theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0300.1
ἐνθεῖναι τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων ὁ Ποιητὴς ἐδελήσας , ταῖς χρείαις αὐτοὺς ἀλλήλοις συνῆψε . Διὰ ταύτης τὰς μακρὰς ἀποδημίας ποιούμεθα , καὶ τὰς χρείας παρ’ ἀλλήλων ἐρανιζόμεθα , καὶ τῶν ἀναγκαίων τὰς ὥλας ἀντιδιδάσκω ( 70 ) . Ὦσε γὰρ εἴασεν ὁ κτθεμὼν ἕκαστον τμῆμα τῆς γῆς ἀπασαν τοῖς ἀνθρώποις φέρειν ( 71 ) τὴν χρείαν , ἵνα μὴ τὸ ἀνευδὲς τῇ φιλίᾳ λυμῆγεται . Ὑβριστὴς γὰρ ὁ χόρος , καὶ ἀταξίας πατήρ . Πρόκειται τοιγαροῦν ( 72 ) ἡ θάλασσα μέση τῆς οἰκουμένης , εἰς κόλπους μυρίους διηρημένη , οἷν τις πόλεως μεγίστης ἀγορά , πᾶσαν τῶν ἀναγκαίων τὴν ἀφθονίαν παρέχουσα , καὶ πολλούς πραττήρας καὶ ὤνητάς δεχομένη , καὶ τοὺς ἐντεῦθεν ἐκεῖσε ( 73 ) παραπέμποντα , καὶ τοὺς ἐκεῖθεν ἄγουσα τῆδε . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἐπίπονος ἡ διὰ τῆς ἡπείρου πορεία , οὐχ ( 74 ) ἐπίπονον δὲ μόνον ἦν , ἀλλὰ καὶ ἀδύνατον , διὰ ταύτης πᾶσαν ἀναπληρώσαι τὴν ἕνδειαν , πρόκειται τῆς θαλάττης τὰ νῶτα , σκάφη καὶ σμικρὰ καὶ μεγάλα δεχόμενα , καὶ φόρτον πολὺν καὶ ἀναγκαίων τοὺς δεομένους κομίζοντα . Ἔστι γὰρ ἰδεῖν μίας ὀλκάδος φορτία πολλά · κτηνῶν χιλιάδας ἀχθοφορούσας . Ἵνα δὲ μὴ δυσχεραίνωσιν οἱ ταύτης ὀδῖται , οὗν τινὰς σταθμοὺς κατέστησε τὰς νήσους ὁ Ποιητής , ἐν αἷς καταγόμενοι , καὶ ( 75 ) διαναπαυόμενοι , καὶ τὰς χρείας ἀνοιοῦνται , αὐλὶν ἀπαίρουσιν ( 76 ) . Ἐνθα ἄν τὴν ὁρμὴν ἕχωσιν . Αἰσχύνθητι τοιγαροῦν τῶν εὐεργεσιῶν τὸ πλῆθος , εἴπεν ἡ θάλασσα . Ἀρμύττει σοι γὰρ μᾶλλον , ἢ τῇ Σιδῶνι , τοῦ προφήτου τὰ ῥήματα . Ἡ μὲν γὰρ ἀγνοοῦσα τὸν Ποιητήν , εἰς πολλοὺς τὸ θεῖον διήρει θεοὺς , καὶ τὴν μίαν προσκύνησιν κατατέμνουσα , τοῖς μὴ οὖσι ταύτην προσἔφερεν , οὐχ ἀρνοῦμένη τὴν Πρόνοιαν , ἀλλὰ τοῦτοὺς αὐτὴν προσάπτουσα . Οὐ γὰρ ἂν ἕδυσεν οἷς ἐνόμιζε θεοῖς , εἰ μὴ λίαν ἑαυτὴν ἐπεῖδεν , ὡς καὶ ὠφέλειαν πορίζουσι , καὶ βλάβην ἀποτρέπουσι . Σὺ δὲ τῆς πολυθεοῦ πλάνης ἀπηλλαγμένος καὶ πάντα τὰ ὁρώμενα ὁμολογεῖς εἶναι ποιήματα , καὶ τὸν τοῦτων Ποιητὴν προσκυνῶν , ἐκβάλλεις αὐτὸν ὧν ἐποίησε , καὶ πέρρωπου καθίζεις τῆς κτίσεως , καὶ τὸν τοσοῦτον κόσμον ἀχυδέρητον εἶναι λέγεις , καὶ οὗν τι σκάφος ἀνερμάτιστον ὡς ἔτυχε φέρεσθαι . Αἰσχύνθητι τοιγαροῦν τὰς διὰ θαλάττης εὐεργεσίας , τὰς ἐκ γῆς , τὰς ἐξ ἀέρος , τὰς ἐξ ἡλίου , οὐράνιον τὸν ἐπικειμένον ὁροφόν . Αἰδίσθητι τὸν δαῦμον , ὧν λαμβάνεις παρὰ τῆς κτίσεως · δασμοφορεῖ γὰρ σοι τῶν εἰρημένων ἕκαστον , καὶ οὗν τινὰ φόρον προσφέρει τὴν χρείαν · ἥλιος μὲν φωτίζει , θερμαίνει , τοὺς ἐκ γῆς πεπαίνει καρποὺς · σελήνη δαδοῦσι σοι νύκτωρ · ἀστέρες , ἐπὶ γῆς μένοντί σοι τὸν νυκτερινὸν δηλοῦσι καιρόν , καὶ τῶν ὤρων τὰς μεταβολὰς προσημαίνουσι , θαλαστὴν δὲ τῇνιμὴν ( 77 ) ποδηγοὶ γίνονται πρὸς τὴν ἡπειρόν · ἀήρ , ἀναπνεόμενος μὲν , τὴν ἐμφυτὸν σου καταψύχει θερμότητα · ὧν δὲ , τοὺς τῆς γεωργίας ἐκτρέφει καρποὺς · χρυμὸν ἐργαζόμενος , παύει μὲν τὴν ἐπὶ τὰ ἄνω βλάστην , καὶ φυτῶν , οἷς σπερμά -
