ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.11
κγ' . Καὶ 84 μετὰ ταῦτα κληθήσεται πόλις δικαιο - VERS . 26 . Et posthæc vocaberis civitas justitiæ ,
Lemmas: κγ' . καί 84 μετά οὗτος καλέω πόλις δικαιο - VERS . 26 . Et posthæc vocaberis civitas justitiæ ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.12
πλῆθος ἐπαγγέλλεται · ἀλλὰ δικαιοσύνην καὶ πίστιν . tiam illi pollicetur , sed justitiam atque fidem .
Lemmas: πλῆθος ἐπαγγέλλω · ἀλλά δικαιοσύνη καί πίστις . tiam illi pollicetur , sed justitiam atque fidem .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.13
Μήτηρ γὰρ ἐστι τῶν πεπιστευκότων . Οὐ δὲ χάριν , Mater enim est eorum qui crediderunt . Unde
Lemmas: Μήτηρ γάρ εἰμί ὁ πιστεύω . οὖον δέ χάρις , Mater enim est eorum qui crediderunt . Unde
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.14
καὶ πρὸς αὐτὴν συντρέχουσιν ἅπαντες , ἰδεῖν ποθοῦ - ad illam confluent omnes , videre gestientes , non
Lemmas: καί πρός αὐτός συντρέχω ἅπας , ὁράω ποθέω - ad illam confluent omnes , videre gestientes , non
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.15
ντες , ὡς περιβόλων μέγεθος , οὐδὲ πύργων ὕψος , οὐδὲ murorum amplitudinem , neque turrium sublimi -
Lemmas: ντε , ὡς περίβολος μέγεθος , οὐδέ πύργος ὕψος , οὐδέ murorum amplitudinem , neque turrium sublimi -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.16
τικῶν , καὶ σταυροῦ τύπον Δεσποτικόν , καὶ τὴν σμι - sed sepulcrum Dominicum , et formam crucis Do -
Lemmas: τική , καί σταυρός τύπος δεσποτικός , καί ὁ σμι - sed sepulcrum Dominicum , et formam crucis Do -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.17
μέλειαν δεξάμενος , παρέσχε τὴν σωτηρίαν · καὶ τοῖς cepta salutem indulsit , neque cum iis pessumde -
Lemmas: μελεία δέχομαι , παρέχω ὁ σωτηρία · καί ὁ cepta salutem indulsit , neque cum iis pessumde -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.18
τὰ δεινὰ ἐκεῖνα πεπονθόσι , καὶ αἰχμαλώτοις γενομέ - dit , qui gravia illa perpessi et in servitutem ab -
Lemmas: ὁ δεινός ἐκεῖνος πάσχω , καί αἰχμάλωτος γενομέ - dit , qui gravia illa perpessi et in servitutem ab -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.19
νοις , ὅ συναντώλεσεν · ἐκείνους δὲ πανωλεθρία παρ - ducti sunt . Illos vero summo exitio multavit .
Lemmas: νόος , ὅς συναντλέω · ἐκεῖνος δέ πανωλεθρία παρά - ducti sunt . Illos vero summo exitio multavit .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.20
έδωκεν .
Lemmas: δίδωμι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.21
κη' , κθ' . Οἱ ἐγκαταλιπόντες τὸν Κύριον συντε - VERS . 28 , 29 . Qui dereliquerunt Dominum con -
Lemmas: καίω , τύ . ὁ ἐγκαταλείπω ὁ κύριος συντείνω - VERS . 28 , 29 . Qui dereliquerunt Dominum con -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.22
ὡς ὑπὲρ τοῦ νόμου ζηλοῦντες οὐ παρέδωκαν τὸν rem Dominum venientem non receperunt , multi -
Lemmas: ὡς ὑπέρ ὁ νόμος ζηλόω οὖον παραδίδωμι ὁ rem Dominum venientem non receperunt , multi -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.23
Σωτῆρα Κύριον παραγενόμενον , τῆς πολλῆς δυσσε - plicem illorum impietatem commemorat , quod et
Lemmas: Σωτήρ κύριος παραγίγνομαι , ὁ πολύς δυσσε - plicem illorum impietatem commemorat , quod et
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.24
έπλησαν , καὶ ἄλλην τοῖς εἰδώλοις ἐφύτευσαν , καὶ ἐν plantaverint , atque in foris , in domibus , et in
Lemmas: πίμπλημι , καί ἄλλος ὁ εἴδωλον φυτεύω , καί ἐν plantaverint , atque in foris , in domibus , et in
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.25
δαίμοσι θυσίας προσέφερον . Καὶ ταῦτα δρῶντες οὐχ hæc agentes de legis transgressionem non cogita -
Lemmas: δαίμων θυσία προσφέρω . καί οὗτος δράω οὐ hæc agentes de legis transgressionem non cogita -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.26
ἐλογίζοντο τὴν τοῦ νόμου παράβασιν . Ὅτε δὲ αὐτὸς verint . Ubi autem legislator ipse venit , fidem in
Lemmas: λογίζομαι ὁ ὁ νόμος παράβασις . ὅτε δέ αὐτός verint . Ubi autem legislator ipse venit , fidem in
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.27
ὁ νομοθέτης ἄφικεται , τὴν εἰς αὐτὸν πίστιν παρανο - ipsum legis prævaricationem esse arbitrati sunt .
Lemmas: ὁ νομοθέτης ἀφίκω , ὁ εἰς αὐτός πίστις Παράνος - ipsum legis prævaricationem esse arbitrati sunt .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.28
μίαν ὑπέλαβον .
Lemmas: εἷς ὑπολαμβάνω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0124.29
ita leg . Καὶ δώσω ( LXX , ἐπιστήσω ) τοὺς κριτάς σου , ὡς τὸ πρότερον , καὶ τοὺς συμβούλους σου ὡς
Lemmas: ita leg . καί δίδωμι ( LXX , ἐφίστημι ) ὁ κριτής σύ , ὡς ὁ πρότερος , καί ὁ σύμβουλος σύ ὡς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0125.1
κατεσχη . Malle κατεσκληχότας , ut antiqua scholia ad h . l . prophetæ habent . ἰσχύς αὐτῶν . Hebr . robustus . στυπ . rec . , sed minus apta lectio est σπιππῶν . Cod . Ang . στίππος . ὁ ὁ γεν . x . t . l . Hebr . quod vidit , etc . ἐμφ . Hebr . firmus s . stabilis . τοῦ οἴκος . Hebr . mons domus Jehovæ . ἐπάνω . Ita Compl . ; rec . lectio ὑπεράνω existat infra , Gr . Alf . Cur . serm . 10 . p . 635 , t . IV Sirm . Ἐκ γὰρ Σιών . x . t . l . Quæ h . l . desid . infra l . c . p . 655 , ita leg . Καὶ πορεύσονται λαοὶ πολλοὶ ( rec . lectio ἔθνη πολλὰ ) καὶ ἐροῦσι , Δῦτε καὶ ἀναβώμεν εἰς τὸ ὄρος τοῦ Κυρίου καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ , καὶ ἀναγγελεῖ ἡμῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ , καὶ πορευσόμεθα ἐν αὐτῇ . καὶ Ἱερουσαλὴμ . Hæc in textu Græco deest .
Lemmas: κατέχω . Malle κατεσκληχοος , ut antiqua scholia ad h . l . prophetæ habent . ἰσχύς αὐτός . Hebr . robustus . στυπ . rec . , sed minus apta lectio est σπιππῶν . Cod . Ang . Στίππος . ὁ ὁ γε . x . t . l . Hebr . quod vidit , etc . ἐμφ . Hebr . firmus s . stabilis . ὁ οἶκος . Hebr . mons domus Jehovæ . ἐπάνω . Ita Compl . ; rec . lectio ὑπεράνω existat infra , Gr . Alf . Cur . serm . 10 . p . 635 , t . IV Sirm . ἐκ γάρ Σιών . x . t . l . Quæ h . l . desid . infra l . c . p . 655 , ita leg . καί πορεύω λαός πολύς ( rec . lectio ἔθνος πολύς ) καί εἴρω , δύο καί ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος ὁ κύριος καί εἰς ὁ οἶκος ὁ Θεός Ἰακώβ , καί ἀναγγέλλω ἐγώ ὁ ὁδός αὐτός , καί πορεύω ἐν αὐτός . καί Ἱεροσόλυμα . Hæc in textu Græco deest .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0125.2
ἔχων . Πάλιν ἐπιφέρει τῇ ἐρήμᾳ τὴν πρόρρησιν πάντα δὲ τὰ καρποφόρα δένδρα καταλιπὼν , τerebínthw ἀπεῖκασε τὴν τῆς πόλεως ἔρημίαν , καὶ τerebínthw τῶν φύλλων γεγυμνωμένην . Φυτὸν δὲ ἐστιν ἐν ἡρείς τόποις φυόμενον , κλαδούς ἔχον κατεσκληρωμένας . Ἀπεῖκασε δὲ αὐτοὺς καὶ παραδείσω ἀνύδρω · οὐκ ἐπὶ γὰρ τῶν προφητικῶν ναμάτων ἀπολαύουσιν · οὐδὲ τὴν ἀνωθεν φερομένην δέναντα δρόσον .
Lemmas: ἔχω . πάλιν ἐπιφέρω ὁ ἐρῆμος ὁ πρόρρησις πᾶς δέ ὁ Καρποφόρα δένδρον καταλείπω , τerebínthw απεικάζω ὁ ὁ πόλις ἐρημία , καί τerebínthw ὁ φύλλον γυμνόω . φυτόν δέ εἰμί ἐν αἱρέω τόπος φύω , κλάδος ἔχω κατασκληρόομαι . απεικάζω δέ αὐτός καί παράδεισος ἄνυδρος · οὐ ἐπί γάρ ὁ προφητικός νᾶμα ἀπολαύω · οὐδέ ὁ ἄνωθεν φέρω δένα δρόσος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0125.3
λα . Καὶ ἔσται ἰσχύς αὐτῶν ὡς καλάμη στυπείω . Εὐπρηστος ἡ τοῦ στυπείω καλάμη . Εἰκότως τοίνυν τῇ μὲν καλάμῃ εὐπρήστῳ ὕση παρέβαλεν αὐτῶν τὴν ἰσχύν · πυρὶ δὲ τὰ πονηρὰ αὐτῶν ἔργα . Ἡ πονηρία γὰρ ἡμᾶς τῆς θείας προμηθείας γυμνοῖ , καὶ καταναλίσκει τὴν δεδομένην ἡμῖν ἰσχύν . « Καὶ οὐκ ἔσται ὁ σβέσων . » Θεοῦ γὰρ κολάζοντος , τίς ὁ ῥύομενος ; Οὕτω καὶ διὰ τοῦ μεγάλου Μωϋσέως ἔφη · « Ἐγὼ ἀποκτενῶ καὶ ζῆν ποιήσω · πατάξω , κἀγὼ ἰάσομαι · καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἐξελεῖται ἐκ τῶν χειρῶν μου . »
Lemmas: λάω . καί εἰμί ἰσχύς αὐτός ὡς καλάμη στύπειον . Εὐπρηστος ὁ ὁ στύπειον καλάμη . εἰκότως τοίνυν ὁ μέν καλάμη εὔπρηστος ὕω παραβάλλω αὐτός ὁ ἰσχύς · πῦρ δέ ὁ πονηρός αὐτός ἔργον . ὁ πονηρία γάρ ἐγώ ὁ θεῖος προμήθεια γυμνόω , καί καταναλίσκω ὁ δίδωμι ἐγώ ἰσχύς . « καί οὐ εἰμί ὁ σβέννυμι . » Θεός γάρ κολάζω , τίς ὁ ῥύομαι ; οὕτως καί διά ὁ μέγας Μωϋσῆς φημί · « ἐγώ ἀποκτείνω καί ζῶ ποιέω · πατάσσω , ἐγώ ἰάομαι · καί οὐ εἰμί ὅς ἐξελαύνω ἐκ ὁ χείρ ἐγώ . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0125.4
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β .
Lemmas: κεφάλαιος Β .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0125.5
α . Ὁ λόγος ὁ γενόμενος πρὸς τὸν Ἠσαΐαν υἱὸν Ἀμώς . Ἐν μὲν τῇ Ὀζίου βασιλείᾳ τῆς προφητείας ἤρξατο , καὶ τούτους προσετάγη τοὺς λόγους διαπορθμεῦσαι , οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν μέντοι καιρόν . Οὐ δὲ χάριν ἑτέρῳ πάλιν ἐχρήσατο προοιμίων .
Lemmas: ὅς . ὁ λόγος ὁ γίγνομαι πρός ὁ Ἠσαΐας υἱός Ἀμώς . ἐν μέν ὁ Ὀζίου βασίλεια ὁ προφητεία ἄρχω , καί οὗτος προστάσσω ὁ λόγος διαπορθμεύω , οὖον κατά ὁ αὐτός μέντοι καιρός . οὖον δέ χάρις ἕτερος πάλιν χράω προοίμιον .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0125.6
β , γ . Ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις ἐμφανὲς τὸ ὄρος Κυρίου , καὶ ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ ἐπ’ ἀκρῶν τῶν ὄρεων · καὶ ὑψωθήσεται ἐπάνω τῶν βουνῶν , καὶ ἥξουσιν ἐπ’ αὐτὸν πάντα τὰ ἔθνη . Ἐκ γὰρ Σιὼν ἐξελεύσεται νόμος , καὶ λόγος Κυρίου ἐξ Ἱερουσαλὴμ . Τὸ περιφανὲς τοίνυν καὶ περίοπτον τῆς εὐσεβείας προλέγει , καὶ ὅτι σθεσθήσεται μὲν ἡ τῶν εἰδώλων θεραπεῖα , ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ οἶκος τοῦ προσόχου παρὰ πάντων δέξεται σέβας . Διὰ γὰρ τῶν ὄρεων καὶ τῶν βουνῶν οὐ τὸ ὕψος μόνον δηλοῖ , ἀλλὰ καὶ τὴν ἐν τούτοις παλαι κρατήσασαν πλάνην . Ἐν γὰρ ταῖς ἀκρωρείαις , καὶ τοῖς ὑψηλοῖς τόποις , τεμένῃ τοῖς εἰδώλοις ἀνέστησαν , καὶ ἄλση κατεφύτευσαν , καὶ τὴν διὰ θυσιῶν αὐτοῖς προσέφερον θεραπείαν . Μετὰ δὲ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιφάνειαν , τὸ μὲν ἐκεῖνον δεδηλεῦχται ψεῦδος , δέδεικται δὲ τῆς ἀληθείας τὸ κάλλος . Καὶ ὁρῶμεν τῆς προφητείας τὸ τέλος . Ἐσχάτας δὲ ἡμέρας τὰς μετὰ τὴν Δεσποτικὴν ἐπιφάνειαν λέγει . Οὕτω καὶ διὰ Ἰωὴλ τοῦ προφήτου λέγει · « Ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα · » τοῦτο δὲ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς ἔλαβε πέρασ . Καὶ ὁ θεὸς Ἀπόστολος · « Πολυμερῶς , ἔφη , καὶ πολυτρόπως πάλαι ὁ Θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφή -
Lemmas: Β , γ . εἰμί ἐν ὁ ἔσχατος ἡμέρα ἐμφανής ὁ ὄρος κύριος , καί ὁ οἶκος ὁ Θεός ἐπί ἄκρος ὁ ὁράω · καί ὑψόω ἐπάνω ὁ βουνός , καί ἥκω ἐπί αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος . ἐκ γάρ Σιών ἐξέρχομαι νόμος , καί λόγος κύριος ἐκ Ἱεροσόλυμα . ὁ περιφανής τοίνυν καί περίοπτος ὁ εὐσέβεια προλέγω , καί ὅτι ἵστημι μέν ὁ ὁ εἴδωλον θεραπεία , ὁ δέ ὁ Θεός οἶκος ὁ προσοχέω παρά πᾶς δέχομαι σέβας . Ζεύς γάρ ὁ ὁράω καί ὁ βουνός οὖον ὁ ὕψος μόνος δηλόω , ἀλλά καί ὁ ἐν οὗτος πάλαι κρατέω πλάνη . ἐν γάρ ὁ ἀκρώρεια , καί ὁ ὑψηλός τόπος , τέμενος ὁ εἴδωλον ἀνίστημι , καί ἄλσος καταφυτεύω , καί ὁ διά θυσία αὐτός προσφέρω θεραπεία . μετά δέ ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐπιφάνεια , ὁ μέν ἐκεῖνος δεδηλεῦχται ψεῦδος , δείκνυμι δέ ὁ ἀλήθεια ὁ κάλλος . καί ὁράω ὁ προφητεία ὁ τέλος . ἔσχατος δέ ἡμέρα ὁ μετά ὁ δεσποτικός ἐπιφάνεια λέγω . οὕτως καί διά Ἰωήλ ὁ προφήτης λέγω · « ἐν ὁ ἔσχατος ἡμέρα ἐκχέω ἀπό ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐπί πᾶς σάρξ · » οὗτος δέ κατά ὁ ἡμέρα ὁ Πεντηκοστή λαμβάνω πέρας . καί ὁ θεός ἀπόστολος · « πολυμερῶς , φημί , καί πολύτροπος πάλαι ὁ θεός λαλέω ὁ πατήρ ἐν ὁ πρόφημι -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0126.1
A τας , ἐπ' ἑσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Ῥῇ . » Κἄν τε δὲ τὴν Ἱερουσαλὴμ νοήσωμεν ἐνταῦθα ὄρος εἶναι τοῦ Θεοῦ , ὁρῶμεν ἐκεῖσε τοὺς πεπιστευκότας ἐκτρέχοντας καὶ ἀφικνουμένους τοὺς τὸ χῆρυγμα δεξαμένους , καὶ τὴν ἐντεῦθεν βλαστήσασαν εὐλογίαν ἀρπάσοντας · κἄν τε τὰς πανταχοῦ γῆς καὶ θαλάσσης ἐκκλησίας φῶμεν οἶκον Θεοῦ , τῷ δεῖνῳ Παύλῳ πιστεύμενοι · « Οἶκος γὰρ αὐτοῦ , φησίν , ἐσμέν ἡμεῖς · » καὶ οὕτως ἐστιν ἰδεῖν τὴν τῆς προφητείας ἀλήθειαν . Περιφανὴς γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία , καὶ τὴν πάλαι κρατήσασαν ἀσέβειαν τὰ ἔθνη καταλιμπάνοντα ταύτῃ πρόσεισι , καὶ παρ' αὐτῆς φωτίζεται . Θαυμῶ τοίνυν τοὺς ἑτέρως νοεῖν τοῦτο τὸ χωρίον ἀνυχνεμένους , καὶ τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον διὰ τούτων οιομένους προλέγεσθαι . Ποῖα γὰρ ἔθνη μετὰ τὴν δευτέραν τοῦ ναοῦ οἰκοδομὴν ἐκεῖσε ἐδράμει · πῶς δὲ νόμος ἐκεῖσε ἐδόθη ; τὸν γὰρ παλαιὸν νόμον οὐκ ἐν τῇ Σιῶν , ἀλλ' ἐν τῷ Σινᾷ ὄρει δέδωκεν ὁ Θεός . Εἰρήκω τοίνυν , ὡς τὴν Καινὴν αἰνίττεται Διαθήκην , ἐκεῖ μὲν πρώτισον δοθεῖσαν τοῖς ἀποστόλοις , δι' ἑκείνων δὲ πᾶσι παραγενοῦσαν τοῖς ἔθνεσι . Διὰτοῦτο οὐ μόνον νόμον , ἀλλὰ καὶ λόγον ἐκεῖθεν ἐξελεύσεσθαι προθεσπίζει . Οὕτω δὲ τὸ εὐαγγελικὸν ὀνομάζεται χῆρυγμα . Τοῦτο γὰρ καὶ ὁ μακάριος ἡμᾶς διδάσκει Λουκᾶς · « Ὡς παρέδωσαν ἡμῖν οἱ ἐξ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέται τοῦ λόγου γεγόνότες . » Λόγον γὰρ ὀνομάζει οὐ τὸν Θεὸν Λόγον καλεῖ , ἀλλὰ τὴν τοῦ Θεοῦ Λόγου διδασκαλίαν . Οὐ γὰρ ὁ Θεὸς Λόγος ἐκ Σιὼν ἐξελήλυθεν , ἀλλ' ἐν τῇ Σιὼν τὴν ἀλήθειαν ἐξεπαίδευεν .
