ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0224.3
γ . Ἦρπᾶ με ὡσεὶ βέλος ἐκλεκτόν . Ὁμοίως καὶ ταῦτα τροπικῶς κέκληκε . Βέλος μὲν , αὐτὸν τὸν τιτρώσκοντα τὰς ἐρώτας αὐτοῦ ψυχὰς , ὧν ἑκάστη βοᾷ · « Τετρωμένη ἀγάπης ἐγώ · » φαρέτραν 100 δὲ , τὴν οἰκονομίαν · μυστήριον . Ὁ δὲ ὁλός μου εἰ σύ , Ἰσραήλ 101 . » Κατὰ τὸ ἀνθρώπινον καὶ ταῦτα νοητέον . Κατὰ γὰρ τὸ ἀνθρώπινον , καὶ Ἰσραὴλ ὀνομάζεται , καὶ Ἰακὼβ , καὶ Δαβὶδ , καὶ σπέρμα Ἀβραὰμ , καὶ ὅσα τοιαῦτα .
Lemmas: γ . έρπω ἐγώ ὡσεί βέλος ἐκλεκτός . ὅμοιος καί οὗτος τροπικός καλέω . Βέλος μέν , αὐτός ὁ τιτρώσκω ὁ Ἔρως αὐτός ψυχή , ὅς ἕκαστος βοάω · « τιτρώσκω ἀγάπη ἐγώ · » φαρέτρα 100 δέ , ὁ οἰκονομία · μυστήριον . ὁ δέ ὀλός ἐγώ εἰμί σῦς , Ἰσραήλ 101 . » κατά ὁ ἀνθρώπινος καί οὗτος νοητέον . κατά γάρ ὁ ἀνθρώπινος , καί Ἰσραήλ ὀνομάζω , καί Ἰακώβ , καί Δαυίδ , καί σπέρμα Ἀβραάμ , καί ὅσος τοιοῦτος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0224.4
δ . Καὶ ἐγὼ εἶπα , κενῶς ἐκοπίασα . Ἐκ προὤπου καὶ ταῦτα εἴρηται τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ , τὴν Ἰουδαίων δυσχεραίνοντος ἀπιστίαν . Οὐδὲν γὰρ , φησί , τῆς τοιαύτης ἀπάναντο ταπεινώσεως · οὐδεμίαν ὀνησιν ἐκ τῶν θαυμάτων ἐδείξαντο . « Διὰ τοῦτο ἡ κρίσις μου παρὰ Κυρίῳ , καὶ ὁ πόνος μου ἐναντίον τοῦ Θεοῦ μου . » Λέγει δὲ , ὅτι Εἰ καὶ οὗτοι οὐδεμίαν ὠφελείαν ἐδέξαντο , ἀλλ' οὐν ἐγὼ τὸ οἰκεῖον ἔργον πεπλήρωκα , καὶ τοῦτο ὁρῶν ἐστι τῷ Θεῷ .
Lemmas: δ . καί ἐγώ εἶπον , κενός κοπιάω . ἐκ προποιέω καί οὗτος εἴρω ὁ δεσπότης Χριστός , ὁ Ἰουδαῖος δυσχεραίνω ἀπιστία . οὐδείς γάρ , φημί , ὁ τοιοῦτος ἀπαναίνομαι ταπείνωσις · οὐδείς ὄνησις ἐκ ὁ θαῦμα δείκνυμι . « Ζεύς οὗτος ὁ κρίσις ἐγώ παρά κύριος , καί ὁ πόνος ἐγώ ἐναντίος ὁ Θεός ἐγώ . » Λέγος δέ , ὅτι εἰμί καί οὗτος οὐδείς ὠφέλεια δέχομαι , ἀλλά ὀν ἐγώ ὁ οἰκέω ἔργον πληρόω , καί οὗτος ὁράω εἰμί ὁ Θεός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0224.5
ε 102 . Ἰδοὺ δέδωκά σε εἰς διαθήκην γένους , εἰς φῶς ἐθνῶν . Γένος τοῦ Κυρίου κατὰ σάρκα , κοινὸν μὲν ἀπάντων ἀνθρώπων ἡ φύσις · ἴδιον δὲ καὶ πελάζον , ὁ Ἰσραὴλ . Ἐπειδὰν τοίνυν πρὸς μὲν τὸν Ἰσραὴλ παρεγένετο , τὰ δὲ ἔθνη διὰ τῶν ἀποστόλων ἐφώτισε · Δέδωκά σε , φησί , τούτοις , διὰ τὴν πρὸς τοὺς πατέρας αὐτῶν γεγενημένην ἐπαγγελίαν · φωτιῶ δὲ διὰ σοῦ τὰ ἔθνη , καὶ 103 πᾶσαν ἀνθρώποις παρέξω τὴν σωτηρίαν . Τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ ἕως ἑσχάτου τῆς γῆς , καὶ κέρας ἐπιῴησε ταῖς πρὸς τοὺς πατέρας αὐτῶν γεγενημέναις μοι συνθήκαις · τὴν γὰρ διαθήκην συνθήκην ὁ λοιποὶ ἡρμήνευσαν .
Lemmas: ε 102 . ἰδέ δίδωμι σύ εἰς διαθήκη γένος , εἰς φάος ἔθνος . Γένος ὁ κύριος κατά σάρξ , κοινός μέν ἀπαντάω ἄνθρωπος ὁ φύσις · ἴδιος δέ καί πελάζω , ὁ Ἰσραήλ . ἐπειδάν τοίνυν πρός μέν ὁ Ἰσραήλ παραγίγνομαι , ὁ δέ ἔθνος διά ὁ ἀπόστολος φωτίζω · δίδωμι σύ , φημί , οὗτος , διά ὁ πρός ὁ πατήρ αὐτός γίγνομαι ἐπαγγελία · φωτίζω δέ διά σύ ὁ ἔθνος , καί 103 πᾶς ἄνθρωπος παρέχω ὁ σωτηρία . οὗτος γάρ σημαίνω ὁ ἠώς ἔσχατος ὁ γῆ , καί κέρας ἐπιῴησε ὁ πρός ὁ πατήρ αὐτός γίγνομαι ἐγώ συνθήκη · ὁ γάρ διαθήκη συνθήκη ὁ λοιπός ἑρμηνεύω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0224.6
ζ . Ἀγιάσατε 104 τὸν φαυλίζοντα τὴν ψυχὴν αὐτοῦ . Τὸν φαυλίζοντα ἐξουθενημένον οἱ τρεῖς 105 ἡρμήνευσαν . « Ἐν μορφῇ γὰρ Θεοῦ ὑπάρχων , ἐκέ -
Lemmas: ζ . ἁγίζω 104 ὁ φαυλίζω ὁ ψυχή αὐτός . ὁ φαυλίζω ἐξουθενέω ὁ τρεῖς 105 ἑρμηνεύω . « ἐν μορφή γάρ Θεός ὑπάρχω , ἐπίτεξ -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.1
ανωσεν εαυτον μορφην δουλου λαβων · και εταπεινω -
Lemmas: Ἄνωσος ἑαυτοῦ μορφή δοῦλος λαμβάνω · και ταπεινός -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.2
σεν εαυτον , υπηκοος γενόμενος μέχρι θανάτου , θανάτου
Lemmas: Σεν ἑαυτοῦ , ὑπήκοος γίγνομαι μέχρι θάνατος , θάνατος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.3
δε σταυρού . » Τούτον υμνεϊν και αγιάζειν
Lemmas: δέ σταυρός . » οὗτος ὑμνέω και ἁγίζω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.4
παρακελεύεται τοις της σωτηρίας τετυχκόσιν . Τη
Lemmas: παρακελεύομαι ὁ ὁ σωτηρία τυγχάνω . ὅς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.5
γάρ « αγιάσατε , » αντί του « υμνήσατε » δείκνυεν . Ούτως
Lemmas: γάρ « ἁγίζω , » αντί ὁ « ὑμνέω » δείκνυμι . ούτως
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.6
γαρ και προσευχόμενοι λεγομεν , « Αγιασθήτω το
Lemmas: γαρ και προσεύχομαι λέγω , « ἁγίζω ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.7
όνομά σου , » αντί του , δοξασθήτω . « Τον βδελυσσόμενον
Lemmas: όνομα σύ , » αντί ὁ , δοξάζω . « ὁ βδελύσσομαι
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.8
υπό των εθνων . » Ο λόγος γαρ του σταυρού
Lemmas: υπό ὁ ἔθνος . » ὁ λόγος γαρ ὁ σταυρός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.9
τοις μεν απολλυμένοις μωρία εστι · και πάλιν ο αύτός
Lemmas: ὁ μέν ἀπόλλυμι μωρία εἰμί · και πάλιν ὁ αὐτός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.10
'Απόστολος · « Ημεϊς δε κηρύσσομεν Χριστον
Lemmas: Απόστολος · « ἡμεῖς δέ κηρύσσω Χριστός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.11
εσταυρωμένον , Ιουδαίοις μεν σκάνδαλον , Εθνει δε
Lemmas: σταυρόω , Ἰουδαῖος μέν σκάνδαλον , Ἔθνος δέ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.12
μωρίαν . » Τούτο κατ'αυτά το προφήτης προλέγειν
Lemmas: μωρία . » Τούτος καταυτός ὁ προφήτης προλέγω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.13
« Βασιλεις δυνονται αυτόν . » Ταύτα της παρ' ημών
Lemmas: « Βασιλεύς δύο αὐτός . » οὗτος ὁ παρά ἡμεῖς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.14
ερμηνείας ου δεϊται . Ορωμεν γαρ και βασιλεις
Lemmas: ἑρμηνεία ου δήω . ὁράω γαρ και βασιλεύς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.15
και αρχοντας τον δεσπότην προσκυνούντας Χριστον ,
Lemmas: και ἄρχω ὁ δεσπότης προσκυνέω Χριστός ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.16
B δς τους σε αυτόν πιστεύοντας εδεξατο .
Lemmas: B ΔΣ ὁ σύ αὐτός πιστεύω δέχομαι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.17
θ' οτ . Και εν πάσαις ταϊς οδοϊς βοσκηθήσονται .
Lemmas: ὁ Οτ . και εν πᾶς ὅς ὁδός βόσκω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.18
Ούδε γαρ καθάπερ παλαιαν λατρείαν τω εν Ιερου -
Lemmas: οὐδέ γαρ καθάπερ παλαιός λατρεία ὁ εν Ιερου -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.19
λήμοις ναω περιέγραψεν , ούτω και καινην λειτουργίαν
Lemmas: λήμοις νάω περιγράφω , οὗτος και καινός λειτουργία
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.20
ενι περιορίζει χωρω · αλλά και εν πόλεσι , και
Lemmas: ἐν περιορίζω χῶρος · αλλά και εν πόλις , και
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.21
εν αγροϊς , και εν δρεσι , και εν παντι τόπω , την
Lemmas: εν ἀγρός , και εν δρες , και εν πᾶς τόπος , ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.22
τροφιμωτάτην τοις θείοις προβάτοϊς προσφέρει νομήν .
