ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0134.1
– ι Ἀμπελῶν ἐγενήθη τῷ ἠγαπημένῳ ἐν χεράσι14 . Ὡς ἀμπελῶν ἐγενήθη τῷ ἠγαπημένῳ . Αὐτὸς γὰρ ὁ ἀγαπητὸς , δηλονότι · Υἱὸς τοῦ Πατρός , ἐν ᾧ εὐ-άρεσεν , ἐξ ἀρχῆς τὸν τοῦ Ἰσραὴλ ἀμπελῶνα ἐφύτευσεν . Κέρας δὲ τὴν βασιλείαν τροπικῶς ὀνομάζει · ὅσπερ γὰρ τὰ κερασφόρα τῶν ζῴων ὅπλον ἔχει τὰ κέρατα , οὕτως ὁ βασιλεὺς τῶν ὑπηκῶν ὑπερμάχει .
Lemmas: – ι ἀναπελάω γίγνομαι ὁ ἀγαπάω ἐν χεράσι14 . ὡς ἀναπελάω γίγνομαι ὁ ἀγαπάω . αὐτός γάρ ὁ ἀγαπητός , δηλονότι · υἱός ὁ πατήρ , ἐν ὅς εὐ-άρεσεν , ἐκ ἀρχή ὁ ὁ Ἰσραήλ ἀμπελών φυτεύω . Κέρας δέ ὁ βασίλειος τροπικός ὀνομάζω · ὅσπερ γάρ ὁ κερασφόρος ὁ ζῷον ὅπλον ἔχω ὁ κέρας , οὕτως ὁ βασιλεύς ὁ ὑπείκω ὑπερμαχέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0134.2
β . Καὶ ἐφύτευσεν15 ἀμπελῶν16 . Ἔχει δὲ ἡ ἐρ-μηνεία τὸ ἀληθές . Ἐκλεξάμενος γὰρ Ἀβραὰμ τὸν πατριάρχην ὁ τῶν ὅλων Θεός , ἐκ τῶν τοῦτοῦ κλη-μάτων τὸν ἀμπελῶνα ἐφύτευσεν . Καὶ προλῆγιον ὤρυξα ἐν αὐτῷ . Προλῆγιον τὸ θυσιαστήριον . Οὐδὲ γὰρ ἦν ἐκεῖνο ληνός , ἀλλὰ προλῆγιον . Ἐν αὐτῷ γὰρ ἐαντὴν ἡ ἀλήθεια προδιέγραφε . Ληνούς γὰρ νῦν ἔχομεν τὰ θεία θυσιαστήρια , ἐν οἷς τῆς ἀληθινῆς ἀμπέλου τὸν μυστικὸν ἀπολίβανον οἶνον , καὶ τὰ ἐπι-λήγια λέγομεν ζῆματα . Καὶ ἐποίησεν17 ἀκάνας . Καὶ γὰρ καὶ τῷ φυτουργῷ ἀκάνθας ἀντὶ σταφυλῆς προσήνεγκαν , καὶ τοιούτῳ στεφάνῳ τὴν δεσποτικὴν ἐπαιώσαν κεφαλήν . Καὶ ὅσος πάλιν ὡς ἄχρηστος αὐτῷ προσεκόμισαν ἀμπελῶνα , ἵνα δὴ καὶ συνοπτι-κῶς περὶ τῶν ἐπὶ τῷ ἀμπελῶνι τούτῳ προειρημένων εἴπωμεν .
Lemmas: Β . καί φυτεύω ἐμπελάω . ἔχις δέ ὁ ἐρμηνεία ὁ ἀληθής . ἐκλέγω γάρ Ἀβραάμ ὁ πατριάρχης ὁ ὁ ὅλος Θεός , ἐκ ὁ οὗτος κλῆμα ὁ ἀμπελών φυτεύω . καί προλῆγιον ὀρύσσω ἐν αὐτός . Προλῆγιον ὁ θυσιαστήριον . οὐδέ γάρ εἰμί ἐκεῖνος ληνός , ἀλλά προλῆγιον . ἐν αὐτός γάρ ἐαντὴν ὁ ἀλήθεια προδιαγράφω . ληνός γάρ νῦν ἔχω ὁ θεῖος θυσιαστήριον , ἐν ὅς ὁ ἀληθινός ἄμπελος ὁ μυστικός ἀπολείβω οἶνος , καί ὁ ἐπι-λήγια λέγω ζῆματα . καί ποιέω ἄκανος . καί γάρ καί ὁ φυτουργός ἄκανθα ἀντί σταφυλή προσφέρω , καί τοιοῦτος στέφανος ὁ δεσποτικός επαιωθεω κεφαλή . καί ὅσος πάλιν ὡς ἄχρηστος αὐτός προσκομίζω ἀμπελών , ἵνα δή καί συνοπτικός περί ὁ ἐπί ὁ ἀμπελών οὗτος προερέω εἶπον .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0134.3
γ . Κρίνατε18 ἐν ἐμοὶ καὶ ἀναμέσῳ τοῦ ἀμπε-λῶνός μου . Τοῦτο καὶ ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίοις ὁ αὐτὸς δεσπότης πεποίηκε . Τὴν γὰρ τοῦ ἀμπελῶνος παραβολὴν τοῖς Ἰουδαίοις προσενεγκών , αὐτοὺς κυρίους τῆς ψήφου κατέστησεν . Ἐπίγαγε γάρ · Τί οὖν ποιήσει ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος τοῖς γεωργοῖς ἐκείνοις ;
Lemmas: γ . Κρίνατε18 ἐν ἐγώ καί ἀνάμεσος ὁ ἀμπελών ἐγώ . οὗτος καί ἐν ὁ ἱερός Εὐαγγέλιος ὁ αὐτός δεσπότης ποιέω . ὁ γάρ ὁ ἀμπελών παραβολή ὁ Ἰουδαῖος προσφέρω , αὐτός κύριος ὁ ψῆφος καθίστημι . Ἐπίγαγε γάρ · τις οὖν ποιέω ὁ κύριος ὁ ἀμπελών ὁ γεωργός ἐκεῖνος ;
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0134.4
δ19 . Νῦν οὖν20 ἀναγγελῶ ὑμῖν τί ἐγὼ ποιήσω τῷ ἀμπελῶνί μου . Ἐπεὶδὴ γὰρ παντοδαπὴν αὐτῷ ποιησάμενος πρόνοιαν , ἄχρηστον εἶδον καὶ ἄκαρπον , πάσης21 αὐτὸν λοιπὸν προμηθείας γυμνώσω , καὶ τοῖς πατεῖν καὶ κατασθίειν βουλομένοις γενήσεται πρόχειρος .
Lemmas: δ19 . νῦν οὖς ἀναγγέλλω σύ τίς ἐγώ ποιέω ὁ ἀμπελών ἐγώ . ἐπειδή γάρ παντοδαπός αὐτός ποιέω πρόνοια , ἄχρηστος εἶδον καί ἄκαρπος , πάσης αὐτός λοιπός προμήθεια γυμνόω , καί ὁ πατέω καί κατάσσω βούλομαι γίγνομαι πρόχειρος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0134.5
ε . Ἀναθήσει22 εἰς αὐτὸν ὡς εἰς χέρσον ἀκανθᾶ . Οὐκέτι δὲ αὐτῷ τὴν λογικὴν γεωργίαν προσείσω · ἀλλὰ χερσούμενον καὶ ἀκανθῶν πληρού-μενον περιφήσομαι . Καὶ ταῖς νεφέλαις ἐντελοῦμαι τοῦ μὴ βρέξει εἰς αὐτὸν ὕδωρ23 . Οὐκέτι οὖν , φησί , τῆς προφητικῆς ἀρδείας τὰ νάματα δέξεται ὁ ἀμπε-λῶν Ἰσραήλ . Νεφέλαις γάρ , ὡς εἴρηται , τοὺς προ-φήτας καλεῖ , ὡς ἐκ τῆς πνευματικῆς θαλάττης τὸν προφητικὸν ἕλκοντας ὕδωρ .
Lemmas: ε . Ἀναθήσει22 εἰς αὐτός ὡς εἰς χέρσος ἄκανθα . οὐκέτι δέ αὐτός ὁ λογικός γεωργία προσείω · ἀλλά χερσόω καί ἄκανθα πληρόω περιφέρω . καί ὁ νεφέλη ἐντελέω ὁ μή βρέχω εἰς αὐτός ὕδωρ . οὐκέτι οὖν , φημί , ὁ προφητικός Ἀρδείας ὁ νᾶμα δέχομαι ὁ ἀναπελάω Ἰσραήλ . νεφέλη γάρ , ὡς εἴρω , ὁ προφήτης καλέω , ὡς ἐκ ὁ πνευματικός θάλασσα ὁ προφητικός ἕλκω ὕδωρ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0134.6
ζ . Ὁ γὰρ ἀμπελῶν Κυρίου Σαβαὼθ ὁ οἶκος τοῦ
Lemmas: ζ . ὁ γάρ ἀναπελάω κύριος Σαβαώθ ὁ οἶκος ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0135.1
'Ισραήλ ἐστι , καὶ ὁ ἄνθρωπος τοῦ Ἰούδα νεόφυτον ἠγαπημένον . Ἐρμηνεύων τοίνυν τὰ τροπικῶς εἰρημένα , τῇ κατηγορίᾳ πάσας ὑπέβαλε τὰς φυλὰς · οἶκον γὰρ Ἰσραὴλ πάντας τοὺς ἐξ ἐκείνου καλεῖ · τὴν δὲ τοῦ Ἰούδα φυλὴν , ὡς καὶ τὴν ἐπαγγελίας χάριν εἰληφότα , καὶ τῷ ναῷ κεκοσμημένην , νεόφυτον ἠγαπημένον ὠνόμασεν . « Ἐμεινα τοῦ ποιῆσαι κρίσιν . » Δείξας τίς ὁ ἀμπελῶν , ἐνταῦθα τὴν σταφυλὴν καὶ τὰς ἀκάνθας δῆλα ποιεῖ . « Ἐποίησε δὲ ἀνομίαν , καὶ οὐ δικαιοσύνην , ἀλλὰ κραυγήν . » Ἐντεῦθεν ἐστὶν διαγιγνώσκει σαφῶς , ὡς κατὰ τοῦ Σωτῆρος λυττησάσας τῆς θείας ἐγνωμόθησαν χάριτος . Διὰ γὰρ τῆς κραυγῆς τὴν μανίαν ἐκείνην ἐδήλωσε . Διδάσκει δὲ καὶ τῶν ἱερῶν Εὐαγγελίων ἡ ἱστορία , ὡς ἐπὶ πλεῖστον ἔκραζον , ποτὲ μὲν λέγοντες , « Αἴρε , αἴρε , σταύρωσον αὐτόν · » ποτὲ δὲ , « Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς , καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν . »
Lemmas: Ισραήλ εἰμί , καί ὁ ἄνθρωπος ὁ Ἰούδας νεόφυτος ἀγαπάω . ἑρμηνεύω τοίνυν ὁ τροπικός εἴρω , ὁ κατηγορία πᾶς ὑποβάλλω ὁ φυλή · οἶκος γάρ Ἰσραήλ πᾶς ὁ ἐκ ἐκεῖνος καλέω · ὁ δέ ὁ Ἰούδας φυλή , ὡς καί ὁ ἐπαγγελία χάρις λαμβάνω , καί ὁ ναός κοσμέω , νεόφυτος ἀγαπάω ὀνομάζω . « Μένω ὁ ποιέω κρίσις . » δείκνυμι τίς ὁ ἀναπελάω , ἐνταῦθα ὁ σταφυλή καί ὁ ἄκανθα δῆλος ποιέω . « ποιέω δέ ἀνομία , καί οὖον δικαιοσύνη , ἀλλά κραυγή . » ἐντεῦθεν εἰμί διαγιγνώσκω σαφῶς , ὡς κατά ὁ Σωτήρ λυττέω ὁ θεῖος γιγνώσκω χάρις . Ζεύς γάρ ὁ κραυγή ὁ μανία ἐκεῖνος δηλόω . διδάσκω δέ καί ὁ ἱερός Εὐαγγελίων ὁ ἱστορία , ὡς ἐπί πλεῖστος κράζω , ποτέ μέν λέγω , « ἀείρω , ἀείρω , σταυρόω αὐτός · » ποτέ δέ , « ὁ αἷμα αὐτός ἐπί ἐγώ , καί ἐπί ὁ τέκνον ἐγώ . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0135.2
ἦ . Οἷαι , οἱ συνάπτοντες οἰκίαν πρὸς οἰκίαν ! Ἐνταῦθα καὶ τὴν ἄλλην αὐτῶν ἀδικίαν ὁ προφήτης ὀρνεῖ · οὐ μόνον οὖν αὐτοὺς ἔθρηνσεν ὁ προφήτης · ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐπαγόμενους ἐντρέπεται , « Οἰκήσετε μόνοι , λέγων , ἐπὶ τῆς γῆς ; » Τοῦτο γὰρ οὐ κατὰ ἀπόφασιν , ἀλλὰ κατὰ ἐρώτησιν ἀναγιγνώστέον . Ταύτην δὲ τὴν διάνοιαν πεποιήσιν ἡμῖν σαφεστέραν ὁ Συμμαχος · « Ἄρα κατοικήσετε μόνοι ὑμεῖς ἐν τῇ γῇ ; » Εἰ τὰ πελάζοντα βούλεσθε συνάπτειν τοῖς ὑμετέροις , ἀεὶ τοῦτο διτελέσετε δρῶντες ; Τί οὖν , φησὶ , μόνοι τῆς γῆς ἀπάσης δεσπόται γενήσεσθε ; καὶ ποῖον ἐντεῦθεν καρπώσεσθε κέρδος ;
Lemmas: εἰμί . Οἷος , ὁ συνάπτω οἰκίον πρός οἰκίον ! ἐνταῦθα καί ὁ ἄλλος αὐτός ἀδικία ὁ προφήτης ὄρνυμι · οὖον μόνος οὖν αὐτός θρηνέω ὁ προφήτης · ἀλλά καί ὁ ἐπάγω ἐντρέπω , « οἰκέω μόνος , λέγω , ἐπί ὁ γῆ ; » οὗτος γάρ οὖον κατά ἀπόφασις , ἀλλά κατά ἐρώτησις ἀναγιγνώσκω . οὗτος δέ ὁ διάνοια ποίησις ἐγώ σαφής ὁ Σύμμαχος · « ἄρας κατοικέω μόνος σύ ἐν ὁ γῆ ; » εἰμί ὁ πελάζω βούλομαι συνάπτω ὁ ὑμέτερος , ἀεί οὗτος διατελέω δράω ; τις οὖν , φημί , μόνος ὁ γῆ ἀπασάω δεσπότης γίγνομαι ; καί ποῖος ἐντεῦθεν καρπόω κέρδος ;
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0135.3
Ο' . Ἠκούσθη γὰρ εἰς τὰ ὦτα Κυρίου Σαβαὼθ ταῦτα . Ἐντίθησι γὰρ αὐτοῖς καὶ ὄσος , ὑποδεικνὺς τὸν κριτὴν · καὶ λέγων , ὡς οὐδὲν αὐτὸν λανθάνει τῶν γινομένων . Οἱ γὰρ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἐπιβλέπουσι τὴν οἰκουμένην . « Ἐὰν γὰρ γένωνται οἰκίαι πολλαί , εἰς ἔρημον ἔσονται . » Οὕτως ἀπειλεῖ αὐτοῖς καὶ παντελῆ ἔρημίαν · πρὸς τὴν ἔρημίαν δὲ καὶ ἀκαρπίαν . Διαφόροι γὰρ αἱ παιδείαι , ἐπειδὴ διάφορα τῶν ἀνθρώπων τὰ πλημμελήματα .
Lemmas: οἷ . ἀκούω γάρ εἰς ὁ οὖς κύριος Σαβαώθ οὗτος . ἐντίθημι γάρ αὐτός καί ὅσος , ὑποδείκνυμι ὁ κριτής · καί λέγω , ὡς οὐδείς αὐτός λανθάνω ὁ γίγνομαι . ὁ γάρ ὀφθαλμός αὐτός ἐπιβλέπω ὁ οἰκέω . « ἐάν γάρ γίγνομαι οἰκίον πολύς , εἰς ἐρῆμος εἰμί . » οὕτως ἀπειλέω αὐτός καί παντελής ἐρημία · πρός ὁ ἐρημία δέ καί ἀκαρπία . διαφορέω γάρ ὁ παιδεία , ἐπεί διάφορος ὁ ἄνθρωπος ὁ πλημμέλημα .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0135.4
ια' . Οἷαι οἱ ἐγειρόμενοι πρωΐ , καὶ τὸ σίκερα διώκοντες ! Μετὰ τὴν πλεονεξίαν , τῆς οἰνοφλυγίας καὶ τῆς γαστριμαργίας κατηγορεῖ · χωρὶς οὖν σίκερα τὸ ἐκ φοινίκων ὀνομάζεται πόμα . Ἐγὼ δὲ οἴμαι διὰ τούτων σημαίνεσθαι τὰς τῶν προπαρασκευῶν κατασκευάς . Ὁ μέντοι Σύμμαχος καὶ Ἀκύλας τὸ σίκερα μέθυμα ἡρμήνευσαν .
Lemmas: ἰά . Οἷος ὁ ἐγείρω πρωΐ , καί ὁ σίκερα διώκω ! μετά ὁ πλεονεξία , ὁ οἰνοφλυγία καί ὁ γαστριμαργία κατηγορέω · Χωρὶς οὖν σίκερα ὁ ἐκ Φοῖνιξ ὀνομάζω πόμα . ἐγώ δέ οἴμη διά οὗτος σημαίνω ὁ ὁ προπαρασκευή κατασκευή . ὁ μέντοι Σύμμαχος καί Ἀκύλας ὁ σίκερα μέθυμα ἑρμηνεύω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0135.5
ιγ' . Τοίνυν αἰχμάλωτος ὁ λαὸς μου ἐγενήθη , διὰ τὸ μὴ γνῶναι αὐτοὺς τὸν Κύριον . Τέως δ' οὖν ἐνταῦθα σαφῶς ὁ λόγος ἐδήλωσε τῶν συμβησομένων Ἰουδαίοις κακῶν τὴν αἰτίαν , εἰπών , « Διὰ τὸ μὴ εἰδέναι αὐτοὺς τὸν Κύριον · » τὸν δὲ λιμὸν καὶ τὴν δίψαν , καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν , ἀκριβέστερον ἡμᾶς αἱ Ἰωσήπου διδάσκουσι ἱστορίαι · ἐκεῖνος γὰρ τὸ ἀνιαρὸν
Lemmas: πνίξ . τοίνυν αἰχμάλωτος ὁ λαός ἐγώ γίγνομαι , διά ὁ μή γιγνώσκω αὐτός ὁ κύριος . Τέως δέ οὖν ἐνταῦθα σαφῶς ὁ λόγος δηλόω ὁ συμβαίνω Ἰουδαῖος κακός ὁ αἴτιος , εἶπον , « Ζεύς ὁ μή οἶδα αὐτός ὁ κύριος · » ὁ δέ λιμός καί ὁ δίψα , καί ὁ αἰχμαλωσία , ἀκριβής ἐγώ ὁ Ἰώσηπος διδάσκω ἱστορία · ἐκεῖνος γάρ ὁ ἀνιαρός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0136.1
ἐκεῖνο δρᾶμα τῆς τὸν υἱὸν διὰ λιμὸν καταφαγούσης συνήγραψε .
Lemmas: ἐκεῖνος δρᾶμα ὁ ὁ υἱός διά λιμός κατεσθίω συγγράφω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0136.2
Ἰδ . Καὶ ἐπαλάτυνεν ὁ ἅδης τὴν ψυχὴν αὐτοῦ . Τὸ πλῆθος δὲ τῶν νεκρῶν διὰ τούτων δεδήλωκε , προσωποποιΐα χρησάμενος , καὶ ὑποδείξας ἡμῖν τὸν θάνατον , οἷον 28 τι κῆτος ἀνεμῶς ἔχον στόμα διηνεκῶς , καὶ ἀπαύστως ὑποδεχόμενον τοὺς παραπεμπομένους νεκρούς . » Καὶ οἱ λοιμοὶ αὐτῆς 29 . » Λοιμοὶ , καλεῖ τοὺς οὐ μόνον σφᾶς αὐτοὺς διαφθείροντας , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλλους εἰς τὴν αὐτὴν νόσον ἐκκαλουμένους · τοιαύτη γὰρ καὶ ἡ τοῦ λοιμοῦ φύσις · μεταδίδουσι γὰρ οἱ νοσοῦντες τοῦ πάθους τοῖς ὑγιαίνουσιν .
Lemmas: ἰδέ . καί ἐπαλάτυνεν ὁ ᾍδης ὁ ψυχή αὐτός . ὁ πλῆθος δέ ὁ νεκρός διά οὗτος δηλόω , προσωποποιΐα χράω , καί ὑποδείκνυμι ἐγώ ὁ θάνατος , οἷος 28 τίς κῆτος ἄναιμος ἔχω στόμα διηνεκής , καί ἄπαυστος ὑποδέχομαι ὁ παραπέμπω νεκρός . » καί ὁ λοιμός αὐτός 29 . » λοιμός , καλέω ὁ οὖον μόνος σφεῖς αὐτός διαφθείρω , ἀλλά καί ὁ ἄλλος εἰς ὁ αὐτός νόσος ἐκκαλέω · τοιοῦτος γάρ καί ὁ ὁ λοιμός φύσις · μεταδίδω γάρ ὁ νοσέω ὁ πάθος ὁ ὑγιαίνω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0136.3
ι᾽ . Καὶ ὀφθαλμοὶ οἱ μετέωροι ταπεινωθήσονται . Μετέωρους γὰρ ὀφθαλμοὺς τοὺς ἀλαζονικοὺς ὀνομάζει · οὓς ἀναγκάζει διὰ τῆς τιμωρίας βλέπειν εἰς τὴν
Lemmas: εἷς . καί ὀφθαλμός ὁ μετέωρος ταπεινόω . μετέωρος γάρ ὀφθαλμός ὁ ἀλαζονικός ὀνομάζω · ὅς ἀναγκάζω διά ὁ τιμωρία βλέπω εἰς ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0136.4
ισ᾽ . Καὶ ὑψωθήσεται Κύριος Σαβαὼθ ἐν κρίματι . Οἱ γὰρ ὁρῶντες τινὸντας δίκας τοὺς δυσσεβεῖς καὶ παρανόμους , τὸν δίκαιον κριτὴν ἀνυμνήσουσιν .
