theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0296.1
δεομένη · Διὸ τῶν ὅλων ὁ Ποιητής , οὐρανὸν καὶ γῆν δημιουργήσας , ἐν μέσῳ τούτων ( 46 ) διέχες , καὶ τοῦτω τεῖχος ἀρράγες διὰ τῶν δύο τούτων σωμάτων μηχανησάμενος , καὶ αὐτὸν τοῦτ' ἐν μέσῳ τούτων ἐμψύχωσ σώμασι ζωὴς συνεργὸν ἀποφήνας . Τοῦτον γὰρ καὶ ἡμεῖς ἀναπνέοντες ζῶμεν οἱ ἄνθρωποι , καὶ τῶν ἀλόγων δὲ ζῴων ὅσα πτηνά , καὶ ἑρπετά , · καὶ ἀκρίδια , τοῦτον ἔχει τῆς ζωῆς συνεργόν . Οὗτος κινουμένος , τῶν ( 47 ) ἀνέμων ἡμῖν παρέχει τὰς αὔρας · οὗτος πυκνούμενος , τὴν ἀπὸ τῶν νεφῶν ἀρδεῖαν παραπέμπει · τῇ γῇ · τοῦτο τὸ φῶς ὀχῆματι κεχρημένον , ἐστία τῶν δριόντων τὰς δόσεις · οὗτος ἡλίῳ καὶ τῇ μεσιτεύων , τὸ σφοδρὸν τῆς ἀκτίνος κεράννυσιν , καὶ τῇ οἰκείᾳ ὑγρότητι καὶ ψυχρότητι , τὴν ἐκείνου καταπραδινὸν ἡδρότητα καὶ θερμότητα , ἄλιπον ἡμῖν πραγματεύεται τοῦ φωτὸς τὴν ἀπόλαυσιν . Ἵνα δὲ μὴ νομίζῃς · αἴτιον τουνουτὶ τῶν ἀγαθῶν τὸν ἀέρα , μᾶθὲ ὡς καὶ τοῦτο τὴν ἀμερίαν τῆ τοῦ ἡλίου κοιμίζει θερμότης . Ἄκραινή γὰρ οὐδεὶς ἂν ἤνεγκε τὴν τοῦ ἀέρος ψυχρότητα · καὶ μάρτυς ἡ χειμέριος ὥρα · ἐν ταύτῃ γὰρ ἐπὶ τὰ νοτιώτερα τοῦ πόλου διατρεχὼν ὁ ἥλιος , καὶ τὰ βορεώτερα καὶ τὰ μέσα καταλιμπάνων , ἀδειαν δίδωσι τῷ ἀέρι κεχρῆσθαι τῇ φύσει · οὗ χάριν , μηκέτι ὁμοίως δαπανώμενος ὑπὸ τῆς τοῦ ἡλίου θερμότητος , πυκνούμενος δὲ καὶ συχνὴς γινόμενος , καὶ δετὸν ἀφρίσει λαύρον ( 48 ) , καὶ τῇ σφοδρότερᾳ τῶν ἀνέμων προσβολῇ τούτων ἐξαφρίζων , εἰς νιφετὸν μεταπήγνυσι · καὶ χλάζαν , καὶ τὴν ἐν ταῖς καθάσεσι αἰθρίᾳς · ἀποστάζουσαν δρόσον τῇ ἀφρᾳ ( 49 ) πηγνύς , ψυχρότητι τὴν πάγην ἐργάζεται · καὶ ταῦτα εἰ καὶ πόρρωθεν , ἀλλ' ὅμως τῷ ἡλίῳ θερμαινόμενος ἀποβάλλει . Ἔστι δὲ καὶ ἐντεῦθεν ἀκριβὲς · καταμαθεῖν τοῦ Θεοῦ τὴν προμήθειαν . Ἐπειδὴ γὰρ πολλὴ καὶ μεγάλη τῶν στοιχείων ἡ χρεία , καὶ πρὸς τῇ χρείᾳ , πολὺ τὸ κάλλος , καὶ ἀρρήτος ἡ ὥρα , τὰ δοκοῦντα λυπηρὰ γίνεσθαι διὰ τούτων ὁ πάνσοφος ὡνομήσεν , Ἵνα μὴ θεούς , ἀλλὰ Θεοῦ ποιήματα ταῦτα εἶναι πιστεύωμεν , ἰθύνόμενά τε καὶ κυβερνώμενα ἢ ἂν ἐκεῖνος ἴδνη . Τοῦτο γὰρ ὁ τῆς ζωῆς ἡμῶν συνεργός · ἀήρ , ὃν ἀναπνέοντες διαζῶμεν ἅπαντες , ὁ κοινὸς οὗτος · θησαυρός , καὶ πενωμένων καὶ ἐπὶ πλούτῳ βρενομένων , οἰκετῶν καὶ δεσποτῶν , ἰδιωτῶν καὶ βρατιλέων , ὃν οὐ μᾶλλον τοῦ πένθος · ἀναπνεύσουσιν οἱ τῇ ἀλουργίδι κοσμούμενοι , ἀλλὰ τῇ ἰσομοίρᾳ κατὰ τὴν τούτου χρείαν ἅπασαι τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις · τετίμηται , οὐ μόνον ἡμᾶς εὐφραίνει ταῖς ἀναπνοαῖς , καὶ ταῖς αὔραις , καὶ τῇ τοῦ ὕδατος χορηγίᾳ , ἀλλὰ καὶ ἀνὰ τῷ χρωμῷ , διδάσκων ἡμᾶς , ὡς οὐχ ἀρκεῖ μόνος εἰς ζωογονίαν , καὶ τῶν ζῴων τὴν θεραπείαν . Οὗτος ὁ ἥλιος οὐ μόνον εὐφραίνει τῇ προσδολῇ τῶν ἀκτίνων ἡμᾶς , καὶ τὴν διαφορὰν ἡμᾶς τῶν ὁρωμένων διδάσκει ( 50 ) σωμάτων , ὀγκῶν τε καὶ χρωμάτων , ἀλλὰ καὶ ἀνὰ τῇ θερμότερᾳ ( 51 ) προσδολῇ τῶν ἀκτίνων · κἂν μὴ τὸν ἀέρα κινήσας ὁ τοῦ
Lemmas: δήω · Διὸ ὁ ὅλος ὁ Ποιητής , οὐρανός καί γῆ δημιουργέω , ἐν μέσος οὗτος ( 46 ) διαχέω , καί οὗτος τεῖχος ἀρραγής διά ὁ δύο οὗτος σῶμα μηχανάομαι , καί αὐτός οὗτος ἐν μέσος οὗτος ἔμψυχος σῶμα ζωή συνεργός ἀποφαίνω . οὗτος γάρ καί ἐγώ ἀναπνέω ζῶ ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ ἄλογος δέ ζῷον ὅσος πτηνός , καί ἑρπετόν , · καί ἀκρίδιον , οὗτος ἔχω ὁ ζωή συνεργός . οὗτος κινέω , ὁ ( 47 ) ἄνεμος ἐγώ παρέχω ὁ αὔρα · οὗτος πυκνόω , ὁ ἀπό ὁ νέφος ἀρδεία παραπέμπω · ὁ γῆ · οὗτος ὁ φάος ὄχημα χράομαι , ἐστία ὁ δρίμαι ὁ δόσις · οὗτος ἥλιος καί ὁ μεσιτεύω , ὁ σφοδρός ὁ ἀκτίς κεράννυμι , καί ὁ οἰκεῖος ὑγρότης καί ψυχρότης , ὁ ἐκεῖνος καταπραδινὸν ηδροτηταω καί θερμότης , ἄλιπος ἐγώ πραγματεύομαι