theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0348.1
ἦπαρ δὲ τροφῆς καθαρθήριον , ἐγκέφαλον δὲ μυελῶν θησαυρὸν , πηγὴν δὲ θερμότητος τὴν καρδίαν , καὶ ταῖς μὲν ἀρτηρίαις ἐναπέκλεισε τὸ πνεῦμα , τὰς δὲ φλέβας ἀγνοῦς ἀπέφηνε αἵματος , καὶ ἄλλην ἄλλην ἐνέργειαν ἐνέφυσε 41 μορίῳ · Καὶ μὴν ἀπαντα τὰ εἰρημένα , καὶ ὅσα σεσιγῆται , εἰς ἕνος σώματος συντελεῖ τελειότητα · ἀλλ’ ὅμως ἕκαστον 42 καὶ ἴδιόν τι πεπείσται , καὶ τῷ κοινῷ συντελεῖ . Ὁμῖς γὰρ ποδηγεῖ μὲν 43 τοὺς πόδας , καὶ τὸ λεῖον αὐτοὺς ὑποδείκνυσι , καὶ τῶν τραχυτέρων ἀποτρέπει χωρίων , φέρεται δὲ ὑπὸ ποδῶν . Καὶ ἀκοὴ δὲ κτύπους δεχομένη , διεγείρει τὴν ὄψιν εἰς θεωρίαν , διὰ δὲ τῆς ὄψεως μανθάνει τῶν πτυπῶν τοὺς ποιτάς . Καὶ ἰνα τῇ ἀποστολικῇ μαρτυρίᾳ τοὺς εἰρημένους βεβαιώσωμεν λόγους , « Οὐ δύναται ὀφθαλμὸς εἰπεῖν τῇ χειρί · Χρείαν σου οὐκ ἔχω · ἢ πάλιν ἡ κεφαλὴ τοῖς ποσὶ · Χρείαν ὑμῶν οὐκ ἔχω · ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον τὰ δοκοῦντα μέλη τοῦ σώματος ἀσθενέστερα ὑπάρχειν ἀναγκαῖά ἐστι , καὶ ἃ δοκοῦμεν ἀτιμότερα εἶναι , τούτοις περισσοτέραν 44 τιμὴν περιτίθεμεν . » Καὶ οὐδὲς ἐδυσχέραν πώποτε , διάφορον βλέπων ἐν τοῖς μέλεσι τὴν ἐνέργειαν , εἰ μὴ κοινῇ παραπαλοῖ · ἀλλὰ καὶ στέργει καὶ θαυμάζει τὸν Ποιητήν , οὕτω σοφῶς ἕκαστα διακρινόντα , καὶ ἕκαστῳ τὴν ἀρμότουσαν ἀπονεμόντα χρείαν , καὶ τὴν ἰδίαν κοινὴν ποιησάμενον . Οὔτε γὰρ ὅμῖς μόνῃ τῶν ὁρατῶν ἀπολαύει , οὔτε ἀκοὴ τῶν ἀκουστῶν , οὔτε τὸ στόμα τῶν γεύσεων , οὔτε ἡ ρὶν τῶν ὀσφρήσεων , οὔτε οἱ πόδες βαδίσεως , οὔτε ἐργασίας 45 αἱ χεῖρες , οὔτε τροφῆς ἡ γαστήρ , οὔτε θερμότητος ἡ καρδία , οὔτε αἰσθήσεως ὁ ἐγκέφαλος · ἀλλ’ ἰδιάζουσαν μὲν ἕκαστον ἔχει τὴν ἐνέργειαν , τῷ δὲ κοινῷ συνεισφέρει τὴν ὠφέλειαν . Καὶ τὸ μὲν ἅπαν θερμαίνει τὸ σῶμα , τὸ δὲ ἅπαν τρέφει · τὸ δὲ ἄλλον τινὰ φόρον παντὶ 46 προσφέρει τῷ ζῷῳ · καὶ τὸ ποικίλον τῆς ἐνεργείας εἰς ἀπαντα μὲν τὰ τοῦ σώματος μεμέρισται μόρια , ἀπολαύει δὲ ἀλλήλων πάντα , καὶ γίνεται ἡ χρεία κοινή . Καὶ οὔτε ἀκοὴ ἀγανακτεῖ μὴ ὁρῶσα , οὔτε ὀφθαλμὸς δυσχεραίνει τῷ μὴ ἀκοῦειν , ἀλλ’ ἕκαστον στέργει τοὺς ὄρους τῆς φύσεως , καὶ τὴν εἰσφορὰν ἀποδιδωσιν , ἣν ἐξ ἀρχῆς φέρειν ἐτάχθη . Σὺ δὲ λίαν ἀγανακτεῖς , ὅτι μὴ πάντες οἱ ἄνθρωποι τοῖς τοῦ πλοῦτου ρεύμασι περιχλύονται , καὶ οἰκίας οἰκοῦσι λαμπράς , καὶ χιτῶνων καὶ ἐφεστρίδων περιφανείᾳ κοσμοῦσι τὸ σῶμα , καὶ ἐφ’ ἵππων καὶ ἡμιόνων ὁχοῦμενοι , πολλοὺς ἔχουσι τοὺς ἡγουμένους , καὶ 47 ἐπομένους , καὶ θεραπόντων ἑαυὼν ταῖς θεραπείαις διακονοῦντα , καὶ κλίνας χρυσοστάτους , καὶ στρωμνὴν μαλαχὴν καὶ διαφθεύσαν , καὶ ὀψοποιὼν μαγγανείας , καὶ ἡδονῶν ἐπινολας , καὶ γλῦδιν πανταχόθεν προσφερομένην , καὶ τὰς ἡδονὰς ἐξάπτουσαν . Καὶ πῶς ἂν τις ἐκτὸς τοῦ σωφροσύνην τοσοῦτον αὐτὴ 48 κοπλεμὸς ἐγείρων , ἐξ ἀπάντων αὐτὴν τῶν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος ἐξελαύνων μορίων ; Πῶς δ’ ἂν φρονήσωμεν ἐν ἑξεί γένοιτ’ ἂν ἄνθρωπος , τοσοῦτοις