Lemmas: ἴσος . καί ὑψόω Κύριος Σαβαώθ ἐν κρίμα . ὁ γάρ ὁράω τείνω δίκη ὁ δυσσεβής καί παράνομος , ὁ Δίκαιος κριτής ἀνυμνέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0136.5
ιζ᾽ . Καὶ 30 βοσκηθήσονται οἱ διπρασμένοι ὡς ταῦροι , καὶ τὰς ἔρημους τῶν ἐπειλυμμένων 31 ἄργες 32 φάγονται . « Ὅτι τῶν εἰς τὸν Κύριον πιστεύοντῶν τὰς οὐσίας διήρπασαν οἱ τοῖς εὐαγγελικοῖς ἀντιλέγοντες δόγμασιν , ἀντίκρυς ἡμᾶς ἐδίδαξεν ὁ Ἀπόστολος · καὶ γὰρ Θεσσαλονικεύσιν ἐπιστέλλων ἔφη · « ῾Υμεῖς γὰρ , ἀδελφοί μου , μιμηταὶ ἐγενήθητε τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ , τῶν οὐσῶν ἐν τῇ ᾿Ιουδαίᾳ ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ · τὰ γὰρ αὐτὰ ἐπάθετε καὶ ὑμεῖς ὑπὸ τῶν ἰδίων συμφυλετῶν , καθὼς καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τῶν ᾿Ιουδαίων , τῶν καὶ τὸν Κύριον ἀποκτεινάντων , καὶ τοὺς ἰδίους προφήτας καὶ ἡμᾶς ἐκδιώξαντων , καὶ Θεῷ μὴ ἱρε σκόντων , καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐναντίων . » Καὶ αὐτὸς δὲ τοῖς ᾿Ιουδαίοις γράφων ὡδὲ φησιν · « Ἀναμνήνη ἐσεσθε τὰς πρότερον ἡμέρας , ἐν αἷς φωτισθέντες πολλὴν ὀλὴσιν ὑπεμείνατε παθημάτων · τοῦτο μὲν , ὀνειδισμοῖς καὶ θλίψει θεατριζόμενοι , τοῦτο δὲ , κοινωνοὶ τῶν οὕτως ἀναστρεφομένων γεννηθέντες · καὶ γὰρ τοῖς δεσμοῖς μου συνεπαθήσατε , καὶ τὴν ἁρπαγὴν τῶν ὑπαρχόντων ὑμῖν μεθ᾽ ἡδονῆς προσεδέξασθε . » Τούτους μετὰ ἐκείνων ἐλεηρον ταῦροὺς ἀπεικάζει ἀδεῶς νεμομένοις . Καὶ γὰρ ἀληθῶς γῆροντες τὸν τοῦ Κυρίου ζυγὸν , πάντα ἐγνώρισαν τὰ ἔθνη . Τούτους καὶ ἄρνας ὀνομάζει · οὕτω γὰρ αὐτοὺς ὁ Κύριος καλεῖ · « Ἴδου ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς ἄρνες ἐν μέσῳ λύκων . » Τούτους ἐπαγγέλεται δώσειν τῶν ἐλαυκώτων καὶ αἰχμαλώτων γενομένων τὰ ἔρημα . ᾿Απειλημένους 33 γὰρ τοὺς οἰονεὶ ἡγερευμένους καὶ ὀρυαλώτους γεγεννημένους ὠνόμασεν . Ὁ μέντοι Σύμμαχος τούτους παρανόμους ἡρμήνευσε .
Lemmas: ἵζω . καί 30 βόσκω ὁ διπρασμένοι ὡς ταῦρος , καί ὁ έρημος ὁ ἐπειλυμμένων 31 αργός 32 ἐσθίω . « ὅτι2 ὁ εἰς ὁ κύριος πιστεύω ὁ οὐσία διαρπάζω ὁ ὁ εὐαγγελικός ἀντιλέγω δόγμα , αντίκρυ ἐγώ διδάσκω ὁ ἀπόστολος · καί γάρ Θεσσαλονικεύς ἐπιστέλλω φημί · « ῾Υμεῖς γάρ , ἀδελφός ἐγώ , μιμητής γίγνομαι ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός , ὁ εἰμί ἐν ὁ Ἰουδαῖος ἐν Χριστός ᾿ιειμαι · ὁ γάρ αὐτός πάσχω καί σύ ὑπό ὁ ἴδιος συμφυλέτης , καθώς καί αὐτός ὑπό ὁ Ἰουδαῖος , ὁ καί ὁ κύριος ἀποκτείνω , καί ὁ ἴδιος προφήτης καί ἐγώ ἐκδιώκω , καί Θεός μή ἱερός σκόντο , καί πᾶς ἄνθρωπος ἐναντίος . » καί αὐτός δέ ὁ Ἰουδαῖος γράφω ὧδε φημί · « Ἀναμνήνη εἰμί ὁ πρότερος ἡμέρα , ἐν ὅς φωτίζω πολύς ὀλή ὑπομένω πάθημα · οὗτος μέν , ὀνειδισμός καί θλῖψις θεατρίζω , οὗτος δέ , κοινωνός ὁ οὕτως ἀναστρέφω γεννάω · καί γάρ ὁ δεσμός ἐγώ συμπαθέω , καί ὁ ἁρπαγή ὁ ὑπάρχω σύ μετά ἡδονή προσδέχομαι . » οὗτος μετά ἐκεῖνος ἐλεαίρω ταῦρος ἀπεικάζω ἀδεῶς νέμω . καί γάρ ἀληθής γῆρος ὁ ὁ κύριος ζυγόν , πᾶς γνωρίζω ὁ ἔθνος . οὗτος καί ἀμνός ὀνομάζω · οὗτος γάρ αὐτός ὁ Κύριος καλέω · « ὁράω ἀποστέλλω σύ ὡς ἀμνός ἐν μέσος λύκος . » οὗτος ἐπαγγέλλω δίδωμι ὁ ἐλαυκώτων καί αἰχμάλωτος γίγνομαι ὁ ἐρῆμος . Απειλημένος 33 γάρ ὁ οἱονεί ηγερευμενος καί ορυαλωσιμος γεννάω ὀνομάζω . ὁ μέντοι Σύμμαχος οὗτος παράνομος ἑρμηνεύω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0137.1
τη . Θυλοι ἐπισπώμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν 33 , ὡς σχοινίῳ μακρῷ 34 ! Ἄλλὰ καὶ ἀπλῶς εἰπεῖν , χαλεπὸν μὲν τὸ ἁμαρτάνειν , τὸ δὲ ἐπιμένειν καὶ αἴξειν τὴν ἁμαρτίαν πολλῷ χαλεπώτερον . Τῶν τοιούτων ἐπὶ τοῦ παρόντος κατηγορεῖ , ὡς τοῖς κακοῖς ἐπιμενόντων , καὶ μεταμελείᾳ χρῆσθαι μὴ βουλομένων , ἀλλὰ καὶ ταῖς προφητικαῖς ἀντιλεγόντων προφθήσεσι . Τοῦτο γὰρ ἐδήλωσε , διὰ τοῦ ἐπαγαγεῖν 18 . Οἱ λέγοντες · Τὸ τάχος ἐργάσθω ἂ ποιήσει ὁ Θεός , ἵνα ἴδωμεν . Ταῦτα δὲ ἀπιστούντων ἐστίν , καὶ ψεύδους τῆς προφητείας κατηγορούντων .
Lemmas: ὅς . Θυλοι ἐπισπάω ὁ ἁμαρτία αὐτός 33 , ὡς σχοινίον μακρός 34 ! ἀλλά καί ἀπλόος εἶπον , χαλεπός μέν ὁ ἁμαρτάνω , ὁ δέ ἐπιμένω καί ἀΐσσω ὁ ἁμαρτία πολύς χαλεπός . ὁ τοιοῦτος ἐπί ὁ πάρειμι κατηγορέω , ὡς ὁ κακός ἐπιμένω , καί μεταμέλεια χράω μή βούλομαι , ἀλλά καί ὁ προφητικός ἀντιλέγω προφθήσεσι . οὗτος γάρ δηλόω , διά ὁ ἐπάγω 18 . ὁ λέγω · ὁ τάχος ἐργάζομαι ὅς ποιέω ὁ Θεός , ἵνα ὁράω . οὗτος δέ ἀπιστέω εἰμί , καί ψεῦδος ὁ προφητεία κατηγορέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0137.2
κ.Οἱ οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλόν , καὶ τὸ καλὸν πονηρόν ! Ἐπ’ ἄλλην κατηγορίαν ἐντεύθεν τρέπεται . Τοιούτος γὰρ κολάκων ὁ βίος · ἐπαινῶσι τοὺς πονηρούς , κωμῳδοῦσι τοὺς ἀγαθούς , πάντα τῆς γαστρὸς ἕνεκα δρῶσι . Τοιούτοί δὲ οἱ δίκαιοι δικασταί , οἱ δωροδόχοι , οἱ πωλοῦντες τὸ δίκαιον .
Lemmas: κ.Οἱ ὁ λέγω ὁ πονηρός καλός , καί ὁ καλός πονηρός ! ἐπί ἄλλος κατηγορία ἐντεῦθεν τρέπω . τοιούτος γάρ κόλαξ ὁ βίος · ἐπαινέω ὁ πονηρός , κωμῳδέω ὁ ἀγαθός , πᾶς ὁ γαστήρ ἕνεκα δράω . τοιοῦτος δέ ὁ Δίκαιος δικαστής , ὁ δωροδόχος , ὁ πωλέω ὁ Δίκαιος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0137.3
κβ . Οἱ οἱ σοφοὶ 35 ἐν ἑαυτοῖς ! Καὶ τῶν ἐπὶ σοφία βρενθυνομένων κατηγορεῖ , καὶ μὴ πειθόμενων τῇ σοφωτάτῃ Ἁννῃ λεγούσῃ · Μὴ καυχάσθω ὁ 36 σοφὸς ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ 37 · ἀλλὰ κατὰ τὴν τοῦ Παροιμιαστοῦ φωνήν · Ἄνεξέλεγκτος σοφία 38 πλανᾶται . »
Lemmas: κβʹ . ὁ ὁ σοφός 35 ἐν ἑαυτοῦ ! καί ὁ ἐπί σοφία βρενθύνομαι κατηγορέω , καί μή πειθόμενος ὁ σοφός Ἄννα λέγω · μή καυχάομαι ὁ 36 σοφός ἐν ὁ σοφία αὐτός 37 · ἀλλά κατά ὁ ὁ παροιμιαστής φωνή · ἀνεξέλεγκτος σοφία 38 πλανάω . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0137.4
κγ . Οἱ οἱ ἰσχύοντες ὑμῶν , οἱ πίνοντες οἶνον οἶνον 39 ! Ἐπαναλαμβάνει τὴν τῶν μεθυόντων κατηγορίαν .
Lemmas: κγʹ . ὁ ὁ ἰσχύω σύ , ὁ πίνω οἶνος οἶνος 39 ! ἐπαναλαμβάνω ὁ ὁ μεθύω κατηγορία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0137.5
κγ . Οἱ δικαιοῦντες τὸν ἀσεβῆ ἐνεκεν δώρων , καὶ τὸ δίκαιον τοῦ δικαίου αἴροντες . Κατηγορεῖ τῶν αὐτῶν , ὡς ἀρχόντων μὲν , ἀδίκως δὲ ἡγουμένων . Τῆς γὰρ δίξης τούτω τὴν νικῶσαν ὀρεγοῦσης ψήφον , ὑμεῖς , φησὶ , παρανόμως ταύτην ἀρπάζοντες τοῖς ἀδικοῦσι δίδετε .
Lemmas: κγʹ . ὁ δικαιόω ὁ ἀσεβής ἕνεκα δῶρον , καί ὁ Δίκαιος ὁ Δίκαιος ἀείρω . κατηγορέω ὁ αὐτός , ὡς ἄρχω μέν , ἄδικος δέ ἡγέομαι . ὁ γάρ δισσός οὗτος ὁ Νίκη ὀρέγω ψῆφος , σύ , φημί , παρανόμως οὗτος ἀρπάζω ὁ ἀδικέω δίδωμι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0137.6
κδ . Διὰ τοῦτο ὃν τρόπον καυθήσεται καλάμη ὑπὸ ἄνθρακος πυρός 41 . Μετὰ τὴν κατηγορίαν ἐπιφέρει τῆς τιμωρίας τὴν ἀπειλήν · τὴ μὲν εὐπρήστω ὕλη αὐτοὺς ἀπεικάζει , τῷ δὲ πυρὶ τὴν δίξην ὡςπερ γὰρ ἐκεῖνην , μετὰ τοῦ ἄνθους καὶ τὴν ρίζαν δαπανηθήναι . Καλεῖ 42 δὲ ρίζαν μὲν αὐτούς , ἄνθος δὲ τῆς εὐημερίας τὸ πρόσκαιρον .
