theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0294.1
μῶτην τὰ κλήματα , πρὸς ὧνδνας ἐπείγεται . Τοῦ δὲ A θέρους ἀκμάζοντος , καὶ τοῦ ἤλιου σφόδρα τὸν ἀέρα θερμαίνοντος , ὁ μὲν σῖτος εἰς ἄμυδὸν τὸν γηπόνον καλεῖ , περκῶσι δὲ σταφυλῶν , βριθούσιν δὲ ἐλαία τοῦ καρποῦ τρεφομένου , πεπαίνεται δὲ τῶν ὀπωρῶν τὸ γένος . Εἰς τὸ μετόπωρον ἐπιγεγόμενον , ταῦτα τελείως πέπτονα τοῖς φυτουργοῖς παραδίδωσιν · οἱ δὲ τὴν συλλογὴν ποιησάμενοι , πάλιν ἄπτονται τῶν σπερμάτων . Παῦσαι τοίνυν ἀχαριστῶν , καὶ τοῖς τῆς Προνόιας δώροις τὴν Πρόνοιαν διαβάλλειν ἐπιχειρῶν , καὶ τοῖς δοθεῖσιν ἀγαθοῖς τὸν σούτων δοτῆρα τοξεύων . Ἐν ἀπασὶ τοῖς εἰρημένοις τὴν τοῦ Θεοῦ κατάμαθε πρόνοιαν , ἰθύνουσαν σε ( 35 ) καὶ κυβερνοῦσαν , καὶ πάντων σοὶ τῶν ἀγαθῶν πραγματευομένην τὴν ἀρθονίαν . Βλέπε καὶ τῶν ἀστέρων τὴν φύσιν , τὴν θέσιν , τὴν τάξιν , τῶν σχημάτων τὴν ποικιλίαν ( 36 ) , τὴν B τέρμην , τὴν χρείαν , τὴν χορείαν , τὰς ἐπισολάς , τὰς δύσεις · τούτους δὲ τῶν ὅλων Δημιουργὸς ἐποίησεν , οὐχ ἵνα μόνον τὸ ζωφὸδες τῆς νυκτὸς φωτίσῃ , καὶ ἐν ἀσελήνῳ νυκτὶ τοῦ φωτὸς τοῖς ἀνθρώποις τὴν χρείαν παρέχῃ , ἀλλ’ ἵνα καὶ ὁδὴν παραπέμψῃ , καὶ τοὺς πλέοντας ξενάξῃ . Εἰς γὰρ τούτους ἀφορῶντες οἱ ναυτιλόμενοι , τὴν ἀτρίβη τρίβον ὁδεύουσι , καὶ τῇ τούτων ὄψει προσέχοντες , τὸ σκάφος ἰθύνουσι , καὶ πρὸς σὲ ἂν ἐθέλωσι ἀπευθύνουσι λιμένας . Ἐπεὶδὴ γὰρ οὐ δέχεται τῶν ὕδάτων ἡ φύσις ἴππων , καὶ δυνῶν ( 37 ) , καὶ ἡμιόνων , καὶ ὀδοιπόρων ἵχνος , καὶ ἀμαξῶν καὶ ὀχημάτων ( 38 ) γραμμάς , οἷς οἱ ἴδπται προσέχοντες , ἀναμφιβόλως τὴν πορείαν ποιοῦνται , δέδωκε τῶν ὅλων ὁ Δεσπότης τοῖς τὰ μακρά πελάγη διαπερώσιν , οἷον ἵχνιν τινὰ τῶν θαλασ - C τίων τριβῶν , τῶν ἀστέρων τὴν θέσιν . Ὦ τῆς ἀρρήτου φιανθρωπίας ! Ὦ τῆς ἀρράστου σοφίας ! Τίς ἂν ἀξίως θαυμάσειε τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας · τὸ ἀγαθόν , τὸ δυνατόν , τὸ ἐν ἀπόροις εὐπορον , τὸ ἐν ἀμηχάνοις εὐμηχάνον , τὴν μεγαλοῦργειαν , τὴν εὐπορίαν ; Ἄλληθῶς ἐ θαυμαστῶν ἡ γνώσις σου ἐξ ἐμοῦ , ἐκραταιώθη , οὐ μὴ δύναμαι πρὸς αὐτήν , ὡς κάγω . Εἰ δὲ ἐμοὶ πειθοῖο , ταύτην σὺν ἐμοὶ καὶ σὺ τὴν φωνὴν ἀρῆσεις , καὶ τὸν εὐεργέτην εἰς δύναμιν ὁμνήσεις , καὶ μυρίοις ἔργοις εὐεργετούμενος , λόγους εὐγνώμονας ἀκήσεις . Ἵνα δὲ σε νῦν τοῦ βαδίζειν ἀφέμενον , μὴ μακρὰν ὅδὸν ὀδεῦσαι παρασκευάσας , πόνων σοὶ προξενήσωμεν , ἐνταῦθά σε τέως διαναπαύσωμεν , καὶ τὴν ἐν οὐρανῷ , καὶ τοῖς κατ’ οὐρανὸν φωστήρι , πρόνοιαν τοῦ Θεοῦ φαινομένην θεωρῆν καταλείψωμεν . Εἰκὸς γὰρ σε ποδηγηθέντα , καὶ καθ’ ἑαυτὸν τὴν θεωρίαν αὐξήσει , καὶ τὰ συντομίως χάριν ὑπὸ τοῦ λόγου καταλειφθέντα , ἐκ τῶν εἰρημένων