theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0343.2
Ἄλλ' ὁ μὲν πλούσιος , πολλοὺς ἔχων θορύβους , καὶ φροντίδας παντοδαπάς , καὶ τρικυμιῶν εἴδη μυρία , ἐπίβουλός ἐστιν , ἀλλ' οὐκ ἐπίκουρος ἀρετῆς . Πῶς γὰρ ἄν τις κατορθώσειε σωφροσύνην διηνεκῶς γαστριζόμενος , καὶ συμποσίους προστετεχώς , καὶ συσσίτια κατασκευάζων , καὶ στῆδας καὶ τραπέζας ἐνασχολούμενος , καὶ σιτοποιούς , καὶ ὀψοποιούς , καὶ ποπῶνας δημιουργούς , καὶ οἴνους ἀνθούσιος , καὶ φιάλας , καὶ κύλικας , καὶ ἐκπωμάτων εἴδη παντοδαπά , καὶ δήμων ποικιλίαν ἐν τῇ διανοίᾳ περιφέρων , καὶ χαλδὸν τὸν ἄκρατον πίνων , καὶ πέρα τοῦ μέτρου τὴν γαστέρα φορτίζων , καὶ τοῦ μὲν λογικοῦ τὸν σπινθῆρα ( 50 ) κατασβέννυς , αὐξὼν δὲ τῇ ὑλῇ τῶν παθῶν τὴν πυράν , καὶ τὴν μὲν ἀκόλαυσιν φθονὴν ἐπὶ πλεῖστον ἐξάπτων , τὸν δὲ θυμὸν κατὰ τῶν διακονούντων εἰς ἄχμὴν παραβήτων , καὶ δοῦλον τῶν παθῶν τὸν ἡγεμόνια ποιῶν , καὶ τῆς γαστρὸς ὑπηρέτην τὸν δεσπότην ἐργαζόμενος , καὶ εἰς ἀνθρωποδούδεις κατασῦρον ἐπιθυμίας τὸν τοῦ ζῴου τὴν ἡγεμονίαν παρὰ τοῦ πεπηγότος δεξάμενον , καὶ αἰχμάλωτον παραδιδούς τοῖς ὑπηκόοις τὸν ἄρχοντα , καὶ κατασῦρεσθαι τὸν ἡνίοχον παρὰ τῶν ἵππων παρασκευάζων , καὶ τὸν κυβερνήτην τῶν οἰάκων οὐχ ἔτι ἔχειν , καὶ ἄπαν τὸ σκάφος ἰθύνειν , ἀλλὰ ταῖς τῶν παθῶν τρικυμίαις ἐνδιδοὺν βαπτίζουσαι τὸ σκάφος , καὶ αὐτὸ ὑποβρύχιον ἐργαζομέναις ; Οὐκοῦν ὁ τοιοῦτος οὐ μόνον φρονήσεως ἄμοιρος , ἀλλὰ καὶ παντοδαπαῖς ἀκολασίας προσκείμενος , οὐ ( 31 ) μόνον ἀνδρείας γεγυμνωμένος , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῶν πολεμίων παθῶν ἐξηνδραποδισμένος . Περὶ γὰρ δικαιοσύνης τί δεῖ καὶ λέγειν , ὅς οὐ καὶ αὐτῶν τῶν ἀντιλεγόντων συνομολογούντων , ὅς ὁ τῆς πλείονος ἐπιμένους κτήσεως , ἀδίκου καὶ δικαίας διαφορὰν οὐκ ἴδειν γινωρίζει , ἀλλὰ τοῖς τοιούτοις , ἄτακτα , ἄδριστα , ἀδιάκριτα πάντα ; Ὅτι μὲν οὖν οὐ ῥάδιον πλοῦτῳ συνεργῷ κεχρημένους κατορθῶσαι τὴν ἀρετὴν , καὶ τοῖς λαν ἐριστικοῖς ῥάδιον ἐκ τῶν εἰρημένων καταμαθεῖν · ὅτι δὲ ἡ πενία φιλοσοφίας ἐστὶ συνεργός , καὶ οὐδ' ἄν ἄλλως τις τὴν τελειωτάτην κατορθώσειεν ἀρετὴν , αὐτίκα μαθησόμεθα .
