themistius.sophoniae-in-parva-naturalia-commentarium 2
1 . Περὶ δὲ ὕπνου καὶ ἐγρηγόρσεως σκοπητέον , τίνα τε τυγχάνει καὶ ἐν ποίῳ μορίῳ τῆς ψυχῆς , καὶ πότερον ἔδια τῆς ψυχῆς ἢ καὶ τοῦ σώματος , καὶ διὰ τίν᾿ αἰτίαν ὑπάρχει τοῖς ζῴοις , καὶ πότερον ἅπαντα κεκοινώνηκεν ἀμφοῖν , ἢ τὰ μὲν ὕπνου τὰ δὲ θατέρου μόνον , πρὸς δὲ τούτοις τί ἐστι τὸ ἐνύπνιον , καὶ διὰ τίνα αἰτίαν οἱ καθεύδοντες ὁτὲ μὲν ὀνειρώσσουσιν , ὁτὲ δ᾿ οὐκ ὀνειρώσσουσι , καὶ πότερον συμβαίνει μὲν ἀεὶ τοῖς καθεύδουσιν ἐνυπνιάζειν , ἀλλ᾿ οὐ μνημονεύουσιν , ἢ οὔ , κἂν εἰ συμβαίνοι , διὰ τίνα αἰτίαν γίνεται , καὶ πότερον τὰ μέλλοντα ἐνδέχεται προορᾶν ἢ ἐνδέχεται , καὶ τίνα τρόπον , εἰ ἐνδέχεται , καὶ πότερον τὰ μέλλοντα ὐπ᾿ ἀνθρώπου πράσσεσθαι μόνον , ἢ καὶ ὧν τὸ δαιμόνιον τὴν αἰτίαν ἔχει , καὶ φύσει γίνεται ἢ ἀπὸ ταὐτομάτου . καὶ πρῶτον μέν γε τοῦτο φανερόν , ὅτι τῷ αὐτῷ μορίῳ τοῦ ζῴου ἣ τε ἐγρήγορσις ὑπάρχει καὶ ὁ ὕπνος · ἀντίκεινται γάρ , καὶ φαίνεται στέρησίς τις ὁ ὕπνος τῆς ἐγρηγόρσεως . ἀεὶ δὲ τὰ ἔσχατα καὶ ἀντικείμενα κείμενα καὶ ἐπὶ τῶν τεχναστῶν καὶ ἐπὶ τῶν φυσικῶν ἐν τῷ αὐτῷ δεκτικῷ φαίνεται γινόμενα καὶ τοῦ αὐτοῦ πάθη εἰσί , λέγω δ᾿ οἷον ἁρμονία | καὶ ἀναρμοστία περὶ τὸ αὐτό , καὶ τάξις καὶ ἀταξία , ἔτι δὲ νόσος καὶ ὑγεία περὶ τὸ αὐτό , ἐν σώματι γάρ · αἶσχος δὲ καὶ κάλλος ἐν τοῖς ὀργανικοῖς , ἐν νεύροις δὲ ἰσχὺς καὶ ἀσθένεια , καὶ περὶ ὄψιν αὖ ὄψις καὶ τυφλότης , καὶ ἐν ἀκοῇ ὁμοίως . ἔτι δὲ καὶ ἐκ τῶνδε δῆλον · ᾧ γὰρ τὸν ἐγρηγορότα γνωρίζομεν , τούτῳ καὶ τὸν καθ᾿ ὕπνον . γνωρίζομεν δὲ τὸν ἐγρηγορότα τῷ αἰσθάνεσθαι ἢ τῶν ἐκτός τινος κινήσεως , ὡς ὁρᾶν ἢ ἀκούειν , ἢ τῶν ἐντὸς καὶ ἐν αὐτῷ , ὡς λογίζεσθαι καὶ φαντάζεσθαι · καὶ ὑπνώττοντα δ᾿ αὖ λέγομεν τὸν μήτε τῶν ἐξωτερικῶν τινα ἐνεργοῦντα κινήσεως μήτε τῶν ἔνδοθεν . αἴσθησις δὲ καὶ ἀναισθσία ὡς ἕξις καὶ στέρησις , αὗται δὲ περὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἕν ὑπάρξουσι · καὶ ὕπνος ἄρα καὶ ἐγρήγορσις τὸ αὐτὸ ἕξουσιν ὑποκεί - μενον . Ἐπεῖ δ᾿ οὔτε τῆς ψυχῆς ἴδιον τὸ αἰσθάνεσθαι οὔτε τοῦ σώματος ( οὗ γὰρ ἡ δύναμις , τούτου καὶ ἡ ἐνέργεια , ἡ δὲ λεγομένη ἐνεργείᾳ αἴσθησις κίνησίς τίς ἐστι διὰ τοῦ σώματος τῆς ψυχῆς ) , φανερὸν ὅτι οὔτε τῆς ψυχῆς τὸ πάθος ἐστὶν ἴσιον , οὔτ᾿ ἄψυχον σῶμα δυνατὸν αἰσθάνεσθαι , ἀλλὰ τοῦ συναμφοτέρου . διωρισμένων δὲ περὶ τῶν λεγομένων ὡς μορίων πρότερον καὶ τοῦ μὲν θρεπτικοῦ χωριζομένου τῶν ἄλλων , τῶν δ᾿ ἄλλων οὐδενὸς ἄνευ τούτου ὄντος , δῆλον ὡς ὄσα μὲν αὐξήσεως καὶ φθίσεως μετέχει μόνον τῶν ζώντων , οἷον τὰ φυτά , τούτοις οὐχ ὑπάρχει ὕπνος οὐδὲ ἐγρήγορσις · οὐ γὰρ ἔχουσι τὸ αἰσθητικὸν μόριον , ἐν ᾧ ταῦτα . τὸ δὲ αἰσθητικὸν τοῦ θρεπτικοῦ ὅτι ἕτερον τῷ εἶναι καὶ τῇ δυνάμει , φανερόν . εἰ δὲ καὶ τῷ ὑποκειμένῳ , οὐ παντί γε δῆλον . ἔτι τῶν θνητῶν καὶ ὑπὸ σελήνην καὶ δεκτικῶν ὕπνου καὶ ἐγρηγόρσεως | οὐδέν ἐστιν , ὅ ἀεὶ ἐγρήγορεν ἢ ἀεὶ καθεύδει · ἀλλὰ τοῖς αὐτοῖς ὑπάρχει τῶν ζῴων ἀμφότερα τὰ πάθη ταῦτα , καὶ οὐδέν ἐστι ζῷον ἀμφοτέρων στερούμενον · τοῦτο γάρ ἐστι τῶν ἀψύχων . ὑπεξαιρείσθω μέντοι κἀν τούτοις τὰ θεῖα ἐνεργοῦντα ἀεί · ἡ γὰρ ἐν αὐτοῖς ἐγρήγορσις ἀναντίθετος . ὕπνος δὲ καὶ ἐγρήγορσις , ὡς πολλάκις εἴρηται , πάθη περὶ αἴσθησιν του πρώτου αἰσθητικοῦ , τῆς καρδίας . ἔτι ὅσων ἐστὶν ἔργον τι κατὰ φύσιν , ὅταν ὑπερβάλλῃ τὸν χρόνον , καθ᾿ ὅν πέφυκε τοῦτο ποιεῖν , ἀνάγκη κάμενιν καὶ μὴ δυνάμενον πρόσω βαίνειν παύεσθαι . φέρουσι γὰρ τὰ ὑποζύγια φόρτον ἄχρι τινός , ἢν δέ τις περαιτέρω βιάσαιτο , πίπτουσι · καὶ ἀναγνώσεταί τις ἕως τινός , εἶτα καμεῖται · καὶ ἀνδριαντοποιὸς καὶ τέκτων καὶ πᾶς ὁστισοῦν ἐνεργήσει μέχρι του , εἶτα στάσις τὴν κίνησιν διαδέξεται . κατὰ τὰ αὐτὰ δὲ καὶ ὄμματα καὶ ὦτα , ἔτι δὲ χεῖρες καὶ πόδες καὶ ἅπαν ὀργανικόν . εἰ δή τινός ἐστιν ἔργον τὸ αἰσθάνεσθαι , συνεχῶς ἀδυνατήσει καὶ οὐκέτι τοῦτο ποιήσει · ἐκμετρήσαντα γὰρ τὰ μόρια τὸν πληροῦντα χρόνον τὴν δύναμιν παύσεται . εἰ τοίνυν ἐναντίον τῷ ἐγρηγορέναι τὸ καθεύδειν , τῶν δ᾿ ἀμέσων ἐναντίων ἢ τῶν καθ᾿ ἕξιν καὶ στέρησιν ἂν θάτερον τῷ δεκτικῷ μὴ παρῇ , ἀνάγκη παρεῖναι θάτερον , καὶ τὴς ἐγρηγόρσεως μὴ παρούσης παρέσται ὁ ὕπνος · καὶ εἰ ἡ ὑπερβολὴ τοῦ ἐγρηγορέναι ὁτὲ μὲν νοσώδης ( διετέλεσαν γάρ τινεσ καὶ ἔως ἡμερῶν ἐννέα ἄϋπνοι δι’ ἀσθένειαν ) , ὁτὲ δὲ ἄνευ νόσου , ὥσπερ οἱ δι’ ἔσχνανσιν ἢ ξήρανσιν αὐτὸ τοῦτο παθόντες , καὶ ἡ ἀδυναμία ἄρα καὶ μακρὸς ὕπνος ὁτὲ μὲν | διὰ νόσον , ὁτὲ δ’ ἄνευ νόσου γενήσεται · πυρέξας γάρ τις ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις κοιμώμενος διετέλεσε , τά τε βρέφη καὶ ὅσοι τὴν δίαιταν ἢ τὴν κρᾶσιν ὑγρότεροι ἐπὶ πλεῖστον ὅσον ὑπνώττουσιν . εἰ δὲ ταῦτα οὕτω , πᾶν ἄρα τὸ ἐγρηγορὸς καθεύδει καὶ τὸ καθεῦδον ἐγρήγορεν . εἰ γὰρ ὁ ὕπνος πάθος τί ἐστι τοῦ αἰσθητικοῦ μορίου καὶ οἶον δεσμός τις καὶ ἀκινησία , αἰσθητικὸν δὲ τὸ δυνατὸν αἰσθάνεσθαι κατ’ ἐνέργειαν , πᾶσα δὲ δύναμις ἄγεται εἰς ἐνέργειαν , ἀνάγκη ἄρα τὸ καθεῦδον καὶ δύναμιν γρηυορῆσαι ἔχον ἐγρηγορὸς γενέσθαι , καὶ οὐδεὶς ὕπνος ἀνέγερτος . τὰ μὲν οὖν αλλα σχεδὸν πάντα δῆλα κοινωνοῦντα ὕπνου , καὶ πλωτὰ καὶ πτηνὰ καὶ πεζά · καὶ γὰρ τὰ τῶν ἰχθύων γένη πάντα καὶ τῶν μαλακίων ὦπται καθεύδοντα καὶ τἆλλα πάνθ’ ὅδ’ ἔχει ὀφθαλμούς · καὶ γὰρ τὰ σκληρόφθαλμα φανερὰ καὶ τὰ ἔντομα κοιμώμενα , βρακύυπνα δὲ τὰ τοιαῦτα πάντα · διὸ καὶ λανθάνοι ἄν τινα πολλάκις , πότερον μετέκουσι τοῦ καθεύδειν ἤ οὔ . τῶν δ’ ὀστρακοδέρμων κατὰ μὲν τὴν αἴσθησιν οὐδέπω γέγονε φανερόν , εἰ καθεύδουσιν , εἰ δέ τῳ πιθανὸς ὁ λεχθεὶς λόγος , τούτῳ πεισθήσεται . ὅτι μὲν οὖν ὕπνου κοινωνεῖ τὰ ζῷα πάντα , φανερὸν ἐκ τούτων · τῷ γὰρ αἴσθησιν ἔχειν ὥρισται τὸ ξῷον , τῆς δ’ αἰσθήσεως τρόπον μέν τινα τὴν ἀκινησίαν καὶ οἶον δεσμὸν τὸν ὅπνον φαμέν , τὴν δὲ λύσιν καὶ τὴν ἐγεσιν ἐγρήγορσιν . τῶν δὲ φυτῶν οὐδὲν οἶόν τε κοινωνεῖν οὐδετέρου τῶν παθημάτων · ἄνευ μὲν γὰρ αἰσθήσεως οὐχ ὑπάρχει οὔτ’ ὕπνος οὔτ’ ἐγρήγορσις · οἶς δ’ αἴσθησις ὑπάρχει , τούτοις καὶ τὸ λυπεῖσθαι καὶ χαίρειν , οἶς δὲ ταῦτα , καὶ ἐπιθυμία . τοῖς δὲ φυτοῖς οὐδὲν ὑπάρχει τούτων . οὐδεὶς δὲ προσαναγκάσει λόγος ἅδεσθαι ἢ λυπεῖσθαι τὰ φυτὰ ἤ ἔλως ἐπι| θυμεῖν ἣ αἰσθάνεσθαι , οὐδ’ ἔπεται παντὶ θρεπτικῷ τὸ αἰσθητικόν , ὥσπερ τὸ ἔμπαλιν , ἀλλὰ κεκώρισται . σημεῖον ὁ ὅτι καὶ τὸ ἔργον τὸ αὑτοῦ ποιεῖ τὸ θρεπτικὸν μόριον ἐν τῷ καθεύδειν μᾶλλον ἣ ἐγρηγορέναι · τρέφεται γὰρ καὶ αὕξεεται μᾶλλον τότε ὡς οὐδὲν προσδεόμενα πρὸς ταῦτα τῆς αἰσθήσεως . Διὰ τί θὲ καθεύδει καὶ ἐγρήγορε , καὶ διὰ ποίαν τινὰ αἴσθησιν , ἢ καὶ ποίας , εἰ καὶ πλείους , σκετέον . ἐπεὶ δ’ ἔνια μὲν τῶν ζῲων ἔχει τὰς αἰσθήσεις πάσας , ἔνια δ’ οὐκ ἔχουσιν , οἶον ὄψιν , τὴν δ’ ἀφὴν καὶ τὴv γεῦσιν πάντ’ ἔχει , καὶ μάλιστα κοινοτάτη πασῶν ἡ ἀφὴ , ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς εἴρηται , ἀδύνατον δ’ ἐστὶν ἁπλῶς ὁποιανοῦν αἴσθησιν αἰσθάνεσθαι τὸ καθεῦδον ζῷον , φανερὸν ὅτι πᾶσιν ἀναγκαῖον ὑπάρχειν τὸ αὐτὸ πάθος ἐν τῷ καλουμένῳ λέγω δὴ τὴν παντελῆ ἀκινησίαν καὶ ἀναισθησίαν . εἰ γὰρ τῷ μὲν τῶν αἰσθήσεων , ὡς εἰπεῖν τῇ ἀκοῇ , ἐνεργοίη , τῇ δὲ μή , μή , τῇ ὄψει , συμβήσεται περὶ ταὺτὸ τὰναντία ἅμα · καθεῦδον γὰρ αἰσθήσεται . τοῦτο δὲ ἀδύνατον . πότερον δὲ πάσας ἐπίσης ἐν τοῖς εἰρημένοις αἰτιατένον παθήμασιν , ἢ τινὰς μὲν μὰλλον , τινὰς δ’ οὔ ; ἢ καὶ μίαν μόνην καὶ ἔστιν αὔτη ἡ ἀφή ) ὡς ἀναγκαιοτέραν καὶ προτέραν φύσει τῶν ἄλλων καὶ τῇ κοινῇ αἰσθήσει ταυτιζομένην κατὰ τὸ ὑποκείμενον ; ἐπεὶ γὰρ ὑπάρχει καθ’ ἑκάστην αἴσθησιν τὸ μέν τι ἵδιον , τὸ δὲ κοινόν , ἴδιον μὲν οἶον τῇ ὄψει τὸ ὁρᾶν , τῇ δ’ ἀκοῇ τὸ ἀκούειν , καὶ ταῖς ἄλλαις ἑκάστῃ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον , ἔστι δέ τις καὶ κοινὴ δύναμις ἀκολουθοῦσα ταύταις , ᾖ καὶ ὅτι ὁρᾷ καὶ ἀκούι καὶ αἰ|σθάνεται οὐ γὰρ δὴ τῇ γε ὄψει ὁρᾷ ὄτι ὀρᾷ ) , καὶ κρίνει δὴ καὶ δύναται κρίνειν , ὅτι ἕτερα τὰ γλυκέα τῶν λευκῶν , οὔτε γεύσει οὔτ’ ὄψει ἀμφοῖν , ἀλλά τινι κοινῷ μορίῳ τῶν αἰσθητικῶν πάντων ἣν καὶ κοινὴν ἀπλῶς προσαγοφεεύομεν αἴσθησιν καὶ κυρίως , ἦς καὶ τὸ αἰσθητήριον κοινότατον καὶ κυρίως ἔν , καὶ μία μέν , τῷ δέ γε γόγῳ πλείους καὶ τοσαῦται , ὅσα καὶ ὑποκέίμενα ταῖς καθ’ ἔκαστα · ἔτερον γὰρ ψόφου χρῶμα καὶ ἀμφοτέρων ὀσμή ) ὑτάρκει δ’ αὕτη ἄμα καὶ πρώτως μάλιστα τῷ ἀπτικῷ τοῦτο μὲν γὰρ χωρίζεται τῶν ἄλλων αἰσθητηρίων , τὰ δ’ ἄλλα τούτου ἀχώριστα . εἴρηται δὲ περὶ αὐτῶν ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς θεωρήμασι ) , φανερόν , ὅτι ὅτι τούτου ἐστὶ ἡ ἐγρήγορσις καὶ ὁ ὕπνος , τῆς κοινῆς δηλαδὴ αἰσθήσεως περὶ τὸ κοινὸν αἰσθητήριον , τὴν καρδίαν . τῇ ἁφῇ δὲ κατὰ τὸ ὑποκείμενον τὴν συνήψαμεν αἴσθησιν , διὸ καὶ πᾶσιν ὑπάρχει τοῖς ξῲοις · καὶ γὰρ ἡ ἀφὴ μόνη πᾶσιν . ὄτι δὲ ἀργία μόνης καὶ πρώτης ἁφῆς ἥπνος , καὶ οὐχ ἀπλῶς κοινῶς τῶν αἰσθήσεων , ἐντεῦθεν ἄν εἴη δῆλον · εἰ γὰρ μὴ ἀνάγκη ἄμα πάσας ἐνεργεῖν , οὐδὲ ἄμα πᾶσαι ακινητίσουσιν . ἀλλὰ μὴν τὸ πρῶτον τίς γὰρ ἀνάγκη τὸν ὁρῶντα εὐθὺς καὶ ακούειν ἢ τὸν γευόμενον ὁρᾶν ) καὶ τὸ δεύτερον ἄρα . τοὐναντίον γὰρ εὐλογώτερον αὐταῖς συμβαίνιν ἔμελλε τὸ ἄμα πάσας ἐνεργεῖν ἤπερ ἄμα ἀκιντίζειν . εἰ δὲ ἄμα ἐνεργεῖν οὐκ ἐνδέκεται , ὅ μᾶλλον εὔλογον , τολλῷ μᾶλλον οὐδὲ ἀκινητίζειν . ἔπεται μέντοι τῷ τὴν ἀφὴν ἀργεῖν καὶ πάσας . πάσας . οὐ μήν ἐκ τῆς πασῶν ἀργίας ὁ ὕπνος ἐστίν , ἀλλ᾿ ἐκ μόνης τῆς πρώτης τῆς ἁπτικῆς . τοῦ γὰρ κυρίου τῶν ἄλλων αἰσθητηρίων καὶ πρὸς συν|τείνει τὰ ἄλλα πεπονθότος τι συμπάσχειν ἀνάγκη καὶ τὰ λοιπὰ πάντα , ἐκείνων δέ τινος ἀδυνατοῦντος οὐκ ἀνάγκη τοῦτο ἀδυνατεῖν . Ἔτι δ᾿ ἐκ τῶνδε μᾶλλον φανερώτερον ὡς οὐκ ἐν τῷ τὰς αἰσθήσεις ἀργεῖν καὶ μὴ χρῆσθαι αὐταῖς ὁ ὕπνος , οὐδ᾿ ἐν τῷ μὴ δύνασθαι αἰσθάνεσθαι . ἐν γὰρ ταῖς λειποψυχίαις τοιοῦτόν τι συμβαίνει · ἀδυναμία γὰρ αἰσθήσεων πασῶν ἡ λειποψυχία , ὕπνος δ᾿ οὔ . γίνονται δὲ καὶ ἔκνοιαί τινες τοιαῦται · οἱ γὰρ μαινόμενοι οὔθ᾿ ὁρῶσιν οὔτ᾿ ἀκούουσιν οὔτ᾿ ἄλλην τινὰ αἰσθάνονται νονται αἴσθησιν · πῶς γάρ , οἳ τὰς σάρκας τὰς ἑαυτῶν κατεσθίοντες οὐδεμιᾶς ὀδύνης λαμβάνουσιν αἴσθησιν ; καὶ τὰς ἐν τῷ αὐχένι δὲ δύο φλέβας εἴ τις δήσει , ἀναισθητεῖ τὸ ζῷον · ὕπνος δ᾿ οὐκ ἔστιν , ἀλλ᾿ ὅταν ἡ ἀδυναμία τοῦ αἰσθάνεσθαι μήτε ἔν τινι τῶν αἰσθητηρίων γένηται ( τύχοι γὰρ ἄν τινος πηρωθῆναι τὰ αἰσθητήρια καὶ ἀδυνατεῖν αἰσθάνεσθαι , καὶ οὐ καθεύδειν τοῦτό μήτε δι᾿ ἣν ἔτυχεν αἰτίαν , ἀλλά , καθάπερ εἴρηται νῦν , ἐν τῷ πρώτῳ αἰσθητηρίῳ , τῇ καρδίᾳ , καὶ τῇ πρώτῃ αἰσθήσει καὶ διὰ τὴν ὑπερβολὴν τοῦ ἐγρηγορέναι , τοῦτό ἐστιν ὁ ὕπνος . ὅταν μὲν γὰρ τοῦτο ἀδυνατήσῃ , ἀνάγκη καὶ τοῖς αἰσθητηρίοις πᾶσιν ἀδυνατεῖν αἰσθέσθαι , ὅταν δὲ ἐκείνων τι , οὐκ ἀνάγκη τούτῳ . Τούτων οὕτω διωρισμένων λεκτέον ἤδη καὶ δι᾿ ἣν αἰτίαν καθεύδειν συμβαίνει , καὶ ποῖόν τι τὸ πάθος ἐστίν . ἐπεὶ δὲ τρόποι πλείονες τῆς αἰτίας ( τέσσαρας γὰρ τοὺς κυριωτέρους ἐν τοῖς φυσικοῖς ἀποδεδώκαμεν · καὶ γὰρ τὸ τίνος ἕνεκα τελικὸν αἴτιον ἐκεῖσε ἐλέγομεν , καὶ ποιητικὸν ὅθεν ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως , καὶ τὸν λόγον καθ᾿ ὃν τὸ πρᾶγμα γί|νεται εἰδικόν , καὶ ἐπὶ πᾶσι τὴν ὕλην , ἐξ οὗ ἐνυπάρχοντος ἀποτελεῖταί τι ) , εἴη ἂν ὕπνου μὲν αἰτία ὡς οὗ ἕνεκα ἡ σωτηρία τῶν ζῴων καὶ ἀνάπαυσις , ποιητικὴ δὲ ἡ τοῦ καρδιακοῦ πνεύματος κίνησις , ὑλικὴ δὲ ἡ παλίρροια τῆς ἀναχθείσης ἀναθυμιάσεως πρὸς τὰ κάτω , καὶ εἰδικὸν ἡ τοιαύτη τῶν ἐκτὸς καὶ ἐντὸς μελῶν καὶ μερῶν σύμπτωσις καὶ διάθεσις . ἔχει γὰρ ὧδε . πρῶτον μὲν οὖν ἐπειδὴ λέγομεν τὴν φύσιν ἕνεκά του ποιεῖν , τοῦτο δ᾿ ἀγαθόν τι , τὴν δ᾿ ἀνάπαυσιν ἀναγκαίαν εἶναι καὶ ὠφέλιμον τῷ πεφυκότι κινεῖσθαι , μὴ δυναμένῳ δ᾿ ἀεὶ καὶ συνεχῶς κινεῖσθαι μεθ᾿ ἡδονῆς , δῆλον ὡς σωτηρίας τῶν ζῴων ὁ ὕπνος ἕνεκα · ὅθεν καὶ δι᾿ αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν τῷ ὕπνῳ τὴν μεταφορὰν ταύτην προσάπτουσιν , ἀνάπαυσιν μόνον τῶν ἄλλων λέγοντες . ἡ δ᾿ ἐγρήγορσις τὸ τέλος · τὸ γὰρ αἰσθάνεσθαι καὶ τὸ φρονεῖν πᾶσι τέλος , οἷς ὑπάρχελ θάτερον αὐτῶν · βέλτιστα γὰρ ταῦτα , τὸ δὲ τέλος βέλτιστον , τέλος δὲ ἀλόγοις μὲν αἴσθησις , ἀνθρώποις δὲ φρόνησις . ἔτι δ᾿ ἀναγκαῖον ἑκάστῳ τῶν ζωῴν ὑπάρχειν τὸν ὕπνον διὰ τὴν τοιάνδε ὕλην , ἣν καὶ ἐξ ὑποθέσεως ἀνάγκην λέγειν εἰώθαμεν . εἰ γὰρ ζῷον ἔσται ἔχον τὴν φύσιν αὑτοῦ , ἐξ ἀνάγκης τινὰ ὑπάρχειν αὐτῷ δεῖ , καὶ τούτων ὑπαρχόντων ἕτερα ὑπάρχειν . οἷον ὑποτεθέντος τοῦ ζῷον εἶναι ἕπεται ἐξ ἀνάγκης τὸ τρέφεσθαι , τρεφομένου δὲ ἀναθυμίασιν γίνεσθαι , ταύτης δὲ τελεσθείσης ὕπνον . ἔτι δὲ ποίας κινήσεως καὶ πράξεως ἐν τῷ σώματι γινομένης συμβαίνει τὸ ἐγρηγορέναι καὶ τὸ καθεύδειν τοῖς ζῴοις , καὶ ὅλως περὶ τοῦ ποιητικοῦ αἰτίου μετά ταῦτα λεκτέον . ἔσται δὲ ὁ περὶ αὐτοῦ λόγος μακρότερος . πρότερον δὲ ταῦτα λέγομεν , ὡς μὲν ἄλλοις καθάπερ τοῖς ἀναίμοις ὑποληπτέον · εἶναι τὰ | αἴτια τοῦ πάθους ἢ τὰ αὐτὰ ἢ τὰ ἀνάλογον , τοῖς δ᾿ ἐναίμοις ἅπερ τοῖς ἀνθρώποις , ὥστ᾿ ἐκ τούτων ὡς ἐγγυτέρω καὶ περὶ πάντων θεωρητέον . ὅτι μὲν οὖν ἡ τῆς αἰσθήσεως ἀρχὴ γίνεται ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ μέρους τοῖς ζῴοις , ἀφ᾿ οὗπερ καὶ ἡ τῆς κινήσεως , διώρισται πρότερον ἐν ἑτέροις . αὕτη δέ ἐστι τριῶν διωρισμένων τόπων ὁ μέσος κεφαλῆς καὶ τῆς κάτω κοιλίαις . τοῖς μὲν οὖν ἐναίμοις τοῦτ᾿ ἐστὶ τὸ περὶ τὴν καρδίαν μέρος · πάντα γὰρ τὰ ἔναιμα καρδίαν ἔχει , καὶ ἀρχὴ ἄρα τῆς κινήσεως καὶ τῆς αἰσθήσεως τῆς κυρίας ἐντεῦθέν ἐστι . τῆς μὲν οὖν κινήσεως φανερὸν ὅτι καὶ ἡ τοῦ πνεύματος ἀρχὴ καὶ ὅλως ἡ τῆς ψύξεώς ἐστιν ἐνταῦθα , καὶ το ἀναπνεῖν καὶ τὸ τῷ ὑγρῷ ψύχεσθαι πρός γε τὴν σωτηρίαν τοῦ ἐν τούτῳ μορίῳ θερμοῦ ἡ φύσις πεποίηκε . ῥηθήσεται δὲ περὶ αὐτῆς ὕστερον καθ᾿ αὑτήν . τοῖς δ᾿ ἀναίμοις καὶ τοῖς ἐντόμοις καὶ μὴ δεχομένοις πνεῦμα ἐν τῷ ἀνάλογον λογον τὸ σύμφυτον πνεῦμα ἀναφυσώμενον καὶ συνιζάνον φαίνεται . δῆλον δὲ τοῦτο ἐπὶ τῶν ὁλοπτέρων , οἷον σφηκῶν καὶ μελισσῶν , καὶ ἐν ταῖς μυίαις καὶ ὅσα τοιαῦτα . ὁρῶμεν γὰρ φανερῶς ἐν τούτοις τὸ μέρος τὸ ἐν τῇ τομῇ ἐγγίζον εὐρυνόμενον καὶ συστελλόμενον . ἐπεὶ δὲ κινεῖν μέν τι ἢ ποιεῖν ἄνευ ἰσχύος ἀδύνατον , ἰσχὺν δὲ ποιεῖ ἡ τοῦ πνεύματος ἐποχὴ καὶ κάθεξις , ἔσται τοῖς μὲν εἰσφερομένοις καὶ ἀναπνέουσιν ἡ θύραθεν , τοῖς δὲ μὴ ἀναπνέουσιν ἡ σύμφυτος . διὸ καὶ βομβοῦντα φαύνεται τὰ περβωτά , ὅταν κινῆται · τριβομένου γὰρ τοῦ συμφύτου πνεύματος ἐν τῇ πτήσει καὶ προσπίπτοντος ἐν τῷ ὑποζώματι τῶν ὀλοπτέρων βομβεῖ . οὐ γὰρ ὁ ἔξω ἀήρ ἐστιν ὁψοφῶν , | ἀλλὰ τὸ σύμφυτον πνεῦμα . γίνεται δὲ βόμβος καὶ διὰ τοῦ ἔξω τοις ἐντόμοις τοῖς ἔχουσι σκίσμα ὑπὸ τὸ ὁπόξωμα . κινεῖται ται δὲ ἅπαν αἰσθήσεώς τινος γινομένης οἰκείας ἢ ἀλλοτρίας ἐν τῷ πρώτῳ αἰσθητηρίῳ , οἰκείας μὲν λέγομεν διὰ τὴν οἴκοθεν ὁρμήν ( κινούμεθα γὰρ καὶ ὑπό τινων ἐν ἠμῖν φαντασμάτων ) , άλλοτρίας δὲ διὰ τὴν ἔξωθεν , δηλαδὴ τὴv ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν . φανερὸν οὖν ἐκ τούτων , ἐν ᾦ τόπῳ καὶ ἐν ᾦ μορίῳ πρώτῳ ὁ ὕπνος γίνεται καὶ ἡ ἔγρήγορσις . ἐν ἐκείνῳ γὰρ οὖ τάθη , τῆς δὲ καρδίας εἰσὶ πάθη , καὶ ἐν ταύτῃ ἄρα . κινοῦνται ἔνιοι καθεύδοντες καὶ ποιοῦσι πολλὰ ἐγρηυορικά , οὐ μέντοι ἄνευ φαντάσματος καὶ αἰσθήσεώς τινος · τὸ γὰρ ἐνύπνιόν ἐστιν αἴσθημα τρόπον τινά . λεκτέον δὲ περὶ αὐτῶν ὕστερον . διότι δὲ μὲν ἐνύπνια μνημονεύουσιν ἐγερθέντες , τἀς δ’ ἐγρηγορικὰς πράξεις οὐ μνημονεύουσιν , ἐν τοῖς Προβληματικοῖς ἡμῖν ειρηται . Τούτων οὖν προδιωπισμέων ἐκόμενον ὦρ εἰρημένων ἐστὶν εἰπεῖν , τίνων γινομένων καὶ πόθεν ἡ ἀρχὴ τοῦ πάθους γίνεται , τοῦ ἔγρηγορέναι καὶ τοῦ καθεύδειν · ἴσως γὰρ τὴν ποιοῦσαν αἰτίαν ἐν τούτοις ἄν μᾶλλον εὑρήσοιμεν καὶ τὴν ὑλικὴν τελεῶτερον . φανερὸν οὖν ὡς ἀναγκαῖον τῷ ζώῳ , ὄταν αἴσθησιν ἔχῃ , τότε πρῶτον ᾖ ζῷον τροφήν τε λαμβάνειν καὶ αὔξησιν . τρέφεται γὰρ καὶ ἔμβρυον ὄν , ἀλλ’ οὐχ ᾗ ζῶον , ἀλλ’ ᾖ φυτόν · ἐπειδὰν δὲ αἴσθησιν λάβῃ , τότε πρῶτον τρέφεται ᾖ ζῶον . ἐγγίνεται δὲ αὐτῷ ἡ αὐσθητικὴ ὑστέρα ἀποτεκθέντι . τροφὴ δέ ἔστι πᾶσιν ἡ ἐσκάτη τοῖς μὲν ἐναίμοις ἡ τοῦ αἴματος φύσις , τοῖς δ’ ἀναίμοις τὸ ἀνάλογον . τόποι δ’ αἵματος αἱ φλέ|βες , τούων δ’ ἀρχὴ ἡ καρδία . φανερὸν δὲ τὸ λεχθὲν ἐκ τῶν ἀνατομῶν . τῆς μὲν οῦν θύραθεν τροφῆς εἰσιούσης εἰς τοὺς δεκτικοὺς τόπους , κοιλίαν κέγω καὶ ἔντερα , γίνεται ἡ ἀναθυμίασις εἰς τὰς φλέβας , ὑφ’ ὦν ἄποκομισθεῖσα ἐν τῷ ἥπατι ἐκεῖσε μεταβάλλουσα ἐξαιματουται , τοῦται , ἐκεῖθεν δὲ πορευθεῖσα ἐπὶ τὴν ἀρκήν , τὴν καρδίαν , κυρίως πέττεται καὶ αἶμα τέλειον γίνεται · τῶν γὰρ ρλεβῶν αἱ μὲν ἐπὶ τὴν καρδίαν φέρονται , αἱ δὲ ἐκεῖθεν ἄρχονταιι . κομίζουσι γὰρ αἱ μὲν ἔσπερ τινὲς διάκονοι πρὸς αὐτὴν ἀπὸ τῶν περὶ ἦπαρ τόπων τὸ ἀκατέργαστον αἶμα καὶ ἄπεπτον , ἤτις δεχομένη τέττει καὶ κατεργάξεται · αἱ δὲ τὴν χρείαν ἀποπληροῦσιν ἐπὶ τὸ ἔμπαλιν μετὰ τὴν τἐψιν καὶ κατεργασίαν ἐπὶ τὸ ἄπαν σῶμα παραπομπήν . εἴρηται δὲ περὶ τούτων ἐπὶ πλέον ἐν τοῖς περὶ τροφῆς , νῦν νῦν ἀναληπτέον ὑπὲρ αὐτῶν τούτου χάριν , ὅπως τὰς ἀρχὰς τῆς κινήσεως θεωρήσωμεν , καὶ τί πάσχοντος τοῦ μορίου τοῦ αἰσθητικοῦ συμβαίνει ἡ ἐγρήγορσις καὶ ὁ ὕπνος . οὐ γάρ ἐστιν ὁ ὕπνος ἡτισοῦν ἀδυναμία τοῦ αἰσθητικοῦ , καθάτερ εἴρηται · καὶ γὰρ ἔκνοια καὶ πνιγμός τις καὶ λειποψυχία τοιεῖ τὴν τοιαύτην ἀδυναμίαν , ἤδη γεγενταί τισι καὶ φαντασία λειποψυχήσασιν ἰσχυρῶς καὶ ὁρῶσι . τοῦτο μὲν οὖν ἔχει καί τινα ἀπορίαν · εἰ γὰρ ἐνδέκεται καταδαρθάνειν τὸν λειποψυχήσαντα , ἐνδέκοιτ’ ἄν καὶ ἐνύπνιον εἶναι τὸ τούτου φάντασμα . ἀλλ’ οὐ τὸ πρῶτον , οὐδὲ τὸ δεύτερον ἄρα . δῆλον γὰρ ὡς τῶν μὲν ἐνπνίων εἰ καὶ μὴ πάντων ἀλλὰ τῶν πλείστων ἐγερθέντες μνημονεύομεν , οὐδενὸς δὲ τῶν ἐν ταῖς γειποψυκίαις μνημονεύουσι φαντασμάτων μετὰ τὴν ἀπαλλαγήν . πολλὰ πολλὰ δέ ἐστιν ἃ λέγουσιν ἐν τῷ καιρῷ οἱ σφόδρα λειποψυχήσαντες καὶ δόξαντες τεθνάναι , | ὦν οὐδενὸς ἐγερθέντες μνημονεύουσιν . οὐκ ἄρα ἐνύπνια τὰ ἐκείνων φαντάσματα , ὥστε οὐδὲ ὅπνος ἡ ἐπίληψις . τὰ αὐτὰ δὲ δεῖ λέγειν καὶ περὶ πνιγμοῦ καὶ ἐκνοίας καὶ τῶν ὁμοίων . Αλλὰ γάρ , ἕσπερ εἴπομεν , οὔκ ἐστιν ὁ ὕπνος ἀδυναμία πάσα τοῦ αἰσθητικοῦ , ἀλλ’ ἐκ περὶ τὴν τροφὴν ἀναθυμιάσεως γίνεται τὸ πάθος τοῦτο · ἀναγκαῖον γὰρ τὸ ἀναθυμιώμενον ὠθούμενον μέχρι που ὠθεῖσθαι , εἶτα ἀντιστρέφειν καὶ μεταβάλλειν καθάπερ εἴριπον · τὸ γὰρ θερμὸν ἐκάστου τῶν αῲων πρὸς τὸ ἄνω πέφυκεν αἴρεσθαι , ὅταν δ’ ἐν τοῖς ἄνω τόποις γένηται καὶ ὐπὸ τῆς τοῦ ἐγκεφάλου κράσεως ἐαυτοῦ ψυκρότερον ἀποτελεσθῇ , ἀθρόον πάλιν ἀντιστρέφει καὶ κάτω φέρεται ἐπὶ τὴν καρδίαν καὶ καταψύχει τὸ ἐν αὐτῇ θερμόν , καὶ οὅτω καθεύδει τὸ αῷον . διὸ γίνονται μάλιστα οἱ ὔπνοι ἀπὸ τροφῆς · ἀθρόον γὰρ πολὺ τό τε ὑγρὸν καὶ τὸ σωματῶδες φέρεται . ἔως μὲν οὖν ἱστῆται ἐν τῇ κεφαλῇ , βαρεῖ αὐτήν ( διὸ καὶ κινοῦμεν αὐτὴν τῇδε κἀκεῖσε νυστάζοντες ) , ἡνίκα δὲ ῥέψει ἀντιστρέψαν τὸ θερμὸν τὸ ἀγαγὸν ἄνω τὰ ὑγρὰ σωματώδη , συρρέουσιν ἄμα αὐτῷ καὶ ταῦτα , καὶ οὔτω γίνεται ὁ ὕπνος , καὶ τότε τὸ ζῷον καθεύδει . σημεῖον δέ , ὡς τὰ ὐγρὰ καὶ σωματώδη βαρυνουσι τὴν κεφαλήν , καὶ ἀπὸ τῶν ὑπνωτικῶν · πάντα γὰρ ἐπιδήλως καρηβαρεῖν ποιοῦσι τῇ παχύτητι τῆς ἀναφορᾶς τῶν παρ’ αὐτοῖς σωματοειδῶν ὑγρῶν , καὶ τὰ ποτὰ καὶ βρωτά , μήκων , μανδραγόρας , οἶνος , αἶραι . γένεται οὖν μετὰ τὰ σῖτα μάλιστα τοιοῦτος ὁ ὕπνος ( πολλὴ γὰρ ἡ ἀπὸ τῶν σίτων ἀναθυμίασις ) , γίνεται δὲ καὶ ἐκ κόπων ἐνίων · ὁ μὲν γὰρ κόπος συντηκτικόν , τὸ δὲ | σύντηγμα γίνεται ὤσπερ τροφὴ ἌΠΕΠΤΟς , ἄν μὴ ψυχρὸν ᾖ · τὰ γὰρ ἐν τῇ κοιλίᾳ καὶ τοῖς ἐντέροις ἐνόντα περιττώματα ἡ παρὰ τοῦ κόπου θερμότης συντήξασα ἦσεν ἐπὶ τὸν ἄνω τόπον καὶ τὸν ὔπνον ἐποίησε . καὶ νόσοι δέ τινες αἀτὸ τοῦτο τοιοῦσιν , ὅσαι ἀπὸ περιττώματος ὑγροῦ καὶ θερμοῦ , οἶον συμβαίνει τοῖς πυρέττουσι καὶ ἐν τοῖς ληθάργοις . ἔτι δὲ ἐν τῇ πρώτῃ ἠλικίᾳ μᾶλλον ὁ ὔπνος ἣ ταῖς ἄλλαις · τὰ γὰρ παιδία καθεύδει σφόδρα διὰ τὸ τὴν τροφὴν ἄνω φέρεσθαι πᾶσαν . σημεῖον δὲ τὸ ὑπερβάλλειν τὸ μέγεθος τῶν ἄνω πρὸς τὰ κάτω κατὰ τὴν πρώτην ἠλικίαν διὰ τὸ ἐπὶ ταῦτα γίνεσθαι