theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0370.1
καὶ οὔτε τὴν δουλείαν ἐπὶ νοῦν ἔλαβεν , οὔτε τὴν ἀκαινὴν ἔδεισε δεσποτείαν , οὔτε τῆς συμφορᾶς τὸ μέγεθος , ἧς ὑπέμεινε , λογισάμενος , ἐφεῖναι ( 86 ) τὰς τῶν ἀνθρώπων ἡδίστην ἡνίας , ὡς οὐδὲν ἐφορῶντος τὰ ἀνθρώπινα , καὶ ποινὴν ἀπαιτοῦντος τοὺς ἀδικεῖν προαιρουμένους . Ἄλλ’ ἀντέταξε τῷ λογισμῷ καὶ δουλείᾳ , καὶ δεσποτείᾳ , καὶ βίου μεταβολῇ , καὶ ἐπιθυμίᾳ ὀσμῇ , καὶ ἡλικίᾳ πυρπολουμένῃ , καὶ λόγοις πιθανοῖς καὶ κακίλοις ( 87 ) δοῦλῃ παρὰ δεσπόινης προσφερομένοις , καὶ κατηγόρων ἐρημίᾳ , καὶ προσδοκωμένῃ συκοφαντίᾳ , καὶ μυρίαις ἐντεῦθεν συμφοραῖς φρουμένας . Καὶ πρώτων τοὺς τῆς δουλείας νόμους χαίρειν εἰπὼν , καὶ τὴν τοῦ συμβούλου καὶ διδασκάλου τάξιν ἀναλαβὼν , γίνεται σωφροσύνης συνήγορος , καὶ ἀκολασίας κατήγορος . Καὶ τῇ πρεσβυτέρᾳ ὁ νέος , καὶ τῇ δεσποίνῃ δοῦλος ( 88 ) , καὶ τῇ ἀνδρὶ συνεξευγμένῃ , καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἐνόντως ( 89 ) ἀναπικπλάναι δυναμένην , ὁ γάμου ζυγὸν οὐδὲπω δεξάμενος , ἀλλὰ σφοδρῶς δεχόμενος τῆς ἐπιθυμίας τὰς προσβολάς , περὶ σωφροσύνης τῶν ἱερῶν τοῦ σώφρονος ἀκούσαι ( 90 ) ῥημάτων . « Εἰ ὁ κύριός μου , φησίν , οὐ γινώσκει οὐδὲν δι’ ἐμὲ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ , καὶ πάντα ὅσα ἐστὶν αὐτοῦ δέδωκεν εἰς τὰς χεῖράς μου , καὶ οὐχ ὑπάρχει ἐν τῇ οἰκίᾳ ταύτῃ , οὐδὲ ὑφεξαιρεῖται ( 91 ) οὐδὲν ἐμοῦ πλὴν σοῦ , διὰ τὸ σὲ γυναῖκα αὐτοῦ εἶναι , καὶ πῶς ποιήσω τὸ ῥῆμα τὸ πονηρὸν τοῦτο ; Ἡμαρτηκέναι ἔσομαι ἐναντίον τοῦ Θεοῦ . » Οὐ βλέπει , φησίν , ὃν βλέπω · σὺ μὲν γὰρ μαθὺς τῷ πάθει , ἐγὼ δὲ ταύτῃ οὐκ ἐδεξάμην τὴν μέθην , ἀλλ’ ὅρῳ τὸν τοῦδε τοῦ παντὸς Κυβερνήτην , ὁρῶντα πᾶν γινόμενον ἕκαστον . Οὐ γὰρ ἐπέχουσιν ἐκεῖνον τὸν ὀφθαλμὸν βούλεται θεαρεῖν δροσος καὶ τοῖχος , καὶ θύραι κεκλεισμέναι · οὐδὲ τῆς νυκτὸς τὸ σκότος ἐμπόδιον γίνεται τῇ θεωρίᾳ . Οἶδεν οὖτως σαφῶς καὶ τὰς διανοίας κυήματα , καὶ πρὸ τῶν ὀδόντων τοὺς λόγους ἐτι κυομένους ἀκριβῶς θεωρεῖ . Τοῦτον ὁρῶν δειμαίνω καὶ δέδοικα , καὶ ὁρίσαι τὸν γάμον οὐκ ἀνέχομαι , τῆς φύσεως τὴν πηγὴν , τῆς εἰς τὸν βίον εἰσόδου τὴν θύραν , δι’ ὃν οὐχ ἐπείλητε ( 92 ) τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος , ὃς οὐκ ἐξσδεσθῆναι τῷ θανάτῳ τὴν φύσιν , ἀλλὰ νικᾷ ( 93 ) τῇ φυτουργίᾳ τὰς τοῦ τέμνοντος χεῖρας , καὶ περιγίνεται τῇ βλάστῃ τῆς τοῦ ἀμύντος δρεπάνης · ὃς τὸ ἔαρ μιμεῖται μετὰ τὴν τοῦ χειμῶνος ληστείαν ἀναφαίνωμενον , καὶ τὰ ὑπὸ ἐκείνου γυμνώμενα πάλιν ἀμφιεννύντα . Ἐδεξάμην ζυγόν , ὦ γύναι · στέργε τὸν ζυγόν · μὴ διαρρήξῃς τὴν ζεύγην , μηδὲ τὰ ἔκτος περισκόπει , ἀλλὰ τῷ ὁμόζυγῳ πρόσδεχε . Σὺν ἐκείνῳ τῆς γεωργίας ἔλκειν ἐτάχθης τὸ ἄροτρον . Μὴ ἀτιμάσῃς γαμηλίους νόμους , καὶ φύσεως ἔρους , μηδὲ ὀβρίᾳ ( 94 ) εὐὴν ὑπὸ Θεοῦ τετιμημένην . Ἐτέρων ἐσποδεῖν ἐτάχθης , μὴ γένῃ δοῦλη τῶν ἡδονῶν , μὴ
