ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.34
δυναστείας ἐλευθερούμενοι , πάσης εὐφροσύνης
Lemmas: δυναστεία ἐλευθερόω , πᾶς Εὐφρόσυνος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.35
ἐμπλησθήσονται . Εἶτα τῆς θυμηδίας δεικνύς τὴν
Lemmas: ἐμπίμπλημι . εἶτα ὁ θυμηδία δείκνυμι ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.36
ὑπερβολήν , καὶ τὰ ὄρη , καὶ τοὺς βουνούς , καὶ τὰ
Lemmas: ὑπερβολή , καί ὁ ὄρος , καί ὁ βουνός , καί ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.37
ξυλὰ ἐδείξεν εὐφραινόμενα . Τοῦτο γὰρ καὶ ὁ μακάριος
Lemmas: Ξυλά δείκνυμι εὐφραίνω . οὗτος γάρ καί ὁ μακάριος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.38
ἔφη Δαβὶδ , τὴν ἐξ Αἰγύπτου ἔξοδον τοῦ λαοῦ
Lemmas: φημί Δαυίδ , ὁ ἐκ Αἴγυπτος ἔξοδος ὁ λαός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.39
διηγούμενος : « Τὰ ὄρη ἐσκήρτησαν ὡς χριοί , καὶ οἱ
Lemmas: διηγέομαι : « ὁ ὄρος ἐσκήρτησαν ὡς χρίω , καί ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.40
βουνοὶ ὡς ἀρνία προβάτων . » Τοῦτο δὲ τῷ εἴδει
Lemmas: βουνός ὡς ἀρνίον πρόβατον . » οὗτος δέ ὁ εἶδος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.41
χῆρται ἡ θεία Γραφή , τῷ ἔθει τῶν ἀνθρώπων
Lemmas: χράω ὁ θεῖος γραφή , ὁ ἔθος ὁ ἄνθρωπος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.42
ἀκολουθοῦσα . Εἰώθαμεν γὰρ λέγειν , πᾶσα ἡ πόλις
Lemmas: ἀκολουθέω . εἴωθα γάρ λέγω , πᾶς ὁ πόλις
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.43
εὐφραίνεται , πᾶσα ἡ πόλις ἑορτάζει , οὐ τοὺς τοίχους
Lemmas: εὐφραίνω , πᾶς ὁ πόλις ἑορτάζω , οὖον ὁ τοῖχος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.44
νοοῦντες πόλεως , ἀλλὰ τοὺς οἰκοῦντας . Εἰ δὲ καὶ τροπικῶς
Lemmas: νοέω πόλις , ἀλλά ὁ οἰκέω . εἰμί δέ καί τροπικός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.45
τις νοεῖν βούλεται , ὄρη μὲν καὶ βουνούς , τὰς
Lemmas: τις νοέω βούλομαι , ὄρος μέν καί βουνός , ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.46
ἐπουρανίους δυνάμεις , αἱ δὲ καὶ τεταγμέναι εἰσίν ·
Lemmas: ἐπουράνιος δύναμις , ὁ δέ καί τάσσω εἰμί ·
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.47
ξυλὰ δὲ ἀγροῦ τοὺς κλάδους δεικνύντα τὴν ἡδονήν ,
Lemmas: Ξυλά δέ ἀγρός ὁ κλάδος δείκνυμι ὁ ἡδονή ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.48
τοὺς ἁγίους , περὶ ὧν εἴρηται : « Δίκαιος ὡς φοῖνιξ
Lemmas: ὁ ἅγιος , περί ὅς εἴρω : « Δίκαιος ὡς Φοῖνιξ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.49
10 Ex vers . 3 hæc leg . Har . fab . 1 . v . c . 14 , καὶ διαθήσομαι ὑμῖν διαθήκην αἰώνιον τὰ ὀστὰ Δαβὶδ τὰ πι -
Lemmas: 10 Ex vers . 3 hæc leg . Har . fab . 1 . v . c . 14 , καί διατίθημι σύ διαθήκη αἰώνιος ὁ ὁστόν Δαυίδ ὁ πεῖ -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.50
καὶ προστάσσοντα ἐν ἔθνεσιν . ( Ev abest Gr . Aff . Cur . 1 . c . ) ¹¹ ἠθεσαν . Ita Alex . Sed οὐδα : leg . juxta
Lemmas: καί προστάσσω ἐν ἔθνος . ( Ev abest Gr . Aff . Cur . 1 . c . ) ¹¹ τίθημι . Ita Alex . Sed οὐδή : leg . juxta
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.51
στανται σε , ἐπὶ σὲ καταφεύξονται , ἕνεκεν Κυρίου · τοῦ Θεοῦ σου καὶ τοῦ ἁγίου Ἰσραήλ , ὅτι ἐλέησά σε .
Lemmas: ἵστημι σύ , ἐπί σύ καταφεύγω , ἕνεκα κύριος · ὁ Θεός σύ καί ὁ ἅγιος Ἰσραήλ , ὅτι ἐλεέω σύ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.1
ἀνθρεῖ , ὡπεὶ κέδρος ἡ ἐν τῷ Λιβάνῳ πληθυνθῆσε - A et : « Ego sicut oliva fructifera in domo Dei
Lemmas: ἀνθρεῖ , ὅπω κέδρος ὁ ἐν ὁ Λίβανος πληθύνω - A et : « Ego sicut oliva fructifera in domo Dei
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.2
οἴκῳ τοῦ Θεοῦ μου ¹² · » εὐρήσει ¹³ καὶ οὕτως τὴν τῆς
Lemmas: οἶκος ὁ Θεός ἐγώ ¹² · » εὑρίσκω ¹³ καί οὕτως ὁ ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.3
προφητείας ἀλήθειαν .
Lemmas: προφητεία ἀλήθεια .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.4
Ἡ . Καὶ ἀντὶ στοιβῶν ἀναβήσεται κυπαρίσσος
Lemmas: ὁ . καί ἀντί στοιβή ἀναβαίνω κυπάρισσος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.5
¹⁴ . Ἔδειξε καὶ διὰ τούτων τῶν ἀλλοφύλων ἐθνῶν
Lemmas: ¹⁴ . δείκνυμι καί διά οὗτος ὁ ἀλλόφυλος ἔθνος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.6
τὴν μεταβολήν . Οἱ γὰρ κάλαι , ἀχρήστοι βοτάναις
Lemmas: ὁ μεταβολή . ὁ γάρ καλός , ἄχρηστος βοτάνη
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.7
καὶ χαμαίζηλοις ἐοικότες , οὕτοι μετὰ τὴν ἐπίγνωσιν
Lemmas: καί χαμαίζηλος ἔοικα , οὕτος μετά ὁ ἐπίγνωσις
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.8
τοῦ Σωτῆρος , καὶ τῆς κυπαρίσσου τὸ ὕψος , καὶ
Lemmas: ὁ Σωτήρ , καί ὁ κυπάρισσος ὁ ὕψος , καί
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.9
μυρίνης τὸ εὐώδες σεμνύνονται , καὶ χρυπτοῦσι . Διὰ
Lemmas: Μύρινα ὁ εὐώδης σεμνύνω , καί χρυπτους . Ζεύς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.10
τῶν πραγμάτων τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν τὴν δύναμιν ,
Lemmas: ὁ πρᾶγμα ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ ὁ δύναμις ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.11
οἷον τι σημεῖον , καὶ τέρας μέγα , καὶ παράδοξον ,
Lemmas: οἷος τίς σημεῖον , καί τέρας μέγας , καί παράδοξος ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.12
καὶ διαρκές , ἐπιδεικνύντες τὴν οἰκείαν μεταβολήν .
Lemmas: καί διαρκής , ἐπιδείκνυμι ὁ οἰκεῖος μεταβολή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.13
ΚΕΦΑΛ . ΝΖ' .
Lemmas: ΚΕ . ΝΖ' .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.14
β . Μακάριος ἄνθρω ὁ ποιῶν ταῦτα , καὶ φυλάσ - B
Lemmas: Β . Μακάριος ἄνθρω ὁ ποιέω οὗτος , καί Φυλή - B
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.15
σω ¹⁵ τὰ Σάββατα μὴ βεβηλοῦν . Τῇ τῶν ἀγαθῶν
Lemmas: σός ¹⁵ ὁ σάββατον μή βεβηλόω . ὁ ὁ ἀγαθός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.16
ἔργασίᾳ συνέζευξε τὸν μισθόν · μισθὸς δὲ μέγιστος
Lemmas: ἐργασία συζεύγνυμι ὁ μισθός · μισθός δέ μέγας
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.17
ὁ μακαρισμός . Τῆς δὲ τῶν Σαββάτων φυλακῆς
Lemmas: ὁ μακαρισμός . ὁ δέ ὁ σάββατον φυλακή
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.18
ἐπιμελεῖσθαι προσέταξεν , ἐπὶ κρατοῦντος τοῦ
Lemmas: ἐπιμελέομαι προστάσσω , ἐπί κράτος ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.19
νόμου . Ἔδειξε δὲ καὶ πῶς δεῖ τι-μῆσαι τὸ Σάββατον .
Lemmas: νόμος . δείκνυμι δέ καί πῶς δεῖ τιμάω ὁ σάββατον .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.20
Ἄνθους ¹⁶ γάρ , φησὶ , προστιθέα τὰς χεῖρας
Lemmas: Ἄνθος ¹⁶ γάρ , φημί , προστίθημι ὁ χείρ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.21
ἀδικίας φυλάττειν . Οὕτω γὰρ οὐ βεβηλούται τὸ Σάββατον .
Lemmas: ἀδικία φυλάσσω . οὕτως γάρ οὖον βεβηλόω ὁ σάββατον .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.22
Βέβηλον δὲ ἐστι τὸ μὴ ἅγιον , τοὔτεστι τὸ
Lemmas: Βέβηλος δέ εἰμί ὁ μή ἅγιος , τουτέστι ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.23
κοινόν . Ἐπεὶδὴ τοίνυν εἰς τὴν τῶν ὀείων ἔργασίαν
Lemmas: κοινός . ἐπειδή τοίνυν εἰς ὁ ὁ ὀείων ἐργασία
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.24
ἀπερρώθῃ τὸ Σάββατον , εἶν , φησὶ , παραβὴς τὸν κείμενον
Lemmas: ἀπεράω ὁ σάββατον , εἶμαι , φημί , παραβαίνω ὁ κεῖμαι
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.25
νόμον , κοινὴν αὐτὴν ἡμέραν ἀποφαίνεις , τουτἐστι
Lemmas: νόμος , κοινός αὐτός ἡμέρα ἀποφαίνω , τουτέστι
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.26
βέβηλον .
Lemmas: βέβηλος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.27
γ . Μὴ λεγέτω ὁ ἀλλογενής ¹⁷ . Τὸν Ἰουδαϊκὸν
Lemmas: γ . μή λέγω ὁ ἀλλογενής ¹⁷ . ὁ Ἰουδαικός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.28
ἐν τούτοις καταστρέλλει τύπον . Ἐπεὶδὴ γὰρ ὀλιγό -
Lemmas: ἐν οὗτος καταστρέλλει τύπος . ἐπειδή γάρ λίγος -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.29
ρευν μὲν ἀρετῆς , μεγάλα δὲ ἐφρόνουν ἐπὶ τῇ βίᾳ C
Lemmas: ῥέω μέν ἀρετή , μέγας δέ φρονέω ἐπί ὁ βία C
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.30
τοῦ Ἀβραάμ , διδάσκει ὁ τῶν ὅλων Θεός , ὡς ἀρετὴν ,
Lemmas: ὁ Ἀβραάμ , διδάσκω ὁ ὁ ὅλος Θεός , ὡς ἀρετή ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.31
ἀλλ' οὐ γένος , ζητεῖ .
