themistoclis-epistulae.epistulae 16
Εἰώθεις , ὦ Ἀλκέτα , ἅμα τὴν ἐμὴν ὀδυρόμενος φυγὴν μακαρίσαι τὴν Παυσανίου τύχην , καὶ πολλάκις ἔγραψας σύ γε ὡς ἀποδρᾶσα ἡμῶν ἡ δαίμων ἑαυτὴν προσθείη Παυσανίᾳ . οἴχεταί σοι μετ’ αὐτῆς ἀνὴρ ἐκεῖνος , ὦ Ἀλκέτα · οἴχεται μὲν ἡ ἐφ’ Ἑλλησπόντῳ ἀρχὴ τοσαύτη οὖσα , οἴχεται δὲ ὁ πλοῦτος καὶ τὸ ἄχρι βασιλέως ὄνομα , καὶ οὐδὲ ταφῆναι αὐτῷ τελευτήσαντι ἕτοιμον γέγονεν . οἱ δὲ μάλιστα θαυμάσαντες Παυσανίαν νῦν καὶ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἀπέχονται πολλῶν τοὺς ἀκουσομένους κακῶν ἀναπλήσοντος . ὥστε σοι ὥρα μήτε μακαρίζειν ἔτι τοῦ μεγέθους Παυσανίαν , μήτε μὴν ὀδύρεσθαι τῆς νῦν καταστροφῆς · δίκαια γὰρ νῦν δὴ πέπονθε καὶ ἐπαινοῦμεν αὐτοῦ τὴν τιμωρίαν . καὶ εἰ σφόδρα ἐκπέπληξαι τὸ ἄμετρον τῆς μεταβολῆς ἐννοούμενος , ἀπολύσομέν σε τῆς ἐκπλήξεως φήσαντες οἵοις καὶ ἡμᾶς ἀπέλυσε θάμβους ἀνὴρ ἐλθὼν εἰλώτης . καὶ μεταβαλλόμενος θαύμαζε , ὅτι τοιοῦτος ὢν περιῆν ἐκεῖνος καὶ εὐτύχει ποτὲ καὶ χρόνου πολλοῦ τῆς προδοσίας ἀπέλαυεν . ἐπώλου Παυσανίας βασιλεῖ τὴν Ἐλλάδα καὶ Μήδους ἐφίλει καὶ ἐμιμεῖτο , καὶ ἤχθετο ὅτι Ἕλλην εἴη καὶ οὐ τῶν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα ἐλθόντων . καὶ ἐπεὶ ἐδόκει ἀπολελογῆσθαι τῷ ἐν Πλαταιαῖς ἔργῳ μὴ κακὸς εἶναι , πιστεύεται τὴν ἐφ’ Ἑλλησπόντῳ στρατηγίαν . καὶ αὐτίκα διὰ τῆς στρατηγίας ἀπελογεῖτο Μήδοις ὅτι οὐδ’ ἐν Πλαταιαῖς ἑκὼν ἀγαθὸς ἐγένετο · ποινὴν δὲ ἐκείνου τοῦ ἔργου ἀντεδίδου τὴν Ἑλλάδα αὐτοῖς καὶ Ἀρταβάζῳ συνετίθετο ὄντι σατράπῃ βασιλέως ἐπὶ τοῖς πρὸς θαλάσσῃ ἔθνεσιν , αὐτῷ τε βασιλεῖ ταῦτα ἤγγελλε καὶ αὐτὸς ἤδη Μῆδος ἦν καὶ γνώμη καὶ διαίταις , καὶ οὐδὲ ἡ ἐσθὴς αὐτὸν ἔτι Ἕλληνα ἐποίει . ταῦτα δ’ , ὥς που καὶ αὐτὸς ἔγνωκας , ὀλίγη τὸ πρῶτον εἰς Λακεδαιμονίους ἐκόμισεν ἀγγελία , καὶ αὐτίκα ἐκίνησε μέν , καίπερ ὀλίγη οὖσα , πλέον δ’ οὐδέν · ἐπεὶ δὲ μετεκλήθη , ἀπέτισε Παυσανίας καὶ ἀφαιρεθεὶς τὴν ἀρχὴν ἰδιώτης ἀντὶ στρατηγοῦ γίνεται . εὐθὺς γὰρ εἰς τὴν Ἀσίαν κομισθεὶς καὶ ὀργῇ τε καὶ ἀμύνῃ φέρων τὴν ἀφαίρεσιν τῆς στρατηγίας θερμότερον ἥπτετο τῶν πραγμάτων . κρύφα δὲ ἀκμὴν ἔπρασσεν , οὐκ αἰσχυνόμενος ἐπ’ αὐτοῖς εἰ μὴ λανθάνοι , ἀλλὰ φοβούμενος εἰ ἐκπέσοι ἀποτυχεῖν . αὐτίκα γὰρ ἅπασαν συνθεὶς τὴν προδοσίαν ἔμελλεν ἀναφανδὸν μεταστήσεσθαι πρὸς βασιλέα . τὸ δ’ οὖν μηχάνημα τῆς κρυφίου διαπέμψεως τοιοῦτον αὐτῷ κατεσκεύαστο , ὑφ’ οὗ δὴ μάλιστα καὶ ἐσώθη χρόνον τινὰ καὶ αὖθις ἀπώλετο . ἄγγελον τὸν ἀεὶ πεμπόμενον ὑπὸ Παυσανίου θάνατος παρὰ Ἀρταβάζῳ ἐδέχετο · ἐπέστελλε γὰρ δὴ Παυσανίας οὐδενὸς ἀμελέστερον τῶν τῆς προδοσίας κατακτείνειν τὸν ἄγγελον , ὡς μηδαμῇ λόγος σωθείη τῶν ὑπ’ αὐτοῦ πρασσομένων . καὶ αὐτῷ ἄχρι μὲν τριῶν καὶ τεσσάρων ἀπωλείας ἀγγέλων τὸ μηχάνημα εὐτύχει , ἐν τῷ πέμπτῳ δε ἔστη λανθάνουσα ἡ ἐπιχείρησις · δέος γὰρ ἔλαβε τοὺς ὑπηρετοῦντας τοῦ Παυσανίου καὶ μᾶλλον τὸ μηδένα ἀπονοστῆσαι τῶν πεμπομένων φοβερωτέρα μήνυσις ἐγένετο τοῖς μήπω ἀπεσταλμένοις . καὶ ἐπεὶ τὸ δεύτερον κληθεὶς εἰς Λακεδαίμονα ἀφίκετο Παυσανίας , καὶ μᾶλλον , ὅτε ἐν αἰτίαις ὢν ἔπεμπε πρὸς βασιλέα ἀγγέλους , ἔδεισεν ὁ τελευταῖος τῶν πεμπομένων καὶ ἐν νῷ βάλλεται τὴν ἑαυτοῦ ἀπώλειαν , καὶ πρὶν μαθεῖν οὐκ ἀξιῶν αὐτῷ τῷ φόβῳ πιστεύειν , ἀπομάσσεται τὴν σφραγῖδα τοῦ Παυσανίου , ὅπως ἔχοι σημήνασθαι ψευσθείς . λύσας δὲ τὰς ἐπιστολὰς καὶ τὰ πολλὰ περὶ καταυδουλώσεως τῶν Ἑλλήνων καὶ ἔσχατον περὶ τῆς ἑαυτοῦ ἀπωλείας ἀναγνοὺς φέρων ἐπιδείκνυσι τοῖς ἐφόροις . οἱ δὲ τοῖς γράμμασι καὶ τοῖς ἄλλοις κατὰ Παυσανίου λόγοις ποιούμενοι τεκμήριον ἔτι καὶ γυμνὴν κατανοῆσαι τὴν ἀλήθειαν ἐξειργάσαντο . καὶ καθίζουσι τὸν ἄνθρωπον ὡς ἱκέτην ἄγοντες παρὰ Ταίναρον , ἄνδρας ἐξ αὑτῶν κρύφα ἀποστείλαντες . ὡς δ’ ἀφικόμενος ὁ Παυσανίας ἐξήταζεν ὑφ’ ἧς αἰτίας ἱκέτης γέγονεν ὃν αὐτὸς ἄγγελον εἰς τὴν Ἀσίαν ἐπεπόμφει , αὐτίκα ὁ ἄνθρωπος μάρτυρά τε αὐτὸν ποιεῖται Παυσανίαν οὐδὲν παρ’ αὐτῷ θανάτου ποτὲ ἄξιον ἐργάσασθαι , προύφερέ τε ὡς ἀπεστέλλετο ἀπολούμενος . καὶ τῆς μὲν τῶν Ἑλλήνων δουλώσεως ὀλίγον