Lemmas: ΚΔ . Ζεύς οὗτος ὅς τρόπος καίω καλάμη ὑπό ἄνθραξ πῦρ 41 . μετά ὁ κατηγορία ἐπιφέρω ὁ τιμωρία ὁ ἀπειλή · ὅς μέν ευπρηζω ὕλη αὐτός ἀπεικάζω , ὁ δέ πῦρ ὁ δισσός ὡς γάρ ἐκεῖνος , μετά ὁ ἄνθος καί ὁ ῥίζα δαπανάω . Καλεῖ 42 δέ ῥίζα μέν αὐτός , ἄνθος δέ ὁ εὐημερία ὁ πρόσκαιρος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0137.7
κε . Καὶ παρωξύνθη τὰ ὄρη . Διὰ μέντοι τῶν 43 ὄρῶν , τοὺς ἐν τοῖς ὄρεσι παρ’ αὐτῶν τιμωμένους ἠγῆσατο δαιμόνας · τῶν εἰρημένων τοίνυν ἀπάντων ἕνεκα , καὶ αὐτὰ τὰ ὄρη , καὶ τὰς ὁδοὺς ἐπλήρωσαν νεκρῶν , κόπρου 44 δίκην ἐπὶ τῆς γῆς ἐρριμμένων , κατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ Ψαλμωδοῦ εἰρημένον · Ἐγενήθησαν ὡσεὶ κόπρος ἐν τῇ γῇ . — καὶ ἐν πᾶσι τούτοις οὐκ ἀπεστράφη ὁ θυμὸς αὐτοῦ . » Οὐκ ἀπεστράφη τοίνυν ὁ θυμὸς τοῦ Θεοῦ · οὐδὲ γὰρ αὐτοὶ τῆς παρανομίας
Lemmas: κε . καί παροξύνω ὁ ὄρος . Ζεύς μέντοι ὁ 43 ὁράω , ὁ ἐν ὁ ὄρος παρά αὐτός τιμάω ἡγέομαι δαίμων · ὁ εἴρω τοίνυν ἀπαντάω ἕνεκα , καί αὐτός ὁ ὄρος , καί ὁ ὁδός πληρόω νεκρός , κόπρος 44 δίκη ἐπί ὁ γῆ ῥίπτω , κατά ὁ ὑπό ὁ ψαλμῳδός εἴρω · γίγνομαι ὡσεί κόπρος ἐν ὁ γῆ . — καί ἐν πᾶς οὗτος οὐ ἀποστρέφω ὁ θυμός αὐτός . » οὐ ἀποστρέφω τοίνυν ὁ θυμός ὁ Θεός · οὐδέ γάρ αὐτός ὁ παρανομία
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0138.1
ἀπίστησαν . Τοῦτο γὰρ καὶ ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα φησι : Καὶ ὁ λαὸς οὐκ ἀπέστη ἕως ἐπλήγη . » Τὸ δέ , « Ἡ χεὶρ αὐτοῦ ὑψηλή , » ἐν μεταφορᾷ , εἴρηται τῶν ἱμάντι ἢ ῥάβδῳ μαστιγούντων οἰκέτην , καὶ τὴν χεῖρα ὑψούντων .
Lemmas: απιστώ . οὗτος γάρ καί ἐν ὁ μετά οὗτος φημί : καί ὁ λαός οὐ ἀφίστημι ἠώς πλήσσω . » ὁ δέ , « ὁ χείρ αὐτός ὑψηλός , » ἐν μεταφορά , εἴρω ὁ ἱμάς ἢ ῥάβδος μαστιγόω οἰκέτης , καί ὁ χείρ ὑψόω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0138.2
κζ' . Τοιγαροῦν ἀρξεί σύστημα ἐν τοῖς ἔθνεσι μαχρόν . Τοὺς Ῥωμαίους διὰ τούτων ἠνέξατο τοὺς γὰρ Βαβυλωνίους καὶ τοὺς Ἀσσυρίους πολλάκις μὲν ἐξ ὀνόματος , πολλάκις δὲ ἀπὸ τοῦ κλίματος προσαγορεύει · ὡς ὅταν λέγῃ · « Ἀπὸ βορρᾶ ἐκκυσθήσεται τὰ κακά · » καί · « Τὸν ἀπὸ βορρᾶ ἐκδιώξω ἀφ' ὑμῶν , » καί · « Ἔρω τῷ βορρᾷ · Ἄγε . » Ἐνταῦθα δὲ σημαίνει διὰ τούτων τὸ Ῥωμαϊκὸν στρατόπεδον ἀπὸ τῶν δυστικῶν μερῶν ὁρμῆσαν κατὰ τῆς Ἱερουσαλήμ . Καὶ συριεῖ αὐτοὺς ἀπ' ἄκρου τῆς γῆς . » Διὰ μέντοι τοῦ συριεῖ τὸ Δεσποτικὸν ἐδείξε κράτος . Καθάπερ γὰρ ὁ δεσπότης οἰκέτην συρίζων καλεῖ , ὁ δὲ μετὰ δέους τρέχει πρὸς τὴν ἠχήν · οὕτως δὲ τῶν ἴδιων θεὸς νεύει , φησι , καὶ συντρέχουσι Ῥωμαῖοι . « Ὡς ἀπὸ γε τῆς συνήθειας τῶν μελισσῶν τὸ συριεῖ ἐδείξατο . Ἐν ἔθει γὰρ πῶς ἐστι τοῖς μελιτοκόμοις συρίζειν αὐτάς · οὕτω τε τῶν σύμβολων ἀμφέρειν εἰς ἄνθη καὶ πόδας , καὶ μὴν καὶ ἀναχωμίζειν ἐξ ἀγρῶν , οἷοι τε αὐτὰ ἐναυλιζεσθαι ποιεῖν .
Lemmas: κζ' . τοιγάρ ἄρχω σύστημα ἐν ὁ ἔθνος μακρός . ὁ Ῥωμαῖος διά οὗτος ἀνέχω ὁ γάρ Βαβυλώνιος καί ὁ Ἀσσύριος πολλάκις μέν ἐκ ὄνομα , πολλάκις δέ ἀπό ὁ κλίμα προσαγορεύω · ὡς ὅταν λέγω · « ἀπό Βορέας ἐκκύω ὁ κακός · » καί · « ὁ ἀπό Βορέας ἐκδιώκω ἀπό σύ , » καί · « Ἔρως ὁ Βορέας · ἄγω . » ἐνταῦθα δέ σημαίνω διά οὗτος ὁ Ῥωμαικός στρατόπεδον ἀπό ὁ δυστικως μέρος ὁρμάω κατά ὁ Ἱερουσαλήμ . καί συρίζω αὐτός ἀπό ἄκρος ὁ γῆ . » Ζεύς μέντοι ὁ συρίζω ὁ δεσποτικός δείκνυμι κράτος . καθά γάρ ὁ δεσπότης οἰκέτης συρίζω καλέω , ὁ δέ μετά δέος τρέχω πρός ὁ ἠχή · οὕτως δέ ὁ ίδιος θεός νεύω , φημί , καί συντρέχω Ῥωμαῖος . « ὡς ἀπό γε ὁ συνήθεια ὁ μέλισσα ὁ συρίζω δείκνυμι . ἐν ἔθος γάρ πῶς εἰμί ὁ μελιτοκομεω συρίζω αὐτός · οὗτος τε ὁ συμβολή ἀναφέρω εἰς ἄνθος καί πούς , καί μήv καί αναχωμιζεω ἐκ ἀγρός , οἷος τε αὐτός ἐναυλίζω ποιέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0138.3
κζ' . Οὐ πεινάσουσιν , οὐδὲ κοπιάσουσιν , οὐδὲ νυστάξουσιν , οὐδὲ κοιμηθήσονται . Καὶ τὴν πολεμικὴν ἐμπειρίαν αὐτῶν , καὶ τὴν ἀνδρείαν , καὶ τὴν ἐν ταῖς στρατείαις διδάσκει κακοπάθειαν · Νικῶσι , λέγων , τῇ πολεμικῇ ἐμπειρίᾳ τὰ πάθη τῆς φύσεως · ἀποθύντες τοῦ ὑπνου τὴν προσβολήν , ἀναπαύλης ἀπολαύειν οὐ βούλονται · προδιαγράφει καὶ τὴν πανωλίαν αὐτῶν .
Lemmas: κζ' . οὖον πεινάω , οὐδέ κοπιάω , οὐδέ νυστάζω , οὐδέ κοιμάω . καί ὁ πολεμικός ἐμπειρία αὐτός , καί ὁ ἀνδρεῖος , καί ὁ ἐν ὁ στρατεία διδάσκω κακοπάθεια · νικάω , λέγω , ὁ πολεμικός ἐμπειρία ὁ πάθος ὁ φύσις · ἀποτίθημι ὁ ὕπνος ὁ προσβολή , ἀνάπαυλα ἀπολαύω οὖον βούλομαι · προδιαγράφω καί ὁ πανώλιος αὐτός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0138.4
κη' . Ὅν τὰ βέλη ὀξέα ἐστι , καὶ τὰ ἕξης .
Lemmas: καίω . ὅς ὁ βέλος ὀξύς εἰμί , καί ὁ έξειμι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0138.5
κθ' . Ὀρτιώσιν ὡς λέοντες . Ἀλαλάζειν εἰώθασιν ἐν τοῖς πολέμοις , τοὺς ἀντιπράττομένους τῇ κοινῇ φωνῇ δεδιδαγμένοι . Ταύτην τὴν βοὴν βρυχηθμῷ λέοντων ἀπέκασαν . Ὅπερ γὰρ ὁ λέων βρυχόμενος , καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ κτήνη φοβεῖ , οὕτως οὗτοι αὐτοὶ τῶν πολεμίων περιγενέσθαι δυνήσονται .
Lemmas: τύ . ορτιους ὡς λέων . ἀλαλάζω εἴωθα ἐν ὁ πόλεμος , ὁ ἀντιπράσσω ὁ κοινός φωνή διδάσκω . οὗτος ὁ βοή βρυχηθμός λέων ἀποκαίω . ὅπερ γάρ ὁ λέων βρύκω , καί ὁ θηρίον καί ὁ κτῆνος φοβέω , οὕτως οὗτος αὐτός ὁ πολέμιος περιγίγνομαι δύναμαι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0138.6
λ' . Καὶ βοήσει δι' αὐτοὺς τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ὡς φωνὴ θαλάσσης κυμαινούσης . Ταῦτα πάντα εἴρηται περὶ τῶν πολιορκούντων . Διὰ τούτων δὲ καὶ τὸ πλήθος ἔδειξε , καὶ τοὺς λόγους χύμασιν εἰκότας , καὶ τῇ φωνῇ κατακλυζούσας τῶν ἀντειπάλων τὰς ἀκράς . « Καὶ ἐπιβλέψονται εἰς τὸν οὐρανόν , καὶ ἰδοὺ σκότος . » Τότε τοίνυν , φησίν , οἱ τῆς κατ' ἐμοῦ μανίας τίνοντες δίκας , ἀναβλέψουσι μὲν εἰς τὸν οὐρανόν , ἐπικουρίας τινὸς ἀντιβολούσης τυχεῖν · δύνται δὲ , οὐ τὴν πρόνοιάν μου δίκην φωτὸς ἐπιφαινομένην , ἀλλὰ τὴν τιμωρητικὴν δύναμιν , ζόφον αὐτῶν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπιφέρουσαν .
Lemmas: λίαν . καί βοάω διά αὐτός ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ὡς φωνή θάλασσα κυμαίνω . οὗτος πᾶς εἴρω περί ὁ πολιορκέω . Ζεύς οὗτος δέ καί ὁ πλήθος δείκνυμι , καί ὁ λόγος χύμα ἔοικα , καί ὁ φωνή κατακλύζω ὁ αντειπαλη ὁ Ακράς . « καί ἐπιβλέπω εἰς ὁ οὐρανός , καί ἰδού σκότος . » τότε τοίνυν , φημί , ὁ ὁ κατά ἐγώ μανία τίνω δίκη , ἀναβλέπω μέν εἰς ὁ οὐρανός , ἐπικουρία τις ἀντιβολέω τυγχάνω · δυντ δέ , οὖον ὁ πρόνοια ἐγώ δίκη φάος ἐπιφαίνω , ἀλλά ὁ τιμωρητικός δύναμις , ζόφος αὐτός ὁ ὀφθαλμός ἐπιφέρω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0139.1
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ' .
