theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0398.1
την ἀπόκρισιν ἐποίησατο , καὶ τὴν θεότητα τέως ἀπο-κρύπτων ( 13 ) , καὶ τοῖς ἀνθρώποις τῷ ὁμοίῳ τὴν νί-κην πραγματεύμενος . Οὐ γὰρ μόνος , φησίν , ἄρτοςσυνεργὸς ἐστι τῆς τῶν ἀνθρώπων ζωῆς , ἀλλὰ καὶ πᾶςλόγος ὑπὸ Θεοῦ προσαρμόμενος , ἀπόρρητ ζωὴν καὶπαινώσιν ἀνθρώπους πορίζει ( 14 ) . Πιστεύομεν ὡς καὶἄρτου δὴκα διαδιδάναι τῶν ἀνθρώπων τὴν φύσιν δυνα-τὸν ( 15 ) βουλομένου Θεοῦ . Οὕτω διαλύσας τὸν ἀντι-πάλον τὰ μηχανήματα , καὶ τὴν δευτέραν αὐτοῦ καὶτὴν ( 16 ) τρίτην προσβολὴν ἀνόντον δείξας , καὶ ὡςἄνθρωπος τὰς ἀποδείξεις ποιησάμενος , ἵνα τὴν ἀπο-λωλὺαν τοῖς ἀνθρώποις ἀνακτήσηται νίκην , τρέπε-ται μὲν τὸν ἀληθῆ , καὶ τὸν κοινὸν τῶν ἀνθρώπωνἀλάτορα παῦει τῆς τυραννίδος , ὑπὸ δὲ τῶν τὴν νί-κην θεασαμένων ἀγγέλων ἀνιχηρῦτται . « Προσα-ελθόντες γάρ , φησίν , οἱ ἄγγελοι διηκόνουν αὐτῷ . » Ἐκεῖθεν μυρία ὅσα θαυματουργήσας . Καὶ ὄνον μὲνἐξ ὕδατος κλημάτων δίχα καὶ γῆς δημιουργήσας , ἐκπέντε δὲ ἄρτων πολλὰς χιλιάδας χορέσας , καὶ λόγῳχυλοὺς μὲν ἀρτίποδας ἀπορήσας , λεπρὸν δὲ τὴν λέ-πραν ἀποξέας , καὶ χείρας ἀργὰς γοργῶς ἐργασάμε-νος , καὶ ὀφθαλμοὺς τὸ βλέπειν ἀφηρημένους ὑγειᾷτὴν αἴσθησιν δωρησάμενος ( 17 ) , καὶ τάφους ἀνοίξας,καὶ πεπτημένον καὶ δυσώδη νεκρὸν τρέχοντα δείξας,φεύγοντα μὲν τοῦ θανάτου τὰς χεῖρας , πρὸς δὲ τὸνκαλέσαντα Δημιουργὸν ἐπειγόμενον , καὶ μὴθ᾽ ὑπὸτῶν τοῦ θανάτου πυλῶν , μὴθ᾽ ὑπὸ τῶν δεσμῶν κατε-χόμενον . Ταῦτα καὶ μυρία ἕτερα ἐργασάμενος,βασκαλίζεται μὲν ὑπὸ Ἰουδαίων , λέγεται δὲ τὴν ἐπι-βουλὴν ἀθελοντὴς ( 18 ) , τὴν ἐκ ταύτης ἐτοιμὴν τοῖςἀνθρώποις προορῶν σωτηρίαν . Καὶ ταῦτα ἀνυθὲν διὰτοῦ προφήτου , προέλαγεν · « Ἐγὼ δέ , φησίν , οὐχἀπεῖθω , οὐδ᾽ ἀντιλέγω , ἀλλὰ τὸν νῶτόν μου δέδωκαεἰς μάστιγας , τὰς δὲ σαγόνάς μου εἰς βαπτίσματα,τὸ δὲ πρόσωπόν μου οὐχ ἀπέστρεψα ἀπὸ αἰσχύνωνἐμπτυσμάτων . » Ταῦτα προσιπών , ταῦτα παθών , τῷσταυρῷ προσκλουται , οὐχ ἀμαρτημάτων δίκας τίνων(ἀμαρτίαν γὰρ οὐχ ἐποίησεν , οὐδ᾽ εὑρέθη δόλος ἐντῷ στόματι αὐτοῦ ) , ἀλλὰ τῆς ἡμετέρας φύσεως ἐκτι-νων τὸ χρέος . Ἄρειλε γὰρ αὐτὴ παραδεδηκυία τοῦ Πε-ποιητοῦς τοὺς νόμους . Ἐπειδὴ[δὲ ] ὀφείλουσα ἐκτίνεινοὐκ ἴσχυσεν , αὐτὸς ὁ Δεσπότης σοφῶς ( 19 ) μηχανᾶταιτὴν τοῦ ὀφλήματος ἐκτισιν , καὶ ταύτης οἷόν τινακτήματα τὰ μέλη λαβών , καὶ ταῦτα σοφῶς καὶ δι-καιῶς οἰκονομήσας , ἀποπλήρωι τὸ χρέος , καὶ τὴνφύσιν ἐλευθεροῖ . Καὶ τούτων μάρτυρες Ἠσαΐας καὶΠαῦλος , ὁ μὲν πρὸ τοῦ πάθους ταῦτα θεσπίσας , ὁ δὲμετὰ τὴν ἔκβασιν ἐρμηνεύσας τὴν πρόρρησιν · τὸαὐτὸ δὲ ἀμφοτέροις ἐφθόγξατο Πνεῦμα . Καὶ Ἠσαΐαςμὲν ( 20 ) πόρρωθεν βοᾷ · « Ἄνθρωπος ἐν πληγῇ ὤν,καὶ εἰδὼς φέρειν μαλακίαν . » Ἄπὸ γὰρ τοῦ ὁρῶμε-νου προσαγορεύει , ἐπειδὴ τὸ ὁρώμενον ἐπαρσεν . « Οὕτως , φησίν , τὰς μαλακίας ἡμῶν φέρει , καὶ περὶ
Lemmas: ὁ ἀπόκρισις ποιέω , καί ὁ θεότης τέως ἀποκρύπτω ( 13 ) , καί ὁ ἄνθρωπος ὁ ὅμοιος ὁ νίκη πραγματευμένος . οὖον γάρ μόνος , φημί , ἄρτοςσυνεργὸς εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος ζωή , ἀλλά καί πᾶλος ὑπό Θεός προσαίρω , ἀπόρρητος ζωή καιπαιναω ἄνθρωπος πορίζω ( 14 ) . πιστεύω ὡς ἄκαρτος δέκα διαδίδωμι ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις δυνατός ( 15 ) βούλομαι Θεός . οὕτως διαλύω ὁ ἀντίπαλος ὁ μηχάνημα , καί ὁ δύο αὐτός καΐτης ( 16 ) τρίτος προσβολή ἀνίημι δείκνυμι , καί ὡςἄνθρωπος ὁ ἀποδείκνυμι ποιέω , ἵνα ὁ ἀπολύω ὁ ἄνθρωπος ἀνακτάομαι Νίκη , τρέπω μέν ὁ ἀληθής , καί ὁ κοινός ὁ ἀνθρώπωνἀλάτορα παύω ὁ τυραννίς , ὑπό δέ ὁ ὁ νίκη θεάομαι ἄγγελος ἀνιχηρῦτται . « Προσα-ελθόντες γάρ , φημί , ὁ ἄγγελος διακονέω αὐτός . » ἐκεῖθεν μυρίος ὅσος θαυμασιουργέω . καί ὄνος μὲνἐξ ὕδωρ κλῆμα δίχα καί γῆ δημιουργέω , ἐκπίπτω δέ ἄρτος πολύς χιλιάς χορεσα , καί λόγῳχυλοὺς μέν ἀρτίπους ἀπορέω , λεπρός δέ ὁ λέπρα ἀποξέας , καί χείρ ἀργός γοργός ἐργάζομαι , καί ὀφθαλμός ὁ βλέπω αφηρημένος υγειατη αἴσθησις δωρέω ( 17 ) , καί τάφος ἀνοίξας,καὶ πίπτω καί δυσώδης νεκρός τρέχω δείκνυμι μέν ὁ θάνατος ὁ χείρ , πρός δέ τὸνκαλέσαντα Δημιουργός ἐπείγω , καί μήτε υποος ὁ θάνατος πύλη , μήτε ὑπό ὁ δεσμός κατέχω . οὗτος καί μυρίος ἕτερος εργασαμενος,βασκαλιζω μέν ὑπό Ἰουδαῖος , λέγω δέ ὁ ἐπιβουλή ἀθελοντὴς ( 18 ) , ὁ ἐκ οὗτος ἑτοῖμος τοῖςἀνθρώποις προοράω σωτηρία . καί οὗτος ἀνύω διαιτέω προφήτης , προλαγχάνω · « ἐγώ δέ , φημί , οὐχἀπεῖθω , οὐδέ ἀντιλέγω , ἀλλά ὁ νῶτον ἐγώ ὁράω μάστιξ , ὁ δέ σαγονάς ἐγώ εἰς βαπτίσματα,τὸ δέ πρόσωπον ἐγώ οὐ ἀποστρέφω ἀπό αισχυνωνεμπτυσμαω . » οὗτος προσιπόω , οὗτος πάθος , τῷσταυρῷ προσκλουος , οὐ ἁμάρτημα δίκη τίνων(ἀμαρτίαν γάρ οὐ ποιέω , οὐδέ εὑρίσκω δόλος ἐντός στόμα αὐτός ) , ἀλλά ὁ ἡμέτερος φύσις ἐκτίνω ὁ χρέος . Ἄρειλε γάρ αὐτός παραδέω ὁ Πε-ποιητοῦς ὁ νόμος . Ἐπειδή ] ὀφείλω ἐκτίνεινοὐκ ἰσχύω , αὐτός ὁ Δεσπότης σοφός ( 19 ) μηχαναταιος ὁ ὄφλημα κτίσις , καί οὗτος οἷος τινακτήματα ὁ μέλος λαμβάνω , καί οὗτος σοφός καί δικαιόω οἰκονομέω , ἀποπληρόω ὁ χρέος , καί τὴνφύσιν ἐλευθερόω . καί οὗτος μάρτυς Ἠσαΐας Παῦλος , ὁ μέν πρό ὁ πάθος οὗτος θεσπίζω , ὁ δέμα ὁ ἔκβασις ἐρμηνεύω ὁ πρόρρησις · αὐτός δέ ἀμφότερος φθογγέω πνεῦμα . καί Ἠσαΐαςμὲν ( 20 ) πόρρωθεν βοάω · « Ἄνθρωπος ἐν πλήσσω ὤν,καὶ εἰδοί φέρω μαλακία . » ἀπό γάρ ὁ ὁράω προσαγορεύω , ἐπεί ὁ ὁράω ἐπαίρω . « οὕτως , φημί , ὁ μαλακία ἐγώ φέρω , καί περί