theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0323.1
ἐργαζόμενος , οὐδὲς τῶν καθ' ἡμᾶς ἀνθρώπων πώποτε ἀνθρώπων . Φαινόμενος δὲ καὶ τὸ τε μέγεθος , τὸ τε κάλλος ὑποδεικνύς , καὶ τῆς ὁροφῆς τοῖς ἀνθρώποις παρέχων τὴν χρείαν , σιγῶν κηρύττει τὸν Ποιητήν , καὶ τὰς ἀπάντων γλώττας εἰς ὑμνησίαν κινεῖ · καὶ καθάπερ οἰκίαν ὁρῶντες τεχνικῶς μάλᾳ γεγενημένην , καὶ ἐπὶ στερεᾶς κρηπίδος ἐπηρεισμένην ( 26 ) , καὶ γωνίας εὐθείας συνηρμοσμένην , εὐθὲς τε καὶ μήκους ἔχουσαν , καὶ ὕψος , τὴν πρὸς ταῦτα διασώζον ἀναλογίαν , καὶ φωταγωγούς ἐν ῥυθμῷ καὶ τάξει γεγενημένας , καὶ τὰ ἄλλα ὅσα τὰς τοιαύτας οἰκίας λαμπρυνᾶν φιλεῖ , εὐθὲς τὸν τεχνίτην θαυμάζομεν , καὶ τὸν οὖ παρόντα ζωγραφοῦμεν τῇ διανοίᾳ , καὶ εἰς τὴν ἐκείνου τέχνην πᾶσαν ἐκείνης τῆς εὐπρεπείας ἀναφέρομεν τὴν εὐμορφίαν · οὕτως οὐρανὸν ὁρῶντες , καὶ τῶν κατ' οὐρανὸν φωστήρων τὴν χρεσιώδη χορείαν , οὐ ταῦτα προσκυνούμεν , ἀλλὰ τὸν τοῦτον Ποιητὴν ταῖς δυναταῖς ὑμνησίαις γεραλοῦμεν , καὶ ἐς μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων ἀναλόγως τὸν Γενεστουργὸν θεωροῦμεν . Λογιζόμεθα γὰρ ὀρθῶς καὶ δικαίως · Εἰ τῆλικούτων τῶν ποιημάτων τὸ μέγεθος , πηλίκος ὁ Ποιητής ; καὶ εἰ τοιαύτη τῶν γεννητῶν ἡ ὥρα , εἰσὶν σοῦ ἀριστοτέχνου καὶ Ποιητοῦ τῶν ὅλων τὸ κάλλος ; Οὕτως , « Οἱ οὐρανοὶ διηγούνται δόξαν Θεοῦ , ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα . » οὕτως , « Ἡμέρα ( 27 ) τῇ ἡμέρᾳ ἐρεύγεται ῥῆμα , καὶ νὺξ νυκτὶ ἀναγγέλλει γνώσιν · » οὐ φωνὴν ἀφεῖσθαι , οὐδὲ διὰ γλώττης φθεγγόμεναι , ἀλλὰ διηνεκῶς ἀλλήλας διαδεχόμεναι , καὶ πρὸς τὴν τῶν ἀνθρώπων χρείαν ὑπ' ἀλλήλων πλεονεκτούμεναι · καὶ τοσοῦτόν πως ἐκδοῦσαι , ὡς ἀπάντων ἀνθρώπων τὸ γένος τῆς τούτων ἐπατεῖν φωνῆς . « Οὐχ εἰσὶ γάρ , φησὶ , λαλαὶ , οὐδὲ λόγοι , ὧν οὐχὶ ( 28 ) ἀκούονται αἱ φωναὶ αὐτῶν . » Ἄπαν γὰρ ἔθνος , καὶ ἅπασα γλῶσσα τῶν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτὸς κηρυγμάτων ἀκούει . Αἱ μὲν γὰρ γλῶτται τὸ διάφορον ἔχουσι , μία δὲ φύσις τὴν αὐτὴν παρὰ τούτων δρέπεται χρείαν . Οὕτω πάλιν ὁ ταῦτα εἰρηκὼς , ἐν ἑτέρῳ ψαλμῷ τὸν Δημιουργὸν ἀνυμνῶν , ἔλεγεν · « Ἐθαυμαστώθη ἡ γνώσις σου ἐξ ἐμοῦ , ἐκραταιώθη , οὐ μὴ δύναμαι πρὸς αὐτήν . » Εἰς ἑμαυτὸν γάρ , φησὶ , στραφεὶς , καὶ ἐν ἑμαυτῷ γενόμενος , καὶ τῶν ἔξωθεν ἀπάντων θορύβων ἀπαλλαγείς , ἐν θεωρίᾳ τῆς ἑμαυτοῦ γενέσθαι φύσεως ἠδουλήθην , καὶ τὴν λογικὴν τῆς ψυχῆς ἀκριβῶς δύναμιν κατιδεῖν , τὰς ἐπιστήμας , ὧν ἐστι δεκτική , τὰς τέχνας , ὧν τὸν βίον ἐνέπλησε , δι' ὧν ἡδίων καὶ θυμηδεστέρον βιοῦνται , ὧν ὁδίνει λόγων τὸ πλήθος , ὧν δέχεται τὴν ἀμετρίαν · πῶς ἀποτίθεται ταῦτα , καὶ διακεχωρισμένως φυλάττει · πῶς προφέρει ῥάδιως τῶν ἀποκειμένων ( 29 ) ὁ βούλεται · πῶς ἴθυνει τὸ σῶμα , καὶ ὀφθαλμοῖς μὲν , ὀγκῶν καὶ χρωμάτων ἐγχειρίζει διάκρισιν · γλώττῃ δὲ , χυμοὺς διχάζειν ἐπίστευσε , καὶ διάκονον τῶν οἰκείων ὀδίνων ἐχειροτόνησεν , ὀσμῶν δὲ κριτήριον ἀπέπρεψεν τὰς ῥῖνας , καὶ λόγοις ἐξωθεν φερομένοις τὰς ἀκοὰς ἀνέπε -