Lemmas: ἐντίθημι ὁ φύσις ὁ ἄνθρωπος ὁ Ποιητής δηλέω , ὁ χρεία αὐτός ἀλλήλων συνάπτω . Ζεύς οὗτος ὁ μακρός ἀποδημία ποιέω , καί ὁ χρεία παρά ἀλλήλων ἐρανίζω , καί ὁ ἀναγκαῖος ὁ ὅλος ἀντιδιδάσκω ( 70 ) . ὠθέω γάρ ἐάω ὁ κτθεμὼν ἕκαστος τμῆμα ὁ γῆ ἅπας ὁ ἄνθρωπος φέρω ( 71 ) ὁ χρεία , ἵνα μή ὁ ἀναυδής ὁ φίλιος λυμαίνω . Ὑβριστής γάρ ὁ Χόρος , καί ἀταξία πατήρ . πρόκειμαι τοιγάρ ( 72 ) ὁ θάλασσα μέσος ὁ οἰκέω , εἰς κόλπος μυρίος διαιρέω , ὅς τις πόλις μέγας ἀγορά , πᾶς ὁ ἀναγκαῖος ὁ ἀφθονία παρέχω , καί πολύς πρατήρ καί ὠνητής δέχομαι , καί ὁ ἐντεῦθεν ἐκεῖσε ( 73 ) παραπέμπω , καί ὁ ἐκεῖθεν ἄγω τῆδε . ἐπειδή γάρ ἐπίπονος ὁ διά ὁ ἤπειρος πορεία , οὐ ( 74 ) ἐπίπονος δέ μόνος εἰμί , ἀλλά καί ἀδύνατος , διά οὗτος πᾶς ἀναπληρόω ὁ ἔνδεια , πρόκειμαι ὁ θάλασσα ὁ νῶτον , σκάφη καί μικρός καί μέγας δέχομαι , καί φόρτος πολύς καί ἀναγκαῖος ὁ δήω κομίζω . εἰμί γάρ ὁράω μίας ὁλκάς φορτίον πολύς · κτῆνος χιλιάς ἀχθοφορέω . ἵνα δέ μή δυσχεραίνω ὁ οὗτος ὁδίτης , ἐν τις σταθμός καθίστημι ὁ νῆσος ὁ Ποιητής , ἐν ὅς κατάγω , καί ( 75 ) διαναπαύω , καί ὁ χρεία ανοιοω , αὐλίν ἀπαίρω ( 76 ) . ἔνθα ἄν ὁ ὁρμή ἔχω . αἰσχύνω τοιγάρ ὁ εὐεργεσία ὁ πλῆθος , εἶπον ὁ θάλασσα . Ἀρμύττει σύ γάρ μᾶλλον , ἢ ὁ Σιδών , ὁ προφήτης ὁ ῥῆμα . ὁ μέν γάρ ἀγνοέω ὁ Ποιητής , εἰς πολύς ὁ θέω διαιρέω θεός , καί ὁ εἷς προσκύνησις κατατέμνω , ὁ μή εἰμί οὗτος προσφέρω , οὐ ἀρνέομαι ὁ Πρόνοια , ἀλλά οὗτος αὐτός προσάπτω . οὖον γάρ εἄν δύο ὅς νομίζω θεός , εἰμί μή λίαν ἑαυτοῦ ἐφοράω , ὡς καί ὠφέλεια πορίζω , καί βλάβη ἀποτρέπω . σύ δέ ὁ πολύθεος πλάνης ἀπαλλάσσω καί πᾶς ὁ ὁράω ὁμολογέω εἰμί ποίημα , καί ὁ τοῦτις Ποιητής προσκυνέω , ἐκβάλλω αὐτός ὅς ποιέω , καί πέρρωπου καθίζω ὁ κτίσις , καί ὁ τοσοῦτος κόσμος αχυδερω εἰμί λέγω , καί ἐν τίς σκάφος ἀνερμάτιστος ὡς τυγχάνω φέρω . αἰσχύνω τοιγάρ ὁ διά θάλασσα εὐεργεσία , ὁ ἐκ γῆ , ὁ ἐκ ἀήρ , ὁ ἐκ ἥλιος , οὐράνιος ὁ ἐπικείμενος ὄροφος . Αἰδίσθητι ὁ δαμάζω , ὅς λαμβάνω παρά ὁ κτίσις · δασμοφορέω γάρ σύ ὁ εἴρω ἕκαστος , καί ἐν τις φόρος προσφέρω ὁ χρεία · ἥλιος μέν φωτίζω , θερμαίνω , ὁ ἐκ γῆ πεπαίνω καρπός1 · σελήνη δήω σύ νύκτωρ · ἀστήρ , ἐπί γῆ μένω σύ ὁ νυκτερινός δηλόω καιρός , καί ὁ ὁράω ὁ μεταβολή προσημαίνω , θαλαστὴν δέ τηνιμεις ( 77 ) ποδηγέω γίγνομαι πρός ὁ ἤπειρος · ἀήρ , ἀναπνέω μέν , ὁ ἔμφυτος σύ καταψύχω θερμότης · ὅς δέ , ὁ ὁ γεωργία ἐκτρέφω καρπός1 · κρυμός ἐργάζομαι , παύω μέν ὁ ἐπί ὁ ἄνω βλάστη , καί φυτός , ὅς σπέρμα -