theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0378.1
Οι μὲν οὖν ( 50 ) ταύτην ἔλεγον , ὁ δὲ οὐκ ἐμαλλεν ( 51 ) , ἀλλὰ τῇ χαμίνῳ τοὺς νεανίας πεπεδημένους ( 52 ) παρέθηκεν . Τὸ δὲ πῦρ ἔλυσε μὲν τὸν ἐκ σιδήρου δεσμὸν , τὴν ( 53 ) εὐμέπρηστον δὲ τῶν τριχῶν ἀρώλαξε φύσιν · ἀφαισθαι δὲ τῆς δωδεῖσης οὐκ ἠνέχετο τροφῆς , ἔφυγε δὲ , καὶ . λ . νῦντα δέδωκε , καὶ κατὰ τῶν σιελίων ἐκπύρει προσκυνθῶν , τοὺς δὲ τοῦ θεοῦ θαρμόντας ἀκράτους ἐφύλαττε . Καὶ καινὸν καὶ παράδοξον ἐγένετο θαῦμα . Οἱ μὲν γὰρ ἐν μέσῳ τὰς πυρὰς ὄντες , καὶ ἐπ’ ἀνθράκων βαλίζοντες , πείραν τῆς φλογὸς οὐκ ἐλάμβανον · οἱ δὲ περιεστῶτες ἔθεων , καὶ τῇ χαμίνῳ τὴν τροφὴν χορηγοῦντες , τροφὴ τοῦ πυρὸς ἐγίνοντο . Καὶ οἱ μὲν ἀνθρώπων ἐμπιπράμενοι , οἱ δὲ ἔνδον ὑμνοῦντες ἔχρεουν , καὶ τὴν κτίσιν ἅπασαν εἰς κοινωνίαν τῆς ὑμνηδίας ἐκάλουν , καὶ τοὺς ὑπὸ τῶν ἀνόητων προσκυνουμένους στοιχεῖους ὑμνεῖν τὸν εἰργετὴν ἐκάλουν . Τοσαύτη δὴ ἦν τῆς θαυματουργίας ἐκείνης ἡ δύναμις , ὡς αὐτὸν ἐκεῖνον δραμεῖν παρ’ αὐτοὺς τὸν ἀλάζονα καὶ μεμπτὸν τύραννον , καὶ προσκυνθῆσαι τοὺς τῆς εἰκόνος παραιτησαμένους προσκύνησιν , καὶ πᾶσιν ἐπιστεῖλαι τοὺς ὑπηκόους , τὸν τοῦτον γράφειν θεόν . Οὕτως ὁ μέγας Δανιὴλ τὴν αὐτὴν τοῦτοῖς συμφόρων ὑπομείνας , καὶ δορυάλωτος γενοὺς , καὶ μετὰ βαρβάρων βιοτεῦειν ἠναγκασμένος , τὸν πατρῴων ἀκριβῶς διεφύλαττε νόμον , καὶ κατ’ ἐκεῖνον πολιτευόμενος , χαράν καὶ ἀχλιβόλῳ ἐφύλαττε τὴν ψυχήν , καὶ τοσαύτην ἡφείε τῆς ἀρετῆς τὴν αἰγλήν , ὡς καὶ τὸν θηριώδη τύραννον ταῖς τοιαύταις ἀστραπαῖς καταπλήξαι · καὶ πρῶτον μὲν δήλους τοὺς ἀγνοουμένους ὀνειροὺς καταστῆσαι , ἔπειτα δὲ καὶ ( 54 ) τὸ δέον εἰσηγήσασθαι , καὶ τὸ συνοίσον μέλλον ὑποδεῖξαι καὶ παρανεῖναι . Καὶ τί δεῖ πάντα λέγειν τὰ ὑπ’ ἐκείνου γεγενημένα λαμπρῶς ; Ὅπως μὲν ὁ βασιλεὺς τὸ προσεὔχεσθαι καὶ τὸν θεὸν ἱκετεύειν ἀπηγόρευεν · ὅπως δὲ οὗτος πρότερον ἐννόμως εὐχόμενος , καὶ κρυδὴν τοῦτο ποιῶν , ἐπειδὴ δὲ ὁ δυσσεβὴς νόμος ἐτέθη , προφανῶς τὸν θεὸν ἀντιβολὴν διετέλει , τοῦ νόμου καταγγελόν , καὶ τοῦ νομοθέτου καταφρονῶν . Ὅπως παρεδόθη τοῖς λέουσιν · ὅπως κάχεινος κατέπληξε ταῖς τῆς εὐσεβείας ἀκτίσι , καὶ οἷόν τισι κήμοις τοὺς τῆς θείας εἰκόνος χαρακτήρσιν ἐπέθηκεν αὐτῶν τὰ μεμηγνῶτα στόματα · ὅπως εἴλυσεν εἰς θεωρίαν τοῦ θαύματος τὸν δυσσεβὴ βασιλέα · ὅπως αὐτὸν ἐδίδαξεν , ὡς ὁ τῶν Ἑβραίων θεὸς πάντων ἐστὶ ποιητὴς καὶ Δεσπότης · ὅπως τὴν τῶν εἰδώλων ἀπάτην διήλεγξε . Δυνατὸν γὰρ τούτων ἕκαστον ἐκ τῆς ἱστορίας καταμαθεῖν , καὶ γνῶναι σαφῶς , ὡς δυνατὸν πονηροῖς δεσπόταις δουλεύοντας μηδεμίαν ἐκθεῖν ἐκμάθεσθαι πονηρίαν , ἀλλὰ τὴν δίκαιαν τῆς ἀρετῆς καταλαβεῖν χορυφήν , καὶ τοῦτοὺς τῆς πᾶσης ἐλευθεροῦν , καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ποδηγεῖν , καὶ πολλοὺς ἑτέρους προκείσθαι σωτηρίας ἀρχέτυπον .