tatianus.oratio-ad-graecos 17
Περὶ γὰρ τῶν κατὰ τὸν Δημόκριτον συμπαθειῶν τε καὶ ἀντιπαθειῶν τί καὶ λέγειν ἔχομεν , ἢ τοῦθ᾿ ὅτι κατὰ τὸν κοινὸν λόγον ἀβδηρολόγος ἐστὶν ὁ ἀπὸ τῶν Ἀβδήρων ἄνθρωπος ; Ὥσπερ δὲ ὁ τῇ πόλει τῆς προσηγορίας αἴτιος , φίλος ὢν Ἡρακλέους ὥς φασιν , ὑπὸ τῶν Διομήδους ἵππων κατεβρώθη , τρόπῳ τῷ αὐτῷ καὶ ὁ τὸν μάγον Ὀστάνην καυχώμενος ἐν ἡμέρᾳ συντελείας πυρὸς αἰωνίου βορᾷ παραδοθήσεται . Καὶ ὑμεῖς δέ , τοῦ γέλωτος ἢν μὴ ἀποπαύσησθε , τῶν αὐτῶν ὧνπερ καὶ οἱ γόητες τιμωριῶν ἀπολαύσετε . Διόπερ , ὦ Ἕλληνες , κεκραγότος ὥσπερ ἀπὸ τοῦ μετεώρου κατακούσατέ μου , μηδὲ ἐπιτωθάζοντες τὴν ὑμετέραν ἀλογιστίαν ἐπὶ τὸν κήρυκα τῆς ἀληθείας μετάγετε . Πάθος οὐκ ἔστι δι᾿ ἀντιπαθείας ἀπολλύμενον , οὐδὲ ὁ μεμηνὼς σκυτίδων ἐξαρτήμασι θεραπεύεται . Δαιμόνων εἰσὶν ἐπιφοιτήσεις · καὶ ὁ νοσῶν καὶ ὁ λέγων ἐρᾶν , καὶ ὁ μισῶν καὶ ὁ βουλόμενος ἀμύνεσθαι , τούτους λαμβάνουσι βοηθούς . Τρόπος δὲ αὐτοῖς τῆς μηχανῆς οὗτος.Ὥσπερ γὰρ οἱ τῶν γραμμάτων χαρακτῆρες , στίχοι τε οἱ ἀπ᾿ αὐτῶν , οὐ καθ᾿ ἑαυτούς εἰσι δυνατοὶ σημαίνειν τὸ συνταττόμενον , σημεῖα δὲ τῶν ἐννοιῶν σφίσιν ἄνθρωποι δεδημιουργήκασι , παρὰ τὴν ποιὰν αὐτῶν σύνθεσιν γινώσκοντες ὅπως καὶ ἡ τάξις τῶν γραμμάτων ἔχειν νενομοθέτηται , παραπλησίως καὶ τῶν ῥιζῶν αἱ ποικιλίαι , νευρῶν τε καὶ ὀστέων παραλήψεις , οὐκ αὐταὶ καθ᾿ ἑαυτὰς δραστικαί τινές εἰσι , στοιχείωσις δέ ἐστι τῆς τῶν δαιμόνων μοχθηρίας , οἳ πρὸς ἅπερ ἕκαστον αὐτῶν ἰσχύει ὡρίκασιν . Ἐπεὶ δ᾿ ἂν παρειλημμένην ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων θεάσωνται τὴν δι᾿ αὐτῶν ὑπηρεσίαν , λαμβάνοντες σφίσιν αὐτοῖς δουλεύειν τοὺς ἀνθρώπους ἀπεργάζονται . Πῶς δ᾿ ἂν ἀγαθὸν μοιχείαις ὑπηρετεῖν ; Πῶς δὲ καὶ σπουδαῖον πρὸς τὸ μισεῖν τινας παριόντας βοηθεῖν ; Ἢ πῶς ὕλῃ καλὸν προσανάπτειν τὴν εἰς τοὺς μεμηνότας βοήθειαν καὶ μὴ τῷ θεῷ ; Τέχνῃ γὰρ τῆς θεοσεβείας τοὺς ἀνθρώπους παρατρέπουσιν , πόαις αὐτοὺς καὶ ῥίζαις πείθεσθαι παρασκευάζοντες . Ὁ δὲ θεός , εἴπερ αὐτὰ πρὸς τὸ ποιεῖν ἅπερ οἱ ἄνθρωποι βούλονται κατεσκευάκει , πονηρῶν ἂν ἦν πραγμάτων δημιουργός · ἐπεὶ αὐτὸς μὲν πᾶν τὸ εὖ πως ἔχον ἐδημιούργησεν , ἡ δὲ τῶν δαιμόνων ἀσωτία τοῖς ἐν τῷ κόσμῳ πρὸς τὸ κακοποιεῖν ἐχρήσατο , καὶ τούτων ἐστὶ τῆς κακίας εἶδος καὶ οὐχὶ τοῦ τελείου.Πῶς γὰρ ζῶν μὲν ἥκιστα μοχθηρὸς εἴην , νεκροῦ δὲ ὄντος μου λείψανον τὸ ἐν ἐμοί , μηδὲν ἐμοῦ πράττοντος , τὸ μήτε κινούμενον ἀλλὰ μήτε αἰσθανόμενον , αἰσθητόν τι ἀπεργάσεται ; Πῶς δὲ ὁ τεθνεὼς οἰκτίστῳ θανάτῳ δυνήσεται πρὸς τιμωρίαν τινὸς ἐξυπηρετῆσαι ; Τοῦτο γὰρ εἰ οὕτως εἴη , πολλῷ μᾶλλον ἀφ᾿ ἑαυτοῦ τὸν οἰκεῖον ἐχθρὸν ἀμύνηται · δυνάμενος γὰρ καὶ ἄλλοις βοηθεῖν ἔκδικος πολλῷ μᾶλλον ἑαυτοῦ καταστήσεται .