Lemmas: κεφάλαιος Γε .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0139.2
α' . Καὶ ἐγένετο τοῦ ἐνιαυτοῦ οὗ ἀπέθανεν Ὀσίας . Ἄπαντα μὲν οὖν τὰ προειρημένα , βασιλεύοντος Ὀσίου , προεθέσπισεν ὁ προφήτης · ταῦτα δὲ τὰ νῦν ἀνεγνωσμένα ἐπὶ Ἰωάμα ἐθεάσατο , ὃς , υἱὸν τοῦ Ὀσίου , τὴν ἐκείνου διεδέξατο βασιλείαν . Αἰνιττεται δὲ ὁ προφήτης , ὡς ἔφη , τὴν γεγενημένην παύλαν τῆς προφητείας διὰ τὴν τοῦ Ὀσίου παρανομίαν · οὗτος γὰρ ἀπλάσως μὲν , εὐθὺς βασιλεύσας , τῆς τοῦ Θεοῦ χρησιμονίας , καὶ τῶν ἀλλοφύλων τῶν ὑπὲρ ἐαυτῶν πλησιοχώρων ἐχράτηκε πολεμιῶν . Τυφωθείς δὲ μετὰ τὴν νίκην , καὶ τῆς ἱερουσίας ἠρπάσας τὴν ἀξίαν , καὶ τῶν ἀδύτων τοῦ ναοῦ καταπολῶν , προσενεγκεῖν ἐτόλμησε τὸ θυμίαμα · ὁ οὐδὲ πᾶσιν ἐξῆν προσφέρειν τοῖς ἱερεῦσι . Μόνῳ γὰρ εἰσητηδὸν ἦν τῷ ἀρχιερεῖ εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων · καὶ ἐπειράθη μὲν αὐτὸν ἐπισχεῖν Ἀζαρίας ὁ ἱερεὺς , καὶ ἕτεροι σὺν τούτῳ τῆς ἱερουσίας ἡξιωμένοι · ἐπειδὴ δὲ οὐδὲ τῇ τούτων ἐδέξατο συμβουλήν , φιλάθρωπον αὐτῷ παιδείαν ὁ Δεσπότης ἐπηγάγεν . Οὐ γὰρ ἐκέλευσεν αὐτῷ χθὼν τὴν γῆν , οὐδὲ πρησυχὴν εὐφρόσθεν ἐπένεγκεν · ἀλλὰ τὴν τοῦ σώματος ἐνέλλαξε χροᾶν , καὶ τῆς λέπρας αὐτῷ τὴν ἀτιμίαν ἐπέθηκε . Ταύτῃ δεξάμενος τὴν παιδείαν , παραυτίκα μὲν ἐξελήλυθε τοῦ ναοῦ · οἴκαδε δὲ καθήμενος , διὰ Ἰωάμα τοῦ παιδὸς διεπε τὴν βασιλείαν · τοῦτο γάριν ὁ τῶν ὅλων Θεός , χαλεπαίνει μὲν τῷ λαῷ , καὶ οὐδὲμὶν αὐτοῖς χρησμολογίαν προσφέρει , ἀγανακτεῖ δὲ κατὰ τοῦ προφήτου σιωπηκοῦ , καὶ μὴ προσενεγκοῦτος τὴν Ἐλεγχον . Μετὰ μέντοι τὴν ἐκείνου τελευτήν , ταύτην δείκνυσιν τῷ προφήτῃ τὴν ὄπτασίαν · εἰκῶς τοίνυν τῆς ἐκείνου μέμνηται τελευτῆς , διδάσκων πότε μὲν ἐσίγησε , πότε δὲ πάλαι τῆς προφητείας ἀπέλαβε .
Lemmas: ὅς . καί γίγνομαι ὁ ἐνιαυτός ὅς ἀποθνῄσκω Ὅσιος . ἅπας μέν οὖν ὁ προερέω , βασιλεύω Ὅσιος , προθεσπίζω ὁ προφήτης · οὗτος δέ ὁ νῦν ἀναγιγνώσκω ἐπί Ἰωάμα θεάομαι , ὅς , υἱός ὁ Ὅσιος , ὁ ἐκεῖνος διαδέχομαι βασίλειος . Αἰνιττεται δέ ὁ προφήτης , ὡς φημί , ὁ γίγνομαι παῦλα ὁ προφητεία διά ὁ ὁ Ὅσιος παρανομία · οὗτος γάρ ἀπλάσως μέν , εὐθύς βασιλεύω , ὁ ὁ Θεός χρησιμονια , καί ὁ ἀλλόφυλος ὁ ὑπέρ ἑαυτοῦ πλησιόχωρος χράω πολέμιος . τυπόω δέ μετά ὁ Νίκη , καί ὁ ιερουσιαι ἁρπάζω ὁ ἄξιος , καί ὁ ἄδυτος ὁ ναός καταπολαω , προσφέρω τολμάω ὁ θυμίαμα · ὁ οὐδέ πᾶς ἔξεστι προσφέρω ὁ ἱερεύς . Μόνος γάρ εἰσητηδὸν εἰμί ὁ ἀρχιερεύς εἰς ὁ Ἅγιον ὁ ἅγιος · καί πειράω μέν αὐτός ἐπέχω Ἀζαρίας ὁ ἱερεύς , καί ἕτερος σύν οὗτος ὁ ιερουσιαι ἀξιόω · ἐπεί δέ οὐδέ ὁ οὗτος δέχομαι συμβουλή , φιλάθρωπον αὐτός παιδεία ὁ Δεσπότης ἐπάγω . οὖον γάρ κελεύω αὐτός χθών ὁ γῆ , οὐδέ πρησυχὴν εὐφρόσθεν ἐπιφέρω · ἀλλά ὁ ὁ σῶμα ἐναλλάσσω χρόα , καί ὁ λέπρα αὐτός ὁ ἀτιμία ἐπιτίθημι . Ταύτη δέχομαι ὁ παιδεία , παραυτίκα μέν ἐξέρχομαι ὁ ναός · οἴκαδε δέ κάθημαι , διά Ἰωάμα ὁ παῖς διέπω ὁ βασίλειος · οὗτος γάριν ὁ ὁ ὅλος Θεός , χαλεπαίνω μέν ὁ λαός , καί οὐδὲμὶν αὐτός χρησμολογία προσφέρω , ἀγανακτέω δέ κατά ὁ προφήτης σιωπηκοῦ , καί μή προσφέρω ὁ ἐλέγχω . μετά μέντοι ὁ ἐκεῖνος τελευτή , οὗτος δείκνυμι ὁ προφήτης ὁ ὀπτασία · ἵημι τοίνυν ὁ ἐκεῖνος μιμνήσκω τελευτή , διδάσκω πότε μέν σιγάω , πότε δέ πάλαι ὁ προφητεία ἀπολαμβάνω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0139.3
β' . Καὶ Σεραφὶμ εἰστήκεισαν κύκλῳ αὐτοῦ . Ἔοικε δὲ καὶ τοῦ ἀλαζόνος βασιλέως κατηγορεῖν τῶν ἁγίων Σεραφείμ ἡ εὐλάβεια · ὁ μὲν γὰρ ἀναίδως τῆς μηδαμῶν αὐτῷ προσήκουσας κατεκτήσατο λειτουργίας · αἱ δὲ ἀόρατοι δυνάμεις , τὴν ἐπουράνιον ὑμνηδίαν πεπιστευμένα , τῷ σχήματι τὸ δέος ἐμήνουν . Ἐκάλυπτον γὰρ τὰ πρόσωπα , ὡς οὐδὲ τὴν ἀκλῆν ἰδεῖν δυνάμεναι τῆς ἐκ τῆς δεσποτικῆς ἀπαστράπτουσαν θέας · κατέκρυπτον δὲ καὶ τοὺς πόδας , καὶ διὰ τοῦτο τὴν δουλείαν σημαίνουσαι , καὶ τὸ δέος ἐμφαίνουσαι , καὶ τὴν λειτουργίαν εὐσχημόνως ἀποπληροῦσαι . « Καὶ δυσὶν ἐπέταντο . » Αἰνίττεται γὰρ ἡ πτῆσις τὸ μετάρσιον τοῦ φρονήματος .
Lemmas: βε . καί σεραφίμ ἵστημι κύκλος αὐτός . ἔοικα δέ καί ὁ ἀλαζών βασιλεύς κατηγορέω ὁ ἅγιος Σεραφείμ ὁ εὐλάβεια · ὁ μέν γάρ ἀναιδής ὁ μηδαμοί αὐτός προσακούω κατακτάομαι λειτουργία · ὁ δέ ἀόρατος δύναμις , ὁ ἐπουράνιος ὑμνηδίαν πιστεύω , ὁ σχῆμα ὁ δέος μηνίω . καλύπτω γάρ ὁ πρόσωπον , ὡς οὐδέ ὁ ἀκλῆς ὁράω δύναμαι ὁ ἐκ ὁ δεσποτικός ἀπαστράπτω θέα · κατακρύπτω δέ καί ὁ πούς , καί διά οὗτος ὁ δουλεία σημαίνω , καί ὁ δέος ἐμφαίνω , καί ὁ λειτουργία εὐσχήμων ἀποπληρόω . « καί δύο πέτομαι . » αἰνίσσομαι γάρ ὁ πτῆσις ὁ μετάρσιος ὁ φρόνημα .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0139.4
γ' . Καὶ ἔλεγον · Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος Κύριος Σαβαώθ . Προσέφερον γὰρ τοῦτον τὸν ὕμνον , καὶ τὴν μίαν τῆς ὁσότητος φύσιν διὰ τῆς Κυρίου φωνῆς αἰνιττόμεναι · ἐνίως γὰρ τοῦτο προσέφερον · καὶ τῆς Τριάδος τὸν ἀριθμὸν ὑπερφαίνονσαι · τρίς γὰρ ἐπεφώνουν τὸ Ἅγιον . Τὸ μὲν γὰρ , « Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , » τῆς Τριάδος δηλωτικόν · τὸ δὲ , « Κύριος Σαβαώθ , » τῆς φύσεως τῆς μιᾶς σημαντικόν . « Πλήρης
Lemmas: γε . καί λέγω · Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος Κύριος Σαβαώθ . προσφέρω γάρ οὗτος ὁ ὕμνος , καί ὁ εἷς ὁ ὅσος φύσις διά ὁ κύριος φωνή αἰνίσσομαι · ἐνίως γάρ οὗτος προσφέρω · καί ὁ Τριάς ὁ ἀριθμός ὑπερφαίνω · τρίς γάρ ἐπιφωνέω ὁ Ἅγιον . ὁ μέν γάρ , « Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , » ὁ Τριάς δηλωτικός · ὁ δέ , « Κύριος Σαβαώθ , » ὁ φύσις ὁ εἷς σημαντικός . « Πλήρης
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0140.1
δ.Καὶ ἐπῆρθη τὸ ὑπέρθυρον ἀπὸ τῆς φωνῆς ἧς ἐκέκραγον . Τὰ τοίνυν ἐσόμενα μετὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐνανθρώπησιν προδηλωθῶντων τῶν Σεραφείμ , ἀναγκαίως μνηύεται καὶ τῶν δύο λαῶν ἡ συνάφεια · ἀπὸ γὰρ τῆς φωνῆς , ἡ τὴν γῆν ἅπασαν κατηύθεσθαι τῆς θείας δόξης ἐμήνυνεν , ἐπῆρθη τὸ ὑπέρθυρον · τοῦτο δὲ γενομένου περιττὴν ἐδείκνυ τῶν θυρῶν τὴν χρείαν · τῶν δὲ θυρῶν οὐκ ἐπικειμένων , εἰσιτητὸν ἦν εἰς τὸν οἶκον τῷ βουλομένῳ ἑκάστῳ · ἐπεὶδὴ γὰρ Ὀζίας , τοῦ νόμου κρατοῦντος ἔτι , παρανόμως κατεστέλμησε τῶν ἀδύτων , προσήμαίνεται διὰ τῆς ὄψεως τῶν ἐθνῶν ἀπάντων ἡ κλῆσις . Μὴ γὰρ δὴ τις νομίζετω , φησίν , ἐν τῷ ναῷ περιγεγραφαί τὸ Θεοῦ τῶν ὅλων τὴν δόξαν . Ὁ γὰρ τῶν ὅλων Δεσπότης τὰ πάντα πληροῖ . Καὶ τοῦτο δὲ οὐκ εἰς μακρὸν ὀψίων γενήσεται · ἅπαντες γὰρ οἱ ἄνθρωποι , τῆς θεογνωσίας εἰσδεξάμενοι φῶς , πανταχοῦ ναοὺς ἀναστήσονται τῷ τῶν ὅλων Δημιουργῷ · ἐκείνων δὲ πληρουμένων τῆς δόξης , οὗτος τῆς πρὸς αὐτῶν γυμνωθήσεται δόξης , καὶ ἀντὶ τοῦ θείου φωτός , τοῦ Ῥωμαϊκοῦ πυρὸς εἰσδεῖται τὸν καπνόν . Τοῦτο καὶ κατὰ τὸν καιρὸν γεγένηται τοῦ σταυροῦ · ἐσχίσθη γὰρ τὸ καταπέτασμα , καὶ τῆς ἐπανθοῦσης τῷ ναῷ χάριτος τὴν ἀπόστασιν ἐδείξε · δέον γὰρ προστεθῆναι δόξαν ἀπὸ τῆς δοξολογίας , καὶ ἡ οὖσα ἀπώλετο · τί οὖν ἐστὶ τοῦτο ; Προφθεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ὅτι τὸ Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , ἡρμοσταί τῷ κηρύγματι τῶν ἀποστόλων , καὶ οὐ δέχεται αὐτὸ ὁ ναὸς τῶν Ἰουδαίων . Λέγει οὖν ὅτι μετὰ τὴν κήρυξιν τοῦ Εὐαγγελίου ἐρημίας καὶ καπνοῦ πληρούται ἡ Συναγωγή . Ἐπῆρθη δὲ οὐχ ἡ θύρα , ἀλλὰ τὸ ὑπέρ -
