theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0342.1
μιθρόνται , καὶ ἐξ οὐρίων τὸν βίον ἀδεύουσι , καὶ λαμβάνουσιν ἀδικίας ἐφόδιον τοῦ πλοῦτου τὰ ρεύματα ; Ὥλη γὰρ ἡ εὐπορία γίνεται τῇ τῆς πλεονεξίας φλογί , καὶ συνεργὸν τῷ πλοῦτῳ ἡ πονηρία λαμβάνουσα , μέγιστον ἀνάπτεσι πυρὸν , καὶ ἡ δύναμις τῇ βουλῇσι προσγινομένη , ἀφόρητον ποιεῖ το κακόν · οἱ δὲ τῆς ἀρετῆς φροντισταί , πενίᾳ συζῶσι , καὶ ἐν δυσκολίαις ταλαιπωροῦσι , καὶ αὐτὸν τῶν ἀναγκαίων σπανίζουσιν , αἰχμῶσι ( 24 ) , ρυπωσιν , εἰς γῆν κεχύφασιν , παροινούνται , προπηλακίζονται , μυρία ὅσα ὑπομένουσιν ἀλγεινά . Οὐκοῦν πρώτων αὐτοὺς ἐρωτῶμεν , τίνα δρον εὐδαιμονίας εἶναι φασί . Καὶ εἰ μὲν τὸν πλοῦτον φαίεν , παραυτίκα τὸ ψεῦδος αὐτῶν διελέξομεν . Πῶς γὰρ εὐδαιμονίας δημιουργὸς ὁ τῆς ἀδικίας , ὡς ἔφασαν ( 25 ) , συνεργός ; Εἰ γὰρ διὰ τοῦτοι οἱ πονηρία συζῶντες τὰς ὀφρῦς ἀνασπῶσι , καὶ τὰς γνάθους φυσιῶσι , καὶ ἐπ’ ἵππων καὶ ὀχημάτων φερόμενοι , σοδοῦσι τὴν ἀγορὰν , τοσοῦτον τοὺς ἄλλους ὑπερπρονοῦντες , ὅσον αὐτοὺς ὑπερσπᾶσθαι προσήκει , ἀδικοῦσι , πλεονεκτοῦσι , τὰ ἀλλότρια στερειρίζονται , τῶν οὐ προσήκοντων ἐφρίενται , τὰ τοῦ πέλας ἀφαιροῦνται ( 26 ) , τοῖς ἀλλοτρίοις ἀγαθοῖς ἐντρυφῶσι , τὰς τῶν πενήτων ἐμπορεύονται συμφοράς , καὶ ταῦτα δρῶσι , τῇ δυνάμει τοῦ πλοῦτου χρώμενοι συνεργῷ , πῶς ὁ πλοῦτος δρος εὐδαιμονίας , καὶ εὐχληρίας ὑπόθεσις ; εἰ δὲ τὴν ἀρετὴν φαίεν τῶν ἀγαθῶν τὸ κάλλιστον , καὶ τὸν ταύτης θερμὸν ἐραστήν , καὶ σπουδαῖον ἐργάτην , ἐν τῇ ἀχρεστάτῃ τῶν ἀγαθῶν εἶναι λέγουσι κορυφῇ , τί δῆποτε πρὸς ( 27 ) τὸν πλοῦτον ἀποβλέπουσι , καὶ τοὺς πλουτοῦντας ζηλωτοὺς ἀποκαλοῦσιν ; Ἐναντία γὰρ ἐκ διαμέτρου χρημάτων εὐπορία , καὶ ἀρετῆς κατωρθωμάτων περιουσία . Ἐξετάσωμεν δὲ , κοινὴν ποιούμενοι ζήτησιν , ἐπίκουρον λαβόντες τῆς ἀληθείας τὸ φῶς , ὅποια τῆς ἀρετῆς τὰ εἴδη , καὶ πῶς ἄν τινὶ βάδιος ἡ τούτων κτῆσις προσγένοιτο . Οὐκοῦν ἀρετὴν μὲν ὁρίζομεθα , φρόνησιν , σωφροσύνην , ἀνδρίαν , δικαιοσύνην , καὶ τὰ ἀπὸ τούτων γεννώμενα , ἢ ἐν τούτοις περιεχόμενα τῆς φιλοσοφίας μόρια . Ἐξετάσωμεν τοιγαροῦν , τί ὁλοῖ τῶν εἰρημένων ἕκαστον , καὶ ὁποῖαν ἔχει διάνοιαν , ἢ ἐρμηνείαν , ἢ δύναμιν .
