tatianus.oratio-ad-graecos 21
Οὐ γὰρ μωραίνομεν , ἄνδρες Ἕλληνες , οὐδὲ λήρους ἀπαγγέλλομεν , θεὸν ἐν ἀνθρώπου μορφῇ γεγονέναι καταγγέλλοντες . Οἱ λοιδοροῦντες ἡμᾶς συγκρίνατε τοὺς μύθους ὑμῶν τοῖς ἡμετέροις διηγήμασι . Δηΐφοβος , ὥς φασιν , ἦν ἡ Ἀθηνᾶ διὰ τὸν Ἕκτορα , καὶ χάριν Ἀδμήτου Φοῖβος ἀκειρεκόμης τὰς εἰλίποδας βοῦς ἐποίμαινε , καὶ πρεσβύτις ἀφικνεῖται πρὸς τὴν Σεμέλην ἡ τοῦ Διὸς γαμετή.Τοιαῦτα δὲ μελετῶντες πῶς ἡμᾶς διαγελᾶτε ; Τέθνηκεν ὑμῶν ὁ Ἀσκληπιός , καὶ ὁ τὰς πεντήκοντα παρθένους μιᾷ νυκτὶ Θεσπιάσι διακορεύσας βορᾷ πυρὸς ἑαυτὸν παραδοὺς οἴχεται . Προμηθεὺς τῷ Καυκάσῳ προσαρτηθεὶς τιμωρίαν χάριν τῆς εἰς ἀνθρώπους εὐεργεσίας ὑπήνεγκεν . Φθονερὸς ὁ Ζεὺς καθ᾿ ὑμᾶς , καὶ κρύπτει τὸν ὄνειρον τοῖς ἀνθρώποις βουλόμενος ἀπόλλυσθαι . Διόπερ ἀποβλέψαντες πρὸς τὰ οἰκεῖα ἀπομνημονεύματα κἄν ὡς ὁμοίως μυθολογοῦντας ἀποδέξασθε . Καὶ ἡμεῖς μὲν οὐκ ἀφραίνομεν , φλήναφα δὲ τὰ ὑμέτερα . Γένεσιν ἄν λέγητε θεῶν , καὶ θνητοὺς αὐτοὺς ἀποφανεῖσθε . Διὰ τί γὰρ οὐ κύει νῦν ἡ Ἥρα ; Πότερον γεγήρακεν , ἤ τοῦ μηνύσαντος ὑμῖν ἀπορεῖται ; Πείσθητέ μοι νῦν , ὦ ἄνδρες Ἕλληνες , μηδὲ τοὺς μύθους μηδὲ τοὺς θεοὺς ὑμῶν ἀλληγορήσητε . Κἄν γὰρ τοῦτο πράττειν ἐπιχειρήσητε , θεότης ἡ καθ᾿ ὑμᾶς ἀνῄρηται καὶ ὑφ᾿ ὑμῶν · οἱ γὰρ τοιοῦτοι παρ᾿ ὑμῖν ὄντες οἱ δαίμονες , ὁποῖοι καὶ λέγονται , φαῦλοι τὸν τρόπον εἰσίν , ἢ μεταγενόμενοι πρὸς τὸ φυσικώτερον οὔκ εἰσιν οἷοι καὶ λέγονται . Σέβειν δὲ τῶν στοιχείων τὴν ὑπόστασιν οὔτ᾿ ἂν πεισθείην , οὔτ᾿ ἂν πείσαιμι τὸν πλησίον.Καὶ Μητρόδωρος δὲ ὁ Λαμψακηνὸς ἐν τῷ περὶ Ὁμήρου λίαν εὐήθως διείλεκται , πάντα εἰς ἀλληγορίαν μετάγων . Οὔτε γὰρ Ἥραν οὔτε Ἀθηνᾶν οὔτε Δία τοῦτ᾿ εἶναί φησιν ὅπερ οἱ τοὺς περιβόλους αὐτοῖς καὶ τεμένη καθιδρύσαντες νομίζουσι , φύσεως δὲ ὑποστάσεις καὶ στοιχείων διακοσμήσεις . Καὶ τὸν Ἕκτορα δὲ καὶ τὸν Ἀχιλλέα δηλαδὴ καὶ τὸν Ἀγαμέμνονα καὶ πάντας ἁπαξαπλῶς Ἕλληνάς τε καὶ βαρβάρους σὺν τῇ Ἑλένῃ καὶ τῷ Πάριδι , τῆς αὐτῆς φύσεως ὑπάρχοντας , χάριν οἰκονομίας ἐρεῖτε παρεισῆχθαι , οὐδενὸς ὄντος τῶν προειρημένων ἀνθρώπων . Ταῦτα δὲ ἡμεῖς προετείναμεν ὥσπερ ἐπὶ ὑποθέσεως · τὴν γὰρ ἡμετέραν περὶ τοῦ θεοῦ κατάληψιν οὐδὲ συγκρίνειν ὅσιον τοῖς εἰς ὕλην καὶ βόρβορον κυλινδουμένοις .
Lemmas: οὐ γάρ μωραίνω , ἀνήρ Ἕλλην , οὐδέ λῆρος ἀπαγγέλλω , θεός ἐν ἄνθρωπος μορφή γίγνομαι καταγγέλλω . ὁ λοιδορέω ἐγώ συγκρίνω ὁ μῦθος σύ ὁ ἡμέτερος διήγημα . Δηΐφοβος , ὡς φημί , εἰμί ὁ Ἀθήνη διά ὁ Ἕκτωρ , καί χάρις Ἄδμητος Φοῖβος ἀκειρεκόμης ὁ εἰλίπους βοῦς ποιμαίνω , καί πρεσβῦτις ἀφικνέομαι πρός ὁ Σεμέλη ὁ ὁ Ζεύς γαμετη.τοιαυτος δέ μελετάω πῶς ἐγώ διαγελάω ; θνῄσκω σύ ὁ Ἀσκληπιός , καί ὁ ὁ πεντήκοντα παρθένος εἷς νύξ Θεσπιάδες διακορεύω βορά πῦρ ἑαυτοῦ παραδίδωμι οἴχομαι . Προμηθεύς ὁ Καύκασος προσαρτάω τιμωρία χάριν ὁ εἰς ἄνθρωπος εὐεργεσία ὑποφέρω . φθονερός ὁ Ζεύς κατά σύ , καί κρύπτω ὁ ὄνειρος ὁ ἄνθρωπος βούλομαι ἀπόλλυμι . διόπερ ἀποβλέπω πρός ὁ οἰκεῖος ἀπομνημόνευμα ἄν ὡς ὅμοιος μυθολογέω ἀποδέχομαι . καί ἐγώ μέν οὐ ἀφραίνω , φλήναφος δέ ὁ ὑμέτερος . γένεσις ἐάν λέγω θεός , καί θνητός αὐτός ἀποφαίνω . διά τίς γάρ οὐ κύω νῦν ὁ Ἥρα ; πότερος γηράσκω , ἤ ὁ μηνύω σύ ἀφοράω ; πείθω ἐγώ νῦν , ὦ ἀνήρ Ἕλλην , μηδέ ὁ μῦθος μηδέ ὁ θεός σύ ἀλληγορέω . ἐάν γάρ οὗτος πράσσω ἐπιχειρέω , θεότης ὁ κατά σύ ἀναιρέω καί ὑπό σύ · ὁ γάρ τοιοῦτος παρά σύ εἰμί ὁ δαίμων , ὁποῖος καί λέγω , φαῦλος ὁ τρόπος εἰμί , ἤ μεταγίγνομαι πρός ὁ φυσικός οὐ εἰμί οἷος καί λέγω . σέβω δέ ὁ στοιχεῖον ὁ ὑπόστασις οὔτε ἄν πείθω , οὔτε ἄν πείθω ὁ πλησίον.Καὶ Μητρόδωρος δέ ὁ Λαμψακηνός ἐν ὁ περί Ὅμηρος λίαν εὐήθης διαλέγω , πᾶς εἰς ἀλληγορία μετάγω . οὔτε γάρ Ἥρα οὔτε Ἀθήνη οὔτε Ζεύς οὗτος εἰμί φημί ὅς ὁ ὁ περίβολος αὐτός καί τέμενος καθιδρύω νομίζω , φύσις δέ ὑπόστασις καί στοιχεῖον διακόσμησις . καί ὁ Ἕκτωρ δέ καί ὁ Ἀχιλλεύς δηλαδή καί ὁ Ἀγαμέμνων καί πᾶς ἁπαξαπλῶς Ἕλλην τε καί βάρβαρος σύν ὁ Ἑλένη καί ὁ Πάρις , ὁ αὐτός φύσις ὑπάρχω , χάριν οἰκονομία λέγω παρεισάγω , οὐδείς εἰμί ὁ προλέγω ἄνθρωπος . οὗτος δέ ἐγώ προτείνω ὥσπερ ἐπί ὑπόθεσις · ὁ γάρ ἡμέτερος περί ὁ θεός κατάληψις οὐδέ συγκρίνω ὅσιος ὁ εἰς ὕλη καί βόρβορος κυλινδέω .