εὐρεῖν , καὶ μετὰ τοῦ Προφήτου βοῆσαι · Ὦς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου , Κύριε ! πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας . Σοὶ δόξα , καὶ τιμή , καὶ προσκύνησις ( 39 ) , εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: μάω ὁ κλῆμα , πρός ὧνδνας ἐπείγω . ὁ δέ A θέρος ἀκμάζω , καί ὁ Ήλιος σφόδρα ὁ ἀήρ θερμαίνω , ὁ μέν σῖτος εἰς ἄμυδὸν ὁ γηπόνος καλέω , περκάω δέ σταφυλή , βρίθω δέ ἐλαία ὁ καρπός τρέφω , πεπαίνω δέ ὁ ὀπώρα ὁ γένος . εἰς ὁ μετόπωρον ἐπιγίγνομαι , οὗτος τέλειος πέπτονα ὁ φυτουργέω παραδίδωμι · ὁ δέ ὁ συλλογή ποιέω , πάλιν ἅπτω ὁ σπέρμα . παύω τοίνυν ἀχαριστέω , καί ὁ ὁ Πρόνοια δῶρον ὁ Πρόνοια διαβάλλω ἐπιχειρέω , καί ὁ δίδωμι ἀγαθός ὁ σούτος δοτήρ τοξεύω . ἐν ἅπας ὁ εἴρω ὁ ὁ Θεός καταμανθάνω πρόνοια , ιθυνουω σύ ( 35 ) καί κυβερνάω , καί πᾶς σύ ὁ ἀγαθός πραγματεύομαι ὁ ἀρθονίαν . βλέπω καί ὁ ἀστήρ ὁ φύσις , ὁ θέσις , ὁ τάξις , ὁ σχῆμα ὁ ποικιλίας ( 36 ) , ὁ B τέρμα , ὁ χρεία , ὁ χορεία , ὁ επισολαας , ὁ δύσις · οὗτος δέ ὁ ὅλος Δημιουργός ποιέω , οὐ ἵνα μόνος ὁ ζωφὸδες ὁ νύξ φωτίζω , καί ἐν ἀσέληνος νύξ ὁ φάος ὁ ἄνθρωπος ὁ χρεία παρέχω , ἀλλά ἵνα καί ὁδή παραπέμπω , καί ὁ πλέω ξενάξῃ . εἰς γάρ οὗτος ἀφοράω ὁ ναυτίλλω , ὁ ατριβής τρίβω ὁδεύω , καί ὁ οὗτος ὁράω προσέχω , ὁ σκάφος εὐθύνω , καί πρός σύ εἄν ἐθέλω ἀπευθύνω λιμήν . ἐπειδή γάρ οὖον δέχομαι ὁ ὕδωρ ὁ φύσις ἵππος , καί δύνη ( 37 ) , καί ἡμίονος , καί οδοιπόρος ἴχνος , καί ἅμαξα καί ὄχημα ( 38 ) γραμμή , ὅς ὁ ὁράω προσέχω , ἀναμφιβόλως ὁ πορεία ποιέω , δίδωμι ὁ ὅλος ὁ Δεσπότης ὁ ὁ μακρός πέλαγος διαπεράω , οἷος ἵχνιν τις ὁ Θαλῆς - C τίω τριβή , ὁ ἀστήρ ὁ θέσις . ὦ ὁ ἄρρητος φιανθρωπια ! ὦ ὁ ἀρράστου σοφία ! Τῖς εἄν ἀξίως θαυμάζω ὁ ὁ Θεός πρόνοια · ὁ ἀγαθός , ὁ δυνατός , ὁ ἐν ἄπορος εὔπορος , ὁ ἐν ἀμήχανος εὐμηχάνον , ὁ μεγαλοῦργειαν , ὁ εὐπορία ; ἀληθής εἰ θαυμαστός ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ , κραταιόω , οὖον μή δύναμαι πρός αὐτός , ὡς κἀγώ . εἰμί δέ ἐγώ πείθω , οὗτος σύν ἐγώ καί σύ ὁ φωνή ἀράω , καί ὁ εὐεργέτης εἰς δύναμις ὁμνήσεις , καί μυρίος ἔργον εὐεργετέω , λόγος εὐγνώμων ἀκέω . ἵνα δέ σύ νῦν ὁ βαδίζω ἀφίημι , μή μακράν ὀδούς ὀδεύω παρασκευάζω , πόνος σύ προξενέω , ἐνταῦθα σύ τέως διαναπαύω , καί ὁ ἐν οὐρανός , καί ὁ κατά οὐρανός φωστήρ , πρόνοια ὁ Θεός φαίνω θεωρός καταλείβω . εἰκώς γάρ σύ ποδηγέω , καί κατά ἑαυτοῦ ὁ θεωρία αὐξάνω , καί ὁ σύντομος χάρις ὑπό ὁ λόγος καταλείπω , ἐκ ὁ εἴρω εὑρίσκω , καί μετά ὁ Προφήτου βοάω · οὖς μεγαλύνω ὁ ἔργον σύ , κύριος ! πᾶς ἐν σοφία ποιέω . σοί δόξα , καί τιμή , καί προσκύνησις ( 39 ) , εἰς ὁ αἰών . ἀμήν .