Lemmas: τρόφιμος ὁ θεῖον πρόβατον προσφέρω νομή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.24
ι' . Ου πεινήσονται , ουδε διψήσονται . Ενταυθα
Lemmas: εἷς . Ου πεινάω , οὐδέ διψάω . ἐνταῦθα
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.25
την άφθονίαν τοις εις αυτόν πιστευούσι της θειας
Lemmas: ὁ ἀφθονία ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ὁ θεῖος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.26
τροφής και της θειας πόσεως επαγγέλεται , και των
Lemmas: τροφή και ὁ θεῖος πόσις ἐπαγγέλλω , και ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.27
σωτηρίων πηγών άένναον χοργίαν .
Lemmas: Σωτηρίων πηγή άένναον χοργίαν .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.28
ιε' . Μη επιλήσεται μήτηρ του παιδιου αύτής
Lemmas: ἵημι . Μης ἐπιλήθω μήτηρ ὁ παιδίον αὐτός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.29
· Ου γαρ μόνον μιμούμαι μητέρας , αλλά και
Lemmas: · Ου γαρ μόνος μιμέομαι μήτηρ , αλλά και
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.30
νικω μητέρας τη ευσπλαγχνία .
Lemmas: νικάω μήτηρ ὅς ευσπλαχνία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.31
ισ' . Εσχωράψω σου τα τείχη . Βαβυλώνιοι
Lemmas: ἴσος . Εσχωράψω σύ ὁ τεῖχος . Βαβυλώνιος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.32
την πόλιν ελόντες τα τείχη κατέλυον . Τούτων την
Lemmas: ὁ πόλις αἱρέω ὁ τεῖχος καταλύω . οὗτος ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.33
οικοδομίαν προλέγει , και διδάσκει ως αυτός , οδν τις
Lemmas: οἰκοδομία προλέγω , και διδάσκω ως αυτός , οδʹ τις
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.34
αρχιτέκτων , διαγράφει την των περιβόλων οικοδομίαν .
Lemmas: ἀρχιτέκτων , διαγράφω ὁ ὁ περίβολος οἰκοδομία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.36
ιζ' . Και ταχυ οικοδομηθήση υπ' ων καθηρέθης .
Lemmas: ἵζω . και ταχύς οἰκοδομέω ὑπό εἰμί καθαιρέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.37
Ο Βαβυλωνων κατέλυσε βασιλεύς · ο δε Περσων
Lemmas: ὁ Βαβυλών καταλύω βασιλεύς · ὁ δέ Πέρσης
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.38
Κυρος οικοδομηθήναι προσέταξεν . 'Αλλά και ούτοι
Lemmas: Κῦρος οἰκοδομέω προστάσσω . Αλλά και οὗτος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.39
πάλαι τοις 'Ασσυρίοις υπακούσαντες συν αυτοις ειλον
Lemmas: πάλαι ὁ Ἀσσύριος υπακούω σῦς αὐτός αἱρέω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.40
την πόλιν . Οθεν τους αυτούς καταλύσαι και οικοδομήσαι
Lemmas: ὁ πόλις . ὅθεν ὁ αὐτός καταλύω και οἰκοδομέω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.41
εφη . « Και οι ερμώσαντες σε εκ σου
Lemmas: φημί . « και ὁ ερμώσαντες σύ ἐκ σύ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.42
εξελεύσονται . » Εξηδέληντο γαρ οι πρώτοι καθηγηται
Lemmas: ἐξέρχομαι . » Εξηδέληντο γαρ ὁ πρῶτος καθηγητής
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.43
· αμαρτημάτων τινοντες δίχας τας των πολεμιων
Lemmas: · ἁμάρτημα τίνω διχή ὅς ὁ πολέμιος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.44
χερσι παρεδόθησαν · αιτιοι δε των αμαρτημάτων οι
Lemmas: χείρ παραδίδωμι · αἴτιος δέ ὁ ἁμάρτημα ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.45
δαιμόνες , ους ελάτρευν αποκαλούντες αυτούς θεούς ·
Lemmas: δαίμων , ους λατρεύω αποκαλώ αὐτός θεός ·
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.46
D προλέγει τοιων και της των ειδώλων θεραπείας τη
Lemmas: D προλέγω τοῖος και ὁ ὁ εἴδωλον θεραπεία ὅς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.47
παύλαν , και την της πλάνης απαλλαγην .
Lemmas: παῦλα , και ὁ ὁ πλάνης ἀπαλλαγή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.48
ιη' . Πάντας αυτούς ως κόσμον ενδύση . Διδά -
Lemmas: ΙΗΥ . Πᾶς αὐτός ως κόσμος ἐνδύω . διδα -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.49
" ορωμεν — προσκ . Χρ . Hæc spectant ad verba vers . 7 , και προσκυνήσουσιν αύτώ . " Ex vers . 8 , hæc
Lemmas: " ὁράω — προσκ . ΧΡ . Hæc spectant ad verba vers . 7 , και προσκυνέω αὐτός . " Ex vers . 8 , hæc
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.50
leg . 11 Cor . vi , 2 : Καίρω δεκτω επιχουσα σου , και εν ημέρα σωτηρίας εδοθησα σοι . Ita quoque Nuster .
Lemmas: leg . 11 Cor . vi , 2 : Καῖρος δεκτω ἐπιχέω σύ , και εν ἡμέρα σωτηρία δίδωμι σύ . Ita quoque Nuster .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.51
habent : « Η του μη έλξησαι τα έχοντα της κοιλίας αύτης ; ει δε και επιλάθοιτο γυνή του ταϊτα ποιήσαι
Lemmas: habent : « ὁ ὁ μη ἕλκω ὁ ἔχω ὁ κοιλία αὐτός ; ει δέ και ἐπιλανθάνομαι γυνή ὁ ταΐτης ποιέω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0225.52
( ad Osee , 1 . c . , ει δε και γυνή επιλάθοιτο ταύτα ποιήσαι ) άλλ' εγω ουκ επιλήσομαι , ειπεν ο άγιος .
Lemmas: ( ad Osee , 1 . c . , ει δέ και γυνή ἐπιλανθάνομαι οὗτος ποιέω ) ἀλλά ἐγώ οὐ ἐπιλήθω , εἶπον ὁ άγιος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0226.1
κ' . Ἔρῶσι γὰρ εἰς τὰ ὦρά σου . Προσωποποιεῖ πάλιν ὁ προφητικός κέχρηται λόγος , εἰς πλείονα σαφήνειαν τῶν λεγομένων .
Lemmas: καί . Ἔρως γάρ εἰς ὁ ὤρα σύ . προσωποποιέω πάλιν ὁ προφητικός χράομαι λόγος , εἰς πλείων σαφήνεια ὁ λέγω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0226.2
κα' . Ἐγὼ μὲν ἑτεχνος καὶ χήρα . Χηρείαν καλεῖ τῆς βασιλείας τὴν στέρησιν · ἀτεχνίαν δέ , τοῦ ἄλλου πλήθους τὴν ἔρημίαν .
Lemmas: καί . ἐγώ μέν ἑτεχνος καί χήρα . χηρεία καλέω ὁ βασίλεια ὁ στέρησις · ἀτεχνία δέ , ὁ ἄλλος πλῆθος ὁ ἐρημία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0226.3
κβ' . Καὶ ἐπὶ τοὺς υἱούς μου ῥύσομαι . Τὴν τελευταίαν πολιορκίαν προλέγει , καὶ τὴν τοῦ ναοῦ ἔρημίαν , ἣν Ῥωμαίων αὐτοῖς ἐπιστρατεύσαντων ὑπέμειναν , καὶ παντελῶς τῆς θείας ἐγυμνώθησαν προμηθείας , τὸν Δεσπότην κατακρωχότες .
Lemmas: κβ' . καί ἐπί ὁ υἱός ἐγώ ῥύομαι . ὁ τελευταῖος πολιορκία προλέγω , καί ὁ ὁ ναός ἐρημία , ὅς Ῥωμαῖος αὐτός ἐπιστρατεύω ὑπομένω , καί παντελῶς ὁ θεῖος γυμνόω προμήθεια , ὁ δεσπότης καταχράω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0226.4
ΚΕΦΑΛ . Ν' .
Lemmas: ΚΕ . ν .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0226.5
α' . Οὕτως λέγει Κύριος · Ποίον τοῦτο βιβλίον ἀποστασίου<sup>a</sup> ; Κέχρηται πάλιν προσωποποιεῖ · καὶ ταῦτά μὲν ἄνδρα καλεῖ , τὴν δὲ πόλιν γυναῖκα , αὐτοὺς δὲ υἱοὺς οὐκέτι αὐτοῦ , ἀλλ' ἄλλων . Βιβλίον δὲ ἀποστασίου , ὃ καλεῖν εἰώθασιν οἱ πολλοὶ ῥεπούθιον , ὀνομάζει . « Ἰδοὺ ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν ἐπράθητε . « Διὰ τὴν ὑμετέραν ἀσέβειαν , καὶ τὴν παρανομίαν , καὶ ἡ ὑμετέρα μήτηρ , τοῦτέστιν ἡ πόλις καὶ ὁ ναὸς τὴν ἔρημίαν ὑπέμειναν · καὶ ὑμεῖς γυμνωθέντες κηδεμονίας Ῥωμαίοις δουλεύετε .
Lemmas: ὅς . οὕτως λέγω Κύριος · ποῖος οὗτος βιβλίον ἀποστασία ; χράω πάλιν προσωποποιέω · καί οὗτος μέν ἀνήρ καλέω , ὁ δέ πόλις γυνή , αὐτός δέ υἱός οὐκέτι αὐτός , ἀλλά ἄλλος . βιβλίον δέ ἀποστασίου , ὅς καλέω εἴωθα ὁ πολύς ῥέπω , ὀνομάζω . « ἰδέ ὁ ἁμαρτία σύ πέρνημι . « Ζεύς ὁ ὑμέτερος ἀσέβεια , καί ὁ παρανομία , καί ὁ ὑμέτερος μήτηρ , τουτέστιν ὁ πόλις καί ὁ ναός ὁ ἐρημία ὑπομένω · καί σύ γυμνόω κηδεμονία Ῥωμαῖος δουλεύω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0226.6
β' . Διότι<sup>b</sup> ἦλθον , καὶ οὐκ ἔστιν<sup>c</sup> ἄνθρωπος<sup>d</sup> ἐκάλεσα , καὶ οὐκ ἔστιν ἀπακούων . Ἦν γε χα πολλάκις ὑμᾶς εἰδύλοις δεδουλωκότας , μυρία ἕτερα παράνομα δεδρακότας · ἀλλὰ τὸ νῦν ὑφ' ὑμῶν τολμηθὲν ὑπερβαίνει ἔχει συγγνώμην · ἀνθρώπινόν ἐστι , καὶ ἄνλατον . Οὐκέτι γὰρ διὰ προφητῶν εἰργασάμην , C ἀλλὰ καὶ δούλου μορφὴν λαβὼν συνεπαλιτεύσαμην ὡς ἄνθρωπος · καὶ πολλάκις ὑμᾶς καλέσας οὐκ ἐπατε . « Ἐξεσημώσω τὴν θαλάσσαν . » Ταῦτα δὲ πεποίηκεν ὁ τῶν ὅλων Θεὸς τῶν Αἰγυπτίων αὐτοὺς ἀπαλλάξας δουλείας . Τότε<sup>e</sup><sup>10</sup> γὰρ καὶ τὴν Ἐρυθρὰν διεῖλε θαλάσσαν , καὶ τὸν Ἰορδάνην ἀνέκοψε ποταμόν , καὶ τοὺς κατὰ τόπον εὐρεθέντας ἰχθύας νεκροὺς ἔλιξεν , ὡς τῶν τροφίμων γυμνωθέντας ὑδάτων .
