theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0292.1
μῶτην τὰ λήμματα , πρὸς ὧνδνας ἐπεύγεται . Τοῦ δὲ θεοῦς ἀκάμωτος , καὶ τοῦ ἡλίου σφόδρα τὸν ἀέρα θερμαίνοντος , ὁ μὲν σῖτος εἰς ἀμῆτον τὸν γηπόνον καλεῖ , περιχῶσι δὲ σταφυλᾶς , βρῖθουσι δὲ ἐλαῖαι τοῦ καρποῦ τρεμουμένου , πεπαίνεται δὲ τῶν ὀπωρῶν τὰ γέν . Εἰ·α τὸ μετόπωρον ἐπιγενόμενον , ταῦτα τελείως πέποντα τοῖς φυτουργοῖς παραδιδόναι · οἱ δὲ τὴν συλλογὴν ποιησάμενοι , πάλιν ἀπτοῦνται τῶν σπερμάτων . Παύσαι τοίνυν ἀχαριστῶν , καὶ τοῖς τῆς Προνοίας δώροις τὴν Πρόνοιαν διαβάλλειν ἐπιχειρῶν , καὶ τοῖς δοδεῖσιν ἀγαθοῖς τὴν σοῦτον δοτήρα τοξεύων . Ἐν ἀπασὶ τοῖς εἰρημένοις τὴν τοῦ Θεοῦ κατάμαθες πρόνοιαν , ἰθύνουσαν σε ( 35 ) καὶ κυβερνῶσαν , καὶ πάντων σοὶ τῶν ἀγαθῶν πραγματευομένην τὴν ἀρθονιαν . Βλέπε καὶ τῶν ἀστέρων τὴν φύσιν , τὴν ὁσίαν , τὴν τάξιν , τῶν σχημάτων τὴν ποικιλίαν ( 31 ) , τὴν τέρεψιν , τὴν χρείαν , τὴν χορσίαν , τὰς ἐπιτολὰς , τὰς δύσεις · τούτους δὲ τῶν ὅλων Δημιουργὴς πεποίηκεν , οὐχ ἵνα μόνον τὸ ζωφίδες τῆς νυκτὸς φωτίζῃ , καὶ ἐν ἀσελήνῳ νυκτὶ τοῦ φωτὸς τοῖς ἀνθρώποις τὴν χρείαν παρέχῃ , ἀλλ' ἵνα καὶ ὁδὴν παραπέμπωσι , καὶ τοὺς πλέοντας ξενάγῃσιν . Εἰς γὰρ τούτους ἀφορῶντες οἱ ναυτιλλόμενοι , τὴν ἀτρίβη τρίβον ὁδεύουσι , καὶ τῇ τούτων ὄψει προσέχοντες , τὸ σκάφος ἰθύνουσι , καὶ πρὸς οὓς ἂν ἐθέλωσι ἀπευθύνουσι λιμένας . Ἐπεὶδὴ γὰρ οὐ δέχεται τῶν ὑδάτων ἡ φύσις ἵππων , καὶ ὄνων ( 37 ) , καὶ ἡμιόνων , καὶ ὀδοιπόρων ἵχνη , καὶ ἀμαξῶν καὶ ὀχημάτων ( 38 ) γραμμάς , οἱ οἱ ἴδται προσέχοντες , ἀναμφιβόλως τὴν πορείαν ποιούντες , δέδωκε τῶν ὅλων ὁ Δεσπότης τοῖς τὰ μακρά πελάγη διαπερώσιν , οἷον ἵχνιν τινὰ τῶν θαλαττίων τριβῶν , τῶν ἀστέρων τὴν θέσιν . Ὦ τῆς ἀρρήτου φιλαθρωπίας ! Ὦ τῆς ἀρράστου σοφίας ! Τίς ἂν ἀξίως θαυμάσειε τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας τὸ ἀγαθόν , τὸ δυνατόν , τὸ ἐν ἀπύρῳ εὐπορον , τὸ ἐν ἀμηχάνοις εὐμήχανον , τὴν μεγαλουργίαν , τὴν εὐπορίαν ; Ἀληθῶς ἐ θαυμαστώθῃ ἡ γνῶσις σου ἐξ ἐμοῦ , ἐκστασιώθη , οὐ μὴ δύναμαι πρὸς αὐτήν , ὡ βω χάω . Εἰ δὲ ἐμοὶ πείθοιο , ταύτην σὺν ἐμοὶ καὶ σὺ τὴν φωνὴν ἀφήσεις , καὶ τὸν εὐεργέτην εἰς δύναμιν ὑμνήσεις , καὶ μυρίοις ἔργοις εὐεργετούμενος , λόγους εὐγνώμονας ἀνελείσεις . Ἵνα δὲ σε νῦν τοῦ βαδίζειν ἀρέαμενον , μὴ μακρὸν ὅδὸν ἰδεῖσαι παρασκευάσαντες , πόνον σοὶ προξενησάμεν , ἐνταῦθά σε τέως διαναπαύσωμεν , καὶ τὴν ἐν οὐρανῷ , καὶ τοῖς κατ' οὐρανὸν φωστήρι , πρόνοιαν τοῦ Θεοῦ φαινομένην θεωρεῖν καταλείψωμεν . Εἰκὸς γὰρ σε ποδηγηθέντα , καὶ καθ' ἑαυτὸν τὴν θεωρίαν ἀξήσει , καὶ τὰ συντομίως χάριν ὑπὸ τοῦ λόγου καταλειφθέντα , ἐκ τῶν