theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0363.2
Ἀπεδείξαμεν τοίνυν , ὡς μίαν ἐξ ἀρχῆς ὁ Ποιητὴς ἐδημιούργησε φύσιν , καὶ ταύτῃ αὐτεξουσίας ( 43 ) λόγῳ τετίμηκεν · εἶτα ὅτι εἰς οὐ δέον ( 44 ) αὐτὴ τῇ αὐθαιρέτῳ τῆς γνώμης χρησαμένη ἐφθίνεν ἐπὶ τὸ χείρον , εἰς μυρία τε πλημμελημάτων ἐξώκειλεν εἴδη . Ἔδει τοιγαροῦν νόμοις ἀναγκασθαι τῆς ἁμαρτίας τὴν ῥύμην , οἱ δὲ νόμοι τῶν τιθέντων ἐδέοντο . Διηρέθη τοίνυν ἀναγκαίως διχῇ τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις · καὶ οἱ μὲν ἄρχειν ἐτάχθησαν , οἱ δὲ τοῖς ἄρχουσιν ὑπακοῦειν · ἵνα τῶν νόμων ὁ φόβος , καὶ τῶν ἀρχόντων τὸ δέος , τὴν πολλὴν τῆς κακίας καταπαύσῃ φοράν . Ἄρχουσι τοιγαροῦν πόλεων μὲν , ἄρχοντες · χωρίων δὲ , κηδεμόνες · στρατηγοὶ , στρατείας · καὶ τούτων δὲ καθεκινὸν οἱ βασιλεῖς · τῆς νηός , ὁ κυβερνήτης · τῶν ἀθλητῶν , οἱ παιδοτρίβαι · τῶν γραμματιστῶν , τῶν μεταλλικῶν ὁ σκυτοτόμος , τῶν φοιτητῶν ὁ χαλκοτύπος ὡσαύτως τῶν παρ’ αὐτοῦ μαθεῖν βουλομένων τὴν τέχνην . Ἄρχει τοιγαροῦν καὶ τῆς οἰκίας ὁ δεσπότης . Οὐτὲ γὰρ οἷόν τε τοῦ δεσπότου δίχα πράττειν καλῶς οἰκίαν · καὶ μαρτυροῦσιν αἱ τούτων ἐστερημέναι , παντάπασι ἐρημούμεναι . Ταύτῃ τὴν ἡγεμονίαν ἔχουσι καὶ τῶν ἀγγέλων οἱ δῆμοι · διδασκόμεθα γὰρ ὑπὸ τῆς θείας Γραφῆς , ὡς οὐχ ἀγγέλους ἔχει μόνους , ἀλλὰ καὶ ἀρχαγγέλους · οἰκήτορας ὁ ὑπὲρ κεφαλῆς ἡμῶν οὐρανός · καὶ οἱ μὲν προστατεύουσιν , οἱ δὲ ὑπακοῦσιν . Εἰ ( 45 ) δὲ καὶ τὸ παρανομίας ἐλεύθερον χωρίον ( 46 ) , καὶ ἡ σωμάτων καὶ παθῶν ὑπερτέρα φύσις , ταύτῃν οὐχ ἠνέχθη τὴν τάξιν , ἀλλ’ οὐ μὲν εὐπειθῶς ὑπακοῦσιν , οἱ δὲ κοσμίως ἡγεμονεύουσι , τί δυσχεραίνεις , ἄνθρωπε , παρ’ ἀνθρώποις βλέπων , ἔνθα πολλὴ περὶ τὸ χεῖρον ἡ ῥοπή , τὸ ἄρχειν καὶ τὸ ἀρχόμενον ; Οἷον γὰρ τὴν φάρμακον ἀλεξιμαχον τοῖς τῆς ἀνομίας ἕλκεσι , τὴν τῶν ἀρχόντων οἰκονομίαν ὁ Ποιητὴς ἐπιτέθηκεν . Ἄρχει καὶ παίδων πατήρ , καὶ παιδεύει τοὺς παῖδας ἀκολασταίνοντας , καὶ ἐπαινέει σωφρονοῦντας . Ἄρχει παίδων ὁ διδάσκαλος , καὶ τῆς ὁμόζυγος ὁ ἀνήρ , καὶ τῶν οἰκετῶν ὁ δεσπότης , τοὺς μὲν εὐνουστερούς ἀποδεχόμενος , καὶ τιμῆς ἀξίων , καὶ θεραπείας ( 47 ) , καὶ ἐλευθερίας πολυλάκις · τοὺς δὲ νωθροὺς καὶ κακοῦργους εἰθισμένους παιδεύων , καὶ καλοκαγαθίαν διδάσκων . Ταύτῃν τὴν τάξιν καὶ τοὺς ἱερεῖς δέδωκεν ὁ μὲν ὅλων Θεός · καὶ τοὺς μὲν ἱερωσύνης ἡξίωσεν , τοὺς δὲ τὴν τούτων ἡγεμονίαν ἐπίστευσε · καὶ ἄλλα δὲ εἴδη ταγμάτων ὑπ’ ἐκείνους πεποίηκεν . Εἰ δὲ βλέπων ἐνίοις τῶν δεσποτῶν , ἀγαν ὡμοῦς , καὶ λίαν ἀκολάστους ,