Lemmas: ἄλλος ὁ μέν πλούσιος , πολύς ἔχω θόρυβος , καί φροντίς παντοδαπός , καί τρικυμία εἶδος μυρίος , ἐπίβουλος εἰμί , ἀλλά οὐ ἐπίκουρος ἀρετή . Πῶς γάρ ἄν τις κατορθόω σωφροσύνη διηνεκής γαστρίζω , καί συμπόσιος προστάσσω , καί συσσίτιον κατασκευάζω , καί στῆδας καί τράπεζα ασχολούμαι , καί σιτοποιός , καί ὀψοποιός , καί ποπῶνας δημιουργός , καί οἶνος ανθουθεος , καί φιάλη , καί κύλιξ , καί ἔκπωμα εἶδος παντοδαπός , καί δῆμος ποικιλίας ἐν ὁ διάνοια περιφέρω , καί χαλδὸν ὁ ἄκρατος πίνω , καί πέρα ὁ μέτρον ὁ γαστήρ φορτίζω , καί ὁ μέν λογικός ὁ σπινθήρ ( 50 ) κατασβέννυμι , αὐξάνω δέ ὁ ὕλη ὁ πάθος ὁ πυρά , καί ὁ μέν ἀκόλαυσιν φθονη ἐπί πλεῖστος ἐξάπτω , ὁ δέ θυμός κατά ὁ διακονέω εἰς ἄχμα παραβαίνω , καί δοῦλος ὁ πάθος ὁ ἡγεμονία ποιέω , καί ὁ γαστήρ ὑπηρέτης ὁ δεσπότης ἐργάζομαι , καί εἰς ανθρωποδουδεω κατασύρω ἐπιθυμία ὁ ὁ ζῷον ὁ ἡγεμονία παρά ὁ πήγνυμι δέχομαι , καί αἰχμάλωτος παραδίδωμι ὁ ὑπήκοος ὁ ἄρχω , καί κατασύρω ὁ ἡνίοχος παρά ὁ ἵππος παρασκευάζω , καί ὁ κυβερνήτης ὁ Οἴαξ οὐ ἔτι ἔχω , καί ἅπας ὁ σκάφος εὐθύνω , ἀλλά ὁ ὁ πάθος τρικυμία ενδίδω βαπτίζω ὁ σκάφος , καί αὐτός ὑποβρύχιος ἐργάζομαι ; οὐκοῦν ὁ τοιοῦτος οὖον μόνος φρόνησις ἄμοιρος , ἀλλά καί παντοδαπός ἀκολασία πρόσκειμαι , οὖον ( 31 ) μόνος ἀνδρεῖος γυμνόω , ἀλλά καί ὑπό ὁ πολέμιος πάθος ἐξανδραποδίζω . περι γάρ δικαιοσύνη τίς δεῖ καί λέγω , ὅς οὖον καί αὐτός ὁ ἀντιλέγω συνομολογέω , ὅς ὁ ὁ πλείων ἐπιμένω κτῆσις , ἄδικος καί Δίκαιος διαφορά οὐ ὁράω γινωριζεω , ἀλλά ὁ τοιοῦτος , ἄτακτος , ἄδραστος , ἀδιάκριτος πᾶς ; ὅτι2 μέν οὖν οὖον ῥούδιον πλοῦτος συνεργός χράομαι κατορθόω ὁ ἀρετή , καί ὁ λάω ἐριστικός ῥούδιον ἐκ ὁ εἴρω καταμανθάνω · ὅτι δέ ὁ πενία φιλοσοφία εἰμί συνεργός , καί οὐδέ ἄν ἄλλως τις ὁ τέλειος κατορθόω ἀρετή , αὐτίκα μανθάνω .