theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0312.1
τασε · τῷ δὲ λοιπῷ σώματι τὴν ἀπὴν ἐνεχείρισε δύναμιν · καὶ παρέχει μὲν αὐτοῖς τὴν αἰσθητικὴν ἐνέργειαν , ἀντιλαμβάνει δὲ παρὰ τούτων καὶ λύπην καὶ εὐφροσύνην · ταῦτα καὶ δσα τοιαῦτά φησι λογιζόμενος , καὶ ὁρῶν τὴν τῶν ἐναντίων τούτων συνδρομὴν εἰς ἕν ζωὴν κατασκευὴν , καὶ τοῦ θνητοῦ καὶ ἀθανάτου συμφυίαν καὶ σύζυγιν ( 30 ) , νικῶμαι τῷ θαύματι , καὶ τῆς θεωρίας οὐκ ἐκρινούμεσι , τὴν ἦσταν ὁμολογῶ , καὶ τῆς τοῦ Δημιουργοῦ σοφίας ἀνακηρύττων τὴν νίκην , καὶ τὸν Ποιητὴν ἀνυμνῶν , φη · « Ἐθαυμαστώθη ἡ γνῶσις σου ἐξ ἐμοῦ , ἐκραταιώθη , οὐ μὴ δύναμαι πρὸς αὐτήν . » Καὶ ταῦτα καὶ ( 31 ) ἡμῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀρμόττει τὰ ῥήματα , τὴν φαινομένην ἐν τοῖς τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος μορίοις σοφίαν κατιδεῖν ἐθέλῃσασι μὲν , τῇ δὲ πείρᾳ τὴν ἀσθένειαν διδαχθείσιν . Οὐ μικρὰ δὲ ὅμως ἐκ τῆς ἀμυδρῶς κεμερδηχάμεν θεωρίας · ἠθεασάμεθα γὰρ καὶ ἐν τῇ βραχυτάτῃ μορίῃ τοῦ σώματος τὴν τοῦ Θεοῦ διαλάμπουσαν προμήθειαν . Τί γὰρ τριχὸν εὐτελέστερον ; τί δὲ οὕτως ἐν τοῖς τοῦ σώματος μορίοις αἰσθήσεως ἀμοιρον ; Ἄλλ’ ὅμως καὶ τούτων τὴν χρείαν ἀναγκαίαν ἐδειξεῖν ὁ λόγος · καὶ μαρτυροῦσιν ὀφρύες καὶ βλεφαρίδες , μαρτυροῦσι δὲ καὶ αἱ τῶν κεφαλῶν κοσμοῦσαι τὲ ὀμοῦ καὶ καλύπτουσαι · καὶ γὰρ καὶ τούτων τὴν χρείαν οἱ τούτων ἐφιλομένοι διδάσκουσι . Πρῶτον μὲν γὰρ ἐρυθρίωσιν ὡς κάλλους ἐστερημένοι · ἔπειτα δὲ καὶ ἕτερα ἄττα ἐπινοοῦσι καλύμματα , τὴν ἐκείνων χρείαν ἀποπληροῦντα . Καὶ ὡς δοκε , τοῦτου χάριν καὶ γεμωθῆναι τούτων ἐνίας κεφαλὰς ὁ Δημιουργὸς συνεχώρησεν , ἵνα μάθωμεν ὅπως καὶ τούτων προμηθούμενος ὁ Ποιητὴς , οὕτω τὸ ζῶον διεπλάσεν . Οὕτω τοὺς εἰς ἄνδρας λοιπὸν τιλοῦντας , καὶ τὴν μειρακιώδη ὑπεραίνοντάς ἡλικίαν , τῇ γενεῖ κατακοσμεῖ , καὶ μοῖραν τινὰ τῶν παρεόντων σὺν τῷ ἀνδρεῦν . Πρότερον μὲν γὰρ ( 32 ) ἰoulos ἀνθεῖ , μετὰ δὲ ταῦτα κάμη μετρία καλύπτει , ἵνα τῇ προσθήκῃ διδάξῃ τῶν ἡλικιῶν τὸ διάφορον , καὶ πείσῃ διὰ τοῦ σχήματος , τῶν παιδικῶν μὲν ἀθυμμάτων ἀπέχεσθαι , τὰ δὲ σπουδαία τῶν ἔργων προσίστασθαι . Ἐπεὶδὴ δὲ γυναῖξιν αἱ ὤννες εἰς τοιαύτην διδασκαλίαν ἀρκοῦσι , μόνων οὕτω τὰς τῶν ἀνδρῶν παρειὰς ἐστεφάνωσεν . Εἰ δὲ τις μόνον ἀντιλέγειν τῇ ἀληθείᾳ δεδιδαγμένος , τὰς ἐν ἄλλοις μορίοις τοῦ σώματος τῶν τριχῶν ἐκρύσεις προβάλλοιντο , μανθάνετω καὶ περὶ τούτων μέτρη ἀχαριστῶν . Δύσοφος γὰρ ἡ φύσις περιτιθέναι κάλυμμα , οἷς τὰ χειροποίητα περιτιθέναι σπουδάζομεν . Διὰ τοῦτο , οἷς μὲν τὸ λογικὸν οὐδὲν διακρίνειν ἀρετὴν καὶ κακίαν ἐπίσταται , οὐ περιτέθεικεν ἡ φύσις τὸ ἐκ τριχῶν περιβόλαιον · τοὺς δὴ ἤδη τῆς γνώσεως ἀρξαμένους , καὶ τῶν μελῶν ἑκάστου τὴν χρείαν δεδιδάγμενους , εὖ μᾶλα καὶ λίαν καλῶς τούτῳ τῷ διαδήματι κατεκόσμησεν , ὥσπερ ἐρυθριῶντας ἐφ’ οἷς οὐκ ἔδει καλύπτουσα · ταύτην γὰρ οὐκ εἶχεν ἐν τῇ παραδείσμῳ τὴν αἰσχύνην ὁ γενάρχης Ἄδαμ . « Ἦσαν γὰρ , φη -
