ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0143.4
α' . Καὶ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Ἀχαζ . Τὰ μὲν οὖν περὶ τῆς ἀνωτέρω ὁράσεως ἐν τῇ βασιλείᾳ Ἰωάθαμ καὶ ἰδὼν καὶ μαθὼν ὁ προφήτης ( μετὰ γὰρ τὴν Ὀζίαν αὐτὸς ἐδασίλευσε ) , τὰ ἐπὶ Ἀχαζ λοιπὸν ( υἱὸς δὲ οὗτος τοῦ Ἰωάθαμ ) γεγενημένα τε καὶ τεθεσπισμένα συγγράφει . Ἀλλ' ὁ μὲν Ἰωάθαμ εὐσεβείας τρόφιμος ἦν · ὁ δὲ Ἀχας ἐν διαμέτρου παράνομός τε καὶ δυσσεβής . Οὐ δι' χάριν τῆς θείας κηδεμονίας οὐκ ἐτυχεν · ἀλλὰ πολέμου συγκροτηθέντος , καὶ τοῦ βασιλείως τῶν δέκα φυλῶν παραταξαμένου ( Φακεὲ δὲ ὄνομα τοῦτοῦ Ῥωμελίου υἱός ) , ἀποβάλλει μὲν ἐκτὸν εἴκοσι χιλιάδας ἐν τῷ πολέμῳ · ἐξανδραποδίζουσι δὲ οἱ νενικήκότες · γυναικῶν καὶ παίδων ἑτέρας χιλιάδας διακοσίας . Ἄλλα τοὺς αἰχμαλώτους Ὀδὴδ ⁷³ ὁ προφήτης ἀφεθῆναι πεποίηκε , τὴν αἰτίαν ὑποδείξας τῆς ἧττης , ὅτι διὰ τὴν ἀσέβειαν παραδεδωκεν αὐτοὺς ὀργισθεὶς ὁ Θεός , καὶ τῆς συγγενείας ἀναμνήσας , ὡς
Lemmas: ὅς . καί γίγνομαι ἐν ὁ ἡμέρα Αχάζ . ὁ μέν οὖν περί ὁ ἀνωτέρω ὅρασις ἐν ὁ βασίλεια Ἰωάθαμ καί εἶδον καί μανθάνω ὁ προφήτης ( μετά γάρ ὁ Ὀζίας αὐτός εδασιλευσω ) , ὁ ἐπί Αχάζ λοιπός ( υἱός δέ οὗτος ὁ Ἰωάθαμ ) γίγνομαι τε καί θεσπίζω συγγράφω . ἀλλά ὁ μέν Ἰωάθαμ εὐσέβεια τρόφιμος εἰμί · ὁ δέ ἠχή ἐν διάμετρος παράνομος τε καί δυσσεβής . οὖον διά χάρις ὁ θεῖος κηδεμονία οὐ τυγχάνω · ἀλλά πόλεμος συγκροτέω , καί ὁ βασίλειος ὁ δέκα Φυλή παρατάσσω ( Φακεέ δέ ὄνομα οὗτος Ρωμελιού υἱός ) , ἀποβάλλω μέν ἕκτος εἴκοσι χιλιάς ἐν ὁ πόλεμος · ἐξανδραποδίζω δέ ὁ νικάω · γυνή καί παῖς ἕτερος χιλιάς διακόσιοι . ἄλλος ὁ αἰχμάλωτος Ὀδὴδ ⁷³ ὁ προφήτης ἀφίημι ποιέω , ὁ αἴτιος ὑποδείκνυμι ὁ ἧσσα , ὅτι διά ὁ ἀσέβεια παραδίδωμι αὐτός ὀργίζω ὁ Θεός , καί ὁ συγγένεια ἀναμιμνήσκω , ὡς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0144.1
ἡ τῶν Παραλειπομένων ἱστορία διδάσκει . Καὶ ἄλλα δὲ πολλὰ τοιαῦτα πέπονθεν ὁ δυσανδρὴς βασιλεὺς . Καὶ γὰρ Ἰδουμαῖοι τοὺς πελάζοντας , καὶ ἀλλόφυλοι τοὺς γειτνούντας ἐξηνδραπίδισαν · ὁ δὲ παράνομος βασιλεὺς , δέον παρὰ τοῦ Θεοῦ τὴν συμμαχίαν αἰτῆσαι , πρὸς τὸν Ἀσσυρίων κατέφυγε βασιλέα · ὁ δὲ φιλάνθρωπος Δεσπότης καὶ μὴ καλούμενος συμμαχεῖ , καὶ καταφρονούμενος προμηθεῖται . Τοῦτο δὴ χάνταινδα πεποίηκε . Τοῦ γὰρ φακεῖ τὸν βασιλέα τῶν Σύρων εἰς συμμαχίαν καλέσαντος , καὶ μετ’ ἐκείνου τὴν Ἱερουσαλὴμ ἐπὶ πολιορκία κατεληφτός , ἐξεδειματώθη μὲν ὁ ἀνόσιος βασιλεὺς , ἐδεισε δὲ καὶ ὁ λαός . Ἡ γὰρ πείρα τῶν ἤδη συμβεβηκότων ἠνάγκασεν ὁρμῶν · οὕτως δὲ αὐτοὺς τὸ δέος κατέλυσε , ὡς ἰσχνῶσαι δένδρια ὑπὸ σφοδροτέρας ἀνέμων προσβολῆς αὐτῶν ἀνελαθεῖν , διὰ τῶν ἐξῆς ἔσται δήλον .
Lemmas: ὁ ὁ παραλείπω ἱστορία διδάσκω . καί ἄλλος δέ πολύς τοιοῦτος πάσχω ὁ δυσανδρὴς βασιλεύς . καί γάρ Ἰδουμαῖος ὁ πελάζω , καί ἀλλόφυλος ὁ γειτνέω εξηνδραπιδισαω · ὁ δέ παράνομος βασιλεύς , δήω παρά ὁ Θεός ὁ συμμαχία αἰτέω , πρός ὁ Ἀσσύριος καταφεύγω βασιλεύς · ὁ δέ φιλάνθρωπος Δεσπότης καί μή καλέω συμμαχέω , καί καταφρονέω προμηθέομαι . οὗτος δή χάνταινδα ποιέω . ὁ γάρ φακής ὁ βασιλεύς ὁ Σύρος εἰς συμμαχία καλέω , καί μετά ἐκεῖνος ὁ Ἱεροσόλυμα ἐπί πολιορκία καταλαμβάνω , ἐκδειματόω μέν ὁ ἀνόσιος βασιλεύς , δείδω δέ καί ὁ λαός . ὁ γάρ πείρω ὁ ἤδη συμβεβηκός ἀναγκάζω ὁρμή · οὕτως δέ αὐτός ὁ δέος καταλύω , ὡς ἰσχνόω δενδρίον ὑπό σφοδρός ἄνεμος προσβολή αὐτός ἀνελαύνω , διά ὁ ἑξῆς εἰμί δῆλος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0144.2
γ . Καὶ ὁ καταλειφθὲς ¹¹ Ἰασοὺβ ὁ υἱὸς σου . Β Πλὴν οὐδαμοῦ μετὰ τοῦ παιδὸς ὁ προφήτης ἐκελεύσθη θεσπίσαι · ἐνταῦθα δὲ μόνον παραλαβεῖν τὸν υἱὸν προεστάχθη , ἐπειδὴ μέλλει τοῦ Ἐμμανουὴλ προαγομενεῖν τὴν γέννησιν , καὶ τὸν Ἄχαζ διδάξαι , ὡς διὰ τὸν ἐξ αὐτοῦ τεχθησόμενον τῆς θείας ἀπολαύσεται κηδεμονίας , αὐτὸς διὰ τὴν οἰκείαν παρανομίαν τιμωρίας ἀξίος ὢν . Τὸ δὲ ¹² , « Φύλαξα ¹³ τοῦ ἡσυχάσαι , » ὁ μὲν Σύμμαχος , « Φύλαξαι , καὶ ἡσύχασαι , ἠρμήνευσεν · ὁ δὲ Ἀκύλας , « Φύλαξαι , καὶ ἡσύχαζε · ὁ δὲ Θεοδοτίων , « Πρόσχε καὶ ἡσύχαζε ¹⁴ · » ἀντὶ τοῦ , Μὴ πολεμήσης , μηδὲ παρατάξῃ · νικήσεις γὰρ ἡσυχῶν διὰ τὴν ἐμὴν ἀγαθότητα .
Lemmas: γ . καί ὁ καταλείπω ¹¹ Ἰασούβ ὁ υἱός σύ . Β πλήν οὐδαμοῦ μετά ὁ παῖς ὁ προφήτης κελεύω θεσπίζω · ἐνταῦθα δέ μόνος παραλαμβάνω ὁ υἱός προστάσσω , ἐπεί μέλλω ὁ Ἐμμανουήλ προάγω ὁ γέννησις , καί ὁ Ἄχαζ διδάσκω , ὡς διά ὁ ἐκ αὐτός τίκτω ὁ θεῖος ἀπολαύω κηδεμονία , αὐτός διά ὁ οἰκεῖος παρανομία τιμωρία Ἀξιός εἰμί . ὁ δέ ¹² , « φυλάσσω ¹³ ὁ ἡσυχάζω , » ὁ μέν Σύμμαχος , « φυλάσσω , καί ἡσυχάζω , ἐρμηνεύω · ὁ δέ Ἀκύλας , « φυλάσσω , καί ἡσυχάζω · ὁ δέ Θεοδοτίων , « προέχω καί ἡσυχάζω ¹⁴ · » ἀντί ὁ , μή πολεμέω , μηδέ παρατάσσω · νικάω γάρ ἥσυχος διά ὁ ἐμός ἀγαθότης .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0144.3
δ . Ἀπὸ τῶν δύο ξύλων τῶν δαλῶν τῶν ¹⁵ καταιωμένων τούτων . Μὴ τοίνυν δεῖτῃ τούτους , φησί · δαλοὶ γὰρ εἰσί καπνιζόμενοι , ἀλλ’ οὐ C φλεγόμενοι . Δαλὸς δὲ ἐστὶν ἐπιπλεγὲς ξύλον , ἔχον μὲν τοῦ πυρὸς τὰ λείψανα , τῆς δὲ φλογὸς ἐστερημένον .
Lemmas: δ . ἀπό ὁ δύο ξύλον ὁ δαλός ὁ ¹⁵ καταιωμένων οὗτος . μή τοίνυν δείδω οὗτος , φημί · δαλός γάρ εἰμί καπνίζω , ἀλλά οὖον C φλέγω . δαλός δέ εἰμί ἐπιπλέκω ξύλον , ἔχω μέν ὁ πυρός ὁ λείψανον , ὁ δέ φλόξ στερέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0144.4
ζ . Ὀτάρ ¹⁶ γὰρ ὀργὴ τοῦ θυμοῦ γένηται , πάλιν ἰάσομαι . Ἐγὼ οὖν πατάσω , καὶ ἐγὼ ἰῶμαι . Καὶ γὰρ τὴν προτέραν παιδείαν διὰ τὴν σὴν ἐπήγαγον παρανομίαν · καὶ νῦν ἐπαμύνω διὰ τὸν ἐκ σοῦ τεχθησόμενον · μὴ τοίνυν δεῖτῃ τούτους . « Οὐ μείνῃ ¹⁷ ἡ βουλὴ αὐτῆ , οὐδὲ ἔσται . » Καὶ τοὺς ἐκείνων τοίνυν ἐγύμνωσε λογισμούς , καὶ τὴν ἰδίαν δεδήλωκε ψῆφον . Ἐγὼ γάρ , φησί , διασκεδάσω τὴν ἐκείνων βουλήν , καὶ οὐ μὴ μείνῃ , οὐδὲ ἔσται .