τὴν αὔξησιν . ἐν οἶς γὰρ πλείων ἡ τροφή , μείζω ταῦτα . διὰ ταύτην δὲ τὴν αἰτίαν καὶ ἐπιληπτικὰ γίνεται · ὅμοιον γὰρ ὁ ὕπνος ἐπιλήψει · ἐκάτερον γὰρ ἀργία αἰσθήσεων . διὸ καὶ συμβαίνει τισὶν ἡ ἀρχὴ τούτου τοῦ τάθους καθεύδουσι , καὶ καθεύδοντες μὲν ἁλίσκονται , ὅταν καὶ δἐῃ τοῦτο παθεῖν , ἐγρηγορότες δ’ οὔ . πολὸ γάρ , ὡς εἴρηται , φερόμενον τὸ πνεῦμα ἄνω ἐν τοῖς ὕπνοις , καταβαῖνον πάλιν ὥσπερ εὔριπος ὀγκοῖ τὰς φλέβας · ἀνάγκη γὰρ τούτου μὲν κατιύντος ἑτέρου δ’ ἀνιόντος διὰ τὸ ἄμα γίνεσθαι τὴν ἀπάτμισιν κάτω , τὴν δὲ κατάπτυξιν καὶ σύστασιν ἄνω ἐξογκοῦσθαι τὰς φλέρας , ὑφ’ ὦν συνθλίβεσθαι καὶ συστέλλεσθαι τὸν τῆς ἀναπνοῆς πόρον · στενωθέντος ἀνάγκη μὴ γίνεσθαι εἰσπνοήν , καὶ ἐντεῦθεν ἐπίληψις . ἐπεὶ δὲ τοῖς παιδίοις τὰ ἄνω πλήρη τροφῆς , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν πνεύματος ἐκ τροφῆς ἀναδοθείσης , πνευματώδης δὲ καὶ ὁ οἶνος καὶ τούτου μάλλον ὁ μέλας , συμγέρει αὐτοῖς οὐδὲ ταῖς ταῖς τίτθαις · διαφέρει γὰρ οὐδὲν ἴσως αὐτὰ πίνειν ἢ τὰς τίτθας , ἀλλὰ δεῖ πίνειν ὑδαρώδη καὶ ὀλίγον . οὔτω δὲ τὰ ἄνω πλήρη | τροφῆς τοῖς παιδίοις , ὥστε πέντε μηνῶν οὐδὲ στρέφουσι τὸν αὐχένα . ὅμοιον δὲ τὸ πάθος τοῖς σφόδρα μεθύουσιν · ὐγρότης γὰρ ἐπ’ ἀμφρῖν ἐπὶ τὰ ἄνω ἀνηνέχθη πολλή . εὔλογον δὲ τοῦτο τὸ πάθος αἴτιον εἶναι λέγειν καὶ τοῦ ἡρεμεῖν ἐν ταῖς μήτραις τὰ ἔμβρυα τὸ πρῶτον . Καὶ τὸ ὅλον δὲ φίλυπνοι οἱ ἀδηλόφλεροι καὶ οἱ νανώδεις καὶ οἱ μεγαλοκέφαλοι . τῶν μὲν γὰρ αἱ φλέβες στεναὶ καὶ λεπταί , ὅθεν κατελθὸν τὸ πνεῦμα ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ῥᾳδίως ἐπλήρωσε · τὸ γὰρ μικρὸν τὰχιον τληροῦται . ροῦται . διὰ τοῦτο δὲ ψυχρῶν τῶν φλαβῶν γενομένων ( καὶ γὰρ αἱ κοιλίαι γὰρ θερμότητος εἰς τὸ διαρρεῦσαι καὶ σκεδασθῆναι ) , χρονίζοντος δὲ τοῦ πνεύματος ἐξ ἀνάγκης γίνεται καὶ ὁ ὕπνος μακρότερος · ἄλλως τε ὥσπερ τὸ ὕδωρ διὰ στενῶν σωλήνων βραδέως ἐξέρκεται , διὰ δὲ τῶν εὐρέων τάχιον , οὕτω καὶ τὸ πνεῦμα σωματῶδες βράδιον ἐξελεύσεται διὰ τῶν πόρων . οἱ μὲν οὖν ἀδηλόφλεβοι διὰ τοῦτο φίλυπνοι . τοῖς δὲ νανώδεσι καὶ μεγαλοχεφάλοις ἡ ἄνω ὁρμὴ πολλὴ καὶ ἀναθυμίασις · τὰ γὰρ μεγάλα πολλῆς δεῖται τροφῆς , ἵνα πληρωθῇ καὶ κορτασθῇ . πολλῆς οὖν ἄνω γινομένης ἔπεται τὸ καὶ κάτω πολλῆν γίνεσθαι τὴν παλίρροιαν , τὸ δὲ πολὺ ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἴςως θερμότητος βγρδέως πέττεται καὶ κρατεῖται . οἱ δὲ φλεβώδεις οὐχ ὐπνωτικοὶ δι’ εἴροιαν τῶν πόρων . ἄν μή τι ἄλλο πάθος ἔχωσιν ὑπενανίον , οὐδ’ εἱ μελαγχολικοί · κατέψυκται γὰρ ὁ εἴσω τόπος , ὥστε οὐ γίνεται πλῆθος αὐτοῖς ἀναθυμάσεως . διὰ τοῦτο γὰρ βρωτικοὶ ξηροὶ ὄντες . ὥσπερ γὰρ οὐδ’ ἀπολελαυκότα διάκεται τὰ σώματα αὐτοῖς ἐοικότα ξύλοις ἐν ἀνίκμῳ κώρᾳ οὖσιν . ἡ γὰρ μέλαινα χολὴ φύσει ψυχρὰ οὖσα | καὶ τὰ θρεπτικά , κοιλίαν , ἦπαρ , ψυχρὰ ποιῖ καὶ τὰ ἄλλα μόρια , ὄπου ἄν ὑπάρχῃ ἡ δύναμις τοῦ τοιούτου περιττώματος . ἐπεὶ δὲ ἀναγινώσκοντες καὶ νοοῦντες πολλάκις νυστάξομεν , ἰστέον ὠς ἀἴτιον τὸ ἐν κινήσει καὶ φροντίδι τότε τὴν διάνοιαν εἶναι · ἀπεπτούσης γὰρ διὰ τοῦτο τῆς τροφῆς ἀνάγκη πακεῖαν εἶναι τὴν ἀνιοῦσαν καὶ κατιοῦσαν ἀπμίδα . ὤστε φανερὸν ἐκ τῶν εἰρημένων , ὅτι ὁ ὑπνος σύνοδός τις τοῦ θερμοῦ εἴσω τῆς καρδίας καὶ ἀντιπερίστασις φυσικὴ διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν . ὅθεν δ’ ἐκλείπει τὸ θερμόν , καταψύχεται , καὶ διὰ ψύξιν καταπίπτει βλέφαρα · τὰ γὰρ συνέχον πάντα τὰ μέρη καὶ κινοῦν καὶ ὀρθοῦν τὸ θερμόν ἐστι . κατέψυκται οὖν ἐν τῷ ὕπνῳ τὰ ἄνω καὶ τὰ ἔξω καὶ κύκλῳ παντὸς τοῦ σώματος , τὰ δ’ ἐντὸς καὶ τὰ κάτω θερμά , οἶον τὰ περὶ τοῦς πόδας καὶ τὰ εἴσω . Καίτοι τοῦτό τις ἀπορήσειεν ἄν , διὰ τί μετὰ τὰ σιτία ἰσχυρότερος ὁ ὕπνος καί ἐστιν ὑπνωτικὸς οὖνος καὶ ἄλλα τοιαύτην ἔχοντα θερμότητα . ἔστι δ’ οὐκ εὔλογον τὸν μὲν ὕπνον εἶναι κατάψυξιν , τὰ δ’ αἴτια τοῦ καθεύδειν θερμά . ἢ τοῦτο συμβαίνει πρῶτον μέν , ὅτι ὥστερ ἡ κοιλία κενὴ μὲν οὖσα θερμή ἐστιν , ἡ δὲ πλήρωσις αὐτῆς καταψύχει ( ἐπιπνίγει γὰρ καὶ σβέννυσι τὸ θερμὸν ἡ τῶν βρωμάτων πλήρωσις , ὥσπερ καὶ τὸ πῦρ τὸ τῶν ξύλων πλῆθος ) , οὕτω καὶ αἱ φλέβες καὶ οἱ ἐν τῇ κεφαλῇ πόροι καταψύχονται τῷ πλήθει τῆς ἀναφερομένης ἀναθυμιάσεως , τούτου δὲ γενομένου συνίσταται ἡ ἀναθυμίασις καὶ κάτω ῥεῖ , καὶ διὰ τοῦτο μετὰ τὰ σιτία ὕπνος . δεύτερον δὲ ὥσπερ τοῖς προσχεομένοις τὸ θερμὸν ἐξαίφνης φρίκη γίνεται ( τοῦ γὰρ θερμοῦ προσχεομένου τὸ ἐκτὸς ψυχρὸν ἀντιπεριιστάμενον εἰς ἓν καὶ ἀθροιζόμενον τῇ φυγῇ εἴσω ποιεῖ φρίκην ) , οὕτω κἀ|κεῖ ἀνιόντος τοῦ θερμοῦ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἀθροιζόμενον τὸ ἀπὸ τοῦ ἐγκεφάλου διαδιδόμενον εἰς τοὺς τόπους ἐκείνους ψυχρὸν εἰς ἓν καὶ ἰσχυρότατον γινόμενον διὰ τὴν εἰς ἓν ἄθροισιν καταψύχει καὶ τὸ κατὰ φύσιν ἐκεῖσε ἀναχθὲν ὑγρὸν καὶ θερμὸν ποιεῖ ἐξαδυνατεῖν καὶ συνίστασθαι καὶ ὑποχωρεῖν κάτω . καὶ πρὸς τούτοις ὥσπερ τὸ πῦρ ἐπιτιθεμένων τῶν ξύλων σβέννυται , οὕτω πολλῆς ἐμπιπτούσης τροφῆς καταψύχεται καὶ οἷον σβέννυται τὸ ἐν καρδίᾳ θερμόν , ἕως ἂν καταπεφθῇ ἡ τροφή . γίνεται γὰρ ὁ ὕπνος , ὥσπερ εἴρηται , ἐν τῇ ἀνθυποστροφῇ πρὸς τὴν ἀρχῆν τοῦ σωματώδους ὑγροῦ τῶν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ ἀναφερομένου διὰ τῶν φλεβῶν πρὸς τὴν κεφαλήν . ὅταν γὰρ μηκέτι δύνηται ἄνω εἶναι τὸ ἀναχθέν , ἀλλὰ τῷ πλήθει ὑπερβάλλῃ καὶ βαρύνῃ καὶ πρὸς τούτοις δὲ ψυχθῇ , πάλιν ἀνταπωθεῖ καὶ κάτω ῥεῖ . διὸ καὶ καταπίπτουσι νυστάζοντε οἱ ἄνθρωποι ὑποσπωμένου καὶ κάτω ῥέοντος τοῦ θερμοῦ τοῦ ἀνάγοντος καὶ ἱστῶντος . ὁ μὲν οὖν ἄνθρωπος κείμενος ὑπνώττει διὰ τὸ μόνον τῶν ζῴων ὀρθὸν εἶναι , καὶ ἐπιπεσὼν πρῶτα μὲν ἔκνοιαν ποιεῖ καὶ παντελῆ ἀναισθησίαν , ὕστερον δὲ φαντασίαν . ἢ αἱ μὲν εἰρημέναι λύσεις ἐνδεχόμεναί εἰσι καὶ πρὸς τὸ πιθανὸν ἐκδέδονται μᾶλλον ἢ τὸ ἀληθές , ἐκείνη δὲ κυρίως ἔσται , καὶ τοῦτο τοῦ ὑπνώττειν μᾶλλον ἀληθέστερον αἴτιον . ὁ γὰρ περὶ τὸν ἐγκέφαλον τόπος , ὥσπερ ἐν ἄλλοις εἴρηται , πάντων τυγχάνει ψυχρότατος τῶν ἐν τῷ σώματι , τοῖς δὲ μὴ ἔχουσι τὸ ἀνάλογον τούτου μόριον . ὥσπερ δὲ τὸ ἀπατμίζον ὑγρὸν ἐκ γῆς καὶ τῶν ὑδάτων ὑπὸ τῆς τοῦ ἡλίου θερμότητος , ὅταν ἔλθῃ εἰς τὸν ἄνω | τόπον , διὰ τὴν ψυχρότητα αὐτοῦ καταψύχεται καὶ συστὰν καταφέρεται γινόμενον πάλιν ὕδωρ , οὕτως ἐν τῇ ἀναφορᾷ τοῦ θερμοῦ τῇ πρὸς τὸν ἐγκέφαλον ἡ μὲν περιττωματικὴ ἀναθυμίασις εἰς φλέγμα συνίσταται ( διὸ καὶ οἱ κατάρροι φαίνονται γινόμενοι ἐκ τῆς κεφαλῆς ) , ἡ δὲ τρόφιμος καὶ μὴ νοσώδης καταφέρεται καὶ συνισταμένη καταψύχει τὸ θερμόν . πρὸς δὲ τὸ καταψύχεσθαι καὶ μὴ δέχεσθαι ῥᾳδίως τὴν ἀναθυμίασιν συμβάλλεται καὶ ἡ στενότης