theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0327.1
ἀδύνας ἐπειγόμενος ὁρῶντες τέμνουσι , καὶ τῶν περιττῶν ἀπαλλάττουσι · νῦν δὲ τὰ λῆτα κείρουσι , καὶ δρέπονται τῶν πόων τὰ ἐπιχείρα χερσὶ χρώμενοι , ἀμαλλοδεῖν τῆς δεσμοῦσι , καὶ εἰς τὰς ἄλωις τὰ φορτία κομίζουσι , καὶ τῶν ἀγύρων τοὺς πυροὺς ἀποκρίνουσι . Καὶ τὸ μὲν , ταῖς ἀχυρμαῖς παραπέμπουσι , τοὺς δὲ , τοῖς δογελοῖς ἐναποτίθενται , χερσὶ χρώμενοι συνεργοῖς . Καὶ ἀμπέλων τρυγῶσι , καὶ ἐλαίαν συλλέγουσι , καὶ οἶνον ἀπολύβουσι , καὶ λαχάνων γένη παντοδαπὰ γεωργοῦσι , καὶ ὀπωρῶν εἴδη μυρία ταῖς φιλοτεχνίαις ἐπινοοῦντες , δρέπονται τε καὶ προσφέρουσι τοῖς ἀπολαύειν ἐθελούσι . Διὰ χειρῶν ὁ ἀνθρώπινος νοῦς οὐ μόνον τὴν ἡπειρον εὐανθέσι λειμνοῖς , καὶ κυμαίνουσι λητοῖς , καὶ ἀμφιλαφεσὶν ἄλσεσι καλλωπίζει , ἀλλὰ καὶ τὴν θάλασσαν πολλαῖς ὁδοῖς κατεκόσμησε , καὶ τὴν πᾶσιν ἄλαστον τοῖς φύσιν λαχοῦσι πεζῶν , πολλοὺς ἔχειν ὁδῖτας ἐμηχανάσατο · τῇ γὰρ θεοδότη σοφίᾳ τὴν ναυπηγικὴν εὐράμενος τέχνην , παρὰ τῆς χαλκευτικῆς , ἣν πρὸ ταύτης ἐμηχανήσατο πλεῖκυν λαβὼν , τρίονά τε , καὶ σκέπαρνον , καὶ δσα τεκτονικῆς ὁργανα , καὶ παρὰ τῆς προσδυτέρας αὐτῆς ἀδελφῆς τῆς γεωργίας τῶν ξύλων τὰ ἄκαρπα τοῖς ὁργάνοις ἐκείνοις τεμὼν , καὶ τὴν μὲν τρῶπιν οἷον τινὰ θεμέλιον ὑποθεῖς , εἶτα ἐπὶ ταύτης καθάπερ τινὰς τοίχους τὰς σανίδας ὕφηνας , καὶ τοῖς γύμοις ἄριστα συναρμόσας , τῇ δὲ τῆς πίστιος ἀλοιφῇ καταχρίσας , καὶ τοῦτῳ τῇ τρόπῳ τοῖς ὕδασι τὴν εἴσοδον ἀποτειχίσας , δῆμα θαλάστιον τὸ σκάφος ἀπέφηνεν . Ἐπεὶδὴ δὲ ἔδει καὶ ἵππων καὶ ἡμιόνων τῷδε τῷ ζεύγει , φέρειν δὲ τούτους οὐκ ἰσχεν ἡ ρούδης οὐσία , μηχανάται καὶ τοῦτο σοφῶς , ταῖς χερσὶ πάλιν χρησάμενος ὑπουργοῖς , ὁ τοῦ πλοίου κυβερνήτης · ἀντὶ ῥυμοῦ γὰρ τὸν ἰστὸν ἀνορθώσας , καὶ τὰ ἱστία ζυγοῦ δίχην αὐτῷ συνάψας , ταῖς τῶν ἀνέμων αὐραῖς προσβαλοῦσαις , ἀντὶ ἵππων · καὶ ἡμιόνων χέχρηται , καὶ ταύτας ὡςπερ τινὰς πώλους ὑπάγει ταῖς ζεύγλαις ( 37 ) . Ἐπεὶδὴ δὲ ἔδει καὶ ἡνίας ἔχειν τὸ σκάφος , τὰ πηδάλια ταύτας μιμεῖται , καὶ τῶν οἰάκων ἐπαιλημένος ὁ κυβερνήτης , οἷα τις ἡνιόχος , καθάπερ ἵπυν ἅρματος τὴν πρύμναν ( 38 ) ἔχων , μεταφέρει ῥάδιως τῆδε καὶεἰσε τὸ σκάφος · καὶ οὐ μόνον φιλίου πνεύματος ρέοντος οἶδεν ἐπιστημόνως ἰθύνειν , ἀλλὰ καὶ τὰς τῶν ἀνέμων ἀτάκτους προσβολὰς διαλύειν , καὶ οἷον τινὰς πώλους ἀδαμάστοὺς καὶ δυσηνίους ἀνέχειν τῷ χαλινῷ , καὶ ταῦτα ὁ ἀνθρώπιнос νοῦς μηχανάται , χερσὶ διαχόνως χρώμενος . Διὰ τούτων καὶ ναύτης ἐρέττει , καὶ κυβερνητὴς ἰθύνει , καὶ ἔμπορος ὅν ἐπρίατο ἀποτίθεται φρότων , καὶ πᾶς ἀλιευτὴς ἄρχει , καὶ τὴν μὴ φαινομένην θήραν τῇ εὐμηχανίᾳ τῶν δικτύων θηρεύει πλοκή . Ἄλλὰ δεῦρο , καταχωθῶμεν ἀπὸ τῆς θαλάττης εἰς τὴν ἡπειρον . Οὐκ ἀρκεῖ γὰρ ὁ χρόνος εἰς ἀκριδὴ τέχνης ἑκάστης διήγησιν .