Lemmas: A ὅς , ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα οὗτος λαλέω ἐγώ ἐν ῥέω . » κἀν τε δέ ὁ Ἱεροσόλυμα νοέω ἐνταῦθα ὄρος εἰμί ὁ Θεός , ὁράω ἐκεῖσε ὁ πιστεύω ἐκτρέχω καί ἀφικνέομαι ὁ ὁ χῆρυγμα δέχομαι , καί ὁ ἐντεῦθεν βλαστάνω εὐλογία ἀρπάζω · ἄν τε ὁ πανταχοῦ γῆ καί θάλασσα ἐκκλησία φημί οἶκος Θεός , ὁ δεινός Παῦλος πιστεύω · « οἶκος γάρ αὐτός , φημί , εἰμί ἐγώ · » καί οὕτως εἰμί ὁράω ὁ ὁ προφητεία ἀλήθεια . περιφανής γάρ ὁ ὁ Θεός ἐκκλησία , καί ὁ πάλαι κρατέω ἀσέβεια ὁ ἔθνος καταλείπω οὗτος πρόσειμι , καί παρά αὐτός φωτίζω . Θαυμῶ τοίνυν ὁ ἑτέρως νοέω οὗτος ὁ χωρίον ἀνυχνεμένους , καί ὁ ἀπό Βαβυλών ἐπάνοδος διά οὗτος οἴομαι προλέγω . ποίας γάρ ἔθνος μετά ὁ δύο ὁ ναός οἰκοδομή ἐκεῖσε τρέχω · πῶς δέ νόμος ἐκεῖσε δίδωμι ; ὁ γάρ παλαιός νόμος οὐ ἐν ὁ Θεός , ἀλλά ἐν ὁ Σινᾶ ὄρος δίδωμι ὁ Θεός . εἴρω τοίνυν , ὡς ὁ καινός αἰνίσσομαι διαθήκη , ἐκεῖ μέν πρῶτις δίδωμι ὁ ἀπόστολος , διά ἐκεῖνος δέ πᾶς παραγίγνομαι ὁ ἔθνος . Διὰτοῦτο οὖον μόνος νόμος , ἀλλά καί λόγος ἐκεῖθεν ἐξέρχομαι προθεσπίζω . οὕτως δέ ὁ εὐαγγελικός ὀνομάζω χῆρυγμα . οὗτος γάρ καί ὁ μακάριος ἐγώ διδάσκω Λουκᾶς · « ὡς παραδίδω ἐγώ ὁ ἐκ ἀρχή αὐτόπτης καί ὑπηρέτης ὁ λόγος γίγνομαι . » Λόγος γάρ ὀνομάζω οὖον ὁ θεός Λόγος καλέω , ἀλλά ὁ ὁ Θεός Λόγος διδασκαλία . οὖον γάρ ὁ θεός Λόγος ἐκ Σιών ἐξέρχομαι , ἀλλά ἐν ὁ Σιών ὁ ἀλήθεια ἐκπαιδεύω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0126.2
C δ . Καὶ « συγχόψουσιν τὰς μαχαίρας αὐτῶν ὡς ἄροτρα , καὶ τὰς ξίφας αὐτῶν εἰς δρέσαρα , καὶ οὐ λήψεται ἔθνος ἐπὶ ἔθνος μάχαιραν · καὶ οὐ μὴ μάθωσιν ἔτι πολεμεῖν . Οὐδὲ ταῦτα μετὰ τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον γεγενημένα εὑρίσκομεν . Πόλεμοι γὰρ ἐπάληλοι ἦσαν κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην , εἰς πολλὰ τῆς βασιλείας μεμερισμένης , καὶ ἕκαστον ἔθνος βασιλευόντων ἐπανισταμένων ἀλλήλαις . Τῇ δὲ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιφανείᾳ συνῆψασεν ἡ τῶν Ῥωμαίων ἀρχή . Αὕτη δὲ τὰς πολλὰς καταλύσασα βασιλείας , τὸ κατὰ πάντων ἀνεδέξατο κράτος . Ὑπ' ἐκείνην δὲ τὰ ἔθνη ὅντα οὐκέτι τοῖς πολεμικοῖς ὀργάνοις χέχρηνται κατ' ἀλλήλων · τῶν δὲ ἀπὸ γεωργίας ἀπαντες ἀπολαύουσιν ἀγαθῶν . Τοσαύτη δὲ πάλαι τοῖς Ἰουδαίοις διάστασις ἦν , ὅτι καὶ ὁ Ἰσραὴλ διχῇ διηρημένος ἦν , καὶ ἐαυτὸν κατενάλεισκε · καὶ ἐν μιᾷ γωνίᾳ τῆς οἰκουμένης , μᾶλλον δὲ ἐν ἐπαρχίᾳ μιᾷ , τῇ Παλαιστίνῃ , φημί , Ἀλλοῦφολοι , καὶ Μωαβῖται , καὶ Ἀμμανῖται , καὶ Ἰδοῦμαῖοι , καὶ Ἀμαληχῖται κατ' ἀλλήλων ἐστράτευσαν . Ἄλλα ταῦτα πάντα τῷ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐσδεσεν ἐνανθρώπησις · κατ' αὐτὴν γὰρ τὴν σωτηρίαν τῆς Παρθένου γέννησιν ἐπέμψε , φησίν , Αὐγουστος ἀπογράψασθαι πᾶ -
Lemmas: C δ . καί « συγχοψους ὁ μάχαιρα αὐτός ὡς ἄροτρον , καί ὁ ξίφας αὐτός εἰς δρέσαρα , καί οὖον λαμβάνω ἔθνος ἐπί ἔθνος μάχαιρα · καί οὖον μή μανθάνω ἔτι πολεμέω . οὐδέ οὗτος μετά ὁ ἀπό Βαβυλών ἐπάνοδος γίγνομαι εὑρίσκω . Πόλεμος γάρ ἐπάλληλος εἰμί κατά πᾶς ὁ οἰκέω , εἰς πολύς ὁ βασίλεια μερίζω , καί ἕκαστος ἔθνος βασιλεύω ἐπανίστημι ἀλλήλων . ὁ δέ ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ ἐπιφάνεια συνάπτω ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή . Ἄτη δέ ὁ πολύς καταλύω βασίλεια , ὁ κατά πᾶς ἀναδέχομαι κράτος . ὑπό ἐκεῖνος δέ ὁ ἔθνος ὅντα οὐκέτι ὁ πολεμικός ὄργανον χράω κατά ἀλλήλων · ὁ δέ ἀπό γεωργία ἅπας ἀπολαύω ἀγαθός . τοσοῦτος δέ πάλαι ὁ Ἰουδαῖος διάστασις εἰμί , ὅτι καί ὁ Ἰσραήλ διχή διαιρέω εἰμί , καί ἑαυτοῦ κατεναλεισκω · καί ἐν εἷς γωνία ὁ οἰκέω , μᾶλλον δέ ἐν ἐπαρχία εἷς , ὁ Παλαιστίνη , φημί , Ἀλλοῦφολοι , καί Μωαβίτης , καί Ἀμμανῖται , καί ιδουμαιος , καί αμαληχιος κατά ἀλλήλων στρατεύω . ἄλλος οὗτος πᾶς ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ εἰσοράω ἐνανθρώπησις · κατά αὐτός γάρ ὁ σωτηρία ὁ παρθένος γέννησις ἐπιμ́πω , φημί , Αὔγουστος ἀπογράφω πᾶ -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0126.3
a Καὶ συγχ . Quæ desunt , infra Gr . Aff . Cur . I . c . ita exhibentur , καὶ κρινεῖ ἀνὰ μέσον τῶν ἐθνῶν , καὶ ἐλέγξει λαὸν πολύν . b ὡς . Rec . lectio est εἰς .
Lemmas: a καί συγχ . Quæ desunt , infra Gr . Aff . Cur . I . c . ita exhibentur , καί κρίνω ἀνά μέσος ὁ ἔθνος , καί ἐλέγχω λαός πολύς . b ὡς . Rec . lectio est εἰς .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0127.1
σαν τὴν οἰκουμένην . » Ἐντεῦθεν ἀρχὴν ἔλαβεν ἡ εἰς εἰρήνην τῶν πολέμων μεταβολή · καὶ τὸ κήρυγμα ἐτρεχεν ἀχωλύτως , τῶν κατ’ ἔθνος ἐκδεχομένων πολέμων · καὶ τῶν ἐθνῶν ἁπάντων ὑπὸ μίαν ἐξουσίαν τελούντων , ἀδεῶς οἱ κήρυκες τῆς ἀληθείας διεβαίνον · τὰ σωτήρια διαπορθμεύοντες δόγματα .
Lemmas: σάω ὁ οἰκέω . » ἐντεῦθεν ἀρχή λαμβάνω ὁ εἰς εἰρήνη ὁ Πολέμων μεταβολή · καί ὁ κήρυγμα τρέχω αχωλυος , ὁ κατά ἔθνος ἐκδέχομαι Πολέμων · καί ὁ ἔθνος ἅπας ὑπό εἷς ἐξουσία τελέω , ἀδεῶς ὁ κῆρυξ ὁ ἀλήθεια διαβαίνω · ὁ σωτήριος διαπορθμεύω δόγμα .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0127.2
ε’ . Καὶ νῦν ὁ οἶκος ᾿Ιακώβ , δεῦτε , καὶ πορευθῶμεν ἐν τῷ φωτὶ Κυρίου . Οὕτω τὰ εἰρημένα προθεσπίσαι κελεύσθεις ὁ προφήτης , τῷ λαῷ παραίνει τῷ καλουμένῳ ᾿Ιακώβ , τὸ φῶς τῆς ἀληθείας εἰσδέξασθαι . Οἶκον δὲ ᾿Ιακώβ τοὺς ἐξ ᾿Ιακώβ ἐνομάζει . Τούτων δὲ οἱ μὲν πιστεύσαι θελήσαντες προσεληφθησαν , οἱ δὲ ἀπιστήσαντες προσεῤῥίφθησαν . Προτρέπεται τοίνυν ὁ προφήτης μηκέτι προσεδρεύειν τῷ λυχνίᾳ τῷ φωτὶ τοῦ νόμου , ἀλλὰ τῷ ἀληθινῷ τὰς ψυχὰς καταναγάζειν · οὐκέτι γὰρ τῆς προτέρας ἐπιμελείας οἱ ἀντιλέγοντες ἀπολαύσουσιν .
Lemmas: εἰ . καί νῦν ὁ οἶκος Ιακώβ , δεῦρο , καί πορεύω ἐν ὁ φάος κύριος . οὕτως ὁ εἴρω προθεσπίζω κελεύω ὁ προφήτης , ὁ λαός παραινέω ὁ καλέω Ιακώβ , ὁ φάος ὁ ἀλήθεια εἰσδέχομαι . οἶκος δέ Ιακώβ ὁ ἐκ Ιακώβ νομάζω . οὗτος δέ ὁ μέν πιστεύω ἐθέλω προσλαμβάνω , ὁ δέ ἀπιστέω προσλείπω . προτρέπω τοίνυν ὁ προφήτης μηκέτι προσεδρεύω ὁ λυχνία ὁ φάος ὁ νόμος , ἀλλά ὁ ἀληθινός ὁ ψυχή καταναγάζειν · οὐκέτι γάρ ὁ πρότερος ἐπιμέλεια ὁ ἀντιλέγω ἀπολαύω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0127.3
ζ’ . Ὅτι ἐνεπλήσθη ὡς τὸ ἀπ’ ἀρχῆς ἡ χώρα αὐτῶν κληδονισμῶν , ὡς ἡ τῶν ἀλλοφύλων · καὶ τέκνα πολλὰ ἀλλοφύλα ἐγενήθη αὐτοῖς 19 . Δείκνυσιν ὡς οὐκ ἐννόμως , ἀλλὰ καὶ λίαν παρανόμως πολιτευόμενοι , τὴν ὑπὲρ τοῦ νόμου δόξαν σπουδὴν ἐπεδείκνυντο , καὶ τὴν Καινὴν οὐκ ἐδέξαντο Διαθήκην . Καὶ διδάσκει τὰ ὑπ’ αὐτῶν τολμώμενα · ὅτι ἐνεπλήσθη , ὡς τὸ ἀπ’ ἀρχῆς , κληδονισμῶν ἡ χώρα αὐτῶν , ὡς ἡ τῶν ἀλλοφύλων · καὶ τέκνα ἀλλοφύλα ἐγενήθη ἐν αὐτοῖς · δ καὶ ἀμφότερα ὁ νόμος ἐναργῶς ἀπηγόρευσε , καὶ τῷ ἀλλοφύλῳ ἐπιμιγνύσθαι , καὶ τὰς πρὸς ἐκείνους ἐπιγαμίας ποιεῖσθαι , καὶ τὸ κληδόσι κε - C χρῆσθαι · ἀμφότερα δὲ οὗτοι παρέβησαν .
Lemmas: γῆ . ὅτι2 ἐμπίμπλημι ὡς ὁ ἀπό ἀρχή ὁ χώρα αὐτός κληδονισμός , ὡς ὁ ὁ ἀλλόφυλος · καί τέκνον πολύς ἀλλόφυλος γίγνομαι αὐτός 19 . δείκνυμι ὡς οὐ ἔννομος , ἀλλά καί λίαν παρανόμως πολιτεύω , ὁ ὑπέρ ὁ νόμος δόξα σπουδή ἐπιδείκνυμι , καί ὁ Καινός οὐ δέχομαι διαθήκη . καί διδάσκω ὁ ὑπό αὐτός τολμάω · ὅτι ἐμπίμπλημι , ὡς ὁ ἀπό ἀρχή , κληδονισμός ὁ χώρα αὐτός , ὡς ὁ ὁ ἀλλόφυλος · καί τέκνον ἀλλόφυλος γίγνομαι ἐν αὐτός · δ καί ἀμφότερος ὁ νόμος ἐναργής ἀπαγορεύω , καί ὁ ἀλλόφυλος ἐπιμίγνυμι , καί ὁ πρός ἐκεῖνος ἐπιγαμία ποιέω , καί ὁ κληδών κε - C χράω · ἀμφότερος δέ οὗτος παραβαίνω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0127.4
η’ . Ἐνεπλήσθη γὰρ ἡ χώρα αὐτῶν ἀργυρίου καὶ χρυσίου . Καὶ ἐνεπλήσθη 10 ἡ γῆ Ἰππων , καὶ οὐκ ἦν ἀριθμὸς τῶν ἀρμάτων αὐτῶν . Καὶ γὰρ καὶ ἵπποις θαρρεῖν , καὶ τῇ τοῦ πλοῦτου δυνάμει ὁ θεὸς ἀπηγόρευσε νόμος . « Οὐ ποιήσεις γὰρ , φησί , σεαυτῷ ἄρματα , οὐδὲ πληθυνεῖς ἵππους · » ταῦτα δὲ ἀπηγόρευσε , ἵνα μὴ τῇ οἰκείᾳ δυνάμει θαρρῶσιν , ἀλλὰ τὴν θείαν βοήθην ἀναμένωσιν . Οὕτω καὶ ὁ μακάριος Δαβὶδ βοᾷ · « Οὐκ ἐν τῇ δυναστείᾳ τοῦ ἵππου θελήσει , οὐδὲ ἐν ταῖς κνήμαις τοῦ ἀνδρὸς εὐδοκήσει 11 . » Καὶ πάλιν · « Οὐ γὰρ ἐν τῇ ῥομφαίᾳ αὐτῶν ἐκληρονόμησαν γῆν · καὶ ὁ βραχίων αὐτῶν οὐκ ἔσωσεν αὐτούς · ἀλλ’ ἡ δεξιὰ 12 σου καὶ ὁ βραχίων σου , καὶ ὁ φωτισμὸς τοῦ προσώπου σου , ὅτι ἠδόκησας ἐν αὐτοῖς . » Καὶ D αὖθις : « Οὐ γὰρ ἐπὶ τῷ τόξῳ μου ἐλπίζω , καὶ ἡ ῥομφαία μου οὐ σώσει με . » — « Καὶ προσεκύνησαν οἱ ἐποίησαν οἱ δάκτυλοι αὐτῶν . » Ἀποχρώντως ὑπογερούν αὐτῶν τὴν ἄνοιαν ἐκωμῴδησε , τῆς ἀσεβείας κατηγορῶν . Ἄ γὰρ ταῖς χερσὶ καὶ τοῖς δακτύλοις εἰργάζοντο , ταῦτα θεοὺς ἐπωνόμαζον . καὶ τὸ θεῖον αὐτοῖς προσέφερον σέβας .