Lemmas: καί οὔτε ὁ δουλεία ἐπί νόος λαμβάνω , οὔτε ὁ ακαινη δείδω δεσποτεία , οὔτε ὁ συμφορά ὁ μέγεθος , ὅς ὑπομένω , λογίζομαι , ἐφίημι ( 86 ) ὁ ὁ ἄνθρωπος ἡδύς ἡνία , ὡς οὐδείς ἐφοράω ὁ ἀνθρώπινος , καί ποινή ἀπαιτέω ὁ ἀδικέω προαιρέω . ἄλλος ἀντιτάσσω ὁ λογισμός καί δουλεία , καί δεσποτεία , καί βίος μεταβολή , καί ἐπιθυμία ὀσμή , καί ἡλικία πυρπολέω , καί λόγος πιθανός καί κακίλοις ( 87 ) δοῦλος παρά δέσποινα προσφέρω , καί κατήγορος ἐρημία , καί προσδοκάω συκοφαντία , καί μυρίος ἐντεῦθεν συμφορά φρουμην . καί πρῶτος ὁ ὁ δουλεία νόμος χαίρω εἶπον , καί ὁ ὁ σύμβουλος καί διδάσκαλος τάξις ἀναλαμβάνω , γίγνομαι σωφροσύνη συνήγορος , καί ἀκολασία κατήγορος . καί ὁ πρέσβυς ὁ νέος , καί ὁ δέσποινα δοῦλος ( 88 ) , καί ὁ ἀνήρ συνεκφεύγω , καί ὁ ἐπιθυμία ἔνειμι ( 89 ) ἀναπικπλάναι δύναμαι , ὁ γάμος ζυγόν οὐδέπω δέχομαι , ἀλλά σφοδρός δέχομαι ὁ ἐπιθυμία ὁ προσβολή , περί σωφροσύνη ὁ ἱερός ὁ σώφρων ἀκούω ( 90 ) ῥῆμα . « εἰμί ὁ κύριος ἐγώ , φημί , οὖον γιγνώσκω οὐδείς διά ἐγώ ἐν ὁ οἶκος αὐτός , καί πᾶς ὅσος εἰμί αὐτός δίδωμι εἰς ὁ χείρ ἐγώ , καί οὐ ὑπάρχω ἐν ὁ οἰκίον οὗτος , οὐδέ ὑφεξαιρέω ( 91 ) οὐδείς ἐγώ πλήν σύ , διά ὁ σύ γυνή αὐτός εἰμί , καί πῶς ποιέω ὁ ῥῆμα ὁ πονηρός οὗτος ; ἁμαρτάνω εἰμί ἐναντίος ὁ Θεός . » οὖον βλέπω , φημί , ὅς βλέπω · σύ μέν γάρ μαθὺς ὁ πάθος , ἐγώ δέ οὗτος οὐ δέχομαι ὁ μέθη , ἀλλά ὅρος ὁ ὅδε ὁ πᾶς Κυβερνήτης , ὁράω πᾶς γίγνομαι ἕκαστος . οὖον γάρ ἐπέχω ἐκεῖνος ὁ ὀφθαλμός βούλομαι θεαρεῖν δρόσος καί τοῖχος , καί θύρα καλέω · οὐδέ ὁ νύξ ὁ σκότος ἐμπόδιος γίγνομαι ὁ θεωρία . οἶδα οὖτως σαφῶς καί ὁ διάνοια κύημα , καί πρό ὁ ὀδούς ὁ λόγος ἔτι κύω ἀκριβῶς θεωρέω . οὗτος ὁράω δειμαίνω καί δείδω , καί ὁρίζω ὁ γάμος οὐ ἀνέχω , ὁ φύσις ὁ πηγή , ὁ εἰς ὁ βίος εἴσοδος ὁ θύρα , διά ὅς οὐ ἐπειλέω ( 92 ) ὁ ἄνθρωπος ὁ γένος , ὅς οὐ ἐξσδεσθῆναι ὁ θάνατος ὁ φύσις , ἀλλά νικάω ( 93 ) ὁ φυτουργία ὁ ὁ τέμνω χείρ , καί περιγίγνομαι ὁ βλαστάνω ὁ ὁ ἀμύνω δρεπάνη · ὅς ὁ ἔαρ μιμέομαι μετά ὁ ὁ χειμών λῃστεία ἀναφαίνω , καί ὁ ὑπό ἐκεῖνος γυμνωμένος πάλιν ἀμφιέννυμι . δέχομαι ζυγόν , εἰμί γυνή · στέργω ὁ ζυγόν · μή διαρρήσσω ὁ ζεύγνυμι , μηδέ ὁ ἕκτος περισκοπέω , ἀλλά ὁ ὁμοζυγέω προσδέχομαι . σύν ἐκεῖνος ὁ γεωργία ἕλκω τάσσω ὁ ἄροτρον . μή ἀτιμάζω γαμήλιος νόμος , καί φύσις Ἔρως , μηδέ ὄβρια ( 94 ) Ὕη ὑπό Θεός τιμάω . ἕτερος σποδέω τάσσω , μή γίγνομαι δοῦλος ὁ ἡδονή , μή