Lemmas: ζ . Οτάρ ¹⁶ γάρ ὀργή ὁ θυμός γίγνομαι , πάλιν ἰάομαι . ἐγώ οὖν πατάω , καί ἐγώ ἰάομαι . καί γάρ ὁ πρότερος παιδεία διά ὁ σός ἐπάγω παρανομία · καί νῦν ἐπαμύνω διά ὁ ἐκ σύ τίκτω · μή τοίνυν δείδω οὗτος . « οὖον μένω ¹⁷ ὁ βουλή αὐτῆ , οὐδέ εἰμί . » καί ὁ ἐκεῖνος τοίνυν γυμνόω λογισμός , καί ὁ ἴδιος δηλόω ψῆφος . ἐγώ γάρ , φημί , διασκεδάννυμι ὁ ἐκεῖνος βουλή , καί οὖον μή μένω , οὐδέ εἰμί .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0144.5
η . Κεφαλὴ Ἀρὰμ Δαμασκὴς , καὶ ἡ κεφαλὴ Δαμασκοῦ Ῥαασεὶμ . Ἀρὰμ τοὺς Σύρους ὀνοάζει · D τούτων , φησί , Δαμασκὸς μητρόπολις · τῆς δὲ Δαμασκοῦ ὁ βασιλεὺς Ῥαασεὶμ · τούτων οὖν ἄρχει μόνον , τῆς δὲ Ἱερουσαλὴμ οὐκίτι . Τὴν γὰρ τῶν Σύρων αὐτῷ ἐδωκε βασιλείαν · « Ἐκλείψει ¹⁸ ἡ βασιλεία Ἐφραὶμ ἐπὶ λαόν ¹⁹ . » Τὴν αἰχμαλωσίαν προλέγει , τὴν ὑπὸ
Lemmas: ὁ . Κεφαλή Ἀράμ Δαμάσκης , καί ὁ κεφαλή Δαμασκός Ῥαασεὶμ . Ἀράμ ὁ Σύρος ὄνομαι · D οὗτος , φημί , Δαμασκός μητρόπολις · ὁ δέ Δαμασκός ὁ βασιλεύς Ῥαασεὶμ · οὗτος οὖν ἄρχω μόνος , ὁ δέ Ἱεροσόλυμα οὐκίτι . ὁ γάρ ὁ Σύρος αὐτός δίδωμι βασίλειος · « ἐκλείπω ¹⁸ ὁ βασίλειος Ἐφραίμ ἐπί λαός ¹⁹ . » ὁ αἰχμαλωσία προλέγω , ὁ ὑπό
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0145.1
Α Σαλμανάσαρ καὶ Σενναχηρεὶμ γενομένην . Πρῶτος μὲν γὰρ ὁ Φουλ τὸν φόρον ἐπέθηκε · κατ' ἐκεῖνον δὲ , Θεγλαφάλὰσαρ ἑνίας ἐξανδραποδίσας πόλεις · εἶτα Σαλμανάσαρ τὰς πλείστας , καὶ τὰς ὑπολειφθείσας Σενναχεριμ .
Lemmas: Α Σαλμανάσαρ καί Σενναχηρείμ γίγνομαι . Πρῶτος μέν γάρ ὁ φουλ ὁ φόρος ἐπιτίθημι · κατά ἐκεῖνος δέ , Θεγλαφάλὰσαρ ἔνιοι ἐξανδραποδίζω πόλις · εἶτα Σαλμανάσαρ ὁ πλεῖστος , καί ὁ ὑπολείπω Σενναχεριμ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0145.2
θ' . Κεφαλὴ 'Εφραὶμ Σομώρων , καὶ κεφαλὴ Σομώρων υἱὸς 'Ρωμιελίου . Σομώρων δὲ τὴν Σαμαρείαν ἀπὸ τοῦ ὄρους καλεῖ . Σομὼρ γὰρ ἐκλήθη τὸ ὄρος ἀπὸ τοῦ πρώτου κτησαμένου · ἀπὸ δὲ τοῦ ὄρους ἡ πόλις . Σαμαρεία δὲ ἐστὶν ἡ νῦν Σεβαστὴ καλουμένη · λέγει τοίνυν , ὅτι τῶν δέκα φυλῶν ἡ Σαμαρεία βασιλεύει , τῆς δὲ Σαμαρείας ὁ τοῦ 'Ρωμιελίου υἱός · καὶ τούτους αὐτοὺς ὑπερβῆναι τοὺς ὄρους οὐ συγχωρῶ . Καὶ ἐὰν μὴ πιστεύσητε , οὐδὲ μὴ συνῆτε 84 . Τὴν οὖν ἐκείνων ἀπιστίαν εἰδὼς ἐπήγαγε το , « Ἐὰν μὴ πιστεύσητε , οὐδ' ἂν μὴ συνῆτε · » ὅπερ ὁ Σύμμαχος οὕτως , « Ἐὰν μὴ πιστεύσητε , οὐ διαμενεῖτε . » Ὁ δὲ Θεοδοτίων , « Ἐὰν μὴ πιστεύσητε , οὐδ' οὐ μὴ πιστευθῆτε · » τῆς γὰρ πίστεως , ἡ σωτηρία καρπός . Κατὰ δὲ τοὺς Ἑβδομήκοντα , « Οὐ μὴ συνῆτε · » ὁ δηλοῖ , ὅτι διὰ τῆς πίστεως τῶν θείων ἡ γνῶσις .
Lemmas: ὁ . Κεφαλή Εφραίμ σομωρος , καί κεφαλή σομωρος υἱός 'Ρωμιελίου . σομωρος δέ ὁ Σαμάρεια ἀπό ὁ ὄρος καλέω . Σομόρ γάρ καλέω ὁ ὄρος ἀπό ὁ πρῶτος κτάομαι · ἀπό δέ ὁ ὄρος ὁ πόλις . Σαμάρεια δέ εἰμί ὁ νῦν Σεβαστή καλέω · λέγω τοίνυν , ὅτι ὁ δέκα Φυλή ὁ Σαμάρεια βασιλεύω , ὁ δέ Σαμάρεια ὁ ὁ 'Ρωμιελίου υἱός · καί οὗτος αὐτός ὑπερβαίνω ὁ ὄρος οὖον συγχωρέω . καί ἐάν μή πιστεύω , οὐδέ μή συνίημι 84 . ὁ οὖν ἐκεῖνος ἀπιστία εἰδοί ἐπάγω ὁ , « ἐάν μή πιστεύω , οὐδέ εἄν μή συνίημι · » ὅσπερ ὁ Σύμμαχος οὕτως , « ἐάν μή πιστεύω , οὖον διαμένω . » ὁ δέ Θεοδοτίων , « ἐάν μή πιστεύω , οὐδέ οὖον μή πιστεύω · » ὁ γάρ πίστις , ὁ σωτηρία καρπός . κατά δέ ὁ ἑβδομήκοντα , « οὖον μή συνίημι · » ὁ δηλόω , ὅτι διά ὁ πίστις ὁ θεῖον ὁ γνῶσις .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0145.3
ια' . Αἴτησαί σεαυτῷ σημεῖον παρὰ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου . Ἐπεὶδ' ὅν ἀπίστεῖς τοῖς εἰρημένοις , καὶ ψεῦδος νομίζεις τὴν ἐμὴν ὑπόσχεσιν , ἐγὼ βεβαιώσω θαυματουργίᾳ τοὺς λόγους . Αἴτησον τοίνυν ὅπερ βούλῃ σημεῖον , εἴτε οὐράνιον , εἴτε ἐπίγειον · τοῦτο γὰρ λέγει · « Εἰς βάθος , ἢ εἰς ὕψος . » Ἀμφότερα δὲ τῷ τούτου παρέσχε παιδί , Ἰεζεκία τῷ βασιλεῖ · ἐν οὐρανῷ μὲν , ἀναστρέφαι καλέσας τὸν ἥλιον · ἐν δὲ τῇ γῇ , τοὺς Ἀσσυρίους κολάσας , καὶ μέντοι καὶ τὴν σωματικὴν αὐτῷ δωρησάμενος ὑγίειαν .
Lemmas: ἰά . αἰτέω σεαυτοῦ σημεῖον παρά κύριος ὁ Θεός σύ . ἐπειδή ὅς ἀπιστέω ὁ εἴρω , καί ψεῦδος νομίζω ὁ ἐμός ὑπόσχεσις , ἐγώ βεβαιόω θαυματουργία ὁ λόγος . αἰτέω τοίνυν ὅσπερ βούλομαι σημεῖον , εἴτε οὐράνιος , εἴτε ἐπίγειος · οὗτος γάρ λέγω · « εἰς βάθος , ἢ εἰς ὕψος . » Ἀμφότερος δέ ὁ οὗτος παρέχω παῖς , Ἰεζεκία ὁ βασιλεύς · ἐν οὐρανός μέν , ἀναστρέφω καλέω ὁ ἥλιος · ἐν δέ ὁ γῆ , ὁ Ἀσσύριος κολάζω , καί μέντοι καί ὁ σωματικός αὐτός δωρέω ὑγίεια .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0145.4
ιβ' . Οὐ μὴ αἰτήσω , οὐδὲ μὴ πειράσω Κύριον . Τούτοις οὖν τοῖς λόγοις , οὐχ ὡς καὶ δίχα σημείων πιστεύων , ἀλλ' ὡς ἀντιλέγων ἐχρήσατο . Οὐ δὴ χάριν ὁ προφήτης , οὐχ αὐτῷ λοιπόν , ἀλλὰ πᾶσῃ τῇ τοῦ Δαβὶδ διαλέγεται συγγενείᾳ , καὶ φησιν ·
Lemmas: ἶβις . οὖον μή αἰτέω , οὐδέ μή πειράζω κύριος . οὗτος οὖν ὁ λόγος , οὐ ὡς καί δίχα σημεῖον πιστεύω , ἀλλά ὡς ἀντιλέγω χράω . οὖον δή χάρις ὁ προφήτης , οὐ αὐτός λοιπός , ἀλλά πᾶς ὁ ὁ Δαυίδ διαλέγω συγγένεια , καί φημί ·
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0145.5
ιγ' . Ἀκούσατε δή , ὁ οἶκος Δαβὶδ , μὴ μικρὸν ὑμῖν ἀγῶνα παρέχειν ἀνθρώποις ; Οὐχ ἀπόχρη τοῖνυν ὑμῖν , φησί , τὸ τοῖς προφήταις ἀντιλέγειν , τὸ τοῖς θείοις ἀντιτείνειν θεράπουσιν , ἀλλὰ καὶ αὐτῷ τῷ Δεσπότῃ κειλευόντι προφανῶς ἀπειθεῖτε 85 . Ἄλλ' ὅμως καὶ μὴ βουλομένους σημεῖον ὑμῖν δώσει · καινὸν καὶ παράδοξον .
