tatianus.oratio-ad-graecos 31
Νῦν δὲ προσῆκον μοι νομίζω παραστῆσαι πρεσβυτέραν τὴν ἡμετέραν φιλοσοφίαν τῶν παρ᾿ Ἕλλησιν ἐπιτηδευμάτων . Ὅροι δὲ ἡμῖν κείσονται Μωυσῆς καὶ Ὅμηρος , τῷ ἑκάτερον αὐτῶν εἶναι παλαιότερον , καὶ τὸν μὲν ποιητῶν καὶ ἱστορικῶν εἶναι πρεσβύτερον , τὸν δὲ πάσης βαρβάρου σοφίας ἀρχηγόν . Καὶ ὑφ᾿ ἡμῶν νῦν εἰς σύγκρισιν παραλαμβανέσθωσαν · εὑρήσομεν γὰρ οὐ μόνον τῆς Ἑλλήνων παιδείας τὰ παρ᾿ ἡμῖν ἀλλὰ ἔτι καὶ τῆς τῶν γραμμάτων εὑρέσεως ἀνώτερα . Μάρτυρας δὲ οὐ τοὺς οἴκοι παραλήψομαι , βοηθοῖς δὲ μᾶλλον Ἕλλησι χρήσομαι · τὸ μὲν γὰρ ἄγνωμον , ὅτι μηδὲ ὑφ᾿ ὑμῶν παραδεκτέον , τὸ δ᾿ ἂν ἀποδεικνύηται θαυμαστόν , ὅταν ὑμῖν διὰ τῶν ὑμετέρων ὅπλων ἀντερείδων ἀνυπόπτους παρ᾿ ὑμῶν τοὺς ἐλέγχους λαμβάνω . Περὶ γὰρ τῆς ποιήσεως τοῦ Ὁμήρου , γένους τε αὐτοῦ καὶ χρόνου καθ᾿ ὃν ἤκμασεν , προηρεύνησαν οἱ πρεσβύτατοι , Θεαγένης τε ὁ Ῥηγῖνος κατὰ Καμβύσην γεγονώς , Στησίμβροτός τε ὁ Θάσιος καὶ Ἀντίμαχος ὁ Κολοφώνιος , Ἡρόδοτός τε ὁ Ἁλικαρνασσεὺς καὶ Διονύσιος ὁ Ὀλύνθιος · μετ᾿ ἐκείνους Ἔφορος ὁ Κυμαῖος καὶ Φιλόχορος ὁ Ἀθηναῖος , Μεγακλείδης τε καὶ Χαμαιλέων οἱ Περιπατητικοί · ἔπειτα γραμματικοὶ Ζηνόδοτος , Ἀριστοφάνης , Καλλίμαχος , Κράτης , Ἐρατοσθένης , Ἀρίσταρχος , Ἀπολλόδωρος.Τούτων δὲ οἱ περὶ Κράτητα πρὸ τῆς Ἡρακλειδῶν καθόδου φασὶν αὐτὸν ἠκμακέναι , μετὰ τὰ Τρωϊκὰ ἐνδοτέρω τῶν ὀγδοήκοντα ἐτῶν · οἱ δὲ περὶ Ἐρατοσθένη μετὰ ἑκατοστὸν ἔτος τῆς Ἰλίου ἁλώσεως · οἱ δὲ περὶ Ἀρίσταρχον κατὰ τὴν Ἰωνικὴν ἀποικίαν , ἥ ἐστι μετὰ ἑκατὸν καὶ τεσσαράκοντα ἔτη τῶν Ἰλιακῶν · φιλόχορος δὲ μετὰ τὴν Ἰωνικὴν ἀποικίαν , ἐπὶ ἄρχοντος Ἀθήνῃσιν Ἀρχίππου , τῶν Ἰλιακῶν ὕστερον ἔτεσιν ἑκατὸν ὀγδοήκοντα · οἱ δὲ περὶ Ἀπολλόδωρον μετὰ τὴν Ἰωνικὴν ἀποικίαν ἔτεσιν ἑκατόν , ὅπερ γένοιτο ἂν ὕστερον τῶν Ἰλιακῶν ἔτεσι διακοσίοις τεσσαράκοντα . Τινὲς δὲ πρὸ τῶν ὀλυμπιάδων ἔφασαν αὐτὸν γεγονέναι ἔτεσιν ἐνενήκοντα , τουτέστι μετὰ τὴν Ἰλίου ἅλωσιν ἔτεσι τριακοσίοις ἑπτακαίδεκα · ἕτεροι δὲ κάτω τὸν χρόνον ὑπήγαγον , σὺν Ἀρχιλόχῳ γεγονέναι τὸν Ὅμηρον εἰπόντες · ὁ δὲ Ἀρχίλοχος ἤκμασε περὶ ὀλυμπιάδα τρίτην καὶ εἰκοστήν , κατὰ Γύγην τὸν Λυδόν , τῶν Ἰλιακῶν ὕστερον ἔτεσι πεντακοσίοις . Καὶ περὶ μὲν τοῦ χρόνου τοῦ προειρημένου ποιητοῦ , λέγω δὲ Ὁμήρου , συστάσεως τε καὶ τῶν εἰπόντων περὶ αὐτοῦ ἀσυμφωνίας τοῖς ἐπ᾿ ἀκριβὲς ἐξετάζειν δυναμένοις αὐτάρκως ἡμῖν ὡς ἐπὶ κεφαλαίων εἰρήσθω . Δυνατὸν γὰρ ψευδεῖς ἀποφήνασθαι καὶ τὰς περὶ τοὺς λόγους δόξας.Παρ᾿ οἷς γὰρ ἀσυνάρτητός ἐστιν ἡ τῶν χρόνων ἀναγραφή , παρὰ τούτοις οὐδὲ τὰ τῆς ἱστορίας ἀληθεύειν δυνατόν . Τί γὰρ τὸ αἴτιον τῆς ἐν τῷ γράφειν πλάνης , εἰ μὴ τὸ συντάττειν τὰ μὴ ἀληθῆ ;
