themistoclis-epistulae.epistulae 13
Ἦπου σύ γε , ὦ Πολύγνωτε , τὰς ναυμαχίας ἡμῶν καὶ τὰς στρατηγίας ἐννοούμενος ἐγκελεύῃ καὶ τὴν ἐκ τῆς πατρίδος μετάστασιν ἡμᾶς γενναίως φέρειν . ἡμεῖς δ’ ἀπιόντες μέν , ὅτε καὶ ἐν ὄψει εἴχομεν τὰ καταλειπόμενα , θρασύτερον αὑτοῖς ἐπηγγελλόμεθα καρτερήσειν τὴν ἀπουσίαν , καὶ αὐτοὶ τὰς ναυμαχίας ἐννοούμενοι καὶ ὅσα ἄλλα ὑπεμείναμεν ὅμοια ᾠόμεθα ὑπὸ γενναιότητος καὶ ταῦτα διενεγκεῖν , καὶ οἶσθα ὅτι οὐκ ἄγαν ὀδυρόμενοι μεθιστάμεθα . νῦν δ’ ἡμῖν ὁ χρόνος , ὦ Πολύγνωτε , οὐ λήθην ὧν ἀπελείπομεν παρέχει οὐδὲ συνήθειαν τῆς φυγῆς , ἀλλ’ ἡ μὲν φυγὴ κούφη ἂν ἦν μὴ μακρὰ οὖσα , τὰ δ’ ἀπολειφθέντα ἔτι ποθεινότερα ὑπὸ τοῦ χρόνου γίγνεται , καὶ οὐ παραμυθία τίς ἐστιν ὅτι πολλὰ καὶ ἄλλα γενναίως ὑπέμεινα ἐγὼ μαχόμενος τοῖς βαρβάροις καὶ κινδυνεύων , ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ καὶ ταῦτα ἐναντία γίγνεται · δοκῶ γὰρ δὴ καρτερῆσαι καὶ ταῦτα , ὅπως μοι παρῇ ἀπολαύειν Ἀθηνῶν . καὶ ὑπὸ τούτου μᾶλλον , ὦ Πολύγνωτε , ἐπιδιδόασιν αἱ φροντίδες , εἰ πολλοῖς μὲν ἄλλοις μηδὲ θεαταῖς γενομένοις τῶν περὶ Εὔβοιαν ἢ ἐν Σαλαμῖνι ναυμαχιῶν ἔνεσται βιοῦν ἐν Ἀθήναις καὶ ἐκβάλλειν οὓς βούλονται καὶ μετακαλεῖν εἰ δόξειεν , ἡμῖν δὲ τοῖς εἰ καὶ βραχὺ συλλαβομένοις φυλαχθῆναι ταύτην Ἀθηναίσις τὴν ἐξουσίαν μόνοις οὔτε ταύτης οὔτ’ Ἀθηνῶν μέτεστιν , ἀλλὰ καλούμεθά τε ὃ τοῖς ἐχθίστοις ἥδιστον καλεῖν , φυγάδες , αὐτοί τε ὅτι τοῦτ’ ἐσμὲν αἰσθανόμεθα , ἔρημοι μὲν ὑμῶν τῶν φίλων , ἔρημοι δὲ οἴκων καὶ ἑστίας ἐφ’ ἧς τὰ κατὰ Μήδων ἐπινίκια ἐθύσαμεν , πάροικοι δ’ ἀλλοτρίας γῆς τε καὶ πόλεως , καὶ τάχα καὶ ἀποθανούμεθα φυγάδες ἀκμὴν μένοντες . ἦ μάλα γὰρ ἄψυχοι ἐμαχόμεθ’ ἂν τοῖς πολεμίοις , εἰ ταῦτά τις ἐλπὶς ἡμῖν προύφαινεν . ἢ μετεδιώκομεν ἂν ταῦτα φέρουσαν τὴν νίκην , εἰ μετὰ Μήδους παρὰ Λακεδαιμονίοις περὶ τῆς Ἀθηναίων πόλεως ἐκινδυνεύομεν ; Ἀργεῖοι γὰρ ἀποδεινενειν καὶ Ἀργείοις τἀγαθὰ εὔχεσθαι καὶ ἄλλῃ τινί πως καὶ πάσῃ πόλει , ἐπείπερ πάσῃς ἡμῖν μέτεστιν ἔξω Ἀθηνῶν . ἀλλὰ σχέτλιά γε καὶ ταῦθ’ ὑπὸ τῆς φυγῆς ἠναγκάσμεθα εἰπεῖν ὥσπερ ὑπὸ μανίας . τί γὰρ ἡμᾶς Ἀθηναῖοι κακόν , ὦ Πολύγνωτε , τί δ’ οὐκ ἀγαθὸν εἰργάσαντο ; ἢ πῶς οὐ ψευσόμεθα , καὶ οὗτοι οἱ λόγοι ἔργου ἐλθόντος ἀποδράσονται ; οὐ γάρ , εἰ Μῆδοι πάλιν τῇ Ἀττικῇ ἐπιχειροῖεν , ἀκίνδυνος , ὅτι φυγάς εἰμι , δόξω εἶναι , οὐδὲ τῶν μὴ τοιαῦτα πεπονθότων τὸν ἀγῶνα ἡγήσομαι , ἀλλ’ εἰ καὶ μὴ ναύαρχος ἢ στρατηγός , ὦ Πολύγνωτε , φυγάς γε μαχοῦμαι , καὶ οὔθ’ ἱππάσασθαι παρὰ τοῦτο χεῖρον ἄν μοι γένοιτο οὔτε νηὶ χρήσασθαι , πολὺ δ’ ἂν καὶ εἰδείην νῦν ὑπ’ ἐμπειρίας ἄμεινον ἢ τότε μαχητὴς γενέσθαι . καὶ φυγάδας μὲν ἡμᾶς δύναιντ’ ἂν οἱ κάκιστοι Ἀθηναίων ποιεῖν , κακοὺς δὲ οὐδέποτε . ἔδει δὲ ἄρα ἡμᾶς καὶ ἐν ταῖς καθ’ ἡμῶν αὐτῶν κολάσεσιν αἰσθέσθαι ἧς Ἀθηναίοις ἐσώσαμεν ἐξουσίας . καὶ ταῦτα μὲν ἐνθυμεῖσθαί τε πολλάκις ἡμῖν ἔστι καὶ λόγων πληροῦσθαι μυρίων , καὶ ἀντιμάχεσθαι δοκῶ ταῖς φροντίσιν , ἡ δὲ παροῦσα ἐρημία δεινὴ ἀντίκειται μεθέλκουσα καὶ ἑαυτῆς ποιοῦσα τὸν νοῦν , καὶ δὴ καὶ ἀπάγει ἡμᾶς τῶν ἰσχυροτέρων λογισμῶν . καὶ οὐδὲ Ἀργείων οἱ πλεῖστοι παρόντες ἡμῖν ἀντεροῦσι μὴ ἐρημίαν εἶναι ταῦτα , ἀλλ’ ἅμα τῷ πλήθει τῷ τούτων καὶ ἡ τῶν φίλων τε καὶ οἰκείων ἀπουσία φαίνεται . ἀλλ’ εἰ μὲν ἔρρωται ἤδη σοι τὸ θυγάτριον , ἣν προυτείνου τῆς κατοχῆς αἰτίαν , ἀφικνοῦ πολλὰ τῶν λυπούντων ἡμᾶς ἀφαιρησόμενος · ὅ τι δ’ ἂν ᾖ τὸ κατέχον , ταῦτα μὲν λυθῆναι εὐχόμεθα , Μεγακλέα δὲ μᾶλλον ἔτι καὶ σὺ παρὼν αὐτῷ καὶ ἐγὼ γράφων ἀναπείθωμεν ἐκτελέσαι ποτὲ ἐλθόντα τὴν ἡμετέραν ἐλπίδα καὶ παύσασθαι ὑπισχνούμενον .
Lemmas: ἦπου σῦς γε , ὦ Πολύγνωτος , ὁ ναυμαχία ἐγώ καί ὁ στρατηγία ἐννοέω ἐγκελεύω καί ὁ ἐκ ὁ πατρίς μετάστασις ἐγώ γενναῖος φέρω . ἐγώ δέ ἀπέρχομαι μέν , ὅτε καί ἐν ὄψις ἔχω ὁ καταλείπω , θρασύς ἑαυτοῦ ἐπαγγέλλω καρτερέω ὁ ἀπουσία , καί αὐτός ὁ ναυμαχία ἐννοέω καί ὅσος ἄλλος ὑπομένω ὅμοιος οἴομαι ὑπό γενναιότης καί οὗτος διαφέρω , καί οἶδα ὅτι οὐ ἄγαν ὀδύρομαι μεθίστημι . νῦν δέ ἐγώ ὁ χρόνος , ὦ Πολύγνωτος , οὐ λήθη ὅς ἀπολείπω παρέχω οὐδέ συνήθεια ὁ φυγή , ἀλλά ὁ μέν φυγή κοῦφος ἄν εἰμί μή μακρός εἰμί , ὁ δέ ἀπολείπω ἔτι ποθεινός ὑπό ὁ χρόνος γίγνομαι , καί οὐ παραμυθία τίς εἰμί ὅτι πολύς καί ἄλλος γενναῖος ὑπομένω ἐγώ μάχομαι ὁ βάρβαρος καί κινδυνεύω , ἀλλά ὑπό ὁ λογισμός καί οὗτος ἐναντίος γίγνομαι · δοκέω γάρ δή καρτερέω καί οὗτος , ὅπως ἐγώ παρέρχομαι ἀπολαύω Ἀθῆναι . καί ὑπό οὗτος μᾶλλον , ὦ Πολύγνωτος , ἐπιδίδωμι ὁ φροντίς , εἰμί πολύς μέν ἄλλος μηδέ θεατής γίγνομαι