Lemmas: ἀλλά οὖον γένος , ζητέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.32
ε ¹⁸ . Δώσω αὐτοῖς ¹⁹ τόπον ²⁰ ὀνομαστὸν ²¹ ,
Lemmas: ε ¹⁸ . δίδωμι αὐτός ¹⁹ τόπος ²⁰ ὀνομαστός ²¹ ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.33
χρείσω υἱῶν καὶ θυγατέρων . Κἀν τούτῳ παραπλησίως
Lemmas: χρίω υἱός καί θυγάτηρ . ἄν οὗτος παραπλήσιος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.34
καὶ τοὺς εὐνοῦχους ἐπ' ἀρετὴν παροτρύνει ·
Lemmas: καί ὁ εὐνοῦχος ἐπί ἀρετή παροτρύνω ·
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.35
καὶ τῶν ἐπὶ πολυπαιδίᾳ μεγαλαυχουμένων τὴν ὀργὴν
Lemmas: καί ὁ ἐπί πολυπαιδία μεγαλαυχέω ὁ ὀργή
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.36
καταλύει . « Ὄνομα αἰώνιον δώσω αὐτοῖς . » Ἀφευ -
Lemmas: καταλύω . « ὄνομα αἰώνιος δίδωμι αὐτός . » Ἀφεύς -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.37
δὴς ἡ ὑπόσχεσις · καὶ μαρτυροῦσιν οἱ περὶ τὴν θεσπίσιν
Lemmas: δήω ὁ ὑπόσχεσις · καί μαρτυρέω ὁ περί ὁ θέσπις
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.38
Δανιήλ , καὶ Ἀνανίαν , καὶ Ἀζαρίαν , καὶ Mi -
Lemmas: Δανιήλ , καί Ἀνανίας , καί Ἀζαρίας , καί Mi -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.39
σαήλ . Ἀραιρεθέντες γὰρ ὑπὸ τῶν πολεμιῶν τὸ γενέσθαι
Lemmas: σαλός . Ἀραιρεθέντες γάρ ὑπό ὁ πολέμιος ὁ γίγνομαι
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.40
πατέρες , πολυβρύλλητοι μᾶλλον ἢ οἱ πολλῶν
Lemmas: πατήρ , πολυβρύλλητοι μᾶλλον ἢ ὁ πολύς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.41
παίδων πατέρες ἐγένοντο · καὶ ὀσδεστον αὐτῶν διαμένει
Lemmas: παῖς πατήρ γίγνομαι · καί ὄζω αὐτός διαμένω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.42
τὸ κλῆς . Οὕτω τὸν Ἀβιμέλεχ , καὶ ἀλλογενῆ ,
Lemmas: ὁ Κλῆς . οὕτως ὁ Ἀβιμέλεχ , καί ἀλλογενής ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.43
καὶ εὐνοῦχον ὄντα , Αἰθιὸψ γάρ ἦν , ἀοίδιμον διὰ τὴν
Lemmas: καί εὐνοῦχος εἰμί , Αἰθίοψ γάρ εἰμί , ἀοίδιμος διά ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.44
εὐσέβειαν ἀπέφηνεν ὁ Θεός .
Lemmas: εὐσέβεια ἀποφαίνω ὁ Θεός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.45
δ' . Καὶ τοῖς ἐκλεκτοῖς ²² ἀλλογενέσιν . Ἔδειξεν
Lemmas: δέ . καί ὁ ἐκλεκτός ²² ἀλλογενής . δείκνυμι
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.46
ὅτι οὐκ Ἰουδαίων μόνων ἐστὶν ὁ Θεός , ἀλλὰ καὶ ἐθνῶν
Lemmas: ὅτι οὐ Ἰουδαῖος μόνος εἰμί ὁ Θεός , ἀλλά καί ἔθνος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.47
ὁ τῶν ὅλων Θεός · πάντων γὰρ ὑπάρχων δημιουργός ,
Lemmas: ὁ ὁ ὅλος Θεός · πᾶς γάρ ὑπάρχω δημιουργός ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.48
πᾶσιν προμηθεῖται παραπλησίως .
Lemmas: πᾶς προμηθέομαι παραπλήσιος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.49
ε' . Ὅτι ²³ συνάξω ἐκ' αὐτὸν συναγωγὴν .
Lemmas: εἰ . ὅτι2 ²³ συνάγω ἐπίτεξ αὐτός συναγωγή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.50
φυλ . Apud LXX præm . καὶ ἄνθρωπος ὁ ἀντεχόμενος αὐτῶν . ¹⁶ ἀνθους x . t . λ . Hæc ad finem
Lemmas: φυλ . Apud LXX præm . καί ἄνθρωπος ὁ ἀντέχω αὐτός . ¹⁶ ἄνθος x . t . λ . Hæc ad finem
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.51
vers . 22 , pert . ¹⁷ ἀλλογ . Ex line vers . 3 , hæc leg . t . I , p . 882 et 1499 , μὴ λεγέτω ὁ εὐνοῦχος , ὅτι Ἐγὼ εἰμὶ
Lemmas: vers . 22 , pert . ¹⁷ ἀλλογ . Ex line vers . 3 , hæc leg . t . I , p . 882 et 1499 , μή λέγω ὁ εὐνοῦχος , ὅτι ἐγώ εἰμί
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.52
ξυλὸν ξηρόν . ¹⁸ Ex vers . 4 hæc exstant t . I , II . cc . ὅτι τάδε λέγει Κύριος τοῖς εὐνοῦχοις τοῖς φυλαττομένοις
Lemmas: ξύλον ξηρός . ¹⁸ Ex vers . 4 hæc exstant t . I , II . cc . ὅτι ὅδε λέγω Κύριος ὁ εὐνοῦχος ὁ φυλάσσω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0234.53
τὰ σάββατά μου , καὶ ἐκλεκμένοις ὡ ἐγὼ θέλω . ¹⁹ αὐτ . Utrique loco cit . sequ . ἐν τῷ οἴκῳ μου καὶ ἐν τῷ
Lemmas: ὁ σάββατον ἐγώ , καί ἐκλέγω εἰμί ἐγώ ἐθέλω . ¹⁹ αὐτ . Utrique loco cit . sequ . ἐν ὁ οἶκος ἐγώ καί ἐν ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0235.1
Δ Σαφῶς ἐδίδαξεν , ὡς τὴν ἑσχάτην πολιορκίαν προαγορεύει τῶν Ῥωμαίων . Μετὰ γὰρ τὴν τῶν διεσπαρμένων συναγωγήν καὶ τὴν ἐπάνοδον , τὴν τῶν θηρίων ἠπειλᾶτο στρατιάν . Ἀγρια δὲ θηρία καλεῖ διὰ τὴν προτέραν ἀσέβειαν . Ἀνιῖττεται δὲ καὶ τὸ ὀψὸν αὐτῶν , καὶ ἀνήμερον . Ἐκ διαφόρων ἐθνῶν ἡ Ῥωμαϊκὴ συνελέχτο στρατεία . Τῆς γὰρ Εὐρώπης ἀπάσης τηνηκάδε κρατοῦντες , καὶ τῆς ᾿Ασίας ὑποχειρία τὰ πλεῖστα πεποιηκότες , πανταχόθεν εἶχον συνειλημένους λογάδας .
Lemmas: δ σαφῶς διδάσκω , ὡς ὁ ἔσχατος πολιορκία προαγορεύω ὁ Ῥωμαῖος . μετά γάρ ὁ ὁ διασπείρω συναγωγή καί ὁ ἐπάνοδος , ὁ ὁ θηρίον ἀπειλέω στρατιά . ἄγριος δέ θηρίον καλέω διά ὁ πρότερος ἀσέβεια . ανιιττω δέ καί ὁ ὄψον αὐτός , καί ἀνήμερος . ἐκ διάφορος ἔθνος ὁ Ῥωμαῖος συλλέγω στρατεία . ὁ γάρ Εὐρώπη ἀπασάω τηνηκάδε κράτος , καί ὁ Ασία ὑποχείριος ὁ πλεῖστος ποιέω , πανταχόθεν ἔχω συλλαμβάνω λογάς .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0235.2
ι . Ἴδετε , ὅτι 88 ἐκκετύλωνται πάντες . Τοσαύτη δὲ αὐτῶν ἡ τυφλότης , ὡς ἐν σταθερᾷ μεσημβρίᾳ μὴ ἐπιγινώσκει τῆς δικαιοσύνης τὸν ἥλιον . « Κῦνες ἄνεοι οὐ δυνήσονται ὑλακτεῖν . » Κατὰ μὲν γὰρ τῶν δαιμόνων οὐχ ὑλάκτουν · ἀλλὰ περισιᾶινοντες τοῖς πολεμίοις , ὡς εὐεργέτας , ἐδέχοντο · κατὰ δὲ τοῦ τροφέως καὶ Σωτῆρος ὑλάκτουν .
Lemmas: ι . εἶδον , ὅτι 88 ἐκτυλόω πᾶς . τοσοῦτος δέ αὐτός ὁ τυφλότης , ὡς ἐν σταθερός μεσημβρία μή ἐπιγιγνώσκω ὁ δικαιοσύνη ὁ ἥλιος . « κύω ἀνέω οὖον δύναμαι ὑλακτέω . » κατά μέν γάρ ὁ δαίμων οὐ ὑλακτέω · ἀλλά περισιᾶινοντες ὁ πολέμιος , ὡς εὐεργέτης , δέχομαι · κατά δέ ὁ τροφεύς καί Σωτήρ ὑλακτέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0235.3
ια . Καὶ οἱ κῦνες ἀναίδεις 89 . Ἐναντίον εἶναι πῶς δοκεῖ · εἰ γὰρ οὐχ ὑλακτοῦσιν , ἀλλὰ διηνεχῶς καθεύδουσιν , πῶς ἀναίδειες ἔχουσιν ; ᾿Αλλ᾽ , ὥσπερ ἔφην , κατὰ μὲν τῶν πολεμίων οὐχ ὑλακτοῦσι · κατὰ δὲ τοῦ δημιουργοῦ τὴν ἀναίδειαν ἐδείξαν , χόρον οὐ λαμβάνοντες τῆς πονηρίας . « Πάντες τὰς ἰδίας αὐτῶν χεῖρας ἐκολούθησαν . Κατηγορεῖ δὲ αὐτῶν ὁ Λόγος , ὅτι τὴν θείαν καταλιπόντες ὁδόν , εἰς πολυειδεῖς ἐπλανήθησαν ἀτραπούς . Ἕκαστος 90 γὰρ ὁδὲν ὡς ἐβούλετο , τὴν πλεονεξίαν αἱρούμενος γιγόμεν .
Lemmas: ἰά . καί ὁ κύω ἀναιδής 89 . ἐναντίος εἰμί πῶς δοκέω · εἰμί γάρ οὐ ὑλακτέω , ἀλλά διαφέρω καθεύδω , πῶς αναίδεια ἔχω ; Αλλά , ὥσπερ φημί , κατά μέν ὁ πολέμιος οὐ ὑλακτέω · κατά δέ ὁ δημιουργός ὁ ἀναίδεια δείκνυμι , χόρος οὖον λαμβάνω ὁ πονηρία . « πάνετες ὁ ἴδιος αὐτός χείρ κολούω . κατηγορέω δέ αὐτός ὁ Λόγος , ὅτι ὁ θεῖος καταλείπω ὁδός , εἰς πολυειδής πλανάω ἀτραπός . ἕκαστος 90 γάρ ὁδός ὡς βούλομαι , ὁ πλεονεξία αἱρέω γίγνομαι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0235.4
ΚΕΦΑΛ . ΝΖ .