Lemmas: βε . Διότι ἔρχομαι , καί οὐ ὅς ἄνθρωπος καλέω , καί οὐ εἰμί απακουω . ἦς γε χάω πολλάκις σύ εἰδύλος δουλόω , μυρίος ἕτερος παράνομος δράω · ἀλλά ὁ νῦν ὑπό σύ τολμάω ὑπερβαίνω ἔχω συγγνώμη · ἀνθρώπινος εἰμί , καί ἀναλίσκω . οὐκέτι γάρ διά προφήτης ἐργάζομαι , C ἀλλά καί δοῦλος μορφή λαμβάνω συνεπαλιτευσαμη ὡς ἄνθρωπος · καί πολλάκις σύ καλέω οὐ πάτος . « Ἐξεσημώσω ὁ θάλασσα . » οὗτος δέ ποιέω ὁ ὁ ὅλος θεός ὁ Αἰγύπτιος αὐτός ἀπαλλάσσω δουλεία . Τότε γάρ καί ὁ ἐρυθρός διαιρέω θάλασσα , καί ὁ Ἰορδάνης ἀνακόπτω ποταμός , καί ὁ κατά τόπος εὐρεθέντας ἰχθύς νεκρός λίσσομαι , ὡς ὁ τρόφιμος γυμνόω ὕδωρ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0226.7
γ' . Ἐνδύσω τὸν οὐρανὸν σκότος . Τοῦτο καὶ πεποίηκε , καὶ ποιήσει . Πεποίηκεν , ἵνικα ἐσταυρώθη · « Ἀπὸ γὰρ τῆς ἑκτῆς ὥρας ἕως ἐννάτης , σκότος ἐγένετο ἐφ' ὅλην τὴν οἰκουμένην . » Ποιήσει δὲ πάλιν τοῦτο κατὰ τὸν τῆς συντελείας καιρόν .
Lemmas: γε . ἐνδύω ὁ οὐρανός σκότος . οὗτος καί ποιέω , καί ποιέω . ποιέω , ἵνικα σταυρόω · « ἀπό γάρ ὁ ἑκτεύς ὥρα ἠώς ἐννάτη , σκότος γίγνομαι ἐπί ὅλος ὁ οἰκέω . » ποίησις δέ πάλιν οὗτος κατά ὁ ὁ συντέλεια καιρός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0226.8
δ' . Κύριος δίδωσί μοι γλῶτταν παιδείας<sup>11</sup> . Ταῦτα ἀνθρωπίνως λέγει ὁ Δεσπότης Χριστός · πολλὰ D δὲ τοιαῦτα καὶ ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίοις εὕρομεν . « Ἰησοῦς γάρ , φησί , προέκοπτεν ἡλικία , καὶ σοφία , καὶ χάριτι , παρὰ Θεῷ τε καὶ ἀνθρώποις . » Πρωτ<sup>12</sup> ἐκ παιδὸς τῆς ἡλικίας τὸ νέον . Τοῦτο δὲ καὶ ἐν τοῖς ἐμπροσθεν ὁ προφήτης ἐδίδαξεν .
Lemmas: δέ . Κύριος δίδωμι ἐγώ γλῶσσα παιδεία . οὗτος ἀνθρώπινος λέγω ὁ Δεσπότης Χριστός · πολύς D δέ τοιοῦτος καί ἐν ὁ ἱερός Εὐαγγέλιος εὑρίσκω . « Ἰησοῦς γάρ , φημί , προκόπτω ἡλικία , καί σοφία , καί χάρις , παρά Θεός τε καί ἄνθρωπος . » Πρωτός ἐκ παῖς ὁ ἡλικία ὁ νέος . οὗτος δέ καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν ὁ προφήτης διδάσκω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0227.1
c' 12 . Tὸν νῶτόν μου ἔδωκα 13 εἰς μάστιγας , τὰς δὲ σιαγόνας μου εἰς ῥαπίσματα . Ταῦτα πάντα διδάσκει τῶν θείων Εὐαγγελίων ἡ ἱστορία . Ὁ μὲν γὰρ τοῦ ἀρχιερέως οἰκέτης τὴν κόρην αὐτὸν ἐπάταξεν · οἱ δὲ ἐκολάφιζον αὐτόν , λέγοντες , ὁ Προφήτευσον ἡμῖν , Χριστέ , τίς ἐστιν ὁ παίσας σε · οἱ δὲ ἐνέπτυσαν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ . Ὁ δὲ Πιλᾶτος φραγελλῶσας αὐτὸν παρέδωκε σταυρωθῆναι . Ταῦτα δὲ πάντα διὰ τῆς προφητείας προλέγει , τὴν σιχαλιν διδάσκων μακροθυμίαν .
Lemmas: c' 12 . ὅς νῶτον ἐγώ δίδωμι 13 εἰς μάστιξ , ὁ δέ σιαγών ἐγώ εἰς ῥάπισμα . οὗτος πᾶς διδάσκω ὁ θεῖον Εὐαγγελίων ὁ ἱστορία . ὁ μέν γάρ ὁ ἀρχιερεύς οἰκέτης ὁ κόρη αὐτός πατάσσω · ὁ δέ κολαφίζω αὐτός , λέγω , ὁ προφητεύω ἐγώ , Χριστός , τίς εἰμί ὁ παίω σύ · ὁ δέ ἐμπτύω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός . ὁ δέ Πιλᾶτος φραγελλόω αὐτός παραδίδωμι σταυρόω . οὗτος δέ πᾶς διά ὁ προφητεία προλέγω , ὁ σιχαλις διδάσκω μακροθυμία .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0227.2
ζ . Καὶ Κύριος βοηθὸς μου ἐγενήθη . Καὶ ταῦτα ἀνθρωπίνως εἴρηκεν . Ἀνθρωπίνης γὰρ ἀρετῆς φιλοσοφία , καὶ καρτερία , καὶ μέντοι καὶ ἡ ἐπὶ τὸν δικαίον κριτὴν ἐλπίς .
Lemmas: ζ . καί Κύριος βοηθός ἐγώ γίγνομαι . καί οὗτος ἀνθρώπινος εἴρω . ἀνθρώπινος γάρ ἀρετή φιλοσοφία , καί καρτερία , καί μέντοι καί ὁ ἐπί ὁ Δίκαιος κριτής ἐλπίς .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0227.3
θ' . Ὑμεῖς 14 ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσεσθε . Πάν πρόσερχος ἡ παρὰβολη · ἡ γὰρ 15 σὴς ἐκ τῶν ἱματίων τικτομένη ἀναλίσκει ταῦτα , καὶ ἡ ἁμαρτία ἐξ ἡμῶν τικτομένη διαφθείρει τοὺς φύσαντας .
Lemmas: ὁ . σύ 14 ὡς ἱμάτιον παλαιόω . Πάν προσέρχομαι ὁ παραβολή · ὁ γάρ 15 σής ἐκ ὁ ἱμάτιον τίκτω ἀναλίσκω οὗτος , καί ὁ ἁμαρτία ἐκ ἐγώ τίκτω διαφθείρω ὁ φύς .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0227.4
ι' . Ὑπακούσεται τῆς φωνῆς τοῦ παιδὸς αὐτοῦ . Παῖδα ἑαυτὸν πάλιν ὡς ἄνθρωπον ἐνομάζει · Ἐν μορφῇ γὰρ Θεοῦ ὑπάρχων μορφὴν ἔλαβε δούλου . Οὕτω καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἐντολὴν εἰληφέναι λέγει , τί εἴπει καὶ λαλῆσει · Οἱ πορευόμενοι ἐν σκότει . Καὶ γὰρ , ἀνατελᾶντος τοῦ φωτός , αὐτοὶ τὸ σκότος ἠγάπησαν .
Lemmas: εἷς . ὑπακούω ὁ φωνή ὁ παῖς αὐτός . Παῖς ἑαυτοῦ πάλιν ὡς ἄνθρωπος νομάζω · ἐν μορφή γάρ Θεός ὑπάρχω μορφή λαμβάνω δοῦλος . οὕτως καί ἐν ὁ Εὐαγγέλιος ἐντολή λαμβάνω λέγω , τίς εἶπον καί λαλέω · ὁ πορεύω ἐν σκότος . καί γάρ , ἀνατέλλω ὁ φάος , αὐτός ὁ σκότος ἀγαπάω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0227.5
ια' . Πάντες ὑμεῖς πῦρ καλεῖτε 17 . Καὶ τὸ Ῥωμαϊκὸν πῦρ ὑμεῖς καθ' ἑαυτὸν ἐπισπάσθε , καὶ τῆς γέεννας τὴν φλόγα κατασιώζει ὑμῖν παρασκευάζετε . Πορεύεσθε ἐν τῷ φωτὶ τοῦ πυρὸς ὑμῶν 18 . Ἐπεὶδὴ τὸ ἐμὸν οὐχ ὑπεδέξασθε φῶς , τὸ τῶν πολεμίων ὑποδέξασθε πῦρ , ἥπερ ὑμεῖς κεχορηγήκατε τὴν τροφήν .
Lemmas: ἰά . πάνετες σύ πῦρ καλέω 17 . καί ὁ Ῥωμαικός πῦρ σύ κατά ἑαυτοῦ ἐπισπάω , καί ὁ γέεννα ὁ φλόξ κατασιωζω σύ παρασκευάζω . πορεύω ἐν ὁ φάος ὁ πυρός σύ 18 . ἐπειδή ὁ ἐμός οὐ ὑποδείκνυμι φάος , ὁ ὁ πολέμιος ὑποδείκνυμι πῦρ , ὅσπερ σύ χορηγέω ὁ τροφή .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0227.6
ΚΕΦΑΛ . ΝΑ' .