Lemmas: νῦν δέ προσήκω ἐγώ νομίζω παρίστημι πρέσβυς ὁ ἡμέτερος φιλοσοφία ὁ παρά Ἕλλην ἐπιτήδευμα . ὅρος δέ ἐγώ κεῖμαι Μωϋσῆς καί Ὅμηρος , ὁ ἑκάτερος αὐτός εἰμί παλαιός , καί ὁ μέν ποιητής καί ἱστορικός εἰμί πρέσβυς , ὁ δέ πᾶς βάρβαρος σοφία ἀρχηγός . καί ὑπό ἐγώ νῦν εἰς σύγκρισις παραλαμβάνω · εὑρίσκω γάρ οὐ μόνος ὁ Ἕλλην παιδεία ὁ παρά ἐγώ ἀλλά ἔτι καί ὁ ὁ γράμμα εὕρεσις ἀνώτερος . μάρτυς δέ οὐ ὁ οἴκοι παραλαμβάνω , βοηθός δέ μάλα Ἕλλην χράω · ὁ μέν γάρ ἀγνώμων , ὅτι μηδέ ὑπό σύ παραδεκτέος , ὁ δέ ἄν ἀποδείκνυμι θαυμαστός , ὅταν σύ διά ὁ ὑμέτερος ὅπλον ἀντερείδω ἀνύποπτος παρά σύ ὁ ἔλεγχος λαμβάνω . περί γάρ ὁ ποίησις ὁ Ὅμηρος , γένος τε αὐτός καί χρόνος κατά ὅς ἀκμάζω , προερευνάομαι ὁ πρέσβυς , Θεαγένης τε ὁ Ῥήγιον κατά Καμβύσης γίγνομαι , Στησίμβροτος τε ὁ Θάσιος καί Ἀντίμαχος ὁ Κολοφώνιος , Ἡρόδοτος τε ὁ Ἁλικαρνασσεύς καί Διονύσιος ὁ Ὀλύνθιος · μετά ἐκεῖνος Ἔφορος ὁ Κυμαῖος καί Φιλόχορος ὁ Ἀθηναῖος , Μεγακλείδης τε καί Χαμαιλέων ὁ Περιπατητικός · ἔπειτα γραμματικός Ζηνόδοτος , Ἀριστοφάνης , Καλλίμαχος , Κράτης , Ἐρατοσθένης , Ἀρίσταρχος , Ἀπολλόδωρος δέ ὁ περί Κράτης πρό ὁ Ἡρακλείδαι κάθοδος φημί αὐτός ἀκμάζω , μετά ὁ Τρωϊκός ἔνδον ὁ ὀγδοήκοντα ἔτος · ὁ δέ περί Ἐρατοσθένης μετά ἑκατοστός ἔτος ὁ Ἴλιος ἅλωσις · ὁ δέ περί Ἀρίσταρχος κατά ὁ Ἰωνικός ἀποικία , ὅς εἰμί μετά ἑκατόν καί τεσσαράκοντα ἔτος ὁ Ἰλιακός · φιλόχορος δέ μετά ὁ Ἰωνικός ἀποικία , ἐπί ἄρχω Ἀθῆναι Ἄρχιππος , ὁ Ἰλιακός ὕστερον ἔτος ἑκατόν ὀγδοήκοντα · ὁ δέ περί Ἀπολλόδωρος μετά ὁ Ἰωνικός ἀποικία ἔτος ἑκατόν , ὅς γίγνομαι ἄν ὕστερον ὁ Ἰλιακός ἔτος διακόσιοι τεσσαράκοντα . τις δέ πρό ὁ Ὀλυμπιάς φημί αὐτός γίγνομαι ἔτος ἐνενήκοντα , τουτέστι μετά ὁ Ἴλιον ἅλωσις ἔτος τριακόσιοι ἑπτακαίδεκα · ἕτερος δέ κάτω ὁ χρόνος ὑπάγω , σύν Ἀρχίλοχος γίγνομαι ὁ Ὅμηρος λέγω · ὁ δέ Ἀρχίλοχος ἀκμάζω περί Ὀλυμπιάς τρίτος καί εἰκοστός , κατά Γύγης ὁ Λυδός , ὁ Ἰλιακός ὕστερον ἔτος πεντακόσιοι . καί περί μέν ὁ χρόνος ὁ προλέγω ποιητής , λέγω δέ Ὅμηρος , σύστασις τε καί ὁ λέγω περί αὐτός ἀσυμφωνία ὁ ἐπί ἀκριβής ἐξετάζω δύναμαι αὔταρκος ἐγώ ὡς ἐπί κεφάλαιος λέγω . δυνατός γάρ ψευδής ἀποφαίνω καί ὁ περί ὁ λόγος δόξας.Παρ᾿ ὅς γάρ ἀσυνάρτητος εἰμί ὁ ὁ χρόνος ἀναγραφή , παρά οὗτος οὐδέ ὁ ὁ ἱστορία ἀληθεύω δυνατός . τίς γάρ ὁ αἴτιος ὁ ἐν ὁ γράφω πλάνη , εἰ μή ὁ συντάσσω ὁ μή ἀληθής ;