Lemmas: πνίξ . ἀκούω δή , ὁ οἶκος Δαυίδ , μή μικρός σύ ἀγών παρέχω ἄνθρωπος ; οὐχ ἀποχράω τοίνυν σύ , φημί , ὁ ὁ προφήτης ἀντιλέγω , ὁ ὁ θεῖον ἀντιτείνω θεράπων , ἀλλά καί αὐτός ὁ δεσπότης κειλευειμι προφανῶς ἀπειθέω 85 . ἄλλος ὅμως καί μή βούλομαι σημεῖον σύ δίδωμι · καινός καί παράδοξος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0145.6
ιδ' . Δώσει Κύριος αὐτὸς ὑμῖν σημεῖον . Σημεῖον γὰρ , καὶ σημεῖον μέγιστον , οὕτος ὁ τόκος καλεῖται . Οὐδεὶς δὲ σημεῖον καλεῖ τὸ καθ' ἑκάστην γινόμενον ἡμέραν · εἰ γὰρ μὴ παρθενικὸς ἐστίν , ἀλλὰ γαμικὸς ὁ τόκος , πῶς τὸ κατὰ φύσιν ὄνδυν , σημεῖον προσαγορεύεται ; « Ἰδοὺ ἡ Παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται , καὶ τέξεταί υἱόν . » Τοῦτο οὖν ἀληθῶς σημεῖόν ἐστιν καὶ εἰς ὕψος , καὶ εἰς βάθος . Καὶ γὰρ ὁ Θεοδότην , καὶ ὁ Ἀχιλάς , οὕτως τοῦτο ἡρμήνευσαν · « Βάθυνον εἰς ἄδην , ἢ ὕψωσον ἄνω · » ὁ δὲ Ἐμμανουὴλ καὶ εἰς τὸν ἄδην κείμενον Ἄδαμ εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀνείδασε . Ταύτην μέντοι τὴν προφητείαν οὐχ ὡς ἐτυχεν
Lemmas: ἴδη . δίδωμι Κύριος αὐτός σύ σημεῖον . σημεῖον γάρ , καί σημεῖον μέγας , οὗτος ὁ τόκος καλέω . οὐδείς δέ σημεῖον καλέω ὁ κατά ἕκαστος γίγνομαι ἡμέρα · εἰμί γάρ μή Παρθενικός εἰμί , ἀλλά γαμικός ὁ τόκος , πῶς ὁ κατά φύσις ὄνδυν , σημεῖον προσαγορεύω ; « ἰδέ ὁ Παρθένος ἐν γαστήρ λαμβάνω , καί τίκτω υἱός . » οὗτος οὖν ἀληθής σημεῖον εἰμί καί εἰς ὕψος , καί εἰς βάθος . καί γάρ ὁ Θεοδότη , καί ὁ Ἀχιλᾶς , οὕτως οὗτος ἑρμηνεύω · « βαθύνω εἰς ἅδην , ἢ ὑψόω ἄνω · » ὁ δέ Ἐμμανουήλ καί εἰς ὁ ἅδην κεῖμαι Άδαμ εἰς ὁ οὐρανός ἀναδιδάσκω . οὗτος μέντοι ὁ προφητεία οὐ ὡς τυγχάνω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0146.1
A ἐπὶ τοῦ παρόντος προῆνγκεν · ἀλλ' ἐπειδὴ ἐδεδείσαν τῶν πολεμίων τὴν προσβολήν , καταλίσειν ἀπειλοῦντῶν τὴν Δαβιτικὴν βασιλείαν , ἀνάγκειν · διδάσκει ὡς ἀδυνάτους ἐπιχειροῦσι . Δεῖ γάρ , φησίν , φυλαχθῆναι τὴν Δαβιτικὸν γένος , ὡς ἂν ἔλθῃ ὁ ἀπόκειται , καὶ παράσχῃ τὴν προσδοκοῦμεν εὐλογίαν τοῖς ἔθνεσιν . > Καὶ καλέσεις 88 τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ . > Προθεσπίσας τῆς Παρθένου τὴν σύλληψιν καὶ τὸν παράδοξον τόκον , καὶ τὴν προσηγγορίαν ἐπέθηκεν . Ἐμμανουήλ γάρ τὸ βρέφος ὀνόμασε · ὁλοῖ δὲ τὸ ὄνομα τὸν μεθ' ἡμῶν Θεόν , τὸν ἐνανθρωπήσαντα Θεόν , τὸν τὴν ἀνθρωπεῖαν φύσιν ἀνειληφότα Θεόν , τὸν ἐνωθέντα ταύτῃ Θεόν , τὸν τοῦ Θεοῦ μορφὴν καὶ τὴν τοῦ δούλου μορφὴν ἐν ἑνὶ Υἱῷ γνωρισμένην .
Lemmas: A ἐπί ὁ πάρειμι προφέρω · ἀλλά ἐπεί δείδω ὁ πολέμιος ὁ προσβολή , καταλισεω ἀπειλέω ὁ Δαβιτικὴν βασίλειος , ἀνάγκη · διδάσκω ὡς ἀδύνατος ἐπιχειρέω . Δεύς γάρ , φημί , φυλάσσω ὁ Δαβιτικὸν γένος , ὡς εἄν ἔρχομαι ὁ ἀπόκειμαι , καί παρέχω ὁ προσδοκέω εὐλογία ὁ ἔθνος . > καί καλέω 88 ὁ ὄνομα αὐτός Ἐμμανουήλ . > προθεσπίζω ὁ παρθένος ὁ σύλληψις καί ὁ παράδοξος τόκος , καί ὁ προσηγορία ἐπιτίθημι . Ἐμμανουήλ γάρ ὁ βρέφος ονομάζω · ὄλλυμι δέ ὁ ὄνομα ὁ μετά ἐγώ Θεός , ὁ ἐνανθρωπέω Θεός , ὁ ὁ ἀνθρώπειος φύσις ἀναλαμβάνω Θεός , ὁ ἐνωθέω οὗτος Θεός , ὁ ὁ Θεός μορφή καί ὁ ὁ δοῦλος μορφή ἐν εἷς υἱός γνωρίζω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0146.2
B ιε' . Βούτυρον καὶ μέλι φάγεται . Προαγορεύει τοῖνυν κατὰ ταυτὸν καὶ τὰ ἀνθρώπινα καὶ τὰ θεία . « Βούτυρον καὶ μέλι φάγεται » · τοῦτο ἀνθρώπινον . Τὸ δέ , « Πρὶν γνῶναι αὐτὸν 89 , ἢ προελθεῖν πονηρὰ , ἐκλέξεται 87 τὸ ἀγαθόν , » καὶ τὰ ἕξης 88 , οὐ κατὰ ἄνθρωπον , ἀλλ' ὑπὲρ ἄνθρωπον . Τῶν γὰρ ἀνθρώπων ἡ φύσις οὐκ εὐθὺς τισκομένη τὴν διάκρισιν δέχεται τοῦ ἀγαθοῦ καὶ τοῦ χειρόνου · ἀλλὰ δεῖται χρόνου καὶ μέτρων ἡλικίας , καὶ τότε μανθάνει , τί μὲν ἀγαθόν , τί δὲ πονηρόν · ὁ δὲ Ἐμμανουήλ εὐθὺς ἀπὸ σπαργάνων ἀπἔωστο τὴν τοῦ χειρόνου αἵρεσιν . Οὕτω τὸ σημεῖον προδεδώκας , προλέγεις τὴν σωτηρίαν .
Lemmas: B ἵημι . βούτυρον καί μέλι ἐσθίω . προαγορεύω τοίνυν κατά τατός καί ὁ ἀνθρώπινος καί ὁ θεῖος . « βούτυρον καί μέλι ἐσθίω » · οὗτος ἀνθρώπινος . ὁ δέ , « πρίν γιγνώσκω αὐτός 89 , ἢ προέρχομαι πονηρός , ἐκλέγω 87 ὁ ἀγαθός , » καί ὁ έξειμι 88 , οὖον κατά ἄνθρωπος , ἀλλά ὑπέρ ἄνθρωπος . ὁ γάρ ἄνθρωπος ὁ φύσις οὐ εὐθύς τίνω ὁ διάκρισις δέχομαι ὁ ἀγαθός καί ὁ χειρονοος · ἀλλά δήω χρόνος καί μέτρον ἡλικία , καί τότε μανθάνω , τίς μέν ἀγαθός , τίς δέ πονηρός · ὁ δέ Ἐμμανουήλ εὐθύς ἀπό σπάργανον ἀπωθέω ὁ ὁ χειρονοος αἵρεσις . οὕτως ὁ σημεῖον προδίδωμι , προλέγω ὁ σωτηρία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0146.3
C ιζ' . Καὶ καταλειφθήσεται ἡ γῆ , ἣν σὺ φοβῇ 89 . Καὶ τοὺς μικρὸν ὑστερον ἐπείνει μέλλοντας πολεμίους προλέγει · διδάσκων ὡς οὐδὲν ἄγνοεῖ τῶν ὅλων ὁ ποιητής · ἀλλ' αὐτὸς ἔκαστα πρυτανεύει , καὶ πρὸς τὸ συμφέρον ἰθύνει . Τὸ δέ , « Ἀφ' ἧς ἡμέρας ἀφέλιεν Ἐφραὶμ ἀπὸ Ἰούδα , » οὕτως ὁ Σύμμαχος · ἑρμηνεύσιν · « Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἧς ἀπέστη 90 Ἐφραὶμ ἀπὸ Ἰούδα . » Οὕτω δὲ καὶ ὁ Ἀχίλας · ὁλοῖ δὲ ὁ λόγος , ὅτι ἀφ' ἧς ἡμέρας ἀπέστησαν αἱ δέκα φυλαὶ τῆς τοῦ Ἰούδα φυλῆς , καὶ τῆς Δαβιτικῆς βασιλείας , τοιαύτη κακοπαθία καὶ δυσπραγία οὐ κατάλαβε τὸν Ἰούδα , εἰὰν αὐτὸν ἀπειλεῖ καταληφθῆσαι · τὶς δὲ αὕτη ; Ὁ βασιλεὺς τῶν Ἀσσυρίων . Καὶ κατὰ τοὺς Ἑβδομήκοντα δέ , Τοιαύτας , φησίν , ἡμέρας ἐπάξει ἐπὶ σὲ ὁ Θεός , ὅας ἡμέρας οὐκ εἶδες , ἀφ' ἧς ἡμέρας ἀφέλιεν ἑαυτὸν ἀπὸ σοῦ ὁ Ἐφραὶμ . Τίνες δὲ αὗται ; Τῶν Ἀσσυρίων ὁ βασιλεὺς ἐν ταύταις ἐπάγων σοι κακὰ . Οὐδὲ γὰρ τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων Ἐφραὶμ ἀφεῖλεν · ἀλλ' ὁ Κύριος ἐπάξει τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων , καὶ τοιαῦτα διὰ τούτου κακὰ , ὅσα οὐκ εἶδεν ὁ Ἰούδας μετὰ τὴν τοῦ Ἐφραὶμ χωρισμόν .
Lemmas: C ἵζω . καί καταλείπω ὁ γῆ , ὅς σύ φοβέω 89 . καί ὁ μικρός ὕστερος πεινέω μέλλω πολέμιος προλέγω · διδάσκω ὡς οὐδείς ἀγνοέω ὁ ὅλος ὁ ποιητής · ἀλλά αὐτός ἔκαστος πρυτανεύω , καί πρός ὁ συμφέρω εὐθύνω . ὁ δέ , « ἀπό ὅς ἡμέρα ἀφαιρέω Ἐφραίμ ἀπό Ἰούδας , » οὕτως ὁ Σύμμαχος · ἑρμηνεύς · « ἀπό ὁ ἡμέρα ὅς ἀφίστημι 90 Ἐφραίμ ἀπό Ἰούδας . » οὕτως δέ καί ὁ Ἀχιλᾶς · ὄλλυμι δέ ὁ λόγος , ὅτι ἀπό ὅς ἡμέρα ἀφίστημι ὁ δέκα φυλή ὁ ὁ Ἰούδας Φυλή , καί ὁ δαβιτικεω βασίλεια , τοιοῦτος κακοπαθία καί δυσπραγία οὖον καταλαμβάνω ὁ Ἰούδας , ἄν αὐτός ἀπειλέω καταλαμβάνω · τις δέ οὗτος ; ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος . καί κατά ὁ ἑβδομήκοντα δέ , Τοιαύτη , φημί , ἡμέρα ἐπάγω ἐπί σύ ὁ Θεός , ὄα ἡμέρα οὐ ὁράω , ἀπό ὅς ἡμέρα ἀφαιρέω ἑαυτοῦ ἀπό σύ ὁ Ἐφραίμ . τίνω δέ οὗτος ; ὁ Ἀσσύριος ὁ βασιλεύς ἐν οὗτος ἐπάγω σύ κακός . οὐδέ γάρ ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος Ἐφραίμ ἀφαιρέω · ἀλλά ὁ Κύριος ἐπάγω ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος , καί τοιοῦτος διά οὗτος κακός , ὅσος οὐ ὁράω ὁ Ἰούδας μετά ὁ ὁ Ἐφραίμ χωρισμός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0146.4
D η' . Συριεῖ Κύριος μυίας καὶ τὴν μελίσσην . Ἡ μυίας μὲν τοὺς Αἰγυπτίους καλεῖ , ὡς ἐλάττονα βλάφοντας · μελίττας δὲ τοὺς Ἀσσυρίους . Σφοδρότερον γὰρ τῆς μελίττης τὸ κέντρον . Μέμνηται δὲ καὶ τῶν Αἰγυπτίων , καὶ τῶν Ἀσσυρίων ἢ τῶν Βασιλέων ἱστορία . Φαραὼ γὰρ Νεχάω , τῶν Αἰγυπτίων ὁ βασι -
Lemmas: D ἤ . Συρίζω Κύριος μυῖα καί ὁ μέλισσα . ὁ μυῖα μέν ὁ Αἰγύπτιος καλέω , ὡς μικρός βλάπτω · μέλισσα δέ ὁ Ἀσσύριος . σφοδρός γάρ ὁ μέλισσα ὁ κέντρον . μιμνήσκω δέ καί ὁ Αἰγύπτιος , καί ὁ Ἀσσύριος ἢ ὁ Βασιλεύς ἱστορία . Φαραώ γάρ Νεχάω , ὁ Αἰγύπτιος ὁ βάσις -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0146.5
88 Supra , 1 . I , p . 737 , erat καλέσουςι . 89 πρὶν ἢ γν . αὐτόν . Hebr . ut sciat ipse . Aqu . τοῦ γνῶναι αὐτόν . Symm . εἰς τὸ γνῶναι αὐτόν . 87 Rec . lectio h . l . est ἐκλέξασθαι . 88 καὶ τὰ ἕξης . Hæc pertinent ad verba prima v . 16 quæ h . l . des . infra autem ad Hebr . 1 , 7-9 , ita leg . ( Δὲ ) πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίων ἀγαθὸν ἢ κακόν , ἀπειθεῖ πονηρίᾳ , τοῦ ἐκλέξασθαι τὸ ἀγαθόν . 89 φοβή . Hebr . fastidio habes . Aqu . σιχαινεῖς . Theod . βελιξόση . 90 ἀπέστη . Ita quoque juxta Hebr .