Lemmas: ΚΕ . ναί .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0227.7
α' . Ἐμβλέψατε εἰς τὴν στερεὰν πέτραν 19 . Στερεὰν πέτραν τοῦ Ἀβραὰμ ὀνομάζει τὴν ἡλικίαν , διὰ τὸ στῆρόν τῆς πίστεως · τὴν δὲ Σάρραν οὐ λάκκον , ἀλλὰ βόθρον ὑποκάτω , διὰ τὸ ἀνύδρον . Ἐξέλιπε μὲν Σάρρας γίνεσθαι τὰ γυναικεῖα . Οὕτω καὶ ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἔφη · Ὁς παρ' ἐλπίδα ἐπ' ἐλπίδι ἐπίστευσεν εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν πατέρα πολλῶν ἐθνῶν . 20
Lemmas: ὅς . ἐμβλέπω εἰς ὁ στερεός πέτρα 19 . Στερεός πέτρα ὁ Ἀβραάμ ὀνομάζω ὁ ἡλικία , διά ὁ στῆρον ὁ πίστις · ὁ δέ Σάρα οὖον λάκκος , ἀλλά βόθρος ὑποκάτω , διά ὁ Ἄνυδρον . ἐκλείπω μέν Σάρα γίγνομαι ὁ γυναικεῖος . οὕτως καί ὁ θεῖος ἀπόστολος φημί · ὅς παρά ἐλπίς ἐπί ἐλπίς πιστεύω εἰς ὁ γίγνομαι αὐτός πατήρ πολύς ἔθνος . 20
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0227.8
ε' 20 . Καὶ 21 εἰς τὸν βραχίονά μου ἔθνη ἐλπιεύσιν . Βραχίονα τὴν δύναμιν καλεῖ . Μεγίστη γὰρ ἀπόδειξις αὐτῆς τῆς θείας δυνάμεως , τὸ διὰ σταυροῦ , καὶ ἀτιμίας , καὶ θανάτου , τῆς οἰκουμένης κρατῆσαι · τὸ ἀλιέας , καὶ τελῶνας , καὶ σχυτοτόμους , διδασκάλους ἐπιστήσαι φιλοσόφοις καὶ ῥήτορι · τὸ δι' ἀνδρῶν δυοκαίδεκα πᾶσαν γεωργῆσαι τὴν οἰκουμένην · καὶ δι' ἀνθρώπων οὕτως εὐαρίμητον πᾶσαν γῆν καὶ θάλατταν ἐμπλῆσαι τοῦ θείου κηρύγματος .
Lemmas: εἰ 20 . καί 21 εἰς ὁ βραχίων ἐγώ ἔθνος ἐλπίζω . βραχύς ὁ δύναμις καλέω . Μεγίστη γάρ ἀπόδειξις αὐτός ὁ θεῖος δύναμις , ὁ διά σταυρός , καί ἀτιμία , καί θάνατος , ὁ οἰκέω κρατέω · ὁ ἁλιεύς , καί τελώνης , καί σχυτοτομος , διδάσκαλος ἐφίστημι φιλόσοφος καί ῥήτωρ · ὁ διά ἀνήρ δώδεκα πᾶς γεωργέω ὁ οἰκέω · καί διά ἄνθρωπος οὕτως εὐαρίμητον πᾶς γῆ καί θάλασσα ἐμπίμπλημι ὁ θεῖον κήρυγμα .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.1
ζ' . " Ἀρατε ¹¹ εἰς τὸν οὐρανὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν . Καὶ ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ἀπὸ τῶν ἄνω , καὶ ἀπὸ τῶν κάτω , τὴν ἐμὴν μάθετε δύναμιν · μετὰ πολλῆς γὰρ εὐκολίας · καὶ παρήγαγον ταῦτα , καὶ ἀφανίσω .
Lemmas: γῆ . " ἀείρω ¹¹ εἰς ὁ οὐρανός ὁ ὀφθαλμός σύ . καί ἀπό ὁ οὐρανός , καί ἀπό ὁ γῆ , καί ἀπό ὁ ἄνω , καί ἀπό ὁ κάτω , ὁ ἐμός μανθάνω δύναμις · μετά πολύς γάρ εὐκολία · καί παράγω οὗτος , καί ἀφανίζω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.2
θ . Καὶ ἐνδύσω τὴν ἰσχὺν τοῦ βραχίονός σου . Ὡς ¹² πεπτωκὶὰ καὶ κεῖμένῃ ταῦτα προσφέρει τὰ ῥήματα · καὶ παρήγαγέ τὴν προτέραν λαβεῖν δύναμιν .
Lemmas: θ . καί ἐνδύω ὁ ἰσχύς ὁ βραχίων σύ . ὡς ¹² πεπτωκὶὰ καί κεῖμαι οὗτος προσφέρω ὁ ῥῆμα · καί παράγω ὁ πρότερος λαμβάνω δύναμις .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.3
ιβ' . Ἐγώ εἰμι αὐτὸς ὁ παρακαλῶν σε . Ὁ τὸν Φαραὼν σὺν τῇ στρατιᾷ παραδεδοὺς τῇ θαλάττῃ · ὁ τὰς πολλὰς τῶν Ἀσσυρίων μυριάδας δι' ἑνὸς ἀγγέλου καταχοντίσας .
Lemmas: ἶβις . ἐγώ εἰμί αὐτός ὁ παρακαλέω σύ . ὁ ὁ Φαραώ σύν ὁ στρατιά παραδίδωμι ὁ θάλασσα · ὁ ὁ πολύς ὁ Ἀσσύριος μυριάς διά εἷς ἄγγελος κατακοντίζω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.4
ιγ' . Καὶ ἐπελάθου Θεὸν ποιήσαντά σε . Εἰ γὰρ καὶ πατὴρ καὶ μήτηρ ὑπῆρτε τῆς γενέσεως γεγόναι , ὡς φίλας οἱ συγγενείας προφάσεις παρέχοντες · ἀλλ' ὅμως οὐκ ἀτονία τῆς δυνάμεως τοῦτο συνεχώρησα . Οὔτε γὰρ τὴν ἀρχὴν πλάττων τὸν Ἀδὰμ τοῦσων ἐδεήθην , ἀλλὰ θελήσει ὑπεστησάμην , καὶ δυνάμει τῇ ἐμῇ .
Lemmas: πνίξ . καί ἐπιλανθάνομαι θεός ποιέω σύ . εἰμί γάρ καί πατήρ καί μήτηρ ὑπαίρω ὁ γένεσις γονεύς , ὡς φίλος ὁ συγγένεια πρόφασις παρέχω · ἀλλά ὅμως οὐ ἀτονία ὁ δύναμις οὗτος συγχωρέω . οὔτε γάρ ὁ ἀρχή πλάσσω ὁ Ἀδάμ τουω δήω , ἀλλά ἐθέλω ὑφίστημι , καί δύναμις ὁ ἐμέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.5
ιδ' . Ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς χειρός μου σκεπάσω σε . Ἰκανὴ τῆς δημιουργίας ἡ μνήμη δεῖξαι τῆς ἐνεργείας δύναμιν , ἥς μεταβώσιν αὐτοῖς ἐπαγγέλλεται · χεῖρα γὰρ τὴν ἐνέργειαν κέκληκε .
Lemmas: ἴδη . ὑπό ὁ σκιά ὁ χείρ ἐγώ σκεπάζω σύ . ἱκανός ὁ δημιουργία ὁ μνήμη δείκνυμι ὁ ἐνέργεια δύναμις , ἥς μεταβαίνω αὐτός ἐπαγγέλλω · χείρ γάρ ὁ ἐνέργεια καλέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.6
ιε' . Ἡ πιοῦσα ἐκ χειρὸς Κυρίου τὸ ποτήριον θυμοῦ . Ποτήριον τὴν τιμωρίαν καλεῖ · χαρωτικὴ γὰρ καὶ αὕτη , καθάπερ ἡ μέθη .
Lemmas: ἵημι . ὁ πίνω ἐκ χείρ κύριος ὁ ποτήριον θυμός . ποτήριον ὁ τιμωρία καλέω · καρωτικός γάρ καί οὗτος , καθάπερ ὁ μέθη .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.7
ιβ' . Δύο ¹³ ταῦτα ἀντικείμενά σου ¹⁴ . Δύο καλεῖ , τῶν ¹⁵ πολεμίων τὴν ἀνδρείαν , καὶ τῶν ἐπικουρούντων τὴν ἔρημιαν · οἱ μὲν γὰρ γενναίως ἐπίσιν , οἱ δὲ ἀνδρείως φεύγουσι . « Πτώμα καὶ σύντριμμα . » Πάλιν δύο εἰσήγαγε · καὶ τὸ πεσεῖν , καὶ τὸ συντριβῆναι . Ἔστι γὰρ ὅτε καταπίπτει μὲν τις , οὐ πλήττεται δέ . « Λιμὸς καὶ μάχαιρα . » Πάλιν διπλὴ τιμωρία . Οἱ μὲν γὰρ ἔξωθεν ἐπολιόρκουν · τῶν δὲ πολεμίων χαλεπώτερος ἦν ὁ λιμὸς , ἐνδὸν αὐτοὺς διαφθείρων .
Lemmas: ἶβις . δύο ¹³ οὗτος ἀντίκειμαι σύ ¹⁴ . δύο καλέω , ὁ ¹⁵ πολέμιος ὁ ἀνδρεῖος , καί ὁ ἐπικουρέω ὁ ἐρημία · ὁ μέν γάρ γενναῖος ἔπειμι , ὁ δέ ἀνδρείως φεύγω . « πτώμα καί σύντριμμα . » πάλιν δύο εἰσάγω · καί ὁ πίπτω , καί ὁ συντρίβω . εἰμί γάρ ὅτε καταπίπτω μέν τις , οὖον πλήσσω δέ . « Λιμός καί μάχαιρα . » πάλιν διπλόος τιμωρία . ὁ μέν γάρ ἔξωθεν πολιορκέω · ὁ δέ πολέμιος χαλεπός εἰμί ὁ λιμός , ἐνδίδωμι αὐτός διαφθείρω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.8
ιζ' . Καθεύδοντες ὡς ¹⁶ σκευλίον ἠμέρθον . Ἔδειξεν αὐτῶν διὰ μὲν τοῦ ὕπνου τὸ ῥέθυμον , διὰ δὲ τοῦ λαχάνου , τὸ ἀνανδρον .
Lemmas: ἵζω . καθεύδω ὡς ¹⁶ σκευλίον ἀμέρδω . δείκνυμι αὐτός διά μέν ὁ ὕπνος ὁ ῥέθυμον , διά δέ ὁ λάχανον , ὁ ἄνανδρος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.9
ιη' . Καὶ μεθύουσα οὐκ ἀπὸ οἴνου . Μεῖζων ἡ κατηγορία . Χαλεπωτέρα γὰρ τῆς ἀσεβείας ἡ μέθη .
Lemmas: ΙΗΥ . καί μεθύω οὐ ἀπό οἶνος . μείζων ὁ κατηγορία . χαλεπός γάρ ὁ ἀσέβεια ὁ μέθη .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0228.10
ιθ' . Ὁ κρίνων τὸν λαὸν αὐτοῦ . Διὰ τῶν τῆς οἰκειότητος ὀνομάτων ψυχαγωγεῖ . « Ἰδοὺ εἴληφα ἐκ τῆς χειρὸς σου ποτήριον τῆς ¹⁷ πτώσεως . » Τὴν τῶν Βαβυλωνίων καθαιρέσιν προέθηκε . Ἐπειδὴ γὰρ τετρακὶς αὐτοῖς ἐπήλθεν ὁ Ναβουχοδονόσορ · πρώτων μὲν , ἐν τῷ τρίτῳ ἔτει Ἰωακεὶμ τοῦ υἱοῦ Ἰωσίου · δεύτερον δέ , ἐν τῷ δεκάτῳ ἔτει τοῦ αὐτοῦ βασιλέως · τρίτον δέ , ἐπὶ Ἰεχονίου τοῦ υἱοῦ Ἰωακεὶμ · τὸ δὲ τέταρτον , ἐπὶ Σεδεχίου · ἐπαγγέλλεται μηκέτι προσ-οῦσιν αὐτοῖς διὰ τῶν Βαβυλωνίων τὸ τῆς τιμωρίας πατήριον .
