teles.tlg1699-tlg005 1
Ἡ πενία κωλύει πρὸς τὸ φιλοσοφεῖν , ὁ δὲ πλοῦτος εἰς ταῦτα χρήσιμον . - Οὐκ εὖ . πόσους γὰρ οἴει δι’ εὐπορίαν ἢ δι’ ἔνδειαν κωλυθῆναι σχολάζειν ; ἢ οὐχ ὁρᾷς ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ οἱ πτωχότατοι φιλοσοφοῦσιν , οἱ δὲ πλούσιοι διὰ ταῦτ’ αὐτὰ ἐν τῇ πάσῃ ἀσχολίᾳ εἰσίν ; οὐ κακῶς δὲ καὶ Θέογνις λέγει πολλῷ τοι πλείους λιμοῦ κόρος ὤλεσεν ἄνδρας . ἐπεὶ ποῦ ἂν δείξειας δι’ ἔνδειαν κεκωλυμένους φιλοσοφεῖν , ὥσπερ διὰ πλοῦτον ; ἢ οὐχ ὁρᾷς ὅτι διὰ μὲν ἔνδειαν καρτερεῖν βιάζονται , διὰ δὲ πλοῦτον τὰ ἐναντία ; ὅταν γάρ , οἶμαι , τῷ ἀνθρώπῳ προσγένηται εὐχερῶς πορίζεσθαι ὧν ἂν ἐπιθυμῇ , οὐκέτι οὗτος πρὸς τὸ πονεῖν ἢ ζητεῖν τι ἐστίν , ἀλλ’ ἔχων συνεργὸν τὸν πλοῦτον τῇ αὑτοῦ κακίᾳ , οὐδεμιᾶς ἡδονῆς ἀπέχεται . ἢ πάλιν οὐχ ὁρᾷς διότι οἱ μὲν πλούσιοι πλείω πράττοντες κωλύονται τοῦ σχολάζειν , ὁ δὲ πένης οὐκ ἔχων τί πράττῃ , πρὸς τὸ φιλοσοφεῖν γίνεται ; Ζήνων ἔφη Κράτητα ἀναγινώσκειν ἐν σκυτείῳ καθήμενον τὸν Ἀριστοτέλους Προτρεπτικόν , ὃν ἔγραψε πρὸς Θεμίσωνα τὸν Κυπρίων βασιλέα λέγων ὅτι οὐδενὶ πλείω ἀγαθὰ ὑπάρχει πρὸς τὸ φιλοσοφῆσαι · πλοῦτόν τε γὰρ πλεῖστον αὐτὸν ἔχειν ὥστε δαπανᾶν εἰς ταῦτα , ἔτι δὲ δόξαν ὑπάρχειν αὐτῷ . ἀναγινώσκοντος δὲ αὐτοῦ τὸν σκυτέα ἔφη προσέχειν ἅμα ῥάπτοντα , καὶ τὸν Κράτητα εἰπεῖν ἐγώ μοι δοκῶ , ὦ Φιλίσκε , γράφειν πρὸς σὲ προτρεπτικόν · πλείω γὰρ ὁρῶ σοι ὑπάρχοντα πρὸς τὸ φιλοσοφῆσαι 〈 ἢ 〉 ᾧ ἔγραψεν Ἀριστοτέλης . ἢ πάλιν οἰκέται μὲν οἱ τυχόντες αὑτοὺς τρέφουσι καὶ μισθὸν τελοῦσι τοῖς κυρίοις , ἐλεύθερος δὲ ἀνὴρ αὑτὸν τρέφειν οὐ δυνήσεται ; ἐπεὶ καὶ τῶν τοιούτων φροντίδων μοι δοκεῖ ὁ ἄβιος λελυμένος πολὺ εὐσχολώτερος εἶναι τῷ μηδὲν ὑπάρχειν . οἷον δήπου ἐν τῷ νῦν πολέμῳ περὶ οὐδενὸς φροντίζει ἢ περὶ αὑτοῦ , ὁ δὲ πλούσιος καὶ περὶ ἑτέρων . οὐ κακῶς οὖν οὐδὲ Σοφοκλῆς πεποίηκε λέγοντα τὸν Οἰδίπουν τὸ μὲν γὰρ ὑμῶν ἄλγος εἰς