theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0340.1
ριας θέμενος , καλ μήτε δεϊσας , μήτε φυγών , μήτε A βλάβην τινὰ παρά τούτων δεξάμενος . Μαρτυρεῖ δὲ καὶ ὁ δεύτερος τῶν ἀνθρώπων φύλαξας , ὁ παντὸς τοῦ γένους σπινθὴρ , ὁ μακάριος Νῶε , οὐ μόνον τῶν ἡμέρων ζῴων , ἀλλὰ καὶ τῶν λίαν ἀγρωσάτων νομεύει ἐν τῇ κιβωτῷ γενόμενος , καὶ ἐνιαυτὸν ὅλον ( 13 ) καὶ τὰς κάκεινα ταῦτα ταυτὸ ποιήσας , καὶ τὰ σαρκοφάγα ποηφαγεῖν ἀναγκάσας . Καὶ μαρτυρεῖ σώως ( 14 ) καὶ ἀρτιος φυλαχθεὶς ὁ τῶν καθαρίων ἀριθμός . Μαρτυρεῖ δὲ καὶ ὁ μέγας Δανιήλ , λέουσι μὲν θοίνην παραδοθεὶς , καταπλήξας δὲ αὐτοὺς τῇ τῆς ἀρετῆς ἀστραπῇ , καὶ τῷ τῆς θείας εἰκόνος χαρακτῆρι λλὰν ἐκδεισματώσας · ἐπειδὴ γὰρ εἶδον ἐν τῇ εἰκόνι τοῦ ἀρχετύπου τὸ μέριμνα λλὰν ἀχραιπίας καὶ ( 15 ) πεφυλαγμένον , ὡμολόγησαν τὴν δουλείαν , καὶ τὴν θηριωδίαν ἀπέθεντο , καὶ τὸν Ἄδαμ ἐκεῖνον B ὄρην ὑπέλαβανον , τὸν πρὸ τῆς ἁμαρτίας τὰς προσηγορίας ἐπιτιθέντα ( 16 ) . Οὕτω τοῦ μακαρίου Παύλου τῶν ξίλων τὸν φάκελον τροφὴν προσφέροντος τῇ πυρᾷ , καὶ τὸ τοῦ ἀέρος κρυμῶδες κεραννύντος τῇ τοῦ πυρὸς ἐπικουρίᾳ , ὁ τοῖς ξύλοις ἐγκεχυρμημένος ἔχεις ἔφυγε μὲν τὸ πῦρ ὡς ὀλέθριον , ἤφαιτο δὲ τῆς ἀποστολικῆς χειρός , ὥσπερ ἀμυνόμενος ὑπὲρ ὧν ἐμελλε πεισέσθαι ( 17 ) · οὐχ εὐρὼν δὲ τῆς ἁμαρτίας τὸ χαλαρὸν καὶ ὑπέικον , ἀλλὰ τῆς ἀρετῆς τὸ στεγανὸν ὅπλον καὶ ἀβράχες , ἀπεπήδησε μὲν παραυτίκα , ὅλον τὸ βέλος κατ’ ἀντιτύπων ἀχοντισθὲν , καὶ πρὸς τὸν ἀχοντίσαντα πάλιν ἐπανελθὼν , ἐχώρησε δὲ κάτω τῆς πυρᾶς , ὥσπερ δίκακας τῆς τόλμης ἑαυτὸν εἰσπραττόμενος , ὅτι κατὰ δεσποτικῆς χειρὸς ἐχρήσατο τῷ θυμῷ . C Τῶν θηρίων τοιγαροῦν τὰ γένη , ἱμάσι καὶ ῥάβδοις καὶ παιδαγωγικαῖς ἔοικε παιδείαις . Αὐταὶ δὲ τοῖς μὲν ἤδη τελειωθεῖσι , καὶ τὴν παιδικὴν ὑπεξελθοῦσιν ἡλικίαν , λλὰν εἰσὶν εὐκαταφρόνητοι · τοῖς δὲ νηπίοις ἔτι τὰς φρένας , ὅταν εἰσὶν ἀναγκαῖαι καὶ χρήσιμοι . Καὶ καθάπερ δικαίῳ νόμῳ οὗ κεῖται , κατὰ τὸν θεῖον Ἀπόστολον , ἀνόμοις δὲ καὶ ἀνυποτάκτοις , ἀσεδεσὶ καὶ ἁμαρτωλοῖς , ἀνοσίοις καὶ βεβήλοις , πατραλοῖαις , καὶ τοῖς τοιούτοις · οὕτω καὶ τῶν θηρίων ἡ φύσις οὕτω τις παιδεῖα πρόκειται τοῖς ἀνθρώποις , τοὺς μὲν εὐχλοὺς πρὸς ἁμαρτίαν ἐκδειματοῦσα καὶ δεδῖττομένη , ὑπὸ δὲ τῶν τῆς ἀρετῆς τροφίμων , καθάπερ τις παιδὶὰ καταφρονεῖται . Κἀντεῦθεν τοιγαροῦν τὴν τοῦ Θεοῦ κηδεμονίαν εὕρων , καὶ τὴν παντοδαπὴν αὐτοῦ προμήθειαν καταμαθὼν , παῦσαι μὲν , ὦ φίλος , συκοφαντῶν , ὕμνος δὲ τὸν εὐεργέτην ἀμείδου . Πῶς μὲν γὰρ οὐχ ἄτοπον , τὸν μὲν γραμματιστὴν ἐπαινεῖν , εἰς καὶρὸν μαστιγούντα τοὺς παῖδας , καὶ τῇ ῥάβδῳ τὴν ῥαθυμίαν ἐξελαίνοντα , καὶ τῷ ἰατρῷ παγλὰν τῶν στοιχείων ἐντιθέντα τὴν μνήμην , καὶ ἰατρῷ δὲ χάριν ἀπολογεῖν , οὐ μόνον ὅταν σιτία καὶ ποτὰ προσφέρῃ τῷ κάμνοντι , ἀλλ’ ἢνίκα ἂν τέμνῃ καὶ καίῃ , καὶ πολεμῇ τῇ νόσῳ , καὶ τὴν ἐπὶ τὸ πρῶσον φορὰν ἐπέχῃ · τὸν δὲ Θεὸν βλασφημεῖν , μετὰ πλείονος σοφίας
Lemmas: ριας τίθημι , καλστις μήτε δείδω , μήτε φυγή , μήτε A βλάβη τις παρά οὗτος δέχομαι . μαρτύρομαι δέ καί ὁ δύο ὁ ἄνθρωπος φυλάσσω , ὁ πᾶς ὁ γένος σπινθήρ , ὁ μακάριος Νῶε , οὖον μόνος ὁ ἥμερος ζῷον , ἀλλά καί ὁ λίαν ἀγρωσάτων νομεύω ἐν ὁ κιβωτός γίγνομαι , καί ἐνιαυτός ὅλος ( 13 ) καί ὁ ἐκεῖνος οὗτος τατός ποιέω , καί ὁ σαρκοφάγος ποηφαγέω ἀναγκάζω . καί μαρτυρέω σώως ( 14 ) καί ἄρτιος φυλάσσω ὁ ὁ καθαρίζω ἀριθμός . μαρτύρομαι δέ καί ὁ μέγας Δανιήλ , λέων μέν θοίνη παραδίδωμι , καταπλήσσω δέ αὐτός ὁ ὁ ἀρετή ἀστραπή , καί ὁ ὁ θεῖος εἰκών χαρακτήρ λάω ἐκδεισματώσας · ἐπεί γάρ εἶδον ἐν ὁ εἰκών ὁ ἀρχέτυπος ὁ μέριμνα λάω ἀχραιπίας καί ( 15 ) φυλάσσω , ὁμολογέω ὁ δουλεία , καί ὁ θηριωδία ἀποτίθημι , καί ὁ Άδαμ ἐκεῖνος B ὄρνη ὑπολαμβάνω , ὁ πρό ὁ ἁμαρτία ὁ προσηγορία ἐπιτίθημι ( 16 ) . οὕτως ὁ μακάριος Παῦλος ὁ ξίλων ὁ φάκελος τροφή προσφέρω ὁ πυρά , καί ὁ ὁ ἀήρ κρυμώδης κεράννυμι ὁ ὁ πυρός ἐπικουρία , ὁ ὁ ξύλον ἐγκεχυρμημένος ἔχω φεύγω μέν ὁ πῦρ ὡς ὀλέθριος , ἀφίημι δέ ὁ ἀποστολικός χείρ , ὥσπερ ἀμύνω ὑπέρ ὅς μέλλω πείθω ( 17 ) · οὐ εὑρίσκω δέ ὁ ἁμαρτία ὁ χαλαρός καί ὑπείκω , ἀλλά ὁ ἀρετή ὁ στεγανός ὅπλον καί ἄβραχος , ἀποπηδάω μέν παραυτίκα , ὅλος ὁ βέλος κατά ἀντίτυπος ἄχω , καί πρός ὁ αχοντιοδοω πάλιν ἐπανέρχομαι , χωρέω δέ κάτω ὁ πυρά , ὥσπερ δικάζω ὁ τόλμα ἑαυτοῦ εἰσπράσσω , ὅτι κατά δεσποτικός χείρ χράω ὁ θυμός . C ὁ θηρίον τοιγάρ ὁ γένος , ἱμάς καί ῥάβδος καί παιδαγωγικός ἔοικα παιδεία . αὐτός δέ ὁ μέν ἤδη τελειόω , καί ὁ παιδικός ὑπεξέρχομαι ἡλικία , λάω εἰμί εὐκαταφρόνητος · ὁ δέ νήπιος ἔτι ὁ φρήν , ὅταν εἰμί ἀναγκαῖος καί χρήσιμος . καί καθάπερ Δίκαιος νόμος ὅς κεῖμαι , κατά ὁ θέω ἀπόστολος , ἄνομος δέ καί ἀνυπότακτος , ἀσεδεσὶ καί ἁμαρτωλός , ἀνόσιος καί βέβηλος , πατραλοίας , καί ὁ τοιοῦτος · οὗτος καί ὁ θηρίον ὁ φύσις οὗτος τις παιδεία πρόκειμαι ὁ ἄνθρωπος , ὁ μέν εὐχλοὺς πρός ἁμαρτία ἐκδειματόω καί δεδίττω , ὑπό δέ ὁ ὁ ἀρετή τρόφιμος , καθάπερ τις παιδιά καταφρονέω . ἐντεῦθεν τοιγάρ ὁ ὁ Θεός κηδεμονία εὑρίσκω , καί ὁ παντοδαπός αὐτός προμήθεια καταμανθάνω , παύω μέν , εἰμί φίλος , συκοφάντης , ὕμνος δέ ὁ εὐεργέτης ἀμειδέω . Πῶς μέν γάρ οὐ ἄτοπος , ὁ μέν γραμματιστής ἐπαινέω , εἰς καιρός μαστιγουειντα ὁ παῖς , καί ὁ ῥάβδος ὁ ῥᾳθυμία ἐξελαύνω , καί ὁ ἰατρός παγλὰν ὁ στοιχεῖον ἐντίθημι ὁ μνήμη , καί ἰατρός δέ χάρις ἀπολογέομαι , οὖον μόνος ὅταν σιτίον καί ποτόν προσφέρω ὁ κάμνω , ἀλλά ἡνίκα εἄν τέμνω καί καίω , καί πολεμέω ὁ νόσος , καί ὁ ἐπί ὁ προωθέω φορά ἐπέχω · ὁ δέ θεός βλασφημέω , μετά πλείων σοφία