Lemmas: εὐθύς . ὁ κρίνω ὁ λαός αὐτός . Ζεύς ὁ ὁ οἰκειότης ὄνομα ψυχαγωγέω . « ἰδέ λαμβάνω ἐκ ὁ χείρ σύ ποτήριον ὁ ¹⁷ πτῶσις . » ὁ ὁ Βαβυλώνιος καθαίρεσις προτίθημι . ἐπεί γάρ τετράκις αὐτός ἐπέρχομαι ὁ Ναβουχοδονόσορ · πρῶτος μέν , ἐν ὁ τρίτος ἔτος Ιωακιμ ὁ υἱός Ἰωσίας · δύο δέ , ἐν ὁ δέκατος ἔτος ὁ αὐτός βασιλεύς · τρίτος δέ , ἐπί Ἰεχονίας ὁ υἱός Ιωακιμ · ὁ δέ τέταρτος , ἐπί Σεδέκιος · ἐπαγγέλλω μηκέτι προσαγορεύω αὐτός διά ὁ Βαβυλώνιος ὁ ὁ τιμωρία πατήριος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0229.1
28 Ex vers . 3 haec leg . supra . t . I , p . 882 : δωρεὰν ἐπράθητε καὶ οὐ μετὰ ἀργυρίου λυτρωθήσεσθε .
Lemmas: 28 Ex vers . 3 haec leg . supra . t . I , p . 882 : δωρεά πέρνημι καί οὖον μετά ἀργύριον λυτρόω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0229.2
ΚΕΦΑΛ . ΝΒ' .
Lemmas: ΚΕ . ΝΒ' .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0229.3
ζ' 28 . Ὥς 29 ὡραῖοι οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων ἀκοὴν εἰρήνης ! Τοῦτο τυπικῶς μὲν ἐδέξατο τὸ πέραν , ἡνίκα τοῖς τὴν Ἱερουσαλὴμ κατοικοῦσιν ἀπηνέχθη τῶν αἰχμαλωσιῶν ἡ ἄφεσις . Ἀληθῶς δὲ καὶ κυρίως ἀρμόττει τοῖς ἱεροῖς ἡ προφητεία ἀποστόλοις . Τούτων γὰρ ὡραῖοι οἱ πόδες , οὓς αἱ δεσποτικαὶ χεῖρες ἀπένιψαν τε καὶ ἐβράσσαν , ὥστε πᾶσαν τὴν οἰκουμένην διαδραμεῖν , καὶ τῆς θείας εἰρήνης διακορμηθῆναι τὰ Εὐαγγέλια , καὶ μηνύσαι τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν τὴν ἀπόλαυσιν . « Σιών , βασιλεύσει σου ὁ Θεός . » Καὶ ταῦτα ὡσαύτως , τοῖς ἱεροῖς μᾶλλον ἀποστόλοις ἀρμόττει · δι' ἐκείνων γὰρ ἡ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ἀνεκηρύχθη βασιλεία .
Lemmas: γῆ 28 . ὥ 29 ὡραῖος ὁ πούς ὁ εὐαγγελίζομαι ἀκοή εἰρήνη ! οὗτος τυπικός μέν δέχομαι ὁ πέραν , ἡνίκα ὁ ὁ Ἱεροσόλυμα κατοικέω ἀποφέρω ὁ αἰχμαλωσία ὁ ἄφεσις . ἀληθής δέ καί κύριος ἁρμόττω ὁ ἱερός ὁ προφητεία ἀπόστολος . οὗτος γάρ ὡραῖος ὁ πούς , ὅς ὁ δεσποτικός χείρ ἀπονίζω τε καί βράσσω , ὥστε πᾶς ὁ οἰκέω διατρέχω , καί ὁ θεῖος εἰρήνη διακορμηθῆναι ὁ εὐαγγέλιον , καί μηνύω ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός ὁ ἀπόλαυσις . « Σιών , βασιλεύω σύ ὁ Θεός . » καί οὗτος ὡσαύτως , ὁ ἱερός μᾶλλον ἀπόστολος ἁρμόττω · διά ἐκεῖνος γάρ ὁ ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ ἀνακηρύσσω βασίλειος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0229.4
B η' . Φωνὴ τῶν φυλαττόντων σε 30 ὑψώθη . Οἱ αὐτοὶ ἀπόστολοι καὶ κηρύττουσι , καὶ φυλάττουσι , καὶ προξενοῦσι τὴν εὐφροσύνην . Αὐτόπται γὰρ ἐγένοντο τοῦ Σωτῆρος , ἡνίκα ἐνανθρωπήσας τὴν Σιών ἐφώρυν .
Lemmas: B ἤ . φωνή ὁ φυλάσσω σύ 30 ὑψόω . ὁ αὐτός ἀπόστολος καί κηρύσσω , καί φυλάσσω , καί προξενέω ὁ Εὐφρόσυνος . αὐτόπτης γάρ γίγνομαι ὁ Σωτήρ , ἡνίκα ἐνανθρωπέω ὁ Σιών ἐφώρυν .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0229.5
ια' 31 . Ἀπόστητε , ἀπόστητε , ἐξέλθετε ἐκεῖθεν 32 . Τοῖς πεπιστευκόσιν ὁ προφητικὸς λόγος παρακαλεῖται χωρισθῆναι τῶν ἀπίστων . « Φέροντες τὰ σκεῦα τοῦ Κυρίου . » Σκεῦα καλεῖ τοὺς τῆς ἐκλογῆς ἁξιωμένους . Οὕτω καὶ τὸν μακάριον ὀνόμασε Παῦλον . Τῷ γὰρ Ἀνανίᾳ φησί · « Πορεύου , ὅτι σκεῦος ἐκλογῆς μοί ἐστιν οὗτος . »
Lemmas: ἰά 31 . ἀφίστημι , ἀφίστημι , ἐξέρχομαι ἐκεῖθεν 32 . ὁ πιστεύω ὁ προφητικός λόγος παρακαλέω χωρίζω ὁ ἄπιστος . « φέρω ὁ Σκεύα ὁ κύριος . » Σκεύα καλέω ὁ ὁ ἐκλογή αξιωμένος . οὕτως καί ὁ μακάριος ονομάζω Παῦλος . ὁ γάρ Ἀνανίας φημί · « Πόρευος , ὅτι σκεῦος ἐκλογή ἐγώ εἰμί οὗτος . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0229.6
ιγ' . Ἰδοὺ συνήσει ὁ παῖς μου . Τὸ δεσποτικὸν λοιπὸν ἀκριβέστερον προλέγει πάθος · κατὰ τάξιν δὲ πάντα ἔδειξε τὰ ἀνθρώπινα , τὴν σοφίαν , τὴν θαυματουργίαν , τὸ παρὰ πάντων σέβας .
Lemmas: πνίξ . ἰδέ συνίημι ὁ παῖς ἐγώ . ὁ δεσποτικός λοιπός ἀκριβής προλέγω πάθος · κατά τάξις δέ πᾶς δείκνυμι ὁ ἀνθρώπινος , ὁ σοφία , ὁ θαυματουργία , ὁ παρά πᾶς σέβας .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0229.7
ιδ' . Ὁν τρόπον ἐκστησονται ἐπὶ σοὶ 33 πολλοί . Σταυρῷ προσκλώθι , καὶ ἀκάνθας αὐτοῦ τῇ κεφαλῇ περιέδησαν , καὶ καλάμοις 34 τύπτοντες ἔλεγον · « Προφήτευσον ἡμῖν , Χριστέ , τίς ἐστιν ὁ παίσας σε ; » « Καὶ ἡ δόξα 35 σου ἀπὸ υἱῶν ἀνθρώπων . » Οὐ γὰρ πάντες ἐπίστευσαν · οἱ δὲ πεπιστευκότες ὑπερηγάπησαν τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον .
Lemmas: ἴδη . εἰμί τρόπος ἐξίστημι ἐπί σύ 33 πολύς . Σταυρός προσκλώθω , καί ἄκανθα αὐτός ὁ κεφαλή περιδέω , καί κάλαμος 34 τύπτω λέγω · « προφητεύω ἐγώ , Χριστός , τίς εἰμί ὁ παίω σύ ; » « καί ὁ δόξα 35 σύ ἀπό υἱός ἄνθρωπος . » οὖον γάρ πᾶς πιστεύω · ὁ δέ πιστεύω ὑπεραγαπάω ὁ ὁ εὐσέβεια μυστήριον .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0229.8
ιε' . Οἵς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ , δώσονται 36 . Οἱ πάλαι διώκοντες καὶ βλασφημεῖν τολμῶντες , ἐναργῶς ὁρωῦντες αὐτοῦ τὴν δύναμιν , ἀποστήσονται τῆς λοιδορίας τὴν γλῶτταν . Οὐ γὰρ τὰς προφητικάς οὐ δεξάμενοι προρρήσεις , ἀλλὰ τοῖς εἰδώλοις δουλεύοντες , δώσονται διὰ τῶν κηρύκων τῆς ἀληθείας τοῦ κηρυττομένου τὸ κράτος , καὶ γνώσονται αὐτοῦ τὴν δύναμιν .
Lemmas: ἵημι . οἶς οὐ ἀναγγέλλω περί αὐτός , δίδωμι 36 . ὁ πάλαι διώκω καί βλασφημέω τολμάω , ἐναργής ὁράω αὐτός ὁ δύναμις , ἀφίστημι ὁ λοιδορία ὁ γλῶσσα . οὖον γάρ ὁ προφητικός οὖον δέχομαι πρόρρησις , ἀλλά ὁ εἴδωλον δουλεύω , δίδωμι διά ὁ κῆρυξ ὁ ἀλήθεια ὁ κηρύσσω ὁ κράτος , καί γιγνώσκω αὐτός ὁ δύναμις .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0230.1
ΚΕΦΑΛ . ΝΤ' .
Lemmas: ΚΕ . ἐντί .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0230.2
β ¹⁸ . Ὄς ῥίζα ἐν γῇ διψήσῃ . Κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν , ἡ ῥίζα ἀπὸ γῆς ἀβάτου . » Προσέτιπομεν , φησί , τὴν ἐκ παρθένου γέννησιν . Αὐτὴν γὰρ ἀδαστον καὶ διψήσασαν προσηγόρευσεν , ὡς ἄνδρος καὶ γαμικὸν ὑπερὸ οὐδαμῶς δεξαμένην . Καὶ τοῦτο δὲ ἀνγγελάμεν , ὡς οὐκ ἔστιν εἶδος αὐτῷ , οὐδὲ δόξα . » Τονἐστὶ παρὰ τὸν τοῦ πάθους καιρόν · πολλὴ γὰρ ἦν ἡ ἀτιμία καὶ ἡ ὑβρις . » Καὶ εἴδομεν αὐτόν , καὶ ¹⁹ οὐκ εἶχεν εἶδος , οὐδὲ κάλλος . » Ἐν τοῖς ἐξῆς τὴν ταπεινωσιν αὐτοῦ τὴν μέχρι θανάτου παριστᾷ . Μεγίστη δὲ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἡ ἐνέργεια · τὰ γὰρ μετὰ πολλά γενόμενα γενεὰς οὕτω τοῖς ἁγίοις προφήταις προέδειξεν , ὡς μὴ λέγειν , ἐκεῖνους ἠκούσαμεν , ἀλλ' εἴδομεν .