Lemmas: Κίδα ἐπαίρω ὁ ὑπερθύριον ἀπό ὁ φωνή ὅς κράζω . ὁ τοίνυν εἰμί μετά ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐνανθρώπησις προδηλόω ὁ Σεραφείμ , ἀναγκαῖος μηνύω καί ὁ δύο λαός ὁ συνάφεια · ἀπό γάρ ὁ φωνή , ὁ ὁ γῆ ἅπας κατηυτιθημι ὁ θεῖος δόξα μηνύω , ἐπαίρω ὁ ὑπερθύριον · οὗτος δέ γίγνομαι περισσός δείκνυμι ὁ θύρα ὁ χρεία · ὁ δέ θύρα οὐ ἐπίκειμαι , εἰσιτητός εἰμί εἰς ὁ οἶκος ὁ βούλομαι ἕκαστος · ἐπειδή γάρ Ὀζίας , ὁ νόμος κράτος ἔτι , παρανόμως καταστέλλω ὁ ἄδυτος , προσημαίνω διά ὁ ὄψις ὁ ἔθνος ἀπαντάω ὁ κλῆσις . μή γάρ δή τις νομίζω , φημί , ἐν ὁ ναός περιγράφω ὁ Θεός ὁ ὅλος ὁ δόξα . ὁ γάρ ὁ ὅλος Δεσπότης ὁ πᾶς πληρόω . καί οὗτος δέ οὐ εἰς μακρός ὀψία γίγνομαι · ἅπας γάρ ὁ ἄνθρωπος , ὁ θεογνωσία εἰσδέχομαι φάος , πανταχοῦ ναός ἀνίστημι ὁ ὁ ὅλος Δημιουργός · ἐκεῖνος δέ πληρόω ὁ δόξα , οὗτος ὁ πρός αὐτός γυμνόω δόξα , καί ἀντί ὁ θεῖον φάος , ὁ Ῥωμαϊκός πυρός εἰσοράω ὁ καπνός . οὗτος καί κατά ὁ καιρός γίγνομαι ὁ σταυρός · σχίζω γάρ ὁ καταπέτασμα , καί ὁ ἐπανθέω ὁ ναός χάρις ὁ ἀπόστασις δείκνυμι · δήω γάρ προστίθημι δόξα ἀπό ὁ δοξολογία , καί ὁ εἰμί ἀπόλλυμι · τίς οὖν εἰμί οὗτος ; Προφθεῖ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὅτι ὁ Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , ἁρμόζω ὁ κήρυγμα ὁ ἀπόστολος , καί οὖον δέχομαι αὐτός ὁ ναός ὁ Ἰουδαῖος . λέγος οὖν ὅτι μετά ὁ κῆρυξ ὁ Εὐαγγέλιος ἐρημία καί καπνός πληρόω ὁ συναγωγή . ἐπαίρω δέ οὐ ὁ θύρα , ἀλλά ὁ ὑπέρ -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0140.2
πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ . Ὑμνεῖ γὰρ τὰ Σεραφεὶμ τὴν αἰδίον φύσιν , ὡς μὴ μόνον τὸν οὐρανόν , ἀλλὰ καὶ τὴν γῆν ἅπασαν τῆς δόξης ἐμπλήσασαν . Τοῦτο δὲ καὶ ἡ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν καὶ Θεοῦ πεποίηκεν ἐνανθρώπησις . Μετὰ γὰρ τὴν Δεσποτικὴν ἐπιφάνειαν ἐδέξατο τὰ ἔθνη τὴν τῆς θεογνωσίας ἀκτίνα . Πλήρη οὖν εἶναι πᾶσαν τὴν γῆν λέγουσι τῆς δόξης αὐτοῦ , προαναφώνουσι τὸ ἐσόμενον , καὶ τῆς διὰ Χριστοῦ γεγενημένης οἰκονομίας προαναγγέλλουσι τὸ μυστήριον . Πρὸν μὲν γὰρ σάρκα γενέσθαι τὸν Λόγον , κατεκράτει τὴν ὑπ’ οὐρανὸν ὁ δαίμων ὁ ἀντίχριστος · προσεκυνεῖτο δὲ ἡ κτίσις παρὰ τὸν κτίσαντα καὶ ποιητήν . Ἐπεὶδὴ δὲ γέγονεν ἄνθρωπος ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Λόγος , πεπλήρωται τῆς δόξης · αὐτῷ πᾶσα ἡ γῆ · κάμψει γὰρ αὐτῷ πᾶν γόνυ , καὶ πᾶσα γλῶσσα καὶ φυλὰς αὐτῷ δουλεύσουσι , κατὰ τὸ γεγραμμένον . Προανακηρύσσει δὲ τοῦτο καὶ ὁ μακάριος Δαβὶδ ἐν πνεύματι . Ἐφη γὰρ · Πάντα τὰ ἔθνη , ὅσα ἐποίησας , ἥξουσι καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιόν σου .
Lemmas: πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα αὐτός . ὑμνέω γάρ ὁ Σεραφείμ ὁ ἀΐδιος φύσις , ὡς μή μόνος ὁ οὐρανός , ἀλλά καί ὁ γῆ ἅπας ὁ δόξα ἐμπίμπλημι . οὗτος δέ καί ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ καί Θεός ποιέω ἐνανθρώπησις . μετά γάρ ὁ δεσποτικός ἐπιφάνεια δέχομαι ὁ ἔθνος ὁ ὁ θεογνωσία ἄκτινος . Πλήρης οὖν εἰμί πᾶς ὁ γῆ λέγω ὁ δόξα αὐτός , προαναφωνέω ὁ εἰμί , καί ὁ διά Χριστός γίγνομαι οἰκονομία προαναγγέλλω ὁ μυστήριον . πρόειμι μέν γάρ σάρξ γίγνομαι ὁ Λόγος , κατακρατέω ὁ ὑπό οὐρανός ὁ δαίμων ὁ ἀντίχριστος · προσκυνέω δέ ὁ κτίσις παρά ὁ κτίζω καί ποιητής . ἐπειδή δέ γίγνομαι ἄνθρωπος ὁ μονογενής ὁ Θεός Λόγος , πληρόω ὁ δόξα · αὐτός πᾶς ὁ γῆ · κάμπτω γάρ αὐτός πᾶς γόνυ , καί πᾶς γλῶσσα καί φυλή αὐτός δουλεύω , κατά ὁ γράφω . προανακηρύσσω δέ οὗτος καί ὁ μακάριος Δαυίδ ἐν πνεῦμα . φημί γάρ · Πάν ὁ ἔθνος , ὅσος ποιέω , ἥκω καί προσκυνέω ἐνώπιον σύ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.1
θυρον · πᾶσα θύρα οὐδὲν ἐπικείμενον ταῖς παραστάσις
Lemmas: θυρόω · πᾶς θύρα οὐδείς ἐπίκειμαι ὁ παράστασις
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.2
ἔχει · ἐπηρμένον οὖν τῆς Συναγωγῆς τοῦ
Lemmas: ἔχω · ἐπαίρω οὖν ὁ συναγωγή ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.3
ἄνω σχήματος , ἐτρήθη τὸ ὑπέρθυρον , ἐγυμνώθη τῇ
Lemmas: ἄνω σχῆμα , τετραίνω ὁ ὑπερθύριον , γυμνόω ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.4
χάριτι : · ἀνάγκη οὖν λοιπὸν , καὶ τὰς παραστάδας
Lemmas: χάρις : · ἀνάγκη οὖν λοιπός , καί ὁ παρίστημι
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.5
ὑπὸ τῆς τυχοῦσης χειρὸς σαλεύεσθαι · διὰ τοῦτο πᾶσα
Lemmas: ὑπό ὁ τυγχάνω χείρ σαλεύω · διά οὗτος πᾶς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.6
χεὶρ σαλεῦσε τὰ ᾿Ιουδαϊκά . Καὶ διὰ τοῦτο προφήτης
Lemmas: χείρ σαλεύω ὁ Ιουδαϊκός . καί διά οὗτος προφήτης
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.7
τις ἔλεγεν · « Καὶ θήσω τὴν ᾿Ιερουσαλήμ , ὡς πρόθυρα
Lemmas: τις λέγω · « καί τίθημι ὁ Ιερουσαλήμ , ὡς πρόθυρον
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.8
σαλευόμενα . »
Lemmas: σαλεύω . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.9
e' . Καὶ εἶπον · « Ὠτάλας ἐγώ , ὅτι κατανένυγμα » !
Lemmas: e' . καί εἶπον · « Ὠτάλας ἐγώ , ὅτι κατανένυγμα » !
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.10
Σαφέστερον 87 δὲ ταῦτα ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσεν οὕτως
Lemmas: σαφής 87 δέ οὗτος ὁ Σύμμαχος ἑρμηνεύω οὕτως
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.11
· « Οἶμοι , ὅτι ἐσιώπησα 88 ! ἀνὴρ γὰρ ἀκάθαρτος
Lemmas: · « Οἶμος , ὅτι σιωπάω 88 ! ἀνήρ γάρ ἀκάθαρτος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.12
χελεσιν ἐγώ , καὶ ἐν μέσῳ λαοῦ ἀκαθάρτου χελεσιν
Lemmas: χέλος ἐγώ , καί ἐν μέσος λαός ἀκάθαρτος χέλος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.13
ἐγὼ οἰκῶ . » Σύμφορος δὲ καὶ τῶν ἄλλων ἡ ἐρμηνεία .
Lemmas: ἐγώ οἰκέω . » Σύμφορος δέ καί ὁ ἄλλος ὁ ἑρμηνεία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.14
Αἰνιττικῶς 89 δὲ καὶ τὴν γενομένην ἐπὶ τῇ παρανομίᾳ
Lemmas: Αἰνιττικῶς 89 δέ καί ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ παρανομία
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.15
τοῦ ᾿Οζίου σιγήν . Καὶ διὰ τοῦτο ἑαυτὸν ἀκάθαρτον
Lemmas: ὁ ᾿οζιω σιγή . καί διά οὗτος ἑαυτοῦ ἀκάθαρτος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.16
χελεσιν ὀνομάζει , ὡς καὶ κεκοινωνηκὼς τῇ τολμη -
Lemmas: χέλος ὀνομάζω , ὡς καί κοινωνέω ὁ τόλμα -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.17
ματι διὰ τῆς σιωπῆς · τὴν αὐτὴν δὲ καὶ τοῦ λαοῦ
Lemmas: μάτι διά ὁ σιωπή · ὁ αὐτός δέ καί ὁ λαός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.18
κατηγορίαν πεποιήκει , καὶ τὴν θείαν δέδειν ἐπιφάνειαν ,
Lemmas: κατηγορία ποιέω , καί ὁ θεῖος δήω ἐπιφάνεια ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.19
ὡς δικαστικὴν παρουσίαν .