Lemmas: Τάσε · ὁ δέ λοιπός σῶμα ὁ ἄπειμι ἐγχειρίζω δύναμις · καί παρέχω μέν αὐτός ὁ αἰσθητικός ἐνέργεια , ἀντιλαμβάνω δέ παρά οὗτος καί λύπη καί Εὐφρόσυνος · οὗτος καί δσοι τοιοῦτος φημί λογίζομαι , καί ὁράω ὁ ὁ ἐναντίος οὗτος συνδρομή εἰς εἷς ζωή κατασκευή , καί ὁ θνητός καί ἀθάνατος συμφυΐα καί σύζυξ ( 30 ) , νικάω ὁ θαῦμα , καί ὁ θεωρία οὐ εκρινουμην , ὁ εἶμαι ὁμολογέω , καί ὁ ὁ Δημιουργός σοφία ἀνακηρύσσω ὁ Νίκη , καί ὁ Ποιητής ἀνυμνέω , φημί · « θαυμαστόω ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ , κραταιόω , οὖον μή δύναμαι πρός αὐτός . » καί οὗτος καί ( 31 ) ἐγώ ἐπί ὁ πάρειμι ἁρμόττω ὁ ῥῆμα , ὁ φαίνω ἐν ὁ ὁ ἀνθρώπινος σῶμα μόριον σοφία καθοράω ἐθέλω μέν , ὁ δέ πείρω ὁ ἀσθένεια διδάσκω . οὖον μικρός δέ ὅμως ἐκ ὁ ἀμυδρός κεμερδηχάμεν θεωρία · θεάομαι γάρ καί ἐν ὁ βραχύς μορία ὁ σῶμα ὁ ὁ Θεός διαλάμπω προμήθεια . τις γάρ τρήχω εὐτελής ; τίς δέ οὕτως ἐν ὁ ὁ σῶμα μόριον αἴσθησις αμοιερος ; ἄλλος ὅμως καί οὗτος ὁ χρεία ἀναγκαῖος δείκνυμι ὁ λόγος · καί μαρτυρέω ὀφρύς καί βλεφαρίς , μαρτυρέω δέ καί ὁ ὁ κεφαλή κοσμέω τε ὀμόω καί καλύπτω · καί γάρ καί οὗτος ὁ χρεία ὁ οὗτος ἐφάλλομαι διδάσκω . Πρῶτος μέν γάρ ἐρύθριος ὡς κάλλος στερέω · ἔπειτα δέ καί ἕτερος τις ἐπινοέω κάλυμμα , ὁ ἐκεῖνος χρεία ἀποπληρόω . καί ὡς δοκός , οὗτος χάρις καί γεμόω οὗτος ἔνιοι κεφαλή ὁ Δημιουργός συγχωρέω , ἵνα μανθάνω ὅπως καί οὗτος προμηθέομαι ὁ Ποιητής , οὗτος ὁ ζῷον διαπλάθω . οὕτως ὁ εἰς ἀνήρ λοιπός τίλλω , καί ὁ μειρακιώδης ὑπεραινέω ἡλικία , ὁ γίνομαι κατακοσμέω , καί μοῖρα τις ὁ πάρειμι σύν ὁ ἀνδρεύς . Πρότερος μέν γάρ ( 32 ) ἰάομαι ἀνθέω , μετά δέ οὗτος κάμνω μέτριος καλύπτω , ἵνα ὁ προσθήκη διδάσκω ὁ ἡλικία ὁ διάφορος , καί πείθω διά ὁ σχῆμα , ὁ παιδικός μέν ἀθυμμάτων ἀπέχω , ὁ δέ σπουδαῖος ὁ ἔργον προσίστημι . ἐπειδή δέ γυνή ὁ ὀνίνημι εἰς τοιοῦτος διδασκαλία ἀρκέω , μόνος οὗτος ὁ ὁ ἀνήρ παρειάς στεφανόω . εἰμί δέ τις μόνος ἀντιλέγω ὁ ἀλήθεια διδάσκω , ὁ ἐν ἄλλος μόριον ὁ σῶμα ὁ θρίξ ἔκρυσις προβάλλω , μανθάνω καί περί οὗτος Μέτρη ἀχαριστέω . Δύσοφος γάρ ὁ φύσις περιτίθημι κάλυμμα , ὅς ὁ χειροποίητος περιτίθημι σπουδάζω . Ζεύς οὗτος , ὅς μέν ὁ λογικός οὐδείς διακρίνω ἀρετή καί κακία ἐπίσταμαι , οὖον περιτίθημι ὁ φύσις ὁ ἐκ θρίξ περιβόλαιον · ὁ δή ἤδη ὁ γνῶσις ἄρχω , καί ὁ μέλος ἕκαστος ὁ χρεία διδάσκω , εὕω μῆλον καί λίαν καλῶς οὗτος ὁ διάδημα κατακοσμέω , ὥσπερ ἐρυθριάω ἐπί ὅς οὐ ἐσθίω καλύπτω · οὗτος γάρ οὐ ἔχω ἐν ὁ παραδεισμαω ὁ αἰσχύνη ὁ γενάρχης Άδαμ . « εἰμί γάρ , φημί -