Lemmas: ἤ . ἐμπίμπλημι γάρ ὁ χώρα αὐτός ἀργύριον καί χρυσίον . καί ἐμπίμπλημι 10 ὁ γῆ Ἵππος , καί οὐ εἰμί ἀριθμός ὁ ἄρμα αὐτός . καί γάρ καί ἵππος θαρσέω , καί ὁ ὁ πλοῦτος δύναμις ὁ θεός ἀπαγορεύω νόμος . « οὖον ποιέω γάρ , φημί , σεαυτοῦ ἅρμα , οὐδέ πληθύνω ἵππος · » οὗτος δέ ἀπαγορεύω , ἵνα μή ὁ οἰκεῖος δύναμις θαρσέω , ἀλλά ὁ θεῖος βοάω ἀναμένω . οὕτως καί ὁ μακάριος Δαυίδ βοάω · « οὐ ἐν ὁ δυναστεία ὁ ἵππος ἐθέλω , οὐδέ ἐν ὁ κνήμη ὁ ἀνήρ εὐδοκέω 11 . » καί πάλιν · « οὖον γάρ ἐν ὁ ῥομφαία αὐτός κληρονομέω γῆ · καί ὁ βραχύς αὐτός οὐ σῴζω αὐτός · ἀλλά ὁ δεξιός 12 σύ καί ὁ βραχύς σύ , καί ὁ φωτισμός ὁ πρόσωπον σύ , ὅτι δοκέω ἐν αὐτός . » καί D αὖθις : « οὖον γάρ ἐπί ὁ τόξον ἐγώ ἐλπίζω , καί ὁ ῥομφαία ἐγώ οὖον σῴζω ἐγώ . » — « καί προσκυνέω ὁ ποιέω ὁ δάκτυλος αὐτός . » ἀποχρώντως ὑπογερούν αὐτός ὁ ἄνοια κωμῳδέω , ὁ ἀσέβεια κατηγορέω . ὅς γάρ ὁ χείρ καί ὁ δάκτυλος ἐργάζομαι , οὗτος θεός ἐπονομάζω . καί ὁ θέω αὐτός προσφέρω σέβας .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0127.5
θ . Καὶ ἐκύνεσεν ἄνθρωπος , καὶ ἐταπεινώθη ἄνθρω .
Lemmas: θ . καί κυνέω ἄνθρωπος , καί ταπεινόω ἄνθρω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0128.1
A Ἰλᾶιν αὐτῶν ὀλοφύρεται τὴν τῆς ἀξίας μεταβολήν . Ὁ γὰρ κατ' εἰκόνα θεῖαν γεγεννημένος , καὶ τῶν ἐν τῇ πάντων τὴν ἐξουσίαν λαχὼν , ἐξ ἀδουλίας τῆς βασιλείας ἐξέπεσε : καὶ δέον αὐτὸν ἔχειν τὸ γέρας , αὐτὸς τοῖς χειροποιήτοις ἀπονέμει τὸ σέβας , κῦπιν καὶ προσκυνῶν , καὶ τῇ τῶν δαιμόνων δεσποτεία προτρέχων . Καὶ¹² οὐ μὴ ἀνθῶ αὐτούς . Οὐ παρὁψομαι , φησί , ταῦτα · ἀλλὰ δικας αὐτοῖς τῆς ἀσεβείας εἰσφράζομαι . Τίνες δὲ αὗται , διὰ τῶν ἐπαγομένων διδάξει .
Lemmas: A ἴλη αὐτός ὀλοφύρομαι ὁ ὁ ἄξιος μεταβολή . ὁ γάρ κατά εἰκών θεῖος γεννάω , καί ὁ ἐν ὁ πᾶς ὁ ἐξουσία λαγχάνω , ἐκ ἀδουλία ὁ βασίλεια ἐκπίπτω : καί δήω αὐτός ἔχω ὁ γέρας , αὐτός ὁ χειροποίητος ἀπονέμω ὁ σέβας , κῦπιν καί προσκυνέω , καί ὁ ὁ δαίμων δεσποτεία προτρέχω . Καί οὖον μή ἀνθέω αὐτός . οὖον παροράω , φημί , οὗτος · ἀλλά δίκη αὐτός ὁ ἀσέβεια εισφραζομης . τίνω δέ οὗτος , διά ὁ ἐπάγω διδάσκω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0128.2
B ἑ . Καὶ νῦν εἰσέλθετε εἰς τὰς πέτρας . Τὸν Ῥωμαϊκὸν πόλεμον προθεωπίζει διὰ τούτων . Ἐκείνης γὰρ τῆς στρατιᾶς ἐπελθοῦσης , εἰς τὰ ὄρη καὶ τὰς ἐν τοῖς καταβύσεις οἱ πλεῖστοι κατεκρύπτοντο .
Lemmas: B ὅς . καί νῦν εἰσέρχομαι εἰς ὁ πέτρα . ὁ Ῥωμαικός πόλεμος προθεωπιζεω διά οὗτος . ἐκεῖνος γάρ ὁ στρατιά ἐπέρχομαι , εἰς ὁ ὄρος καί ὁ ἐν ὁ καταβύσεις ὁ πλεῖστος κατακρύπτω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0128.3
ια' . Καὶ ταπεινωθήσεται τὸ ὕψος ἀνθρώπων , καὶ ὑψωθήσεται Κύριος μόνος ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ . Οἱ γὰρ ἐπιτιθεῖζοντες , φησί , τῷ Σωτῆρὶ παραγενομένῳ , καὶ ἀλαζονικῶς αὐτῷ προσδιαλεγόμενοι , τῇ πείρᾳ μαθήσονται τῆς φύσεως τὸ διάφορον , τῆς Ῥωμαϊκῆς στρατιᾶς ἐπελθοῦσης , καὶ ὅτι μὲν ἐστιν ὕψιστος ὡς Θεός , αὐτοὶ δὲ γῆ καὶ σποδὴ , κατὰ τὴν θεῖαν Γραφήν .
Lemmas: ἰά . καί ταπεινόω ὁ ὕψος ἄνθρωπος , καί ὑψόω Κύριος μόνος ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος . ὁ γάρ ἐπιτίθημι , φημί , ὁ Σωτήρ παραγίγνομαι , καί ἀλαζονικός αὐτός προσδιαλέγομαι , ὁ πείρω μανθάνω ὁ φύσις ὁ διάφορος , ὁ Ῥωμαϊκός στρατιά ἐπέρχομαι , καί ὅτι μέν εἰμί ὕψιστος ὡς Θεός , αὐτός δέ γῆ καί σποδή , κατά ὁ θεῖος γραφή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0128.4
ιγ' . Καὶ ἐπὶ πᾶσαν κέδρον τοῦ Λιβάνου , καὶ ἐπὶ πᾶν δένδρον βαλάνου Βασάν . Ὅταν ἐπελθόντες πολέμιοι παραχώνται , οὐ μόνον τοὺς ἄνδρας ἀπῃροῦσιν , ἀλλὰ καὶ τὴν γῆν ὀρύσσι , καὶ τὰ δένδρα ἐκτέμνουσι , καὶ τοῖς περιβόλοις προσφέρουσι μηχανγήματα , καὶ θαλασσοχράτους γίνονται τὰς ἐμπορίας κωλύουσι . Ταῦτα δὲ πάντα κατὰ τῶν Ἰουδαίων συνέβη , τῆς Ῥωμαϊκῆς αὐτοῖς στρατιᾶς ἐπελθούσης . Εἰ δὲ καὶ τροπικῶς τις νοεῖν βούλεται , δρὺς μὲν τοῦ ἐπὶ ῥώμῃ σώματος μέγα φρονούντος , κέδρους δὲ τοὺς ἐπὶ δυναστείᾳ εὐθηνουμένους , πλοῖα ¹³ δὲ τοὺς ὀξεῖς τὴν διάνοιαν , καὶ τὰλλα τούτοις παραπλησίως , εὑρήσει καὶ οὕτως τὴν τῆς προφητείας ἀλήθειαν . Οὐδὲν γὰρ ὤνησεν Ἰουδαίους ἐν τῷ τοῦ πολέμου καιρῷ , οὔτε στρατηγὸς ἀρίστος , οὔτε σοφὸς σύμβουλος , οὐχ οἱ τῷ πλούτῳ χουμέντες , οὐχ οἱ γαυριῶντες ἐπὶ τῇ δυνάμει · ἀλλὰ πάντα κατὰ ταυτὸν ἐξηλέγχθη · καὶ μόνου τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων ἐδείχθη τὸ κράτος . Ἡνίκα μὲν γὰρ αὐτῶν ἐχθίζετο , πάντων ῥαδίως περιειγνόντο · ὅτε δὲ αὐτοὺς τῆς οἰκείας προμηθείας ἐγύμνωσεν , εὐχερώτω πᾶσιν ἐγένοντο .
Lemmas: πνίξ . καί ἐπί πᾶς κέδρος ὁ Λίβανος , καί ἐπί πᾶς δένδρον βάλανος Βασάν . ὅταν ἐπέρχομαι πολέμιος παραχέω , οὖον μόνος ὁ ἀνήρ ἀπεῖπον , ἀλλά καί ὁ γῆ ὄρυς , καί ὁ δένδρον ἐκτέμνω , καί ὁ περίβολος προσφέρω μηχανγήματα , καί θαλασσοχράτους γίγνομαι ὁ ἐμπορία κωλύω . οὗτος δέ πᾶς κατά ὁ Ἰουδαῖος συμβαίνω , ὁ Ῥωμαϊκός αὐτός στρατιά ἐπέρχομαι . εἰμί δέ καί τροπικός τις νοέω βούλομαι , δρῦς μέν ὁ ἐπί ῥώμη σῶμα μέγας φρονέω , κέδρος δέ ὁ ἐπί δυναστεία εὐθηνέω , πλοῖον ¹³ δέ ὁ ὀξύς ὁ διάνοια , καί ὅς οὗτος παραπλήσιος , εὑρίσκω καί οὕτως ὁ ὁ προφητεία ἀλήθεια . οὐδείς γάρ ὀνίνημι Ἰουδαῖος ἐν ὁ ὁ πόλεμος καιρός , οὔτε στρατηγός Αρίστος , οὔτε σοφός σύμβουλος , οὐ ὁ ὁ πλοῦτος χουμέντες , οὐ ὁ γαυριάω ἐπί ὁ δύναμις · ἀλλά πᾶς κατά τατός ἐξελέγχω · καί μόνος ὁ Θεός ὁ ὅλος δείκνυμι ὁ κράτος . ἡνίκα μέν γάρ αὐτός εχθιζετος , πᾶς ῥᾳδίως περιγίγνομαι · ὅτε δέ αὐτός ὁ οἰκεῖος προμήθεια γυμνόω , εὐχερώτω πᾶς γίγνομαι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0128.5
ιζ' . Καὶ¹⁴ καθεῖται τὸ ὕψος ¹⁵ τῶν ἀνθρώπων , καὶ ὑψωθήσεται Κύριος μόνος ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ . Πάλιν τὰ αὐτὰ διαφόρως εἴρηκε . Πέρατος δὲ ταῦτα τετύχηκε μετὰ τὴν τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιφάνειαν . Μάρτυρες δὲ τούτων ἡμεῖς αὐὁπται γεγόναμεν .