Lemmas: μιθροντ , καί ἐκ οὔριος ὁ βίος ἀδέω , καί λαμβάνω ἀδικία ἐφόδιον ὁ πλοῦτος ὁ ῥεῦμα ; Ἴλη γάρ ὁ εὐπορία γίγνομαι ὁ ὁ πλεονεξία φλόξ , καί συνεργός ὁ πλοῦτος ὁ πονηρία λαμβάνω , μέγας ἄναπτος πυρός , καί ὁ δύναμις ὁ βουλή προσγίγνομαι , ἀφόρητος ποιέω ὁ κακός · ὁ δέ ὁ ἀρετή φροντιστής , πενία συζάω , καί ἐν δυσκολία ταλαιπωρέω , καί αὐτός ὁ ἀναγκαῖος σπανίζω , αἰχμάζω ( 24 ) , ῥυπάω , εἰς γῆ χέω , παροινέω , προπηλακίζω , μυρίος ὅσος ὑπομένω ἀλγεινός . οὐκοῦν πρῶτος αὐτός ἐρωτάω , τίς δρον εὐδαιμονία εἰμί φημί . καί εἰμί μέν ὁ πλοῦτος φημί , παραυτίκα ὁ ψεῦδος αὐτός διαλέγω . Πῶς γάρ εὐδαιμονία δημιουργός ὁ ὁ ἀδικία , ὡς φημί ( 25 ) , συνεργός ; εἰμί γάρ διά οὗτος ὁ πονηρία συζάω ὁ ὀφρύς ἀνασπάω , καί ὁ γνάθος φυσίωσις , καί ἐπί ἵππος καί ὄχημα φέρω , εἰσοράω ὁ ἀγορά , τοσοῦτος ὁ ἄλλος ὑπερφρονέω , ὅσος αὐτός ὑπερσπᾶσθαι προσήκω , ἀδικέω , πλεονεκτέω , ὁ ἀλλότριος στερειριζοντ , ὁ οὖον προσήκω φρίσσω , ὁ ὁ πέλας ἀφαιρέω ( 26 ) , ὁ ἀλλότριος ἀγαθός ἐντρυφάω , ὁ ὁ πένης ἐμπορεύομαι συμφορά , καί οὗτος δράω , ὁ δύναμις ὁ πλοῦτος χράω συνεργός , πῶς ὁ πλοῦτος δρ εὐδαιμονία , καί εὐκληρία ὑπόθεσις ; εἰμί δέ ὁ ἀρετή φημί ὁ ἀγαθός ὁ καλῶς , καί ὁ οὗτος θερμός ἐραστής , καί σπουδαῖος ἐργάτης , ἐν ὁ ἀχρής ὁ ἀγαθός εἰμί λέγω κορυφή , τίς δήποτε πρός ( 27 ) ὁ πλοῦτος ἀποβλέπω , καί ὁ πλουτέω ζηλωτός ἀποκαλέω ; ἐναντίος γάρ ἐκ διάμετρος χρῆμα εὐπορία , καί ἀρετή κατόρθωμα περιουσία . ἐξετάζω δέ , κοινός ποιέω ζήτησις , ἐπίκουρος λαμβάνω ὁ ἀλήθεια ὁ φάος , όποιος ὁ ἀρετή ὁ εἶδος , καί πῶς ἄν τις βάδιος ὁ οὗτος κτῆσις προσγίγνομαι . οὐκοῦν ἀρετή μέν ὁρίζω , φρόνησις , σωφροσύνη , ἀνδρεία , δικαιοσύνη , καί ὁ ἀπό οὗτος γεννάω , ἢ ἐν οὗτος περιέχω ὁ φιλοσοφία μόριον . ἐξετάζω τοιγάρ , τίς ὄλλυμι ὁ εἴρω ἕκαστος , καί ὁποῖος ἔχω διάνοια , ἢ ἑρμηνεία , ἢ δύναμις .