ὁ φάος ὁ ἀπόλαυσις . ἵνα δέ μή νομίζω · αἴτιος τουνουτὶ ὁ ἀγαθός ὁ ἀήρ , μανθάνω ὡς καί οὗτος ὁ ἀμέριος τῆ ὁ ἥλιος κοιμίζω θερμότης . Ἄκραινή γάρ οὐδείς εἄν φέρω ὁ ὁ ἀήρ ψυχρότης · καί μάρτυς ὁ χειμέριος ὥρα · ἐν οὗτος γάρ ἐπί ὁ νότιος ὁ πόλος διατρέχω ὁ ἥλιος , καί ὁ βόρεος καί ὁ μέσος καταλείπω , ἄδεια δίδωμι ὁ ἀήρ χράομαι ὁ φύσις · ὅς χάρις , μηκέτι ὁμοίως δαπανάω ὑπό ὁ ὁ ἥλιος θερμότης , πυκνόω δέ καί συχνός γίγνομαι , καί δετός αφρίζω λάβρος ( 48 ) , καί ὁ σφοδρός ὁ ἄνεμος προσβολή οὗτος ἐξαφρίζω , εἰς νιφετός μεταπήγνυμι · καί χλάζαν , καί ὁ ἐν ὁ καθάσεσι αιθρία · ἀποστάζω δρόσος ὁ ἄφρα ( 49 ) πήγνυμι , ψυχρότης ὁ πήγνυμι ἐργάζομαι · καί οὗτος εἰμί καί πόρρωθεν , ἀλλά ὅμως ὁ ἥλιος θερμαίνω ἀποβάλλω . εἰμί δέ καί ἐντεῦθεν ἀκριβής · καταμανθάνω ὁ Θεός ὁ προμήθεια . ἐπεί γάρ πολύς καί μέγας ὁ στοιχεῖον ὁ χρεία , καί πρός ὁ χρεία , πολύς ὁ κάλλος , καί ἄρρητος ὁ ὥρα , ὁ δοκέω λυπηρός γίγνομαι διά οὗτος ὁ πάνσοφος ὄνομαι , ἵνα μή θεός , ἀλλά Θεός ποίημα οὗτος εἰμί πιστεύω , ἰθύνόμενά τε καί κυβερνάω ἢ εἄν ἐκεῖνος ὁράω . οὗτος γάρ ὁ ὁ ζωή ἐγώ συνεργός · ἀήρ , ὅς ἀναπνέω διαζῶ ἅπας , ὁ κοινός οὗτος · θησαυρός , καί πενόω καί ἐπί πλοῦτος βρενομένων , οἰκέτης καί δεσπότης , ἰδιώτης καί βρατιλέων , ὅς οὖον μᾶλλον ὁ πένθος · ἀναπνεύω ὁ ὁ ἁλουργίς κοσμέω , ἀλλά ὁ ισόμοιρος κατά ὁ οὗτος χρεία ἅπας ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις · τιμάω , οὖον μόνος ἐγώ εὐφραίνω ὁ ἀναπνοή , καί ὁ αὔρα , καί ὁ ὁ ὕδωρ χορηγία , ἀλλά καί ἀνά ὁ χρωμῷ , διδάσκω ἐγώ , ὡς οὐ ἀρκέω μόνος εἰς ζωογονία , καί ὁ ζῷον ὁ θεραπεία . οὗτος ὁ ἥλιος οὖον μόνος εὐφραίνω ὁ προσδολῇ ὁ ἀκτίς ἐγώ , καί ὁ διαφορά ἐγώ ὁ ὁράω διδάσκω ( 50 ) σῶμα , ὀγκόω τε καί χρῶμα , ἀλλά καί ἀνά ὁ θερμός ( 51 ) προσδολῇ ὁ ἀκτίς · κἀν μή ὁ ἀήρ κινέω ὁ ὁ