Lemmas: ἦπαρ δέ τροφή καθαρθήριος , ἐγκέφαλος δέ μυελός θησαυρός , πηγή δέ θερμότης ὁ Καρδία , καί ὁ μέν ἀρτηρία ἐναποκλείω ὁ πνεῦμα , ὁ δέ φλέψ Ἀγνοῦς ἀποφαίνω αἷμα , καί ἄλλος ἄλλος ἐνέργεια ἐμφύω 41 μόριον · καί μήv ἅπας ὁ εἴρω , καί ὅσος σιγάω , εἰς ἕνος σῶμα συντελής τελειότης · ἀλλά ὅμως ἕκαστος 42 καί ἴδιος τίς πείθω , καί ὁ κοινός συντελής . Ὁμῖς γάρ ποδηγέω μέν 43 ὁ πούς , καί ὁ λεῖος αὐτός ὑποδείκνυμι , καί ὁ τραχύς ἀποτρέπω χωρίον , φέρω δέ ὑπό πούς . καί ἀκοή δέ κτύπος δέχομαι , διά-ἐγείρω ὁ ὄψις εἰς θεωρία , διά δέ ὁ ὄψις μανθάνω ὁ πτυπαω ὁ ποιος . καί ἵνα ὁ ἀποστολικός μαρτυρία ὁ εἴρω βεβαιόω λόγος , « οὖον δύναμαι ὀφθαλμός εἶπον ὁ χείρ · χρεία σύ οὐ ἔχω · ἢ πάλιν ὁ κεφαλή ὁ πούς · χρεία σύ οὐ ἔχω · ἀλλά πολύς μᾶλλον ὁ δοκέω μέλος ὁ σῶμα ἀσθενής ὑπάρχω ἀναγκαῖος εἰμί , καί ὁ δοκέω ἄτιμος εἰμί , οὗτος περισσός 44 τιμή περιτίθημι . » καί οὐδή δυσχερός πώποτε , διάφορος βλέπω ἐν ὁ μέλος ὁ ἐνέργεια , εἰμί μή κοινός παραπάλλω · ἀλλά καί στέργω καί θαυμάζω ὁ Ποιητής , οὗτος σοφός ἕκαστος διακρίνω , καί ἕκαστος ὁ ἁρμόζω ἀπονέμω χρεία , καί ὁ ἴδιος κοινός ποιέω . οὔτε γάρ ὅς μόνος ὁ ὁρατής ἀπολαύω , οὔτε ἀκοή ὁ ἀκουστής , οὔτε ὁ στόμα ὁ γεῦσις , οὔτε ὁ ῥίς ὁ ὄσφρησις , οὔτε ὁ πούς βάδισις , οὔτε ἐργασία 45 ὁ χείρ , οὔτε τροφή ὁ γαστήρ , οὔτε θερμότης ὁ καρδία , οὔτε αἴσθησις ὁ ἐγκέφαλος · ἀλλά ἰδιάζω μέν ἕκαστος ἔχω ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ κοινός συνεισφέρω ὁ ὠφέλεια . καί ὁ μέν ἅπας θερμαίνω ὁ σῶμα , ὁ δέ ἅπας τρέφω · ὁ δέ ἄλλος τις φόρος πᾶς 46 προσφέρω ὁ ζῷον · καί ὁ ποικίλος ὁ ἐνέργεια εἰς ἅπας μέν ὁ ὁ σῶμα μερίζω μόριον , ἀπολαύω δέ ἀλλήλων πᾶς , καί γίγνομαι ὁ χρεία κοινός . καί οὔτε ἀκοή ἀγανακτέω μή ὁράω , οὔτε ὀφθαλμός δυσχεραίνω ὁ μή ἀκούω , ἀλλά ἕκαστος στέργω ὁ ὄρος ὁ φύσις , καί ὁ εἰσφορά ἀποδίδωμι , ὅς ἐκ ἀρχή φέρω τάσσω . σύ δέ λίαν ἀγανακτέω , ὅτι μή πᾶς ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁ πλοῦτος ῥεῦμα περιχλυμαι , καί οἰκίον οἰκέω λαμπρός , καί χιτών καί ἐφεστρίς περιφάνεια κοσμέω ὁ σῶμα , καί ἐπί ἵππος καί ἡμίονος οχουμενοω , πολύς ἔχω ὁ ἡγέομαι , καί 47 επόμενος , καί θεράπων ἰαύω ὁ θεραπεία διακονέω , καί κλίνη χρύσος , καί στρωμνή μαλάχη καί διάπτω , καί ὀψοποιός μαγγανεία , καί ἡδονή επινολαας , καί γλῦδιν πανταχόθεν προσφέρω , καί ὁ ἡδονά ἐξάπτω . καί πῶς εἄν τις ἐκτός ὁ σωφροσύνη τοσοῦτος αὐτός 48 κοπλεμὸς ἐγείρω , ἐκ ἀπαντάω αὐτός ὁ ὁ Ψυχή καί ὁ σῶμα ἐξελαύνω μόριον ; Πῶς δέ εἄν φρονέω ἐν ἔχω γίγνομαι εἄν ἄνθρωπος , τοσοῦτος