Lemmas: 88 Supra , 1 . I , p . 737 , erat καλέω . 89 πρίν ἢ ΓΝ . αὐτός . Hebr . ut sciat ipse . Aqu . ὁ γιγνώσκω αὐτός . Symm . εἰς ὁ γιγνώσκω αὐτός . 87 Rec . lectio h . l . est ἐκλέγω . 88 καί ὁ έξειμι . Hæc pertinent ad verba prima v . 16 quæ h . l . des . infra autem ad Hebr . 1 , 7-9 , ita leg . ( δέ ) πρίν ἢ γιγνώσκω ὁ παιδίον ἀγαθός ἢ κακός , ἀπειθέω πονηρία , ὁ ἐκλέγω ὁ ἀγαθός . 89 φοβέω . Hebr . fastidio habes . Aqu . σιχαινω . Theod . βελιξόση . 90 ἀφίστημι . Ita quoque juxta Hebr .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.1
Assyrii autem primo cum Senacherimo alias Judææ σας , ἀργύλιχον ἔλαβε , καὶ φόρους τελεῖν ἠνάγκασε
Lemmas: Assyrii autem primo cum Senacherimo alias Judææ σός , αργυλιχω λαμβάνω , καί φόρος τελέω ἀναγκάζω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.2
nosore ipsam expugnarunt Hierosolymam , et divi - ναχηρείμ τὰς ἄλλας τῆς Ἰουδαίας ἐξεπόρθησαν πό -
Lemmas: nosore ipsam expugnarunt Hierosolymam , et divi - ναχηρείμ ὁ ἄλλος ὁ Ἰουδαῖος ἐκπορθέω πό -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.3
num templum incendierunt , et eos qui mortem λεις · μετὰ δὲ ταῦτα , σύν τῷ Ναβουχοδονόσορ καὶ
Lemmas: num templum incendierunt , et eos qui mortem λίς · μετά δέ οὗτος , σῦς ὁ Ναβουχοδονόσορ καί
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.4
bis , « quæ dominabuntur parti fluminis Ægypti , » ναὸν ἐνέπρησαν , καὶ τοὺς διαφυγόντας τὸν θάνατον
Lemmas: bis , « quæ dominabuntur parti fluminis Ægypti , » ναός ἐμπίμπρημι , καί ὁ διαφεύγω ὁ θάνατος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.5
Theodotio dixit , « quæ dominabuntur quod est in δουραλώτους ἤγαγον . Ἄντὶ τοῦ , « Αἱ κυριεύσουσι τὸ
Lemmas: Theodotio dixit , « quæ dominabuntur quod est in δουραλώτους ἄγω . ἀντί ὁ , « ὁ κυριεύω ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.6
parte fluminis Ægypti , » eodemque modo Sym - μέρος ποταμοῦ Αἰγύπτου , » — « Αἱ κυριεύσουσι τὸ
Lemmas: parte fluminis Ægypti , » eodemque modo Sym - μέρος ποταμός Αἴγυπτος , » — « ὁ κυριεύω ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.7
machus . ἔστιν ἐν μέλει ποταμοῦ Αἰγύπτου . » ὁ Θεοδωτίων εἶρηκεν ·
Lemmas: machus . εἰμί ἐν μέλος ποταμός Αἴγυπτος . » ὁ Θεοδωτίων εἴρω ·
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.8
οὕτω δὲ καὶ ὁ Σύμμαχος .
Lemmas: οὗτος δέ καί ὁ Σύμμαχος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.9
rum . Per hæc autem omnia , ut dictum est , multi - τρώγλαις τῶν πετρῶν . Διὰ τούτων ἀπάντων , ὡς
Lemmas: rum . Per hæc autem omnia , ut dictum est , multi - τρώγλη ὁ πέτρα . Ζεύς οὗτος ἀπαντάω , ὡς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.10
tudinem hostium significavit . εἴρηται , τὸ πλῆθος τῶν πολεμίων ἠνίζατο .
Lemmas: tudinem hostium significavit . εἴρω , ὁ πλῆθος ὁ πολέμιος ἐνίζω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.11
etionem , « novaculam ebriam » vocans regem Me - νῳ 92 . Προσαγορεύει διὰ τούτων τὴν παντελῆ τῶν Ἀσ -
Lemmas: etionem , « novaculam ebriam » vocans regem Me - νάω 92 . προσαγορεύω διά οὗτος ὁ παντελής ὁ ἀ -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.12
caput nominat . Et « pedes pilis nudavit , » 221 δίκης γενόμενος ὄργανον , τὴν βασιλείαν τῶν Βαβυ -
Lemmas: caput nominat . Et « pedes pilis nudavit , » 221 δίκη γίγνομαι ὄργανον , ὁ βασίλειος ὁ Βαβυ -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.13
riter et barbæ ornamentum , » pro eo quod est , « τοὺς πόδας ἐγύμνωσε τῶν τριχῶν , » τῶν οὗ 94 αὐτοῦ
Lemmas: riter et barbæ ornamentum , » pro eo quod est , « ὁ πούς γυμνόω ὁ θρίξ , » ὁ ὅς 94 αὐτός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.14
feminas pro viris ostendet inimicos . στρατευομένων ἀφελὼν τὴν ἀνδρείαν · « ἀφελὼν δὲ
Lemmas: feminas pro viris ostendet inimicos . στρατεύω ἀφαιρέω ὁ ἀνδρεῖος · « ἀφαιρέω δέ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.15
καὶ τοῦ πώγωνος τὴν εὐπρέπειαν · » ἀντὶ τοῦ , Γυ -
Lemmas: καί ὁ πώγων ὁ εὐπρέπεια · » ἀντί ὁ , Γυ -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.16
Vers . 21 . Nutriat homo vaccam boum , et duas ναῖκας ἀντὶ ἀνδρῶν δείξει τοὺς πολεμίους .
Lemmas: Vers . 21 . Nutriat homo vaccam boum , et duas ναικαι ἀντί ἀνήρ δείκνυμι ὁ πολέμιος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.17
summa in egestate victitantes in Judæa moraban - βουχοδονόσορ ἐπάνοδον , συνθροίσθησαν ὅσοι δια -
Lemmas: summa in egestate victitantes in Judæa moraban - βουχοδονόσορ ἐπάνοδος , συνθροίσθησαν ὅσος διά -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.18
comparantes [ 22 ] . Et quoniam terra nondum cole - C τῇ Ἰουδαίᾳ διέτριβον , ἀπὸ ὀρεμάτων ὀλίγων τὴν
Lemmas: comparantes [ 22 ] . Et quoniam terra nondum cole - C ὁ Ἰουδαῖος διατρίβω , ἀπό ὀρεμάτων ὀλίγος ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.19
batur propter penuriam hominum , pecora herbis ἀναγκαίαν ποριζόμενοι χρείαν . Τῆς δὲ γῆς μηκέτι
Lemmas: batur propter penuriam hominum , pecora herbis ἀναγκαῖος πορίζω χρεία . ὁ δέ γῆ μηκέτι
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.20
affatim abundabant , uberior autem pastus lactis γεωργουμένης διὰ τὴν τῶν ἀνδρῶν ἔρημίαν , εὐπόρει
Lemmas: affatim abundabant , uberior autem pastus lactis γεωργέω διά ὁ ὁ ἀνήρ ἐρημία , εὐπορέω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.21
cus sermo prænuntiat . πρόβατα τὴν χρείαν ἐπλήρου · ἔρημίαν τοίνυν ὁ προφητικὸς
Lemmas: cus sermo prænuntiat . πρόβατον ὁ χρεία πληρόω · ἐρημία τοίνυν ὁ προφητικός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.22
προεδήσιασε λόγος .
Lemmas: προεδησιααω λόγος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.23
Vers . 23 . In desertum redigentur , et spinum . κγ' . Εἰς χέρσον ἔσονται , καὶ εἰς ἀκανθας . Ὅτι
Lemmas: Vers . 23 . In desertum redigentur , et spinum . κγ' . εἰς χέρσος εἰμί , καί εἰς ἄκανθα . ὅτι2
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.24
Quod Judææ vastitatem iis quæ dicta sunt pro - διὰ τῶν προσαγορευμένων , ἔρημίαν τῆς Ἰουδαίας ὁ προ -
Lemmas: Quod Judææ vastitatem iis quæ dicta sunt pro - διά ὁ προσαγορεύω , ἐρημία ὁ Ἰουδαῖος ὁ προ -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.25
in extremam redigatur vastitatem . τιμίας καὶ φιλοπονίας , ἔρημίαν δέξεταί παντελῆ .
Lemmas: in extremam redigatur vastitatem . τίμιος καί φιλοπονία , ἐρημία δέχομαι παντελής .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.26
Vers . 24 . Cum sagitta et arcu ingredientur . Aut κδ' . Μετὰ βέλους καὶ τοξεύματος εἰσελεύσον -
Lemmas: Vers . 24 . Cum sagitta et arcu ingredientur . Aut κδέʹ . μετά βέλος καί τόξευμα εἰσέρχομαι -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.27
futuram . σων πολεμίων ἡ προσβολή .
Lemmas: futuram . σός πολέμιος ὁ προσβολή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.28
Vers . 25 . Et omnis mons aratus arabitur . Dixe - κε' . Καὶ πᾶν ὄρος ἀροτριώμενον ἀροτριωθήσε -
Lemmas: Vers . 25 . Et omnis mons aratus arabitur . Dixe - κύ . καί πᾶς ὄρος ἀροτριάω ἀρότριος -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.29
rit quipiam , eadem hic etiam diverso modo di - ται 95 . Φαῖν δ' ἄν τις , τὰ αὐτὰ καὶ ἐνταῦθα διαφόρως
Lemmas: rit quipiam , eadem hic etiam diverso modo di - ὁ 95 . φαίνω δέ ἄν τις , ὁ αὐτός καί ἐνταῦθα διάφορος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.30
cere prophetam , quod et montes , qui sedulo ara - λέγειν τὸν προφήτην · ὅτι καὶ τὰ ἄγαν ἀροτριώμενα ,
Lemmas: cere prophetam , quod et montes , qui sedulo ara - λέγω ὁ προφήτης · ὅτι καί ὁ ἄγαν αροτριώ ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.31
lantur , et magna cura excolebantur , ubi olim καὶ πολλῆς ἐπιμελείας ἀξιούμενα ὄρη , ἔνθα πάλαι
Lemmas: lantur , et magna cura excolebantur , ubi olim καί πολύς ἐπιμέλεια ἀξιόω ὄρος , ἔνθα πάλαι
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.32
pascua non erant , eiant ipsi ob magnam vasti - φορβὰς οὐκ ἦν , καὶ αὐτὰ διὰ τὴν πολλὴν ἔρημίαν
Lemmas: pascua non erant , eiant ipsi ob magnam vasti - φορβή οὐ εἰμί , καί αὐτός διά ὁ πολύς ἐρημία
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.33
tatem pascua futuri sint armentorum et gregum . νομὴ βουκολίων καὶ ποιμνίων γενήσονται . Εἰ δὲ καὶ
Lemmas: tatem pascua futuri sint armentorum et gregum . νομή Βουκολίων καί ποίμνιον γίγνομαι . εἰμί δέ καί
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0147.34
etiam prophetiæ veritatem deprehendet . Mons οὕτως τῆς προφητείας τὴν ἀλήθειαν . Ὅρος γὰρ ἦν ἀρο -
Lemmas: etiam prophetiæ veritatem deprehendet . Mons οὕτως ὁ προφητεία ὁ ἀλήθεια . Ὅρος γάρ εἰμί Άρο -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0148.1
II ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ .
Lemmas: II κεφάλαιος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0148.2
α . Ἄδδε σεαυτῷ τόμον καινὸν μέγαν 88 . Ἔδει γὰρ ἐν τόμῳ καινῷ τὰ περὶ τοῦ καινοῦ καὶ παραδόξου τόκου γραφῆναι .
Lemmas: ὅς . αδʹ σεαυτοῦ τόμος καινός μέγας 88 . δέω γάρ ἐν τόμος καινός ὁ περί ὁ καινός καί παράδοξος τόκος γράφω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0148.3
β . Οὐρίαν 89 τὸν ἱερέα 90 , καὶ Ζαχαρίαν υἱὸν Βαραχίου . Οὐρίου μὲν οὖν τοῦ ἱερέως ἡ τετάρτη μέμνηται τῶν Βασιλειῶν · Ζαχαρίου δὲ τοῦ προφήτου , ἡ δευτέρα τῶν Παραλειπομένων · συνέχμασαν δὲ ἀλλήλοις , κατὰ τοὺς χρόνους Ὀζίου , καὶ Ἰωάθαμ , καὶ Ἀχας γενόμενοι · διὰ μέντοι τοῦτων ἐκάτερον B τύγμα εἰς μαρτυρίαν τοῦ παραδόξου τόκου καλεῖ .
Lemmas: Β . οὐρία 89 ὁ ἱερεύς 90 , καί Ζαχαρίας υἱός Βαραχίας . Οὔριος μέν οὖν ὁ ἱερεύς ὁ τέταρτος μιμνήσκω ὁ Βασίλεια · Ζαχαρίας δέ ὁ προφήτης , ὁ δύο ὁ παραλείπω · συνέχμασαν δέ ἀλλήλων , κατά ὁ χρόνος Ὀζίου , καί Ἰωάθαμ , καί ἠχή γίγνομαι · διά μέντοι τοῦτις ἐκάς B τύγμα εἰς μαρτυρία ὁ παράδοξος τόκος καλέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0148.4
γ . Καὶ προσῆλθον πρὸς τὴν προφήτιν , καὶ ἐν γαστρὶ ἔλαβε καὶ ἔτεκεν υἱόν . Καὶ ἐπεὶδὴ προηγόρευσε ν ἤδη τῆς Παρθένου τὴν γέννησιν , ὑπὲρ φύσιν δὲ ἦν τὸ εἰρημένον , διδάσκει 91 τὴς συλλήψεως τὸν τρόπον . Καὶ καθάπερ τὸν ἅγιον Παρθένον , τὸν εὐαγγελίσαν δεξαμένην παραδόξως σοι · διὰ πυθόμενη · Πῶς ἔσται μοι 92 τούτο , ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω · ὁ ἅγιος εἴδixe Γαβριὴλ τὸν τῆς συλλήψεως τρόπον , εἰρήκως · Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι · διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται Υἱὸς Θεοῦ · οὕτως ἐνταῦθα τοὺς τῇ προφήτει διαπιστοῦντας ὁ προφητικὸς πιστεύειν διδάσκει λόγος , τὸν θεῖον τρόπον ἐπιδεικνύς , καὶ τὸ πανάγιον εἰσάγων Πνεῦμα , διαβρέδην λέγων · Καὶ προσῆλθον πρὸς τὴν προφήτιν , καὶ ἐν γαστρὶ ἔλαβε καὶ ἔτεκεν υἱόν . Ἄλλος δὲ οὐ προσῆλθον · ἡμῖνεν , ἀλλὰ προσῆλθε ἡ προφήτις . Κάλεσον τὸ ὄνομα αὐτοῦ , Ταχέως σκύλευσον 93 . Καὶ θείαν προσηγρίαν ὁ προφήτης ἐπιθεῖναι τῷ τεχθέντι προστάττεται , καὶ γίνεται αὐτῷ ὄνομα τὸ πρᾶγμα . Αὐτὸ γὰρ ἐστι τοῦ Κυρίου φωνή · Ἐὰν μὴ τις εἰσέλθῃ εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἰσχυροῦ , καὶ δήσῃ τὸν ἰσχυρόν , πῶς τὰ σκεύη αὐτοῦ διαρπάσει 94 ; Καὶ εὐθὺς δὲ τεχθεὶς τὰ πρῶτα σκεῦη τοῦ διαβόλου τοὺς μάγους εἰς προσκύνησιν εἴλκυσε .
Lemmas: γ . καί προσέρχομαι πρός ὁ προφήτης , καί ἐν γαστήρ λαμβάνω καί τίκτω υἱός . καί ἐπειδή προαγορεύω Ν ἤδη ὁ παρθένος ὁ γέννησις , ὑπέρ φύσις δέ εἰμί ὁ εἴρω , διδάσκω 91 σής σύλληψις ὁ τρόπος . καί καθάπερ ὁ ἅγιος παρθένος , ὁ εὐαγγελίζω δέχομαι παράδοξος σύ · διά πυνθάνομαι · Πῶς εἰμί ἐγώ 92 οὗτος , ἐπεί ἀνήρ οὖον γιγνώσκω · ὁ ἅγιος οἶδα Γαβριήλ ὁ ὁ σύλληψις τρόπος , εἴρω · πνεῦμα ἅγιος ἐπέρχομαι ἐπί σός , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ · διό καί ὁ γεννάω ἅγιος καλέω υἱός Θεός · οὕτως ἐνταῦθα ὁ ὁ προφήτης διαπιστέω ὁ προφητικός πιστεύω διδάσκω λόγος , ὁ θέω τρόπος ἐπιδείκνυμι , καί ὁ πανάγιος εἰσάγω πνεῦμα , διαβρέδην λέγω · καί προσέρχομαι πρός ὁ προφήτης , καί ἐν γαστήρ λαμβάνω καί τίκτω υἱός . ἄλλος δέ οὖον προσέρχομαι · ἡμίνα , ἀλλά προσέρχομαι ὁ προφήτις . καλέω ὁ ὄνομα αὐτός , ταχέως σκυλεύω 93 . καί θεῖος προσηγρίαν ὁ προφήτης ἐπιτίθημι ὁ τίκτω προστάσσω , καί γίγνομαι αὐτός ὄνομα ὁ πρᾶγμα . αὐτός γάρ εἰμί ὁ κύριος φωνή · ἐάν μή τις εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἰκίον ὁ ἰσχυρός , καί δήω ὁ ἰσχυρός , πῶς ὁ σκεῦος αὐτός διαρπάζω 94 ; καί εὐθύς δέ τίκτω ὁ πρῶτος σκεῦος ὁ διάβολος ὁ μάγος εἰς προσκύνησις ἕλκω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0148.5
δ . Ἀλήγεταὶ δύναμιν Δαμασκού , καὶ τὰ σκύλα Σαμαρείας . Ἄλλὰ μὴν καὶ ἱστορικῶς , πρὸ τοῦ τόκου , κατὰ τὸν τῆς προφητείας καιρὸν καὶ τῆς Δαμασκού , καὶ τῆς Συρίας , διὰ τοὺς Ἀσσυρίους κατέλαβε τὴν ἰσχύν · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ , Πρὶν ἢ D
Lemmas: δ . Ἀλήγεταὶ δύναμις Δαμασκός , καί ὁ σκύλα Σαμάρεια . ἀλλά μήv καί ἱστορικός , πρό ὁ τόκος , κατά ὁ ὁ προφητεία καιρός καί ὁ Δαμασκός , καί ὁ Συρία , διά ὁ Ἀσσύριος καταλαμβάνω ὁ ἰσχύς · οὗτος γάρ δηλόω ὁ , πρίν ἢ D
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0149.1
Α γνώαι τὸ παιδίον καλεῖν πατέρα ἢ μητέρα 6 , λήψεται δύναμιν Δαμασκού , καὶ τὰ σκῦλα Σαμαρείας ἔναντι βασιλέως ᾿Ασσυρίων . » Καθόσον γὰρ ὁ Λευῖ , πρὸν εἰς τόνδε παραχθῆναι τὸν βίον , πρὸ ἑξήκοντα καὶ ἑκατὸν ἐτῶν , διὰ τοῦ ᾿Αβραὰμ ἀποδεκατωθῆναι λέγεται , ἐν τῇ ὀσφύι τοῦ πατριάρχου κρυπτόμενος · οὕτω καὶ πρὸ τῆς κατὰ σάρκα γεννήσεως , ὁ ᾿Εμμανουὴλ διὰ τοῦ ᾿Ασσυρίου , καὶ τὴν Δαμασκόων , καὶ τὴν Σαμαρείαν δίκας ὑπὲρ τῶν κατὰ τὴν ῾Ιερουσαλὴμ γεγενημένων εἰσέπραξε .
Lemmas: Α γιγνώσκω ὁ παιδίον καλέω πατήρ ἢ μήτηρ 6 , λαμβάνω δύναμις Δαμασκός , καί ὁ σκῦλα Σαμάρεια ἔναντι βασιλεύς Ἀσσύριος . » καθόσον γάρ ὁ Λευῖ , πρόειμι εἰς ὅδε παράγω ὁ βίος , πρό ἑξήκοντα καί ἑκατόν ἔτος , διά ὁ Αβραάμ ἀποδεκατόω λέγω , ἐν ὁ ὀσφῦς ὁ πατριάρχης κρύπτω · οὗτος καί πρό ὁ κατά σάρξ γέννησις , ὁ Εμμανουήλ διά ὁ Ασσύριος , καί ὁ Δαμάσκος , καί ὁ Σαμάρεια δίκη ὑπέρ ὁ κατά ὁ ῾Ιερουσαλὴμ γίγνομαι εἰσπράσσω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0149.2
5' . Διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι τὸν λαὸν τοῦτον τὸ ὕδωρ τοῦ Σιλωάμ . ᾿Απειλεῖ τοίνυν διὰ τούτων τοῖς τὴν ῾Ιερουσαλὴμ καὶ τὴν ᾿Ιουδαίαν οἰκοῦσι , καὶ ταύτῃς προτιμῶσι τῆς Δαμασκού καὶ τῆς Σαμαρείας τὴν βασιλείαν · καὶ προλέγει τοῦ βασιλέως τῶν ᾿Ασσυρίων τὴν ἔφοδον . Ὕδωρ δὲ τοῦ Σιλωάμ , οὐ τὸν ᾿Αχαζ καλεῖ τὸν παράνομον , ἀλλὰ τὸν ἐν αὐτῷ κρυπτόμενον βασιλέα , τὸν ᾿Εμμανουὴλ προσαγορευθέντα , τὸν δεξάμενον προσηγόριαν , « Ταχέως σκὴλευσον , ὀξέως προνόλευσον . » Περὶ οὗ εἴρηται : « Οὐχ ᾿ερήσει 8 , οὐδὲ κραυγάσει , οὐδὲ ἀκουσθήσεται ἐν ταῖς πλατείαις ἡ φωνὴ αὐτοῦ . » Οὕτω γὰρ καὶ ἐνταῦθα καλεῖται τὸ ὕδωρ τὸ πορσυόμενον ἡσύχῃ . ᾿Επειδὴ τοίνυν καὶ μετὰ τὴν πρόρρησιν ταύτην προετίμων τὴν τῆς Σαμαρείας καὶ Δαμασκού βασιλείαν , μᾶλα δικαίως αὐτοῖς τὸν βαρύτατον ἀπειλεῖ βασιλέα , καὶ ποταμῷ ἀπειχάζει μεγίστῳ πλημυροῦντι 9 .