Lemmas: ΚΕ . ΝΖ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0235.5
α . Ἴδετε 91 ὡς ὁ δίκαιος ἀπώλετο . Τὸν Δεσποτικὸν ἐνταῦθα σταυρὸν προεσήμηνε · δίκαιον γὰρ τὸν Δεσπότην ὀνομάζει Χριστόν , ὃς ἁμαρτίαν οὐχ ἐποίησεν , οὐδὲ δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ . Σημαίνει 92 δὲ κατὰ ταῦτόν , καὶ τὴς τῶν ἐσταυρωκῶτων καρδίας τὴν πώρωσιν · οὐδὲς γὰρ αὐτῶν , φησίν , συνιδεῖν ἠδυνήθη τὸ ὀλίσημα . « Καὶ ἄνδρες δίκαιοι αἱρονται . » Μετὰ γὰρ τὸν Δεσπότην Χριστόν , κατὰ τῶν ἱερῶν ἀποστόλων παραπλησίως ἐλύττησαν · καὶ τὸν μὲν Θεσπέσιον κατέλευσαν Στέφανον , ἀπέτεμον δὲ τὸν Θεϊστατον ᾿Ιάκωβον · ὡς ἂν μὲν ἀπὸ τοῦ πτερυγίου τοῦ ναοῦ κατενεχθέντα , ξύλοις δὲ παλόντες τῷ θανάτῳ παρέδωκαν . « Ἥρται ὁ δίκαιος , ἔσται ἐν εἰρήνῃ ἡ ταφὴ αὐτοῦ . » Περὶ τοῦ Δεσπότου ταῦτα λέγει Χριστοῦ · καὶ δηλοῖ κατὰ ταυτὸν τό τε δίκιον τῆς σφαγῆς , καὶ τὴν μετὰ θάνατον νίκην . Ὁ γὰρ θάνατος αὐτοῦ τὴς πρὸς ἡμῖν καταλλαγὴν ἐδορήσατο · αὐτὸς δὲ τὸν τάφον καταλιπὼν εἰς οὐρανοὺς ἀνελήφθη .
Lemmas: ὅς . εἶδον 91 ὡς ὁ δίκαιος ἀπόλλυμι . ὁ δεσποτικός ἐνταῦθα σταυρός προσημαίνω · Δίκαιος γάρ ὁ δεσπότης ὀνομάζω Χριστός , ὅς ἁμαρτία οὐ ποιέω , οὐδέ δόλος ἐν ὁ στόμα αὐτός . σημαίνω 92 δέ κατά αὐτός , καί σής ὁ σταυρόω Καρδία ὁ πώρωσις · οὐδή γάρ αὐτός , φημί , συνοράω δύναμαι ὁ ὀλίσημα . « καί ἀνήρ Δίκαιος ἀείρω . » μετά γάρ ὁ δεσπότης Χριστός , κατά ὁ ἱερός ἀπόστολος παραπλήσιος λυττέω · καί ὁ μέν Θεσπέσιος καταλεύω Στέφανος , ἀποτέμνω δέ ὁ θειστατος Ἰάκωβος · ὡς εἄν μέν ἀπό ὁ πτερύγιον ὁ ναός καταφέρω , ξύλον δέ πάλλω ὁ θάνατος παραδίδωμι . « ἀείρω ὁ δίκαιος , εἰμί ἐν εἰρήνη ὁ ταφή αὐτός . » περι ὁ δεσπότης οὗτος λέγω Χριστός · καί δηλόω κατά τατός ὁ τε δικιων ὁ σφαγή , καί ὁ μετά θάνατος Νίκη . ὁ γάρ θάνατος αὐτός σής πρός ἐγώ καταλλαγή δωρέω · αὐτός δέ ὁ τάφος καταλείπω εἰς οὐρανός ἀναλαμβάνω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0235.6
γ . Ὑμεῖς δὲ προσελάθετε ὧδε , υἱοὶ ἀνομου 93 . Ἐξέβαλεν αὐτοὺς ἐκ τῆς συγγενείας τοῦ ᾿Αβραάμ · κατηγορεῖ 94 δὲ αὐτῶν μοιχείαν , οὐ μόνον τὴν τῶν γάμων , ἀλλὰ καὶ τὴν τῶν δογμάτων .
Lemmas: γ . σύ δέ προσέρχομαι ὧδε , υἱός ἄνομος 93 . ἐκβάλλω αὐτός ἐκ ὁ συγγένεια ὁ Αβραάμ · κατηγορέω 94 δέ αὐτός μοιχεία , οὖον μόνος ὁ ὁ γάμος , ἀλλά καί ὁ ὁ δόγμα .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0236.1
δ . Ἐν τίνι ἐτρυφήσατε 91 ; Σαφῶς διὰ τῶν εἰρημένων τὰς ὑπ’ αὐτῶν γεγενημένας κατὰ τοῦ δεσπότου βλασφημίας ἐλέγχει . Πάντων γὰρ αὐτὸν ἐκάκουν , καὶ δαιμονῶντα , καὶ Σαμαρίτην , καὶ ἐν Βεελζεβοὺλ ἀρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλειν τὰ δαιμόνια . « Οὐχ ὑμεῖς ἐστέ τέκνα ἀπωλείας ; » Ἐπειδὴ γὰρ ὡς ἀντίθεον δὴθεν τοῦ Δεσπότου τῷ ἑαλω προσήλωσαν , ζηλον ὡς νομίζοντας ὑπὲρ τοῦ τεθεωτὸς τὸν νόμον ἐπιδεικνύμενοι , εἰς καιρὸν αὐτοὺς τῆς δεισιδαιμονίας ἀνέμνησεν . Οὐ διπενεχῶς , φησι , τὰς εἰδώλους διατελεῖτε λατρεύοντες , καὶ τὰ ἄλση περινοστοῦντες , ἐν ταῖς φάραγξι τὰ τέκνα τοῖς δαίμοσι καταθῆτε ; Πῶς φατε γοῦν , ὅτι νῦν τὴν ὑπὲρ τοῦ νόμου ἐτυφρεῖσθῆτε ζῆλω , κατὰ τοῦ νομοθέτου κεκινηκότες ἑαυτούς ; οἱ ἐπὶ τῶν εἰδώλων κύνες ἐνεσι , ἐπὶ τοῦ Σωτῆρος κύνες ἀναίδεις τῇ ψυχῇ .
Lemmas: δ . ἐν τίς τρυφάω 91 ; σαφῶς διά ὁ εἴρω ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι κατά ὁ δεσπότης βλασφημία ἔλεγχος . Πάντων γάρ αὐτός κακόω , καί δαιμονάω , καί Σαμαρείτης , καί ἐν Βεελζεβούλ ἄρχω ὁ δαιμόνιος ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος . « οὐχ σύ εἰμί τέκνον ἀπώλεια ; » ἐπεί γάρ ὡς ἀντίθεος δῆθεν ὁ δεσπότης ὁ ἁλίσκομαι προσαλίσκομαι , ζῆλος ὡς νομίζω ὑπέρ ὁ θωάζω ὁ νόμος ἐπιδείκνυμι , εἰς καιρός αὐτός ὁ δεισιδαιμονία ἀναμιμνήσκω . οὖον διπενεχῶς , φημί , ὁ εἴδωλον διατελέω λατρεύω , καί ὁ ἄλσος περινοστέω , ἐν ὁ φάραγξ ὁ τέκνον ὁ δαίμων κατατίθημι ; Πῶς φημί γοῦν , ὅτι νῦν ὁ ὑπέρ ὁ νόμος ἐτυφρεῖσθῆτε ζῆλος , κατά ὁ νομοθέτης κινέω ἑαυτοῦ ; ὁ ἐπί ὁ εἴδωλον κύω ἔνεσις , ἐπί ὁ Σωτήρ κύω ἀναιδής ὁ Ψυχή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0236.2
η . Ὀσίῳ τῶν σταθμῶν τῆς θύρας σου ἔθηκας μνημόσυνά σου . Τὴν πολλὴν αὐτῶν ἀσεβείαν καὶ διὰ τούτων διδάσκει · οὐ γὰρ μόνον τοῖς ὄρεσιν ἐπλάνοντο , ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς οἴκiais τοῖς εἰδώλοις ἐδύλεων · μνημόσυχον δὲ καλεῖ τὸ τῆς κατηγορίας ἀνάγραπτον .
Lemmas: ὁ . Ὅσιος ὁ σταθμός ὁ θύρα σύ τίθημι μνημόσυνον σύ . ὁ πολύς αὐτός ἀσέβεια καί διά οὗτος διδάσκω · οὖον γάρ μόνος ὁ ὄρος πλανάω , ἀλλά καί ἐν ὁ οἴκiais ὁ εἴδωλον ἐδύλεων · μνημόσυχον δέ καλέω ὁ ὁ κατηγορία ἀνάγραπτος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0236.3
θ . Ἐπλήθυνας 1 τὴν πορνεῖαν σου μετ’ αὐτῶν . Ὡς ἐπὶ γυναικὶ ἀκολάστῳ καὶ ταῦτα εἴρηκε , τὴν πολλὴν αὐτῶν διδάσκων ἀσεβείαν . « Τοὺς 92 μαχρὰν ἀπὸ σοῦ . » Μαχρὰν ὑνάρθμα τὰ εἰδῶλα . « Τίς γὰρ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος ; » Πάρρω δ’ αὐτοὺς καὶ ὁ νόμος ἐπολεῖ . « Καὶ ἀπέστειλός πρέσβεις ὑπὲρ 93 τὰ ὄριά σου . » Ποτὲ μὲν γὰρ Αἰγυπτίους , ποτὲ δὲ Ἀσσυρίους προσεῖχον . « Καὶ ἐσπειρώθης ἕως ἄδου . » Τοῦτον ἔσχες ἐκ τῆς τῶν εἰδώλων θεραπείας , χαρπὸν τε πολυοδίας ἤν ἐχοπιάσας .
Lemmas: θ . πληθύνω 1 ὁ πορνεία σύ μετά αὐτός . ὡς ἐπί γυνή ἀκόλαστος καί οὗτος εἴρω , ὁ πολύς αὐτός διδάσκω ἀσέβεια . « ὁ 92 Μαχράν ἀπό σύ . » Μαχράν ὑνάρθμα ὁ εἴδωλον . « Τῖς γάρ κοινωνία φάος πρός σκότος ; » Πάρρος δέ αὐτός καί ὁ νόμος πολύς . « καί ἀποστέλλω πρέσβυς ὑπέρ 93 ὁ όριο σύ . » ποτέ μέν γάρ Αἰγύπτιος , ποτέ δέ Ἀσσύριος προσέχω . « καί σπειρόω ἠώς ἀείδω . » οὗτος ἔχω ἐκ ὁ ὁ εἴδωλον θεραπεία , καρπός τε πολυοδία ἐάν εχοπιαζω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0236.4
ι . Καὶ οὐκ εἴπας , Παύσομαι 94 . Ἐμὲ κατέλιπας , τοὺς δαίμονας θεραπεύουσα · ἀνθρωπίναις ἐπικουραις ἐθάρρησας , καὶ χρόνον οὐκ εἴληφας τῶν κακῶν . « Οὐ κατεδέθησός μου 95 . » Ἥνιχα τοῖς εἰδώλοις ἠδύλευες , οὐχ ἐδεδεῖς τὸν νομοθέτην · ὅτε δὲ παρεγένόμην ἐγώ , ἐφοβήθης φόβον οὐ οὐκ ἦν φόβος , καὶ τὰς περὶ ἐμοῦ προφητείας λαβεῖν οὐκ ἠθέλησας .
Lemmas: ι . καί οὐ εἶπον , παύω 94 . ἐγώ καταλείπω , ὁ δαίμων θεραπεύω · ἀνθρώπινος ἐπίκουρος θαρσέω , καί χρόνος οὐ λαμβάνω ὁ κακός . « οὖον καταδέω ἐγώ 95 . » Ἥνιχα ὁ εἴδωλον ἠδύλευες , οὐ ἐσθίω ὁ νομοθέτης · ὅτε δέ παραγίγνομαι ἐγώ , φοβέω φόβος οὖον οὐ εἰμί φόβος , καί ὁ περί ἐγώ προφητεία λαμβάνω οὐ ἐθέλω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0236.5
ια . Καὶ 96 ἐγὼ σε ἰδὼν παρορῶ . Πολιορκουμένη γὰρ οὐδεμιὰν σοι παρέξω βοήθειαν .
Lemmas: ἰά . καί 96 ἐγώ σύ εἶδον παροράω . πολιορκέω γάρ οὐδείς σύ παρέχω βοήθεια .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0236.6
ιγ . Ἐξελέσθωσάν σε ἐν τῇ ὀλιγίᾳ σου 97 . Οὐ γὰρ μόνον σοι βοηθείας οὐ μεταδοῦσιν , ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ φροῖδοι ἔσονται , τούτεστι τὰ εἴδωλα . « Οἱ δὲ ἀντεχόμενοι μου κτήσονται γῆν . » Καὶ μαρτυρεῖ τῷ λόγῳ τὰ πράγματα · οἱ γὰρ εἰς αὐτὸν πεπίστευκότες , καὶ τὴν Ἱεροσολύμων κατέχουσι πόλιν , καὶ ἐν ἀπάσαις ταῖς πόλεσιν ἀξιοῦνται τιμῆς .
Lemmas: ιγʹ . ἐξαιρέω σύ ἐν ὁ ὀλιγίᾳ σύ 97 . οὖον γάρ μόνος σύ βοήθεια οὖον μεταδίδωμι , ἀλλά καί αὐτός φροοραω εἰμί , τουτέστι ὁ εἴδωλον . « ὁ δέ ἀντέχω ἐγώ κτάομαι γῆ . » καί μαρτυρέω ὁ λόγος ὁ πρᾶγμα · ὁ γάρ εἰς αὐτός πιστεύω , καί ὁ Ἱερουσαλήμ κατέχω πόλις , καί ἐν ἀπάω ὁ πόλις ἀξιόω τιμή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0237.1
α . Καθαρίσατε 99 ὁδόν . Οἱ γὰρ τῆς ἀληθείας κήρυκες λείαν ἐργάζονται τοῖς πιστεύουσι τὴν εὐ-Θεῖαν ὁδόν , καὶ τὰ ἀρέσκοντα τῷ Θεῷ ἐπιδεικνύντες , καὶ τῶν ἐναντίων ἀποτρέποντες .
Lemmas: ὅς . καθαρίζω 99 ὁδός . ὁ γάρ ὁ ἀλήθεια κῆρυξ λεῖος ἐργάζομαι ὁ πιστεύω ὁ εὐθύς ὁδός , καί ὁ ἀρέσκω ὁ Θεός ἐπιδείκνυμι , καί ὁ ἐναντίος ἀποτρέπω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0237.2
ιε . Κύριος ὑψιστος , ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατοικῶν 1 . Διὰ τούτων ὅλων τῶν ὀνομάτων ἡ τοῦ Θεοῦ ἐρμείνει δηλοῦται ὅτι τε ὑψιστός ἐστι , εἰ καὶ ὅσον ἦν ἐν αὐτοῖς , ταπεινὸν αὐτὸν πεποιήκασι συγχρίνον-τες εἰδώλοις τε καὶ δαιμόσιν · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἅγιος , βεβηλουμένων τούτων τὸ αὐτοῦ ὄνομα κακαῖς ἐνθυμήσεσι , καὶ πράξεσιν οὐ καλαῖς · ἀλλὰ ὅμως αὐτὸς ἅγιος ὤν , καὶ ἁγίοις χαίρων , κάθειλκους ἀγά-ζων , ἐπιβεβαιοῦνς αὐτῶν τὴν δύναμιν , διεγείρων αὐτῶν τὰ φρονήματα , μόνον εἰ φανείησαν ἑαυτοῖς παρέχοντες ἀξίους .
Lemmas: εἶμι . Κύριος ὕψιστος , ὁ ἐν ὑψηλός κατοικέω 1 . Ζεύς οὗτος ὅλος ὁ ὄνομα ὁ ὁ Θεός ἐρμείνει δηλόω ὅτι τε ὕψιστος εἰμί , εἰμί καί ὅσος εἰμί ἐν αὐτός , ταπεινός αὐτός ποιέω συγχρίω εἴδωλον τε καί δαίμων · οὖον μήv ἀλλά καί ἅγιος , βεβηλόω οὗτος ὁ αὐτός ὄνομα κακός ἐνθύμησις , καί πρᾶξις οὖον καλός · ἀλλά ὅμως αὐτός ἅγιος εἰμί , καί ἅγιος χαίρω , κάθειλκους ἀγάζω , ἐπιβεβαιόω αὐτός ὁ δύναμις , διεγείρω αὐτός ὁ φρόνημα , μόνος εἰμί φαίνω ἑαυτοῦ παρέχω ἄξιος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0237.3
15 . Οὐκ ἄν τὸν αἰῶνα ἐκδικήσω ὑμᾶς 2 . Πολλοὶ τῶν τὸν Κύριον ἐσταυρωκότων διὰ τοῦ κηρύ-γματος τῶν ἀποστόλων ἐπίστευσαν , καὶ τῆς σωτηρίας ἀπήλαυσαν . Τούτου χάριν καὶ σταυρούμενος ἔφη · « Πάτερ , ἄφες αὐτοῖς · οὐ γὰρ οἴδασιν τί ποιού-σιν . » — « Πνεῦμα γὰρ παρ’ ἐμοῦ ἐξελεύσεται 3 . » Ἐμνη-μόνευσε δι’ οὗ τοῦ Ἀδὰμ ἐδημιούργησε τὴν ψυχήν . « Ἐνεφύσησε γὰρ , φησίν , εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς , καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν . »
Lemmas: 15 . οὐ ἄν ὁ αἰών ἐκδικέω σύ 2 . πολλός ὁ ὁ κύριος σταυρόω διά ὁ κήρυγμα ὁ ἀπόστολος πιστεύω , καί ὁ σωτηρία ἀπελαύω . οὗτος χάρις καί σταυρόω φημί · « πατήρ , ἀφίημι αὐτός · οὖον γάρ οἶδα τίς ποιέω . » — « πνεῦμα γάρ παρά ἐγώ ἐξέρχομαι 3 . » μνημονεύω διά ὅς ὁ Ἀδάμ δημιουργέω ὁ Ψυχή . « ἐμφυσάω γάρ , φημί , εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή , καί γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχή ζώννυμι . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0237.4
17 . Τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ ὤφρακα . Τῆς μετανοίας ὁ Δεσπότης Θεὸς ἔδειξε τὴν ἰσχύν · Θεασάμενος γὰρ , φησί , τὴν μεταμέλειαν , καὶ τῶν λογισμῶν τὴν μετα-βολήν , καὶ τοῦ προσώπου τὸ σκυθρωπόν , καὶ αὐ-τοὺς ψυχαγωγίας ἠξίωσε , καὶ τοὺς πενθοῦντας αὐτοὺς . « Ἐπένθουν δὲ αὐτοὺς τῆς ἀληθείας οἱ κή-ρυκες . » Καὶ « ἔδωκα αὐτῷ παράκλησιν ἀληθινήν . » Κἄν γὰρ οἱ ἀσεβεῖς τῷ δοκεῖν δοκοῦσι χαίρειν ἐν ταῖς ἑαυτῶν ἡδοναῖς τρεφόμενοι · ἀλλὰ γοῦν εἰς ἀπωλείας τέλος κατασ-ρέφοντες , οὐ τῇ ἀληθινῇ χαρᾷ χαί-ρουσι . Μόνῃ γὰρ κυρίως ἂν εἴη χαρὰ ἡ ἐκ καμά-των τε καὶ ὀλίγων ζωὴν αἰώνιον πραγματευομένη . Ἄλλα καὶ χαρὰς τῆς ἀληθινῆς πληροῦνται οἱ δικαιοπραγοῦντες , εἰς ἔργον αὐτοῖς προχωροῦντος τοῦ σκοποῦ , καὶ ἀταράχῳ μενούσης τῆς ψυχῆς , καὶ γαληνίζουσης ἐν αὐτῇ .
Lemmas: 17 . ὁ ὁδός αὐτός ὤφρακα . ὁ μετάνοια ὁ Δεσπότης θεός δείκνυμι ὁ ἰσχύς · θεάω γάρ , φημί , ὁ μεταμέλεια , καί ὁ λογισμός ὁ μεταβολή , καί ὁ πρόσωπον ὁ σκυθρωπός , καί αὐτός ψυχαγωγία ἀξιόω , καί ὁ πενθέω αὐτός . « πενθέω δέ αὐτός ὁ ἀλήθεια ὁ κηρύσσω . » καί « δίδωμι αὐτός παράκλησις ἀληθινός . » κἀν γάρ ὁ ἀσεβής ὁ δοκέω δοκέω χαίρω ἐν ὁ ἑαυτοῦ ἡδονή τρέφω · ἀλλά γοῦν εἰς ἀπώλεια τέλος κατασ-ρέφοντες , οὖον ὁ ἀληθινός χαρά χαίρω . Μόνος γάρ κύριος εἄν εἰμί χαρά ὁ ἐκ κάματος τε καί ὀλίγος ζωή αἰώνιος πραγματεύομαι . ἄλλος καί χαρά ὁ ἀληθινός πληρόω ὁ δικαιοπραγέω , εἰς ἔργον αὐτός προχωρέω ὁ σκοπός , καί ἀτάρακτος Μένων ὁ Ψυχή , καί γαληνίζω ἐν αὐτός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0237.5
ΚΕΦΑΛ . ΝΗ .
Lemmas: ΚΕ . ΝΗ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0237.6
α . Ἀναβόησον ἐν ἰσχύϊ 4 . Τὰς τοῦ λαοῦ παρα-νομίας ἐλέγξα τῷ προφήτῃ παρεγγυᾷ τῶν ὅλων ὁ Κύριος · καὶ μὴ κρύδην τοῦτο καὶ λάθρα ποιήσαι , ἀλλὰ ἀναφανδὸν δράσαι παρακελεύεται μεγάλῃ κρώ-μενον τῇ φωνῇ .
Lemmas: ὅς . ἀναβοάω ἐν ἰσχύς 4 . ὁ ὁ λαός παρανομία ελέγχω ὁ προφήτης παρεγγυάω ὁ ὅλος ὁ Κύριος · καί μή κρύδην οὗτος καί λάθρῃ ποιέω , ἀλλά ἀναφανδά δράω παρακελεύομαι μέγας κρώ-μενον ὁ φωνή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0237.7
β . Ἐμὲ ἡμέραν ἐξ ἡμέρας ζητοῦσι . Οἱ πονηρίᾳ συζῶντες τῆς παρ’ ἐμοῦ τυχεῖν ἀξιοῦσι προνοίας · καὶ οὐ λογίζονται ὡς , ἀναξίους σφᾶς αὐτοὺς τῆς ἐμῆς καταστήσαντας κηδεμονίας , ταύτης οὐκ ἀπο-λαύσονται .