Lemmas: ἵζω . Καί καθίημι ὁ ὕψος ¹⁵ ὁ ἄνθρωπος , καί ὑψόω Κύριος μόνος ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος . πάλιν ὁ αὐτός διάφορος εἴρω . Πέρατος δέ οὗτος τυγχάνω μετά ὁ ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ ἐπιφάνεια . Μάρτυς δέ οὗτος ἐγώ αυοπτος γίγνομαι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0128.6
ιη' , ιθ' . Καὶ¹⁶ τὰ χειροποίητα πάντα κατακρύψονται , εἰσερχόμενοι ¹⁷ εἰς τὰ σπήλαια . Καὶ τῆςδε
Lemmas: ΙΗΥ , εὐθύς . Καί ὁ χειροποίητος πᾶς κατακρύπτω , εἰσέρχομαι ¹⁷ εἰς ὁ σπήλαιον . καί ὅς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0129.1
τὴν προσφειτείαν ἐθεασάμεθα τὴν ἀλήθειαν · πλεῖ-στοι γὰρ τῇ πλάνῃ δουλεύοντες , τῆς εὐσεβείας τὸ κράτος θέμενοι , κατέκρυψαν μὲν ἐν τοῖς σπηλαίοις τισὶ καὶ ἀντροῖς τοὺς ὑπ' αὐτῶν προσκυνουμένους θεούς · ἐφωράθησαν δὲ καὶ τῇ αἰσχύνῃ ἐδράξαντο , καὶ τὰ τούτων εἴδωλα τῆς εὐσεβείας οἱ τρόφιμοι παρ-έδοσαν τῷ πυρί .
Lemmas: ὁ προσφειτείαν θεάομαι ὁ ἀλήθεια · πλεῖστος γάρ ὁ πλάνη δουλεύω , ὁ εὐσέβεια ὁ κράτος τίθημι , κατακρύπτω μέν ἐν ὁ σπήλαιον τις καί ἄντρον ὁ ὑπό αὐτός προσκυνέω θεός · φωράω δέ καί ὁ αἰσχύνη δράσσομαι , καί ὁ οὗτος εἴδωλον ὁ εὐσέβεια ὁ τρόφιμος παροράω ὁ πῦρ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0129.2
α' . Προσκυνεῖν τοῖς ματαίοις , καὶ ταῖς νυκτερίσι . Θηνησίαι δὲ ἀξίων τῆς πλάνης τὴν ὑπερβολήν · ὅτι καὶ τῶν εὐτελῶν νυκτερίδων εἰκόνας ἀνθρώποι τεχνημένοι , θεοὺς τὰς εἰκόνας ὠνόμαζον . Πρόσ-φορος δὲ τοῖς τυφλῶσιν αὐτοῖς ἡ τούτων θεοποιία . Καὶ γὰρ ἐκεῖνοι τὸ φῶς δραπετεύουσαι καταφεύγουσιν εἰς τὸ σκότος · καὶ οὗτοι ὁμοίως , τὸ νοερὸν ἰδεῖν οὐ βουλόμενοι φῶς , ἑσπάκουν τῆς ἀγνοίας τὸν ζόφον .
Lemmas: ὅς . προσκυνέω ὁ μάταιος , καί ὁ νυκτερίς . Θηνησίαι δέ ἄξιος ὁ πλάνης ὁ ὑπερβολή · ὅτι καί ὁ εὐτελής νυκτερίς εἰκών ἄνθρωπος τεχνάομαι , θεός ὁ εἰκών ὀνομάζω . Πρόσφορος δέ ὁ τύφλωσις αὐτός ὁ οὗτος θεοποιία . καί γάρ ἐκεῖνος ὁ φάος δραπετεύω καταφεύγω εἰς ὁ σκότος · καί οὗτος ὁμοίως , ὁ νοερός ὁράω οὖον βούλομαι φάος , ἑσπάκουν ὁ ἄγνοια ὁ ζόφος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0129.3
αβ' . Παύσασθε ὑμῖν ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου , ὃ ἀναπνοὴ ἐν μυκτήρῳ αὐτοῦ . Παρακαλεῖται ὁ προφητικὸς λόγος , μὴ μόνον τῶν εἰδώλων φυγεῖν τὴν προσκύνησιν , ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἀνθρώπων γινώσκειν τὴν φύσιν , καὶ τῇ τούτων μὴ θαρρεῖν προστασίᾳ . Τὴν γὰρ ζωήν , φησίν , ἐν ταῖς ἀναπνοαῖς ἔχουσι · χὰν ταύτας ἀποφράξῃς , ἀποστερήσεις αὐ-τοὺς ζωῆς . Τούτοις ἔοικε τὰ ὑπὸ Δαβὶδ εἰρημένα · « Μὴ πεποιθότε ἐπ' ἄρχοντας , ἐπὶ υἱοὺς ἀνθρώπων , οἷς οὐκ ἔστι σωτηρία . Ἐξελεύσεται τὸ πνεῦμα αὐτοῦ , καὶ ἐπιστρέψει εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ . Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἀπολοῦνται πάντες οἱ διαλογισμοὶ αὐτῶν . »
Lemmas: ἄβα . παύω σύ ἀπό ὁ ἄνθρωπος , ὅς ἀναπνοή ἐν μυκτήρ αὐτός . παρακαλέω ὁ προφητικός λόγος , μή μόνος ὁ εἴδωλον φεύγω ὁ προσκύνησις , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἄνθρωπος γιγνώσκω ὁ φύσις , καί ὁ οὗτος μή θαρσέω προστασία . ὁ γάρ ζωή , φημί , ἐν ὁ ἀναπνοή ἔχω · χήν οὗτος ἀποφράσσω , ἀποστερέω αὐτός ζωή . οὗτος ἔοικα ὁ ὑπό Δαυίδ εἴρω · « μή πείθω ἐπί ἄρχω , ἐπί υἱός ἄνθρωπος , ὅς οὐ εἰμί σωτηρία . ἐξέρχομαι ὁ πνεῦμα αὐτός , καί ἐπιστρέφω εἰς ὁ γῆ αὐτός . ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα ἀπόλλυμι πᾶς ὁ διαλογισμός αὐτός . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0129.4
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ' .
Lemmas: κεφάλαιος Γε .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0129.5
α' . Ἰδοὺ δὴ ὁ Δεσπότης ἀφελεῖ ἀπὸ Ἱερουσα-λήμ γίγαντα καὶ ἰσχύοντα . Τὸν γίγαντα ὁ Σύμμα-χος μὲν καὶ ὁ Ἀκύλας ἀνδρεῖον , ὁ Θεοδοτίων δὲ τὸν ἰσχύοντα ἡρμήνευσεν . Ταῦτά γε μὴν αἰσθητῶς κατὰ τὴν Ῥωμαϊκὴν πολιορκίαν συνέβη τοῖς Ἰου-δαίοις τελεώτερον . Ὅτε μὲν γὰρ ὁ Σενacherεὶμ αὐτοῖς ἐπεστράτευσεν , εἶχον τὸν Ἐzechiam εὐσεβῆ βασιλέα , καὶ τὸν Ἠσαΐαν ἐπισημοτάτον προφήτην , καὶ τοὺς ἄρχοντας εὐσεβείᾳ χορυσμένους . Οὐδὲ γὰρ τὰ ῥή-ματα τῆς βλασφημίας ἤνεγκαν ἀπαθῶς , ἀλλὰ τὴν ἐσθῆτα διέρρηξαν . Καὶ ἡνίκα δὲ Nabouχodonosar αὐ-τοὺς πολιορκήσας ἐξηδραπόδισεν , εἶχον μὲν τὸν θαυμασιώτατον Ἰερεμίαν τὸν προφήτην · εἶχον δὲ τὸν μακάριον Ἰεzechίαν , καὶ πρὸς τούτοις τὸν θεῖ-οτατον Δανιήλ · καὶ Ὄτρας δὲ ὁ Σαμαίου κατὰ τὸν αὐτὸν ἦν χρόνον . Ἠνίκα δὲ αὐτοὺς οἱ Ῥωμαίων κατ-επολέμησαν βασιλεῖς , οὔτε βασιλεῖς εἶχον , οὔτε στρατηγοὺς εὖ καὶ καλῶς τὴν στρατείαν διατάττοντα ,
Lemmas: ὅς . ἰδέ δή ὁ Δεσπότης ἀφαιρέω ἀπό Ἱερουσαλήμ Γίγας καί ἰσχύω . ὁ Γίγας ὁ Σύμμαχος μέν καί ὁ Ἀκύλας ἀνδρεῖος , ὁ Θεοδοτίων δέ ὁ ἰσχύω ἑρμηνεύω . ταῦτα γε μήv αἰσθητός κατά ὁ Ῥωμαικός πολιορκία συμβαίνω ὁ Ἰουδαῖος τέλειος . ὅτε μέν γάρ ὁ Σενώ αὐτός ἐπιστρατεύω , ἔχω ὁ Ἐzechiam εὐσεβής βασιλεύς , καί ὁ Ἠσαΐας ἐπίσημος προφήτης , καί ὁ ἄρχω εὐσέβεια χορυσμένους . οὐδέ γάρ ὁ ῥῆμα ὁ βλασφημία φέρω ἀπαθής , ἀλλά ὁ ἐσθής διαρρήγνυμι . καί ἡνίκα δέ Nabouχodonosar αὐτός πολιορκέω ἐξηδραπόδισεν , ἔχω μέν ὁ θαυμάσιος Ἰερεμίας ὁ προφήτης · ἔχω δέ ὁ μακάριος Ἰεzechίαν , καί πρός οὗτος ὁ θεῖος Δανιήλ · καί Ὄτρα δέ ὁ Σαμαῖος κατά ὁ αὐτός εἰμί χρόνος . ἡνίκα δέ αὐτός ὁ Ῥωμαῖος καταπολεμέω βασιλεύς , οὔτε βασιλεύς ἔχω , οὔτε στρατηγός εὕω καί καλῶς ὁ στρατεία διατάσσω ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0130.1
οὔτε συμβούλους ἄγχοινεῖα κοσμουμένους · ἀλλὰ τοὺς τῆς στάσεως ἀρχηγούς , δυσσεδεῖς ἄνδρας καὶ μαχίρωνος · καὶ ταῦτα σαφῶς Ἰώσηπος ἱστορεῖ .
Lemmas: οὔτε σύμβουλος ἄγχω κοσμέω · ἀλλά ὁ ὁ στάσις ἀρχηγός , δυσσεδεῖς ἀνήρ καί μαχίρωνος · καί οὗτος σαφῶς Ἰώσηπος ἱστορέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0130.2
ε . Προσκόψει τὸ παιδίον πρὸς τὸν πρεσβύτην , ὁ ἄτιμος πρὸς τὸν ἐντίμον . Σαφέστερον ἐξηγεῖται τὴν στάσιν · οὔτε γὰρ πολὺ ἦν ἐκείνοις αἰθέσμος , οὔτε γένος ἢ πλοῦτον περιφάνεια ἐδίδει · ἰσὴ εἶναι ἀξία τις · ἀλλὰ καὶ οἱ εὐτελεῖς ἐπανἰστάντο τοῖς δυνατοῖς , καὶ οἱ νέοι · τοὺς πρεσβυτέρους ἐγέλων .
Lemmas: ε . πρόσκοψις ὁ παιδίον πρός ὁ πρεσβύτης , ὁ ἄτιμος πρός ὁ ἔντιμος . σαφής ἐξηγέομαι ὁ στάσις · οὔτε γάρ πολύς εἰμί ἐκεῖνος αἰθέσμος , οὔτε γένος ἢ πλοῦτος περιφάνεια δίδωμι · ἴσος εἰμί ἄξιος τις · ἀλλά καί ὁ εὐτελής ἐπανίστημι ὁ δυνατός , καί ὁ νέος · ὁ πρέσβυς γελάω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0130.3
ζ . Ἱμάτιον ἔχεις , ἀρχηγὸς γένου ἡμῶν . Τοσαύτη , φησίν , ἔσται σπάνις ἀρχόντων , καὶ τοσαύτη αὐτῶν ἀταξία κρατήσει , ὡς καὶ τοῖς τυχοῦσι τὴν ἀρχὴν ἐπιτρέπεται . Οὕτω δὲ φευκτὴν ἀπαντὰς τὴν ἀρχὴν νομίσαν , ὡς τὸν ἄρχεῖν παρακαλούμενον εἰπεῖν Οὐκ ἔσομαι ἀρχηγός · οὐ γὰρ ἐστὶν ἐν τῷ οἴκῳ μου ἄρτος , οὐδὲ ἱμάτιον .
