syntipas.narrationes-de-syntipa 18
‘Τίνες οὖν᾿ φησὶν ὁ βασιλεύς ‘ὑπάρχουσιν οἱ παρὰ τῶν φιλοσόφων μισούμενοι ὁ παῖς ἀπεκρίνατο · ‘πάντες ὅσοι μὴ γνώμῃ εὐθυτάτῃ τὴν τούτων δι - δασκαλίαν προσίενται , ἀλλὰ τοὺς οὐτῶν ἐλέγχους πικρῶς ὑποφέρουσιν , ὡς τῇ ἀληθείᾳ προσκρούοντες.’ Καὶ ὁ βασιλεὺς πάλιν ἔφη · ‘ποῖος θησαυρὸς τῶν ἄλλων ἐστὶν κρείσσων;’ ὑπολαβὼν ὁ υἱὸς αὐτῷ λέγει · ‘ὁ τῶν ἀγαθῶν ἔργων.’ Ὁ βασιλεὺς λέγει · ‘τίνος χρῄζει κατὰ τῶν ἀντιπάλων;’ ὁ δὲ παῖς ‘τῆς ἐπὶ τῷ θεῷ’ φησί ‘πεποιθήσεως.’ Ὁ βασιλεὺς λέγει · ‘τίς τῷ ὄντι πλουσιώτατος πέφυκεν;’ ὁ δὲ παῖς ἔφη ‘ὃς πέποιθεν ἐπὶ τὸ θεῖον καὶ ἀγαθοεργίαν κέκτη - ται.’ Ὁ βασιλεὺς εἶπεν · ‘ποῖός ἐστιν ὁ τὴν κρείτ - τονα κεκτημένος ἀνάπαυσιν;’ ὁ παῖς ἔφη · ‘ὁ μὴ βα - σκαίνων τινί , καὶ ἑαυτὸν μὲν ἐπιμεμφόμενος ἕτερον δὲ μὴ κατακρίνων.’ Ὁ βασιλεὺς εἶπεν · ‘τίς ἄφρων ὄντως τυγχάνει;’ ὁ δὲ παῖς λέγει · ‘ὁ μὴ συνιῶν τὸ ἑαυτοῦ παράπτωμα καὶ μὴ πειθόμενος τῷ τὰ χρηστὰ αὐτῷ συμβουλεύοντι.’ Ὁ βασιλεὺς λέγει · ‘τίς τῶν ἀνθρώπων ἀρίστην ἔχει καὶ φιλικὴν τὴν διάθεσιν;’ ὁ δὲ παῖς · ‘ὁ μή τινα τὸ παράπαν ἀνιῶν , μηδὲ ζηλοτύπως πρός τινα διακείμενος.’ Ὁ βασιλεὺς εἶπεν · ‘ποῖος λογισμὸς τῷ θεῷ καθέστηκε βδελυκτός;’ ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ ἔφη · ‘ὅς ἐστιν ὑπερήφανος καὶ ἀλαζών . ἀλλ μὴν μεμίσηται αὐτῷ καὶ ἀφροσύνη καὶ λόγων ἀπρεπῶν ἀδολεσχία.’ ὁ βασιλεὺς λέγει · ‘ποία τῶν αἰσχρῶν πράξεων πλέα τῇ ἁμαρτίᾳ περιβάλλει τὸν χρώμενον;’ ὁ νέος ἔφη · ‘φθόνος καὶ ψευδομαρτυ - ρία , ἀπληστία τε καὶ πλεονεξία , καὶ τὸ πορεύεσθαί τινα ὀπίσω τῶν αὐτοῦ θελημάτων διὰ τὸ μήτε τὸν θεὸν φοβεῖσθαι μήτε ἄνθρωπον αἰσχύνεσθαι . ἐφʼ οἷς ἀλόγως πλημμελεῖ τε καὶ ἁμαρτάνει . αὗται δὲ αἱ πράξεις τοῦ ἐφαμάρτου βίου πεφύκασιν.’ Ὁ βασιλεὺς λέγει · ‘καὶ τίς ἐστιν ὁ μὴ ταῦτα συνιείς;ʼ ὁ νέος ἔφη · ‘ὅς ἐστιν ἀκόρεστος ἐν πᾶσι καὶ λίαν φιλάρ - γυρος . Ὁ βασιλεὺς εἶπεν · ‘τίνα ὀφείλει τις δεδοι - κέναι καὶ ὑποτρέμειν;’ ὁ δὲ παῖς λέγει · ‘τὸν μὴ φο - βούμενον ( τὸν θεὸν ) μηδὲ δικαίως κρίνοντα . ἀλλὰ μὴν πτοεῖσθαι δεῖ καὶ φίλον δολιόφρονα καὶ ὑπο - κριτὴν δύσνουν , ὃς ἄλλα μὲν τῷ στόματι φθέγγεται , ἄλλα δὲ τῇ καρδίᾳ πονήρως συλλογίζεται . Ὁ βασι - . λεὺς ἔφη · ‘πῶς ἄρα οἱ ἄνθρωποι ἐπὶ πλεῖον ἀλλή - λους ἐχθραίνονται , ἤπερ τὴν φιλίαν ἀσπάζονται;’ ὁ δὲ παῖς λέγει · ‘ἐφ’ ᾧ ἡ μὲν τῆς ζημίας πρᾶξις εὐχερὴς τῷ πράττοντι καθίσταται , ἡ δὲ τῆς εὐποιίας δυσχερής ἐστιν μάλιστα.’ Αὖθις δὲ ὁ βασιλεύς · ‘πῶς ὁ μὴν νοσῶν ἡδέως τὰς τῶν ἰατρῶν ἐντολὰς προσίεται κἂν ἐπαχθεῖς εἶναι δοκοῦσιν , οἰ δὲ ἄνθρω - ποι , ὅταν αὐτοῖς ἡ ἀλήθεια φθέγγηται , βαρέως ταύτην φέρουσιν;’ ὁ δὲ υἱὸς ἔφη τῷ βασιλεῖ · ‘ὅτι - περ ὁ μὲν νοσῶν τὰ τούτῳ προσφερόμενα φάρμακα , κἂν ἀηδῆ πως καὶ πικρότατα πεφύκασιν , ἀλλʼ ὡς ὑγείας καὶ χαροποιοῦ εὐεξίας πρόξενα ἡδέως προσ - δέχεται · ὁ δὲ ἄφρων ἀνὴρ καὶ ἀσύνετος , ὅταν αὐτῷ ἀληθῆ τε καὶ δέοντα λέγηται , βαρέως ταῦτα φέρει καὶ δυσχεραίνει ἐπʼ αὐτοῖς , καθʼ ὅτι οὐχ ὑπό τινος βίας εἴτε ὀδύνης ὥσπερ ὁ νοσῶν συνωθεῖται πρὸς τὰ ἁρμόζοντα . διὰ γὰρ τοῦτο καὶ γέγραπται · ἔλεγχε σοφὸν καὶ ἀγαπήσει σε · δίδου σοφῷ ἀφορμὴν καὶ σοφώτερος ἔσται . καὶ μὴ ἔλεγχε ἄφρονα , ἵνα μή σε μισήσῃ · καὶ εἰς ἄφρονος ὦτα μὴ λέγε τοὺς λόγους σου , ἵνα μὴ μυκτηρίσῃ αὐτούς.’ Καὶ ὁ βασιλεὺς ἔφη πάλιν τῷ υἱῷ · ‘πῶς ἄρα ὁ μὲν δαψιλῶς ἐσθίων εὐθὺς καὶ κορέννυται , ὁ δὲ χρημάτων ἐρῶν ἀκόρε - στον ἔχει τὴν περὶ ταῦτα ἔφεσιν;’ ὁ παῖς ἀπεκρίνατο · ‘ἡ μὲν τὰ ὄψα δεχομένη τοῦ ἀνδρὸς γαστὴρ μετὰ τὴν τούτων δαψιλῆ μετάληψιν πάντως καὶ κόρον αὐτῶν , κἂν μὴ βούληται , λαμβάνει · ὀφθαλμοῦ δὲ λύχνος καθʼ ὅσον ὁρᾷ τὰ χρήματα , κατὰ τοσοῦτον καὶ αὐτῶν ἐφίεται καὶ ἀκορέστως πρὸς ταῦτα ἔχει , μέ - χρις ἂν διὰ θανάτου ὑπὸ τὸν χοῦν ἡ αὐτοῦ ὄψις ὡς ἔθος καλυφθείη.’ Φησὶν οὖν αὖθις ὁ βασιλεύς · ‘ὁποῖος ( ἂν ) ἀποβαίη ἄρα ὁ τοῦ φθονεροῦ ἀνδρὸς καὶ βασκάνου θάνατος;’ καὶ ὁ παῖς · ‘ἀνδρὸς τοιούτου ( θάνατος ) κέρδος τοῖς ἑτέροις γίνεται . οὐδεμία γὰρ τῶν ἀθέσμων πράξεων χείρων τῆς βασκανίας καθέ - στηκε , καὶ χρὴ πάντα ἄνθρωπον θερμῶς αἰτεῖσθαι τὸ θεῖον ὅπως ὁ φθόνος τῆς ἑαυτοῦ καρδίας ἐξαρ - θείη τέλεον . γνῶθι δέ , ὦ βασιλεῦ , ὡς ἅπας μὴ βασκαίνων ἄνθρωπος ἡδέως πάνυ ἐσθίει , ἡδέως δὲ πίνει , καὶ ἡδέως ὑπνώττει . ἡ γὰρ αὐτοῦ διαγωγὴ φροντίδος ἀπήλλακται , ὁ βίος αὐτοῦ ἀνώδυνος τέ - τακται , ( ἡ ) καθέδρα ἀμέριμνος καὶ ἡ στάσις ἄπονος : Ταῦτα οὖν , ὦ κράτιστε βασιλεῦ , ἅπερ παῤ ἐμοῦ ἀκήκοας , αὐτάρκη πεφύκασιν εἰς διαγωγὴν ἀρίστην καὶ βίον ἀκατάγνωστον τοῖς ἐχέφροσι κατὰ σὲ καὶ συνετοῖς ἀνδ ράσι καὶ φιλοσοφίας ἐφιεμένοις.’
Lemmas: ‘Τίνες σαλπάρω φημί ὁ βασιλεύς ὑπάρχω ὁ παρά ὁ φιλόσοφος μισέω ὁ παῖς ἀποκρίνω · πάντης ὅσος μή γνώμη εὐθύς ὁ οὗτος Ζεύς - δασκαλίαν προσίημι , ἀλλά ὁ οὐτάω ἔλεγχος πικρός ὑποφέρω , ὡς ὁ ἀλήθεια προσκρούω καί ὁ βασιλεύς πάλιν φημί · ποῖος θησαυρός ὁ ἄλλος εἰμί κραίνω ὑπολαμβάνω ὁ υἱός αὐτός λέγω · ὅς ὁ ἀγαθός ἔργω ὁ βασιλεύς λέγω · τίνω χρῄζω κατά ὁ ἀντίπαλος ὁ δέ παῖς τῆ ἐπί ὁ θεάομαι φημί πεποίθησις ὁ βασιλεύς λέγω · τίς ὁ εἰμί πλούσιος φύω ὁ δέ παῖς φημί ὅς πείθω ἐπί ὁ θέω καί ἀγαθοεργία κεκτη - ὅς ὁ βασιλεύς εἶπον · ποῖος εἰμί ὁ ὁ κρειτά - τονή κτάομαι ἀναπαύω ὁ παῖς φημί · ὅς μή βάω - σκαιναω τις , καί ἑαυτοῦ μέν ἐπιμέμφομαι ἕτερος δέ μή κατακρίνω ὁ βασιλεύς εἶπον · τίς ἄφρων εἰμί τυγχάνω ὁ δέ παῖς λέγω · ὅς μή συνιέω ὁ ἑαυτοῦ παράπτωμα καί μή πείθω ὁ ὁ χρηστός αὐτός συμβουλεύω ὁ βασιλεύς λέγω · τίς ὁ ἄνθρωπος ἀγαθός ἔχω καί φιλικός ὁ διατίθημι ὁ δέ παῖς · ὅς μή τις ὁ παράπαν ἀνία , μηδέ ζηλότυπος πρός τις διάκειμαι ὁ βασιλεύς εἶπον · ποῖος λογισμός ὁ θεός καθίστημι βδελυκτός ὁ δέ υἱός αὐτός φημί · ὅς εἰμί ὑπερήφανος καί ἀλαζών . ἀλλ' μήv μισέω αὐτός καί ἀφροσύνη καί λόγος ἀπρεπής ἀδολεσχία