Lemmas: ἐργάζομαι , οὐδή ὁ κατά ἐγώ ἄνθρωπος πώποτε ἄνθρωπος . φαίνω δέ καί ὁ τε μέγεθος , ὁ τε κάλλος ὑποδείκνυμι , καί ὁ ὀροφή ὁ ἄνθρωπος παρέχω ὁ χρεία , σιγάω κηρύσσω ὁ Ποιητής , καί ὁ ἀπαντάω γλῶσσα εἰς ὑμνήσιος κινέω · καί καθάπερ οἰκίον ὁράω τεχνικός μάλα γίγνομαι , καί ἐπί στερεός κρηπίς ἐπαίρω ( 26 ) , καί γωνία εὐθύς συναρμόζω , εὐθύς τε καί μῆκος ἔχω , καί ὕψος , ὁ πρός οὗτος διασῴζω ἀναλογία , καί φωταγωγός ἐν ῥυθμός καί τάξις γίγνομαι , καί ὁ ἄλλος ὅσος ὁ τοιοῦτος οἰκίον λαμπρύνω φιλέω , εὐθύς ὁ τεχνίτης θαυμάζω , καί ὁ οὖον πάρειμι ζωγραφέω ὁ διάνοια , καί εἰς ὁ ἐκεῖνος τέχνη πᾶς ἐκεῖνος ὁ εὐπρέπεια ἀναφέρω ὁ εὐμορφία · οὕτως οὐρανός ὁράω , καί ὁ κατά οὐρανός φωστήρ ὁ χρεσιώδη χορεία , οὖον οὗτος προσκυνέω , ἀλλά ὁ οὗτος Ποιητής ὁ δυνατός ὑμνήσιος γεραλουμην , καί εἰς μέγεθος καί καλλονή κτίσμα ἀνάλογος ὁ Γενεστουργὸν θεωρέω . λογίζομαι γάρ ὀρθῶς καί δικαίως · εἰμί τηλικόσδε ὁ ποίημα ὁ μέγεθος , πηλίκος ὁ Ποιητής ; καί εἰμί τοιοῦτος ὁ γεννητής ὁ ὥρα , εἰμί σύ ἀριστοτέχνης καί Ποιητής ὁ ὅλος ὁ κάλλος ; οὕτως , « ὁ οὐρανός διηγέομαι δόξα Θεός , ποίησις δέ χείρ αὐτός ἀναγγέλλω ὁ στερέωμα . » οὕτως , « Ἡμέρα ( 27 ) ὁ ἡμέρα ἐρεύγομαι ῥῆμα , καί νύξ νύξ ἀναγγέλλω γνῶσις · » οὖον φωνή ἀφίημι , οὐδέ διά γλῶσσα φθέγγομαι , ἀλλά διηνεκής ἀλλήλων διαδέχομαι , καί πρός ὁ ὁ ἄνθρωπος χρεία ὑπό ἀλλήλων πλεονεκτέω · καί τοσοῦτόν πως ἐκδίδωμι , ὡς ἀπαντάω ἄνθρωπος ὁ γένος ὁ οὗτος πατέω φωνή . « οὐχ εἰμί γάρ , φημί , λάλη , οὐδέ λόγος , ὅς οὐ ( 28 ) ἀκούω ὁ φωνή αὐτός . » ἅπας γάρ ἔθνος , καί ἅπας γλῶσσα ὁ ὁ ἡμέρα καί ὁ νύξ κήρυγμα ἀκούω . ὁ μέν γάρ γλῶσσα ὁ διάφορος ἔχω , εἷς δέ φύσις ὁ αὐτός παρά οὗτος δρέπω χρεία . οὕτως πάλιν ὁ οὗτος ἐρῶ , ἐν ἕτερος ψαλμός ὁ Δημιουργός ἀνυμνέω , λέγω · « θαυμαστόω ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ , κραταιόω , οὖον μή δύναμαι πρός αὐτός . » εἰς ἐμαυτοῦ γάρ , φημί , στρέφω , καί ἐν ἐμαυτοῦ γίγνομαι , καί ὁ ἔξωθεν ἀπαντάω θόρυβος ἀπαλλάσσω , ἐν θεωρία ὁ ἐμαυτοῦ γίγνομαι φύσις ἀδουλέω , καί ὁ λογικός ὁ Ψυχή ἀκριβῶς δύναμις καθοράω , ὁ ἐπιστήμη , ὅς εἰμί δεκτικός , ὁ τέχνη , ὅς ὁ βίος ἐμπίμπλημι , διά ὅς ἡδύς καί θυμηδής βιόω , ὅς ὁράω λόγος ὁ πλήθος , ὅς δέχομαι ὁ ἀμετρία · πῶς ἀποτίθημι οὗτος , καί διακεχωρισμένως φυλάσσω · πῶς προφέρω ῥᾳδίως ὁ ἀπόκειμαι ( 29 ) ὁ βούλομαι · πῶς εὐθύνω ὁ σῶμα , καί ὀφθαλμός μέν , ὀγκόω καί χρῶμα ἐγχειρίζω διάκρισις · γλῶσσα δέ , χυμός διχάζω πιστεύω , καί διάκονος ὁ οἰκέω οδιναω χειροτονέω , ὀσμή δέ κριτήριον ἀπέπρεψεν ὁ ῥίς , καί λόγος ἐξωθεν φέρω ὁ ἀκοή ἀναπίπτω -