εἰρημένων εὑρεῖν , καὶ μετὰ τοῦ Προφήτου βοῆσαι · « Ὦς ἐμεγάλυνθη τὰ ἔργα σου , Κύριε · πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας . » Σοὶ δόξα , καὶ τιμή , καὶ προσκύνησις ( 39 ) , εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: μάω ὁ λῆμμα , πρός ὧνδνας ἐπεύχομαι . ὁ δέ θεός ακάμωτος , καί ὁ ἥλιος σφόδρα ὁ ἀήρ θερμαίνω , ὁ μέν σῖτος εἰς ἄμητος ὁ γηπόνος καλέω , περίχωσις δέ σταφυλή , βρίθω δέ ἐλαία ὁ καρπός τρέμω , πεπαίνω δέ ὁ ὀπώρα ὁ γε . Εἰ ὁ μετόπωρον ἐπιγίγνομαι , οὗτος τέλειος πω ὁ φυτουργέω παραδίδωμι · ὁ δέ ὁ συλλογή ποιέω , πάλιν ἀποτίνω ὁ σπέρμα . παύω τοίνυν ἀχαριστέω , καί ὁ ὁ Πρόνοια δῶρον ὁ Πρόνοια διαβάλλω ἐπιχειρέω , καί ὁ δίδωμι ἀγαθός ὁ σουτός δοτήρ τοξεύω . ἐν ἅπας ὁ εἴρω ὁ ὁ Θεός καταμανθάνω πρόνοια , ιθυνουω σύ ( 35 ) καί κυβερνάω , καί πᾶς σύ ὁ ἀγαθός πραγματεύομαι ὁ ἀρθονιαν . βλέπω καί ὁ ἀστήρ ὁ φύσις , ὁ ὅσιος , ὁ τάξις , ὁ σχῆμα ὁ ποικιλίας ( 31 ) , ὁ τέρψις , ὁ χρεία , ὁ χορσίαν , ὁ ἐπιτολή , ὁ δύσις · οὗτος δέ ὁ ὅλος δημιουργέω ποιέω , οὐ ἵνα μόνος ὁ ζωφίδες ὁ νύξ φωτίζω , καί ἐν ἀσέληνος νύξ ὁ φάος ὁ ἄνθρωπος ὁ χρεία παρέχω , ἀλλά ἵνα καί ὁδή παραπέμπω , καί ὁ πλέω ξενάγησις . εἰς γάρ οὗτος ἀφοράω ὁ ναυτίλλομαι , ὁ ατριβής τρίβω ὁδεύω , καί ὁ οὗτος ὁράω προσέχω , ὁ σκάφος εὐθύνω , καί πρός ὅς εἄν ἐθέλω ἀπευθύνω λιμήν . ἐπειδή γάρ οὖον δέχομαι ὁ ὕδωρ ὁ φύσις ἵππος , καί ὄνος ( 37 ) , καί ἡμίονος , καί οδοιπόρος ἴχνος , καί ἅμαξα καί ὄχημα ( 38 ) γραμμή , ὁ ὁ ὁράω προσέχω , ἀναμφιβόλως ὁ πορεία ποιέω , δίδωμι ὁ ὅλος ὁ Δεσπότης ὁ ὁ μακρός πέλαγος διαπεράω , οἷος ἵχνιν τις ὁ θαλάσσιος τριβή , ὁ ἀστήρ ὁ θέσις . ὦ ὁ ἄρρητος φιλαθρωπίας ! ὦ ὁ ἀρράστου σοφία ! Τῖς εἄν ἀξίως θαυμάζω ὁ ὁ Θεός πρόνοια ὁ ἀγαθός , ὁ δυνατός , ὁ ἐν ἄπυρος εὔπορος , ὁ ἐν ἀμήχανος εὐμήχανος , ὁ μεγαλοεργία , ὁ εὐπορία ; ἀληθής εἰ θαυμαστόω ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ , ἐξίστημι , οὖον μή δύναμαι πρός αὐτός , εἰμί βαίνω χάω . εἰμί δέ ἐγώ πείθω , οὗτος σύν ἐγώ καί σύ ὁ φωνή ἀφίημι , καί ὁ εὐεργέτης εἰς δύναμις ὑμνέω , καί μυρίος ἔργον εὐεργετέω , λόγος εὐγνώμων ἀναιρέω . ἵνα δέ σύ νῦν ὁ βαδίζω ἀρέσκω , μή μακρός ὀδούς οἶδα παρασκευάζω , πόνος σύ προξενώ , ἐνταῦθα σύ τέως διαναπαύω , καί ὁ ἐν οὐρανός , καί ὁ κατά οὐρανός φωστήρ , πρόνοια ὁ Θεός φαίνω θεωρέω καταλείβω . εἰκώς γάρ σύ ποδηγέω , καί κατά ἑαυτοῦ ὁ θεωρία ἄγνυμι , καί ὁ σύντομος χάρις ὑπό ὁ λόγος καταλείπω , ἐκ ὁ εἴρω εὑρίσκω , καί μετά ὁ Προφήτου βοάω · « οὖς μεγαλύνω ὁ ἔργον σύ , κύριος · πᾶς ἐν σοφία ποιέω . » σοί δόξα , καί τιμή , καί προσκύνησις ( 39 ) , εἰς ὁ αἰών . ἀμήν .