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ( 50 ) οὗτος λέγω , ὁ δέ οὐ ἐμαλλεν ( 51 ) , ἀλλά ὁ κάμινος ὁ νεανίας πεδάω ( 52 ) παρατίθημι . ὁ δέ πῦρ λύω μέν ὁ ἐκ σίδηρος δεσμός , ὁ ( 53 ) εὐμέπρηστον δέ ὁ θρίξ ἀρώλαξε φύσις · ἀφίημι δέ ὁ δίδωμι οὐ ἀνέχω τροφή , φεύγω δέ , καί . λ . νῦντα δίδωμι , καί κατά ὁ σιελια ἐκπυρόω προσκυνθῶν , ὁ δέ ὁ θεός θαρμόντας ἄκρατος φυλάσσω . καί καινός καί παράδοξος γίγνομαι θαῦμα . ὁ μέν γάρ ἐν μέσος ὁ πυρή εἰμί , καί ἐπί ἄνθραξ βαλλίζω , πείρω ὁ φλόξ οὐ λαμβάνω · ὁ δέ περιίστημι ἔθος , καί ὁ κάμινος ὁ τροφή χορηγέω , τροφή ὁ πυρός γίγνομαι . καί ὁ μέν ἄνθρωπος ἐμπίμπρημι , ὁ δέ ἔνδον ὑμνέω χρεώ , καί ὁ κτίσις ἅπας εἰς κοινωνία ὁ ὑμνηδίας καλέω , καί ὁ ὑπό ὁ ανόητος προσκυνέω στοιχεῖον ὑμνέω ὁ εἴργω καλέω . τοσοῦτος δή εἰμί ὁ θαυματουργία ἐκεῖνος ὁ δύναμις , ὡς αὐτός ἐκεῖνος τρέχω παρά αὐτός ὁ ἀλαζών καί μεμπτός τύραννος , καί προσκυνέω ὁ ὁ εἰκών παραιτέομαι προσκύνησις , καί πᾶς ἐπιστέλλω ὁ ὑπήκοος , ὁ οὗτος γράφω θεός . οὕτως ὁ μέγας Δανιήλ ὁ αὐτός οὗτος σύμφορος ὑπομένω , καί δορυάλωτος γένος , καί μετά βάρβαρος βιοτεύω ἀναγκάζω , ὁ πατρῷος ἀκριβῶς διαφυλάσσω νόμος , καί κατά ἐκεῖνος πολιτεύω , χαρά καί αχλιβωλος φυλάσσω ὁ Ψυχή , καί τοσοῦτος ἐφείω ὁ ἀρετή ὁ αἴγλη , ὡς καί ὁ θηριώδης τύραννος ὁ τοιοῦτος ἀστραπή καταπλήσσω · καί πρῶτος μέν δῆλος ὁ ἀγνοέω ὄνειρος καθίστημι , ἔπειτα δέ καί ( 54 ) ὁ δήω εἰσηγέομαι , καί ὁ συμφέρω μέλλω ὑποδείκνυμι καί παρανίημι . καί τίς δεῖ πᾶς λέγω ὁ ὑπό ἐκεῖνος γίγνομαι λαμπρῶς ; ὅπως μέν ὁ βασιλεύς ὁ προσεύχομαι καί ὁ θεός ἱκετεύω ἀπαγορεύω · ὅπως δέ οὗτος πρότερος ἔννομος εὔχομαι , καί κρυδὴν οὗτος ποιέω , ἐπεί δέ ὁ δυσσεβής νόμος τίθημι , προφανῶς ὁ θεός ἀντιβολή διατελέω , ὁ νόμος κατάγγελος , καί ὁ νομοθέτης καταφρονέω . ὅπως παραδίδωμι ὁ λέων · ὅπως κάχεινος καταπλήσσω ὁ ὁ εὐσέβεια ἀκτίς , καί οἷος τις κημός ὁ ὁ θεῖος εἰκών χαρακτήρ ἐπιτίθημι αὐτός ὁ μεμηγνῶτα στόμα · ὅπως εἰλύω εἰς θεωρία ὁ θαῦμα ὁ ασεβής βασιλεύς · ὅπως αὐτός διδάσκω , ὡς ὁ ὁ Ἑβραῖος θεός πᾶς εἰμί ποιητής καί Δεσπότης · ὅπως ὁ ὁ εἴδωλον ἀπάτη διελέγχω . Δυνατός γάρ οὗτος ἕκαστος ἐκ ὁ ἱστορία καταμανθάνω , καί γιγνώσκω σαφῶς , ὡς δυνατός πονηρός δεσπότης δουλεύω μηδείς ἐκθέω ἐκμανθάνω πονηρία , ἀλλά ὁ Δίκαιος ὁ ἀρετή καταλαμβάνω χορυφημι , καί οὗτος ὁ πᾶς ἐλευθερόω , καί πρός ὁ ἀλήθεια ποδηγέω , καί πολύς ἕτερος πρόκειμαι σωτηρία ἀρχέτυπος .