Lemmas: ζ . ἱμάτιον ἔχω , ἀρχηγός γίγνομαι ἐγώ . τοσοῦτος , φημί , εἰμί σπάνις ἄρχω , καί τοσοῦτος αὐτός ἀταξία κρατέω , ὡς καί ὁ τυγχάνω ὁ ἀρχή ἐπιτρέπω . οὕτως δέ φευκτός ἀπαντάω ὁ ἀρχή νομίζω , ὡς ὁ ἄρχω παρακαλέω εἶπον οὐ εἰμί ἀρχηγός · οὖον γάρ εἰμί ἐν ὁ οἶκος ἐγώ ἄρτος , οὐδέ ἱμάτιον .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0130.4
η . Ὅτι ἀνείται Ἱερουσαλήμ . Τὴν αἰτίαν τῆς παραίτησεως τῆς ἀρχῆς δείκνυς , ἐπηγάγεν · Ὅτι ἀνείται Ἱερουσαλήμ , ἀντὶ τοῦ , ἐγκαταλείπεται , τῆς ἀνωθεν προνοίας οὐκ ἀπολαύει . Καὶ αἱ γλῶσσαι αὐτῶν μετὰ ἀνομίας , τὰ πρὸς Κύριον ἀπειθοῦντες . Ταῦτα τοῖς Ἰουδαίοις συνέβη , φησὶ διὰ τὰς βλασφημίας αὐτῶν φωνάς , αἷς κατὰ Σωτῆρος ἐχρήσαντο , ταῖς θείαις διδασκαλίαις αὐτοῦ προφανῶς ἀντιλέγοντες .
Lemmas: ὁ . ὅτι2 ἀνίημι Ἱερουσαλήμ . ὁ αἴτιος ὁ παραίτησις ὁ ἀρχή δείκνυμι , ἐπάγω · ὅτι2 ἀνίημι Ἱερουσαλήμ , ἀντί ὁ , ἐγκαταλείπω , ὁ ἄνωθεν πρόνοια οὐ ἀπολαύω . καί ὁ γλῶσσα αὐτός μετά ἀνομία , ὁ πρός κύριος ἀπειθέω . οὗτος ὁ Ἰουδαῖος συμβαίνω , φημί διά ὁ βλασφημία αὐτός φωνή , ὅς κατά Σωτήρ χράω , ὁ θεῖος διδασκαλία αὐτός προφανῶς ἀντιλέγω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0130.5
θ . Τὴν ἁμαρτίαν αὐτῶν ὡς Σοδόμων ἀνήγγειλαν . Ὅτι καθάπερ τῶν Σοδομιτῶν κεχρύχται πανταχοῦ γῆς καὶ θαλάττης , καὶ τῆς ἀκολασίας καὶ τῆς τιμωρίας τὸ δρᾶμα · οὕτως καὶ ἡ τούτων ἀσέβεια πᾶσιν ἀνθρώποις ἐγένετο φανερά · οὐ γὰρ ἐπειδὴ τὰ αὐτὰ ἐκεῖνοι δεδράκασι , τῇ ἐκείνων ἀνομίᾳ τὴν αὐτῶν παρανομίαν παρατίθησι . Πάλιν δὲ αὐτοὺς τῆς συγγενείας ἀναμιμνήσκει τὸν τρόπον . Καὶ γὰρ ἐν τοῖς προοιμίοις ἀρχοντας αὐτοὺς Σοδόμων καὶ λαὸν Γομόρρας ὠνόμασεν · Βουλεύονται βουλήν πονηρὰν καθ’ ἑαυτῶν . Ταῦτα ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίοις ἐστιν εὑρεῖν ὑπὸ Ἰουδαίων εἰρημένα · ὁ μὲν γὰρ Κατάρας ἔφη τοῖς ὁμοτρόποις · Ὑμεῖς οὐκ οἴδατε οὐδὲν , καὶ οὐ λογίζεσθε ὅτι συμφέρει ἵνα εἷς ἄνθρωπος ἀπολῇ , καὶ μὴ ὅλον ἔθνος ἀπόληται · οἱ δὲ Φαρισαῖοι συμβούλιον πάλιν ἔλαβον , ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσι . Καὶ ἄλλα δὲ πολλὰ τοιαῦτα εὑροῖ τις ἂν , τῶν θείων Εὐαγγελίων ἀναγνώσων τὴν ἱστορίαν .
Lemmas: θ . ὁ ἁμαρτία αὐτός ὡς Σόδομα ἀναγγέλλω . ὅτι2 καθάπερ ὁ Σοδομίτης κεχρύχται πανταχοῦ γῆ καί θάλασσα , καί ὁ ἀκολασία καί ὁ τιμωρία ὁ δρᾶμα · οὕτως καί ὁ οὗτος ἀσέβεια πᾶς ἄνθρωπος γίγνομαι φανερός · οὖον γάρ ἐπεί ὁ αὐτός ἐκεῖνος δράω , ὁ ἐκεῖνος ἀνομία ὁ αὐτός παρανομία παρατίθημι . πάλιν δέ αὐτός ὁ συγγένεια ἀναμιμνήσκω ὁ τρόπος . καί γάρ ἐν ὁ προοίμιον ἄρχω αὐτός Σόδομα καί λαός Γόμορρα ὀνομάζω · βουλεύω βουλή πονηρός κατά ἑαυτοῦ . οὗτος ἐν ὁ ἱερός Εὐαγγέλιος εἰμί εὑρίσκω ὑπό Ἰουδαῖος εἴρω · ὁ μέν γάρ Κατάρας φημί ὁ ὁμότροπος · σύ οὐ οἶδα οὐδείς , καί οὖον λογίζομαι ὅτι συμφέρω ἵνα εἷς ἄνθρωπος ἀπόλλυμι , καί μή ὅλος ἔθνος ἀπόλλυμι · ὁ δέ Φαρισαῖος συμβούλιον πάλιν λαμβάνω , ὅπως αὐτός ἀπόλλυμι . καί ἄλλος δέ πολύς τοιοῦτος εὑρίσκω τις εἄν , ὁ θεῖον Εὐαγγελίων ἀναγιγνώσκω ὁ ἱστορία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0130.6
ι . Τὰ γερνήματα τῶν ἔργων αὐτῶν φάγονται . Ἐοίκασι γὰρ τοῖς σπέρμασιν οἱ καρποί · καὶ ὁ μὲν πυροὺς σπείρων , θερίζει πυροὺς · ὁ δὲ ἄκανθας , ταύτας ἔξει καρπὸν
Lemmas: ι . ὁ γερνήματα ὁ ἔργον αὐτός ἐσθίω . ἔοικα γάρ ὁ σπέρμα ὁ καρπός · καί ὁ μέν πυρός σπείρω , θερίζω πυρός · ὁ δέ άκανθα , οὗτος ἔξειμι καρπός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0130.7
ια . Ποηρὰ κατὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ συμβήσεται αὐτῷ . Τὰ προειρημένα σαφέστερον πάλιν
Lemmas: ἰά . Ποηρὰ κατά ἔργον ὁ χείρ αὐτός συμβαίνω αὐτός . ὁ προερέω σαφής πάλιν
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0131.1
Α λέγων καθόλου τὴν ψῆφον ἐξήγγειλε . Πᾶς γὰρ , φησί , πονηρίᾳ χρώμενος , κατάλληλα τὰ ἐπίχειρα δρῆσεται .
Lemmas: Α λέγω καθόλου ὁ ψῆφος ἐξαγγέλλω . Πᾶς γάρ , φημί , πονηρία χράω , κατάλληλος ὁ ἐπίχειρα δράω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0131.2
ιβ . Λαὸς μου , οἱ πράκτορες ὑμῶν 19 λαμῶνται ὑμᾶς , καὶ 20 οἱ ἀπαιτοῦντες κυριεύσουσιν ὑμῶν 21 . Ἐνταῦθα δοκεῖ μοι κατηγορεῖν μὲν τῶν ἱερέων καὶ διδασκάλων , τὸν δὲ λαὸν διδάσκειν , ὡς οὐ διὰ τὴν τῶν ψυχῶν ἐπιμέλειαν ἐπιτρέπουσιν αὐτοὺς προσφέρειν τῷ θεῷ κηρύγματι , ἀλλὰ διὰ τὰς προσφερομένας αὐτοῖς ἀπαρχὰς καὶ δεκάτας , ἃς ἀνάγκην ἐπιτιθέντες εἰσέπραττον . Καὶ ὅρα πῶς τοσαῦτα τοῖς Ἰουδαίοις ἀπειλήσας ὁ Θεὸς δεῖνὰ , τὴν οἰκείαν πάλιν ἀγαθότητα δεῖκνύς , τῷ τῆς οἰκειότητος αὐτοὺς ὀνόματι καλεῖ , λαὸς μου , εἰπών · « Λαὸς μου , οἱ μακαρίζοντες ὑμᾶς πλανῶσιν ὑμᾶς 22 . » Τῇ γὰρ νόμῳ φυλακῇ παραινούσιν προμένειν , καὶ τοὺς τοῦτο ποιοῦντας μακαρίους καλοῦσιν , οὐκ εἶναι προστρέχειν τῷ σωτηρίῳ κηρύγματι · καὶ καθόλου δὲ ὁ ἐπαινος οὐκ εἰς καιρὸν γενόμενος βλάβην ἐπιφέρει τοῖς δεχομένοις · ταῖς γὰρ εὐφημίαις θαρροῦντες , καὶ τὸ πᾶν κατωρθωκέναι νομίζοντες , οὐχ ὁμοίως εἰς τὴν ἀρετῆς τρέχουσι στάδιον .