Lemmas: Β ¹⁸ . ὅς ῥίζα ἐν γῆ διψάω . κατά δέ ὁ Ἀκύλας , ὁ ῥίζα ἀπό γῆ ἄβατος . » Προσέτιπομεν , φημί , ὁ ἐκ παρθένος γέννησις . αὐτός γάρ ἀδαστον καί διψάω προσαγορεύω , ὡς Ἄνδρος καί γαμικός ύπερος οὐδαμῶς δέχομαι . καί οὗτος δέ ἀναγγέλλω , ὡς οὐ εἰμί εἶδος αὐτός , οὐδέ δόξα . » Τονἐστὶ παρά ὁ ὁ πάθος καιρός · πολύς γάρ εἰμί ὁ ἀτιμία καί ὁ ὕβρις . » καί ὁράω αὐτός , καί ¹⁹ οὐ ἔχω εἶδος , οὐδέ κάλλος . » ἐν ὁ ἑξῆς ὁ ταπείνωσις αὐτός ὁ μέχρι θάνατος παρίστημι . Μεγίστη δέ ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ ἐνέργεια · ὁ γάρ μετά πολύς γίγνομαι γενεά οὗτος ὁ ἅγιος προφήτης προδείκνυμι , ὡς μή λέγω , ἐκεῖνος ἀκούω , ἀλλά ὁράω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0230.3
γ . Ὅτι ²⁰ ἀπέστραπται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ²¹ . Τοντέστιν ἀπέστρεψε τὴν θείαν ἐνέργειαν , γνώμῃ τὸ πᾶθος δεξάμενος , καὶ τοὺς ἐσταυρωκότας οὐκ ἀμυνόμενος . Καὶ γὰρ σταυρουμένος ἔλεγε , « Πάτερ , ἄφες αὐτοῖς , οὐ γὰρ οἴδασί τί ποιοῦσι . »
Lemmas: γ . ὅτι2 ²⁰ ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον αὐτός ²¹ . Τοντέστιν ἀποστρέφω ὁ θεῖος ἐνέργεια , γνώμη ὁ πάθος δέχομαι , καί ὁ σταυρόω οὐ ἀμύνω . καί γάρ σταυρόω λέγω , « πατήρ , ἀφίημι αὐτός , οὖον γάρ οἶδα τίς ποιέω . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0230.4
δ . Οὗτος ²² τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει ²³ . Ἡμῶν γὰρ ὑπὲρ ὧν ἥμαρτομεν ὀφειλόντων θάνατον , καὶ διὰ τοῦτο ταύτῃ δεξαμένων τὴν ψῆφον , αὐτὸς τὸν ὑπὲρ ἡμῶν κατεδέξατο θάνατον · καὶ ἡμῶν ὑποκειμένων ταῖς κτίραις διὰ τὴν τοῦ νόμου παράβασιν , αὐτὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἐγένετο κατάρα · γέγραπται γὰρ · « Ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου . » Καὶ ²⁴ ἐλογισάμεθα εἶναι αὐτὸν ἐν πόνῳ , καὶ ἐν πληγῇ ὑπὸ Θεοῦ . Τοῦ λαοῦ τὴν ἀγνοιαν ὁ προφήτῃς φκείσατο , καὶ φησὶ ὑπαιχθῆναι αὐτὸν οἰκείων ἐνεκα ταῦτα πάσχειν ἁμαρτημάτων .
Lemmas: δ . οὗτος ²² ὁ ἁμαρτία ἐγώ φέρω ²³ . ἡμός γάρ ὑπέρ ὅς ἁμαρτάνω ὀφείλω θάνατος , καί διά οὗτος οὗτος δέχομαι ὁ ψῆφος , αὐτός ὁ ὑπέρ ἐγώ καταδέχομαι θάνατος · καί ἐγώ ὑπόκειμαι ὁ κτίραις διά ὁ ὁ νόμος παράβασις , αὐτός ὑπέρ ἐγώ γίγνομαι κατάρα · γράφω γάρ · « ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάννυμι ἐπί ξύλον . » καί ²⁴ λογίζομαι εἰμί αὐτός ἐν πόνος , καί ἐν πλήσσω ὑπό Θεός . ὁ λαός ὁ ἄγνοια ὁ προφήτης φείδομαι , καί φημί ὑπαιχθῆναι αὐτός οἰκέω ἕνεκα οὗτος πάσχω ἁμάρτημα .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0230.5
ε' . Ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ²⁵ ἡμῶν . Ἡμεῖς ὑπεκείμεθα τιμωρίας ἁμαρτηθέντες · αὐτὸς δὲ καθαρὸς ὧν ἁμαρτημάτων , ὑπὲρ ἡμῶν τὰς τιμωρίας ὑπέμεινεν . » Παιδεία εἰρήνης ἡμῶν ἐπ' αὐτοῦ ²⁶ . » Ἁμαρτηκότες ἐξεπολεμώθημεν τῷ Θεῷ · ἔκει δὲ ἡμᾶς παιδευσάσας οὕτω τυχεῖν τῆς εἰρήνης · ἀλλ' αὐτὸς εἰς ἑαυτὸν τὴν παιδείαν δεξάμενος , τῆς εἰρήνης ἡμᾶς ἤθωσεν .
Lemmas: εἰ . τραυματίζω διά ὁ ἁμαρτία ²⁵ ἐγώ . ἐγώ υπεκειμεθη τιμωρία ἁμαρτάνω · αὐτός δέ καθαρός ὅς ἁμάρτημα , ὑπέρ ἐγώ ὁ τιμωρία ὑπομένω . » παιδεία εἰρήνη ἐγώ ἐπί αὐτός ²⁶ . » αμαρτηκοαιρεω ἐκπολεμόω ὁ Θεός · ἐκεῖ δέ ἐγώ παιδεύω οὗτος τυγχάνω ὁ εἰρήνη · ἀλλά αὐτός εἰς ἑαυτοῦ ὁ παιδεία δέχομαι , ὁ εἰρήνη ἐγώ ὠθέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0230.6
ζ' . Πάντες ὡς πρόβατα ἐπλανήθημεν . Οὔτε γὰρ ἴσα πάντων τὰ πληγμελήματα , οὐδὲ εἰς ὁ τρόπος . Ἄλλα γὰρ τὰ Αἰγυπτίων εἴδωλα , καὶ ἄλλα τὰ Φοινίκων · καὶ τὰ Ἑλλήνων ἕτερα , καὶ ἄλλα τῶν Σκυθῶν . Ἄλλ' ὅμως εἰ καὶ διάφοροι τῆς πλάνης οἱ τρόποι , πάντες ὅμως , τὸν ὄντα Θεὸν καταλειπόντες , ἐφκειμεν προβάτοις πλανωμένοις , καὶ προκειμένοις τοῖς λύκοις .
Lemmas: γῆ . πάνετες ὡς πρόβατον πλανάω . οὔτε γάρ ἴσος πᾶς ὁ πληγμελήματα , οὐδέ εἰς ὁ τρόπος . ἄλλος γάρ ὁ Αἰγύπτιος εἴδωλον , καί ἄλλος ὁ Φοῖνιξ · καί ὁ Ἕλλην ἕτερος , καί ἄλλος ὁ Σκύθης . ἄλλος ὅμως εἰμί καί διάφορος ὁ πλάνης ὁ τρόπος , πᾶς ὅμως , ὁ εἰμί θεός καταλείπω , ἐκφέρω πρόβατον πλανάω , καί πρόκειμαι ὁ λύκος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0231.1
ζ . Οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ . Τοῦτο καὶ ἡ τῶν ἱερῶν Εὐαγγελίων ἱστορία διδάσκει . Πρὸ γὰρ τοῦ πάθους νυκτὸς καὶ μεθ’ ἡμέραν διαλεγόμενος , καὶ τὴν ὠνησίφορον διδασκαλίαν προσφέρων , κατὰ τὴν τοῦ πάθους ἑσάγησεν χαρῖν .
Lemmas: ζ . οὐ ἀνοίγω ὁ στόμα αὐτός . οὗτος καί ὁ ὁ ἱερός Εὐαγγελίων ἱστορία διδάσκω . πρό γάρ ὁ πάθος νύξ καί μετά ἡμέρα διαλέγω , καί ὁ ωνησιφορος διδασκαλία προσφέρω , κατά ὁ ὁ πάθος σάττω χάρις .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0231.2
η . Ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἤχθη εἰς θάνατον . Διττῶς νοεῖται · τοῦτο μὲν , ὅτι ἐδέσεν ἀναγκαίως γενέσθαι τὴν παρουσίαν τοῦ Σωτῆρος διὰ τὰ ἡμέτερα παρανομήματα · οὐχ ἄν γὰρ χώραν ἔσχεν ἡ τοῦ Σωτῆρος ἔνδησις , ἡμῶν μὴ ἐν παρανομίαις ἐξετασθέντων · τοῦτο δὲ , ὅτι ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων εἰς τὸν θάνατον ἤχθη .
Lemmas: ὁ . ἀπό ὁ ἀνομία ὁ λαός ἐγώ ἄγω εἰς θάνατος . διττός νοέω · οὗτος μέν , ὅτι δένω ἀναγκαῖος γίγνομαι ὁ παρουσία ὁ Σωτήρ διά ὁ ἡμέτερος παρανόμημα · οὐ ἄν γάρ χώρα ἔχω ὁ ὁ Σωτήρ ἐνδέω , ἐγώ μή ἐν παρανομία ἐξετάζω · οὗτος δέ , ὅτι ὑπό αὐτός ὁ ἄνθρωπος εἰς ὁ θάνατος ἄγω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0231.3
θ . Καὶ δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ . Τὰ δὲ ὅσω , οἱ τρεῖς δώσει ἐγραψαν · αὐτὸς γὰρ ὁ ταῦτα παθὼν τῷ Ῥωμαϊκῷ παρέδωκε πολέμῳ πλουσίους , δὲ τοὺς Γραμματεῖς , καὶ Φαρισαίους , καὶ ἀρχιερεῖς ἐκάλεσεν , ὁμοίως δὲ καὶ πονηροὺς . Οὗτοι γὰρ τὰ πάντων ἐσφετερίζοντο .
Lemmas: θ . καί δίδωμι ὁ πονηρός ἀντί ὁ ταφή αὐτός . ὁ δέ ὅσος , ὁ τρεῖς δίδωμι γράφω · αὐτός γάρ ὁ οὗτος πάσχω ὁ Ῥωμαϊκός παραδίδωμι πόλεμος πλούσιος , δέ ὁ Γραμματεύς , καί Φαρισαῖος , καί ἀρχιερεύς καλέω , ὁμοίως δέ καί πονηρός . οὗτος γάρ ὁ πᾶς σφετερίζω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0231.4
ι . Καὶ Κύριος βούλεται καθαρίσαι αὐτὸν τῆς πληγῆς · τοῦτέστιν δοῦναι δείξαι , καὶ μὴ ὑποκείμενον θανάτῳ . Ἡ ψυχὴ ὁμῶν ὄψεται σπέρμα μακρόβιον . Ἐὰν ὁμολογήσητε τὴν ἀσέβειαν , καὶ τὴν σωτηρίαν αἰτήσητε , τεύξεσθε τῆς αἰωνίου ζωῆς . Ταύτην γὰρ μακρόβιον ἐκέκλησε .
