theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0330.2
C Αὐτὴ τοίνυν ἐξεῦρε μὲν στοιχεῖα , καὶ ἀριθμῷ περιώρισεν , συνέζευξε δὲ ταῦτα πρὸς ἄλληλα ( 53 ) , καὶ συλλαβὼν συζυγίας εἰργάσατο · εἶτα δύο καὶ τρεῖς κατὰ ταυτὸν ( 54 ) συνάψασα συλλαβὰς , τῶν ὀνομάτων ἐδίδαξε τὴν ἀναγνώσιν · συνθεῖσα δὲ λόγον καὶ ἐφύησατο , μίαν τοῦ λόγου τὴν ἀρμονίαν εἰργάσατο . Ἐντεῦθεν βιβλία μυρία λόγων ἀρχαίων ἐπλήσθησαν · αἱ μὲν , ἱερῶν καὶ θείων καὶ μυστικῶν , αἱ δὲ , τῆς ἐξωθεν παιδείας · ἡ ποικιλία μέτρων , καὶ ὀνομάτων κάλλει , καὶ συνδήκης ἀρμονία τὸ μυθῶδες συγκαλύπτουσα , τέρπει μὲν τὴν ἀκοήν , ὅπλον δὲ τοῖς εὐσεβέσι κατὰ τῶν τῆς ἀσεβείας γίνεται τροφίμων . Διὰ ταύτης τῆς ἐπιστήμης ἀπάντες ὁμιλοῦμεν ἀλλήλοις , καὶ οἱ πολλῶν ἡμερῶν ὁδὸν ἀφεστηκότες , καὶ πολλοὺς σταθμοὺς ἐν μέσῳ διατειχίζοντας ἔχοντες , πέμπομεν ἀλλήλοις διὰ χειρῶν τὰ τῆς ἐνοίας συνηματα ( 55 ) . Καὶ ἀρκεῖ μὲν ἡ γλῶττα , τὸ πρῶτον ὄργανον τοῦ λόγου , ὑπουργεῖ δὲ τῷ λόγῳ ἡ δεξιὰ , καὶ μεταχειριζομένη τὸν κάλαμον , ἐγχαράττει τῷ χάρτη τὴν πρὸς τὸν φίλον διάλεξιν · καὶ γίνεται ὄχημα τοῦ λόγου , οὐκέτι γλῶττα καὶ στόμα ( 56 ) , ἀλλὰ χειρ ἀσκήσασα τῷ χρόνῳ τὴν τέχνην , καὶ τῶν στοιχείων τὴν συνθήκην ἀκριβῶς ἐκμαθοῦσα . Τοῦτο γάριν ὁ Ποιητὴς τοιαύτας ἡμῖν ἐτεκτῆνατο τὰς χεῖρας , εἰς πέντε δακτύλους διεσημμένας , ἀντέταξε δὲ τοῖς τέτρasi τὸν μέγαν . Οὐτε γὰρ οἷόν τε ἦν ( 57 ) ἴσοις διακειμένοις δακτύλοις , παντοδαπὴν ἐνέργειαν ἐνεργεῖσθαι . Νῦν δὲ τοῦ μεγάλου τοῖς ἄλλοις ἀντικειμένου , καὶ γραφίδα μάλᾳ ῥάδιως κατέχομεν , καὶ σκαπάνην , καὶ δίκελλαν , πρίονά τε , καὶ σκέπαρνον , καὶ σφύραν , καὶ πυράγραν , καὶ πάντα ὅσα τέχνην ἐστὶν ἔργα . Θεωρήσας τοιγαροῦν διὰ τοῦ λόγου , ὅσης περὶ τὴν δημιουργίαν τῆς προνοίας ἀπλήσθαι , ὅσας σοὶ τέχνας καὶ ἐπιστήμας οὐ μόνον εἰς τὴν ζῆν , ἀλλὰ καὶ εἰς τοῦ ζῆν ἐδώρησατο , πολλὴ φιλοτιμία περὶ τὴν σὴν χρησάμενος θεραπείαν , ὅσην σοὶ χειράριστοι φορῶσι ἀγαθῶν , ὅπως θυμῆρ ὁσὶ τὸν βίον ταῖς ἀπὸ τῶν τεχνῶν πραγματεύσῃ χρείαις , ὅτι σοὶ οὐ μόνον τὴν χρείαν , ἀλλὰ καὶ τὰ πέρα τῆς χρείας ἐπιπρεῖν πανταχόθεν ἐμηχανήσατο , ἐκβαλε τὴν ἀχαριστίαν τῆς γλώττης , δίδαξον αὐτὴν εὐφημεῖν , ὑποτάγητι τῷ Κυρίῳ , καὶ ἱκέτευσον αὐτόν . Μᾶθε βοῆν μετὰ τοῦ Προφήτου · Ἐθαυμαστώθη ἡ γνώσις σου ἐξ ἐμοῦ ,