Lemmas: 5' . Ζεύς ὁ μή βούλομαι ὁ λαός οὗτος ὁ ὕδωρ ὁ Σιλωάμ . ᾿Απειλεῖ τοίνυν διά οὗτος ὁ ὁ ῾Ιερουσαλὴμ καί ὁ Ἰουδαῖος οἰκέω , καί οὗτος προτιμάω ὁ Δαμασκός καί ὁ Σαμάρεια ὁ βασίλειος · καί προλέγω ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος ὁ ἔφοδος . ὕδωρ δέ ὁ Σιλωάμ , οὖον ὁ ᾿Αχαζ καλέω ὁ παράνομος , ἀλλά ὁ ἐν αὐτός κρύπτω βασιλεύς , ὁ Εμμανουήλ προσαγορεύω , ὁ δέχομαι προσηγορία , « ταχέως σκηλευσος , ὀξύς προνολευσσω . » περι ὅς εἴρω : « οὐχ εἴρω 8 , οὐδέ κραυγάζω , οὐδέ ἀκούω ἐν ὁ πλατύς ὁ φωνή αὐτός . » οὕτως γάρ καί ἐνταῦθα καλέω ὁ ὕδωρ ὁ προσύω ἡσυχῇ . Επειδή τοίνυν καί μετά ὁ πρόρρησις οὗτος προτιμάω ὁ ὁ Σαμάρεια καί Δαμασκός βασίλειος , μῆλον δικαίως αὐτός ὁ βαρύς ἀπειλέω βασιλεύς , καί ποταμός απειχαζομαι μέγας πλημυρέω 9 .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0149.3
7' . Καὶ ἀφελεῖ ἀπὸ τῆς ᾿Ιουδαίας ἄνθρωπον 10 . Ταῦτα καὶ ἡ τετάρτη τῶν Βασιλειῶν διδάσκει , καὶ ἡ δευτέρα τῶν Παραλειπομένων , καὶ ὁ προφήτης ᾿Ιερεμίας . Πάντας γὰρ τοὺς δυνατοὺς ἀπαγαγὼν , ὀλίγους τῶν πενήτων τῆς γῆς κατέλιπε γεωργούς . « Μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός 10 . »
Lemmas: 7' . καί ἀφαιρέω ἀπό ὁ Ἰουδαῖος ἄνθρωπος 10 . οὗτος καί ὁ τέταρτος ὁ Βασίλεια διδάσκω , καί ὁ δύο ὁ παραλείπω , καί ὁ προφήτης Ἱερεμίας . Πᾶς γάρ ὁ δυνατός ἀπάγω , ὀλίγος ὁ πένης ὁ γῆ καταλείπω γεωργός . « Μετά ἐγώ ὁ Θεός 10 . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0149.4
8' . Γνῶτε , ἔθνη , καὶ ἡττάσθε 11 . Τὸ , « Μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός , » « ᾿Εμμανουὴλ » παρὰ τῷ ᾿Εβραϊκῷ κεῖται · ἐπειδὴ τοίνυν τὴν τοῦτοῦ σύλληψιν καὶ τὸν τόκον προεδήσασιν ὁ προφήτης , εἰκότως ἐπ᾿ αὐτῷ μέγα φρονεῖ , καὶ ᾿αυριζά κατὰ τῶν πολεμίων · καὶ λέγει τοῖς ἤδη νενικηκόσιν ᾿Ισραηλίταις καὶ Σύροις : « ᾿Εὰν γὰρ πάλιν ἰσχύσητε , πάλιν ἠττηθήσεσθε , » καὶ τὰ ἕξης 12 . ᾿Επειδὴ δὲ τοὺς τὰς ἐσχάτας οἰκοῦντας ὁ προφήτης ἐκάλεσε , καὶ αὐτοὺς προλέγει τὴν ἦτταν , ἀληθέσταρον ἂν τις ταῦτα τοῖς ἁείοις ἀποστόλοις προσαρμόσῃ τὰ ῥήματα · ἐκεῖνοι γὰρ τὴν οἰκουμένην D περινοστοῦντες ἔδουν τῷ , « Μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός · γνῶτε
Lemmas: 8' . γιγνώσκω , ἔθνος , καί ηττώμαι 11 . ὁ , « Μετά ἐγώ ὁ Θεός , » « Εμμανουήλ » παρά ὁ Εβραϊκός κεῖμαι · ἐπεί τοίνυν ὁ οὗτος σύλληψις καί ὁ τόκος προδέω ὁ προφήτης , εἰκότως ἐπί αὐτός μέγας φρονέω , καί ᾿αυριζά κατά ὁ πολέμιος · καί λέγω ὁ ἤδη νικάω Ισραηλίτης καί Σύρος : « Ἐάν γάρ πάλιν ἰσχύω , πάλιν ἠττηθήσεσθε , » καί ὁ έξειμι 12 . Επειδή δέ ὁ ὁ ἔσχατος οἰκέω ὁ προφήτης καλέω , καί αὐτός προλέγω ὁ ασσα , ἀληθής εἄν τις οὗτος ὁ ἁείοις ἀπόστολος προσαρμόζω ὁ ῥῆμα · ἐκεῖνος γάρ ὁ οἰκέω D περινοστέω δήω ὁ , « Μετά ἐγώ ὁ Θεός · γιγνώσκω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0150.1
ἔθνη , καὶ ἠττάσθε · > Καταδέξασθε τὴν σωτηρίαν ἡμῶν · ταν · ὑποτάγητε τῷ Κυρίῳ , καὶ ἰκετεύσατε αὐτόν · φύγετε τῶν δαιμόνων τὴν ἐξουσίαν , καὶ τὴν ἀγαθὴν τοῦ Κυρίου δουλείαν ἀσπάσασθε . Κἂν γὰρ νῦν ἀντεῖπητε , καὶ τὸν καθ' ἡμῶν τυφώσεως θάνατον , ἀλλὰ μικρὸν ὕστερον ἠττηθήσεσθε , καὶ τὰς πονηρὰς ὑμῶν βουλὰς διασκεδάσει τῶν ὅλων ὁ Κύριος · μεθ' ἡμῶν γὰρ αὐτὸς ἐστι . Σαρφέστερον δὲ οἱ τρεῖς ἑρμηνεύσαν τὸ χωρίον τοῦτο · <Συναθροίσασθε 12 , λαοί , καὶ ἠττάσθε , καὶ ἐνωτίσασθε πάντα τὰ πόρρωθεν τῆς γῆς · περιζώννυσθε καὶ ἠττάσθε , καὶ πάλιν ζώννυσθε καὶ ἠττάσθε · βουλευσάσθε βουλήν , καὶ διασκεδασθήσεται · λαλήσετε λόγον , καὶ οὐ στήσεται · μεθ' ἡμῶν γὰρ ὁ Θεός · 13 . > Ταῦτα πᾶσι τοῖς τὴν οἰκουμένην οἰκοῦσιν ὁ προφητικὸς λόγος παρεγγυά · ὅτι κἂν μυριάκις περιζώσωνται καὶ παρατάζωνται κατὰ τῶν ἱερῶν ἀποστόλων , ὕστερον ἠττηθήσονται . Ὁ γὰρ Ἐμμανουὴλ ἔχει κατὰ πάντων τὸ κράτος .
Lemmas: ἔθνος , καί ηττώμαι · > Καταδέχομαι ὁ σωτηρία ἐγώ · ὅς · ὑποτάσσω ὁ κύριος , καί ἱκετεύω αὐτός · φεύγω ὁ δαίμων ὁ ἐξουσία , καί ὁ ἀγαθός ὁ κύριος δουλεία ἀσπάζομαι . κἀν γάρ νῦν ἀντιλέγω , καί ὁ κατά ἐγώ τύφωσις θάνατος , ἀλλά μικρός ὕστερος ἠττηθήσεσθε , καί ὁ πονηρός σύ βουλή διασκεδάννυμι ὁ ὅλος ὁ Κύριος · μετά ἐγώ γάρ αὐτός εἰμί . Σαρφέστερον δέ ὁ τρεῖς ερμηνεύω ὁ χωρίον οὗτος · Συναθροίζω 12 , λαός , καί ηττώμαι , καί ἐνωτίζομαι πᾶς ὁ πόρρωθεν ὁ γῆ · περιζώννυμι καί ηττώμαι , καί πάλιν ζώννυμι καί ηττώμαι · βουλεύω βουλή , καί διασκεδάννυμι · λαλέω λόγος , καί οὖον ἵστημι · μετά ἐγώ γάρ ὁ Θεός · 13 . > οὗτος πᾶς ὁ ὁ οἰκέω οἰκέω ὁ προφητικός λόγος παρεγγύη · ὅτι κἀν μυριάκις περιζώννυμι καί παρατάσσω κατά ὁ ἱερός ἀπόστολος , ὕστερος ηττηθησοντ . ὁ γάρ Ἐμμανουήλ ἔχω κατά πᾶς ὁ κράτος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0150.2
ια' . Τῇ ἰσχυρᾷ χειρὶ ἀπειθοῦσι 14 τῇ πορείᾳ τῆς ὁδοῦ τοῦ λαοῦ τούτου . Εἰ καὶ ὁρῶσι τοῖνον , φησί , τῆς τοῦ Θεοῦ δεξιᾶς τὴν ἰσχύν , καὶ τὰ ὑπὸ ταύτης γινόμενα θαύματα · ἀλλὰ ἀντιλέγουσι , τὰ αὐτὰ Ἰουδαῖοι τολμῶντες , καὶ τὴν ἐκείνων πορείαν μιμοῦμενοι · καὶ γὰρ Παύλῳ τοῖς ἱεροῖς παρεγγύουν ἀποστόλοις , τὸν Δεσπότην μὴ κηρύττειν Χριστόν . Ὁὐ παραγγελά γὰρ , ἔλεγον , παρηγγείλαμεν ὑμῖν , μὴ λαλεῖν 15 ἐπὶ τῷ ὀνόματι τούτῳ · καὶ ἰδοὺ πεπλήρωκας τὴν Ἱερουσαλὴμ τῆς διδαχῆς ὑμῶν . > Τοῦτον ἐνταῦθα καλεῖ σκληρόν 16 , ὡς τῇ πονηρᾷ τῶν Ἰουδαίων οὐκ ἀρέσκοντα γνώμῃ .
