theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0295.3
Οἱ τὰς τῆς Προνοίας ἡμέρας ἀπιστοῦντες , καὶ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν κόσμον ἡμῶν διὰ μετὰ τοσαύτης ἀρμονίας καὶ τάξεως φέρεσθαι λίαν ἀνοήτως ἰσχυριζόμενοι , τοιούτοι μοι δοκοῦσιν , ὥσπερ ἂν τις ἐν νῇ καθήμενος , καὶ τὸ πέλαγος διαπεραίνωμενος , καὶ τὸν κυβερνήτην ὁρῶν τῶν οἰάκων ἐπειλημμένον , καὶ τὰ πηδάλια πρὸς τὴν χρείαν κινούμενα , καὶ νῦν μὲν τὸ δεξιὸν φέροντα , νῦν δὲ τὸ εὐώνυμον μεταφέροντα , καὶ τὸ σκάφος πρὸς οὓς ἂν ἐθέλῃ λιμένας ἰθύνοντα , ἀρνοῖτο , προφανῶς οὖτω ψευδόμενος , καὶ ἀντικρὺς τῇ ἀληθείᾳ μαχόμενος , μήτε ( 40 ) κυβερνήτην ἐπὶ τῆς ( 41 ) πρύμνης ἐστάναι , μήτε πηδάλια τὸ σκάφος ἄγειν , μήτε τῇ κινήσει τῶν οἰάκων ἰθύνεσθαι , ἀλλ’ αὐτόματον φέρεσθαι , καὶ τῆς τῶν κυμάτων οὕτω ( 42 ) περιγίνεσθαι ῥύμης , καὶ τῇ τῶν πνευμάτων ἐμβολῇ διακινεῖσθαι , καὶ μήτε ναυτῶν ἐπικουρῶν δεῖσθαι , μήτε κυβερνήτου τὸ κοινῇ συμφέρον τοῖς ἐρέταις προστάττοντος . Ἐναργῶς γὰρ καὶ οὕτω , καὶ λίαν προφανῶς , τὸν ἀπάντων Δεσπότην ὁρῶντες ἢν ἐποίησαν ἰθύνοντα κτῖσιν ( 43 ) , καὶ πάντα ἐν ῥυθμῷ καὶ τάξει ἄγοντά τε καὶ φέροντα , καὶ τὴν ἀρμονίαν ἐκάστῳ τῶν γινομένων ἐμπρέπουσαν , καλλὸς ὁμοῦ καὶ χρείαν ἐν ἀπάσῃ θεωροῦντες τῇ κτίσει , καὶ ἐν ἐκάστῳ δὲ μορίῳ ταύτης ἄμφω ταῦτα διαλάμποντα , ἔκτοντες τυφλῶνται , μᾶλλον δὲ ὁρῶντες ἀναίσχυντοῦσι , καὶ τὰ δῶρα τῆς Προνοίας λαμβάνοντες , οὓς λαμβάνουσι λοιδοροῦνται , καὶ δι’ ὧν ἀπολαύουσι , τῷ Κτημένῳ πολεμοῦσιν . Ἥρκει μὲν οὖν , εἰπερ ἠθέλον εὐγνωμόνως ἀκούειν , καὶ τὰ χθὲς ἡμῖν ( 44 ) εἰρημένα περὶ οὐρανοῦ , καὶ ἡλίου ( 45 ) , καὶ σεληνης , καὶ τῶν ἄλλων φωστήρων , πείσαι αὐτοὺς σωφρονεῖν , καὶ τὸν εὐεργέτην ὑμνεῖν . Ἵνα δὲ μὴ τις τῶν τὴν σελήνην ὅρον τῇ Προνοίᾳ τεθεικότων , καὶ μέχρι ταύτῆς αὐτὴν διήκειν εἰρηκότων , καὶ λίαν αὐτὴν σμικρολόγον ἀπορημαένων , ἐφρόδιον εἰς βλασφημίαν λάβῃ τῶν λόγων τὴν συμμετρίαν , δεῦρο δὴ σε πάλιν , ὦ φίλoτeς , ἐκείθεν διὰ τοῦ ἀέρος ἐπὶ τὴν γῆν καταδιδάξωμεν , καὶ κατὰ βραχὺ σε πάλιν καθάπερ τῇ προτεραίᾳ ποδηγῆσαντες , ὑποδείξωμεν καὶ ἐν τοῖς βραχυτάτοις τῆς κτίσεως μορίοις φαινομένην ταύτην καὶ δεικνυμένην τοῖς προσέχειν ἐθέλουσι , καὶ ἀπὸξαπλῶς τοῖς γεννητῇ λαχοῦσι φύσιν , κοινῇ καὶ ἰδίᾳ συμπαραμαρτοῦσαν ἀεί .