Lemmas: Β . ἐγώ ἡμέρα ἐκ ἡμέρα ζητέω . ὁ πονηρία συζάω ὁ παρά ἐγώ τυγχάνω ἀξιόω πρόνοια · καί οὖον λογίζομαι ὡς , ἀνάξιος σφεῖς αὐτός ὁ ἐμός καθίστημι κηδεμονία , οὗτος οὐ ἀπολαύω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0238.1
γ' . Ἐνηστεύσαμεν , καὶ οὐκ εἶδες . Ἄκραν νομίζουσι ν ἀρετὴν τῶν βρωμάτων τὴν ἀποχὴν καὶ ἐπιμέρονται μοι , μὴ παραυτίκα πᾶσιν αὐτοῖς ἀποῦντι προνοίας . « Ἐν γὰρ ταῖς ἡμέραις τῶν νηστειῶν ὑμῶν . » Τὴν γὰρ τῆς νηστείας σχολὴν οὐκ ἀφωρῆθ ποιεῖσθε μεταμέλειαν , ἀλλὰ ταύτῃν εἰς τὴν τῶν ὀφειλόντων εἰσπραξιν ἀναλύετε .
Lemmas: γε . νηστεύω , καί οὐ ὁράω . Ἄκρα νομίζω Ν ἀρετή ὁ βρῶμα ὁ ἀποχή καί ἐπιμείρομαι ἐγώ , μή παραυτίκα πᾶς αὐτός ἀπέρχομαι πρόνοια . « ἐν γάρ ὁ ἡμέρα ὁ νηστεία σύ . » ὁ γάρ ὁ νηστεία σχολή οὐ ἀφοράω ποιέω μεταμέλεια , ἀλλά οὗτος εἰς ὁ ὁ ὀφείλω εἴσπραξις ἀναλύω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0238.2
δ' . Εἰς κρίσεις καὶ μάχας νηστεύετε . Ἔοικε καὶ κατὰ τὸν τῆς προφητείας καιρὸν τοιοῦτό τι γενέσθαι . Τοῦτο γὰρ αἰνίττεται , « Καὶ σήμερον ἀκουσθήσεται ἐν κραυγῇ τῇ φωνῇ ὑμῶν . Ἵνατί μοι νηστεύετε ; » Οὐ τὸ ἔξωθεν , φησί , φαινόμενον σχῆμα ζητῶ . Θυσία γὰρ τῷ Θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον .
Lemmas: δέ . εἰς κρίσις καί μάχη νηστεύω . ἔοικα καί κατά ὁ ὁ προφητεία καιρός τοιοῦτος τίς γίγνομαι . οὗτος γάρ αἰνίσσομαι , « καί σήμερον ἀκούω ἐν κραυγή ὁ φωνή σύ . Ἵνατί ἐγώ νηστεύω ; » οὖον ὁ ἔξωθεν , φημί , φαίνω σχῆμα ζητέω . Θυσία γάρ ὁ Θεός πνεῦμα συντρίβω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0238.3
ε' . Ἀλλὰ λύε πάντα σύνδεσμον ἀδικίας . Διάρρηξον τοὺς τῆς ἀδικίας δεσμούς , ὅσα τῶν συμβολαίων οὐκ ἔχει τὸ δίκαιον , ὡς ἐπιζήμια λύσον . « Ἀπόστελλε τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει . » Τούτεστι τοὺς πενία συζώντας ἐλευθερώσων χρονίζους ὥς τὴν ἄφεσιν , καὶ λύσον τὴν μέριμναν .
Lemmas: εἰ . ἀλλά λύω πᾶς σύνδεσμος ἀδικία . διαρρήγνυμι ὁ ὁ ἀδικία δεσμός , ὅσος ὁ συμβόλαιος οὐ ἔχω ὁ Δίκαιος , ὡς ἐπιζήμιος λύω . « ἀποστέλλω θραύω ἐν ἄφεσις . » τουτέστι ὁ πενία συζώ ἐλευθερόω χρονίζω ὅς ὁ ἄφεσις , καί λύω ὁ μέριμνα .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0238.4
ζ' . Διὰθρυστε πεινῶντι τὸν ἄρτον σου . Τῶν ἀδίκων χερδῶν ἀπαγορεύσεις τοὺς πόρους , τῶν δικαίων συνειλεγμένων τὸν οἰκονομὸν φυλάττειν διδάσκει .
Lemmas: γῆ . Διὰθρυστε πεινάω ὁ ἄρτος σύ . ὁ ἄδικος χέρδα ἀπαγόρευσις ὁ πόρος , ὁ Δίκαιος συλλέγω ὁ οἰκονόμος φυλάσσω διδάσκω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0238.5
η' . Τότε βαρήσεται πρῶμον τὸ φῶς σου . Πολενὸν μὲν τὸ φῶς , πολυνέστερος δὲ ὁ ὀρθρος μετὰ τὴν νύκτα φαινόμενος τοῦτο πρῶμον προσηγόρευσε φῶς . Καθάπερ γὰρ ὁ ὀρθρος τὴν ζοφώδη τῆς νυκτὸς διαρρήγνυσιν ἀμπεχόνην οὕτω , φησί , τὴν νύκτα τῶν συμφορῶν οὕτως ὁ ἔνομοὺς διαλύσει βίος , καὶ τῆς ἑμῆς σοι προνοίας χορηγήσει τὸ φῶς . « Καὶ ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ περιστελεῖ σε . » « Ἐξεῖξεν ὡς τὰ θεία τοῖς ἡμετέροις ἔργοις ἀκολουθεῖ τῆς γὰρ ἡμετέρας ἁγνομένης δικαιοσύνης , ἔπειτα τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων ἡ δόξα , περιδιέπτους ἡμᾶς ἀποφαίνουσα .
Lemmas: ἤ . τότε βαρέω πρώϊμος ὁ φάος σύ . Πολενὸν μέν ὁ φάος , πολυνέστερος δέ ὁ ὄρθρος μετά ὁ νύξ φαίνω οὗτος πρώϊμος προσαγορεύω φάος . καθά γάρ ὁ ὄρθρος ὁ ζοφώδης ὁ νύξ διαρρήγνυμι ἀμπεχόνη οὗτος , φημί , ὁ νύξ ὁ συμφορά οὕτως ὁ νομός διαλύω βίος , καί ὁ ἐμέω σύ πρόνοια χορηγέω ὁ φάος . « καί ὁ δόξα ὁ Θεός περιστέλλω σύ . » « Ἐξεῖξεν ὡς ὁ θεῖος ὁ ἡμέτερος ἔργον ἀκολουθέω ὁ γάρ ἡμέτερος αγνομενω δικαιοσύνη , ἔπειτα ὁ Θεός ὁ ὅλος ὁ δόξα , περιδιέπτους ἐγώ ἀποφαίνω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0238.6
θ' . Τότε βοήση , καὶ ὁ Θεὸς εἰσακούσεται σου . Μέγας ὁ τῆς δικαιοσύνης μισθός τὴν γὰρ πρὸς τὸν Θεὸν ἡμῖν παράκλησιν χαρίζεται τὸ δέ , « Ἐπὶ λαλούντός σου , ἐρεῖ , Ἰδοὺ πάρειμι , » οὐ φωνὴν τινὰ σημαίνει , ἀλλὰ τὴν διὰ τῶν πραγμάτων ἐνέργειαν . Δι' αὐτὸν γὰρ , φησί , μαθὼν τῶν πραγμάτων , ὅτι πάρεισί σοι ὁ Θεὸς ὁ παρακληθεὶς διὰ σοῦ . « Ἐὰν ἀφέλης ἀπὸ σοῦ σύνδεσμον καὶ χειροτονίαν . » Σύνδεσμον τὰς ἀδίκους καλεῖ πλοχὰς χειροτονίαν δέ , τὴν δίκων τῶν χειρῶν κίνησιν , ἢ ἐπὶ πληγαὶς γινωμένην , ἢ ἐπὶ γράμμασι . Τὸν δὲ γογγυσμὸν καὶ ὁ μακάριος ἀπαγορεύει Παῦλος . « Πάντα γὰρ ποιεῖτε , φησί , χωρὶς μὲν γογγυσμοῦ , καὶ διαλογισμοῦ . »
Lemmas: ὁ . τότε βοάω , καί ὁ θεός εἰσακούω σύ . Μέγας ὁ ὁ δικαιοσύνη μισθός ὁ γάρ πρός ὁ θεός ἐγώ παράκλησις χαρίζομαι ὁ δέ , « ἐπί λαλέω σύ , εἴρω , ἰδέ πάρειμι , » οὖον φωνή τις σημαίνω , ἀλλά ὁ διά ὁ πρᾶγμα ἐνέργεια . διά αὐτός γάρ , φημί , μανθάνω ὁ πρᾶγμα , ὅτι πάρειμι σύ ὁ θεός ὁ παρακλάομαι διά σύ . « ἐάν Ἀφέλης ἀπό σύ σύνδεσμος καί χειροτονία . » σύνδεσμος ὁ ἄδικος καλέω πλοχαω χειροτονία δέ , ὁ Δίκων ὁ χείρ κίνησις , ἢ ἐπί πληγή γίγνομαι , ἢ ἐπί γράμμα . ὁ δέ γογγυσμός καί ὁ μακάριος ἀπαγορεύω Παῦλος . « Πάν γάρ ποιέω , φημί , Χωρὶς μέν γογγυσμός , καί διαλογισμός . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0238.7
ι' . Τότε ἀνατελεῖ ἐν τῷ σκότει τὸ φῶς σου . Μεταβάλω γὰρ σοὶ τὰς συμφοράς , καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ζοφῷ καθαρόν δείξω τὸ φῶς .
Lemmas: εἷς . τότε ἀνατέλλω ἐν ὁ σκότος ὁ φάος σύ . μεταβάλλω γάρ σύ ὁ συμφορά , καί ἐν αὐτός ὁ ζόφος καθαρός δείκνυμι ὁ φάος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0239.1
ια . Καὶ ἔσται 17 ὁ Θεὸς σου μετὰ σοῦ . Μὴν πρὸς τοὺς ἄλλους καὶ τοῦτο · τί γὰρ οὐχ ὑπάρχει τῶν ἀγαθῶν τοῖς τοῦτο λαχοῦσι ; καὶ ποίων οὐκ ἐστὶ χρησιμάτων ἐπίμεσος ἄνθρωπος ; Καὶ ἐμπλη-σθήση 18 καλῶς ἐπιθυμεῖ ἡ ψυχή σου . Ἐδείξε δὴ τῶν εἰκόνων σαφέστερον τῶν ἀγαθῶν τὴν ὑπόσχεσιν . Καὶ τίνων ἄρα , φησίν , ἐμπλησθήσεται ; Θείων χαρι-σμάτων δηλονότι , καὶ τροφῆς ἀγιοπρεποῦς · ὡς γὰρ αὐτὸς ἔφη Χριστός , Οὐχ ἐπὶ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος , ἀλλ' ἐν παντὶ ῥήματι Θεοῦ . Οὐκοῦν ὅσοι τῶν θείων αὐτοῦ μυστηρίων ἐσχήκασι γνῶσιν , ἤτοι ἐνεπλήσθησαν τούτων , κατεπανάθη τὰ ὀστᾶ αὐτῶν 19 . Ἐσχηματίσθη δὲ ὁ λόγος ἀπὸ γε τῶν τρυφῶν εἰωθό-των . Τῶν 20 γὰρ τούτων ἡ ψυχή γένοιτο · ἄν ὡς κῆπος μεθύων , τοιαῦτίν ἐνανθὴς τε καὶ εὐδενδρό-τατος , καὶ παντοδαπὸς ἐκφέρων καρπούς . Κῆπος δὲ Χριστοῦ γέγονεν ἡ Ἐκκλησία · Καταβήτω γάρ , φησίν , ἀδελφιδὸς μου εἰς κῆπον αὐτοῦ , καὶ φαγείν χαρπὸν ἀχρόδρων αὐτοῦ . Καὶ , Ὦς πηγὴ , φησίν , ἥ 21 μὴ ἐξέλιπεν ὕδωρ . Τοιούτοι τινες εἰσιν ἄν οἱ θεσπέσιοι μαθηταί , καθάπερ ἀπὸ πηγῆς ἀεννάου , τῇ τῆς εὐσεβοῦς διδασκαλίας πρεοῦσι νάματα . Καὶ τὰ ὀστᾶ σου δέ , φησίν , ὡς βοτάνη ἀνατελεῖ καὶ ππανθήσεται , καὶ κληρονομήσουσι γενεὰς γενεῶν . Ἔοικε δὲ ἐν τούτοις τὸ τῆς ἀναστάσεως καταδηλῶν μυστήριον . Ἀναβλαστήσει γὰρ τότε τὰ σώματα , καθάπερ τις ἐν ἀγρῷ πόα · καὶ καταπανθήσονται δέ , φησίν , τῇ ζωοποιῷ δηλονότι χάριτι τῇ παρὰ Θεοῦ · ὀστᾶ δὲ ψυχῆς νοητά , αἱ πρακτικαὶ ταύτης δυνάμεις .
Lemmas: ἰά . καί εἰμί 17 ὁ θεός σύ μετά σύ . Μήν πρός ὁ ἄλλος καί οὗτος · τίς γάρ οὐ ὑπάρχω ὁ ἀγαθός ὁ οὗτος λαγχάνω ; καί ποῖος οὐ εἰμί χρήσιμος ἐπίμεσος ἄνθρωπος ; καί ἐμπίμπλημι 18 καλῶς ἐπιθυμέω ὁ ψυχή σύ . δείκνυμι δή ὁ εἰκών σαφής ὁ ἀγαθός ὁ ὑπόσχεσις . καί τίνω ἄρα , φημί , ἐμπίμπλημι ; Θείων χάρισμα δηλονότι , καί τροφή αγιοπρεπής · ὡς γάρ αὐτός φημί Χριστός , οὐχ ἐπί ἄρτος μόνος ζῶ ἄνθρωπος , ἀλλά ἐν πᾶς ῥῆμα Θεός . οὐκοῦν ὅσος ὁ θεῖον αὐτός μυστήριον ἔχω γνῶσις , ἤτοι ἐμπίμπλημι οὗτος , κατεπανάθη ὁ ὀστέον αὐτός 19 . σχηματίζω δέ ὁ λόγος ἀπό γε ὁ τρυφάω εἴωθα . ὁ 20 γάρ οὗτος ὁ ψυχή γίγνομαι · ἄν ὡς κῆπος μεθύω , τοιαυος ἐνανθέω τε καί εὔδενδρος , καί παντοδαπός ἐκφέρω καρπός . κῆπος δέ Χριστός γίγνομαι ὁ ἐκκλησία · καταβαίνω γάρ , φημί , ἀδελφιδός ἐγώ εἰς κῆπος αὐτός , καί ἐσθίω καρπός αχροδραω αὐτός . καί , οὖς πηγή , φημί , ὅς 21 μή ἐκλείπω ὕδωρ . τοιοῦτος τις εἰμί ἄν ὁ θεσπέσιος μαθητής , καθάπερ ἀπό πηγή ἀέναος , ὁ ὁ εὐσεβής διδασκαλία πρεους νᾶμα . καί ὁ ὀστέον σύ δέ , φημί , ὡς βοτάνη ἀνατέλλω καί πανθάνω , καί κληρονομέω γενεά γενεά . ἔοικα δέ ἐν οὗτος ὁ ὁ ἀνάστασις κατάδηλος μυστήριον . ἀναβλαστάνω γάρ τότε ὁ σῶμα , καθάπερ τις ἐν ἀγρός πόα · καί καταπανθησοντ δέ , φημί , ὁ ζωοποιός δηλονότι χάρις ὁ παρά Θεός · ὀστέον δέ Ψυχή νοητός , ὁ πρακτικός οὗτος δύναμις .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0239.2
ιβ . Οἰκοδομηθήσονται σου αἱ ἔρημοι αἰώνιοι . Οἰκοδομὴν οὖ τὴν αἰσθητὴν ἐνταῦθα καλεῖ , ἀλλὰ τὴν πνευματικήν · πῶς γὰρ ἂν γένοιτο ἡ αἰσθητὴ οἰκο-δομία αἰώνιος , τῶν ὁρωμένων μεταβαλλομένων ἀπέν-των κατὰ τὸν τῆς συντελείας καιρόν ; Καὶ κληθήση οἰκοδόμος 22 φραγμῶν . Τῆς γὰρ πλάνης τὰς ἄτρα-πούς περιφράττων , καὶ τὰς τοιαύτας ἀποσειχίζων διακοπάς , καὶ πάντοθεν ἐπαντὶν πόνων · διπλὰ γὰρ προσέφερον θύματα · ἀνάγκη δὴ ἦν , καὶ θύειν τὰ ἱερεῖα , καὶ πλύνειν τὰ κρέα , καὶ τῷ βωμῷ προσ -
Lemmas: Ἶβ . οἰκοδομέω σύ ὁ ἐρῆμος αἰώνιος . οἰκοδομή οὖον ὁ αἰσθητός ἐνταῦθα καλέω , ἀλλά ὁ πνευματικός · πῶς γάρ εἄν γίγνομαι ὁ αἰσθητός οἰκοδομία αἰώνιος , ὁ ὁράω μεταβάλλω ἀπονέομαι κατά ὁ ὁ συντέλεια καιρός ; καί καλέω οἰκοδόμος 22 φραγμός . ὁ γάρ πλάνης ὁ ἀτραπός περιφράσσω , καί ὁ τοιοῦτος ἀποσχίζω διακοπή , καί πάντοθεν ἐπαντὶν πόνος · διπλός γάρ προσφέρω θῦμα · ἀνάγκη δή εἰμί , καί θύω ὁ ἱερεῖον , καί πλύνω ὁ κρέας , καί ὁ βωμός προς -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0239.3
ιγ . Καὶ καλέσεις τὰ Σάββατα τρυφερὰ . Τρυφερὰ μέντοι καλεῖ τὰ Σάββατα , ὡς σωματικῶν πόνων ἀπηλλαγμένα · διδάσκει δὲ καὶ τῆς ἀργίας τὸν τρό-πον . Οὐ λαλήσεις γάρ , φησίν , λόγον ἐν ὀργῇ ἐκ τοῦ στόματός σου .
Lemmas: ιγʹ . καί καλέω ὁ σάββατον τρυφερός . Τρυφερός μέντοι καλέω ὁ σάββατον , ὡς σωματικός πόνος ἀπαλλάσσω · διδάσκω δέ καί ὁ ἀργία ὁ τρόπος . οὖον λαλέω γάρ , φημί , λόγος ἐν ὀργή ἐκ ὁ στόμα σύ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0239.4
ιδ . Καὶ ἔση πεποιθὼς ἐπὶ Κύριον . Ὡστε τῇ τῶν κακῶν ἀργίᾳ τιμᾶσθαι κελεύει τὸ Σάββατον , προσ-έχειν δὲ τῇ τῶν ἀγαθῶν ἐργασίᾳ . Οὐ δὴ χάριν καὶ τοῖς ἱρεῦσι διπλάσιον ἐπιτίθησι πόνων · διπλὰ γὰρ προσέφερον θύματα · ἀνάγκη δὴ ἦν , καὶ θύειν τὰ ἱερεῖα , καὶ πλύνειν τὰ κρέα , καὶ τῷ βωμῷ προσἱερῶν
Lemmas: ιδʹ . καί σέω Πεποιθὼς ἐπί κύριος . ὡστε ὁ ὁ κακός ἀργία τιμάω κελεύω ὁ σάββατον , προσέχω δέ ὁ ὁ ἀγαθός ἐργασία . οὖον δή χάρις καί ὁ ἱερεύς διπλάσιος ἐπιτίθημι πόνος · διπλός γάρ προσφέρω θῦμα · ἀνάγκη δή εἰμί , καί θύω ὁ ἱερεῖον , καί πλύνω ὁ κρέας , καί ὁ βωμός προσιερόω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0240.1
πλείων ἐγίγνετο , καὶ ἡ ὑμνῳδία , καὶ ἡ lectio 375 prolixior fiebat , et hymnodia , * et
Lemmas: πλείων γίγνομαι , καί ὁ ὑμνῳδία , καί ὁ lectio 375 prolixior fiebat , et hymnodia , * et
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0240.2
γὰρ ἠδύναντο τοῦτο διηνεκῶς ὁρᾶν σαρκικώτερον agere poterant carnalins viventes , et curæ corpo -
Lemmas: γάρ δύναμαι οὗτος διηνεκής ὁράω σαρκικός agere poterant carnalins viventes , et curæ corpo -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0240.3
ζῶντες , καὶ τῇ τοῦ σώματος θεραπείᾳ προστετη - ris dediti .
Lemmas: ζῶ , καί ὁ ὁ σῶμα θεραπεία προσθέτης - ris dediti .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0240.4
κότες .
Lemmas: Κότες .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0240.5
ΚΕΦΑΛ . ΝΘ .
Lemmas: ΚΕ . ΝΘ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0241.1
σονται . Τοῦ μὲν ὀτρίον τῷ ὠμοθόρον , τῆς δὲ περιστέρας τὴν ἀδολεσχίαν ἐν τοῖς θρήνοις δεῖκνυσιν . Διδάσκει δὲ ὁ λόγος , καὶ ὁ καθ' ἡμῶν ἔχουσι μῖσος , καὶ ἣν περιέχονται ἐδύνην τὰ οἰκεία θεωροῦντες κακὰ .
Lemmas: σοντ . ὁ μέν ὀτρίον ὁ ωμοθορος , ὁ δέ περιστέρα ὁ ἀδολεσχία ἐν ὁ θρῆνος δείκνυμι . διδάσκω δέ ὁ λόγος , καί ὁ κατά ἐγώ ἔχω μῖσος , καί ὅς περιέχω εδυνη ὁ οἰκεῖος θεωρέω κακός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0241.2
ιζ' . Ἡμῖνατο 30 αὐτοὺς τῷ βραχίονι αὐτοῦ . Βραχίονα δὲ τὴν ἐνέργειαν ὀνομάζει · καὶ ἡ ἔλεημοσύνη δὲ τὸ χρήσιμον τῆς παιδείας διδάσκει . Ἐπ' ὠφελείᾳ γὰρ τῶν ὅλων παιδεύει Θεός .
Lemmas: ἵζω . Ἡμῖνατο 30 αὐτός ὁ βραχύς αὐτός . βραχύς δέ ὁ ἐνέργεια ὀνομάζω · καί ὁ ἐλεημοσύνη δέ ὁ χρήσιμος ὁ παιδεία διδάσκω . ἐπί ὠφέλεια γάρ ὁ ὅλος παιδεύω Θεός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0241.3
ιζ' . Καὶ 31 ἐνεδύσατο δικαιοσύνην ὡς θώρακα . Ὑπέδειξεν ἡμῖν ὁ προφητικὸς λόγος Ἰσον τινὶ στρατηγῷ κατὰ τῶν πολεμίων καθωπλισμένον τὸν τῶν ὅλων Θεόν . Τὸ δὲ εἶδος τῶν ὅπλων πνευματικῶς νοεῖν παρασκευάζει τὰ τροπικῶς εἰρημένα . Τὸν δὲ θώρακα , οὐχ ἐκ σιδήρου , ἀλλ' ἐκ δικαιοσύνης πεποιημένον ἔδειξε · καὶ τὴν περικεφαλαίαν ὡσαύτως σωτηρίαν ἐκάλεσε , καὶ τὸ ἱμάτιον ἐκδικήσεως , καὶ τὸ περιβόλαιον ζηλοῦ , ἀντὶ τοῦ , Δικαίως καὶ ἐπὶ σωτηρίαν τὴν τιμωρίαν ἐπάξει . Σωτήριος γὰρ αὐτοῦ καὶ ἡ κόλασις · πλεῖονόν γὰρ ἁμαρτημάτων τοὺς ἀναρρωμένους ἐλευθεροῖ .
Lemmas: ἵζω . καί 31 ἐνδύω δικαιοσύνη ὡς θώραξ . ὑποδείκνυμι ἐγώ ὁ προφητικός λόγος Ἴσος τις στρατηγός κατά ὁ πολέμιος καθοπλίζω ὁ ὁ ὅλος Θεός . ὁ δέ εἶδος ὁ ὅπλον πνευματικός νοέω παρασκευάζω ὁ τροπικός εἴρω . ὁ δέ θώραξ , οὐ ἐκ σίδηρος , ἀλλά ἐκ δικαιοσύνη ποιέω δείκνυμι · καί ὁ περικεφαλαία ὡσαύτως σωτηρία καλέω , καί ὁ ἱμάτιον ἐκδίκησις , καί ὁ περιβόλαιον ζηλόω , ἀντί ὁ , δίκαιος καί ἐπί σωτηρία ὁ τιμωρία ἐπάγω . Σωτήριος γάρ αὐτός καί ὁ κόλασις · πλεῖος γάρ ἁμάρτημα ὁ αναρρωμένος ἐλευθερόω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0241.4
ιθ' . Καὶ φοβηθήσονται οἱ ἀπὸ Ἀνυσίων 12 . Πᾶσαν δεδήλωκε τὴν ὑφήλιον διὰ τῶν Ἀνατολῶν καὶ Δυσμῶν · διὰ τοῦτο δὲ τῶν ἐθνῶν ἀπάντων τὴν θεογνωσίαν ἐδέσπισεν .
Lemmas: εὐθύς . καί φοβέω ὁ ἀπό Ἀνύσιος 12 . πᾶσα δηλόω ὁ ὑφήλιος διά ὁ Ἀνατολή καί δυσμός · διά οὗτος δέ ὁ ἔθνος ἀπαντάω ὁ θεογνωσία ἐδέσπισεν .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0241.5
x' . Ἦξει ἔνεκα 33 Σιὼν ὁ ῥυόμενος . Πρὸς αὐτοὺς γὰρ πρῶτους ὁ Σωτὴρ παρεγένετο , καὶ πρῶτον αὐτῶν ἠβουλήθη τὴν ἀσεβείαν λύσαι . Τοῦτο δὲ καὶ αὐτὸς ἔλεγεν · « Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα τοῦ οἴκου Ἰσραὴλ καὶ Ἰακώβ . » — « Καὶ 34 ἀποστρέψει ἀσεβείας ἀπὸ Ἰακώβ . » Ὁρῶντες γὰρ σίας ἔδωκαν Ἰουδαῖοι δίχας ὑπὲρ ὧν κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἐτόλμησαν , προσκυνήσουσιν εἰκῶτως τὸν τὴν θείαν ἐπιδείξαντα δύναμιν .
Lemmas: x' . ἥκω ἕνεκα 33 Σιών ὁ ῥύομαι . πρός αὐτός γάρ πρῶτος ὁ Σωτήρ παραγίγνομαι , καί πρῶτος αὐτός βούλομαι ὁ ἀσέβεια λύω . οὗτος δέ καί αὐτός λέγω · « οὐ ἀποστέλλω εἰμί μή εἰς ὁ πρόβατον ὁ ἀπόλλυμι ὁ οἶκος Ἰσραήλ καί Ἰακώβ . » — « καί 34 ἀποστρέφω ἀσέβεια ἀπό Ἰακώβ . » ὁράω γάρ σία δίδωμι Ἰουδαῖος διχή ὑπέρ ὅς κατά ὁ Σωτήρ τολμάω , προσκυνέω εἰκῶτως ὁ ὁ θεῖος ἐπιδείκνυμι δύναμις .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0241.6
ΚΕΦΑΛ . Σ' .
Lemmas: ΚΕ . σύ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0241.7
β' . Ἰδοὺ 35 σκότος καλύψει γῆν , καὶ πῦρος τὰ ἔθνη . Καὶ τοῦτο ὡσαύτως διπλὴν ἔχει ἔνοιαν · κατέλυσε μὲν γὰρ τὴν Βαβυλωνίων δυναστείαν , καὶ οἷον τινὶ σκότῳ τῇ πολιορκίᾳ καὶ τῇ δουλείᾳ παρἔδωκεν . Ἐν δὲ τοῖς κατὰ τὴν Ἱερουσαλὴμ τὴν οἰκείαν δύναμιν ἔδειξεν , ἀνεγείρας αὐτήν , καὶ περιόπτον ἀποφῆναι · ταυτὸ δὲ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς ἁγίας αὐτοῦ πεποίηκεν Ἐκκλησίας · αἰσχύνῃ μὲν γὰρ καὶ σκότῳ παρέδωκε τοὺς διώκοντας · αὐτὴν δὲ περιὀπτον ἀπεργάσατο , καὶ παρὰ πάντων τὸ ἄμαχον αὐτοῦ κηρύττεται τὸ δύναμιν .
Lemmas: βε . ἰδέ 35 σκότος καλύπτω γῆ , καί Πῦρος ὁ ἔθνος . καί οὗτος ὡσαύτως διπλός ἔχω νοια · καταλύω μέν γάρ ὁ Βαβυλώνιος δυναστεία , καί οἷος τις σκότος ὁ πολιορκία καί ὁ δουλεία παραδίδωμι . ἐν δέ ὁ κατά ὁ Ἱεροσόλυμα ὁ οἰκεῖος δύναμις δείκνυμι , ἀνεγείρω αὐτός , καί περιόπτω ἀποφαίνω · τατός δέ οὗτος καί ἐπί ὁ ἅγιος αὐτός ποιέω ἐκκλησία · αἰσχύνη μέν γάρ καί σκότος παραδίδωμι ὁ διώκω · αὐτός δέ περιόπτω ἀπεργάζομαι , καί παρά πᾶς ὁ ἄμαχος αὐτός κηρύσσω ὁ δύναμις .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0241.8
γ' . Καὶ πορεύσονται οἱ βασιλεῖς 37 ἐν τῷ φωτί σου . Εἰπάτωσαν Ἰουδαῖοι , ποιοὶ βασιλεῖς τὴν κατὰ νόμον λατρείαν ἠσπάσαντο · ποῖα δὲ ἔθνη δι' αὐτῶν
Lemmas: γε . καί πορεύω ὁ βασιλεύς 37 ἐν ὁ φάος σύ . λέγω Ἰουδαῖος , ποιός βασιλεύς ὁ κατά νόμος λατρεία ἀσπάζομαι · ποῖος δέ ἔθνος διά αὐτός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0242.1
A ἔποδηγήθη πρὸς τὸν τῶν ὅλων Θεόν . Ἄλλ᾽ ἐκεῖνοι μὲν οὐκ ἂν δεξαίεν · παρ᾽ ἡμῶν δὲ ὁρᾶται τῆς προφητείας τὸ τέλος · τῆς γὰρ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας τὸ φῶς καὶ τὰ ἔθνη κατηύγασε , καὶ βασιλεῖς πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐποδήγησεν .
Lemmas: A ἔποδηγήθη πρός ὁ ὁ ὅλος Θεός . ἄλλος ἐκεῖνος μέν οὐ εἄν δείκνυμι · παρά ἐγώ δέ ὁράω ὁ προφητεία ὁ τέλος · ὁ γάρ ὁ Θεός ἐκκλησία ὁ φάος καί ὁ ἔθνος καταυγάζω , καί βασιλεύς πρός ὁ ἀλήθεια ἐφοδηγέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0242.2
δ . Ἦλθασιν πάντες οἱ υἱοί σου μακρόθεν . Οὔτε τοῦτο κατ᾽ ἀχριδείαν τοῖς Ἰουδαίοις ἀρμόττει · οὐδὲ γὰρ πάντες ἐπανῆλθον οἱ γεγόναι δούρωλοι · ἀλλ᾽ οἱ ἐκ τῆς τοῦ Ἰουδα φυλῆς , καὶ οὐδὲ οὗτοι πάντες , ἀλλ᾽ ὅσοι τῆς προγόνων εὐσεβείας ἀντεῴχον · μεμενηκασί γάρ , οἱ μὲν τὴν παρὰ τοῖς Ἀσσυρίοις διαγωγὴν ἀσπαζόμενοι , οἱ δὲ τῆς Αἰγύπτου τῇ οἰκίαν προελόμενοι , οἱ δὲ εἰς ἅπαντα διεσπαρμένοι τὰ ἔθνη .
Lemmas: δ . Ἦλθασιν πᾶς ὁ υἱός σύ μακρόθεν . οὔτε οὗτος κατά ἀχριδείαν ὁ Ἰουδαῖος ἁρμόττω · οὐδέ γάρ πᾶς ἐπανέρχομαι ὁ γονεύς δούρωλοι · ἀλλά ὁ ἐκ ὁ ὁ Ἰουδά Φυλή , καί οὐδέ οὗτος πᾶς , ἀλλά ὅσος ὁ πρόγονος εὐσέβεια ἀντέχω · μένω γάρ , ὁ μέν ὁ παρά ὁ Ἀσσύριος διαγωγή ἀσπάζομαι , ὁ δέ ὁ Αἴγυπτος ὁ οἰκίον προαιρέω , ὁ δέ εἰς ἅπας διασπείρω ὁ ἔθνος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0242.3
ε . Μεταβαλεῖ 38 εἰς σὲ πλοῦτον 39 θαλάσσης 40 . Οὐδὲ τοῦτο τοῖς Ἰουδαίοις ἀρμόττει · ποίων γὰρ αὐτοῖς λαῶν καὶ ἐθνῶν προσηγέθη πλοῦτος ; Ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία τὰ πάλαι τοῖς δαίμοσι προσφερόμενα δέχεται · καὶ ἡ πάλαι πικρὰ τῶν ἐθνῶν θάλασσα , τῷ ξύλῳ τοῦ σταυροῦ γλυκανθεῖσα , καὶ τὴν παράδοξον δεξαμένη μεταβολήν , τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ προσφέρει τὰ δῶρα . Διαφερόντως δὲ εἰς τὴν Ἱεροσολύμων ταῦτα προσφέρουσι πόλιν , ἐκ πάσης γῆς καὶ θαλάσσης συντρέχοντες .
