁ ἑκούσιος κίνησις χειρίζω , μαλακός ἡμιφέσει δερμάτι , ἵνα συνάγω ἐμποδῶν ἢ σκληρότης μή γίγνομαι . καί ὁ ἄκρος δέ ὁ δάκτυλος ἔνδοθεν χαῦνος δημιουργέω , ἔξωθεν ὁ ἀσφάλεια φροντίζω . ὄνυξ γάρ αὐτός λεπτός καί πλατύς ἐπιτίθημι , περιφερής ἔξωθεν ὁ προβολή ἔχω · καί λεπτός μέν ποιέω , ἵνα μή ὁ μαλακός ὁ ἄκρος βαρέω σάρξ , περισσός φορτίον γίγνομαι · πλατύς δέ , ὅπως ἐν ὁ ἐπίπονος ( 35 ) ἐργασία ἀντέχω , ἔξωθεν δέ χαῦνος ὁ ἐξίημι κεῖμαι σάρξ ὑπερείδω · περιφερής δέ οὗτος ὁ προβολή τεκτονέω , ὁ δυσπαθής αὐτός διά ὅδε ὁ σχῆμα μηχανάομαι . εύθραυστος γάρ ὁ τρίγωνος καί τετράγωνος σχῆμα ἐν ὁ λεπτός σῶμα ὁ γωνία . λέγω μέν γάρ , καί ἄρκτος , καί πάρδαλις , καί ὁ ἄλλος θηρίον , Ἀξεῖς καί παχύς καί μακρός καί μῆλον ἰσχυρός ἐμφύω Ν ὁ Ποιητής ὄνυξ , καί φυσικός αὐτός περιτίθημι πανοπλία , ἐπεί ὁ τεχνικός αὐτός μεταλαμβάνω βοήθεια δύναμαι . ὁ δέ ἄνθρωπος λογικός δημιουργέω , καί νόος αὐτός μυρίος ἐπιστήμη καί τέχνη εὑρετής ἐμφύω , γυμνός ὁ φυσικός πανοπλία δημιουργέω · καί οὐ ὄνυξ αὐτός θηριώδης δίδωμι , οὔτε ὀπλάσις ὁ χηλή ὁ οὗτος πούς καλύπτω · πῶς γάρ εἄν ἐπιβαίνω κλῖμαξ ; πῶς δέ εἄν ἐπί τοῖχος ἵστημι λεπτός , λίθος ἢ πλίνθος ὠφαῖος , καί οἰκίον κατασκευάζω ; πῶς δέ εἄν ἐπί ἄκρος ἵστημι δῶμα ὀπλάσις ὁ χηλή χρίω ; νῦν δέ ὁ μαλακός καί πρόρμηκες ὁ πούς , καί ὁ δάκτυλος ὁ εὐκαμπής , βάδιον αὐτός ὁ κίνησις , καί ἀσφαλής ὁ στάσις ποιέω . καί γυμνός μέν ὁ πούς χρίω , εὐπετής μῆλον καί ἐπί ξύλον βαδίζω , καί λεπτός κλῖμαξ κατατολμάω , καί μυρίος τις ὁράω μετά πολύς εὐκολία . ὁ δέ ὁ ὁπλή ἢ ὁ χηλή χρεία ἐπισῴζω ἔχω . ἐκ γάρ ὁ ὑπόχθων ὀρεμμάτων δέρμα λαμβάνω , βυρσοδεμικῇ καί σκυτοτομική τέχνη χράω συνεργός , μιμέομαι ὁ πούς καί θέσις καί ὄγκος , μῆκος τε καί εὖρος , καί οὕτως αὐτός ἀμφιέννυμι , ὡς εἄν καί ὁ αντιτιπαω σῶμα ἐν ὁ βαδίζω ὁ βλάβη ἀπελργῶσι , καί ὁ Χρώμων ἀμβλύνω ὁ ἀκμή . οὗτος χάρις ὁ Ποιητής μόνος ὅδε ὁ ζῷον ὁ ὁ χείρ χαρίζομαι μέρος , οἷος ὄργανον τις λογικός πρέπω . Ζεύς οὗτος γάρ ὁ ἄνθρωπος καί ὁ ἀρόω , καί αὖλαξ ( 36 ) τέμνω , καί σπέρμα καταβάλλω , καί σκαπάνη ἢ δίκελλα μεταχειρίζομαι , βόθρος ὀρύσσω , καί δένδρον φυτεύω , καί δρεπάνη θήγω , νῦν ὁ ἀπτελοὺς πρός