καὶ λεπτόης τῶν περὶ ἐγκέξαλον φλεβῶν . διὰ γὰρ τὴν λεπτότητα ἀλιγόθερμα , τὸ δὲ ὀλίγον εὐπαθέστερον . Τῆς μὲν οὖν καταψύξεως τοῦτ’ ἐστὶν αἴτιον καὶ τοῦ ὕπνου . ἐγείρεται δ’ ὅταν πεφθῇ καὶ κρατήσῃ ἡ συνεεωσμένη θερμότης ἐν ὀλίγῳ πολλὴ ἐκ τοῦ περιετῶτος καὶ διακριθῇ τό τε σωματωδέστερον αἶμα καὶ τὸ καθαρώ · τατον . ἔστι δὲ λεπτότατον μὲν αἶμα καὶ καθαρώτατον τὸ ἐν τῇ κεφαλῇ , παχύτατον δὲ καὶ θολώτατον τὸ ἐν τοῖς κάτω μέρεσι . παντὸς δὲ τοῦ αἵματος ἀρχή , ἔσπερ εἴρηται καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν ἄλλοις , ἡ καρδία , τῶν δ’ ἐν τῇ καρδίᾳ ἑκατέρᾳ τῶν θαλαμῶν κοινὴ ἡ μέση , ἐκείνων δὲ ἐκατέρκ δέχεται ἐξ ἐκατέρας τῆς φλεβός , τῆς τε μεγάλης καλουμένης καὶ τῆς ἄορτῆς , ἀγουσῶν ἀπὸ ἥπατος τὸ αἶμα ἄπεπτον ἔτι καὶ ἀκατέργαστον , ἐν δὲ τῇ μέσῃ γίνεται ἡ διάκρισις . ἀλλὰ τὸ μὲν διορίζειν περὶ τούτων ἐτέρων λόγων ἐστὶν οὐκειότερον . διὰ δὲ τὸ γίνεσθαι ἀδιακριτώτερον τὸ αἶμα μετὰ τὴν τῆς τροφῆς προσφορὰν ὕπνος γίνεται , ἔως ἄν διακριθῇ τοῦ αἴματος τὸ μὲν καθαρώτερον ἄνω , τὸ δὲ θλολώτερον εἰς τὸ κάτω · ἄταν δὲ τοῦτο συμβῇ , ἐγείρονται ἀπολυθέντα τοῦ ἐκ τῆς | τροφῆς βάρους . Τί μὲν οὖν τὸ αἴτιον καθεύδειν εἴρηται , ὅτι ἡ ὑπὸ τοῦ σωματώ δους τοῦ ἀναφερομένου ὑπὸ τοῦ συμφύτου θερμοῦ ἀντιπερίστασις ἀθρόως ἐπὶ τὸ πρῶτον αἰσθητήριον , καὶ τί ἐστιν ὁ ὕπνος , ὅτι ἡ τοῦ πρώτου αἰσθητηρίου κατάληψις πρὸς τὸ μὴ δύνασθαι ἐνεργεῖν ἐξ ἀνάγκης μὲν γινόμενον ( οὐ γὰρ ἐνδέχεται τὸ ζῷον εἶναι μὴ συμβαινόντων τῶν ἀπεργαξομένων καὶ συντηρούντων αὐτό . ὦν ἣν ἡ τροφή , ἐξ ἦς ἡ ἀναθυμίασις ) , ἔνεκα δὲ σωτηρίας · σῲζει γὰρ ἡ ἀνάπαυσις .
Lemmas: 1 . περι δέ ὕπνος καί ἐγρήγορσις σκοπητέον , τίς τε τυγχάνω καί ἐν ποῖος μόριον ὁ Ψυχή , καί πότερος ἐσθίω ὁ Ψυχή ἢ καί ὁ σῶμα , καί διά τίς αἴτιος ὑπάρχω ὁ ζῷον , καί πότερος ἅπας κοινωνέω ἄμφω , ἢ ὁ μέν ὕπνος ὁ δέ θατέρου μόνος , πρός δέ οὗτος τίς εἰμί ὁ ἐνύπνιον , καί διά τίς αἴτιος ὁ καθεύδω ὁτὲ μέν ὀνειρώσσω , ὁτὲ δέ οὐ ὀνειρώσσω , καί πότερος συμβαίνω μέν ἀεί ὁ καθεύδω ἐνυπνιάζω , ἀλλά οὖον μνημονεύω , ἢ οὖον , κἀν εἰμί συμβαίνω , διά τίς αἴτιος γίγνομαι , καί πότερος ὁ μέλλω ἐνδέχομαι προοράω ἢ ἐνδέχομαι , καί τίς τρόπος , εἰμί ἐνδέχομαι , καί πότερος ὁ μέλλω ὑπό ἄνθρωπος πράσσω μόνος , ἢ καί ὅς ὁ δαιμόνιον ὁ αἴτιος ἔχω , καί φύσις γίγνομαι ἢ ἀπό αὐτόματος . καί πρῶτος μέν γε οὗτος φανερός , ὅτι ὁ αὐτός μόριον ὁ ζῷον ὅς τε ἐγρήγορσις ὑπάρχω καί ὁ ὕπνος · ἀντίκειμαι γάρ , καί φαίνω στέρησις τις ὁ ὕπνος ὁ ἐγρήγορσις . ἀεί δέ ὁ ἔσχατος καί ἀντίκειμαι κεῖμαι καί ἐπί ὁ τεχναστός καί ἐπί ὁ φυσικός ἐν ὁ αὐτός δεκτικός φαίνω γίγνομαι καί ὁ αὐτός πάθος εἰμί , λέγω δέ οἷος ἁρμονία | καί ἀναρμοστία περί ὁ αὐτός , καί τάξις καί ἀταξία , ἔτι δέ νόσος καί ὑγεία περί ὁ αὐτός , ἐν σῶμα γάρ · αἶσχος δέ καί κάλλος ἐν ὁ ὀργανικός , ἐν νεῦρον δέ ἰσχύς καί ἀσθένεια , καί περί ὄψις αὖος ὄψις καί τυφλότης , καί ἐν ἀκοή ὁμοίως . ἔτι δέ καί ἐκ ὅδε δῆλος · ὅς γάρ ὁ ἐγείρω γνωρίζω , οὗτος καί ὁ κατά ὕπνος . γνωρίζω δέ ὁ ἐγείρω ὁ αἰσθάνομαι ἢ ὁ ἐκτός τις κίνησις , ὡς ὁράω ἢ ἀκούω , ἢ ὁ ἐντός καί ἐν αὐτός , ὡς λογίζομαι καί φαντάζω · καί ὑπνώσσω δέ αὖος λέγω ὁ μήτε ὁ ἐξωτερικός τις ἐνεργέω κίνησις μήτε ὁ ἔνδοθεν . αἴσθησις δέ καί ἀναισθής ὡς ἕξις καί στέρησις , οὗτος δέ περί ὁ αὐτός καί εἷς ὑπάρχω · καί ὕπνος ἄρα καί ἐγρήγορσις ὁ αὐτός ἔχω ὑπόκειμαι - μένω . ἐπεῖ δέ οὔτε ὁ Ψυχή ἴδιος ὁ αἰσθάνομαι οὔτε ὁ σῶμα ( ὅς γάρ ὁ δύναμις , οὗτος καί ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ λέγω ἐνέργεια αἴσθησις κίνησις τίς εἰμί διά ὁ σῶμα ὁ Ψυχή ) , φανερός ὅτι οὔτε ὁ Ψυχή ὁ πάθος εἰμί ἴσιον , οὔτε ἄψυχος σῶμα δυνατός αἰσθάνομαι , ἀλλά ὁ συναμφότεροι . διά-ὁρίζω δέ περί ὁ λέγω ὡς μόριον πρότερος καί ὁ μέν θρεπτικός χωρίζω ὁ ἄλλος , ὁ δέ ἄλλος οὐδείς ἄνευ οὗτος εἰμί , δῆλος ὡς ὅσος μέν αὔξησις καί φθίσις μετέχω μόνος ὁ ζῶ , οἷος ὁ φυτός , οὗτος οὐ ὑπάρχω ὕπνος οὐδέ ἐγρήγορσις · οὖον γάρ ἔχω ὁ αἰσθητικός μόριον , ἐν ὅς οὗτος . ὁ δέ αἰσθητικός ὁ θρεπτικός ὅτι ἕτερος ὁ εἰμί καί ὁ δύναμις , φανερός . εἰμί δέ καί ὁ ὑπόκειμαι , οὖον πᾶς γε δῆλος . ἔτι ὁ θνητός καί ὑπό σελήνη καί δεκτικός ὕπνος καί ἐγρήγορσις | οὐδείς εἰμί , ὅς ἀεί ἐγείρω ἢ ἀεί καθεύδω · ἀλλά ὁ αὐτός ὑπάρχω ὁ ζῷον ἀμφότερος ὁ πάθος οὗτος , καί οὐδείς εἰμί ζῷον ἀμφότερος στερέω · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἄψυχος . ὑπεξαιρέω μέντοι ἐν οὗτος ὁ θεῖον ἐνεργέω ἀεί · ὁ γάρ ἐν αὐτός ἐγρήγορσις ἀναντίθετος . ὕπνος δέ καί ἐγρήγορσις , ὡς πολλάκις εἴρω , πάθος περί αἴσθησις ὁ πρῶτος αἰσθητικός , ὁ Καρδία . ἔτι ὅσος εἰμί ἔργον τίς κατά φύσις , ὅταν ὑπερβάλλω ὁ χρόνος , κατά ὅς φύω οὗτος ποιέω , ἀνάγκη κάμενι καί μή δύναμαι πρόσω βαίνω παύω . φέρω γάρ ὁ ὑποζύγιον φόρτος ἄχρι τις , εἄν δέ τις περαιτέρω βιάζομαι , πίπτω · καί ἀναγιγνώσκω τις ἠώς τις , εἶτα κάμνω · καί ἀνδριαντοποιός καί τέκτων καί πᾶς ὅστις ἐνεργέω μέχρι ὁ , εἶτα στάσις ὁ κίνησις διαδέχομαι . κατά ὁ αὐτός δέ καί ὄμμα καί οὖς , ἔτι δέ χείρ καί πούς καί ἅπας ὀργανικός . εἰμί δή τις εἰμί ἔργον ὁ αἰσθάνομαι , συνεχῶς ἀδυνατέω καί οὐκέτι οὗτος ποιέω · ἐκμετρέω γάρ ὁ μόριον ὁ πληρόω χρόνος ὁ δύναμις παύω . εἰμί τοίνυν ἐναντίος ὁ ἐγείρω ὁ καθεύδω , ὁ δέ ἄμεσος ἐναντίος ἢ ὁ κατά ἕξις καί στέρησις εἄν ἕτερος ὁ δεκτικός μή πείρω , ἀνάγκη πάρειμι ἕτερος , καί σής ἐγρήγορσις μή πάρειμι πάρειμι ὁ ὕπνος · καί εἰμί ὁ ὑπερβολή ὁ ἐγείρω ὁτὲ μέν νοσώδης ( διατελέω γάρ τις καί ἔως ἡμέρα ἐννέα ἄϋπνος διά ἀσθένεια ) , ὁτὲ δέ ἄνευ νόσος , ὥσπερ ὁ διά ἔσχνανσιν ἢ ξήρανσις αὐτός οὗτος πάθος , καί ὁ ἀδυναμία ἄρα καί μακρός ὕπνος ὁτὲ μέν | διά νόσος , ὁτὲ δέ ἄνευ νόσος γίγνομαι · πυρέσσω γάρ τις ἐπί τρεῖς ἡμέρα κοιμάω διατελέω , ὁ τε βρέφος καί ὅσος ὁ δίαιτα ἢ ὁ κρᾶσις ὑγρός ἐπί πλεῖστος ὅσος ὑπνώσσω . εἰμί δέ οὗτος οὗτος , πᾶς ἄρα ὁ ἐγείρω καθεύδω καί ὁ καθεύδω ἐγείρω . εἰμί γάρ ὁ ὕπνος πάθος τίς εἰμί ὁ αἰσθητικός μόριον καί οἶος δεσμός τις καί ἀκινησία , αἰσθητικός δέ ὁ δυνατός αἰσθάνομαι κατά ἐνέργεια , πᾶς δέ δύναμις ἄγω εἰς ἐνέργεια , ἀνάγκη ἄρα ὁ καθεύδω καί δύναμις γρηυορῆσαι ἔχω ἐγείρω γίγνομαι , καί οὐδείς ὕπνος ἀνέγερτος . ὁ μέν οὖν ἀλλά σχεδόν πᾶς δῆλος κοινωνέω ὕπνος , καί πλωτός καί πτηνός καί πεζός · καί γάρ ὁ ὁ ἰχθύς γένος πᾶς καί ὁ μαλακίων ὁράω καθεύδω καί ἄλλος πᾶς οδός ἔχω ὀφθαλμός · καί γάρ ὁ σκληρόφθαλμος φανερός καί ὁ ἔντομα κοιμάω , βρακυυπνος δέ ὁ τοιοῦτος πᾶς · διό καί λανθάνω ἄν τις πολλάκις , πότερος μετακούω ὁ καθεύδω ἤ οὖον . ὁ δέ ὀστρακόδερμος κατά μέν ὁ αἴσθησις οὐδέπω γίγνομαι φανερός , εἰμί καθεύδω , εἰμί δέ ὁ πιθανός ὁ λέγω λόγος , οὗτος πείθω . ὅτι μέν οὖν ὕπνος κοινωνέω ὁ ζῷον πᾶς , φανερός ἐκ οὗτος · ὁ γάρ αἴσθησις ἔχω ὁρίζω ὁ ξῷον , ὁ δέ αἴσθησις τρόπος μέν τις ὁ ἀκινησία καί οἶος δεσμός ὁ ὅπνον φημί , ὁ δέ λύσις καί ὁ ἐγώ ἐγρήγορσις . ὁ δέ φυτός οὐδείς οἶος τε κοινωνέω οὐδέτερος ὁ πάθημα · ἄνευ μέν γάρ αἴσθησις οὐ ὑπάρχω οὔτε ὕπνος οὔτε ἐγρήγορσις · οἶς δέ αἴσθησις ὑπάρχω , οὗτος καί ὁ λυπέω καί χαίρω , οἶς δέ οὗτος , καί ἐπιθυμία . ὁ δέ φυτός οὐδείς ὑπάρχω οὗτος . οὐδείς δέ προσαναγκάζω λόγος ἀείδω ἢ λυπέω ὁ φυτόν ἤ Ἕλως ἐπι θύω ὅς αἰσθάνομαι , οὐδέ ἔπω πᾶς θρεπτικός ὁ αἰσθητικός , ὥσπερ ὁ ἔμπαλιν , ἀλλά χωρίζω . σημεῖον ὁ ὅτι καί ὁ ἔργον ὁ αὐτός ποιέω ὁ θρεπτικός μόριον ἐν ὁ καθεύδω μᾶλλον ὅς ἐγείρω · τρέφω γάρ καί αὐξάνω μᾶλλον τότε ὡς οὐδείς προσδέω πρός οὗτος ὁ αἴσθησις . Ζεύς τίς ΘΕ καθεύδω καί ἐγρήγορος , καί διά ποῖος τις αἴσθησις , ἢ καί Ποίας , εἰμί καί πλείων , σκετέον . ἐπεί δέ ἔνιοι μέν ὁ ζῷον ἔχω ὁ αἴσθησις πᾶς , ἔνιοι δέ οὐ ἔχω , οἶος ὄψις , ὁ δέ ἀφή καί ὅς γεῦσις πᾶς ἔχω , καί μάλιστα κοινός πᾶς ὁ ἀλφή , ἐν ὁ περι Ψυχή εἴρω , ἀδύνατος δέ εἰμί ἁπλόος ὁποῖος αἴσθησις αἰσθάνομαι ὁ καθεύδω ζῷον , φανερός ὅτι πᾶς ἀναγκαῖος ὑπάρχω ὁ αὐτός πάθος ἐν ὁ καλέω λέγω δή ὁ παντελής ἀκινησία καί ἀναισθησία . εἰμί γάρ ὁ μέν ὁ αἴσθησις , ὡς εἶπον ὁ ἀκοή , ἐνεργέω , ὁ δέ μή , μή , ὁ ὁράω , συμβαίνω περί αὐτός τἀναντία ἅμα · καθεύδω γάρ αἰσθάνομαι . οὗτος δέ ἀδύνατος . πότερος δέ πᾶς ἐπίσης ἐν ὁ εἴρω αἰτιατέον πάθημα , ἢ τις μέν μᾶλλον , τις δέ οὖον ; ἢ καί εἷς μόνος καί εἰμί οὗτος ὁ ἁφή ) ὡς ἀναγκαῖος καί πρότερος φύσις ὁ ἄλλος καί ὁ κοινός αἴσθησις ταυτίζω κατά ὁ ὑπόκειμαι ; ἐπεί γάρ ὑπάρχω κατά ἕκαστος αἴσθησις ὁ μέν τίς ἴδιος , ὁ δέ κοινός , ἴδιος μέν οἶος ὁ ὁράω ὁ ὁράω , ὁ δέ ἀκοή ὁ ἀκούω , καί ὁ ἄλλος ἕκαστος κατά ὁ αὐτός τρόπος , εἰμί δέ τις καί κοινός δύναμις ἀκολουθέω οὗτος , εἰμί καί ὅτι ὁράω καί ἀκούω καί αἰσθάνομαι οὖον γάρ δή ὁ γε ὁράω ὁράω ὅστις ὁράω ) , καί κρίνω δή καί δύναμαι κρίνω , ὅτι ἕτερος ὁ γλυκύς ὁ λευκός , οὔτε γεύω οὔτε ὁράω ἄμφω , ἀλλά τις κοινός μόριον ὁ αἰσθητικός πᾶς ὅς καί κοινός ἀπλόος προσάγω αἴσθησις καί κύριος , εἰμί καί ὁ αἰσθητήριον κοινός καί κύριος ἐν , καί εἷς μέν , ὁ δέ γε γόγος πλείων καί τοσοῦτος , ὅσος καί ὑπόκειμαι ὁ κατά ἔκαστος · ἕτερος γάρ ψόφος χρῶμα καί ἀμφότερος ὀσμή ) ὑτάρκει δέ οὗτος ἄμη καί πρῶτος μάλιστα ὁ ἀπτικός οὗτος μέν γάρ χωρίζω ὁ ἄλλος αἰσθητήριον , ὁ δέ ἄλλος οὗτος ἀχώριστος . εἴρω δέ περί αὐτός ἐν ὁ περι Ψυχή θεώρημα ) , φανερός , ὅτι ὅτι οὗτος εἰμί ὁ ἐγρήγορσις καί ὁ ὕπνος , ὁ κοινός δηλαδή αἴσθησις περί ὁ κοινός αἰσθητήριον , ὁ Καρδία . ὁ ἁφή δέ κατά ὁ ὑπόκειμαι ὁ συνάπτω αἴσθησις , διό καί πᾶς ὑπάρχω ὁ ξῲοις · καί γάρ ὁ ἀλφή μόνος πᾶς . ὅστις δέ ἀργία μόνος καί πρῶτος ἁφή ἥπνος , καί οὐ ἀπλόος κοινῶς ὁ αἴσθησις , ἐντεῦθεν ἄν εἰμί δῆλος · εἰμί γάρ μή ἀνάγκη ἄμη πᾶς ἐνεργέω , οὐδέ ἄμη πᾶς ἀκινητίζω . ἀλλά μήv ὁ πρῶτος τίς γάρ ἀνάγκη ὁ ὁράω εὐθύς καί ἀκούω ἢ ὁ γεύω ὁράω ) καί ὁ δύο ἄρα . ἐναντίος γάρ εὔλογος αὐτός συμβαιος μέλλω ὁ ἄμη πᾶς ἐνεργέω ἤ2 ἄμη ακιντιζεω . εἰμί δέ ἄμη ἐνεργέω οὐ ἐνδέχομαι , ὅς μᾶλλον εὔλογος , τολλῷ μᾶλλον οὐδέ ἀκινητίζω . ἔπω μέντοι ὁ ὁ ἀφή ἀργέω καί πᾶς . πᾶς . οὖον μείς ἐκ ὁ πᾶς ἀργία ὁ ὕπνος εἰμί , ἀλλά ἐκ μόνος ὁ πρῶτος ὁ ἁπτικός . ὁ γάρ κύριος ὁ ἄλλος αἰσθητήριον καί πρός συντείνω ὁ ἄλλος πάσχω τίς συμπάσχω ἀνάγκη καί ὁ λοιπάς πᾶς , ἐκεῖνος δέ τις ἀδυνατέω οὐ ἀνάγκη οὗτος ἀδυνατέω . ἔτι δέ ἐκ ὅδε μᾶλλον φανερός ὡς οὐ ἐν ὁ ὁ αἴσθησις ἀργέω καί μή χράω αὐτός ὁ ὕπνος , οὐδέ ἐν ὁ μή δύναμαι αἰσθάνομαι . ἐν γάρ ὁ λειποψυχία τοιοῦτος τίς συμβαίνω · ἀδυναμία γάρ αἴσθησις πᾶς ὁ λειποψυχία , ὕπνος δέ οὖον . γίγνομαι δέ καί ἔκνοια τις τοιοῦτος · ὁ γάρ μαίνομαι οὔτε ὁράω οὔτε ἀκούω οὔτε ἄλλος τις αἰσθάνομαι νοντ αἴσθησις · πῶς γάρ , ἕ ὁ σάρξ ὁ ἑαυτοῦ κατεσθίω οὐδείς ὀδύνη λαμβάνω αἴσθησις ; καί ὁ ἐν ὁ αὐχήν δέ δύο φλέψ εἰμί τις δήω , ἀναισθητέω ὁ ζῷον · ὕπνος δέ οὐ εἰμί , ἀλλά ὅταν ὁ ἀδυναμία ὁ αἰσθάνομαι μήτε ἐν τις ὁ αἰσθητήριον γίγνομαι ( τυγχάνω γάρ ἄν τις πηρόω ὁ αἰσθητήριον καί ἀδυνατέω αἰσθάνομαι , καί οὖον καθεύδω οὗτος μήτε διά ὅς τυγχάνω αἴτιος , ἀλλά , καθάπερ εἴρω νῦν , ἐν ὁ πρῶτος αἰσθητήριον , ὁ Καρδία , καί ὁ πρῶτος αἴσθησις καί διά ὁ ὑπερβολή ὁ ἐγείρω , οὗτος εἰμί ὁ ὕπνος . ὅταν μέν γάρ οὗτος ἀδυνατέω , ἀνάγκη καί ὁ αἰσθητήριον πᾶς ἀδυνατέω αἰσθάνομαι , ὅταν δέ ἐκεῖνος τίς , οὐ ἀνάγκη οὗτος . οὗτος οὗτος διά-ὁρίζω λεκτέος ἤδη καί διά ὅς αἴτιος καθεύδω συμβαίνω , καί ποῖος τίς ὁ πάθος εἰμί . ἐπεί δέ τρόπος πλείων ὁ αἴτιος ( τέσσαρες γάρ ὁ κύριος ἐν ὁ φυσικός ἀποδίδωμι · καί γάρ ὁ τίς ἕνεκα τελικός αἴτιος ἐκεῖσε λέγω , καί ποιητικός ὅθεν ὁ ἀρχή ὁ κίνησις , καί ὁ λόγος κατά ὅς ὁ πρᾶγμα γίγνομαι εἰδικός , καί ἐπί πᾶς ὁ ὕλη , ἐκ ὅς ἐνυπάρχω ἀποτελέω τίς ) , εἰμί εἄν ὕπνος μέν αἰτία ὡς ὅς ἕνεκα ὁ σωτηρία ὁ ζῷον καί ἀνάπαυσις , ποιητικός δέ ὁ ὁ καρδιακός πνεῦμα κίνησις , ὑλικός δέ ὁ παλίρροια ὁ ἀνάγω ἀναθυμίασις πρός ὁ κάτω , καί εἰδικός ὁ τοιοῦτος ὁ ἐκτός καί ἐντός μέλος καί μέρος σύμπτωσις καί διάθεσις . ἔχω γάρ ὧδε . πρῶτος μέν οὖν ἐπεί λέγω ὁ φύσις ἕνεκα ὁ ποιέω , οὗτος δέ ἀγαθός τίς , ὁ δέ ἀνάπαυσις ἀναγκαῖος εἰμί καί ὠφέλιμος ὁ φύω κινέω , μή δύναμαι δέ ἀεί καί συνεχῶς κινέω μετά ἡδονή , δῆλος ὡς σωτηρία ὁ ζῷον ὁ ὕπνος ἕνεκα · ὅθεν καί διά αὐτός ὁ ἀλήθεια ὁ ὕπνος ὁ μεταφορά οὗτος προσάπτω , ἀνάπαυσις μόνος ὁ ἄλλος λέγω . ὁ δέ ἐγρήγορσις ὁ τέλος · ὁ γάρ αἰσθάνομαι καί ὁ φρονέω πᾶς τέλος , ὅς ὑπάρχελ ἕτερος αὐτός · ἀγαθός γάρ οὗτος , ὁ δέ τέλος ἀγαθός , τέλος δέ ἄλογος μέν αἴσθησις , ἄνθρωπος δέ φρόνησις . ἔτι δέ ἀναγκαῖος ἕκαστος ὁ ζωή ὑπάρχω ὁ ὕπνος διά ὁ τοιόσδε ὕλη , ὅς καί ἐκ ὑπόθεσις ἀνάγκη λέγω εἴωθα . εἰμί γάρ ζῷον εἰμί ἔχω ὁ φύσις αὐτός , ἐκ ἀνάγκη τις ὑπάρχω αὐτός δεῖ , καί οὗτος ὑπάρχω ἕτερος ὑπάρχω . οἷος ὑποτίθημι ὁ ζῷον εἰμί ἕπω ἐκ ἀνάγκη ὁ τρέφω , τρέφω δέ ἀναθυμίασις γίγνομαι , οὗτος δέ τελέω ὕπνος . ἔτι δέ Ποίας κίνησις καί πρᾶξις ἐν ὁ σῶμα γίγνομαι συμβαίνω ὁ ἐγείρω καί ὁ καθεύδω ὁ ζῷον , καί ὅλως περί ὁ ποιητικός αἴτιος μετά οὗτος λεκτέος . εἰμί δέ ὁ περί αὐτός λόγος μακρός . πρότερος δέ οὗτος λέγω , ὡς μέν ἄλλος καθάπερ ὁ ἄναιμος ὑποληπτέον · εἰμί ὁ | αἴτιος ὁ πάθος ἢ ὁ αὐτός ἢ ὁ ἀνάλογος , ὁ δέ ἔναιμος ὅσπερ ὁ ἄνθρωπος , ὥστε ἐκ οὗτος ὡς ἐγγυτέρω καί περί πᾶς θεωρητέον . ὅτι μέν οὖν ὁ ὁ αἴσθησις ἀρχή γίγνομαι ἀπό ὁ αὐτός μέρος ὁ ζῷον , ἀπό ὅσπερ καί ὁ ὁ κίνησις , διά-ὁρίζω πρότερος ἐν ἕτερος . οὗτος δέ εἰμί τρεῖς διά-ὁρίζω τόπος ὁ μέσος κεφαλή καί ὁ κάτω κοιλία . ὁ μέν οὖν ἔναιμος οὗτος εἰμί ὁ περί ὁ Καρδία μέρος · πᾶς γάρ ὁ ἔναιμος Καρδία ἔχω , καί ἀρχή ἄρα ὁ κίνησις καί ὁ αἴσθησις ὁ κύριος ἐντεῦθεν εἰμί . ὁ μέν οὖν κίνησις φανερός ὅτι καί ὁ ὁ πνεῦμα ἀρχή καί ὅλως ὁ ὁ ψῦξις εἰμί ἐνταῦθα , καί ὁ ἀναπνέω καί ὁ ὁ ὑγρός ψύχω πρός γε ὁ σωτηρία ὁ ἐν οὗτος μόριον θερμός ὁ φύσις ποιέω . εἴρω δέ περί αὐτός ὕστερος κατά ἑαυτοῦ . ὁ δέ ἄναιμος καί ὁ ἔντομος καί μή δέχομαι πνεῦμα ἐν ὁ ἀνάλογος λόγος ὁ συμφύω πνεῦμα ἀναφυσάω καί συνιζάνω φαίνω . δῆλος δέ οὗτος ἐπί ὁ ὁλόπτερος , οἷος σφήξ καί μέλισσα , καί ἐν ὁ μυῖα καί ὅσος τοιοῦτος . ὁράω γάρ φανερῶς ἐν οὗτος ὁ μέρος ὁ ἐν ὁ τομή ἐγγίζω εὐρύνω καί συστέλλω . ἐπεί δέ κινέω μέν τίς ἢ ποιέω ἄνευ ἰσχύς ἀδύνατος , ἰσχύς δέ ποιέω ὁ ὁ πνεῦμα ἐποχή καί κάθεξις , εἰμί ὁ μέν εἰσφέρω καί ἀναπνέω ὁ θύραθεν , ὁ δέ μή ἀναπνέω ὁ σύμφυτος . διό καί βομβέω φαίνω ὁ περβωτά , ὅταν κινέω · τρίβω γάρ ὁ συμφύω πνεῦμα ἐν ὁ πέτομαι καί προσπίπτω ἐν ὁ ὑπόζωμα ὁ ολοπτερον βομβέω . οὖον γάρ ὁ ἔξω ἀήρ εἰμί οψοφαω , | ἀλλά ὁ συμφύω πνεῦμα . γίγνομαι δέ βόμβος καί διά ὁ ἔξω ὁ ἔντομος ὁ ἔχω σκισμαω ὑπό ὁ ὁπόξωμα . κινέω ὁ δέ ἅπας αἴσθησις τις γίγνομαι οἰκεῖος ἢ ἀλλότριος ἐν ὁ πρῶτος αἰσθητήριον , οἰκεῖος μέν λέγω διά ὁ οἴκοθεν ὁρμή ( κινέω γάρ καί ὑπό τίνω ἐν ἡμεῖς φάντασμα ) , ἀλλότριος δέ διά ὁ ἔξωθεν , δηλαδή ὅς ἀπό ὁ αἰσθητής . φανερός οὖν ἐκ οὗτος , ἐν οἶς τόπος καί ἐν οἶς μόριον πρῶτος ὁ ὕπνος γίγνομαι καί ὁ ἐγρήγορσις . ἐν ἐκεῖνος γάρ οὖον τείνω , ὁ δέ Καρδία εἰμί πάθος , καί ἐν οὗτος ἄρα . κινέω ἔνιοι καθεύδω καί ποιέω πολύς εγρηυορικη , οὖον μέντοι ἄνευ φάντασμα καί αἴσθησις τις · ὁ γάρ ἐνύπνιον εἰμί αἴσθημα τρόπος τις . λεκτέος δέ περί αὐτός ὕστερος . διότι δέ μέν ἐνύπνιος μνημονεύω ἐγείρω , εἰς δέ ἐγρηγορικός πρᾶξις οὖον μνημονεύω , ἐν ὁ προβληματικός ἐγώ εἴρω . οὗτος οὖν προδιωπισμέων ἔκω ὦρ εἴρω εἰμί εἶπον , τίνω γίγνομαι καί πόθεν ὁ ἀρχή ὁ πάθος γίγνομαι , ὁ ἐγείρω καί ὁ καθεύδω · ἴσως γάρ ὁ ποιέω αἴτιος ἐν οὗτος ἄν μᾶλλον εὑρίσκω καί ὁ ὑλικός τέλειος . φανερός οὖν ὡς ἀναγκαῖος ὁ ζῷον , ὅταν αἴσθησις ἔχω , τότε πρῶτος εἰμί ζῷον τροφή τε λαμβάνω καί αὔξησις . τρέφω γάρ καί ἔμβρυον εἰμί , ἀλλά οὐ ὅς ζῷον , ἀλλά εἰμί φυτός · ἐπειδάν δέ αἴσθησις λαμβάνω , τότε πρῶτος τρέφω εἰμί ζῷον . ἐγγίγνομαι δέ αὐτός ὁ αὐσθητικὴ ὕστερος ἀποτίθημι . τροφή δέ εἰμί πᾶς ὁ σκατής ὁ μέν ἔναιμος ὁ ὁ αἶμα φύσις , ὁ δέ ἄναιμος ὁ ἀνάλογος . τόπος δέ αἷμα ὁ φλέβα , τούων δέ ἀρχή ὁ καρδία . φανερός δέ ὁ λέγω3 ἐκ ὁ ἀνατομή . ὁ μέν χύτρειος θύραθεν τροφή εἰσέρχομαι εἰς ὁ δεκτικός τόπος , κοιλία καίω καί ἔντερον , γίγνομαι ὁ ἀναθυμίασις εἰς ὁ φλέψ , ὑπό οὖν ἀποκομίζω ἐν ὁ ἧπαρ ἐκεῖσε μεταβάλλω ἐξαιματόω , τοῦτα , ἐκεῖθεν δέ πορεύω ἐπί ὁ ἄρκη , ὁ Καρδία , κύριος πέσσω καί αἷμα τέλειος γίγνομαι · ὁ γάρ ρλεβῶν ὁ μέν ἐπί ὁ Καρδία φέρω , ὁ δέ ἐκεῖθεν ἄρχω . κομίζω γάρ ὁ μέν Έσπερ τις διάκονος πρός αὐτός ἀπό ὁ περί ἦπαρ τόπος ὁ ἀκατέργαστος αἷμα καί ἄπεπτος , ὅστις δέχομαι τίνω καί κατεργάζομαι · ὁ δέ ὁ χρεία ἀποπληρόω ἐπί ὁ ἔμπαλιν μετά ὁ τἐψιν καί κατεργασία ἐπί ὁ ἅπας σῶμα παραπομπή . εἴρω δέ περί οὗτος ἐπί πλέω ἐν ὁ περί τροφή , νῦν νῦν ἀναληπτέον ὑπέρ αὐτός οὗτος χάρις , ὅπως ὁ ἀρχή ὁ κίνησις θεωρέω , καί τίς πάσχω ὁ μόριον ὁ αἰσθητικός συμβαίνω ὁ ἐγρήγορσις καί ὁ ὕπνος . οὖον γάρ εἰμί ὁ ὕπνος ὅστις ἀδυναμία ὁ αἰσθητικός , καθάτερ εἴρω · καί γάρ ἔκνοια καί πνιγμός τις καί λειποψυχία τοιεῖ ὁ τοιοῦτος ἀδυναμία , ἤδη γίγνομαι τις καί φαντασία λειποψυχέω ἰσχυρῶς καί ὁράω . οὗτος μέν οὖν ἔχω καί τις ἀπορία · εἰμί γάρ ἐνδέχομαι καταδαρθάνω ὁ λιποψυχέω , ἐνδέχομαι ἄν καί ἐνύπνιον εἰμί ὁ οὗτος φάντασμα . ἀλλά οὖον ὁ πρῶτος , οὐδέ ὁ δύο ἄρα . δῆλος γάρ ὡς ὁ μέν ἐνπνίων εἰμί καί μή πᾶς ἀλλά ὁ πλεῖστος ἐγείρω μνημονεύω , οὐδείς δέ ὁ ἐν ὁ γειποψυκιος μνημονεύω φάντασμα μετά ὁ ἀπαλλαγή . πολύς πολύς δέ εἰμί ὁ λέγω ἐν ὁ καιρός ὁ σφόδρα λειποψυχέω καί δόξα θνήσκω , | οὖν οὐδείς ἐγείρω μνημονεύω . οὐ ἄρα ἐνύπνιος ὁ ἐκεῖνος φάντασμα , ὥστε οὐδέ ὅπνος ὁ ἐπίληψις . ὁ αὐτός δέ δεῖ λέγω καί περί πνιγμός καί ἔκνοια καί ὁ ὅμοιος . αλλά γάρ , ἕσπερ εἶπον , οὐ εἰμί ὁ ὕπνος ἀδυναμία πᾶς ὁ αἰσθητικός , ἀλλά ἐκ περί ὁ τροφή ἀναθυμίασις γίγνομαι ὁ πάθος οὗτος · ἀναγκαῖος γάρ ὁ ἀναθυμιάω ὠθέω μέχρι ποῦ ὠθέω , εἶτα ἀντιστρέφω καί μεταβάλλω καθάπερ ἐρείπω · ὁ γάρ θερμός ἕκαστος ὁ αὖος πρός ὁ ἄνω φύω ἀείρω , ὅταν δέ ἐν ὁ ἄνω τόπος γίγνομαι καί ὑπό ὁ ὁ ἐγκέφαλος κρᾶσις ἑαυτοῦ ψυκροτερος ἀποτελέω , ἀθρόος πάλιν ἀντιστρέφω καί κάτω φέρω ἐπί ὁ Καρδία καί καταψύχω ὁ ἐν αὐτός θερμός , καί οὅω καθεύδω ὁ ἀῷος . διό γίγνομαι μάλιστα ὁ ὕπνος ἀπό τροφή · ἀθρόος γάρ πολύς ὁ τε ὑγρός καί ὁ σωματώδης φέρω . ἔως μέν οὖν ἵστημι ἐν ὁ κεφαλή , βαρύς αὐτός ( διό καί κινέω αὐτός ὅδε κἀκεῖσε νυστάζω ) , ἡνίκα δέ ῥέπω ἀντιστρέφω ὁ θερμός ὁ ἄγω ἄνω ὁ ὑγρός σωματώδης , συρρέω ἄμη αὐτός καί οὗτος , καί οὐτάω γίγνομαι ὁ ὕπνος , καί τότε ὁ ζῷον καθεύδω . σημεῖον δέ , ὡς ὁ ὑγρός καί σωματώδης βαρύνω ὁ κεφαλή , καί ἀπό ὁ ὑπνωτικός · πᾶς γάρ ἐπίδηλος καρηβαρέω ποιέω ὁ παχύτης ὁ ἀναφορά ὁ παρά αὐτός σωματοειδής ὑγρός , καί ὁ ποτόν καί βρωτός , μήκων , μανδραγόρας , οἶνος , αἶρα . γενέτης οὖν μετά ὁ σῖτος μάλιστα τοιοῦτος ὁ ὕπνος ( πολύς γάρ ὁ ἀπό ὁ σῖτος ἀναθυμίασις ) , γίγνομαι δέ καί ἐκ κόπος ἔνιοι · ὁ μέν γάρ κόπος συντηκτικός , ὁ δέ | σύντηγμα γίγνομαι ὤσπερ τροφή ἄπεπτος , ἄν μή ψυχρός εἰμί · ὁ γάρ ἐν ὁ κοιλία καί ὁ ἔντερον ἔνειμι περίσσωμα ὁ παρά ὁ κόπος θερμότης συντήκω ἤθω ἐπί ὁ ἄνω τόπος καί ὁ ὕπνος ποιέω . καί νόσος δέ τις ἀετός οὗτος τοειμι , ὅσος ἀπό περίσσωμα ὑγρός καί θερμός , οἶος συμβαίνω ὁ πυρέσσω καί ἐν ὁ λήθαργος . ἔτι δέ ἐν ὁ πρῶτος ἡλικία μᾶλλον ὁ ὕπνος ὅς ὁ ἄλλος · ὁ γάρ παιδίον καθεύδω σφόδρα διά ὁ ὁ τροφή ἄνω φέρω πᾶς . σημεῖον δέ ὁ ὑπερβάλλω ὁ μέγεθος ὁ ἄνω πρός ὁ κάτω κατά ὁ πρῶτος ἡλικία διά ὁ ἐπί οὗτος γίγνομαι ὁ αὔξησις . ἐν οἶς γάρ πλείων ὁ τροφή , μείζων οὗτος . διά οὗτος δέ ὁ αἴτιος καί ἐπιληπτικός γίγνομαι · ὅμοιος γάρ ὁ ὕπνος ἐπίληψις · ἐκάς γάρ ἀργία αἴσθησις . διό καί συμβαίνω τις ὁ ἀρχή οὗτος ὁ Ταθοῦς καθεύδω , καί καθεύδω μέν ἁλίσκομαι , ὅταν καί δήω οὗτος πάσχω , ἐγείρω δέ οὖον . πολό γάρ , ὡς εἴρω , φέρω ὁ πνεῦμα ἄνω ἐν ὁ ὕπνος , καταβαίνω πάλιν ὥσπερ Εὔριπος ὀγκόω ὁ φλέψ · ἀνάγκη γάρ οὗτος μέν κατέρχομαι ἕτερος δέ ἀνέρχομαι διά ὁ ἄμη γίγνομαι ὁ ἀπάτμισις κάτω , ὁ δέ κατάπτυξις καί σύστασις ἄνω