theodoretus.de-providentia-orationes-decem pg083_0351.1
A πλουτὸν ὁ θάνατος , οὐδὲ δειμαίνει τοὺς δορυφόρους , οὐ φρίττει τὴν ἀλουργία , καταφρονεῖ καὶ τέχνης , καὶ πύργων , καὶ βασιλείων , καὶ ἐντὸς τῶν θαλάμων γίνεται , οὐκ ἐλεεῖ δακρύουσα , οὐκ οἰκτείρει παρακαλοῦσα , οὐ διαφθείρεται δώροις , οὐχ ἱατρικὴς οὐχ ἀνέχεται τέχνης , ἀργὰς δείκνυσι τὰς τῶν φαρμάκων δυνάμεις , οὐδὲ ἐπισκήψαι πολλάκις συγχωρεῖ , καὶ δῆλον ποιήσει · ἐκ τοῦ χλῆρου διάδοχον , ἀλλ’ ἀρπάζει , σύρει , χωρίζει τοῦ σώματος τὴν ψυχὴν . Καὶ τὸ τέλος τοιγαροῦν κοινὸν ἔχουσι οἱ πλοῦτῳ χαίροντες , καὶ οἱ πενίᾳ συζῶντες , καὶ τὰ ( 60 ) μετὰ τὸ τέλος δὲ καὶ τὴν ἐκτεῦθεν ἐκδημίαν . Ὁμοίως γὰρ σηπεδὼν ἐπεταί , καὶ ἰχώρ καταρρεῖ , καὶ σκώληκες ἀποτίκτονται , καὶ τὸ βλοσυρὸν ὄμμα σβέννυται τε καὶ διαγλύσσει , καὶ τὸ ἀχόρετον στόμα , καὶ ἡ λυσσῶσα γλῶσσα , σκωλήκων γίνεται παρανάλωμα . Καὶ ὁ γαυριῶν τράχηλος οὐ κάμπτειται μόνον , ἀλλὰ καὶ διαλύεται · καὶ ἡ φυσωμένη γνάθος , οὐ συστελλεται μόνον , ἀλλὰ καὶ εἰς ὀλίγην χώνην συνίσταται · καὶ τὸ τῆς παρεῖδος ἄνθος μαραινεται , καὶ φροῦδον παντάπασι γίνεται · καὶ οἱ γράφοντες τὴν πονηρίαν δάκτυλοι , κείνται τῆς ἀρμονίας παντελῶς ἐκθεάμενοι . Οὐκοῦν ταῦτα μὲν ἅπαντα ( 61 ) κοινὰ καὶ πλουσίοις καὶ πένησι πρόκειται . Ὑπολείπεται τοίνυν καὶ πενία καὶ πλοῦτος , ὅ αὐ μέν νομίζεις ἰδια , δείξει δὲ ὁ λόγος , σὺν Θεῷ φάναι , κοινά . Ὁμοίως γὰρ τῆς τῶν πλουσίων περιουσίας οἱ πενία συζῶντες τυγχάνουσιν . Ὁ γὰρ τούτων κάλειψιν Δημιουργός , τέχναις παντοδαπαῖς τὴν πενίαν ἐκόσμησε , δι’ ἧς παρὰ τὰς τῶν πενήτων θύρας φοιτῶσι οἱ πλούσιοι , καὶ χρήματα διδόντες , τὰς ἀναγκαίας παρ’ αὐτῶν χορίζουσι ται χρείας , καὶ πλείσων διὰ τὸν πλοῦτον δεόμενοι , πάσης σπανίζουσι χρείας . Καὶ παρὰ μὲν τούτων , ἄρτους , παρὰ δὲ ἐκείνων , βρᾶ ἀνοῦνται · ὑποδήματα ἐστὶ τοῖς ποσὶ προσαρμόττουσιν , ἄλλοι χιτῶνας , καὶ ἄμπεχνας , καὶ ἐφιαστρίδας κατασκευάζουσιν · ἄλλοι τάπητας , καὶ στέμματα , καὶ περιδύλαια · καὶ οἱ μὲν οἰκίας , οἱ δὲ κλίνας ( 62 ) καὶ θρόνους , οἱ δὲ λαχάνων γένη , καὶ ὀπωρῶν εἴδη μυρία , οἱ δὲ πυροὺς καὶ κριθάς , καὶ τὰ ἐκ γεωργίας ἀγαθά , ὧν δίχα διαβιῶναι τῶν ἀδυνάτων , κἂν ἔχῃ τις τὸν Κροίσου καὶ Μίδου χρυσόν . Τῷ δὲ πένητι , καὶ ἄρτος ἀπόχρη κεγχριδίας , καὶ πιτυρίας , καὶ τὸ τυχὸν βρῶν ἄρκει . Τίνα οὖν ὀρθῶς καὶ δικαίως δικαζὼν καλέσεις ἐνδεῖ καὶ πένητα , καὶ τῶν ἀναγκαίων σπανίζοντα , τὸν τῶν ὀλίγων δεόμενον , ἢ τὸν παμπόλων ; τὸν ἐν ταῖν χειροῖν ἔχοντα τῆς ζωῆς τὰς ἀφορμὰς , ἢ τὸν χρυσῷ τῷ ἀπίστῳ πιστεύοντα , ὅς καὶ ( 63 ) συραγίδας ὑπεραθνεῖ καὶ σμαγνεντρα , καὶ κλειθρίων ( 64 ) καὶ θύραις ἐρρώσθαι φράσας , ταῖς τῶν τοιχωρύχων χειρὸν ἐναπέρχεται ; Καὶ τὴν μὲν τέχνην τοῦ πένητος οὐδεὶς ἂν λάβοι ( 65 ) λῃστής , τὸν δὲ πλοῦτον , οὐ λῃστὴς μόνον , ἀλλὰ καὶ συκοφάντης ἀφαιρεῖται τοὺς κεκτημένους . Καὶ ὁ μέν πενὴς ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς κάθηται , σκνοτεομενῶν , ἢ χρυσῶν ἐλαίων , ἢ ἀργυρον , ἢ ἐσθῆτα , ἢ ἄλλο τι τῶν ἀναγκαίων ἀποδιδόμενος . Ὁ δὲ ἐπὶ τῷ πλοῦτῳ γαν -
Lemmas: A πλοῦτος ὁ θάνατος , οὐδέ δειμαίνω ὁ δορυφόρος , οὖον φρίσσω ὁ ἁλουργία , καταφρονέω καί τέχνη , καί πύργος , καί βασίλειος , καί ἐντός ὁ θάλαμος γίγνομαι , οὐ ἐλεέω δάκρυ , οὐ οἰκτίρω παρακαλέω , οὖον διαφθείρω δῶρον , οὐ ιατρικός οὐ ἀνέχω τέχνη , ἀργός δείκνυμι ὁ ὁ φάρμακον δύναμις , οὐδέ ἐπισκήπτω πολλάκις συγχωρέω , καί δῆλος ποιέω · ἐκ ὁ κλῆρος διάδοχος , ἀλλά ἁρπάζω , σύρω , χωρίζω ὁ σῶμα ὁ ψυχή . καί ὁ τέλος τοιγάρ κοινός ἔχω ὁ πλοῦτος χαίρω , καί ὁ πενία συζάω , καί ὁ ( 60 ) μετά ὁ τέλος δέ καί ὁ ἐκτίθημι ἐκδημία . ὅμοιος γάρ σηπεδών ἕπω , καί ἰχώρ καταρρέω , καί σκώληξ ἀποτίκτω , καί ὁ βλοσυρός ὄμμα σβέννυμι τε καί διαγλύσσει , καί ὁ ἄχωρ στόμα , καί ὁ λυσσάω γλῶσσα , σκώληξ γίγνομαι παρανάλωμα . καί ὁ γαυριάω τράχηλος οὖον κάμπτω μόνος , ἀλλά καί διαλύω · καί ὁ φυσάω γνάθος , οὖον συστέλλω μόνος , ἀλλά καί εἰς ὀλίγος χώνη συνίστημι · καί ὁ ὁ παρεῖδον ἄνθος μαραίνω , καί φροῦδος παντάπασι γίγνομαι · καί ὁ γράφω ὁ πονηρία δάκτυλος , κεῖμαι ὁ ἁρμονία παντελῶς ἐκτίθημι . οὐκοῦν οὗτος μέν ἅπας ( 61 ) κοινός καί πλούσιος καί πένης πρόκειμαι . ὑπολείπω τοίνυν καί πενία καί πλοῦτος , ὅς αὖος μέν νομίζω ἰδιος , δείκνυμι δέ ὁ λόγος , σύν Θεός φαίνω , κοινός . ὅμοιος γάρ ὁ ὁ πλούσιος περιουσία ὁ πενία συζάω τυγχάνω . ὁ γάρ οὗτος κάλειψιν Δημιουργός , τέχνη παντοδαπός ὁ πενία κοσμέω , διά ὅς παρά ὁ ὁ πένης θύρα φοιτάω ὁ πλούσιος , καί χρῆμα δίδωμι , ὁ ἀναγκαῖος παρά αὐτός χωρίζω ὁ χρεία , καί πλέω διά ὁ πλοῦτος δήω , πᾶς σπανίζω χρεία . καί παρά μέν οὗτος , ἄρτος , παρά δέ ἐκεῖνος , ῥεῖα ἀνέω · ὑπόδημα εἰμί ὁ πούς προσαρμόζω , ἄλλος χιτών , καί ἄμπεχνας , καί εφιαστριδαις κατασκευάζω · ἄλλος τάπης , καί στέμμα , καί περιδυλειος · καί ὁ μέν οἰκίον , ὁ δέ κλίνη ( 62 ) καί θρόνος , ὁ δέ λάχανον γένος , καί ὀπώρα εἶδος μυρίος , ὁ δέ πυρός καί κριθή , καί ὁ ἐκ γεωργία ἀγαθός , ὅς δίχα διαβιόω ὁ ἀδύνατος , κἀν ἔχω τις ὁ Κροῖσος καί Μίδας χρυσός . ὁ δέ πένης , καί ἄρτος ἀποχράω κεγχριδίας , καί πιτυρίας , καί ὁ τυγχάνω βρόω ἀρκέω . τίς οὖν ὀρθῶς καί δικαίως δικάζω καλέω ἐνδέω καί πένης , καί ὁ ἀναγκαῖος σπανίζω , ὁ ὁ ὀλίγος δήω , ἢ ὁ παμπολαω ; ὁ ἐν ὁ χείρ ἔχω ὁ ζωή ὁ ἀφορμή , ἢ ὁ χρυσός ὁ ἄπιστος πιστεύω , ὅς καί ( 63 ) συραγιδαις ὑπεραθνεῖ καί σμαγνεντρα , καί κλειθρία ( 64 ) καί θύρα ῥώννυμι φράζω , ὁ ὁ τοιχωρύχος χείρων ἐναπέρχεται ; καί ὁ μέν τέχνη ὁ πένης οὐδείς εἄν λαμβάνω ( 65 ) λῃστής , ὁ δέ πλοῦτος , οὖον λῃστής μόνος , ἀλλά καί συκοφάντης ἀφαιρέω ὁ κτάομαι . καί ὁ μέν πένης ἐπί ὁ ἀγορά κάθημαι , σκνοτεομενῶν , ἢ χρυσός ἔλαιον , ἢ ἄργυρος , ἢ ἐσθής , ἢ ἄλλος τίς ὁ ἀναγκαῖος ἀποδίδωμι . ὁ δέ ἐπί ὁ πλοῦτος γῆ -