ἕν’ ἔρχεται , ἐγὼ δ’ ἐμαυτὸν καὶ πόλιν καὶ σὲ στένω . ἀλλ’ ὅμως ταῦθ’ ὁρῶντες γινόμενα οὐδὲν ἧττον κακοδαιμονεῖν οἴονται , κἂν πένητες ὦσι . φασὶ δὲ καὶ ἐν ταῖς πόλεσιν ἐντιμοτέρους εἶναι μᾶλλον τοὺς πλουσίους τῶν πενήτων . οἱ τοιοῦτοι δέ μοι δοκοῦσιν οὐκ ἀκούειν διότι Ἀριστείδης πτωχότατος ὢν πάντων Ἀθηναίων ἐντιμότατος ἦν , καὶ ὅτε τοὺς φόρους ταῖς πόλεσιν ἤθελον τάξαι Ἀθηναῖοι , ἐκεῖνον κατέστησαν , οὐδένα οἰόμενοι δικαιότερ’ ἂν τάξαι · καὶ ὅτι Καλλίας πλουσιώτατος ὤν Ἀθηναίων μᾶλλον προσεποιεῖτο Ἀριστείδου οἰκεῖος εἶναι ἢ Ἀριστείδης Καλλίου , καὶ πολὺ μᾶλλον ᾐσχύνετο Ἀριστείδης ἐπὶ τῷ πλούτῳ 〈 τῷ 〉 Καλλίου , ἢ Καλλίας ἐπὶ τῇ πενίᾳ τῇ Ἀριστείδου . ἢ πάλιν Λυσάνδρου τοῦ Σπαρτιάτου τίς ἐντιμότερος γέγονεν ἢ τιμῶν πλειόνων ἠξιώθη ; καὶ οὗτος τὰς θυγατέρας οὐκ ἐδύνατο ἐκδόσθαι προῖκα δούς . 〈 καὶ 〉 ἄλλους δὲ ὁπόσους θέλεις ἂν τις εἴποι , οἵ πένητες ὄντες ἐν μείζονι τιμῇ ἐγένοντο τῶν πλουσίων . οὐκ ἀπὸ τρόπου δέ μοι δοκεῖ οὐδ’ ὁ Εὐριπίδης ἐγκωμιάζων λέγειν τὸν Ἐτεοκλέα διότι νεανίας μὲν ἐνδεὴς ἦν , πλείστας δὲ τιμὰς ἔσχ’ ἐν Ἀργείων πόλει .
Lemmas: ὁ πενία κωλύω πρός ὁ φιλοσοφέω , ὁ δέ πλοῦτος εἰς οὗτος χρήσιμος . - οὐ εὖ . πόσος γάρ οἴομαι διά εὐπορία ἢ διά ἔνδεια κωλύω σχολάζω ; ἢ οὐ ορώ ὅτι ὡς ἐπί ὁ πολύς ὁ πτωχός φιλοσοφέω , ὁ δέ πλούσιος διά αὐτός αὐτός ἐν ὁ πᾶς ἀσχολία εἰμί ; οὐ κακῶς δέ καί Θέογνις λέγω πολύς τοι πολύς λιμός κόρος ὄλλυμι ἀνήρ . ἐπεί ποῦ ἄν δείκνυμι διά ἔνδεια κωλύω φιλοσοφέω , ὥσπερ διά πλοῦτος ; ἢ οὐ ορώ ὅτι διά μέν ἔνδεια καρτερέω βιάζω , διά δέ πλοῦτος ὁ ἐναντίος ; ὅταν γάρ , οἴομαι , ὁ ἄνθρωπος προσγίγνομαι εὐχερής πορίζω ὅς ἄν ἐπιθυμέω , οὐκέτι οὗτος πρός ὁ πονέω ἢ ζητέω τίς εἰμί , ἀλλά ἔχω συνεργός ὁ πλοῦτος ὁ αὐτός κακία , οὐδείς ἡδονή ἀπέχω . ἢ πάλιν οὐ ορώ διότι ὁ μέν πλούσιος πλείων πράσσω κωλύω ὁ σχολάζω , ὁ δέ πένης οὐ ἔχω τίς πράττω , πρός ὁ φιλοσοφέω