theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0321.2
quoque summus ille omnium Conditor armavit . 'Ἄλλ' Ἰσως ἄν εἴποις ἀχαριστίαν νοσῶν · Τί τοίνυν μοι πλὴν τῶν ἀσπαχῶν κεχάρισται ; 'Ἀλλὰ καὶ τῶν ἀσπαχῶν τὴν φύσιν , ἐμβρόντητε , διὰ τὴν σὴν χρείαν παποίηκε . Τί τοίνυν ἀχαριστεῖς ; εἰ καὶ τὰ σὰ δι' σὲ τοῖς σοῖς ὅπλοις καθώπλισεν ; Σὺ σπείρεις δσὰ πυροὺς ( 13 ) , ἀχαριστάτατε · αὐτὸς ἄρδει καὶ θερμαίνει καὶ τρέφει καὶ φρουρεῖ καὶ φυλάττει , καὶ πέπονά σοι προτίθησι . Σὺ δὲ ( 14 ) ἀμήσας , καὶ τῇ ἄλῃ παραδοὺς , καὶ τεμὼν τῇ τέχνῃ , καὶ τῶν ἀχύρων ἀποχρίνας , καὶ μύλῃ λεπτύνας , καὶ τῶν πιτύρων χυρίας , καὶ ταῖς χερσὶ μάζας , καὶ κλιδάνῳ ἢ ἰπνῷ παραδοὺς , ἐντρυφᾷς τοῖς ἄρτοις , καὶ τὸν χορηγὸν ἀγνοεῖς . 'Αλλ' ἐπὶ τὸν ὀφθαλμὸν ἐπανέλθωμεν . Κατανόησον αὐτοῦ τὴν φύσιν · βλέπε πόσους ἔχει χιτώνας · βλέπε τὴν ἔξωθεν εὐμορφίαν · βλέπε τὴν τῆς κόρης λεπτότητα , τὴν περιεχουμένην Ἰριν , ἣν στεφάνην ὀνομάζομεν , τὸν κερατοειδῆ κύκλον , τὸν μαγοειδῆ χιτῶνα , τὴν χρυσταλλοειδῆ σφαῖραν τὴν ὑπὸ τοῦτῃ κειμένην , καὶ διὰ μέσου διακύπτουσαν , τὴ περὶ ταύτὴν διακεχυμένον ὑελοειδὲς ( 15 ) ὑγρόν , τὸ ἀμφιβληστορειδὲς περιδδολιον , τὴν ἀδενώδη ἕδραν , ἐφ' ἧς ἄπας ἐρήρεισται , τὴν ἐκ τοῦ ἐγκεφάλου δι' ἀγγείων λεπτοτάτου χορηγουμένην τροφήν , τὴν διὰ τῶν κανθῶν ( 16 ) τοῦ περιττώματος ἐκροήν . Σκόπησον εἰς πὸσα τὸ αἷμα μετασχηματίζεται χρώματα . Τοῦτο πρῶτον μὲν ἦν σιτίον · τοῖς ὀδοῦσι δὲ λεπτυθὲν , τῇ γαστρὶ παρεπέμφθη · ἐκεῖνη πρὸς τὴν οἰκείαν χράν τοῦτο μετέβαλε , καὶ λευκὸν ἀπεῖργασατο · τοῦτο τὸ ἦπαρ δεξάμενον , πάλιν εἰς τὸ οἰκεῖον μετατίθησι χρώμα . Οὕτω γενομένη τοῦ αἵματος ἡ φύσις , εἰς ἐγκέφαλον χωροῦσα , πάλιν λευκαίνεται , καὶ εἰς ὀστὰ μεταπήγνυται , καὶ εἰς νεῦρα στεγανά μὲν , εὐκαμπῆ δὲ μετατίθεται . 'Αλλὰ γὰρ Ἰσως ὁμοιον ποιοῦ τοῖς τὴν ψάμμον ἀριθμεῖν πειρωμένοις , τὴν ἐν τῷ σώματι φαινομένην τοῦ Ποιητοῦ προμήθειαν ἐρευνᾶσαι φιλονεικῶν . Κατὰ σαυτὸν γοῦρον πᾶσας τῇ θεωρίᾳ περινόστησον τὰς αἰσθήσεις , τὴν γεῦσιν , τὴν ὀσφρησιν , τὴν ἀκοήν · ὅπως ἡ μὲν τῶν ὀσμῶν τὴν ἀντιληψιν ἔχει , καὶ τὸ μὲν ἡδὺ προσίεται , τὸ δὲ δυσώδες ἀπωθεῖται , καὶ τῶν τῆς κεφαλῆς περιττωμάτων τὰς ἐκκρίσεις παπίστευται . 'Επεὶδὴ γὰρ τοὺς κάτωθεν ἅπαντας ἀναπεμπομένους ἀτμοὺς ὡς ὑπερκείμενη
Lemmas: quoque summus ille omnium Conditor armavit . Ἄλλα ἴσως ἄν εἶπον ἀχαριστία νοσέω · τις τοίνυν ἐγώ πλήν ὁ ἀσπαχῶν χαρίζομαι ; Ἀλλά καί ὁ ἀσπαχῶν ὁ φύσις , ἐμβρόντητος , διά ὁ σός χρεία παποιιημι . τις τοίνυν ἀχαριστέω ; εἰμί καί ὁ σός διά σύ ὁ σός ὅπλον καθοπλίζω ; σύ σπείρω δσοι πυρός ( 13 ) , ἀχαριστάτατε · αὐτός ἄρδω καί θερμαίνω καί τρέφω καί φρουρέω καί φυλάσσω , καί πέπων σύ προτίθημι . σύ δέ ( 14 ) ἀμάω , καί ὁ ἄλη παραδίδωμι , καί τέμνω ὁ τέχνη , καί ὁ ἄχυρον αποχριναω , καί μύλη λεπτύνω , καί ὁ πίτυρον χοιριάω , καί ὁ χείρ μᾶζα , καί κλιδανος ἢ ἰπνός παραδίδωμι , ἐντρυφάω ὁ ἄρτος , καί ὁ χορηγός ἀγνοέω . Αλ ἐπί ὁ ὀφθαλμός ἐπανέρχομαι . κατανοέω αὐτός ὁ φύσις · βλέπω πόσος ἔχω χιτών · βλέπω ὁ ἔξωθεν εὐμορφία · βλέπω ὁ ὁ κόρη λεπτότης , ὁ περιέχω Ἶρις , ὅς στεφάνη ὀνομάζω , ὁ κερατοειδής κύκλος , ὁ μαγοειδος χιτών , ὁ χρυσταλλοειδος σφαῖρα ὁ ὑπό Τούτη κεῖμαι , καί διά μέσος διακύπτω , ὅς περί οὗτος διαχέω ὑελοειδής ( 15 ) ὑγρός , ὁ ἀμφιβληστορειδὲς περιδδολιον , ὁ αδενώδης ἕδρα , ἐπί ὅς ἅπας ἐρείδω , ὁ ἐκ ὁ ἐγκέφαλος διά ἀγγεῖον λεπτός χορηγέω τροφή , ὁ διά ὁ κανθός ( 16 ) ὁ περίσσωμα ἐκροή . σκοπέω εἰς πόσος ὁ αἷμα μετασχηματίζω χρῶμα . οὗτος πρῶτος μέν εἰμί σιτίον · ὁ ὀδούς δέ λεπτύνω , ὁ γαστήρ παραπέμπω · ἐκεῖνος πρός ὁ οἰκεῖος χράω οὗτος μεταβάλλω , καί λευκός ἀπεργάζομαι · οὗτος ὁ ἦπαρ δέχομαι , πάλιν εἰς ὁ οἰκέω μετατίθημι χρώμα . οὕτως γίγνομαι ὁ αἷμα ὁ φύσις , εἰς ἐγκέφαλος χωρέω , πάλιν λευκαίνω , καί εἰς ὁστόν μεταπήγνυμι , καί εἰς νεῦρον στεγανός μέν , εὐκαμπής δέ μετατίθημι . Αλλά γάρ ἴσως ὅμοιος ποιέω ὁ ὁ ψάμμος ἀριθμέω πειράω , ὁ ἐν ὁ σῶμα φαίνω ὁ Ποιητής προμήθεια ἐρευνάω φιλονεικέω . κατά σαυτοῦ γοῦρος πᾶος ὁ θεωρία περινοστέω ὁ αἴσθησις , ὁ γεῦσις , ὁ ὄσφρησις , ὁ ἀκοή · ὅπως ὁ μέν ὁ ὀσμή ὁ ἀντίληψις ἔχω , καί ὁ μέν ἡδύς προσίημι , ὁ δέ δυσώδης ἀπωθέω , καί ὁ ὁ κεφαλή περίσσωμα ὁ ἔκκρισις πιστευτής . 'Επεὶδὴ γάρ ὁ κάτωθεν ἅπας ἀναπέμπω ἀτμός ὡς υπερκείμενη