ὁ περί Εὔβοια ἢ ἐν Σαλαμίς ναυμαχία ἔνειμι βιόω ἐν Ἀθῆναι καί ἐκβάλλω ὅς βούλομαι καί μετακαλέω εἰμί δοκέω , ἐγώ δέ ὁ εἰμί καί βραχύς συλλαμβάνω φυλάσσω οὗτος Ἀθηναίς ὁ ἐξουσία μόνος οὔτε οὗτος οὔτε Ἀθῆναι μέτειμι , ἀλλά καλέω τε ὅς ὁ ἐχθρός ἡδύς καλέω , φυγάς , αὐτός τε ὅτι οὗτος εἰμί αἰσθάνομαι , ἐρῆμος μέν σύ ὁ φίλος , ἐρῆμος δέ οἶκος καί ἑστία ἐπί ὅς ὁ κατά Μῆδος ἐπινίκιος θύω , πάροικος δέ ἀλλότριος γῆ τε καί πόλις , καί τάχα καί ἀποθνῄσκω φυγάς ἀκμήν μένω . εἰμί μάλα γάρ ἄψυχος μάχομαι ἄν ὁ πολέμιος , εἰμί οὗτος τις Ἐλπὶς ἐγώ προφαίνω . ἢ μεταδιώκω ἄν οὗτος φέρω ὁ νίκη , εἰμί μετά Μῆδος παρά Λακεδαιμόνιος περί ὁ Ἀθηναῖος πόλις κινδυνεύω ; Ἀργεῖος γάρ ἀποδεινενειν καί Ἀργεῖος ἀγαθός εὔχομαι καί ἄλλος τις πως καί πᾶς πόλις , ἐπεί πᾶς ἐγώ μέτειμι ἔξω Ἀθῆναι . ἀλλά σχέτλιος γε καί αὐτός ὑπό ὁ φυγή ἀναγκάζω λέγω ὥσπερ ὑπό μανία . τίς γάρ ἐγώ Ἀθηναῖος κακός , ὦ Πολύγνωτος , τίς δέ οὐ ἀγαθός ἐργάζομαι ; ἢ πῶς οὐ ψεύδω , καί οὗτος ὁ λόγος έργο ἔρχομαι ἀποδιδράσκω ; οὐ γάρ , εἰμί Μῆδος πάλιν ὁ Ἀττική ἐπιχειρέω , ἀκίνδυνος , ὅτι φυγάς εἰμί , δοκέω ἔρχομαι , οὐδέ ὁ μή τοιοῦτος πάσχω ὁ ἀγών ἡγέομαι , ἀλλά εἰμί καί μή ναύαρχος ἢ στρατηγός , ὦ Πολύγνωτος , φυγάς γε μάχομαι , καί οὔτε ἱππάζομαι παρά οὗτος χείρων ἄν ἐγώ γίγνομαι οὔτε ναῦς χράω , πολύς δέ ἄν καί οἶδα νῦν ὑπό ἐμπειρία ἀγαθός ἢ τότε μαχητής γίγνομαι . καί φυγάς μέν ἐγώ δύναμαι ἄν ἕ κακός Ἀθηναῖος ποιέω , κακός δέ οὐδέποτε . δέω δέ ἄρα ἐγώ καί ἐν ὁ κατά ἐγώ αὐτός κόλασις αἰσθάνομαι ὅς Ἀθηναῖος σῴζω ἐξουσία . καί οὗτος μέν ἐνθυμέομαι τε πολλάκις ἐγώ εἰμί καί λόγος πληρόω μυρίος , καί ἀντιμάχομαι δοκέω ὁ φροντίς , ὁ δέ παρών ἐρημία δεινός ἀντίκειμαι μεθέλκω καί ἑαυτοῦ ποιέω ὁ νόος , καί δή καί ἀπάγω ἐγώ ὁ ἰσχυρός λογισμός . καί οὐδέ Ἀργεῖος ὁ πλεῖστος πάρειμι ἐγώ ἀντιλέγω μή ἐρημία ἔρχομαι οὗτος , ἀλλά ἅμα ὁ πλῆθος ὁ οὗτος καί ὁ ὁ φίλος τε καί οἰκεῖος ἀπουσία φαίνω . ἀλλά εἰμί μέν ῥώννυμι ἤδη σύ ὁ θυγάτριον , ὅς προτείνω ὁ κατοχή αἰτία , ἀφικνέομαι πολύς ὁ λυπέω ἐγώ ἀφαιρέω · ὁ τίς δέ ἄν εἰμί ὁ κατέχω , οὗτος μέν λύω εὔχομαι , Μεγακλῆς δέ μᾶλλον ἔτι καί σύ πάρειμι αὐτός καί ἐγώ γράφω ἀναπείθω ἐκτελέω ποτέ ἔρχομαι ὁ ἡμέτερος ἐλπίς καί παύω ὑπισχνέομαι .