Lemmas: C αὐτός τοίνυν ἐξευρίσκω μέν στοιχεῖον , καί ἀριθμός περιορίζω , συζεύγνυμι δέ οὗτος πρός ἀλλήλων ( 53 ) , καί συλλαμβάνω συζυγία ἐργάζομαι · εἶτα δύο καί τρεῖς κατά τατός ( 54 ) συνάπτω συλλαβή , ὁ ὄνομα διδάσκω ὁ ἀναγιγνώσκω · συντίθημι δέ λόγος καί φύω , εἷς ὁ λόγος ὁ ἁρμονία ἐργάζομαι . ἐντεῦθεν βιβλίον μυρίος λόγος ἀρχαῖος πίμπλημι · ὁ μέν , ἱερός καί θεῖον καί μυστικός , ὁ δέ , ὁ ἐξωθεν παιδεία · ὁ ποικιλία μέτρον , καί ὄνομα κάλλος , καί συνδέω ἁρμονία ὁ μυθώδης συγκαλύπτω , τέρπω μέν ὁ ἀκοή , ὅπλον δέ ὁ εὐσεβής κατά ὁ ὁ ἀσέβεια γίγνομαι τρόφιμος . Ζεύς οὗτος ὁ ἐπιστήμη ἅπας ὁμιλέω ἀλλήλων , καί ὁ πολύς ἡμέρα ὁδός ἀφίστημι , καί πολύς σταθμός ἐν μέσος διατειχίζω ἔχω , πέμπω ἀλλήλων διά χείρ ὁ ὁ ενοια συνημα ( 55 ) . καί ἀρκέω μέν ὁ γλῶσσα , ὁ πρῶτος ὄργανον ὁ λόγος , ὑπουργέω δέ ὁ λόγος ὁ δεξιός , καί μεταχειρίζω ὁ κάλαμος , ἐγχαράσσω ὁ χάρτης ὁ πρός ὁ φίλος διάλεξις · καί γίγνομαι ὄχημα ὁ λόγος , οὐκέτι γλῶσσα καί στόμα ( 56 ) , ἀλλά χείρ ἀσκέω ὁ χρόνος ὁ τέχνη , καί ὁ στοιχεῖον ὁ συνθήκη ἀκριβῶς ἐκμανθάνω . οὗτος γάριν ὁ Ποιητής τοιοῦτος ἐγώ τεκταίνομαι ὁ χείρ , εἰς πέντε δάκτυλος διεσημμένας , ἀντιτάσσω δέ ὁ ὅς ὁ μέγας . οὐ γάρ οἷος τε εἰμί ( 57 ) ἴσος διάκειμαι δάκτυλος , παντοδαπός ἐνέργεια ἐνεργέω . νῦν δέ ὁ μέγας ὁ ἄλλος ἀντίκειμαι , καί γραφίς μάλα ῥᾳδίως κατέχω , καί σκαπάνη , καί δίκελλα , πρίων τε , καί σκέπαρνον , καί σφῦρα , καί πυράγρα , καί πᾶς ὅσος τέχνη εἰμί ἔργον . θεωρέω τοιγάρ διά ὁ λόγος , ὅσος περί ὁ δημιουργία ὁ πρόνοια ἀπέρχομαι , ὅσος σύ τέχνη καί ἐπιστήμη οὖον μόνος εἰς ὁ ζῶ , ἀλλά καί εἰς ὁ ζῶ δωρέω , πολύς φιλοτιμία περί ὁ σός χράω θεραπεία , ὅσος σύ χειράριστοι φορέω ἀγαθός , ὅπως θυμῆρ ἀδών ὁ βίος ὁ ἀπό ὁ τέχνη πραγμάτευση χρεία , ὅτι σύ οὖον μόνος ὁ χρεία , ἀλλά καί ὁ πέρα ὁ χρεία επιπριν πανταχόθεν μηχανάομαι , ἐκβάλλω ὁ ἀχαριστία ὁ γλῶσσα , διδάσκω αὐτός εὐφημέω , ὑποτάσσω ὁ κύριος , καί ἱκετεύω αὐτός . μανθάνω βοή μετά ὁ Προφήτου · θαυμαστόω ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ ,