themistoclis-epistulae.epistulae 20
Ταῦτ’ ἔστιν , ὦ Πολύγνωτε , τὰ συμβάντα ἡμῖν μετὰ τὴν ἐξ Ἄργους φυγήν , ἃ παρεκάλεις γραφῆναί σοι καὶ ἐγὼ γέγραφα . τοῦ γὰρ ἀγγέλου κατὰ σπουδὴν ἐλθόντος , ὅνπερ ἔστειλας ἡμῖν τά τε ἄλλα καὶ φεύγειν ἀγγελοῦντα , ἄρας αὐτίκα ἀπ’ Ἄργους ( συνήραντο δέ μοι καὶ τῶν ξένων Νικίας καὶ Μελέαγρος ) κατῆλθον ἐπὶ Κυλλήνην τὸ Ἡλείων ἐπίνειον . ἐκεῖθι δὲ ἐκινδυνεύσαμεν ὑπὸ χειμῶνος ἀναμεῖναι τοὺς διώκοντας ἡμᾶς · πλεῖν γὰρ ἐπὶ Κέρκυραν ὡρμημένοι , χάριτος ἡμῖν ἐς Κερκυραίους προϋπηργμένης , τρεῖς ὅλας κατειχόμεθ’ ἡμέρας , καὶ οὐκ ἐδόκει ὅτι φεύγομεν ἔτι Λακεδαιμονίοις ἄδηλον εἶναι . τετάρτῃ δὲ ἡμέρᾳ πλοῦς σφόδρα ἀγαθὸς ἡμῖν γίγνεται , κἀγὼ τοὺς μὲν ξένους ἀπέλυσα ἐπαινέσας ( ἔτι γὰρ ἡμῖν καὶ πορρωτέρω ἠξίουν συμφεύγειν ) , νῆα δέ , ἣν παρέσχοντό μοι , ἀφεὶς ἐπὶ Κέρκυραν εὐπετῶς διεκομίσθην . Κερκυραῖοι δὲ οὐκ εὐχάριστοι μᾶλλον ἢ ἀκίνδυνοι ἐβούλοντο εἶναι καὶ ἀμοιβὴν ὧν εὐεργετοῦντο ἀπαιτούμενοι εὐεργεσίαν ᾐτοῦντο μὴ ἐπὶ Κερκύρᾳ τὴν φυγὴν καταλύειν , ὥστε ἡμῖν ὅ τι δράσωμεν ἠπόρει ἡ γνώμη . ἤδη δὲ καὶ τὴν ναῦν τοῖς ξένοις ἀπεπεπόμφειν τοῖς Ἀργείοις , οἰκέται τέ μοι ἐλάσσονες ὧν ἀπέλυσα ἐλείποντο . ἐπεὶ δὲ Κερκυραῖοι καὶ τραχύτερα ἤδη ἐφθέγγοντο καὶ προδώσειν ἐῴκεσαν πολὺ μᾶλλον ἢ μαχεῖσθαι ὑπὲρ ἡμῶν , ἔγνων ἐπὶ Σικελίαν τε καὶ πρὸς Γέλωνα πλεῖν . Γέλων γὰρ δὴ τότε Συρακοσίων ἐμονάρχει καὶ ἤρτητο οὐ παρέργως ἡμῶν καὶ οὐκ ἔμελλεν Ἀθηναίοις πεισθήσεσθαι . νῆα δὴ σκέπτομαι ἀνδρῶν Λευκαδίων , οἳ τῇ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ ἔμελλον εἰς τὸ Αὐσόνιον ἐμβάλλειν . καί με ἀπέστρεψεν κομισθεῖσα ἀγγελία · ἐτεθνήκει γὰρ ἤδη Γελῶν καὶ πολλὴ περιειστήκει ταραχὴ Ἱέρωνα τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἄρτι εἰς τὴν μοναρχίαν καθιστάμενον , καὶ ἐγώ , ὥσπερ εἶχον , τῇ αὐτῇ νηὶ ἐπί τε Ἤπειρον πλέω , καὶ ἀποβὰς εἰς Μολοσσοὺς ἔρχομαι καὶ ἐπὶ τῇ ἑστίᾳ τῇ Ἀδμήτου ἐκαθεζόμην . Ἀδμήτῳ δὲ τότε ὑπήκουε τὸ Μολοσσῶν ἔθνος , καὶ ἐδόκει μάλιστα αὐτῷ δι’ εὐσέβειαν ἡ βασιλεία ηὐξῆσθαι , καὶ οὐκ ἐφαίνετο περιόψεσθαι ἡμᾶς ἱκέτας γενομένους . τῶν δ’ Ἀθηναίων καὶ Λακεδαιμονίων οἱ πεμφθέντες ὅπως βίᾳ πάντοθέν με ἀγάγωσι , τῇ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ καταπλεύσαντες ἐς Μολοσσοὺς ἀφικνοῦνται , καὶ καταλαβόντες με αὐτόθι ἐχάρησαν καὶ ἄξειν προύλεγον , καταστάντες τε Ἀδμήτῳ τοιαῦτα ἔλεγον . προδότην , ὦ Ἄδμητε , ἐλάνθανες οἴκῳ τε τῷ σῷ καὶ ἑστίᾳ δεξάμενος . οὗτος δὲ ἧσσον οὐδὲν ἢ σὲ καὶ Μολυσσοὺς προεδίδου , καὶ εἰ κατώρθωσεν , ἡμεῖς , ὦ Ἄδμητε , ἱκέται τῆς Μήδων ἐγενόμεθ’ ἂν ἑστίας , οὕτος δ’ ἂν ἴσως καὶ ἀντὶ σοῦ ἐβασίλευε Θεσπρωτῶν . νῦν δὲ ἄδικοι ἄρα ἐς Παυσανίαν ἐγενόμεθα · τῶν γὰρ αὐτῶν ἕνεκα βουλευμάτων ὃ μὲν τετιμώρηται ἤδη , ὃ δὲ σεσῶσθαι προσδοκᾷ καὶ σὲ τοῦ ἀδίκου βοηθὸν ποιεῖται , Παυσανίᾳ δὲ οὐδ’ ἡ Χαλκίοικος ἐπήρκεσεν . ἀλλὰ τοῦτον μὲν ἀνίστασθαι κέλευε καὶ παυσάσθω γε διαβάλλων καὶ τὴν σὴν μιαίνων ἑστίαν , φίλοι δέ σοι ἔστωσαν Ἀθηναῖοι καὶ Λακεδαιμόνιοι ἐνθ’ ἑνὸς προδότου καὶ φυγάδος . ταῦτα εἰποῦσιν αὐτοῖς ἐγὼ ἔμελλον ἀντιλέγειν ὑφ’ ὧν ᾤμην αἰσχυνθέντας αὐτοὺς ἀπελαθήσεσθαι , ἀλλὰ φθάνει Ἄδμητος εἰπών οὗτος μὲν ὁ καιρός , ὦ Ἀθηναῖοι καὶ Λακεδαιμόνιοι , τὴν ἱκετείαν μόνον τὴν Θεμιστοκλέους δικάσει · εἰ δὲ καὶ τὴν προδοσίαν ἐδίκαζον μήτε Ἀθηναίους μήτε Λακεδαιμονίους εὖ ποιῶν , ἀπέλυον ἂν Θεμιστοκλέα . καί μοι ταῦτ’ ἔδοξεν ἂν τήν τε ἐπ’ Ἀρτεμισίῳ ναυμαχίαν κελεύειν καὶ τὴν ἐν Σαλαμῖνι , τήν τε Παυσανίου προδοσίαν , ἥτις ὑμῖν , κἂν ἐπὶ Θεμιστοκλέα διαιρῆτε αὐτήν , ἀεὶ μόνου ἔσται Παυσανίου . καὶ ταῦθ’ ὑμεῖς τε ἐμὲ ἀγνοεῖν ἐδόξατε , ἐγώ τε ὡς ταῦτα ἀγνοῶν τὰ τῆς ἱκετείας δικάζω . ἄνδρα τῆς ἐμῆς ἁψάμενον ἑστίας καὶ δεδιότα μὲν ἀνθρώπους , τοῖς δ’ ἐν Ἠπείρῳ θεοῖς πιστεύοντα σῶν τε φυλάσσω καὶ ἱκέτην ἀπήμαντον καὶ ἀβλαβῆ , καὶ οὐκ ἀνθρώπων τίσιν ἀπεύχομαι , ἀλλὰ θεοὺς δεδιέναι οὐκ ἀρνοῦμαι , θυσιῶν τε ἡγοῦμαι ἁπασῶν χάριν ἀμείνῳ εἶναι θεῷ ἱκέτην φυλασσόμενον . οὕτω μὲν δὴ ἐκεῖνοι κατηφήσαντες ἐκ Μολοσσῶν ἐχώρουν , ἐγὼ δὲ εἰς Μακεδονίαν ὑπὸ Ἀδμήτου πεμφθεὶς καὶ εἰς Πύδναν ἐλθὼν πρὸς Ἀλέξανδρον Μακεδόνων ἄρχοντα , πέμπομαι ὑπ’ Ἀλεξάνδρου ἐπὶ τὴν ἐκεῖ θάλασσαν . καὶ ἐπιτυχὼν ὁλκάδος εἰς Ἰωνίαν πλεούσης ἐμβὰς ἐκομιζόμην · ταύτῃ γάρ τοι , βασιλέως δὴ μάλιστα ᾐσθημένου ὧν εἰργασάμεθα αὐτὸν κακῶν , ῥᾷστα ἐμέλλομεν εἰ δίκαια πεπόνθαμεν γνώσεσθαι . πλέοντας δ’ οὐκέθ’ ἡμᾶς εὔπλοια ἦγεν , ὑφ’ ἧς καὶ ἀναχθῆναι ἐπείσθημεν , ἀλλ’ ἤδη καὶ ἰσχυρῷ χειμῶνι ἐχρώμεθα . καὶ οὐκέθ’ ὁ χειμὼν ἐμὲ τοσοῦτον ἐλύπει , ἀλλ’ ὅτι ἐπὶ Μάξον κατεφερόμεθα · Βάξον δὲ Ἀθηναῖοι τότε ἐπόρθουν , καὶ ἐπὶ τὸ στρατόπεδον αὐτῶν κατε ἐγὼ δὲ ἐν πολλῇ ἀμηχανίᾳ ἐκείμην καὶ ἤδη ἐνόμιζον ἱκετείας τε ἀνωφελεῖς ἱκετεῦσαι καὶ ὀλεθρίου ἅψασθαι φυγῆς · ἀκμητὶ γὰρ ἔμελλον ἁλώσεσθαι Ἀθηναίοις πρὸς τοὺς διώκοντας ὁ φεύγων ἐληλυθώς . ἀλλ’ ἐπὶ τοῖς μὲν ἐν τῇ νηὶ ἁγνῶς ἅπασιν εἶναι ἐδόκουν , τοῖς δὲ ἐν τῷ στρατοπέδῳ ἐπιγνωσθῆναι δεδίειν , οὐκ ἐξέλειπον τὴν ναῦν , οἱ σύμπλοι δ’ ὕποπτοι ἐγίγνοντο , καί τι κακὸν αὐτοῖς γίγνεσθαι ἐδόκουν και οὐκ ἐπιτήδειος εἶναι ἐν τῷ πλεῖν , ὥστε καὶ ἐκβάλλειν με τῆς νεὼς ἐβούλοντο . ἐν τούτῳ δέ μοι κινδύνου ἑστῶτι Διοπείθης ἀνὴρ τῶν συμπλεόντων ἡμῖν , γένος Βαργυλιήτης , καὶ πρότερον ἐνορῶν τέ μοι πολλάκις καὶ θαυμάζοντι ἐοικὼς ἔτι μᾶλλον τότε ἐσκέπτετο , καὶ τούτῳ ἰσχυρῶς ὅνπερ ᾤετο αὐτὸς ὢν ἐφάνην . καί μοι μόνος ἔγγιστα ἐλθὼν ὀλίγῃ τῇ φωνῇ ἔλεγεν ἀκλεῶς ἐνυβρίζει σοι τὸ δαιμόνιον , ὦ Θεμιστόκλεις , εἴ σοι ἐν μόνῳ τῷ ἀγνοηθῆναι Θεμιστοκλεῖ ὄντι τὸ σώζεσθαι κεῖται . ἀλλ’ ἔγωγε καὶ ἔγνωκά σε καὶ τοῦτο μάλισθ’ ὡς ὀλέθριον δεδιότι σωτηρίαν ἴσως ἐργάσομαι . ἐγὼ γάρ τοι εἰμὶ ἐκεῖνος , ὃν σὺ ἐρρύσω ὅτε με εἰς Ἀρτεμίσιον ἔμπορον καταπλεύσαντα ἀνδρὸς Ἑστιαιέως ἐχθροῦ ἰδίου ἕνεκα ἀποθανεῖν ὡς παρὰ βασιλέως πλέοντα ἠξίουν . σὺ δέ , ὅπερ ἦν , ἀπιστήσας αὐτοῖς ἔτι καὶ ἐκάκισας τῆς ἐπιχειρήσεως , καὶ οὔτε εὖ ἐπεπόνθεις ὑφ’ ἡμῶν πρότερον , οὔτε πείσεσθαι προσεδόκας · ἡγεμὼν γὰρ ἦς βασιλεῖ ἀντίπαλος καὶ ἄλλοις εὐεργεσίας παρείχου . καὶ ἐγὼ ἀπεγνώκειν ἐκείνης τῆς χάριτος ἀμείψασθαι Θεμιστοκλέα καὶ οὐδὲ ἐβουλόμην · οὐ γάρ σε ὧδε πράξειν ὥστε καὶ ἡμῶν δηθῆναι ἠλπίσαμεν . ἀλλ’ ὦ φέριστε ἔφην ἐγώ , οὐδ’ ἐμοὶ τοῦτο νῦν ἀτύχημα γέγονεν , εἰ καὶ ἐπὶ τὸ παρὰ σοῦ λαχεῖν ἀμοιβῆς ἀφῖγμαι καὶ δύναταί με ταῦτ’ ὠφελεῖν . σὺ δὲ χαῖρέ τέ μοι καὶ εὐτύχημα ἔσται , εἴ σοι δύναμις ὧδε ἔχει ὥστε σῶσαι Θεμιστοκλέα . αὐτίκα οὖν ἄγει τε πρός με τὸν δεσπότην τῆς νεὼς ἑταῖρον ὄντα αὐτῷ , καὶ κοινωσάμενος ἐδεῖτο φεύγειν ἀπὸ τῆς Νάξου κατὰ τάχος · ὃ δὲ ἠγανάκτει καὶ ὥρμησεν ὡς εἶχεν ἐξελθὼν μηνύειν εἰς τὸ στρατόπεδον . καὶ ἐγὼ δεήσει μὲν οὐδεμιᾷ ἐχρησάμην , ἀπειλὴν δὲ αὐτῷ τίθεμαι ἐρεῖν εἰς Ἀθηναίους ὅτι με οὐκ ἀγνοῶν ἀλλὰ χρήμασι διαφθαρεὶς σώζει ἐκ τῆς Ἑλλάδος . καὶ ὅ τε ἄνθρωπος ἔδεισε καὶ μεταβαλόμενος δωρεὰν τοῦ ἔργου ᾐτεῖτο , ἐγώ θ’ ὑπεσχόμην , καὶ νύκτωρ ἀναχθέντες ἐκομίσθημεν εἰς Ἔφεσον . ἐκεῖ δὲ Περσῶν τινὰς καταλαμβάνω φύλακας Καρίας ὑπ’ Ἀρταβάζου καθεζομένους · καὶ Ξέρξῃ μὲν ἤδη ἀδεῶς εἶχον ὅστις εἴην λέγειν , καὶ τό τε ὄνομα ἔφραζον καὶ ὡς μέγα ὀνήσων τὸν βασιλέως τε ἔφραζον καὶ ὡς μέγα ὀνήσων τὸν βασιλέως οἶκον ἐλήλυθα , οἳ δὲ τήν τε ἐπαγγελίαν τοῦ λόγου πρὸς Ἀρτάβαζον ἐκόμιζον , ἐμέ τε ἦγον εἰς Φρύγας · ἦν γὰρ Ἀρτάβαζος ἐν Φρυγίᾳ . ὃ δὲ ἐπεὶ τά τε ἄλλα ἐξ ἐμοῦ καὶ ὡς διέγνωκα πρὸς βασιλέα βαδίζειν ἤσθετο , ἐπῄνει τε καὶ ἔπεμπεν εὐθύς , καί μοι ἵππους δύο καὶ τοὺς ἴσους οἰκέτας δωρεῖται , καὶ τρισκαίδεκα δὲ ἄλλους Περσῶν συνέπεμψεν , οἷς ἥ τε ὁδὸς καὶ τὰ ἐπιτήδεια ἔμελεν · αὐτοὶ δὲ καμήλοις ἐχρῶντο . ὁδεύων δὲ ὄρη μὲν ὀλίγα κοίλην δὲ διῆλθον οὐχ ὑψηλήν , πεδία δὲ ἐθεασάμην τε καὶ διώδευσα μεγάλα καὶ οὐδαμῇ ἀνώμαλα . ᾠκεῖτο δὲ καὶ εἰργάζετο κάλλιστ’ αὐτῶν τὰ πλεῖστα , ἡ δὲ ἔρημος θηρία τε καὶ ζώων ἄλλων ἔβοσκεν ἀγέλας . καὶ ποταμοὺς ἔπλευσα πολλοὺς καὶ ἔθνεσι παντοίοις ἐμίγην . ἤδη δὲ ἀπὸ τῶν συνόδων καὶ τῆς Περσίδος φωνῆς ἀντελαμβανόμην καί με οὐκέτι ἡ ὁδὸς χαλεπῶς ἔτριβεν ὑπὸ τοῦ ἔθους καὶ ἥ τε ὁδὸς ἡμῖν ἐτελεύτα , καὶ παρὰ βασιλεῖ , ὅποιπερ ὡρμώμεθα , ἦμεν . ἐπεὶ δὲ ἐκομίσθη πρὸς αὐτὸν ἀγγελία παρεῖναι ἐπὶ τὰς θύρας αὐτοῦ Θεμιστοκλέα τὸν Ἀθηναῖον , ἄγομαί τε ἐγγὺς αὐτοῦ καὶ ἀχθεὶς ἄντικρυς τοῦ θρόνου ἀδεῶς εἰστήκειν , ὁ δ’ ἠγανάκτει καὶ παραθεασάμενος ὧδ’ ἔλεγεν . ὦ ξένε Ἀθηναῖε , λόγος μὲν ἤδη περὶ σοῦ πολὺς ἐν ἡμετέρῳ ἐφέρετο οἴκῳ , καὶ σύ τε ἅμα καὶ Μήδων ἡ ἐν Σαλαμῖνι συμφορὰ παντὶ ἀνὰ στόμα ἦτε . σὺ δὲ λέγοις ἂν πρὸς ἡμᾶς , πῶς θράσος ἔσχες ὄψει τε ἐμῇ ὀφθῆναι καὶ φωνῆς ἀκοῦσαι . καὶ σὺ Θεμιστοκλῆς ἐκεῖνος ἐλήλυθας , ὃν Μῆδοι λέγουσιν αἴτιον ἐμοὶ γενέσθαι καὶ πατρὶ ἐμῷ μὴ ἄρχειν Ἑλληνων ; ἀλλ’ ἄμεινον μὲν ἐμοὶ ἢν Ἕλληνας ἔχειν ἢ σὲ τιμωρεῖσθαι , σὺ δὲ τοῦτό γε ἀντ’ ἐκείνου παρέσχησαι ἡμῖν , ὥστε σε ἐπαινέσαντες κολάσομεν . ταῦτ’ εἰπόντος αὐτοῦ παρίσταταί μοι ὑπ’ ἀνάγκης ἐπαινέσαι τὴν ἀπάτην , ἣν καιρός τις ποιεῖ ἀγαθήν , χρῶμαί τε αὐτῇ καὶ ἔλεγον κόλασιν , ὦ βασιλεῦ , φεύγοντες ἐπὶ σὲ βοηθὸν ἀφίγμεθα · κολάζειν γὰρ ἔμελλον ἡμᾶς οἱ Ἕλληνες ἀντὶ τῆς εἰς πατέρα τὸν σὸν εὐεργεσίας , ὅτι ὑμῖν φίλα ἐνθυμούμενοι τόν τε ἐπὶ Σαλαμῖνα πλοῦν κατὰ τάχος ποιεῖσθαι ἠγγείλαμεν , διεστῶτος τότε καὶ τεταραγμένου τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ μέλλοντος ἐπὶ Πελοποννήσου φεύγειν καὶ καιρὸν χρηστὸν ἐπιχειρήσεως παρέχοντος , τό τε ζεῦγμα λύειν ἐθέλοντας ἐκωλύσαμεν . καὶ σοὶ Μῆδοι μὲν διὰ τοῦτο μάλιστα ἀπενόστησαν ἐκ τῆς Εὐρώπης , ἐγὼ δὲ διὰ ταῦτα ἐπὶ τιμωρίαν ἠγόμην . ἔφθην δὲ φυγὰς γενόμενος , ὡς ἂν σέ τι ὀνήσω καὶ ἐμαυτῷ δίκας εὕρωμαι . καὶ ταῦτα ποιήσειν ἐπαγγέλλεται Ἐρινύς , μεθ’ ἧς ἐγὼ πλείω κακὰ ἐργάσομαι τοὺς Ἕλληηνας ἢ ἐδόκουν μετ’ ἐκείνων ἐργάσασθαι . ὃ δ’ εἶπεν ἐπειδὴ ἀποδώσεις ἡμῖν τὴν Ἑλλάδα , ἣν διὰ σὲ ἀφῃρῆσθαι οἰόμεθα , χαῖρέ τε καὶ οὐδενὸς χρηστοῦ ἀτυχήσεις , καί σου τοὺς λόγους πείρᾳ τε καὶ ἔργῳ δώσομεν . ἐκ τούτου , ὦ Πολύγνωτε , ἐνέτριβον ἐν τοῖς βασιλείοις τιμῆς τε λαγχάνων καὶ ἀεὶ τὰ περὶ Ἑλλήνων ἐξεταζόμενος . καί μοι βασιλεὺς αὐτός , ἐπεὶ καὶ τῇ Περσῶν αὐτὸν ἤδη φωνῇ πολλὰ ἠμειβόμην , χρυσοῦν τε δωρεῖται ἀκινάκην καὶ Περσικὴν ἐσθῆτα χρυσῆν ὑφαντήν ἐδωροῦντο δ’ αὐτίκα καὶ οἱ περὶ αὐτόν , ἐπεὶ τάχιστα ἤρξατο ἐκεῖνος . καί μου ἤδη Ἀρτάβαζον ἧσσον ἐνόμιζε πιστὸν καὶ ἐπὶ θάλαττάν με κατέπεμπεν ἐπὶ τὴν ἐκείνου σπρατηγίαν , καὶ οὐκ ἐσθῆτας ἔτι ἡμῖν οὐδὲ χρυσόν , ἀλλὰ πόλεις τε ἤδη καὶ πολλὴν γῆν ἐχαρίζετο · ἀφελὼν γὰρ τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας Μυοῦντα καὶ Λάμψακόν τε καὶ τὴν ἐπὶ Μαιάνδρῳ Μαγνησίαν ἐμοὶ δίδωσι . καὶ Λάμψακον μὲν ἠλευθέρωσα καὶ πολλῶ φόρῳ βαρυνομένην ἅπαντος ἀφῆκα , Μυοῦντα δὲ τὴν ἐν Μαγνησίᾳ καὶ αὐτὴν Μαγνησίαν καρποῦμαι . ἀλλ’ οὔτε τῆς ἐξουσίας οὔτε τῶν χρημάτων μετά τινος τέρψεως ἀσθανόμεθα , ἀλλὰ χρημάτων μὲν ἅλις εἶναί μοι καὶ ὅσα ἐνεργῆ τὴν φυγὴν μόνον ἡμῶν ἔσωζεν · ( τῆς γὰρ νῦν παρούσης ἀφθονίας οὐδ’ οἱ φίλοι ὑμεῖς ἀπολαύετε ) , ἐξουσίαν δὲ τοιαύτην πῶς δυναίμεθ’ ἂν Ἕλληνες ὄντες ἀγαπᾶν ; ὥστε περίστασιν ἐγὼ καὶ ἀνάγκην τὰ παρόντα μᾶλλον ἢ εὐτυχίαν ἡγοῦμαι . νῦν δὲ δὴ καὶ μᾶλλον ὑπὸ συμφορᾶς καταλαμβανόμεθα · μέμηνε γὰρ καὶ ἐγείρει τὴν ἐπὶ τοὺς Ἕλληνας στρατείαν βασιλεύς , καὶ ταῦτα ὑπὸ δευτέρας ἤδη κεκόμισται ἀγγελίας . καὶ ἡμᾶς ἄρα τοῦ στρατοῦ προβαλεῖται ἡγεμόνας καὶ Μήδους ὑποτάξει Θεμιστοκλεῖ , καὶ στατεύσομαι ἐπ’ Ἀθήνας ἐγὼ καὶ τῷ Ἀθηναίων ναυαρχήσοντι μαχοῦμαι ; πολλὰ ἄλλα ἔσται , τοῦτο δὲ οὐδέποτε .
Lemmas: ταῦτα εἰμί , ὦ Πολύγνωτος , ὁ συμβαίνω ἐγώ μετά ὁ ἐκ Ἀργώ φυγή , ὅς παρακαλέω γράφω σύ καί ἐγώ γράφω . ὁ γάρ ἄγγελος κατά σπουδή ἔρχομαι , ὅς στέλλω ἐγώ ὁ τε ἄλλος καί φεύγω ἀγγέλλω , αἴρω αὐτίκα ἀπό Ἀργώ ( σύν-ἐράομαι δέ ἐγώ καί ὁ ξένος Νικίας καί Μελέαγρος ) κατέρχομαι ἐπί Κυλλήνη ὁ Ἠλεῖος ἐπίνειον . ἐκεῖθι δέ κινδυνεύω ὑπό χειμών ἀναμένω ὁ διώκω ἐγώ · πλέω γάρ ἐπί Κέρκυρα ὁρμάω , χάρις ἐγώ εἰς Κερκυραῖος προυπάρχω , τρεῖς ὅλος κατέχω ἡμέρα , καί οὐ δοκέω ὅτι φεύγω ἔτι Λακεδαιμόνιος ἄδηλος ἔρχομαι . τέταρτος δέ ἡμέρα πλόος σφόδρα ἀγαθός ἐγώ γίγνομαι , ἐγώ ὁ μέν ξένος ἀπολύω ἐπαινέω ( ἔτι γάρ ἐγώ καί πρόσω ἀξιόω συμφεύγω ) , ναῦς δέ , ὅς παρέχω ἐγώ , ἀφίημι ἐπί Κέρκυρα εὐπετής διακομίζω . Κερκυραῖος δέ οὐ εὐχάριστος μᾶλλον ἢ ἀκίνδυνος βούλομαι ἔρχομαι καί ἀμοιβή ὅς εὐεργετέω ἀπαιτέω εὐεργεσία αἰτέω μή ἐπί Κέρκυρα ὁ φυγή καταλύω , ὥστε ἐγώ ὁ τίς δράω ἀπορέω ὁ γνώμη . ἤδη δέ καί ὁ ναῦς ὁ ξένος ἀποπέμπω ὁ Ἀργεῖος , οἰκέτης τε ἐγώ μικρός ὅς ἀπολύω λείπω . ἐπεί δέ Κερκυραῖος καί τραχύς ἤδη φθέγγομαι καί προδίδωμι ἔοικα πολύς μᾶλλον ἢ μάχομαι ὑπέρ ἐγώ , γιγνώσκω ἐπί Σικελία τε καί πρός Γέλων πλέω . Γέλων γάρ δή τότε Συρακούσιος μοναρχέω καί ἀρτάω οὐ πάρεργος ἐγώ καί οὐ μέλλω Ἀθηναῖος πείθω . ναῦς δή σκοπέω ἀνήρ Λευκάδιος , ὅς ὁ ἔπειμι ἡμέρα μέλλω εἰς ὁ Αὐσόνιος ἐμβάλλω . καί ἐγώ ἀποστρέφω κομίζω ἀγγελία · θνῄσκω γάρ ἤδη Γέλων καί πολύς περιίστημι ταραχή Ἱέρων ὁ ἀδελφός αὐτός ἄρτι εἰς ὁ μοναρχία καθίστημι , καί ἐγώ , ὥσπερ ἔχω , ὁ αὐτός ναῦς ἐπί τε Ἤπειρος πλέω , καί ἀποβαίνω εἰς Μολοσσός ἔρχομαι καί ἐπί ὁ ἑστία ὁ Ἄδμητος καθέζομαι . Ἄδμητος δέ τότε ὑπακούω ὁ Μολοσσός ἔθνος , καί δοκέω μάλιστα αὐτός διά εὐσέβεια ὁ βασίλειος αὐξάνω , καί οὐ φαίνω περιοράω ἐγώ ἱκέτης γίγνομαι . ὁ δέ Ἀθηναῖος καί Λακεδαιμόνιος ὁ πέμπω ὅπως βία πάντοθεν ἐγώ ἄγω , ὁ ἔπειμι ἡμέρα καταπλέω εἰς Μολοσσός ἀφικνέομαι , καί καταλαμβάνω ἐγώ αὐτόθι χαίρω καί ἄγω προλέγω , καθίστημι τε Ἄδμητος τοιοῦτος λέγω . προδότης , ὦ Ἄδμητος , λανθάνω οἶκος τε ὁ σός καί ἑστία δέχομαι . οὗτος δέ κακός οὐδείς ἢ σύ καί Μολυσσοὺς προδίδωμι , καί εἰμί κατορθόω , ἐγώ , ὦ Ἄδμητος , ἱκέτης ὁ Μῆδος γίγνομαι ἄν ἑστία , οὗτος δέ ἄν ἴσως καί ἀντί σύ βασιλεύω Θεσπρωτός . νῦν δέ ἄδικος ἄρα εἰς Παυσανίας γίγνομαι · ὁ γάρ αὐτός ἕνεκα βούλευμα ὁ μέν τιμωρέω ἤδη , ὁ δέ σῴζω προσδοκάω καί σύ ὁ ἄδικος βοηθός ποιέω , Παυσανίας δέ οὐδέ ὁ Χαλκίοικος ἐπαρκέω . ἀλλά οὗτος μέν ἀνίστημι κελεύω καί παύω γε διαβάλλω καί ὁ σός μιαίνω ἑστία , φίλος δέ σύ εἰμί Ἀθηναῖος καί Λακεδαιμόνιος ἔνθα εἷς προδότης καί φυγάς . οὗτος λέγω αὐτός ἐγώ μέλλω ἀντιλέγω ὑπό ὅς οἴομαι αἰσχύνω αὐτός ἀπελαύνω , ἀλλά φθάνω Ἄδμητος λέγω οὗτος μέν ὁ καιρός , ὦ Ἀθηναῖος καί Λακεδαιμόνιος , ὁ ἱκετεία μόνος ὁ Θεμιστοκλῆς δικάζω · εἰμί δέ καί ὁ προδοσία δικάζω μήτε Ἀθηναῖος μήτε Λακεδαιμόνιος εὖ ποιέω , ἀπολύω ἄν Θεμιστοκλῆς . καί ἐγώ αὐτός δοκέω ἄν ὁ τε ἐπί Ἀρτεμίσιον ναυμαχία κελεύω καί ὁ ἐν Σαλαμίς , ὁ τε Παυσανίας προδοσία , ὅστις σύ , κἀν ἐπί Θεμιστοκλῆς διαιρέω αὐτός , ἀεί μόνος εἰμί Παυσανίας . καί αὐτός σύ τε ἐγώ ἀγνοέω δοκέω , ἐγώ τε ὡς οὗτος ἀγνοέω ὁ ὁ ἱκετεία δικάζω . ἀνήρ ὁ ἐμός ἅπτω ἑστία καί δείδω μέν ἄνθρωπος , ὁ δέ ἐν Ἤπειρος θεός πιστεύω σός τε φυλάσσω καί ἱκέτης ἀπήμαντος καί ἀβλαβής , καί οὐ ἄνθρωπος τίσις ἀπεύχομαι , ἀλλά θεός δείδω οὐ ἀρνέομαι , θυσία τε ἡγέομαι ἅπας χάρις ἀγαθός ἔρχομαι θεός ἱκέτης φυλάσσω . οὕτως μέν δή ἐκεῖνος κατηφέω ἐκ Μολοσσός χωρέω , ἐγώ δέ εἰς Μακεδονία ὑπό Ἄδμητος πέμπω καί εἰς Πύδνα ἔρχομαι πρός Ἀλέξανδρος Μακεδών ἄρχων , πέμπω ὑπό Ἀλέξανδρος ἐπί ὁ ἐκεῖ θάλασσα . καί ἐπιτυγχάνω ὁλκός εἰς Ἰωνία πλέω ἐμβαίνω κομίζω · ταύτῃ γάρ τοι , βασιλεύς δή μάλιστα αἰσθάνομαι ὅς ἐργάζομαι αὐτός κακός , ῥᾴδιος μέλλω εἰμί δίκαιος πάσχω γιγνώσκω . πλέω δέ οὐκέτι ἐγώ εὔπλοια ἄγω , ὑπό ὅς καί ἀνάγω πείθω , ἀλλά ἤδη καί ἰσχυρός χειμών χράω . καί οὐκέτι ὁ χειμών ἐγώ τοσοῦτος λυπέω , ἀλλά ὅτι ἐπί Μάξος καταφέρω · βάζω δέ Ἀθηναῖος τότε πορθέω , καί ἐπί ὁ στρατόπεδον αὐτός κάτω ἐγώ δέ ἐν πολύς ἀμηχανία κεῖμαι καί ἤδη νομίζω ἱκετεία τε ἀνωφελής ἱκετεύω καί ὀλέθριος ἅπτω φυγή · ἀκμητεί γάρ μέλλω ἁλίσκομαι Ἀθηναῖος πρός ὁ διώκω ὁ φεύγω ἔρχομαι . ἀλλά ἐπί ὁ μέν ἐν ὁ ναῦς ἁγνός ἅπας ἔρχομαι δοκέω , ὁ δέ ἐν ὁ στρατόπεδον ἐπιγιγνώσκω δείδω , οὐ ἐκλείπω ὁ ναῦς , ὁ σύμπλους δέ ὕποπτος γίγνομαι , καί τίς κακός αὐτός γίγνομαι δοκέω και οὐ ἐπιτήδειος ἔρχομαι ἐν ὁ πλέω , ὥστε καί ἐκβάλλω ἐγώ ὁ ναός βούλομαι . ἐν οὗτος δέ ἐγώ κίνδυνος ἵστημι Διοπείθης ἀνήρ ὁ συμπλέω ἐγώ , γένος Βαργυλιήτης , καί πρότερος ἐνοράω τε ἐγώ πολλάκις καί θαυμάζω ἔοικα ἔτι μᾶλλον τότε σκοπέω , καί οὗτος ἰσχυρός ὅς οἴομαι αὐτός εἰμί φαίνω . καί ἐγώ μόνος ἔγγιστος ἔρχομαι ὀλίγος ὁ φωνή λέγω ἀκλεής ἐνυβρίζω σύ ὁ δαιμόνιον , ὦ Θεμιστοκλῆς , εἰμί σύ ἐν μόνος ὁ ἀγνοέω Θεμιστοκλῆς εἰμί ὁ σῴζω κεῖμαι . ἀλλά ἐγώ καί γιγνώσκω σύ καί οὗτος μάλιστα ὡς ὀλέθριος δείδω σωτηρία ἴσως ἐργάζομαι . ἐγώ γάρ ὅς εἰμί ἐκεῖνος , ὅς σύ ἐρύω ὅτε ἐγώ εἰς Ἀρτεμίσιον ἔμπορος καταπλέω ἀνήρ Ἑστιαιεύς ἐχθρός ἴδιος ἕνεκα ἀποθνῄσκω ὡς παρά βασιλεύς πλέω ἀξιόω . σύ δέ , ὅς εἰμί , ἀπιστέω αὐτός ἔτι καί κακίζω ὁ ἐπιχείρησις , καί οὔτε εὖ πάσχω ὑπό ἐγώ πρότερος , οὔτε πάσχω προσδοκάω · ἡγεμών γάρ εἰμί βασιλεύς ἀντίπαλος καί ἄλλος εὐεργεσία παρέχω . καί ἐγώ ἀπογιγνώσκω ἐκεῖνος ὁ χάρις ἀμείβω Θεμιστοκλῆς καί οὐδέ βούλομαι · οὐ γάρ σύ ὧδε πράσσω ὥστε καί ἐγώ δέω ἐλπίζω . ἀλλά ὦ ἀγαθός φημί ἐγώ , οὐδέ ἐγώ οὗτος νῦν ἀτύχημα γίγνομαι , εἰμί καί ἐπί ὁ παρά σύ λαγχάνω ἀμοιβή ἀφικνέομαι καί δύναμαι ἐγώ αὐτός ὠφελέω . σύ δέ χαίρω τε ἐγώ καί εὐτύχημα εἰμί , εἰμί σύ δύναμις ὧδε ἔχω ὥστε σῴζω Θεμιστοκλῆς . αὐτίκα οὖν ἄγω τε πρός ἐγώ ὁ δεσπότης ὁ ναός ἑταῖρος εἰμί αὐτός , καί κοινόω δέομαι φεύγω ἀπό ὁ Νάξος κατά τάχος · ὁ δέ ἀγανακτέω καί ὁρμάω ὡς ἔχω ἐξέρχομαι μηνύω εἰς ὁ στρατόπεδον . καί ἐγώ δέησις μέν οὐδείς χράω , ἀπειλή δέ αὐτός τίθημι λέγω εἰς Ἀθηναῖος ὅτι ἐγώ οὐ ἀγνοέω ἀλλά χρῆμα διαφθείρω σῴζω ἐκ ὁ Ἑλλάς . καί ὁ τε ἄνθρωπος δείδω καί μεταβάλλω δωρεά ὁ έργο αἰτέω , ἐγώ ὁ ὑπέχω , καί νύκτωρ ἀνάγω κομίζω εἰς Ἔφεσος . ἐκεῖ δέ Πέρσης τις καταλαμβάνω φύλαξ Καρία ὑπό Ἀρτάβαζος καθέζομαι · καί Ξέρξης μέν ἤδη ἀδεής ἔχω ὅστις εἰμί λέγω , καί ὁ τε ὄνομα φράζω καί ὡς μέγας ὀνίνημι ὁ βασιλεύς τε φράζω καί ὡς μέγας ὀνίνημι ὁ βασιλεύς οἶκος ἔρχομαι , ὁ δέ ὁ τε ἐπαγγελία ὁ λόγος πρός Ἀρτάβαζος κομίζω , ἐγώ τε ἄγω εἰς Φρύξ · εἰμί γάρ Ἀρτάβαζος ἐν Φρυγία . ὁ δέ ἐπεί ὁ τε ἄλλος ἐκ ἐγώ καί ὡς διαγιγνώσκω πρός βασιλεύς βαδίζω ἔσθω , ἐπαινέω τε καί πέμπω εὐθύς , καί ἐγώ ἵππος δύο καί ὁ ἴσος οἰκέτης δωρέω , καί τρεισκαίδεκα δέ ἄλλος Πέρσης συμπέμπω , ὅς ὁ τε οὐδός καί ὁ ἐπιτήδειος μέλω · αὐτός δέ κάμηλος χράω . ὁδεύω δέ ὄρος μέν ὀλίγος κοῖλος δέ διέρχομαι οὐ ὑψηλός , πεδίον δέ θεάομαι τε καί διοδεύω μέγας καί οὐδαμῇ ἀνώμαλος . οἰκέω δέ καί ἐργάζομαι καλός αὐτός ὁ πλεῖστος , ὁ δέ ἐρῆμος θηρίον τε καί ζῷον ἄλλος βόσκω ἀγέλη . καί ποταμός πλέω πολύς καί ἔθνος παντοῖος μείγνυμι . ἤδη δέ ἀπό ὁ σύνοδος καί ὁ Περσίς φωνή ἀντιλαμβάνω καί ἐγώ οὐκέτι ὁ οὐδός χαλεπός τρίβω ὑπό ὁ ἔθος καί ὁ τε οὐδός ἐγώ τελευτάω , καί παρά βασιλεύς , ὅποι ὁρμάω , εἰμί . ἐπεί δέ κομίζω πρός αὐτός ἀγγελία πάρειμι ἐπί ὁ θύρα αὐτός Θεμιστοκλῆς ὁ Ἀθηναῖος , ἄγω τε ἐγγύς αὐτός καί ἄγω ἄντικρυς ὁ θρόνος ἀδεής εἰστήκω , ὁ δέ ἀγανακτέω καί παρατίθημι ὧδε λέγω . ὦ ξένος Ἀθηναῖος , λόγος μέν ἤδη περί σύ πολύς ἐν ἡμέτερος φέρω οἶκος , καί σῦς τε Ἅμης καί Μῆδος ὁ ἐν Σαλαμίς συμφορά πᾶς ἀνά στόμα εἰμί . σύ δέ λέγω ἄν πρός ἐγώ , πῶς θράσος ἔχω ὄψις τε ἐμός ὁράω καί φωνή ἀκούω . καί σύ Θεμιστοκλῆς ἐκεῖνος ἔρχομαι , ὅς Μῆδος λέγω αἴτιος ἐγώ γίγνομαι καί πατήρ ἐμός μή ἄρχω Ἕλλην ; ἀλλά ἀγαθός μέν ἐγώ εἄν Ἑλληνᾶς ἔχω ἢ σύ τιμωρέω , σύ δέ τούτος γε ἀντί ἐκεῖνος παρέχω ἐγώ , ὥστε σύ ἐπαινέω κολάζω . αὐτός λέγω αὐτός παρίστημι ἐγώ ὑπό ἀνάγκη ἐπαινέω ὁ ἀπάτη , ὅς καιρός τις ποιέω ἀγαθός , χράω τε αὐτός καί λέγω κόλασις , ὦ βασιλεύς , φεύγω ἐπί σύ βοηθός ἀφικνέομαι · κολάζω γάρ μέλλω ἐγώ ὁ Ἕλλην ἀντί ὁ εἰς πατέρας ὁ σός εὐεργεσία , ὅτι σύ φίλος ἐνθυμέομαι ὁ τε ἐπί Σαλαμίς πλόος κατά τάχος ποιέω ἀγγέλλω , διίστημι τότε καί ταράσσω ὁ Ἑλληνικός καί μέλλω ἐπί Πελοπόννησος φεύγω καί καιρός χρηστός ἐπιχείρησις παρέχω , ὁ τε ζεῦγμα λύω ἐθέλω κωλύω . καί σύ Μῆδος μέν διά οὗτος μάλιστα ἀπονοστέω ἐκ ὁ Εὐρώπη , ἐγώ δέ διά οὗτος ἐπί τιμωρία ἄγω . φθάνω δέ φυγάς γίγνομαι , ὡς ἄν σύ τίς ὀνίνημι καί ἐμαυτοῦ δίκη εὑρίσκω . καί οὗτος ποιέω ἐπαγγέλλω Ἐρινύς , μετά ὅς ἐγώ πλείων κακός ἐργάζομαι ὁ Ἕλληηνας ἢ δοκέω μετά ἐκεῖνος ἐργάζομαι . ὁ δέ λέγω ἐπεί ἀποδίδωμι ἐγώ ὁ Ἑλλάς , ὅς διά σύ ἀφαιρέω οἴομαι , χαίρω τε καί οὐδείς χρηστός ἀτυχέω , καί σύ ὁ λόγος πεῖρα τε καί ἔργον δίδωμι . ἐκ οὗτος , ὦ Πολύγνωτος , ἐντρίβω ἐν ὁ βασίλειος τιμή τε λαγχάνω καί ἀεί ὁ περί Έλληνας ἐξετάζω . καί ἐγώ βασιλεύς αὐτός , ἐπεί καί ὁ Πέρσης αὐτός ἤδη φωνή πολύς ἀμείβω , χρύσεος τε δωρέω ἀκινάκης καί Περσικός ἐσθής χρύσεος ὑφαντός δωρέω δέ αὐτίκα καί ὁ περί αὐτός , ἐπεί ταχύς ἄρχω ἐκεῖνος . καί ἐγώ ἤδη Ἀρτάβαζος κακός νομίζω πιστός καί ἐπί θάλασσα ἐγώ καταπέμπω ἐπί ὁ ἐκεῖνος σπρατηγίαν , καί οὐ ἐσθής ἔτι ἐγώ οὐδέ χρυσός , ἀλλά πόλις τε ἤδη καί πολύς γῆ χαρίζω · ἀφαιρέω γάρ ὁ ἑαυτοῦ βασίλεια Μυοῦς καί Λάμψακος τε καί ὁ ἐπί Μαίανδρος Μαγνησία ἐγώ δίδωμι . καί Λάμψακος μέν ἐλευθερόω καί πολύς φόρος βαρύνω ἅπας ἀφίημι , Μυοῦς δέ ὁ ἐν Μαγνησία καί αὐτός Μαγνησία καρπέω . ἀλλά οὔτε ὁ ἐξουσία οὔτε ὁ χρῆμα μετά τις τέρψις ασθανομεθη , ἀλλά χρῆμα μέν ἅλις εἰμί ἐγώ καί ὅσος ἐνεργός ὁ φυγή μόνος ἐγώ σῴζω · ( ὁ γάρ νῦν παρών ἀφθονία οὐδέ ὁ φίλος σύ ἀπολαύω ) , ἐξουσία δέ τοιοῦτος πῶς δύναμαι ἄν Ἕλλην ο ἀγαπάω ; ὥστε περίστασις ἐγώ καί ἀνάγκη ὁ πάρειμι μᾶλλον ἢ εὐτυχία ἡγέομαι . νῦν δέ δή καί μᾶλλον ὑπό συμφορά καταλαμβάνω · μαίνομαι γάρ καί ἐγείρω ὁ ἐπί ὁ Ἑλληνᾶς στρατεία βασιλεύς , καί οὗτος ὑπό δεύτερος ἤδη κομίζω ἀγγελία . καί ἐγώ ἄρα ὁ στρατός προβάλλω ηγεμόνας καί Μῆδος ὑποτάσσω Θεμιστοκλῆς , καί ἵστημι ἐπί Ἀθῆναι ἐγώ καί ὁ Ἀθηναῖος ναυαρχέω μάχομαι ; πολύς ἄλλος εἰμί , οὗτος δέ οὐδέποτε .