Lemmas: ε . μεταβάλλω 38 εἰς σύ πλοῦτος 39 θάλασσα 40 . οὐδέ οὗτος ὁ Ἰουδαῖος ἁρμόττω · ποῖος γάρ αὐτός λαός καί ἔθνος προσάγω πλοῦτος ; ὁ δέ ὁ Θεός ἐκκλησία ὁ πάλαι ὁ δαίμων προσφέρω δέχομαι · καί ὁ πάλαι πικρός ὁ ἔθνος θάλασσα , ὁ ξύλον ὁ σταυρός γλυκαίνω , καί ὁ παράδοξος δέχομαι μεταβολή , ὁ ὁ Θεός ἐκκλησία προσφέρω ὁ Δῶρα . διαφερόντως δέ εἰς ὁ Ἱερουσαλήμ οὗτος προσφέρω πόλις , ἐκ πᾶς γῆ καί θάλασσα συντρέχω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0242.4
ζ . Καὶ ἥξουσιν 41 σοι ἀγέλαι καμήλων . Εἰ δὲ τις ἀκριβῶς τῶν ῥητῶν καταμάθοι τὴν ἔννοιαν , αὐτοὺς εὑρήσει τοὺς ἀνθρώπους πρόβατα , καὶ κριοὺς , καὶ καμήλους προσηγουμενούς . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ὡς σοι καμήλους , ἀλλ᾽ , « Ἦξουσιν ἀγέλαι καμήλων , καὶ καλύψουσί σε κάμηλοι : Μαδίμ , καὶ πάντα τὰ πρόβατα Κηδὰρ συναχθήσεται σοι . »
Lemmas: ζ . καί ἥκω 41 σύ ἀγέλη κάμηλος . εἰμί δέ τις ἀκριβῶς ὁ ῥητός καταμανθάνω ὁ ἔννοια , αὐτός εὑρίσκω ὁ ἄνθρωπος πρόβατον , καί κριός , καί κάμηλος προσηγουμενος . οὖον γάρ εἶπον , ὡς σύ κάμηλος , ἀλλά , « ἥκω ἀγέλη κάμηλος , καί καλύπτω σύ κάμηλος : Μαδίμ , καί πᾶς ὁ πρόβατον κηδάρ συνάγω σύ . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0242.5
η . Πῦνες οὐδὲ ὡς 42 νεφέλαι πέτανται ; Ἐκπληττεται τοίνυν τοῦ Θεοῦ ἡ Ἐκκλησία τὰ νέφη τῶν πρὸς αὐτὴν συντερχόντων θεαμένη δήμων · οἱ μεμύονται περιστερὰς μετὰ τῶν νεοσσῶν πετομένας . Εἰ δὲ τις ἀκριβῶς νοήσει βούλεται τὸ χωρίον , ἐν ταῖς δημοτελεσίν ἑορταῖς , ἢ ταῖς Δεσποτικαῖς , ἢ ταῖς τῶν ἁγίων μαρτύρων , θεασάσθω τὰ πλήθη συρρέοντα · καὶ τὰς μὲν τὰς θυγατέρας ἐν ταῖς ἀγκάλαις φερούσας ἢ ταῖς χερσὶν ὁδηγούσας · τοὺς δὲ μετὰ τῶν υἱῶν βαδίζοντας · καὶ ὄψει ἀληθῶς πνευματικὰς περιστερὰς μετὰ τῶν νεοττῶν πετομένας , καὶ πρὸς τὴν νέαν παραγινωμένας Σιών .
Lemmas: ὁ . Πῦνες οὐδέ ὡς 42 νεφέλη πέτομαι ; ἐκπλήσσω τοίνυν ὁ Θεός ὁ ἐκκλησία ὁ νέφος ὁ πρός αὐτός συντρέχω θεάομαι δῆμος · ὁ μύω περιστερά μετά ὁ νεοσσός πέτομαι . εἰμί δέ τις ἀκριβῶς νοέω βούλομαι ὁ χωρίον , ἐν ὁ δημοτελής ἑορτή , ἢ ὁ δεσποτικός , ἢ ὁ ὁ ἅγιος μάρτυς , θεάομαι ὁ πλῆθος συρρέω · καί ὁ μέν ὁ θυγάτηρ ἐν ὁ ἀγκάλη φέρω ἢ ὁ χείρ ὁδηγέω · ὁ δέ μετά ὁ υἱός βαδίζω · καί ὁράω ἀληθής πνευματικός περιστερά μετά ὁ νεοσσός πέτομαι , καί πρός ὁ νέος παραγιγνώσκω Σιών .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0242.6
θ . Ἐμὲ αἱ νῆσοι ὑπέμειναν , καὶ πλοῖα Θαρσὶς ἐν πρώτοις . Θαρσὶς δὲ τὴν Καρχηδόνα καλεῖ , τῆς πάλαι μὲν Λιβύης , νῦν , δὲ Ἀφρικῆς ὀνομαζομένης , τὴν μητρόπολιν . Καὶ γὰρ ἥνιχα ὁ αὐτὸς εἶπε προφήτης , « Ὁλοῦτε , πλοῖα Καρχηδόνος , ὅτι ἀπώλετο , » παρὰ τῷ Ἑδραῖῳ Θαρσὶς εὑρομεν κείμενον .
Lemmas: θ . ἐγώ ὁ νῆσος ὑπομένω , καί πλοῖον θαρσίς ἐν πρῶτος . θαρσίς δέ ὁ Καρχηδών καλέω , ὁ πάλαι μέν Λιβύη , νῦν , δέ Ἀφρική ὀνομάζω , ὁ μητρόπολις . καί γάρ ἥνιχα ὁ αὐτός εἶπον προφήτης , « Ὁλοῦτε , πλοῖον Καρχηδών , ὅτι ἀπόλλυμι , » παρά ὁ ἑδραιόω θαρσίς εὑρίσκω κεῖμαι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0242.7
i . Καὶ οἰκοδομήσουσιν ἀλλογενεῖς τὰ τείχη σου . Καὶ ταῦτα καθ᾽ ἱστορίαν ζητοῦντι ἐνεστίν εὑρεῖν .
Lemmas: i . καί οἰκοδομέω ἀλλογενής ὁ τεῖχος σύ . καί οὗτος κατά ἱστορία ζητέω ἔνειμι εὑρίσκω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0243.1
Α τοῦ μὲν Κύρου οἰκοδομοῦντος τὴν Ἱερουσαλὴμ , καὶ μετ’ αὐτὸν Δαρείου · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ Ἀλεξάνδρου τὴν ἱερατικὴν στολὴν θεασαμένου , καὶ μεταβαλλομένου τὸν θυμὸν εἰς προσκύνησιν . † Διὰ γὰρ ὀργὴν μου ἐπάταξά σε . † Καὶ τῇ παλαιᾷ Ἱερουσαλὴμ ἀρμόττει ταῦτα , καταλυθεῖσα μὲν δι’ ἁμαρτίας , ἀνακοδομηθεῖσα δὲ διὰ μόνην φιλανθρωπίαν · καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ , ἥτις πάλαι μὲν ἐρήμῳ ἐπείχαστο , οὐσίας οὐκ ἀξιοῦμένη κηδεμονίας , μετὰ ταῦτα δὲ τῆς τοῦ Σωτῆρος προνοίας ἀπετέχθη .
Lemmas: Α ὁ μέν Κῦρος οἰκοδομέω ὁ Ἱεροσόλυμα , καί μετά αὐτός Δαρεῖος · οὖον μήv ἀλλά καί Ἀλέξανδρος ὁ ἱερατικός στολή θεάομαι , καί μεταβάλλω ὁ θυμός εἰς προσκύνησις . † Ζεύς γάρ ὀργή ἐγώ πατάσσω σύ . † καί ὁ παλαιός Ἱεροσόλυμα ἁρμόττω οὗτος , καταλύω μέν διά ἁμαρτία , ανακοδομεω δέ διά μόνος φιλανθρωπία · καί ὁ ὁ Θεός ἐκκλησία , ὅστις πάλαι μέν ἐρῆμος ἐπέχω , οὐσία οὐ ἀξιόω κηδεμονία , μετά οὗτος δέ ὁ ὁ Σωτήρ πρόνοια ἀποτίκτω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0243.2
ια’ . Καὶ ἀνοιγήσονται αἱ πύλαι σου διαπαντὸς σοι . Ποία 43 δυνάμεις ἐθνῶν εἰς τὴν παλαιὰν ἀνέδραμεν Ἱερουσαλὴμ προσκυνήσεως χάριν ; ποιοὶ δὲ βασιλεῖς ὑπ’ ἄλλων ἀφόμενοι τὸν τῶν ὅλων Θεὸν ἐκεῖ προσεκύνησαν ; Τῆς δὲ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας αἱ πύλαι διαπαντὸς ἀνεῖπται , τοὺς προσόντας , ὑποδέχονται , καὶ τοὺς εὐσεβεῖς ὑποδέχονται βασιλεῖας , ὑπὸ τῆς τῶν ἱερῶν ἀποστόλων ἀγωγῶνος διδασκαλίας .
Lemmas: ἰά . καί ἀνοίγνυμι ὁ Πύλαι σύ διαπαντός σύ . Ποία 43 δύναμις ἔθνος εἰς ὁ παλαιός ἀνατρέχω Ἱεροσόλυμα προσκύνησις χάρις ; ποιός δέ βασιλεύς ὑπό ἄλλος ἀφίημι ὁ ὁ ὅλος θεός ἐκεῖ προσκυνέω ; ὁ δέ ὁ Θεός ἐκκλησία ὁ Πύλαι διαπαντός ἀναλέγω , ὁ πρόσειμι , ὑποδέχομαι , καί ὁ εὐσεβής ὑποδέχομαι βασίλεια , ὑπό ὁ ὁ ἱερός ἀπόστολος ἀγωγός διδασκαλία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0243.3
ιβ’ . Καὶ οἱ βασιλεῖς 44 οἵτινες οὐ δουλεύσουσι σοι , ἀπολοῦνται . Καὶ τοῦτο σαφῶς ἐλέγχει τὴν Ἰουδαίων παράνοιαν . Οὔτε γὰρ ἔθνη , οὔτε βασιλεῖς , μετὰ τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον Ἰουδαίοις ἐδούλευσαν . Τῇ δὲ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ δουλεύσουσι · καὶ ὅσοι τὴν δουλείαν ἠρνήσαντο , καταγέλαστοι μὲν , καὶ δειλαιοι , καὶ τρισαθλῶται κατὰ τὴν παρόντα βίον ἐγένοντο · οὐχ ὄψονται δὲ τὴν αἰώνιον ζωήν .
Lemmas: ἶβις . καί ὁ βασιλεύς 44 ὅστις οὖον δουλεύω σύ , ἀπόλλυμι . καί οὗτος σαφῶς ἔλεγχος ὁ Ἰουδαῖος παράνοια . οὔτε γάρ ἔθνος , οὔτε βασιλεύς , μετά ὁ ἀπό Βαβυλών ἐπάνοδος Ἰουδαῖος δουλεύω . ὁ δέ ὁ Θεός ἐκκλησία δουλεύω · καί ὅσος ὁ δουλεία ἀρνέομαι , καταγέλαστος μέν , καί δειλαιος , καί τρισαθλῶται κατά ὁ πάρειμι βίος γίγνομαι · οὐ ὁράω δέ ὁ αἰώνιος ζωή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0243.4
ιγ’ . Ἐν κυπαρίσσῳ , καὶ πεύκῃ , καὶ κέδρῳ . Ταῦτα εἰκὸς μὲν καὶ ἐπὶ τοῦ προτέρου γεγενῆσθαι νέῳ · καὶ μετακομίσαι πάλιν αὐτοῖς ἀπὸ τοῦ Λιβάνου ξύλα .
Lemmas: πνίξ . ἐν κυπάρισσος , καί πεύκη , καί κέδρος . οὗτος εἰκός μέν καί ἐπί ὁ πρότερος γίγνομαι νέος · καί μετακομίζω πάλιν αὐτός ἀπό ὁ Λίβανος ξύλον .