Lemmas: ι . καί Κύριος βούλομαι καθαρίζω αὐτός ὁ πληγή · τουτέστιν δίδωμι δείκνυμι , καί μή ὑπόκειμαι θάνατος . ὁ ψυχή ὁμός ὁράω σπέρμα μακρόβιος . ἐάν ὁμολογέω ὁ ἀσέβεια , καί ὁ σωτηρία αἰτέω , τυγχάνω ὁ αἰώνιος ζωή . οὗτος γάρ μακρόβιος κλάω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0231.5
ιβ . Καὶ τῶν ἰσχυρῶν μεριεῖ σκύλα . Ἰσχυροὺς καλεῖ τοὺς δαίμονας · σκύλα δὲ τοὺς ἀνθρώπους . Σκύλα δὲ καλεῖται τῶν ἀνημέρων τὰ ὅπλα . Ὄπλα δὲ τῶν δαιμόνων πάλαι ἦσαν οἱ ἄνθρωποι . Διὰ γὰρ τῶν ἡμετέρων ἡμῖν ἐπόλεμον μελῶν . Ἄλλὰ τούτους καταλύσας ὁ Δεσπότης Χριστός , τὰ τούτων σκύλα τοῖς ἀποστόλοις διένειμε . Τοὺς μὲν Ῥωμαίους , τοὺς δὲ Αἰγυπτίους , τοὺς δὲ Ἰνδοὺς διδασκάλους χειροτονήσας . Καὶ ἐν τοῖς ἀνόμοις ἐλογίσθη . Οὐ γὰρ μόνον τὴν τοῖς παρανόμοις ἀπονενημένην ὑπέμεινε τιμωρίαν , ἀλλὰ καὶ μετὰ ληστῶν ἐσταυρώθη .
Lemmas: Ἶβ . καί ὁ ἰσχυρός μερίζω σκύλα . Ἰσχυρός καλέω ὁ δαίμων · σκύλα δέ ὁ ἄνθρωπος . σκύλα δέ καλέω ὁ ἀνήμερος ὁ ὅπλον . ὅπλον δέ ὁ δαίμων πάλαι εἰμί ὁ ἄνθρωπος . Ζεύς γάρ ὁ ἡμέτερος ἐγώ πόλεμος μέλος . ἀλλά οὗτος καταλύω ὁ Δεσπότης Χριστός , ὁ οὗτος σκύλα ὁ ἀπόστολος διανέμω . ὁ μέν Ῥωμαῖος , ὁ δέ Αἰγύπτιος , ὁ δέ Ἰνδός διδάσκαλος χειροτονέω . καί ἐν ὁ ἄνομος λογίζομαι . οὖον γάρ μόνος ὁ ὁ παράνομος ἀπονέομαι ὑπομένω τιμωρία , ἀλλά καί μετά λῃστής σταυρόω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0231.6
ΚΕΦΑΛ . ΝΑ’ .
Lemmas: ΚΕ . ναί .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0231.7
α . Εὐφράνθητι , στεῖρα , ἡ οὐ τίκτουσα . Οὐ γὰρ ἐτίκτεν ἡ Ἐκκλησίας εὐσέβεια πάλαι · τῇ δὲ τῶν εἰδώλων δουλείᾳ προσέκειτο . « Ῥῆσον καὶ βόησον , ἡ οὐκ ὠδίνουσα . » Τέλειτε τῷ , Ῥῆσον , ἐπὶ τῆς βιαίας γεννήσεως · ὡσαύτως δὲ καὶ τῷ , Βόησον . Φασὶ γὰρ τὰς μαίας παρακαλεῖν τοῖς δυστοχοῦσαι , καὶ βιάζεσθαι , καὶ βοᾶν . Τὸ δὲ , Τέτρου , ἐπὶ τῆς παρ’ ἐλπίδα δωρηθείσης πολυπαιδείας . Ἐναντίον δὲ πως εἶναι δοκεῖ τὸ ῥῆσον , καὶ , τέτρου · ἀμφοτέρα δὲ ἅμα συνἐδη . Καὶ γὰρ παρ’ ἐλπίδα γεγέννηκε · τοιαῦται γὰρ
Lemmas: ὅς . εὐφραίνω , στεῖρα , ὁ οὖον τίκτω . οὖον γάρ τίκτω ὁ ἐκκλησία εὐσέβεια πάλαι · ὁ δέ ὁ εἴδωλον δουλεία πρόσκειμαι . « Ῥῆσος καί βοάω , ὁ οὐ ὠδίνω . » τελέω ὁ , Ῥῆσος , ἐπί ὁ βίαιος γέννησις · ὡσαύτως δέ καί ὁ , βοάω . φημί γάρ ὁ μαῖα παρακαλέω ὁ δυστοχουω , καί βιάζομαι , καί βοάω . ὁ δέ , τετρᾶς , ἐπί ὁ παρά ἐλπίς δωρέω πολυπαιδεια . ἐναντίος δέ πως εἰμί δοκέω ὁ Ῥῆσος , καί , τετρᾶς · ἀμφότερος δέ ἅμα συνδέω . καί γάρ παρά ἐλπίς γεννάω · τοιοῦτος γάρ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0232.1
τοῦ παναγίου Πνεύματος αἱ ὀδῖνες . « Πολλὰ τὰ A partus Spiritus sancti . « Multi filii deserte . » De - τέκνα τῆς ἐρήμου ⁸⁷ . » « Ἐρημὸς ἦν πάλαι ἡ ἐξ ἑθνῶν sarta olim erat Ecclesia gentium . Unde ad eam Ἐκκλησία . Διὸ καὶ ἐν τοῖς προσθεῖν αὐτῇ εἶπετο , superius dicebatur : « Lætare sitiens deserta ¹ . » « Εὐφράνθητι ⁸⁸ , ἔρημος διψῶσα . »
Lemmas: ὁ πανάγιος πνεῦμα ὁ ὠδίνω . « Πολύς ὁ A partus Spiritus sancti . « Multi filii deserte . » De - τέκνον ὁ ἐρῆμος ⁸⁷ . » « ἐρῆμος εἰμί πάλαι ὁ ἐκ ἔθνος sarta olim erat Ecclesia gentium . Unde ad eam ἐκκλησία . Διὸ καί ἐν ὁ προσθέω αὐτός εἶπον , superius dicebatur : « Lætare sitiens deserta ¹ . » « εὐφραίνω ⁸⁸ , ἐρῆμος διψάω . »
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0232.2
β . Πλάτυνον τὸν τόπον τῆς σκηνῆς σου . Πα - VENS . 2 . Dilata locum tabernaculi tui . [ 3 ] Sterilem ραχλεύεται δὲ τῇ στείρᾳ τῶν εὐκτήριων οἴκων τὴν adhortatur , ut orbem implecat domibus oratorii , οἰκουμένην ἐμπίπλει , καὶ εἰς τὰ ἀριστερά , καὶ εἰς tum ad sinistram , tum ad dextram , hoc est , ut ad τὰ δεξιά . Τοῦτέστιν εἰς τὰ νότια , καὶ εἰς τὰ βόρεια meridiem et ad boream id faciat . « Et palos tuos τοῦτο δράσαι . « Καὶ τοὺς πασσάλους σου κατισχύσου . » conforta . » Minime aberravit , qui palos vocarit Πασσάλους δὲ οὐχ ἂν τις ἀμάρτοι τοὺς ἁγίους προ - sanctos prophetas , et apostolos , et martyres . Ili φήτας ὀνομάζων , καὶ ἀποστόλους , καὶ μάρτυρας.⁸⁹ enim in terra absonditi , sicut pali , 362 conti - οὕτοι γὰρ ἐν τῇ γῇ κεκρυμμένοι , καθάπερ οἱ πάσ - nent Ecclesiae tabernaculum , doctrina quasi funibus σαλοι , κατέχουσι τὴν τῆς Ἐκκλησίας σκηνήν , οἷον quibusdam constabilitam . τισι σχοίνοις τῇ διδασκαλίᾳ προσηρμοσμένην .
Lemmas: Β . πλατύνω ὁ τόπος ὁ σκηνή σύ . Πα - VENS . 2 . Dilata locum tabernaculi tui . [ 3 ] Sterilem ραχλευετης δέ ὁ στεῖρα ὁ ευκτήριος οἶκος ὁ adhortatur , ut orbem implecat domibus oratorii , οἰκέω ἐμπίπλημι , καί εἰς ὁ ἀριστερός , καί εἰς tum ad sinistram , tum ad dextram , hoc est , ut ad ὁ δεξιός . τουτέστιν εἰς ὁ νότιος , καί εἰς ὁ βόρειος meridiem et ad boream id faciat . « Et palos tuos οὗτος δράω . « καί ὁ πάσσαλος σύ κατισχύω . » conforta . » Minime aberravit , qui palos vocarit Πάσσαλος δέ οὐ εἄν τις ἁμαρτάνω ὁ ἅγιος προ - sanctos prophetas , et apostolos , et martyres . Ili φήτης ὀνομάζω , καί ἀπόστολος , καί μάρτυρας enim in terra absonditi , sicut pali , 362 conti - οὕτος γάρ ἐν ὁ γῆ κρύπτω , καθάπερ ὁ πᾶς - nent Ecclesiae tabernaculum , doctrina quasi funibus σάλος , κατέχω ὁ ὁ ἐκκλησία σκηνή , οἷος quibusdam constabilitam . τις σχοῖνος ὁ διδασκαλία προσαρμόζω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0232.3
γ . Οὐχ ὡς γυναῖκα καταλειλειμμένην . Ὀνειδι - B VENS . 6 . Non ut mulierem derelictam . Exprobra - ζον Ἰουδαῖοι πάλαι τοῖς ἔθνεσι τὴν ἀσέβειαν , ὡς ἡ bant olim Judæi gentibus impietatem , sicut Annæ Φενάνα τῇ Ἄννῃ τὴν ἀτεκνίαν . Ὑπισχνεῖται τοίνυν Phænenna sterilitatem . Promittit igitur illi sermo ὁ προφητικὸς λόγος αὐτῇ τὴν τοῦ ὀνειδισμοῦ ἀπολ - propheticus depulsionem contumeliæ . λυχήν .
Lemmas: γ . οὐχ ὡς γυνή καταλείπω . ὄνειδος - B VENS . 6 . Non ut mulierem derelictam . Exprobra - ζος Ἰουδαῖος πάλαι ὁ ἔθνος ὁ ἀσέβεια , ὡς ὁ bant olim Judæi gentibus impietatem , sicut Annæ Φενάνα ὁ Ἄννα ὁ ἀτεκνία . ὑποσχέθω τοίνυν Phænenna sterilitatem . Promittit igitur illi sermo ὁ προφητικός λόγος αὐτός ὁ ὁ ὀνειδισμός ἀπολ - propheticus depulsionem contumeliæ . λυχνός .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0232.4
δ ⁸⁹ . Ἀπέχουσα ⁹⁰ ἀπὸ ἀδίκου . Γνῶτες ἀπολαύ - VENS . 14 . Recedens ab iniquo . Hoc percepto be - σασα τῆς εὐεργεσίας , μὴ γένου περὶ τὸν εὐεργέτην neficio , noli erga benefactorem ingrata fieri . Sic ἀχάριστος . Οὕτω γὰρ χρείζων ἐστὶ τῶν πολεμοῦν - enim hostibus superior evadēs . τῶν .