Lemmas: ὡς δικαστικός παρουσία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.20
ζ' . Καὶ ἀπεστάλη 90 πρὸς με ἓν τῶν Σεραφείμ .
Lemmas: γῆ . καί ἀποστέλλω 90 πρός ἐγώ εἷς ὁ Σεραφείμ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.21
Καὶ τοῦτο δηλοῖ τὴν ἐπὶ τῷ ᾿Οζία σιωπὴν τοῦ προφήτου
Lemmas: καί οὗτος δηλόω ὁ ἐπί ὁ Οζίας σιωπή ὁ προφήτης
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.22
τὸ πλημμέλημα · οὐχ ἄλλῳ γὰρ τινι μορίᾳ
Lemmas: ὁ πλημμέλημα · οὐ ἄλλος γάρ τις μορία
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.23
τοῦ σώματος , ἀλλὰ τῷ στόματι τὸν ἄνθρακα τοῦ Σεραφεὶμ
Lemmas: ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ στόμα ὁ ἄνθραξ ὁ Σεραφείμ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.24
προσεῖνυχε . ᾿Ελέγχει δὲ καὶ τὴν τοῦ ᾿Οζία
Lemmas: προσφέρω . Ελέγχω δέ καί ὁ ὁ Οζίας
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.25
παρανομίαν τὸ γενόμενον · ὁ μὲν γὰρ τοῦ θυσιαστηρίου
Lemmas: παρανομία ὁ γίγνομαι · ὁ μέν γάρ ὁ θυσιαστήριον
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.26
λίαν ἀναίδως κατετόλμησε · τὸ δὲ Σεραφεὶμ , καὶ
Lemmas: λίαν ἀναιδής κατατολμάω · ὁ δέ Σεραφείμ , καί
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.27
πυρὸς ἔχον προσηγόριαν , καὶ θείας λειτουργίας ἡξιο -
Lemmas: πυρός ἔχω προσηγορία , καί θεῖος λειτουργία άξιος -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.28
μένον , οὐ γυμνῇ τῇ χειρί , τῇ δὲ λαβίδι τὸν ἄνθρακα
Lemmas: μένω , οὖον γυμνός ὁ χείρ , ὁ δέ λαβίς ὁ ἄνθραξ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.29
ἔλαβε , καὶ τοῦτο ἐπιθεὶν τῷ τοῦ προφήτου στόματι ,
Lemmas: λαμβάνω , καί οὗτος ἐπιθέω ὁ ὁ προφήτης στόμα ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.30
ἐμήνυσεν αὐτῷ τὴν τῆς ἁμαρτίας ἀπαλλαγὴν 91 .
Lemmas: μηνύω αὐτός ὁ ὁ ἁμαρτία ἀπαλλαγή 91 .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.31
Προσδιαγράφεται δὲ καὶ προδιατυποῦται διὰ τούτων
Lemmas: προσδιαγράφω δέ καί προδιατυπόω διά οὗτος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.32
ἡ τῶν ἡμετέρων ἀγαθῶν μετουσία , ἡ διὰ τοῦ Δεσποτικοῦ
Lemmas: ὁ ὁ ἡμέτερος ἀγαθός μετουσία , ὁ διά ὁ δεσποτικός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.33
σώματος , τι καὶ αἵματος τῶν ἁμαρτημάτων
Lemmas: σῶμα , τίς καί αἷμα ὁ ἁμάρτημα
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.34
ἀπαλλαγὴ .
Lemmas: ἀπαλλαγή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.35
η' . Καὶ ἤκουσα τῆς φωνῆς τοῦ Κυρίου λέγοντος ,
Lemmas: ἤ . καί ἀκούω ὁ φωνή ὁ κύριος λέγω ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.36
Τίνα ἀποστεῖλω ; Τάχα δὲ ὑπὲρ τῆς προτέρας
Lemmas: τίς ἀποστέλλω ; Τάχα δέ ὑπέρ ὁ πρότερος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.37
ὁ προφήτης ἀπολογεῖται αὐτῇ , τῆς ἐπὶ τῷ ᾿Οζία ·
Lemmas: ὁ προφήτης ἀπολογέομαι αὐτός , ὁ ἐπί ὁ Οζίας ·
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.38
καὶ ἕνα ἐλέγχει μὴ βουληθεὶς , παντὸς 92 τοῦ λαοῦ
Lemmas: καί εἷς ἔλεγχος μή βούλομαι , πᾶς 92 ὁ λαός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.39
τὸν ἐλεγχον ἀναδέχεται . Οὐδὲ γὰρ τὴν τιμὴν ἀρπάζων
Lemmas: ὁ ἐλέγχω ἀναδέχομαι . οὐδέ γάρ ὁ τιμή ἁρπάζω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.40
αὐτοχειροτόνητος τρέχει · ἀλλ᾿ ὑπὲρ τῆς προτέρας
Lemmas: αὐτοχειροτόνητος τρέχω · ἀλλά ὑπέρ ὁ πρότερος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.41
ἀπολογοῦμενος σιωπῆς , καὶ τοὺς παρὰ τοῦ λαοῦ κινδύνους
Lemmas: ἀπολογέομαι σιωπή , καί ὁ παρά ὁ λαός κίνδυνος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.42
ἀναδεχόμενος .
Lemmas: ἀναδέχομαι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.43
θ' . Εἴπὼν τῷ λαῷ τούτῳ · Ἀκοὴ ἀκούσετε , καὶ
Lemmas: ὁ . εἶπον ὁ λαός οὗτος · ἀκοή ἀκούω , καί
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.44
οὐ μὴ συνῆτε 93 . Τὴν ἐσομένην ᾿Ιουδαίους ἐπὶ τῆς
Lemmas: οὖον μή συνίημι 93 . ὁ εἰμί Ἰουδαῖος ἐπί ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.45
Δεσποτικῆς ἐπιφανείας ἀντιλογίαν ἐδήλου . Καὶ γὰρ
Lemmas: δεσποτικός ἐπιφάνεια ἀντιλογία δηλόω . καί γάρ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.46
ἀκούσαντες τῶν θείων λογίων , οὐχ ἤκουσαν · καὶ τὰ
Lemmas: ἀκούω ὁ θεῖον λόγιος , οὐ ἀκούω · καί ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.47
μυρία θαύματα θεωροῦντες , συνιδεὶν οὐχ ἠθέλησαν .
Lemmas: μυρίος θαῦμα θεωρέω , συνοράω οὐ ἐθέλω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.48
Οὐ δὴ χάριν ὁ Κύριος ἐν τοῖς ἱεροῖς ἔλεγεν Εὐαγγελίοις
Lemmas: οὖον δή χάρις ὁ Κύριος ἐν ὁ ἱερός λέγω Εὐαγγέλιος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.49
· « Εἰς κρίμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον ,
Lemmas: · « εἰς κρίμα ἐγώ εἰς ὁ κόσμος οὗτος ἔρχομαι ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.50
licet apud LXX hæc ita se habent : « Ὅτι ἄνθρωπος ὤν καὶ ἀκάθαρτα χεῖλα ἔχων , ἐν μέσῳ λαοῦ ἀκάκαὶ
Lemmas: licet apud LXX hæc ita se habent : « ὅτι2 ἄνθρωπος εἰμί καί ἀκάθαρτος Χειλά ἔχω , ἐν μέσος λαός ἀκάκης
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0141.51
οὐ μὴ ἴδητε .
Lemmas: οὖον μή ὁράω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0142.1
ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέψωσι , καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται . » Οἱ μὲν γὰρ τὸ σῶμα τυφλῶντοντες , κώφους αὐτῶν τοὺς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμούς · οἱ δὲ ὑγιεῖς ἔχοντες τοὺς τοῦ σώματος ὀφθαλμούς , τυφλὸν εἶχον τῆς διανοίας τὸ ὄπτιχόν . Οὗ μόνον δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς μεμυκῶτας εἶχον , ἀλλὰ καὶ τὰς ἀκοὰς βεβυσμένας · καὶ τούτου χάριν ὁ Κύριος ἔλεγεν · « Ὁ ἔχων ὦτα ἀκοῦσαι , ἀκούετω . » Ὁ μέντοι προφήτης , μᾶλλον δὲ ὁ τοῦ προφήτου Θεός , διδάσκει διὰ τῶν ἐξῆς , ὡς κατὰ γνώμην αὐτοῖς προσῆγενε ταῦτα τὰ πάθη . Ἐπάγει γάρ ·
Lemmas: ἵνα ὁ μή βλέπω βλέπω , καί ὁ βλέπω τυφλός γίγνομαι . » ὁ μέν γάρ ὁ σῶμα τυφλόω , κωφός αὐτός ὁ ὁ Ψυχή ὀφθαλμός · ὁ δέ ὑγιής ἔχω ὁ ὁ σῶμα ὀφθαλμός , τυφλός ἔχω ὁ διάνοια ὁ ὀπτικός . οὗ μόνος δέ ὁ ὀφθαλμός μυκάομαι ἔχω , ἀλλά καί ὁ ἀκοή βύζω · καί οὗτος χάρις ὁ Κύριος λέγω · « ὁ ἔχω οὖς ἀκούω , ἀκούω . » ὁ μέντοι προφήτης , μᾶλλον δέ ὁ ὁ προφήτης Θεός , διδάσκω διά ὁ ἑξῆς , ὡς κατά γνώμη αὐτός προσάγω οὗτος ὁ πάθος . ἐπάγω γάρ ·
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0142.2
Ἰ . Ἐπαχύνθη ἡ γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου , καὶ τοῖς ὠσὶ βαρῶς ἤκουσαν , καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν , μὴποτε ἴδωσι τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτῶν , καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσι , καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσι , καὶ ἐπιστρέψωσι , καὶ ἰάσωμαι αὐτούς . Οὐχ ἡ φύσις , ἀλλ’ ἡ γνώμη τὰ πάθη ταῦτα εἰργάσατο . Οὐ γὰρ τυφλοὶ κατὰ φύσιν ἦσαν , ἀλλ’ αὐτοὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκάμμυσαν , καὶ βαρῶς τῶν θείων λόγων ἤκουσαν , ὅπερ ἑαυτοὺς πολεμοῦντες , καὶ τὴν διὰ τῆς θέας , καὶ δι’ ἀκροάσεως , καὶ τῆς ἐντεῦθεν φυομένης μεταμελείας ἀποθώμενοι σωτηρίαν . Καὶ τοῦτο δὲ ὁ Σὺμμαχος σαφέστερον εἴρηκεν · « Ὁ λαὸς οὗτος τὰ ὦτα ἐβάρυσε , καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ἔμυσε , μὴπως ἴδῃ ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ , καὶ ἐν τοῖς ὠσὶν ἀκούῃ , καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ συνῇ , καὶ ἐπιστραφῇ , καὶ ἰαθῇ . » Ταῦτα δὲ πάντα οὐ φυσικὴν τῶν μελῶν ἀσθένειαν , ἀλλὰ τὴν πνευμαχὴν αὐτῶν ἀπιστίαν σημαίνει · ὑγαινοῦντες γὰρ , φησὶ , καὶ κωφεύουσι καὶ τυφλῶνται , καὶ πάντα πόρον χινούσιν , ἵνα μὴ τύχωσι σωτηρίας . « Καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν . » Προαγορεύει ὁ τῶν ὅλων Θεὸς τὰ ἐσόμενα , καὶ φησιν , ὅτι πάντη τε καὶ πάντως θησονται μὲν καὶ ἀκούσονται · μενοῦσι γε μὴν ὡς μὴ ἀχχολούσης , μήτε συντιθέμενοι , καὶ τοῦτο παθόντες αὐτοὶ ἐκ μωρίας τῆς ἰδίας γνώμης . Αἴτιοι τοίνυν τῆς σῶν αὐτῶν γεγόναισι ἀπωλείας , μὴποτε τὸ οὖς παραθέντες τοῖς παρὰ Χριστοῦ λεγομένοις , μήτε μὴν τὸν τῆς ἑαυτῶν διανοίας ἀνευρύνοντες ὀφθαλμόν .
