theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0316.1
ἐρανιζομένας τὸ χρησίμον · οἰκοδομικὴν μὲν , παρὰ τῆς χαλκευτικῆς τὰ ἔργανα · χαλκευτικὴν δὲ , παρὰ τῆς οἰκοδομικῆς τὴν σιδηρᾶν · ἀμφοτέρας δὲ , παρὰ τῆς γεωργικῆς τὴν τροφήν . Καὶ τὴν γεωργικὴν αὖ , παρὰ τούτων τὴν τε τῶν οἰκιῶν κατασκευὴν , καὶ τὰ συνεργεῖν εἰς γεωργίαν δυνάμενα . Μᾶλλον δὲ σκόπησον ἂν ἄρχῃς πῶς ὑπέδειξεν ὁ Ποιητὴς τῷδε τῷ ζῷῳ τὰς ἀναγκαίας χρείας . Πόθεν γὰρ ἔγνω μεταλλεῦσαι σίδηρον καὶ χαλκὸν καὶ μόλυβδον καὶ καττίτερον ; Τίς δὲ αὐτῷ τὰς ἀργυρίτιδας ὑπέδειξε φλέβας ; Τίς δὲ τὴν χρυσίτην ( 39 ) γῆν ὀρύττειν ἐδίδαξε , καὶ τὰ μικρὰ ψήγματα τοῦ χρυσίου συλλέγειν ὑπἐδειξε ; Πόθεν ἔμαθε ψῦσιν ὕδατος ( 40 ) ; Τίς αὐτὸν τῷ ψάμμῳ τὴν διαφορὰν ἐπαίδευσε ; Τίς αὐτὸν ἐδίδαξε τὴν τοιαύδε ψάμμον τῷ πυρὶ παραδίδοσθαι , καὶ ὅπως , καὶ ἐπὶ πόσον ; καὶ τὴν συνεχῆ μὲν χωρίζειν , τὴν ( 41 ) χωριστὴν δὲ εἰς συνεχὲς ἀχώριστον μεταβάλλειν ( 42 ) ; Πῶς ἔγνω διαπλάττειν ἐκ ταύτης , πυρὶ καὶ πνεύματι συνεργῷ κεχρημένος , ἐκπωμάτων εἴδη μυρία , φιάλας , καὶ κύλικας , καὶ βομβύλους ( 43 ) , καὶ ἀμφορίσκους , καὶ ἔπιπλα , καὶ ἕτερα σκεύη πρὸς πᾶσαν χρείαν βρωτῶν καὶ ποτῶν ἐπιτήδεια ; Ἀξίον τοιγαροῦν , ὡς τούτων ἀπάντων τὴν γνῶσιν παρὰ τοῦ πεποιηκότος ἐδέξατο , καὶ τῶν ἐπινοιῶν τὰς δυνάμεις , καὶ τῶν τεχνῶν τὰς εὐρέσεις , τῇ φύσει ὁ δημιουργήσας ἐγκατεδάλετο . Διὸ καὶ τῷ μεγάλῳ Ἰὼβ προσδιαλεγόμενος ἔλεγε · « Τίς ἔδωκε γυναιξὶν ὑφασματος σοφίαν , καὶ ποικιλτικὴν ἐπιστήμην ; Θεοδότου γὰρ τῷ ἄντι καὶ τοῦτο τῆς τέχνης τὸ χρῶμα . Τῷ χρόνῳ μὲν γὰρ εὐκαταφρόνητον γέγονε , καὶ ἡ γνῶσις τῆς ἐργασίας ἀφήρηται τῶν εὐηθῶν τὴν εὐφημίαν . Εἰ δὲ τις ἀκριβῶς ἑκάστον σκοπήσαι βελήσειε , σφόδρα ἂν καὶ ταύτην τὴν τέχνην θαυμάσειεν . Τὰ γὰρ ἕρια χειρόμενα , καὶ τοῖς ὀδασι καθαρόμενα , διαφαίνεται μὲν πρῶτον , καὶ εἰς λεπτὰ διαιρεῖται , εἶτα τὸ κάταγμα μῆρυμα γίνεται · ἔπειτα , ἡ ταλασιουργία λαβοῦσα , τὸ μὲν ἀχραυφὲς καὶ οἰονεὶ εὐδεῖς ἔχον τὰς ἰνας ( 44 ) , τῶν λοιπῶν ἀποκρίνει · καὶ τὰ λοιπὰ δὲ συντιθεῖσα , κρόκην κατασκευάζει τῷ στήμονι . Εἶτα γυναικῶν χεῖρες λαβοῦσαι , τὰ λεπτὰ νήβουσι νήματα , καὶ ταῦτα πρῶτον , οἷόν τινας χορδὰς , κατὰ τάξιν ἐν τοῖς ἰστοῖς διατείνασαι , ἐμβάλλουσι ( 45 ) μὲν τὴν κρόκην , ταῖς δὲ κερκίδι τοὺς στήμονας διακρίνασαι , καὶ τῶν ἐμβεβλημένων μηρίδων ( 46 ) , τὰς μὲν χαλῶσαι , τὰς δὲ τείνουσαι , εἶτα τοῖς εἰς τοῦτο συντεθημένοις ὀργάνοις οἷον ὀθώσαι καὶ πιλοῦσαι τὴν κρόκην , οὕτως ἀποτελοῦσι τὸ ὕφασμα . Τίς ἂν πρὸς ἀξίαν τὴν δοθεῖσαν σοφίαν τῷ ζῷῳ θαυμάσειε ; Πῶς ἐνὶ χρώματι τῶν ὑποκειμένων , ἐρῶν ἢ σηρικῶν ( 47 ) νημάτων , παντοδαπῶν ζῴων ἐνυφαίνονται τύποι , καὶ ἀνθρώπων ἐνδάλματα , τῶν μὲν θηρευόντων , τῶν δὲ προσευχομένων , καὶ δένδρων εἰκόνες , καὶ ἕτερα ἄλλα μυρία . Ἄλη -