γίγνομαι ; Ζήνων φημί Κράτης ἀναγιγνώσκω ἐν σκυτεῖον κάθημαι ὁ Ἀριστοτέλης προτρεπτικός , ὅς γράφω πρός Θεμίσων ὁ κύπριος βασιλεύς λέγω ὅτι οὐδείς πλείων ἀγαθός ὑπάρχω πρός ὁ φιλοσοφέω · πλοῦτος τε γάρ πλεῖστος αὐτός ἔχω ὥστε δαπανάω εἰς οὗτος , ἔτι δέ δόξα ὑπάρχω αὐτός . ἀναγιγνώσκω δέ αὐτός ὁ σκυτεύς φημί προσέχω ἅμα ῥάπτω , καί ὁ Κράτης λέγω ἐγώ ἐγώ δοκέω , ὦ φιλίσκος , γράφω πρός σύ προτρεπτικός · πλείων γάρ ὁράω σύ ὑπάρχω πρός ὁ φιλοσοφέω 〈 ἢ 〉 ὅς γράφω Ἀριστοτέλης . ἢ πάλιν οἰκέτης μέν ὁ τυγχάνω ἑαυτοῦ τρέφω καί μισθός τελέω ὁ κύριος , ἐλεύθερος δέ ἀνήρ ἑαυτοῦ τρέφω οὐ δύναμαι ; ἐπεί καί ὁ τοιοῦτος φροντίς ἐγώ δοκέω ὁ ἄβιος λύω πολύς εὔσχολος ἔρχομαι ὁ μηδείς ὑπάρχω . οἷος δήπου ἐν ὁ νῦν πόλεμος περί οὐδείς φροντίζω ἢ περί αὐτός , ὁ δέ πλούσιος καί περί ἕτερος . οὐ κακῶς οὖν οὐδέ Σοφοκλῆς ποιέω λέγω ὁ Οἰδίπους ὁ μέν γάρ σύ ἄλγος εἰς ἐν ἔρχομαι , ἐγώ δέ ἐμαυτοῦ καί πόλις καί σύ στενόω . ἀλλά ὅμως αὐτός ὁράω γίγνομαι οὐδείς κακός κακοδαιμονάω οἴομαι , κἀν πένης εἰμί . φημί δέ καί ἐν ὁ πόλις ἔντιμος ἔρχομαι μᾶλλον ὁ πλούσιος ὁ πένης . ὁ τοιοῦτος δέ ἐγώ δοκέω οὐ ἀκούω διότι Ἀριστείδης πτωχός εἰμί πᾶς Ἀθηναῖος ἔντιμος εἰμί , καί ὅτε ὁ φόρος ὁ πόλις ἐθέλω τάσσω Ἀθηναῖος , ἐκεῖνος καθίστημι , οὐδείς οἴομαι δίκαιος ἄν τάσσω · καί ὅτι Καλλίας πλούσιος εἰμί Ἀθηναῖος μᾶλλον προσποιέω Ἀριστείδης οἰκεῖος ἔρχομαι ἢ Ἀριστείδης Καλλίας , καί πολύς μᾶλλον αἰσχύνω Ἀριστείδης ἐπί ὁ πλοῦτος 〈 ὁ 〉 Καλλίας , ἢ Καλλίας ἐπί ὁ πενία ὁ Ἀριστείδης . ἢ πάλιν Λύσανδρος ὁ Σπαρτιάτης τίς ἔντιμος γίγνομαι ἢ τιμή πολύς ἀξιόω ; καί οὗτος ὁ θυγάτηρ οὐ δύναμαι ἐκδίδωμι προίξ δίδωμι . 〈 καί 〉 ἄλλος δέ ὁπόσος θέλω ἄν τις λέγω , ὁ πένης ο ἐν μέγας τιμή γίνομαι ὁ πλούσιος . οὐ ἀπό τρόπος δέ ἐγώ δοκέω οὐδέ ὁ Εὐριπίδης ἐγκωμιάζω λέγω ὁ Ἐτεοκλῆς διότι νεανίας μέν ἐνδεής εἰμί , πλεῖστος δέ τιμή εἰμί ἐν Ἀργεῖος πόλις .