Lemmas: ἰά . ὁ ἰσχυρός χείρ ἀπειθέω 14 ὁ πορεία ὁ ὁδός ὁ λαός οὗτος . εἰμί καί ὁράω τόνος , φημί , ὁ ὁ Θεός δεξιός ὁ ἰσχύς , καί ὁ ὑπό οὗτος γίγνομαι θαῦμα · ἀλλά ἀντιλέγω , ὁ αὐτός Ἰουδαῖος τολμάω , καί ὁ ἐκεῖνος πορεία μιμέομαι · καί γάρ Παῦλος ὁ ἱερός παρεγγυέω ἀπόστολος , ὁ δεσπότης μή κηρύσσω Χριστός . οὖον παραγγέλλω γάρ , λέγω , παραγγέλλω σύ , μή λαλέω 15 ἐπί ὁ ὄνομα οὗτος · καί ἰδού πληρόω ὁ Ἱεροσόλυμα ὁ διδαχή σύ . > οὗτος ἐνταῦθα καλέω σκληρός 16 , ὡς ὁ πονηρός ὁ Ἰουδαῖος οὐ ἀρέσκω γνώμη .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0150.3
ιβ' . Τὸν δὲ φόβον αὐτοῦ μὴ φοβηθῆτε . Παρεγγυῖ σὺν διὰ τοῦ προφήτου τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , μὴ φοβεῖσθαι τούτων τὰς ἀπειλὰς · οὕτω καὶ τῷ θείῳ Παύλῳ καθεχθέντι ἔφη ὁ Δεσπότης Χριστός · < Μὴ φοβοῦ 17 , Παῦλε · ὡς γὰρ διεμαρτύρω τὸ περὶ ἐμοῦ ἐν Ἱερουσαλὴμ , οὕτω σε δεῖ καὶ ἐν Ῥώμῃ μαρτυρῆσαι . > Καὶ τὴν μεγάλην δὲ ξυνωρίδα τῶν ἀποστόλων , Πέτρον καὶ Ἰωάννην , τῶν δεσμῶν ἀπαλλάξας , παρηγγύσεν ἀδεῶς ἐν τῷ ἱερῷ προσευχεῖν τῷ λαῷ τὰ ῥήματα τῆς ζωῆς · οὕτω κάναυθα τὸν ἀνθρώπινον ἐξώρισε φόβον , ἐκέλευσε δὲ τὸν τῶν ὅλων φοβεῖσθαι Θεόν . < Κύριον 18 γὰρ , φησίν , αὐτὸν ἀγιάσατε , καὶ αὐτὸς ἔσται σοῦ φόβος 19 . >
Lemmas: ἶβις . ὁ δέ φόβος αὐτός μή φοβέω . Παρεγγυῖ σύν διά ὁ προφήτης ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , μή φοβέω οὗτος ὁ ἀπειλή · οὗτος καί ὁ θεῖον Παῦλος κατέχω φημί ὁ Δεσπότης Χριστός · < μή φοβέω 17 , Παῦλος · ὡς γάρ διαμαρτύρομαι ὁ περί ἐγώ ἐν Ἱεροσόλυμα , οὗτος σύ δεῖ καί ἐν Ῥώμη μαρτυρέω . > καί ὁ μέγας δέ συνωρίς ὁ ἀπόστολος , Πέτρος καί Ἰωάννης , ὁ δεσμός ἀπαλλάσσω , παρηγγύσεν ἀδεῶς ἐν ὁ ἱερός προσεύχω ὁ λαός ὁ ῥῆμα ὁ ζωή · οὗτος κάναυθα ὁ ἀνθρώπινος ἐξορίζω φόβος , κελεύω δέ ὁ ὁ ὅλος φοβέω Θεός . < κύριος 18 γάρ , φημί , αὐτός ἁγίζω , καί αὐτός εἰμί σύ φόβος 19 . >
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0150.4
ιγ' . Κἂν 20 ἐπ' αὐτῷ πεποιθὼς ἦς , ἔσται σοι εἰς ἀνασμηγν , καὶ οὐχ ὡς λίθον προσκόμματος συναρ - D τησέσθω . Δεῖκνυσι τοιγαροῦν τοῦ φόβου τοῦ Κυρίου τὸ κῆδος · Αὐτὸς ὁμᾶς ἀγιάσει , λέγων , αὐτὸς ὑμᾶς ποδηγήσει , κατευθύνει , τὴν ὁδὸν λείαν ἐργάσεται , οὐχ ἴασει προσπταῖσαι . Τοῦτον τοῦ λίθου ὁ μακάριος
Lemmas: πνίξ . κἀν 20 ἐπί αὐτός Πεποιθὼς εἰμί , εἰμί σύ εἰς ἀνασμηγν , καί οὐ ὡς λίθος πρόσκομμα συναρ - D τήκω . δείκνυμι τοιγάρ ὁ φόβος ὁ κύριος ὁ κῆδος · αὐτός ὁμάς αγιάζω , λέγω , αὐτός σύ ποδηγέω , κατευθύνω , ὁ ὁδός λεῖος ἐργάζομαι , οὐ ἴασις προσπταίω . οὗτος ὁ λίθος ὁ μακάριος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0151.1
A ἐμηνδύνευσεν Παῦλος . Τὴν αἰτίαν γὰρ τῆς Ἰουδαίων ἀπιστίας διδάσκων , τῆνδε τὴν μαρτυρίαν παρατέθεικε . « Προσέσχησαν γὰρ τῷ λίθῳ τοῦ προσκόμματος . » « Ἐπεὶδὴ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα διὰ τε προφητικῆς διά τε ἀποστολικῆς ἐφθέγξατο γλώσσης . »
Lemmas: A εμηνδυνευω Παῦλος . ὁ αἴτιος γάρ ὁ Ἰουδαῖος ἀπιστία διδάσκω , ὅδε ὁ μαρτυρία παρατίθημι . « προσέχω γάρ ὁ λίθος ὁ πρόσκομμα . » « ἐπειδή ὁ αὐτός πνεῦμα διά τε προφητικός διά τε ἀποστολικός φθέγγομαι γλῶσσα . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0151.2
Ιδ' . Οἱ δὲ οἶκοι ᾿Ιακὼβ ἐν παγίδι , καὶ ἐν κοιλάματι καθημένοι ἐν ᾿Ιερουσαλήμ ¹¹ . « Οἴκους ἐκάλεσε διὰ τὴν τῆς βασιλείας διαίρεσιν , καὶ σημαίνει κατὰ ταυτόν , τὸν τε τοῦ ᾿Εφραὶμ οἶκον , καὶ τὸν τοῦ ᾿Ιούδα . Καὶ οὗτοι δὲ καὶ ἐκεῖνοι εἶχον πρόγονον τὸν ᾿Ιακὼβ . Διδάσκει δὴ ἡ προφητεία , ὡς οἱ μὲν τῷ Κυρίῳ πιστεύσαντες , αὐτὸν ἔχουσι ποδηγόν , καὶ τὰς κατὰ τὴν ὁδὸν ἐξεμαρίζονται δυσκολίας : οἱ δὲ ἀπιστήσαντες , ὡς ἐν παγίδι τινὶ καὶ ἐν κοιλάματι , ἢ σκώλῃ , κατὰ τὸν ᾿Ακύλαν ¹² , ἢ σκανδάλῳ , κατὰ τοὺς ἄλλους , κάθηται ἐν ᾿Ιερουσαλήμ , ἐν ᾧ παντελῶς αὐτοὺς ὁ Ῥωμαϊκὸς πόλεμος καταλύσει , καὶ ὡς ἐν παγίδι θηρεύση . Τὸ δὲ , « ἀδυνατήσουσι , » ὁ μὲν Σύμμαχος « προσκώψουσι » εἴρηκεν , ὁ δὲ ᾿Ακύλας , « σκανδαλισθήσονται ¹³ . » Προσπαίσαντες γὰρ τῷ τοῦ Κυρίου σταυρῷ , καὶ ἔπεσον , καὶ συνετρίβησαν : καὶ ἐλώθησαν ὑπὸ τῶν πολεμίων , ὡς ἐν πανάγρῳ τινὶ συλληφθέντες τῇ πόλει . ᾿Ασφάλειαν ¹⁴ γὰρ τοὺς περιδόλους ἐκάλεσεν , ὡς φρουρήσοντας αὐτούς , καὶ παραδιδώκοντας τοὺς πολεμίους .
Lemmas: ἴδη . ὁ δέ οἶκος Ἰακώβ ἐν παγίς , καί ἐν κοιλάματι κάθημαι ἐν Ιερουσαλήμ ¹¹ . « οἶκος καλέω διά ὁ ὁ βασίλεια διαίρεσις , καί σημαίνω κατά αὐτός , ὁ τε ὁ Εφραίμ οἶκος , καί ὁ ὁ Ιούδας . καί οὗτος δέ καί ἐκεῖνος ἔχω πρόγονος ὁ Ἰακώβ . διδάσκω δή ὁ προφητεία , ὡς ὁ μέν ὁ κύριος πιστεύω , αὐτός ἔχω ποδηγός , καί ὁ κατά ὁ ὁδός εξεμαριζοντ δυσκολία : ὁ δέ ἀπιστέω , ὡς ἐν παγίς τις καί ἐν κοιλάματι , ἢ σκῶλος , κατά ὁ Ακκύλας ¹² , ἢ σκάνδαλον , κατά ὁ ἄλλος , κάθημαι ἐν Ιερουσαλήμ , ἐν ὅς παντελῶς αὐτός ὁ Ῥωμαῖος πόλεμος καταλύω , καί ὡς ἐν παγίς θηρεύω . ὁ δέ , « ἀδυνατέω , » ὁ μέν Σύμμαχος « προσκώπτω » εἴρω , ὁ δέ Ακκύλας , « σκανδαλίζω ¹³ . » Προσπαίω γάρ ὁ ὁ κύριος σταυρός , καί πίπτω , καί συντρίβω : καί ἐλώθησαν ὑπό ὁ πολέμιος , ὡς ἐν πάναγρον τις συλλαμβάνω ὁ πόλις . Ασφάλεια ¹⁴ γάρ ὁ περιδολος καλέω , ὡς φρουρέω αὐτός , καί παραδιδώκοντας ὁ πολέμιος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0151.3
Ιε' . Τότε φανεροὶ ἔσονται οἱ σφραγιζόμενοι τὸν νόμον τοῦ μὴ μαθεῖν ¹⁵ . Τοὺς τῇ χάριτι οὖν προσελθούσας διὰ τούτων ἐδήλωσεν , οἷον τινὰς σφραγίδας ἐπιθέντας τῷ νόμῳ , καὶ πολιτεύεσθαι κατὰ τοῦτον οὐ βουλομένους . Σαφέστερον δὲ οἱ τρεῖς ¹⁶ ἡρμηνεύκασιν : « Δῆσον τὸ μαρτύριον , σφράγισον νόμον ἐν διδασκάλῳ μου . » Περιττὸς γὰρ οὗτος τοῖς ἐμοῖς διδασκάλῳ . Περὶ τούτων τῶν διδασκάλων ἔσερός φησι προφήτης : « Ἔσονται πάντες διδάκτολοι Θεοῦ . »
Lemmas: ἵημι . τότε φανερός εἰμί ὁ σφραγίζω ὁ νόμος ὁ μή μανθάνω ¹⁵ . ὁ ὁ χάρις οὖν προσέρχομαι διά οὗτος δηλόω , οἷος τις σφραγίς ἐπιτίθημι ὁ νόμος , καί πολιτεύω κατά οὗτος οὖον βούλομαι . σαφής δέ ὁ τρεῖς ¹⁶ ἑρμηνεύω : « δήω ὁ μαρτύριον , σφραγίζω νόμος ἐν διδάσκαλος ἐγώ . » Περισσός γάρ οὗτος ὁ ἐμέω διδάσκαλος . περι οὗτος ὁ διδάσκαλος σέρνω φημί προφήτης : « εἰμί πᾶς διδάκτολοι Θεός . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0151.4
Ιζ' . Καὶ ἐρεῖ : Μενῶ τῷ Θεῷ . ᾿Ερεῖ γὰρ , φησι , τούτεστιν ὁ πεπιστευκώς : « Μενῶ τὸν Θεόν , τὸν ἀποστρέφοντα τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ οἴκου ᾿Ιακὼβ . » ᾿Ορῶν γὰρ τοὺς ἀπιστήσαντας τοῦ οἴκου ᾿Ιακὼβ ἐρήμους τῆς ἐμῆς κηδεμονίας γεγενημένους , βεβαιότερον μοι πιστεύσει , καὶ τὰς ἐμὰς ἀναμνενεὶ ὑποσχέσεις .