Lemmas: εἷς . παχύνω ὁ γάρ ὁ καρδία ὁ λαός οὗτος , καί ὁ οὖς βαράω ἀκούω , καί ὁ ὀφθαλμός αὐτός καμμύω , μήποτε ὁράω ὁ ὀφθαλμός αὐτός , καί ὁ οὖς ἀκούω , καί ὁ Καρδία συνίημι , καί ἐπιστρέφω , καί ἰάομαι αὐτός . οὐχ ὁ φύσις , ἀλλά ὁ γνώμη ὁ πάθος οὗτος ἐργάζομαι . οὖον γάρ τυφλός κατά φύσις εἰμί , ἀλλά αὐτός ὁ ὀφθαλμός καμμύω , καί βαράω ὁ θεῖον λόγος ἀκούω , ὅσπερ ἑαυτοῦ πολεμέω , καί ὁ διά ὁ θέα , καί διά ἀκρόασις , καί ὁ ἐντεῦθεν φύω μεταμέλεια ἀποτίθημι σωτηρία . καί οὗτος δέ ὁ Σύμμαχος σαφής εἴρω · « ὁ λαός οὗτος ὁ οὖς ἐβάρυσε , καί ὁ ὀφθαλμός αὐτός μύω , μήπως ὁράω ἐν ὁ ὀφθαλμός αὐτός , καί ἐν ὁ οὖς ἀκούω , καί ὁ καρδία αὐτός συνίημι , καί ἐπιστρέφω , καί ἰάομαι . » οὗτος δέ πᾶς οὖον φυσικός ὁ μέλος ἀσθένεια , ἀλλά ὁ πνευμαχη αὐτός ἀπιστία σημαίνω · ὑγαινοῦντες γάρ , φημί , καί κωφεύω καί τυφλόω , καί πᾶς πόρος χινους , ἵνα μή τυγχάνω σωτηρία . « καί ὁ ὀφθαλμός αὐτός καμμύω . » προαγορεύω ὁ ὁ ὅλος θεός ὁ εἰμί , καί φημί , ὅτι πάντῃ τε καί πάντως τίθημι μέν καί ἀκούω · μένω γε μήv ὡς μή αχχολουω , μήτε συντίθημι , καί οὗτος πάθος αὐτός ἐκ μωρία ὁ ἴδιος γνώμη . αἴτιος τοίνυν ὁ σός αὐτός γονεύς ἀπώλεια , μήποτε ὁ οὖς παρατίθημι ὁ παρά Χριστός λέγω , μήτε μήv ὁ ὁ ἑαυτοῦ διάνοια ἀνευρύνω ὀφθαλμός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0142.3
ια’ . Καὶ εἶπα · « Ἔως πότε , Κύριε ; Μονονοιχὶ λέγων · Ἥρōμην δὲ ἐγὼ τῆς ἀπειθείας τὸν χρόνον , μαθεῖν θέλων .
Lemmas: ἰά . καί εἶπον · « ἔως πότε , κύριος ; μονονοαδδιξ λέγω · Ἥρōμην δέ ἐγώ ὁ ἀπείθεια ὁ χρόνος , μανθάνω ἐθέλω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0142.4
ιβ’ . Καὶ εἶπε · « Ἔως ἂν ἐρημώσωσι πόλεις . Μέχρι τοίνυν τέλους , φησιν , ἐπιμενοῦσι τῇ πονηρίᾳ · καὶ οὐδὲ ἡ τιμωρία μεταβολὴν αὐτοῖς τινὰ πραγματεύσεται . Οὔτε γὰρ ἡ τῶν πόλεων πόρθσις , οὔτε ἡ τῶν οἴκων κατάλυσις , οὔτε τῆς γῆς ἀπάσης ἡ ἐρημία , αἰσθήσιν αὐτοῖς τινὰ τῆς παρανοίας πραγματεύσεται γνῶσιν . Αἰνίττεται δὲ διὰ τούτων τὸ ὑπὸ
Lemmas: ἶβις . καί εἶπον · « ἔως εἄν ἐρημόω πόλις . μέχρι τοίνυν τέλος , φημί , ἐπιμένω ὁ πονηρία · καί οὐδέ ὁ τιμωρία μεταβολή αὐτός τις πραγματεύομαι . οὔτε γάρ ὁ ὁ πόλις πόρθσις , οὔτε ὁ ὁ οἶκος κατάλυσις , οὔτε ὁ γῆ ἀπασάω ὁ ἐρημία , αἴσθησις αὐτός τις ὁ παράνοια πραγματεύομαι γνῶσις . αἰνίσσομαι δέ διά οὗτος ὁ ὑπό
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0143.1
'Ρωμαίων αὐτοὺς ἐνεχθέντα κακᾶ . Τὸ δὲ « μακρυνεῖ ὁ Θεὸς τοὺς ἀνθρώπους ⁶⁹ , » « μακρὰν ποιήσει » ὁ Σύμμαχος εἴρηκε · τοὔτεστιν , Εἰς αἰχμαλωσίαν ἐκπλήμει αὐτούς .
Lemmas: Ῥωμαῖος αὐτός φέρω κακός . ὁ δέ « μακρύνω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος ⁶⁹ , » « μακράν ποιέω » ὁ Σύμμαχος εἴρω · τουτέστιν , εἰς αἰχμαλωσία ἐκπλήμει αὐτός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0143.2
ιγ'.Καὶ ἐπὶ αὐτοὺς ἐστι τὸ ἐπιδέκατον ⁷⁰ . Διὰ τούτων οὖν σημαίνει καὶ τὴν προτέραν αὐτῶν , καὶ τὴν δευτέραν πολιορκίαν . Οὐεσπασιανὸς μὲν γὰρ πρῶτος στρατηγῶν αὐτοὺς ἐπεστράτευσεν · εἶτα μετὰ τὴν Νέρωνος τελευτήν , ὑπὸ Τίτον καταλιπών , διὰ τῆς βασιλείας ἀνέστραψεν . Ὁ Τίτος τοίνυν τὴν πόλιν πολιορκήσας , καὶ τὸν ναὸν ἐμπρήσας , καὶ πολλοὺς δορσαλώτους λαβών , εἰς τὴν Ῥωμαίων ἐπανῆλθε μητρόπολιν · ἀλλ' οἱ τὰς ἐκεῖνων διεκφυγόντες χειρας · πάλιν ἐπανῆλθον , καὶ τὴν πόλιν ὤχησαν · πολλῷ δὲ οὗτοι τῶν προτέρων οἰκητόρων ἦσαν ἐλάττους . Οὐ δι' χάριν αὐτοὺς ἐπιδέκατον καλεῖ , τοὔτεστι δεκατηκορίων . Ἄλλα πάλιν Ἀδριανὸς αὐτοὺς στασιάζαντι παντελῇ ἐπήγαγεν ὀλεθρον · καὶ αὐτὴν δὲ τῆς πόλεως τὴν προσηγόριαν ἐνηλλάξεν , ἐκ τῆς οἰκείας ἐπωνυμίας ταύτην καλέσας · Αἰλία γὰρ ἐκεῖθον προσηγὸρεύθη · Αἴλιος γὰρ ἐπίκλην ὠνομάζετο . Ταῦτα τῷ προφήτῃ διαγορεύων εἶπεν ὁ Θεός , ὅτι « Πάλιν ἐσται εἰς προνομὴν , » καὶ τὴν ἐρήμιαν αὐτῆς σημαίνων , καὶ τῆς καρδίας τὸ σκαρπον τὸν ἀπὸ πονῶν . « Ὡς τερέβινθος , καὶ ὡς βάλανος . » Οὐχ ἀπεῖχας δὲ δένδρω καρπῖμῳ , ἀλλὰ τερεβίνθῳ καὶ βάλανῳ , καὶ τούτοις φύλλων ἐστερημένοις ⁷¹ . Ἡ , κατὰ τὸν Σύμμαχον , « Ἔσται εἰς καταβόσκησιν , ὡς δρῦς , καὶ ὡς βάλανος , ἥτις ἀποβαλοῦσα τὰ φύλλα ἵσταται μόνη . » Συμφῶς γὰρ διὰ τούτων δεδήλωκεν , ὅτι κατεβόσκηθῆ ὑπὸ ἀλλογενῶν ἀνθρώπων , καθάπερ ὑπὸ χοίρων αἱ βάλανοι · καὶ μεμένηκεν ἔρημος τῶν ἀγαθῶν , ὡς δρῦς , καὶ βάλανος καρπῶν καὶ φύλλων γεγυμνωμένη ⁷² .
Lemmas: ιγ'.Καὶ ἐπί αὐτός εἰμί ὁ ἐπιδέκατος ⁷⁰ . Ζεύς οὗτος οὖν σημαίνω καί ὁ πρότερος αὐτός , καί ὁ δύο πολιορκία . Οὐεσπασιάνος μέν γάρ πρῶτος στρατηγός αὐτός ἐπιστρατεύω · εἶτα μετά ὁ Νέρων τελευτή , ὑπό Τίτος καταλείπω , διά ὁ βασίλεια ἀναστρέφω . ὁ Τίτος τοίνυν ὁ πόλις πολιορκέω , καί ὁ ναός ἐμπίμπρημι , καί πολύς δορσαλώτους λαμβάνω , εἰς ὁ Ῥωμαῖος ἐπανέρχομαι μητρόπολις · ἀλλά ὁ ὁ ἐκεῖνος διεκφεύγω χείρ · πάλιν ἐπανέρχομαι , καί ὁ πόλις ὀχέω · πολύς δέ οὗτος ὁ πρότερος οἰκήτωρ εἰμί μικρός . οὖον διά χάρις αὐτός ἐπιδέκατος καλέω , τουτέστι δεκατηκοριον . ἄλλος πάλιν Ἀδριανός αὐτός στασιάζω Παντελή ἐπάγω ὄλεθρος · καί αὐτός δέ ὁ πόλις ὁ προσηγορία ἐναλλάσσω , ἐκ ὁ οἰκεῖος ἐπωνυμία οὗτος καλέω · Αἰλία γάρ κεῖμαι προσαγορεύω · Αἴλιος γάρ ἐπίκλη ὀνομάζω . οὗτος ὁ προφήτης διαγορεύω εἶπον ὁ Θεός , ὅτι « πάλιν εἰμαι εἰς προνομή , » καί ὁ ἐρημία αὐτός σημαίνω , καί ὁ Καρδία ὁ σκάρπος ὁ ἀπό πονέω . « ὡς τερέβινθος , καί ὡς βάλανος . » οὐχ ἀπέχω δέ δένδρον κάρπιμος , ἀλλά τερέβινθος καί βάλανος , καί οὗτος φύλλον στερέω ⁷¹ . ὁ , κατά ὁ Σύμμαχος , « εἰμί εἰς καταβόσκησις , ὡς δρῦς , καί ὡς βάλανος , ὅστις ἀποβάλλω ὁ φύλλον ἵστημι μόνος . » Συμφῶς γάρ διά οὗτος δηλόω , ὅτι καταβοάω ὑπό ἀλλογενής ἄνθρωπος , καθάπερ ὑπό χοῖρος ὁ βάλανος · καί μένω ἐρῆμος ὁ ἀγαθός , ὡς δρῦς , καί βάλανος καρπός καί φύλλον γυμνόω ⁷² .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0143.3
ΚΕΦΑΛ . Ζ' .
Lemmas: ΚΕ . γῆ .