Lemmas: Ἶβ . λαός ἐγώ , ὁ πράκτωρ σύ 19 λάμνω σύ , καί 20 ὁ ἀπαιτέω κυριεύω σύ 21 . ἐνταῦθα δοκέω ἐγώ κατηγορέω μέν ὁ ἱερός καί διδάσκαλος , ὁ δέ λαός διδάσκω , ὡς οὖον διά ὁ ὁ Ψυχή ἐπιμέλεια ἐπιτρέπω αὐτός προσφέρω ὁ θεός κήρυγμα , ἀλλά διά ὁ προσφέρω αὐτός ἀπαρχή καί δέκατος , ὅς ἀνάγκη ἐπιτίθημι εἰσπράσσω . καί ὁράω πῶς τοσοῦτος ὁ Ἰουδαῖος ἀπειλέω ὁ θεός δεῖνα , ὁ οἰκεῖος πάλιν ἀγαθότης δείκνυμι , ὁ ὁ οἰκειότης αὐτός ὄνομα καλέω , λαός ἐγώ , εἶπον · « λαός ἐγώ , ὁ μακαρίζω σύ πλανάω σύ 22 . » ὁ γάρ νόμος φυλακή παραινέω προμενω , καί ὁ οὗτος ποιέω μακάριος καλέω , οὐ εἰμί προστρέχω ὁ σωτήριος κήρυγμα · καί καθόλου δέ ὁ ἔπαινος οὐ εἰς καιρός γίγνομαι βλάβη ἐπιφέρω ὁ δέχομαι · ὁ γάρ εὐφημία θαρσέω , καί ὁ πᾶς κατορθόω νομίζω , οὐ ὁμοίως εἰς ὁ ἀρετή τρέχω στάδιον .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0131.3
ιγ . Ἀλλὰ νῦν καταστήσεται εἰς κρίσιν Κύριος . Δεῖκνυσι διὰ τούτων τίνες οἱ πράκτορες , καὶ τίνες οἱ μακαρίζοντες · καὶ φησιν ὅτι κριτὴς ἐστὶ τῶν ὅλων ὁ Κύριος , καὶ δίκας εἰσπράξει τοὺς ἄρχοντας πεπιστευμένους , καὶ τῆς διδασκαλίας τὴν διακονίαν ἐγχειρισμένους , τῆς εἰς τὸν λαὸν παρανομίας . Τοῦτο καὶ διὰ τοῦ θεσπίου Ἰεζεκιὴλ ἐδίδαξε · « Κρινῶ γὰρ , φησίν , ἀνὰ μέσον ποιμένος καὶ προβάτου . »
Lemmas: ιγʹ . ἀλλά νῦν καθίστημι εἰς κρίσις Κύριος . δείκνυμι διά οὗτος τίς ὁ πράκτωρ , καί τίς ὁ μακαρίζω · καί φημί ὅτι κριτής εἰμί ὁ ὅλος ὁ Κύριος , καί δίκη εἴσπραξις ὁ ἄρχω πιστεύω , καί ὁ διδασκαλία ὁ διακονία ἐγχειρίζω , ὁ εἰς ὁ λαός παρανομία . οὗτος καί διά ὁ Θέσπιος Ἰεζεκιήλ διδάσκω · « κρίνω γάρ , φημί , ἀνά μέσος ποιμήν καί πρόβατον . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0131.4
ιδ . Ὑμεῖς δέ τί 23 ἐνεπυρίσατε τὸν ἀμπελῶνά μου ; Ταῦτα τοῖς ἄρχουσι λέγει · ἐμπυρισμὸν δὲ καλεῖ ἐνταῦθα καὶ τὸν οὐ κατ’ ἐπίγνωσιν ζῆλον . « Μαρτυρῶ γὰρ αὐτοῖς , » φησίν ὁ θεῖος Ἀπόστολος , « ὅτι ζῆλον Θεοῦ ἔχουσιν , ἀλλ’ οὐ κατ’ ἐπίγνωσιν . » Τοῦτο πυρπολούμενοι ἐδδων , « Ἄρρε , ἄρρε , σταύρωσον αὐτόν . » Ταῦτα δὲ αὐτοῖς οἱ ἀσεβεῖς ἐδίδαξαν ἄρχοντες , ἄρχιερεῖς , καὶ Φαρισαῖοι , καὶ Γραμματεῖς , οὐ κατ’ ἀλήθειαν τῆς νομικῆς ἀντεχόμενοι πολιτείας , ἀλλὰ πρόσφασιν ταύτην ἀδίκου πλοῦτου ποιούμενοι .
Lemmas: ιδʹ . σύ δέ τίς 23 ἐνίπυριμι ὁ ἀμπελών ἐγώ ; οὗτος ὁ ἄρχω λέγω · ἐμπυρισμός δέ καλέω ἐνταῦθα καί ὁ οὖον κατά ἐπίγνωσις ζῆλος . « μαρτύρομαι γάρ αὐτός , » φημί ὁ θεῖος ἀπόστολος , « ὅτι ζῆλος Θεός ἔχω , ἀλλά οὖον κατά ἐπίγνωσις . » οὗτος πυρπολώ ἐσθίω , « Άρρε , Άρρε , σταυρόω αὐτός . » οὗτος δέ αὐτός ὁ ἀσεβής διδάσκω ἄρχω , ἀρχιερεύς , καί Φαρισαῖος , καί Γραμματεύς , οὖον κατά ἀλήθεια ὁ νομικός ἀντέχω πολιτεία , ἀλλά πρόσφασις οὗτος ἄδικος πλοῦτος ποιέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0131.5
ιε . Καὶ ἐπερεύθησαν ὑψηλῷ τραχήλῳ , καὶ ἐν νεύμασιν ὀφθαλμῶν 24 , καὶ τῇ πορείᾳ τῶν ποδῶν . Ἔδειξε τοιγαροῦν αὐτῶν διὰ μὲν τοῦ τραχήλου τὴν ὑῆρον · διὰ δὲ τῶν ὀφθαλμῶν καὶ τῶν ποδῶν , τὴν ἀκόλαστον γνώμην . Μάλιστα δὲ τῶν εὐπόρων κατηγορεῖ · αὐτὰς δὲ τὰς ἄρχουσας καλεῖ , καὶ ἀπειλεῖ αὐταῖς τοῦ πολυτελοῦς σχήματος τὴν ἀφαίρεσιν . Ὁ μέντοι Ἀκύλας τελαιμώνας τοὺς κοσμήμους καλεῖ , αἰνίττεται δὲ τὰ κηδέμνα · τοὺς δὲ μηνίσκους ὁ Σύμμαχος μανιάκας 25 .
Lemmas: εἶμι . καί επερευθημι ὑψηλός τράχηλος , καί ἐν νεῦμα ὀφθαλμός 24 , καί ὁ πορεία ὁ πούς . δείκνυμι τοιγάρ αὐτός διά μέν ὁ τράχηλος ὁ ὑῆρον · διά δέ ὁ ὀφθαλμός καί ὁ πούς , ὁ ἀκόλαστος γνώμη . μάλιστα δέ ὁ εὔπορος κατηγορέω · αὐτός δέ ὁ άρχοντας καλέω , καί ἀπειλέω αὐτός ὁ πολυτελής σχῆμα ὁ ἀφαίρεσις . ὁ μέντοι Ἀκύλας τελαιμώνας ὁ κοσμήμους καλέω , αἰνίσσομαι δέ ὁ κήδω · ὁ δέ μηνίσκος ὁ Σύμμαχος μανιάκης 25 .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0132.1
κδ . Καὶ ἔσται ἀντὶ ὀσμῆς ἡδείας κοριορτός , Α καὶ ἀντὶ ζῶνης σχοινίῳ ζῶση . Προλέγων τὴν εἰς τὸ ἐναντίον μεταβολήν , Οὐκέτι , φησί , τῶν παντοδαπῶν ἀπολαύσεις μύρων · ἀλλὰ τὸν ἀπὸ τοῦ πολεμικοῦ πλήθους ἐσόμενον δέξῃ κοριορτόν · σχοινίῳ δὲ σοι πλερώσει τῆς ζώνης τὴν χρείαν . Τοιαῦτα γὰρ τῶν αἰχμαλώτων τὰ πάθη . Ἄλλα καὶ ἐπειδὴ αἱ κακοῦχίαι τὰς νόσους ἐπάγουσι , αἱ δὲ νόσοι πολλάκις ἀραιοῦνται τὰς τρίχας · οὐκ ἔτι γὰρ τὴν ἀπὸ τῆς τροφῆς ἀρδεῖαν δεχόμεναι διαρρέουσι : « Φαλάκρωμα ἔξεις , » φησίν . Ὁ σάκκος δὲ σημαίνει τὸ πένθος . Ταῦτά σοι ἀντὶ καλλωπισμοῦ . Τοῖς εἰρημένοις κακοῖς προσέθηκεν καὶ τῶν ἀγαπητῶν υἱῶν τὴν ἀναίρεσιν , καὶ τὴν τῶν ἀνδρῶν ἀπόλειαν · ἐπειδὴ , φησί , τοσοῦτον ἀγαθῶν ἀπολαύσας τὸν εὐεργέτην οὐκ ἔγνωτε , δέξῃτε κακοπραγίαν ἀντὶ τῆς προτέρας εὐημερίας . χε . Καὶ πενθήσουσιν αἱ θῆκαι τοῦ κόσμου ὑμῶν . Τὴν ἐσχάτην πενίαν αἰνίττεται · Θηνήσουσι , λέγων , αἱ θῆκαι τοῦ κόσμου ὑμῶν · τοὔστιν , ἔρημοι μείνουσι , τῶν πολεμίων σφετερισμένων τὰ ἐν αὐτοῖς . « Καὶ καταλειφθήσῃ μόνη καὶ εἰς τὴν γῆν ἐξαισθησῃ . » Πρὸς αὐτὴν τὴν πόλιν τρέπει τὸν λόγον . Τοῦτῶν γὰρ συμβαινόντων , καὶ τῶν μὲν ἀνδρῶν ἀναιρουμένων , ἐξανδραποδιζομένων τῶν γυναικῶν , ἔρημον , φησί , τῶν οἰκητῶνων μενεῖς , οὔτε ταῖς λαμπραῖς οἰκίαις κοσμουμένη , οὔτε τὴν ἀπὸ τῶν περιβόλων ἀσφάλειαν ἔχουσα . Ταῦτα γὰρ πάντα καταλύσουσιν οἱ πολέμιοι .
Lemmas: ΚΔ . καί εἰμί ἀντί ὀσμή ἡδύς κοριορθος , Α καί ἀντί ζώνη σχοινίον ζώννυμι . προλέγω1 ὁ εἰς ὁ ἐναντίος μεταβολή , οὐκέτι , φημί , ὁ παντοδαπής ἀπολαύω Μύρων · ἀλλά ὁ ἀπό ὁ πολεμικός πλῆθος εἰμί δέχομαι κοριορτόν · σχοινίον δέ σύ πλερώνω ὁ ζώνη ὁ χρεία . τοιοῦτος γάρ ὁ αἰχμάλωτος ὁ πάθος . ἄλλος καί ἐπεί ὁ κακουχία ὁ νόσος ἐπάγω , ὁ δέ νόσος πολλάκις ἀραιόω ὁ θρίξ · οὐ ἔτι γάρ ὁ ἀπό ὁ τροφή ἀρδεία δέχομαι διαρρέω : « φαλάκρωμα ξέω , » φημί . ὁ σάκκος δέ σημαίνω ὁ πένθος . ταῦτα σύ ἀντί καλλωπισμός . ὁ εἴρω κακός προστίθημι καί ὁ ἀγαπητός υἱός ὁ ἀναίρεσις , καί ὁ ὁ ἀνήρ ἀπόλλυμι · ἐπεί , φημί , τοσοῦτος ἀγαθός ἀπολαύω ὁ εὐεργέτης οὐ γιγνώσκω , δείκνυμι κακοπραγία ἀντί ὁ πρότερος εὐημερία . ΧΕ . καί πενθέω ὁ θήκη ὁ κόσμος σύ . ὁ ἔσχατος πενία αἰνίσσομαι · θηνησους , λέγω , ὁ θήκη ὁ κόσμος σύ · ἔτος , ἐρῆμος μένω , ὁ πολέμιος σφετερισμένος ὁ ἐν αὐτός . « καί καταλείπω μόνος καί εἰς ὁ γῆ ἐξαισθησῃ . » πρός αὐτός ὁ πόλις τρέπω ὁ λόγος . οὗτος γάρ συμβαίνω , καί ὁ μέν ἀνήρ ἀναιρέω , ἐξανδραποδίζω ὁ γυνή , ἐρῆμος , φημί , ὁ οἰκητής μένω , οὔτε ὁ λαμπρός οἰκίον κοσμέω , οὔτε ὁ ἀπό ὁ περίβολος ἀσφάλεια ἔχω . οὗτος γάρ πᾶς καταλύω ὁ πολέμιος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0132.2
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δ .