ἑαυτῷ μέλειν ἔφασκεν ( οὐδὲ γὰρ νῦν ἀδεῶς ἐλεύθερον εἶναι ) , ἑαυτὸν δὲ πρότερον ἀπολελύσθαι ἠξίου . Παυσανίας δὲ πιστοῦταί τε αὐτὸν περὶ τῆς ἀπωλείας καὶ κατέσχειν ἅπερ ἔγνω δεηθεὶς ἀναστήσας εἰς Λακεδαίμονα ᾔει , καὶ εἴποντο οἱ ἄνδρες οὐδενὸς ἀνήκοοι γεγονότες . ὡς δὲ τάχιστα πάντες οἱ ἔφοροι ταῦτα μαθόντες ἐφάνησαν αὐτὸν συλληψόμενοι , φθάνει εἰσπεσὼν εἰς τὸ ἱερὸν τῆς Χαλκιοίκου Ἀθηνᾶς καὶ ἱκέτης ἔν τινι οἴκῳ τοῦ τεμένους ἐκαθέζετο , οἳ δὲ ἀνοικοδομήσαντες τὴν εἴσοδον καὶ ἀφελόντες τὴν ὀροφὴν τοῦ οἴκου ὑπὸ ἐνδείας αὐτῷ παρέσχον ἱκέτῃ μένοντι ἀπολέσθαι , καὶ ἐπεὶ ἀποψύχοντα ἔγνωσαν , ἐξεκόμισαν τοῦ τεμένους καὶ ἐν βουλῇ ᾖσαν εἴτε δοῖεν αὐτῷ ταφῆναι εἴτε μή . τοιαῦτα , ὦ Ἀλκέτα , τὰ τῆς εὐτυχίας πέρατα Παυσανίαν κατέλαβε , καί σοι ἀποδέδωκα πάντα τὸν λόγον τοῦ εἰλώτου ἀνδρός . καὶ μηκέτι ἡμᾶς ὀδύρου τῆς φυγῆς · τρισόλβιοι γὰρ ἡμεῖς ἄρα , οἳ φθόνω ἐμετρήθημεν καὶ οὐκ ἐλάσσονες φθόνου ἐγενόμεθα , ἀλλὰ τὴν ἀρετὴν τῶν παρόντων ἔχομεν αἰτιᾶσθαι καὶ τοῦ πέρατος οὗ ἐτύχομεν τῆς ἐν δημοκρατίᾳ εὐπραγίας . ἀλλ’ εἴ που ἄρα αὐτοῖς , ὅτι καὶ ταπεινοὶ ἤδη γεγόναμεν , ἔλεος καὶ μεταμέλεια τὸ πάθος ἀντὶ φθόνου γίγνεται , μανθάνων ἐπίστελλε , ὦ Ἀλκέτα , καὶ τάχα ἂν ἤδη καὶ Αὐτολύκῳ ταὐτὰ ἐπιστέλλοντι πειθοίμεθα .
Lemmas: εἴωθα , ὦ Ἀλκέτας , ἅμα ὁ ἐμός ὀδύρομαι φυγή μακαρίζω ὁ Παυσανίας τύχη , καί πολλάκις γράφω σῦς γε ὡς ἀποδιδράσκω ἐγώ ὁ δαίμων ἑαυτοῦ προστίθημι Παυσανίας . οἴχομαι σύ μετά αὐτηες͂ς ἀνήρ ἐκεῖνος , ὦ Ἀλκέτας · οἴχομαι μέν ὁ ἐπί Ἑλλήσποντος ἀρχή τοσοῦτος εἰμί , οἴχομαι δέ ὁ πλοῦτος καί ὁ ἄχρι βασιλεύς ὄνομα , καί οὐδέ θάπτω αὐτός τελευτάω ἑτοῖμος γίγνομαι . ὁ δέ μάλιστα θαυμάζω Παυσανίας νῦν καί ὁ ὄνομα αὐτός ἀπέχω πολύς ὁ ἀκούω κακός ἀναπίμπλημι . ὥστε σύ ὥρα μήτε μακαρίζω ἔτι ὁ μέγεθος Παυσανίας , μήτε μήν ὀδύρομαι ὁ νῦν καταστροφή · δίκαιος γάρ νῦν δή πάσχω καί ἐπαινέω αὐτός ὁ τιμωρία . καί εἰμί σφόδρα ἐκπλήσσω ὁ ἄμετρος ὁ μεταβολή ἐννοέω , ἀπολύω σύ ὁ ἔκπληξις φημί οἷος καί ἐγώ ἀπολύω θάμβος ἀνήρ ἔρχομαι Εἱλώτης . καί μεταβάλλω θαυμάζω , ὅτι τοιοῦτος εἰμί περίειμι ἐκεῖνος καί εὐτυχέω ποτέ καί χρόνος πολύς ὁ προδοσία ἀπολαύω . πωλέω Παυσανίας βασιλεύς ὁ Ἐλλάς καί Μῆδος φιλέω καί μιμέομαι , καί ἄχθομαι ὅτι Ἕλλην εἰμί καί οὐ ὁ ἐπί ὁ Ἑλλάς ἔρχομαι . καί ἐπεί δοκέω ἀπολογέομαι ὁ ἐν Πλάταια ἔργον μή κακός ἔρχομαι , πιστεύω ὁ ἐπί Ἑλλήσποντος στρατηγία . καί αὐτίκα διά ὁ στρατηγία ἀπολογέομαι Μῆδος ὅτι οὐδέ ἐν Πλάταια ἑκών ἀγαθός γίνομαι · ποινή δέ ἐκεῖνος ὁ έργο ἀντιδίδωμι ὁ Ἑλλάς αὐτός καί Ἀρτάβαζος συντίθημι εἰμί σατράπης βασιλεύς ἐπί ὁ πρός θάλασσα ἔθνος , αὐτός τε βασιλεύς οὗτος ἀγγέλλω καί αὐτός ἤδη Μῆδος εἰμί καί γνώμη καί δίαιτα , καί οὐδέ ὁ ἐσθής αὐτός ἔτι Έλληνας ποιέω . οὗτος δέ , ὅς ποῦ καί αὐτός γιγνώσκω , ὀλίγος ὁ πρῶτος εἰς Λακεδαιμόνιος κομίζω ἀγγελία , καί αὐτίκα κινέω μέν , καίπερ ὀλίγος εἰμί , πλείων δέ οὐδείς · ἐπεί δέ μετακαλέω , ἀποτίνω Παυσανίας καί ἀφαιρέω ὁ ἀρχή ἰδιώτης ἀντί στρατηγός γίγνομαι . εὐθύς γάρ εἰς ὁ Ἀσία κομίζω καί ὀργή τε καί ἄμυνα φέρω ὁ ἀφαίρεσις ὁ στρατηγία θερμός ἅπτω ὁ πρᾶγμα . κρύφα δέ ἀκμήν πράσσω , οὐ αἰσχύνω ἐπί αὐτός εἰμί μή λανθάνω , ἀλλά φοβέω εἰμί ἐκπίπτω ἀποτυγχάνω . αὐτίκα γάρ ἅπας συντίθημι ὁ προδοσία μέλλω ἀναφανδόν μεθίστημι πρός βασιλεύς . ὁ δέ οὖν μηχάνημα ὁ κρύφιος διάπεμψις τοιοῦτος αὐτός κατασκευάζω , ὑπό ὅς δή μάλιστα καί σῴζω χρόνος τις καί αὖθις ἀπόλλυμι . ἄγγελος ὁ ἀεί πέμπω ὑπό Παυσανίας θάνατος παρά Ἀρτάβαζος δέχομαι · ἐπιστέλλω γάρ δή Παυσανίας οὐδείς ἀμελής ὁ ὁ προδοσία κατακτείνω ὁ ἄγγελος , ὡς μηδαμῇ λόγος σῴζω ὁ ὑπό αὐτός πράσσω . καί αὐτός ἄχρι μέν τρεῖς καί τέσσαρες ἀπώλεια ἄγγελος ὁ μηχάνημα εὐτυχέω , ἐν ὁ πέμπτος ε ἵστημι λανθάνω ὁ ἐπιχείρησις · δέος γάρ λαμβάνω ὁ ὑπηρετέω ὁ Παυσανίας καί μᾶλλον ὁ μηδείς ἀπονοστέω ὁ πέμπω φοβερός μήνυσις γίνομαι ὁ μήπω ἀποστέλλω . καί ἐπεί ὁ δεύτερος καλέω εἰς Λακεδαίμων ἀφικνέομαι Παυσανίας , καί μᾶλλον , ὅτε ἐν αἰτία εἰμί