Lemmas: ἵζω . καί εἴρω : μένω ὁ Θεός . ᾿Ερεῖ γάρ , φημί , τουτέστιν ὁ πιστεύω : « μένω ὁ Θεός , ὁ ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον αὐτός ἀπό ὁ οἶκος Ἰακώβ . » ᾿Ορῶν γάρ ὁ ἀπιστέω ὁ οἶκος Ἰακώβ ἐρῆμος ὁ ἐμός κηδεμονία γίγνομαι , βέβαιος ἐγώ πιστεύω , καί ὁ ἐμός ἀναμένω ὑπόσχεσις .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0151.5
Ιη' . Ἰδοὺ ἐγώ , καὶ τὰ παιδία , ἃ ἐδωκέ μοι ¹⁷ ὁ Θεός . Ταύτην τοίνυν ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ τὴν μαρτυρίαν τεθεῖκεν ὁ μακάριος Παῦλος . Εἰρηκὼς γὰρ τὸ , « ᾿Απαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου , ἐν μέσῳ ᾿Εκκλησίας ὑμνήσω σε , » ἐπήγαγε καὶ πάλιν : « Ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία , ἃ μοι ἔδωκεν ὁ Θεός . » Εἶτα τοῖς ῥήτοις ἐρμηνεύειν προστέθηκεν : « Ἐπεὶ οὖν τὰ παιδία κεκοινώνηκε σαρκὸς καὶ αἵματος , παραπλησίως καὶ αὐτὸς μετέσχε τῶν αὐτῶν παθημάτων ¹⁸ , ἵνα διὰ
Lemmas: ΙΗΥ . ἰδέ ἐγώ , καί ὁ παιδίον , ὁ δίδωμι ἐγώ ¹⁷ ὁ Θεός . οὗτος τοίνυν ἐπί ὁ Χριστός ὁ μαρτυρία τίθημι ὁ μακάριος Παῦλος . ἐρῶ γάρ ὁ , « Απαγγέλλω ὁ ὄνομα σύ ὁ ἀδελφός ἐγώ , ἐν μέσος ᾿Εκκλησίας ὑμνέω σύ , » ἐπάγω καί πάλιν : « ἰδέ ἐγώ καί ὁ παιδίον , ὁ ἐγώ δίδωμι ὁ Θεός . » εἶτα ὁ ῥητός ἑρμηνεύω προστίθημι : « ἐπεί οὖν ὁ παιδίον κοινωνέω σάρξ καί αἷμα , παραπλήσιος καί αὐτός μετέχω ὁ αὐτός πάθημα ¹⁸ , ἵνα διά
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0152.1
νῷ θανάτῳ καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ ἁνέντου . » — « Καὶ ἔσται σημεῖα καὶ τέρατα ἐν τῷ οἴκῳ Ἰσραὴλ παρὰ Κυρίῳ Σαβαώθ . » Τὰ παιδία τοῖς σημείοις οἱ ἄλλοι συνήψαν ἐρμηνευταί . Οὕτω γὰρ οἱ τρεῖς συμφώνως ἔγραψαν · « Ἰδοὺ ἐγώ , καὶ τὰ παιδία , ἃ μοι ἔδωκεν ὁ Θεός , εἰς σημεῖα καὶ εἰς τέρατα ἐν Ἰσραὴλ , παρὰ Κυρίῳ τῶν δυνάμεων , τοῦ κατοικοῦντος ἐν ὄρει Σιὼν . » Σαφέστερον γοῦν ἡμῖν τὴν ἀποστολικὴν χορὸν καὶ ἀκοντες ἐδήλωσαν οὗτοι · δεδοῦσθαι γὰρ ἔφησαν τὰ παιδία εἰς σημεῖα καὶ τέρατα ἐν Ἰσραὴλ . Μαρτυρεῖ δὲ τῇ προρρήσει ἡ ἐκβασις . Διὰ τούτων γὰρ , μετὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἀνάληψιν , τὰ μυρία ἐδυνατωργήθη σημεῖα , εἰς ὠφέλειαν καὶ τοῦ Ἰσραὴλ , καὶ πάσης τῆς οἰκουμένης .
Lemmas: νάω θάνατος καταργέω ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ ἁνέντου . » — « καί εἰμί σημεῖον καί τέρας ἐν ὁ οἶκος Ἰσραήλ παρά κύριος Σαβαώθ . » ὁ παιδίον ὁ σημεῖον ὁ ἄλλος συνάπτω ἑρμηνευτής . οὕτως γάρ ὁ τρεῖς σύμφωνος γράφω · « ἰδέ ἐγώ , καί ὁ παιδίον , ὁ ἐγώ δίδωμι ὁ Θεός , εἰς σημεῖον καί εἰς τέρας ἐν Ἰσραήλ , παρά κύριος ὁ δύναμις , ὁ κατοικέω ἐν ὄρος Σιών . » σαφής γοῦν ἐγώ ὁ ἀποστολικός χορός καί ἄκων δηλόω οὗτος · δίδωμι γάρ φημί ὁ παιδίον εἰς σημεῖον καί τέρας ἐν Ἰσραήλ . μαρτύρομαι δέ ὁ πρόρρησις ὁ ἔκβασις . Ζεύς οὗτος γάρ , μετά ὁ ὁ Σωτήρ ἀνάληψις , ὁ μυρίος ἐδυνατωργήθη σημεῖον , εἰς ὠφέλεια καί ὁ Ἰσραήλ , καί πᾶς ὁ οἰκέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0152.2
B ἰθ' . Καὶ ἐὰν εἴπωσι πρὸς ὑμᾶς · Ζητήσατε τοὺς ἐννεστριγμύθους . Ἡ τῆς ἀντιτύπου γνώμης τῶν Ἰουδαίων διὰ τούτων καπηγορεῖ . Τῇ γὰρ πλάνῃ παρὰ πάντα τὸν βίον δουλεύοντες , καὶ νεκρομάντειι κεχρημένοι , καὶ τοὺς νεκροὺς περὶ τῶν ζῴων ἐρωτῶντες , καὶ τοὺς στερομάντας περισκοποῦντες , τοῖς ἀληθεῖς τῶν ἀποστόλων οὐκ ἐπίστευσαν θαύμασι · καὶ τοὺ τὸν νόμον ἐπίκουρον σωτηρίας ἐδέξαντο , καὶ δώρων δίχα οὐτος πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐπορίζει ¹¹ .
Lemmas: B εὐθύς . καί ἐάν εἶπον πρός σύ · ζητέω ὁ ἐννεστριγμύθους . ὁ ὁ ἀντίτυπος γνώμη ὁ Ἰουδαῖος διά οὗτος καπηγορεω . ὁ γάρ πλάνη παρά πᾶς ὁ βίος δουλεύω , καί νεκρομάντης χράομαι , καί ὁ νεκρός περί ὁ ζῷον ἐρωτάω , καί ὁ στερομάντας περισκοπέω , ὁ ἀληθής ὁ ἀπόστολος οὐ πιστεύω θαῦμα · καί ὅς ὁ νόμος ἐπίκουρος σωτηρία δέχομαι , καί δῶρον δίχα οὐτος πρός ὁ ἀλήθεια πορίζω ¹¹ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0152.3
κα' . Καὶ ἥξει ἐφ' ὑμᾶς σκληρὸς λιμὸς ¹² , καὶ ἔσται ὡς ἂν πεινάσητε , λυπηθήσεσθε ¹³ , καὶ κακῶς ἐρεῖτε τὸν ἄρχοντα καὶ τὰ πάτρια ¹⁴ . Ἀπλῶς δὲ εἰπὶν , Ἐπειδὴ , φησίν , ὅτε τῷ νόμῳ πείσεσθε ποδηγοῦντι , οὔτε τοῖς ἀποστόλοις ἐξδουχοῦσι πρὸς τὴν ἀλήθειαν , ἀλλὰ μόνην τὴν πλάνην ἀσπάξεσθε , ταῖς C πολλαῖς ὑμᾶς περιβαλῶ συμφοραῖς . Ἦξει γὰρ ἐφ' ὑμᾶς σκληρὸς λιμὸς , καὶ ἔσται ὡς ἂν πεινάσητε , λυπηθήσεσθε , καὶ κακῶς ἐρεῖτε τὸν ἄρχοντα καὶ τὰ πάτρια . Ἕνα δὲ τῶν ἀντιγράφων πάταρχα ¹⁵ ἔχει · καὶ αὕτη ἡ διάνοια , καὶ τῷ Ἑβραϊῷ σύμμενος , καὶ τοῖς ἄλλοις ἐρμηνευταῖς . Τῇ γὰρ πατάρχῃ Σύρων μέν ἐστιν ὄνομα , σημαίνει δὲ τῇ Ἑλλάδι · φωνή · τὰ εἴδωλα ¹⁶ · ταῦτα δὲ ὁ Ἑβραῖος βελοαὺ καλεῖ . Διὸ δὴ καὶ οἱ τρεῖς , Ἀκύλας , καὶ Σύμμαχος , καὶ Θεοδοτίων , οὕτως ἑρμήνευσαν · « Καὶ καταρᾶται ἐν βασιλεῖι αὐτοῦ , καὶ ἐν θεοῖς αὐτοῦ ¹⁷ · καὶ γὰρ ὁ Ἑβραῖος τὴν ἄρχοντα βασιλέα κέκληκε · τὴν ὑπερβολὴν δὲ τοῦ λιμοῦ διὰ τούτων ἐσῆμανε . Τοσαύτη γὰρ , φησίν , ἔσται ἔνδεια , ὡς καὶ τοὺς ἄρχοντας , καὶ τοὺς παρ' ὑμῖν προσκυνομένους ὑφ' ὑμῶν βλασφημηθήναι θεούς . Καὶ ἀνα - D δλεψονται εἰς τὸν οὐρανὸν ἄνω . Ἦ καὶ οὕτως · Πάντα , ἔφη , περισκοπήσεις , τὸν οὐρανόν , τὴν γῆν , τοὺς ἄρ -
Lemmas: καί . καί ἥκω ἐπί σύ σκληρός λιμός ¹² , καί εἰμί ὡς εἄν πεινάω , λυπέω ¹³ , καί κακῶς εἴρω ὁ ἄρχω καί ὁ πάτριος ¹⁴ . ἀπλόος δέ εἶπον , ἐπεί , φημί , ὅτε ὁ νόμος πείθω ποδηγέω , οὔτε ὁ ἀπόστολος εξδουχοω πρός ὁ ἀλήθεια , ἀλλά μόνος ὁ πλάνη ἀσπάζομαι , ὁ C πολύς σύ περιβάλλω συμφορά . ἥκω γάρ ἐπί σύ σκληρός λιμός , καί εἰμί ὡς εἄν πεινάω , λυπέω , καί κακῶς εἴρω ὁ ἄρχω καί ὁ πάτριος . ἕνος δέ ὁ ἀντίγραφος πάταρχα ¹⁵ ἔχω · καί οὗτος ὁ διάνοια , καί ὁ Ἑβραῖος συμμένω , καί ὁ ἄλλος ἑρμηνευτής . ὁ γάρ πατάρχης Σύρος μέν εἰμί ὄνομα , σημαίνω δέ ὁ Ἑλλάς · φωνή · ὁ εἴδωλον ¹⁶ · οὗτος δέ ὁ Ἑβραῖος βελοαὺ καλέω . Διὸ δή καί ὁ τρεῖς , Ἀκύλας , καί Σύμμαχος , καί Θεοδοτίων , οὕτως ερμηνεύω · « καί καταράομαι ἐν βασιλεύς αὐτός , καί ἐν θεός αὐτός ¹⁷ · καί γάρ ὁ Ἑβραῖος ὁ ἄρχω βασιλεύς καλέω · ὁ ὑπερβολή δέ ὁ λιμός διά οὗτος σημαίνω . τοσοῦτος γάρ , φημί , εἰμί ἔνδεια , ὡς καί ὁ ἄρχω , καί ὁ παρά σύ προσκυνέω ὑπό σύ βλασφημέω θεός . καί ἀνα - D δλεψοντ εἰς ὁ οὐρανός ἄνω . ἦς καί οὕτως · Πάν , φημί , περισκόπησις , ὁ οὐρανός , ὁ γῆ , ὁ ἄρα -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0153.1
ris . Hoc enim est quod ait , « Non affligetur qui est ἡ τῆς ὀλιγωίας ὑπερβολή , σκότος αὐτοσχέδιον ἐπι -
Lemmas: ris . Hoc enim est quod ait , « Non affligetur qui est ὁ ὁ ὀλιγωίας ὑπερβολή , σκότος αὐτοσχέδιος ἐπι -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0153.2
in angustia usque ad tempus , » pro eo 231 quod σπάσει σοι , καὶ τοῦτο οὐδενὶ περιωρισμένῳ καιρῷ ,
Lemmas: in angustia usque ad tempus , » pro eo 231 quod σπάω σύ , καί οὗτος οὐδείς περιορίζω καιρός ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0153.3
est : Non aliquo temporis spatio hæc circumscripta ἀλλ’ ἕως θανάτου ταῦτά σε καθήσει τὰ ἄλγεινὰ . Τοῦτο
Lemmas: est : Non aliquo temporis spatio hæc circumscripta ἀλλά ἠώς θάνατος οὗτος σύ καθίημι ὁ ἀλγεινός . οὗτος