Lemmas: κεφάλαιος δ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0132.3
α . Καὶ ἐπιλήψονται ἐπτά γυναῖκες ἀνθρώπου ἕνος . Ἀπλούστερον δὲ περὶ τούτων εἰπεῖν , Τοσαύτη , φησί , τῶν ἀνδρῶν ἔρημία , ὡς γυναικῶν πλήθος ἕνός ἀνδρὸς ἐλέσθαι τὴν προστασίαν , καὶ ὑπὸ τὴν τοῦτοῦ βιετεῖν παρακαλέσαι . β . Τοῦ ὑγώσαι καὶ δοξάσαι τὸ καταλειφθὲν ἐν Ἰσραήλ . Καὶ ἀλλοχοῦ τοῖνον φησίν · « Ἐὰν ἡ ὁ ἀριθμὸς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάττης , τὸ κατάλειμμα σωθήσεται . » Κατάλειμμα δὲ τοὺς εὐσεβεῖς κοσμουμένους προσαγορεύει . Τούτους ὑπισχέεται τὴν περιφάνειαν ὁ προφητικὸς λόγος , καὶ τὴν τῶν ἁγίων προσηγόριαν . Γνόντες γὰρ ἅπαντες , τῶς ἐνεκεν τὴν πολιόρκιαν ἐκείνην καὶ ἀνδραποδισμὸν ὑπέμειναν Ἰουδαῖοι , τοὺς τοῦ σωτῆρου χρηρύματος ὑπηρέτας πάσης τιμῆς καὶ θεραπείας D τξιῶσαν . Τούτων καὶ μετὰ θάνατον τὸ κλῆς ἀείμνηστον , παρὰ πάντων ἀνθρώπων ἡ τούτων γεραῖρεται μνήμη · οὗτοι καὶ εἰς τὴν ἁγν ἀνέγραψαν Ἱερουσαλήμ , περὶ ἧς ὁ μακάριος λέγει Παῦλος · « Προσεληλύθατε Σιὼν ὄρει , καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος Ἱερουσαλήμ , καὶ Ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων ἀναγεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς . »
Lemmas: ὅς . καί ἐπιλαμβάνω ἑπτά γυνή ἄνθρωπος ἕνος . απλουστερος δέ περί οὗτος εἶπον , τοσοῦτος , φημί , ὁ ἀνήρ ἐρημία , ὡς γυνή πλήθος εἷς ἀνήρ αἱρέω ὁ προστασία , καί ὑπό ὁ οὗτος βιετεῖν παρακαλέω . Β . ὁ ὑγώσαι καί δοξάζω ὁ καταλιμπάνω ἐν Ἰσραήλ . καί αλλοχοω τόνος φημί · « ἐάν ὁ ὁ ἀριθμός ὁ υἱός Ἰσραήλ ὡς ὁ ἄμμος ὁ θάλασσα , ὁ κατάλειμμα σῴζω . » κατάλειμμα δέ ὁ εὐσεβής κοσμέω προσαγορεύω . οὗτος ὑπισχνέομαι ὁ περιφάνεια ὁ προφητικός λόγος , καί ὁ ὁ ἅγιος προσηγορία . γιγνώσκω γάρ ἅπας , Τῶς ἕνεκα ὁ πολιορκία ἐκεῖνος καί ἀνδραποδισμός ὑπομένω Ἰουδαῖος , ὁ ὁ Σωτήρου χρηρυμα ὑπηρέτης πᾶς τιμή καί θεραπεία D τίκτω . οὗτος καί μετά θάνατος ὁ Κλῆς ἀείμνηστος , παρά πᾶς ἄνθρωπος ὁ οὗτος γεραίρω μνήμη · οὗτος καί εἰς ὁ ἁγν ἀναγράφω Ἱερουσαλήμ , περί ὅς ὁ μακάριος λέγω Παῦλος · « πρόσειμι Σιών ὄρος , καί πόλις θεός ζῶ Ἱερουσαλήμ , καί ἐκκλησία πρωτοτόκος ἀναγράφω ἐν οὐρανός . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0133.1
δ . Καὶ τὸ αἷμα Ἱερουσαλὴμ ἐκκαθαριεῖ ἐκ μέσου αὐτῆς ἐν πνεύματι κρίσεως , ἐν πνεύματι καύσεως . Αἷμα τοίνυν ἐκεῖνο λέγει , ὃ καὶ ἐαυτῶν καὶ τῶν τέκνων ἐξέχυσαν , βοῶντες : « Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ᾽ ἡμᾶς , καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν . » Κάθαρσιν δὲ τὴν διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας , προλέγει . Πνεύματι δὲ κρίσεως , καὶ πνεύματι καύσεως ἐπιτελεῖσθαι τοῦτο φησίν · ἐπειδὴ , ὥσπερ ἐν πυρὶ χρυσὸς χυνομενόμενος ἀποκαίζεται δοκιμὸς , οὕτως ὁ βαπτιζόμενος τὸν τῶν ἁμαρτημάτων ἰὸν ἀποτίθεται . Τοῦτο δὲ καὶ ὁ μακάριος Ἰωάννης ὁ Βαπτιστὴς εἴρηκεν : « Αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί . »
Lemmas: δ . καί ὁ αἷμα Ἱεροσόλυμα ἐκκαθαρίζω ἐκ μέσος αὐτός ἐν πνεῦμα κρίσις , ἐν πνεῦμα καῦσις . αἷμα τοίνυν ἐκεῖνος λέγω , ὅς καί ἑαυτοῦ καί ὁ τέκνον εγχέω , βοῦς : « ὁ αἷμα αὐτός ἐπί ἐγώ , καί ἐπί ὁ τέκνον ἐγώ . » κάθαρσις δέ ὁ διά λουτρόν παλιγγενεσία , προλέγω . πνεῦμα δέ κρίσις , καί πνεῦμα καῦσις ἐπιτελέω οὗτος φημί · ἐπεί , ὥσπερ ἐν πῦρ χρυσός χύνω ἀποκαίω δόκιμος , οὕτως ὁ βαπτίζω ὁ ὁ ἁμάρτημα ἰός ἀποτίθημι . οὗτος δέ καί ὁ μακάριος Ἰωάννης ὁ βαπτιστής εἴρω : « αὐτός σύ βαπτίζω ἐν πνεῦμα ἅγιος καί πῦρ . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0133.2
ε . Σκιάσει νεφέλη ἡμέρας , καὶ ὡς καπνοῦ καὶ φωτὸς πυρὸς καιομένου νυκτὸς , πᾶσῃ τῇ δόξῃ σκεπασθήσεται . Ἠνίκα τὸν Ἰσραὴλ ὁ Θεὸς ἤλευθέρωσε τῆς τῶν Αἰγυπτίων δουλείας , ἤγεν αὐτὸν νεφέλης ἐπιπνεύσης , καὶ νύκτωρ μὲν φάουχούσης , καὶ τοῦ φωτὸς χορηγοῦσης τὴν χρείαν · μεθ᾽ ἡμέραν δὲ , σκηνὴν καὶ ὀροφὸν μιμουμένης , καὶ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος τὸ λυποῦν ἀπειργοῦσης . Τοῦτον ἀπολαύσειν νοητῶς μετὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπιφάνειαν τοὺς εἰς αὐτὸν πεπιστευκότας ἡ προφητεία προλέγει . Καὶ διὰ τῆς νεφέλης ταύτης ἀπαλλαγθήσονται τοῦ ὑπερὸ σκληρότητος , καὶ καύματος καταφεύγοντος · σκεπασθήσεται δὲ ἐν ἀποκρύφῳ , τοῦτέστιν ἀοράτως · οἱ γὰρ τῆς πνευματικῆς ἀπολαύοντες χάριτος , καὶ ἐν εἰρήνῃ τιμῶσι τὴν τάξιν , καὶ τὰς τῶν δυσσεβῶν ἀποκρίσεις προσβολάς , κατὰ τὴν δεσποτικὴν παραίνεσιν τὴν φάσκουσαν : « Μὴ φοβεῖσθε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα , τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυναμένων ἀποκτεῖναι . » καὶ : « Μὴ μεριμνήσητε , πῶς ἢ τί λαλήσητε . Οὐ γὰρ ὑμεῖς ἐστε οἱ λαλοῦντες , ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τὸ λαλοῦν ἐν ὑμῖν . » καὶ : « Ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν Ἐκκλησίαν . καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατασχήσουσιν αὐτῆς . »
Lemmas: ε . σκίασις νεφέλη ἡμέρα , καί ὡς καπνός καί φάος πυρός καίω νύξ , πᾶς ὁ δόξα σκεπάζω . ἡνίκα ὁ Ἰσραήλ ὁ θεός ἐλευθερόω ὁ ὁ Αἰγύπτιος δουλεία , ἄγω αὐτός νεφέλη ἐπιπνέω , καί νύκτωρ μέν φάω , καί ὁ φάος χορηγέω ὁ χρεία · μετά ἡμέρα δέ , σκηνή καί ὄροφος μιμέομαι , καί ὁ ἡλιακός ἀκτίς ὁ λυπέω ἀπείργω . οὗτος ἀπολαύω νοητός μετά ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐπιφάνεια ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ὁ προφητεία προλέγω . καί διά ὁ νεφέλη οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ ύπερος σκληρότης , καί καῦμα καταφεύγω · σκεπάζω δέ ἐν ἀπόκρυφος , τουτέστιν ἀόρατος · ὁ γάρ ὁ πνευματικός ἀπολαύω χάρις , καί ἐν εἰρήνη τιμάω ὁ τάξις , καί ὁ ὁ δυσσεβής ἀπόκρισις προσβολή , κατά ὁ δεσποτικός παραίνεσις ὁ φάσκω : « μή φοβέω ἀπό ὁ ἀποκτείνω ὁ σῶμα , ὁ δέ ψυχή μή δύναμαι ἀποκτείνω . » καί : « μή μεριμνάω , πῶς ἢ τίς λαλέω . οὖον γάρ σύ εἰμί ὁ λαλέω , ἀλλά ὁ πνεῦμα ὁ πατήρ σύ ὁ λαλέω ἐν σύ . » καί : « ἐπί οὗτος ὁ πέτρα οἰκοδομέω ἐγώ ὁ ἐκκλησία . καί Πύλαι ᾍδης οὖον κατέχω αὐτός . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0133.3
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε' .
Lemmas: κεφάλαιος εἰ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0133.4
στ . Ἄσω δὴ τῷ ἠγαπημένῳ ᾆσμα τοῦ ἀγαπητοῦ τῷ ἀμπελῶνί μου . Ἔστιν ᾆσμα πανηγυρικὸν καὶ γαμλικόν , καὶ ἔστι θρηνητικὸν τε καὶ πενθικόν . Ἄδουσι γὰρ οὐ μόνον ὑμναίους , ἀλλὰ καὶ θρήνους οἱ ἄνθρωποι . Οὕτω καὶ ὁ μακάριος Μωϋσῆς , τὰ δεινὰ ἐκεῖνα προειπὼν Ἰουδαίοις , φθὴν τὴν διαμαρτυρίαν ἐκάλεσεν . Ὁ μέντοι Σύμμαχος οὕτως ταῦτα ἤρμενευσεν : « Ἄσω δὴ τῷ ἠγαπημένῳ μου ᾆσμα τοῦ ἀγαπητοῦ μου εἰς τὸν ἀμπελῶνά μου . » Ἀγαπητὸς δὲ ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ προσαγορεύεται Λόγος : « Οὕτω γὰρ , φησίν , ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον , ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν , ἵνα πᾶς τὸ πιστεύσων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται , ἀλλ᾽ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον . » Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Πατὴρ οὐρανόθεν ἐμαρτύρησεν λέγων : « Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱὸς μου ὁ ἀγαπητός , ἐν ᾧ εὐδόκησα . »
Lemmas: στ . ἀάω δή ὁ ἀγαπάω ᾆσμα ὁ ἀγαπητός ὁ ἀμπελών ἐγώ . ἔρτις ᾆσμα πανηγυρικός καί γαμλικόν , καί εἰμί θρηνητικός τε καί πενθικός . ἀείδω γάρ οὖον μόνος ὕμναιος , ἀλλά καί θρῆνος ὁ ἄνθρωπος . οὕτως καί ὁ μακάριος Μωϋσῆς , ὁ δεινός ἐκεῖνος προεῖπον Ἰουδαῖος , φθὴν ὁ διαμαρτυρία καλέω . ὁ μέντοι Σύμμαχος οὕτως οὗτος ἀρμενεύω : « ἀάω δή ὁ ἀγαπάω ἐγώ ᾆσμα ὁ ἀγαπητός ἐγώ εἰς ὁ ἀμπελών ἐγώ . » Ἀγαπητός δέ ὁ μονογενής ὁ Θεός προσαγορεύω Λόγος : « οὕτως γάρ , φημί , ἀγαπάω ὁ θεός ὁ κόσμος , ὥστε ὁ υἱός αὐτός ὁ μονογενής δίδωμι , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύω εἰς αὐτός μή ἀπόλλυμι , ἀλλά ἔχω ζωή αἰώνιος . » καί αὐτός δέ ὁ πατήρ οὐρανόθεν μαρτυρέω λέγω : « οὗτος εἰμί ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός , ἐν ὅς εὐδοκέω . »