Lemmas: ὁ ὁ ὁ Πρόνοια ἡμέρα ἀπιστέω , καί ὁ οὐρανός καί ὁ κόσμος ἐγώ διά μετά τοσοῦτος ἁρμονία καί τάξις φέρω λίαν ἀνόητος ἰσχυρίζομαι , τοιοῦτος ἐγώ δοκέω , ὥσπερ εἄν τις ἐν νέομαι κάθημαι , καί ὁ πέλαγος διαπεραίνω , καί ὁ κυβερνήτης ὁράω ὁ Οἴαξ ἐπιλαμβάνω , καί ὁ πηδάλιον πρός ὁ χρεία κινέω , καί νῦν μέν ὁ δεξιός φέρω , νῦν δέ ὁ εὐώνυμος μεταφέρω , καί ὁ σκάφος πρός ὅς εἄν ἐθέλω λιμήν ἰθύνω , ἀρνέομαι , προφανῶς οὗτος ψεύδω , καί ἀντικρύς ὁ ἀλήθεια μάχομαι , μήτε ( 40 ) κυβερνήτης ἐπί ὁ ( 41 ) πρύμνα ἵστημι , μήτε πηδάλιον ὁ σκάφος ἄγω , μήτε ὁ κινέω ὁ Οἴαξ εὐθύνω , ἀλλά αὐτόματος φέρω , καί ὁ ὁ κῦμα οὗτος ( 42 ) περιγίγνομαι ῥύμη , καί ὁ ὁ πνεῦμα ἐμβολή διακινέω , καί μήτε ναύτης ἐπικουρέω δήω , μήτε κυβερνήτης ὁ κοινός συμφέρω ὁ ἐρέτης προστάσσω . ἐναργής γάρ καί οὗτος , καί λίαν προφανῶς , ὁ ἀπαντάω δεσπότης ὁράω εἄν ποιέω ἰθύνω κτίσις ( 43 ) , καί πᾶς ἐν ῥυθμός καί τάξις ἄγω τε καί φέρω , καί ὁ ἁρμονία ἕκαστος ὁ γίγνομαι ἐμπρέπω , κάλλος ὁμοῦ καί χρεία ἐν ἅπας θεωρέω ὁ κτίζω , καί ἐν ἕκαστος δέ μόριον οὗτος ἄμφω οὗτος διαλάμπω , κτείνω τυφλόω , μᾶλλον δέ ὁράω ἀναισχυντέω , καί ὁ Δῶρα ὁ Πρόνοια λαμβάνω , ὅς λαμβάνω λοιδορέω , καί διά ὅς ἀπολαύω , ὁ Κτημένῳ πολεμέω . ἀρκέω μέν οὖν , εἰ ἐθέλω εὐγνωμόνως ἀκούω , καί ὁ χθές ἐγώ ( 44 ) εἴρω περί οὐρανός , καί ἥλιος ( 45 ) , καί σελήνη , καί ὁ ἄλλος φωστήρ , πείθω αὐτός σωφρονέω , καί ὁ εὐεργέτης ὑμνέω . ἵνα δέ μή τις ὁ ὁ σελήνη ὅρος ὁ Πρόνοια τίθημι , καί μέχρι οὗτος αὐτός διήκω λέγω , καί λίαν αὐτός σμικρολογος ἀπορέω , εφροδιος εἰς βλασφημία λαμβάνω ὁ λόγος ὁ συμμετρία , δεῦρο δή σύ πάλιν , εἰμί φίλος , ἐκεῖθεν διά ὁ ἀήρ ἐπί ὁ γῆ καταδιδάσκω , καί κατά βραχύς σύ πάλιν καθάπερ ὁ προτεραῖος ποδηγέω , ὑποδείκνυμι καί ἐν ὁ βραχύς ὁ κτίσις μόριον φαίνω οὗτος καί δείκνυμι ὁ προσέχω ἐθέλω , καί ἀπὸξαπλῶς ὁ γεννητής λαγχάνω φύσις , κοινός καί ἴδιος συμπαραμαρτουω ἀεί .