Lemmas: ἡδύνω ἐπείγω ὁράω τέμνω , καί ὁ περισσός ἀπαλλάσσω · νῦν δέ ὁ λῄτη κείρω , καί δρέπω ὁ πόα ὁ ἐπίχειρον χείρ χράω , αμαλλοδηω ὁ δεσμέω , καί εἰς ὁ ἄλως ὁ φορτίον κομίζω , καί ὁ αγυροος ὁ πυρός ἀποκρίνω . καί ὁ μέν , ὁ ἀχυρμός παραπέμπω , ὁ δέ , ὁ δογελως ἐναποτίθημι , χείρ χράω συνεργός . καί ἄμπελος τρυγάω , καί ἐλαία συλλέγω , καί οἶνος ἀπολύω , καί λάχανον γένος παντοδαπός γεωργέω , καί ὀπώρα εἶδος μυρίος ὁ φιλοτεχνία ἐπινοέω , δρέπω τε καί προσφέρω ὁ ἀπολαύω ἐθέλω . Ζεύς χείρ ὁ ἀνθρώπινος νόος οὖον μόνος ὁ ἤπειρος εὐανθής λίμνος , καί κυμαίνω Λητοὶς , καί ἀμφιλαφής ἄλσος καλλωπίζω , ἀλλά καί ὁ θάλασσα πολύς ὁδός κατακοσμέω , καί ὁ πᾶς ἄλαστος ὁ φύσις λαγχάνω πεζός , πολύς ἔχω ὁδίτης μηχανάω · ὁ γάρ Θεοδότη σοφία ὁ ναυπηγικός εὑρίσκω τέχνη , παρά ὁ χαλκευτικός , ὅς πρό οὗτος μηχανάομαι πλέκω λαμβάνω , τριαδων τε , καί σκέπαρνον , καί δσοι τεκτονικός ὄργανον , καί παρά ὁ προσδυτέρας αὐτός ἀδελφός ὁ γεωργία ὁ ξύλον ὁ ἄκαρπος ὁ ὄργανον ἐκεῖνος τέμνω , καί ὁ μέν τρῶπιν οἷος τις θεμέλιος ὑποτίθημι , εἶτα ἐπί οὗτος καθάπερ τις τοῖχος ὁ σανίς ὑφαίνω , καί ὁ γύμοις ἀγαθός συναρμόζω , ὁ δέ ὁ πίστις ἀλοιφή καταχρίω , καί τοῦτῳ ὁ τρόπος ὁ ὕδωρ ὁ εἴσοδος ἀποτειχίζω , δῆμα θαλάστιον ὁ σκάφος ἀποφαίνω . ἐπειδή δέ ἐσθίω καί ἵππος καί ἡμίονος ὅδε ὁ ζεῦγος , φέρω δέ οὗτος οὐ ἴσχω ὁ Ρούδης οὐσία , μηχανάομαι καί οὗτος σοφός , ὁ χείρ πάλιν χράω ὑπουργέω , ὁ ὁ πλοῖον κυβερνήτης · ἀντί ῥυμός γάρ ὁ ἱστός ἀνορθόω , καί ὁ ἱστίον ζυγόν διχάω αὐτός συνάπτω , ὁ ὁ ἄνεμος αὔρα προσβάλλω , ἀντί ἵππος · καί ἡμίονος χράω , καί οὗτος ὡς τις πῶλος ὑπάγω ὁ ζεύγλη ( 37 ) . ἐπειδή δέ ἐσθίω καί ἡνία ἔχω ὁ σκάφος , ὁ πηδάλιον οὗτος μιμέομαι , καί ὁ Οἴαξ ἐπαιλημένος ὁ κυβερνήτης , οἷος τις ἡνίοχος , καθάπερ ἵπυν ἅρμα ὁ πρύμνα ( 38 ) ἔχω , μεταφέρω ῥᾳδίως τῆδε καίω ὁ σκάφος · καί οὖον μόνος φίλιος πνεῦμα ῥέω οἶδα ἐπιστήμων εὐθύνω , ἀλλά καί ὁ ὁ ἄνεμος ἄτακτος προσβολή διαλύω , καί οἷος τις πῶλος αδάμαστος καί δυσήνιος ἀνέχω ὁ χαλινός , καί οὗτος ὁ ἀνθρώπιον νόος μηχανάομαι , χείρ διαχοναω χράω . Ζεύς οὗτος καί ναύτης ἐρέσσω , καί κυβερνήτης εὐθύνω , καί ἔμπορος ὅς ὠνέομαι ἀποτίθημι φροος , καί πᾶς αλιέας ἄρχω , καί ὁ μή φαίνω θήρ ὁ εὐμηχανία ὁ δίκτυον θηρεύω πλοκή . ἀλλά δεῦρο , καταχώννυμι ἀπό ὁ θάλασσα εἰς ὁ ἤπειρος . οὐ ἀρκέω γάρ ὁ χρόνος εἰς Ακρίδη τέχνη ἕκαστος διήγησις .