Lemmas: δ ⁸⁹ . ἀπέχω ⁹⁰ ἀπό ἄδικος . γνωτός ἀπολαύω - VENS . 14 . Recedens ab iniquo . Hoc percepto be - ἀκούω ὁ εὐεργεσία , μή γίγνομαι περί ὁ εὐεργέτης neficio , noli erga benefactorem ingrata fieri . Sic ἀχάριστος . οὕτως γάρ χρῄζω εἰμί ὁ πολεμέω - enim hostibus superior evadēs . ὁ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0232.5
ε . Ἰδοὺ ⁹¹ προσήλυτοι προσελεύσονται ⁹¹ . VENS . 15 . Ecce proselyti accedent . Proselytos vo - Προσηλύτους καλεῖ τοὺς καθ' ἕκαστην , ὡς ἔπος εἰ - cat eos , qui ex gentibus per singulos fere dies ca - πεῖν , ἡμέραν ἐκ τῶν ἑθνῶν ἀγρευομένους , καὶ τοὺς piebantur , et ad divinum accedebant baptismata . θεῷ προσιόντας βαπτίσματι . Καὶ ταύτης τοίνυν τῆς « Et hujus ergo prophetiæ finem cernimus . προφητείας δρώμεν τὸ τέλος .
Lemmas: ε . ἰδέ ⁹¹ προσήλυτος προσέρχομαι ⁹¹ . VENS . 15 . Ecce proselyti accedent . Proselytos vo - προσήλυτος καλέω ὁ κατά ἕκαστος , ὡς ἔπος εἰμί - cat eos , qui ex gentibus per singulos fere dies ca - πεῖν , ἡμέρα ἐκ ὁ ἔθνος ἀγρεύω , καί ὁ piebantur , et ad divinum accedebant baptismata . θεός πρόσειμι βάπτισμα . καί οὗτος τοίνυν ὁ « Et hujus ergo prophetiæ finem cernimus . προφητεία δράω ὁ τέλος .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0232.6
ΚΕΦΑΛ . ΝΕ' .
Lemmas: ΚΕ . ναῦς .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0232.7
α' . Ἀγοράσατε ἄνευ ⁹⁶ ἀργυρίου καὶ τιμῆς οἶ - VENS . 1 . Emite sine argento et pretio vinum et νον καὶ στέαρ ⁹⁷ . Τὰς νομικὰς ἐνταῦθα θυσίας ἐξέ - adipem . Sacrificia legalia hoc loco exterminat . Vi - θαλε . Διαφερόντως γὰρ τῶν ἱερείων τὸ στέαρ τῷ timarum enim adipem in altari offerri præcipue βωμῷ προσφέρειν ἐκέλευσεν . Οὐ δὲ χάριν καὶ μετα - jussit , camque ob causam adipem edi vetuit ; vi - λαμβάνειν ἀπηγόρευσε στέατος , καὶ οἶνον δὲ σπέν - D num etiam libare consueverant . δειν εἴωθεισαν .
Lemmas: ὅς . ἀγοράζω ἄνευ ⁹⁶ ἀργύριον καί τιμή οἶς - VENS . 1 . Emite sine argento et pretio vinum et νοῦς καί στέαρ ⁹⁷ . ὁ νομικός ἐνταῦθα θυσία ἔξω - adipem . Sacrificia legalia hoc loco exterminat . Vi - θάλλω . διαφερόντως γάρ ὁ ἱερεῖον ὁ στέαρ ὁ timarum enim adipem in altari offerri præcipue βωμός προσφέρω κελεύω . οὖον δέ χάρις καί μετά - jussit , camque ob causam adipem edi vetuit ; vi - λαμβάνω ἀπαγορεύω στέαρ , καί οἶνος δέ σπεʹ - D num etiam libare consueverant . δήω εἴωθα .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.1
8 . 'Ιδοὺ μαρτύριον ἐν ἔθνεσιν ἔδωκα αὐτόν
Lemmas: 8 . 'Ιδοὺ μαρτύριον ἐν ἔθνος δίδωμι αὐτός
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.2
¹⁰ . Τὸν γὰρ ὑπὸ Ἰουδαίων σταυρωμένον πᾶσα
Lemmas: ¹⁰ . ὁ γάρ ὑπό Ἰουδαῖος σταυρώνω πᾶς
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.3
γῆ καὶ θάλαττα προσκυνεῖ , καὶ τοὺς τούτου νόμους
Lemmas: γῆ καί θάλασσα προσκυνέω , καί ὁ οὗτος νόμος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.4
ἀσπάζεται . Μαρτύριον δὲ τοῦτον καλεῖ , ἢ , κατὰ τὴν
Lemmas: ἀσπάζομαι . μαρτύριον δέ οὗτος καλέω , ἢ , κατά ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.5
Ἀκύλαν καὶ τὸν Σύμμαχον , « μάρτυρα , » ὡς περὶ τῆς
Lemmas: Ἀκύλας καί ὁ Σύμμαχος , « μάρτυς , » ὡς περί ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.6
μελλούσης διαμαρτυρομένου κρίσεως , καὶ τῆς γέεννης
Lemmas: μέλλω διαμαρτύρομαι κρίσις , καί ὁ γέεννα
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.7
ἀπειλοῦντα τὴν φλόγα .
Lemmas: ἀπειλέω ὁ φλόξ .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.8
9 . 'Ιδοὺ ἔθνη ἃ οὐκ ᾔδεισάν σε ¹¹ . Τίνι ταῦτα
Lemmas: 9 . 'Ιδοὺ ἔθνος ὁ οὐ οἶδα σύ ¹¹ . τίς οὗτος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.9
προσαρμόζουσιν Ἰουδαῖοι ; τίνα τὰ ἔθνη ἐπεκάλ -
Lemmas: προσαρμόζω Ἰουδαῖος ; τίς ὁ ἔθνος ἐπικαλέω -
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.10
σαντο ; ἐπὶ τίνα δὲ κατέφυγον οἱ λαοί ; Ἄλλ' ἐκεῖνοι
Lemmas: Σάντο ; ἐπί τίς δέ καταφεύγω ὁ λαός ; ἄλλος ἐκεῖνος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.11
μὲν οὐ δύνανται δεῖξαι · ἡμεῖς δὲ ὁρῶμεν τὰ πράγματα ,
Lemmas: μέν οὖον δύναμαι δείκνυμι · ἐγώ δέ ὁράω ὁ πρᾶγμα ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.12
καὶ τὸν ἀγνοούμενον ὑπὸ τῶν ἐθνῶν ἀπαύστως
Lemmas: καί ὁ ἀγνοέω ὑπό ὁ ἔθνος ἄπαυστος
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.13
ὑπ' αὐτῶν προσκυνούμενον .
Lemmas: ὑπό αὐτός προσκυνέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.14
7 . 'Ηνίκα δ' ἂν ἐγγίσῃ ὑμῖν . Ὅτ' ἂν , φησί , ζητῆσαντες
Lemmas: 7 . Ἡνίκα δέ εἄν ἐγγίζω σύ . ὅτε εἄν , φημί , ζητέω
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.15
εὕρητε , καὶ ἐπικαλεσάμενοι τύχητε συγγνώμης ,
Lemmas: εὑρίσκω , καί ἐπικαλέω τυγχάνω συγγνώμη ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.16
φεύγετε τὴν προτέραν τῆς ἀσεβείας καὶ
Lemmas: φεύγω ὁ πρότερος ὁ ἀσέβεια καί
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.17
παρανομίας ὁδόν , καὶ δότε τῷ Θεῷ τὰ πρόσωπα , καὶ
Lemmas: παρανομία ὁδός , καί δίδωμι ὁ Θεός ὁ πρόσωπον , καί
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.18
μὴ τὰ νώτα . Μεταδώσει γὰρ ὑμῖν ἔλεον , καὶ τῶν
Lemmas: μή ὁ νῶτον . μεταδίδωμι γάρ σύ ἔλεος , καί ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.19
ἁμαρτημάτων δωρεῖται τὴν ἄφεσιν .
Lemmas: ἁμάρτημα δωρέω ὁ ἄφεσις .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.20
9 . Οὐ γὰρ εἰσιν αἱ βουλαί μου , ὡςπερ αἱ βουλαὶ
Lemmas: 9 . οὖον γάρ εἰμί ὁ βουλή ἐγώ , ὡς ὁ βουλή
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.21
ὑμῶν . Πολύ , φησίν , ἀλλήλων ἀφεστήκαμεν , καὶ
Lemmas: σύ . Πολύς , φημί , ἀλλήλων ἀφίστημι , καί
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.22
τοσοῦτον , ὅσον ὁ οὐρανὸς γῆς . Ὑμεῖς μὲν γὰρ
Lemmas: τοσοῦτος , ὅσος ὁ οὐρανός γῆ . σύ μέν γάρ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.23
μισεῖτε · ἐγὼ δὲ φιλῶ · ὑμεῖς πολεμεῖτε , ἐγὼ δὲ
Lemmas: μισέω · ἐγώ δέ φιλέω · σύ πολεμέω , ἐγώ δέ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.24
εὐεργετῶ .
Lemmas: εὐεργετέω .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.25
11 . Ὡς γὰρ ἂν καταβῇ ὁ ὑετός . Καθάπερ , φησίν ,
Lemmas: 11 . ὡς γάρ εἄν καταβαίνω ὁ ὑετός . καθά , φημί ,
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.26
ὕετός καὶ χιὼν ἀρδείας χάριν χορηγεῖται τῇ γῇ , ὥστε
Lemmas: ὑετός καί χιών Ἀρδείας χάρις χορηγέω ὁ γῆ , ὥστε
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.27
τοὺς γεωπόνους ἀπολαβεῖν τοὺς πόνους , τὰ δράγματα
Lemmas: ὁ γεώπονος ἀπολαμβάνω ὁ πόνος , ὁ δράγμα
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.28
χαρπωσάμενους , καὶ τὴν ἐντεῦθεν προριζομένην τροφήν ·
Lemmas: χαρπωσάμενους , καί ὁ ἐντεῦθεν προριζομένην τροφή ·
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.29
οὕτως ὁ ἀποφαντικός μου λόγος ἐνεργεστατὸς
Lemmas: οὕτως ὁ ἀποφαντικός ἐγώ λόγος ἐνεργής
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.30
ἐστίν , καὶ πρακτικώτατος , πάντα πληρῶν ὅσα βουλομαι .
Lemmas: εἰμί , καί πρακτικός , πᾶς πληρόω ὅσος βούλομαι .
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.32
12 . Ἐν γὰρ εὐφροσύνῃ ἐξελεύσεσθε . Τῆς τοῦ
Lemmas: 12 . ἐν γάρ Εὐφρόσυνος ἐξέρχομαι . ὁ ὁ
theodoretus.commentaria-in-isaiam pg081_0233.33
διαβόλου τυραννίδος ἀπαλλαττόμενοι , καὶ τῆς ἐκεῖνου
Lemmas: διάβολος τυραννίς ἀπαλλάσσω , καί ὁ ἐκεῖνος