Lemmas: ἐρανίζω ὁ χρήσιμος · οἰκοδομικός μέν , παρά ὁ χαλκευτικός ὁ ἔργανα · χαλκευτικός δέ , παρά ὁ οἰκοδομικός ὁ σιδήρεος · ἀμφότερος δέ , παρά ὁ γεωργικός ὁ τροφή . καί ὁ γεωργικός αὖος , παρά οὗτος ὁ τε ὁ οἰκίον κατασκευή , καί ὁ συνεργέω εἰς γεωργία δύναμαι . μᾶλλος δέ σκοπέω εἄν ἄρχω πῶς ὑποδείκνυμι ὁ Ποιητής ὅδε ὁ ζῷον ὁ ἀναγκαῖος χρεία . πόθεν γάρ γιγνώσκω μεταλλεύω σίδηρος καί χαλκός καί μόλυβδος καί κασσίτερος ; Τῖς δέ αὐτός ὁ ἀργυρῖτις ὑποδείκνυμι φλέψ ; Τῖς δέ ὁ χρυσίτης ( 39 ) γῆ ὀρύσσω διδάσκω , καί ὁ μικρός ψῆγμα ὁ χρυσίον συλλέγω ὑποδείκνυμι ; πόθεν μανθάνω ψῦς ὕδωρ ( 40 ) ; Τῖς αὐτός ὁ ψάμμος ὁ διαφορά παιδεύω ; Τῖς αὐτός διδάσκω ὁ τοιαύς ψάμμος ὁ πῦρ παραδίδωμι , καί ὅπως , καί ἐπί πόσος ; καί ὁ συνεχής μέν χωρίζω , ὁ ( 41 ) χωριστός δέ εἰς συνεχής ἀχώριστος μεταβάλλω ( 42 ) ; Πῶς γιγνώσκω διαπλάσσω ἐκ οὗτος , πῦρ καί πνεῦμα συνεργός χράομαι , ἔκπωμα εἶδος μυρίος , φιάλη , καί κύλιξ , καί βόμβυλος ( 43 ) , καί ἀμφορίσκος , καί ἔπιπλα , καί ἕτερος σκεῦος πρός πᾶς χρεία βρωτός καί ποτός ἐπιτήδειος ; Ἄξιος τοιγάρ , ὡς οὗτος ἀπαντάω ὁ γνῶσις παρά ὁ ποιέω δέχομαι , καί ὁ ἐπίνοια ὁ δύναμις , καί ὁ τέχνη ὁ εύρεση , ὁ φύσις ὁ δημιουργέω ἐγκατεδάλετο . Διὸ καί ὁ μέγας Ἰώβ προσδιαλέγομαι λέγω · « Τῖς δίδωμι γυνή ὕφασμα σοφία , καί ποικιλτικός ἐπιστήμη ; Θεόδοτος γάρ ὁ Αἴας καί οὗτος ὁ τέχνη ὁ χρῶμα . ὁ χρόνος μέν γάρ εὐκαταφρόνητος γίγνομαι , καί ὁ γνῶσις ὁ ἐργασία ἀφαιρέω ὁ εὐήθης ὁ Εὐφημία . εἰμί δέ τις ἀκριβῶς ἕκαστος σκοπέω βελήσειε , σφόδρα εἄν καί οὗτος ὁ τέχνη θαυμάζω . ὁ γάρ ἔριον κείρω , καί ὁ ὀδασι καθαίρω , διαφαίνω μέν πρῶτος , καί εἰς λεπτόν διαιρέω , εἶτα ὁ κάταγμα μήρυμα γίγνομαι · ἔπειτα , ὁ ταλασιουργία λαμβάνω , ὁ μέν ἀχραυφὲς καί οἱονεί εὕδω ἔχω ὁ ἴς ( 44 ) , ὁ λοιπός ἀποκρίνω · καί ὁ λοιπάς δέ συντίθημι , κρόκη κατασκευάζω ὁ στήμων . εἶτα γυνή χείρ λαμβάνω , ὁ λεπτόν νήφω νῆμα , καί οὗτος πρῶτος , οἷος τις χορδή , κατά τάξις ἐν ὁ ἱστός διατείνω , ἐμβάλλω ( 45 ) μέν ὁ κρόκη , ὁ δέ κερκίς ὁ στήμων διακρίνω , καί ὁ ἐμβάλλω μηρίς ( 46 ) , ὁ μέν χαλάω , ὁ δέ τείνω , εἶτα ὁ εἰς οὗτος συντίθημι ὄργανον οἷος ὠθέω καί πιλέω ὁ κρόκη , οὕτως ἀποτελέω ὁ ὕφασμα . Τῖς εἄν πρός ἄξιος ὁ δίδωμι σοφία ὁ ζῷον θαυμάζω ; Πῶς ἐν χρῶμα ὁ ὑπόκειμαι , ἐράω ἢ σηρικός ( 47 ) νῆμα , παντοδαπής ζῷον ἐνυφαίνω τύπος , καί ἄνθρωπος ἐνδάλματα , ὁ μέν θηρεύω , ὁ δέ προσεύχομαι , καί δένδρον εἰκών , καί ἕτερος ἄλλος μυρίος . ἄλη -