Lemmas: ἀποδείκνυμι τοίνυν , ὡς εἷς ἐκ ἀρχή ὁ Ποιητής δημιουργέω φύσις , καί οὗτος αυτεξούσιος ( 43 ) λόγος τιμάω · εἶτα ὅτι εἰς οὖον δήω ( 44 ) αὐτός ὁ αὐθαίρετος ὁ γνώμη χράω φθίω ἐπί ὁ χείρων , εἰς μυρίος τε πλημμέλημα ἐξοκέλλω εἶδος . δέω τοιγάρ νόμος ἀναγκάζω ὁ ἁμαρτία ὁ ῥύμη , ὁ δέ νόμος ὁ τίθημι δήω . διαιρέω τοίνυν ἀναγκαῖος διχή ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις · καί ὁ μέν ἄρχω τάσσω , ὁ δέ ὁ ἄρχω ὑπακούω · ἵνα ὁ νόμος ὁ φόβος , καί ὁ ἄρχω ὁ δέος , ὁ πολύς ὁ κακία καταπαύω φορός . ἄρχω τοιγάρ πόλις μέν , ἄρχω · χωρίον δέ , κηδεμών · στρατηγός , στρατεία · καί οὗτος δέ καθίημι ὁ βασιλεύς · ὁ ναός , ὁ κυβερνήτης · ὁ ἀθλητής , ὁ παιδοτρίβης · ὁ γραμματιστής , ὁ μεταλλικός ὁ σκυτοτόμος , ὁ φοιτητής ὁ χαλκοτύπος ὡσαύτως ὁ παρά αὐτός μανθάνω βούλομαι ὁ τέχνη . ἄρχω τοιγάρ καί ὁ οἰκίον ὁ δεσπότης . οὔτε γάρ οἷος τε ὁ δεσπότης δίχα πράσσω καλῶς οἰκίον · καί μαρτυρέω ὁ οὗτος στερέω , παντάπασι ἐρημόω . Ταύτη ὁ ἡγεμονία ἔχω καί ὁ ἄγγελος ὁ δῆμος · διδάσκω γάρ ὑπό ὁ θεῖος γραφή , ὡς οὐ ἄγγελος ἔχω μόνος , ἀλλά καί ἀρχάγγελος · οἰκήτωρ ὁ ὑπέρ κεφαλή ἐγώ οὐρανός · καί ὁ μέν προστατεύω , ὁ δέ ὑπάκουσις . εἰμί ( 45 ) δέ καί ὁ παρανομία ἐλεύθερος χωρίον ( 46 ) , καί ὁ σῶμα καί πάθος ὑπέρτερος φύσις , οὗτος οὐ φέρω ὁ τάξις , ἀλλά οὖον μέν εὐπειθῶς ὑπάκουσις , ὁ δέ κόσμιος ἡγεμονεύω , τίς δυσχεραίνω , ἄνθρωπος , παρά ἄνθρωπος βλέπω , ἔνθα πολύς περί ὁ χείρων ὁ ῥοπή , ὁ ἄρχω καί ὁ ἄρχω ; οἷος γάρ ὁ φάρμακον αλεξιμαχος ὁ ὁ ἀνομία ἕλκος , ὁ ὁ ἄρχω οἰκονομία ὁ Ποιητής επιτίθεμαι . ἄρχω καί παῖς πατήρ , καί παιδεύω ὁ παῖς ἀκολασταίνω , καί ἐπαινέω σωφρονέω . ἄρχω παῖς ὁ διδάσκαλος , καί ὁ ὁμόζυγος ὁ ἀνήρ , καί ὁ οἰκέτης ὁ δεσπότης , ὁ μέν εὐνούστερος ἀποδέχομαι , καί τιμή ἄξιος , καί θεραπεία ( 47 ) , καί ἐλευθερία πολυλάκις · ὁ δέ νωθρός καί κακοῦργος ἐθίζω παιδεύω , καί καλοκαγαθία διδάσκω . οὗτος ὁ τάξις καί ὁ ἱερεύς δίδωμι ὁ μέν ὅλος Θεός · καί ὁ μέν ἱερωσύνη ἀξιόω , ὁ δέ ὁ οὗτος ἡγεμονία πιστεύω · καί ἄλλος δέ εἶδος τάγμα ὑπό ἐκεῖνος ποιέω . εἰμί δέ βλέπω ἔνιοι ὁ δεσπότης , ἄγαν ὠμός , καί λίαν ἀκόλαστος ,