ἐξογκόω ὁ φλέρας , ὑπό οὖν συνθλίβω καί συστέλλω ὁ ὁ ἀναπνοή πόρος · στενόω ἀνάγκη μή γίγνομαι εἰσπνοή , καί ἐντεῦθεν ἐπίληψις . ἐπεί δέ ὁ παιδίον ὁ ἄνω πλήρης τροφή , αὐτός δέ εἶπον πνεῦμα ἐκ τροφή ἀναδίδωμι , πνευματώδης δέ καί ὁ οἶνος καί οὗτος μάλλον ὁ μέλας , συμγέρει αὐτός οὐδέ ὁ ὁ τίτθη · διαφέρω γάρ οὐδείς ἴσως αὐτός πίνω ἢ ὁ τίτθη , ἀλλά δεῖ πίνω ὑδαρώδης καί ὀλίγος . οὐτάω δέ ὁ ἄνω πλήρης | τροφή ὁ παιδίον , ὥστε πέντε μείς οὐδέ στρέφω ὁ αὐχήν . ὅμοιος δέ ὁ πάθος ὁ σφόδρα μεθύω · ὑγρότης γάρ ἐπί ἀμφρῖν ἐπί ὁ ἄνω ἀναφέρω πολύς . εὔλογος δέ οὗτος ὁ πάθος αἴτιος εἰμί λέγω καί ὁ ἠρεμέω ἐν ὁ μήτρα ὁ ἔμβρυον ὁ πρῶτος . καί ὁ ὅλος δέ φίλυπνος ὁ ἀδηλόφλεροι καί ὁ νανώδης καί ὁ μεγαλοκέφαλος . ὁ μέν γάρ ὁ φλέψ στενός καί λεπτός , ὅθεν κατέρχομαι ὁ πνεῦμα ἀπό ὁ κεφαλή ῥᾳδίως πληρόω · ὁ γάρ μικρός τάχα τληρουος . ῥοῦτα . διά οὗτος δέ ψυχρός ὁ πλάβα γίγνομαι ( καί γάρ ὁ κοιλία γάρ θερμότης εἰς ὁ διαρρέω καί σκεδάννυμι ) , χρονίζω δέ ὁ πνεῦμα ἐκ ἀνάγκη γίγνομαι καί ὁ ὕπνος μακρός · ἄλλως τε ὥσπερ ὁ ὕδωρ διά στενός σωλήν βραδύς ἐξέρχομαι , διά δέ ὁ εὐρύς τάχα , οὗτος καί ὁ πνεῦμα σωματώδης βραδύς ἐξέρχομαι διά ὁ πόρος . ὁ μέν οὖν ἀδηλόφλεβος διά οὗτος φίλυπνος . ὁ δέ νανώδης καί μεγαλοκέφαλος ὁ ἄνω ὁρμή πολύς καί ἀναθυμίασις · ὁ γάρ μέγας πολύς δήω τροφή , ἵνα πληρόω καί χορτάζω . πολύς οὖν ἄνω γίγνομαι ἔπω ὁ καί κάτω πολλόος γίγνομαι ὁ παλίρροια , ὁ δέ πολύς ἀπό ὁ αὐτός ἴος θερμότης βγρδέως πέσσω καί κρατέω . ὁ δέ φλεβώδης οὐ ὑπνωτικός διά εἴρω ὁ πόρος . ἄν μή τίς ἄλλος πάθος ἔχω ὑπενανίον , οὐδέ εἰ μελαγχολικός · καταψύχω γάρ ὁ εἴδομαι τόπος , ὥστε οὖον γίγνομαι πλῆθος αὐτός ἀναθυμάσεως . διά οὗτος γάρ βρωτικός ξηρός εἰμί . ὥσπερ γάρ οὐδέ ἀπολαύω διάκεται ὁ σῶμα αὐτός ἔοικα ξύλον ἐν ἄνικμος κόρη εἰμί . ὁ γάρ μέλας χολή φύσις ψυχρός εἰμί | καί ὁ θρεπτικός , κοιλία , ἦπαρ , ψυχρός ποιέω καί ὁ ἄλλος μόριον , ὅπου ἄν ὑπάρχω ὁ δύναμις ὁ τοιοῦτος περίσσωμα . ἐπεί δέ ἀναγιγνώσκω καί νοέω πολλάκις νυστάζω , ἰστέον ὡς αἴτιος ὁ ἐν κινέω καί φροντίς τότε ὁ διάνοια εἰμί · ἀπεπτέω γάρ διά οὗτος ὁ τροφή ἀνάγκη παχύς εἰμί ὁ ἀνέρχομαι καί κατέρχομαι ἀπμίδα . ὥστε φανερός ἐκ ὁ εἴρω , ὅτι ὁ ὕπνος σύνοδος τις ὁ θερμός εἴδομαι ὁ Καρδία καί ἀντιπερίστασις φυσικός διά ὁ εἴρω αἴτιος . ὅθεν δέ ἐκλείπω ὁ θερμός , καταψύχω , καί διά ψῦξις καταπίπτω βλέφαρον · ὁ γάρ συνέχω πᾶς ὁ μέρος καί κινέω καί ὀρθόω ὁ θερμός εἰμί . καταψύχω οὖν ἐν ὁ ὕπνος ὁ ἄνω καί ὁ ἔξω καί κύκλος πᾶς ὁ σῶμα , ὁ δέ ἐντός καί ὁ κάτω θερμός , οἶος ὁ περί ὁ πούς καί ὁ εἴδομαι . καίτοι οὗτος τις ἀπορέω ἄν , διά τίς μετά ὁ σιτίον ἰσχυρός ὁ ὕπνος καί εἰμί ὑπνωτικός ΟΥΝΟΣ καί ἄλλος τοιοῦτος ἔχω θερμότης . εἰμί δέ οὐ εὔλογος ὁ μέν ὕπνος εἰμί κατάψυξις , ὁ δέ αἴτιος ὁ καθεύδω θερμός . ἢ οὗτος συμβαίνω πρῶτος μέν , ὅτι ὥστερ ὁ κοιλία κενός μέν εἰμί θερμός εἰμί , ὁ δέ πλήρωσις αὐτός καταψύχω ( ἐπιπνίγω γάρ καί σβέννυμι ὁ θερμός ὁ ὁ βρῶμα πλήρωσις , ὥσπερ καί ὁ πῦρ ὁ ὁ ξύλον πλῆθος ) , οὗτος καί ὁ φλέψ καί ὁ ἐν ὁ κεφαλή πόρος καταψύχω ὁ πλῆθος ὁ ἀναφέρω ἀναθυμίασις , οὗτος δέ γίγνομαι συνίστημι ὁ ἀναθυμίασις καί κάτω ῥέω , καί διά οὗτος μετά ὁ σιτίον ὕπνος . δύο δέ ὥσπερ ὁ προσχέω ὁ θερμός ἐξαπίνης φρίκη γίγνομαι ( ὁ γάρ θερμός προσχέω ὁ ἐκτός ψυχρός ἀντιπεριίστημι εἰς εἷς καί ἀθροίζω ὁ φυγή εἴδομαι ποιέω φρίκη ) , οὗτος ἀκέω ἀνέρχομαι ὁ θερμός ἐπί ὁ κεφαλή ἀθροίζω ὁ ἀπό ὁ ἐγκέφαλος διαδίδωμι εἰς ὁ τόπος ἐκεῖνος ψυχρός εἰς εἷς καί ἰσχυρός γίγνομαι διά ὁ εἰς εἷς ἄθροισις καταψύχω καί ὁ κατά φύσις ἐκεῖσε ἀνάγω ὑγρός καί θερμός ποιέω ἐξαδυνατέω καί συνίστημι καί ὑποχωρέω κάτω . καί πρός οὗτος ὥσπερ ὁ πῦρ ἐπιτίθημι ὁ ξύλον σβέννυμι , οὗτος πολύς ἐμπίτνω τροφή καταψύχω καί οἷος σβέννυμι ὁ ἐν Καρδία θερμός , ἠώς εἄν καταπέσσω ὁ τροφή . γίγνομαι γάρ ὁ ὕπνος , ὥσπερ εἴρω , ἐν ὁ ἀνθυποστροφή πρός ὁ ἀρχή ὁ σωματώδης ὑγρός ὁ ὑπό ὁ θερμός ἀναφέρω διά ὁ φλέψ πρός ὁ κεφαλή . ὅταν γάρ μηκέτι δύναμαι ἄνω εἰμί ὁ ἀνάγω , ἀλλά ὁ πλῆθος ὑπερβάλλω καί βαρύνω καί πρός οὗτος δέ ψύχω , πάλιν ἀνταπωθέω καί κάτω ῥέω . διό καί καταπίπτω νυστάζω ὁ ἄνθρωπος ὑποσπάω καί κάτω ῥέω ὁ θερμός ὁ ἀνάγω καί ἱστάω . ὁ μέν οὖν ἄνθρωπος κεῖμαι ὑπνώττω διά ὁ μόνος ὁ ζῷον ὀρθός εἰμί , καί ἐπιπίπτω πρῶτος μέν ἔκνοια ποιέω καί παντελής ἀναισθησία , ὕστερος δέ φαντασία . ἢ ὁ μέν εἴρω λύω ἐνδέχομαι εἰμί καί πρός ὁ πιθανός ἐκδίδωμι μᾶλλον ἢ ὁ ἀληθής , ἐκεῖνος δέ κύριος εἰμί , καί οὗτος ὁ ὑπνώσσω μᾶλλον ἀληθής αἴτιος . ὁ γάρ περί ὁ ἐγκέφαλος τόπος , ὥσπερ ἐν ἄλλος εἴρω , πᾶς τυγχάνω ψυχρός ὁ ἐν ὁ σῶμα , ὁ δέ μή ἔχω ὁ ἀνάλογος οὗτος μόριον . ὥσπερ δέ ὁ ἀπατμίζω ὑγρός ἐκ γῆ καί ὁ ὕδωρ ὑπό ὁ ὁ ἥλιος θερμότης , ὅταν ἔρχομαι εἰς ὁ ἄνω | τόπος , διά ὁ ψυχρότης αὐτός καταψύχω καί συνίστημι καταφέρω γίγνομαι πάλιν ὕδωρ , οὕτως ἐν ὁ ἀναφορά ὁ θερμός ὁ πρός ὁ ἐγκέφαλος ὁ μέν περισσωματικός ἀναθυμίασις εἰς φλέγμα συνίστημι ( διό καί ὁ κατάρρος φαίνω γίγνομαι ἐκ ὁ κεφαλή ) , ὁ δέ τρόφιμος καί μή νοσώδης καταφέρω καί συνίστημι καταψύχω ὁ θερμός . πρός δέ ὁ καταψύχω καί μή δέχομαι ῥᾳδίως ὁ ἀναθυμίασις συμβάλλω καί ὁ στενότης καί λέπτω ὁ περί ἐγκαλέω φλέψ . διά γάρ ὁ λεπτότης αλιγοθερμος , ὁ δέ ὀλίγος εὐπαθής . ὁ μέν οὖν κατάψυξις οὗτος εἰμί αἴτιος καί ὁ ὕπνος . ἐγείρω δέ ὅταν πέσσω καί κρατέω ὁ συνίημι θερμότης ἐν ὀλίγος πολύς ἐκ ὁ περιίστημι καί διακρίνω ὁ τε σωματώδης αἷμα καί ὁ καθαρός · ὅς . εἰμί δέ λεπτός μέν αἷμα καί καθαρός ὁ ἐν ὁ κεφαλή , παχύς δέ καί θολός ὁ ἐν ὁ κάτω μέρος . πᾶς δέ ὁ αἷμα ἀρχή , Έσπερ εἴρω καί ἐνταῦθα καί ἐν ἄλλος , ὁ καρδία , ὁ δέ ἐν ὁ Καρδία ἑκάτερος ὁ Θαλάμαι κοινός ὁ μέσος , ἐκεῖνος δέ κατείρω δέχομαι ἐκ ἑκάτερος ὁ φλέψ , ὁ τε μέγας καλέω καί ὁ ἀορτή , ἄγω ἀπό ἧπαρ ὁ αἷμα ἄπεπτος ἔτι καί ἀκατέργαστος , ἐν δέ ὁ μέσος γίγνομαι ὁ διάκρισις . ἀλλά ὁ μέν διορίζω περί οὗτος ἕτερος λόγος εἰμί ουκειοτερος . διά δέ ὁ γίγνομαι ἀδιάκριτος ὁ αἷμα μετά ὁ ὁ τροφή προσφορά ὕπνος γίγνομαι , ἔως ἄν διακρίνω ὁ αἶμα ὁ μέν καθαρός ἄνω , ὁ δέ θλολώτερον εἰς ὁ κάτω · ἄτη δέ οὗτος συμβαίνω , ἐγείρω ἀπολύω ὁ ἐκ ὁ | τροφή βάρος . τις μέν οὖν ὁ αἴτιος καθεύδω εἴρω , ὅτι ὁ ὑπό ὁ σωματόω δίδωμι ὁ ἀναφέρω ὑπό ὁ συμφύω θερμός ἀντιπερίστασις ἀθρόος ἐπί ὁ πρῶτος αἰσθητήριον , καί τίς εἰμί ὁ ὕπνος , ὅτι ὁ ὁ πρῶτος αἰσθητήριον κατάληψις πρός ὁ μή δύναμαι ἐνεργέω ἐκ ἀνάγκη μέν γίγνομαι ( οὖον γάρ ἐνδέχομαι ὁ ζῷον εἰμί μή συμβαίνω ὁ ἀπεργάζομαι καί συντηρέω αὐτός . οὖν ὅς ὁ τροφή , ἐκ εἰμί ὁ ἀναθυμίασις ) , ἕνεκα δέ σωτηρία · σῴζω γάρ ὁ ἀνάπαυσις .