theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0308.1
τῶν ὀστέων ἡ φύσις , ἀποφυεται δὲ νεῦρα τὰ ἰσχυρότατα , τὰ τε παχέα καὶ τὰ λεπτά , τὰ τε πλατεὰ καὶ τὰ στρογγύλα , δι’ ὧν τὰ τε ἄρθρα δεσμεῖται , καὶ οὐ μίαν τὴν κινητικὴν ἐνέργειαν δέχονται . Ἐπειδὴ δὲ εἰς αὐτὴν ἤκομεν ( 6 ) τὴν κεφαλήν , βλέπε αὐτὴν ὡσπερ ἀκροπόλιν τινὰ τῆς τοῦ σώματος πόλεως · ἐν ὕψει καθιμένην , καὶ οἷον τινὰ πύλουν καὶ θησαυρὸν ἐν ἰσχυροτάτῳ φρουρίῳ φυλάττονσαν τὸν ἐγκέφαλον . Τὸ γὰρ κρανίον οἷον ἔρχος καὶ κράνος · ἐπὐνυμον γὰρ τοῦτο τὸ κράνος , πρὸς τὴν τοῦτο μίμησιν κατασκευασμένον · τῷ ἐγκεφάλῳ περικειμένον , τὴν ἐξωθεν ἐπερχομένην βλάβην εἰς δύναμιν ἀπεῖργει . Ἵνα δὲ μὴ ὑπὸ τῶν ὀστέων , σκληρῶν ὄντων καὶ ἀντίτικων , μαλακὸς ὤν λίαν οὕτος , καὶ κομιδῇ χαύνος , λώβην τινὰ νυστόμενος δέξηται , διὸ αὐτῷ περιέθηκε χιτῶνα , ὃς μήνιγξας ἰατρῶν ὀνομάζουσι · παίδες . Ἄλλὰ τὴν μὲν λεπτοτάτην καὶ χορσεῖδην ( 7 ) καλουμένην , συνέφυσεν αὐτῇ , καὶ λίαν αὐτῇ προσήκωσιν πεποίηκε , καὶ συνέχειν αὐτῷ δυναμένην , καὶ πληκτικὴν οὐκ ἔχουσαν δύναμιν διὰ τὴν ἔχον λεπτότητα · τὴν δὲ ἑτέραν στεγανὴν μὲν καὶ ἰσχυρὰν ἐποίησεν , ἐγκεφάλῳ δὲ αὐτῇ καὶ κρανίῳ τὴν μέσην ἀπεκλήρωσε χώραν , ἵνα μήτε λυπὴ τὸν ἐγκέφαλον σκληροτέραν ἔχουσα τὴν οὐσίαν , μήτε ὑπὸ τῶν ὀστέων λυπηται , μαλακωτέραν ἐκείνων ἔχουσα φύσιν . Ὁ μὲν οὖν ἐγκέφαλος , οἷον τις πλοῦτος , ὡς ἔφη , ἐν τῇ κεφαλῇ καθάπερ ἐν ἀκροπόλει φυλάττεται . Ἐπειδὴ δὲ ἔδει τῷ προεάρχῳ νῷ καὶ κατασκόπων , τὰ τε πολέμια καὶ τὰ φίλια προορᾶντων , δέδωκε καὶ τούτους ὁ Ποιητής , καὶ οὐχ ἐνί ταύτῃ τῇ περιωπῇ ἐνεχείρισεν , ἀλλὰ δύο φύλακας ἔστησε , καὶ τῷ μὲν τὰ δεξιὰ , τῷ δὲ τὰ εὐώνυμα παραδοκεῖν καὶ περισκοπεῖν ἐνομοθέτησεν . Ἐπειδὴ δὲ καὶ οὗτοι φυλάκων ἐδίσοντο , καὶ ἐπάλξεων , καὶ προμαχίων καὶ χαρακώματος , οὐδὲ τούτων οἱ τῆς πόλεως ταύτης ἡμέλησε Ποιητής · ἀλλ’ ἐπῆρθε τοῖς ὀφθαλμοῖς , οἷς τὴν ὀπτικὴν ἐνεχειρίσεν αἰσθήσιν , οἷόν τινας ἐπάλξεις καὶ προμαχῶνας , τῶν ὀφρύων τὰς προβολάς , ὅρ’ ὅς κρυπτόμενοι περισκοπεῖν ἀσφαλῶς τὰ ἀπὸ ἄρθρων δύνανται . Ταύταις δὲ ταῖς ἐπάλξεσιν , οἷόν τινα δρομον τῶν ἀνωθεν ἐπιπερομένων ὑετῶν , ἐνέφυσε τρίχας τινὰς ( 8 ) λεπτάς , καὶ ἐπὶ τοῦ ( 9 ) ἔξω τοῦ προσώπου νενουχίας , τὸν ἐκ τοῦ μετώπου ( 10 ) καταρρέδμονον ἰδρώτα δεχομένας , ἀλλήλαις δὲ παραπεμπούσας , καὶ διὰ τῶν κρατάων ἀποσταζούσας , καὶ τοὺς ὀφθαλμούς ταύτης ἐλευθερούσας τῆς λώβης . Ἐπειδὴ δὲ καὶ πανοπλίας οἱ φύλακες ἐδεδοντο , περιεῖθην μέν αὐτοῖς τοὺς τῶν βλεφαρῶν χιτῶνας , καθάπερ δὲ δόρατα καὶ βέλη τὰς βλεφαρίδας συνείθισεν , οὐκέτι ὁμοίας ταῖς ὀφρύσι κεκλιμένας , ἵνα μὴ ἀντὶ προμάχων ἐπίδουλοι γίγνονται · οὐδὲ μὴν κατ’ εὐθείαν γὰρ μακρὰν τεταμένας , ἵνα μὴ ἀλλήλαις ἐν τῇ μύσει τῶν βλεφαρῶν προστριβόνται , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ ἔξω βραχύ τι νενουχίας , ἵνα τῶν λεπτοτάτων σωμάτων ἀπωθ[ό]νται τὴν βλάβην . Ἄνεμοι γὰρ σφοδροτέρον πνέοντος , καὶ κόνες οὐ λεπταὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ παχυτέρας