πέμπω πρός βασιλεύς ἄγγελος , δείδω ὁ τελευταῖος ὁ πέμπω καί ἐν νόος βάλλω ὁ ἑαυτοῦ ἀπώλεια , καί πρίν μανθάνω οὐ ἄξιος αὐτός ὁ φόβος πιστεύω , ἀπομάζω ὁ σφραγίς ὁ Παυσανίας , ὅπως ἔχω σημαίνω ψεύδω . λύω δέ ὁ ἐπιστολή καί ὁ πολύς περί καταυδουλωσις ὁ Έλληνας καί ἔσχατος περί ὁ ἑαυτοῦ ἀπώλεια ἀναγιγνώσκω φέρω ἐπιδείκνυμι ὁ ἔφορος . ὁ δέ ὁ γράμμα καί ὁ ἄλλος κατά Παυσανίας λόγος ποιέω τεκμήριον ἔτι καί γυμνός κατανοέω ὁ ἀλήθεια ἐξεργάζομαι . καί καθίζω ὁ ἄνθρωπος ὡς ἱκέτης ἄγω παρά Ταίναρος , ἀνήρ ἐκ αὐτός κρύφα ἀποστέλλω . ὡς δέ ἀφικνέομαι ὁ Παυσανίας ἐξετάζω ὑπό ὅς αἰτία ἱκέτης γίγνομαι ὅς αὐτός ἄγγελος εἰς ὁ Ἀσία πέμπω , αὐτίκα ὁ ἄνθρωπος μάρτυς τε αὐτός ποιέω Παυσανίας οὐδείς παρά αὐτός θάνατος ποτέ ἄξιος ἐργάζομαι , προφέρω τε ὡς ἀποστέλλω ἀπόλλυμι . καί ὁ μέν ὁ Έλληνας δούλωσις ὀλίγος ἑαυτοῦ μέλω φάσκω ( οὐδέ γάρ νῦν ἀδεής ἐλεύθερος ἔρχομαι ) , ἑαυτοῦ δέ πρότερος ἀπολύω ἀξιόω . Παυσανίας δέ πιστόω τε αὐτός περί ὁ ἀπώλεια καί κατέχω ὅς γινώσκω δέω ἀνίστημι εἰς Λακεδαίμων ἔρχομαι , καί ἕπομαι ὁ ἀνήρ οὐδείς ἀνήκοος γίγνομαι . ὡς δέ ταχύς πᾶς ὁ ἔφορος οὗτος μανθάνω φαίνω αὐτός συλλαμβάνω , φθάνω εἰσπίπτω εἰς ὁ ἱερόν ὁ χαλκίοικος Ἀθηνᾶ καί ἱκέτης ἐν τις οἶκος ὁ τέμενος καθέζομαι , ὁ δέ ἀνοικοδομέω ὁ εἴσοδος καί ἀφαιρέω ὁ ὀροφή ὁ οἶκος ὑπό ἔνδεια αὐτός παρέχω ἱκέτης μένω ἀπόλλυμι , καί ἐπεί ἀποψύχω γιγνώσκω , ἐκκομίζω ὁ τέμενος καί ἐν βουλή ἔρχομαι εἴτε δίδωμι αὐτός θάπτω εἴτε μή . τοιοῦτος , ὦ Ἀλκέτας , ὁ ὁ εὐτυχία πέρας Παυσανίας καταλαμβάνω , καί σύ ἀποδίδωμι πᾶς ὁ λόγος ὁ Εἱλώτης ἀνήρ . καί μηκέτι ἐγώ ὀδύρομαι ὁ φυγή · τρισόλβιος γάρ ἐγώ ἄρα , ὅς φθόνος μετρέω καί οὐ μικρός φθόνος γίγνομαι , ἀλλά ὁ ἀρετή ὁ πάρειμι ἔχω αἰτιάομαι καί ὁ πέρας ὅς τυγχάνω ὁ ἐν δημοκρατία εὐπραγία . ἀλλά εἰμί ποῦ ἄρα αὐτός , ὅτι καί ταπεινός ἤδη γίγνομαι , ἔλεος καί μεταμέλεια ὁ πάθος ἀντί φθόνος γίγνομαι , μανθάνω ἐπιστέλλω , ὦ Ἀλκέτας , καί τάχα ἄν ἤδη καί Αὐτόλυκος αὐτός ἐπιστέλλω πείθω .