Lemmas: περί γάρ ὁ κατά ὁ Δημόκριτος συμπάθεια τε καί ἀντιπάθεια τίς καί λέγω ἔχω , ἤ οὗτος ὅτι κατά ὁ κοινός λόγος Ἀβδηρολόγος εἰμί ὁ ἀπό ὁ Ἄβδηρος ἄνθρωπος ; ὥσπερ δέ ὁ ὁ πόλις ὁ προσηγορία αἴτιος , φίλος εἰμί Ἡρακλῆς ὡς φημί , ὑπό ὁ Διομήδης ἵππος καταβιβρώσκω , τρόπος ὁ αὐτός καί ὁ ὁ μάγος Ὀστάνης καυχάομαι ἐν ἡμέρα συντέλεια πῦρ αἰώνιος βορά παραδίδωμι . καί σύ δέ , ὁ γέλως ἐάν μή ἀποπαύω , ὁ αὐτός ὅς καί ὁ γόης τιμωρία ἀπολαύω . διόπερ , ὦ Ἕλλην , κράζω ὥσπερ ἀπό ὁ μετέωρος κατακούω ἐγώ , μηδέ ἐπιτωθάζω ὁ ὑμέτερος ἀλογιστία ἐπί ὁ κῆρυξ ὁ ἀλήθεια μετάγω . πάθος οὐ εἰμί διά ἀντιπάθεια ἀπόλλυμι , οὐδέ ὁ μαίνομαι σκυτίς ἐξάρτημα θεραπεύω . δαίμων εἰμί ἐπιφοίτησις · καί ὁ νοσέω καί ὁ λέγω ἐράω , καί ὁ μισέω καί ὁ βούλομαι ἀμύνω , οὗτος λαμβάνω βοηθός . τρόπος δέ αὐτός ὁ μηχανή οὗτος.Ὥσπερ γάρ ὁ ὁ γράμμα χαρακτήρ , στίχος τε ὁ ἀπό αὐτός , οὐ κατά ἑαυτοῦ εἰμί δυνατός σημαίνω ὁ συντάσσω , σημεῖον δέ ὁ ἔννοια σφεῖς ἄνθρωπος δημιουργέω , παρά ὁ ποιός αὐτός σύνθεσις γιγνώσκω ὅπως καί ὁ τάξις ὁ γράμμα ἔχω νομοθετέω , παραπλήσιος καί ὁ ῥίζα ὁ ποικιλία , νευρά τε καί ὀστέον παράληψις , οὐ αὐτός κατά ἑαυτοῦ δραστικός τις εἰμί , στοιχείωσις δέ εἰμί ὁ ὁ δαίμων μοχθηρία , ὅς πρός ὅς ἕκαστος αὐτός ἰσχύω ὁρίζω . ἐπεί δέ ἄν παραλαμβάνω ὑπό ὁ ἄνθρωπος θεάομαι ὁ διά αὐτός ὑπηρεσία , λαμβάνω σφεῖς αὐτός δουλεύω ὁ ἄνθρωπος ἀπεργάζομαι . πῶς δέ ἄν ἀγαθός μοιχεία ὑπηρετέω ; πῶς δέ καί σπουδαῖος πρός ὁ μισέω τις παρέρχομαι βοηθέω ; ἤ πῶς ὕλη καλός προσανάπτω ὁ εἰς ὁ μαίνομαι βοήθεια καί μή ὁ θεός ; τέχνη γάρ ὁ θεοσέβεια ὁ ἄνθρωπος παρατρέπω , πόα αὐτός καί ῥίζα πείθω παρασκευάζω . ὁ δέ θεός , εἴπερ αὐτός πρός ὁ ποιέω ὅς ὁ ἄνθρωπος βούλομαι κατασκευάζω , πονηρός ἄν εἰμί πρᾶγμα δημιουργός · ἐπεί αὐτός μέν πᾶς ὁ εὖ πως ἔχω δημιουργέω , ὁ δέ ὁ δαίμων ἀσωτία ὁ ἐν ὁ κόσμος πρός ὁ κακοποιέω χράω , καί οὗτος εἰμί ὁ κακία εἶδος καί οὐ ὁ Πελείους γάρ ζάω μέν ἦκα μοχθηρός εἰμί , νεκρός δέ εἰμί ἐγώ λείψανον ὁ ἐν ἐγώ , μηδείς ἐγώ πράσσω , ὁ μήτε κινέω ἀλλά μήτε αἰσθάνομαι , αἰσθητός τις ἀπεργάζομαι ; πῶς δέ ὁ θνῄσκω οἰκτρός θάνατος δύναμαι πρός τιμωρία τις ἐξυπηρετέω ; οὗτος γάρ εἰ οὕτως εἰμί , πολύς μάλα ἀπό ἑαυτοῦ ὁ οἰκεῖος ἐχθρός ἀμύνω · δύναμαι γάρ καί ἄλλος βοηθέω ἔκδικος πολύς μάλα ἑαυτοῦ καθίστημι .