Lemmas: ὁ ὀστέον ὁ φύσις , ἀποφύω δέ νεῦρον ὁ ἰσχυρός , ὁ τε παχύς καί ὁ λεπτός , ὁ τε πλάτος καί ὁ στρογγύλος , διά ὅς ὁ τε ἄρθρον δεσμέω , καί οὖον εἷς ὁ κινητικός ἐνέργεια δέχομαι . ἐπεί δέ εἰς αὐτός ἥκω ( 6 ) ὁ κεφαλή , βλέπω αὐτός ὡς ἀκρόπολις τις ὁ ὁ σῶμα πόλις · ἐν ὕψος καθίημι , καί οἷος τις πυλόω καί θησαυρός ἐν ἰσχυρός φρούριον φυλάσσω ὁ ἐγκέφαλος . ὁ γάρ κρανίον οἷος Έρχος καί κράνος · ἐπὐνυμον γάρ οὗτος ὁ κράνος , πρός ὁ οὗτος μίμησις κατασκευάζω · ὁ ἐγκέφαλος περικειμαι , ὁ ἐξωθεν ἐπέρχομαι βλάβη εἰς δύναμις ἀπείργω . ἵνα δέ μή ὑπό ὁ ὀστέον , σκληρός εἰμί καί αντιτικως , μαλακός εἰμί λίαν οὗτος , καί κομιδή χαύνος , λώβη τις νυστόμενος δέχομαι , διό αὐτός περιτίθημι χιτών , ὅς μηνίζω ἰατρός ὀνομάζω · παῖς . ἀλλά ὁ μέν λεπτός καί χορσεῖδην ( 7 ) καλέω , συμφύω αὐτός , καί λίαν αὐτός προσήκω ποιέω , καί συνόχωκα αὐτός δύναμαι , καί πληκτικός οὐ ἔχω δύναμις διά ὁ ἔχω λεπτότης · ὁ δέ ἕτερος στεγανός μέν καί ἰσχυρός ποιέω , ἐγκέφαλος δέ αὐτός καί κρανίον ὁ μέσος ἀποκληρόω χώρα , ἵνα μήτε λυπέω ὁ ἐγκέφαλος σκληρός ἔχω ὁ οὐσία , μήτε ὑπό ὁ ὀστέον λυπέω , μαλακός ἐκεῖνος ἔχω φύσις . ὁ μέν οὖν ἐγκέφαλος , οἷος τις πλοῦτος , ὡς φημί , ἐν ὁ κεφαλή καθάπερ ἐν ἀκρόπολις φυλάσσω . ἐπεί δέ ἐσθίω ὁ προεάρχῳ νάω καί κατάσκοπος , ὁ τε πολέμιος καί ὁ φίλιος προοράω , δίδωμι καί οὗτος ὁ Ποιητής , καί οὐ ἐν οὗτος ὁ περιωπή ἐγχειρίζω , ἀλλά δύο φύλαξ ἵστημι , καί ὁ μέν ὁ δεξιός , ὁ δέ ὁ εὐώνυμος παραδοκέω καί περισκοπέω νομοθετέω . ἐπεί δέ καί οὗτος φύλαξ δίδωμι , καί ἔπαλξις , καί προμαχίων καί χαράκωμα , οὐδέ οὗτος ὁ ὁ πόλις οὗτος ἀμελέω Ποιητής · ἀλλά ἐπαίρω ὁ ὀφθαλμός , ὅς ὁ ὀπτικός εγχειρίζω αἴσθησις , οἷος τις ἔπαλξις καί προμαχών , ὁ ὀφρύς ὁ προβολή , ὅρος ὅς κρύπτω περισκοπέω ἀσφαλῶς ὁ ἀπό ἄρθρον δύναμαι . οὗτος δέ ὁ ἔπαλξις , οἷος τις δρόμος ὁ ἄνωθεν ἐπιφέρω ὑετός , ἐμφύω θρίξ τις ( 8 ) λεπτός , καί ἐπί ὁ ( 9 ) ἔξω ὁ πρόσωπον νενουχια , ὁ ἐκ ὁ μέτωπον ( 10 ) καταρρέδμονον ἱδρώς δέχομαι , ἀλλήλων δέ παραπέμπω , καί διά ὁ κρατάων ἀποστάζω , καί ὁ ὀφθαλμός οὗτος ἐλευθερόω ὁ λώβη . ἐπεί δέ καί πανοπλία ὁ φύλαξ δίδωμι , περίειμι μέν αὐτός ὁ ὁ βλέφαρον χιτών , καθάπερ δέ δόρυ καί βέλος ὁ βλεφαρίς συνεθίζω , οὐκέτι ὅμοιος ὁ ὀφρύς κλίνω , ἵνα μή ἀντί πρόμαχος επιδουλος γίγνομαι · οὐδέ μήv κατά εὐθεία γάρ μακράν τείνω , ἵνα μή ἀλλήλων ἐν ὁ μύω ὁ βλέφαρον προστρίβω , ἀλλά ἐπί ὁ ἔξω βραχύς τίς νενουχια , ἵνα ὁ λεπτός σῶμα ἀπωθέω ὁ βλάβη . ἄνεμος γάρ σφοδρός πνέω , καί Κόνες οὖον λεπτός μόνος , ἀλλά καί παχύς