ὁ βασιλεύς λέγω · ποῖος ὁ αἰσχρός πρᾶξις πλεῖος ὁ ἁμαρτία περιβάλλω ὁ χράομαι ὁ νέος φημί · φθόνος καί ψευδομαρτυ - Ῥίον , ἀπληστία τε καί πλεονεξία , καί ὁ πορεύω τις ὀπίσω ὁ αὐτός θέλημα διά ὁ μήτε ὁ θεός φοβέω μήτε ἄνθρωπος αἰσχύνω . ἐπί ὅς ἄλογος πλημμελέω τε καί ἁμαρτάνω . οὗτος δέ ὁ πρᾶξις ὁ ἐφαμαρτέω βίος φύω ὁ βασιλεύς λέγω · καί τίς εἰμί ὁ μή οὗτος συνίημι ὁ νέος φημί · ὅς εἰμί ἀκόρεστος ἐν πᾶς καί λίαν φίλος - γῦρος . ὁ βασιλεύς εἶπον · τίνω ὀφείλω τις δήω - κενός καί ὑποτρέμω ὁ δέ παῖς λέγω · ‘τὸν μή Φο - βουμενω ( ὁ θεός ) μηδέ δικαίως κρίνω . ἀλλά μήv πτοέω δεῖ καί φίλος δολιόφρων καί ὑπο - κριτής δύσνους , ὅς ἄλλος μέν ὁ στόμα φθέγγομαι , ἄλλος δέ ὁ Καρδία πονηρός συλλογίζομαι . ὁ βάσις - . λᾶας φημί · πῶς ἄρα ὁ ἄνθρωπος ἐπί πλείων ἀλλά - Λοῦς ἐχθραίνω , ἤ2 ὁ φίλιος ἀσπάζομαι ὁ δέ παῖς λέγω · ἐφίημι ὅς ὁ μέν ὁ ζημία πρᾶξις εὐχερής ὁ πράσσω καθίστημι , ὁ δέ ὁ εὐποιία δυσχερής εἰμί μάλιστα αὖθις δέ ὁ βασιλεύς · πῶς ὁ μήv νοσέω ἡδύς ὁ ὁ ἰατρός ἐντολή προσίημι κἀν ἐπαχθής εἰμί δοκέω , ὁ δέ ἄνθρω - ποῖ , ὅταν αὐτός ὁ ἀλήθεια φθέγγομαι , βαρύς οὗτος φέρω ὁ δέ υἱός φημί ὁ βασιλεύς · ὅστις - περ ὁ μέν νοσέω ὁ οὗτος προσφέρω φάρμακον , κἀν ἀηδής πως καί πικρός φύω , ἀλλά ὡς ὑγεία καί χαροποιός εὐεξία Προξένα ἡδύς προς - δέχομαι · ὁ δέ ἄφρων ἀνήρ καί ἀσύνετος , ὅταν αὐτός ἀληθής τε καί δήω λέγω , βαρύς οὗτος φέρω καί δυσχεραίνω ἐπί αὐτός , κατά ὅτι οὐ ὑπό τις Βίας εἴτε ὀδύνη ὥσπερ ὁ νοσέω συνωθέω πρός ὁ ἁρμόζω . διά γάρ οὗτος καί γράφω · ἐλέγχω σοφός καί ἀγαπάω σύ · δίδωμι σοφός ἀφορμή καί σοφός εἰμί . καί μή ἐλέγχω ἄφρων , ἵνα μή σύ μισέω · καί εἰς ἄφρων οὖς μή λέγω ὁ λόγος σύ , ἵνα μή μυκτηρίζω αὐτός καί ὁ βασιλεύς φημί πάλιν ὁ υἱός · πῶς ἄρα ὁ μέν δαψιλής ἐσθίω εὐθύς καί κορέννυμι , ὁ δέ χρῆμα ἐράω ἄκορος - στον ἔχω ὁ περί οὗτος ἐφίημι ὁ παῖς ἀποκρίνω · ἡʹ μέν ὁ ὄψον δέχομαι ὁ ἀνήρ γαστήρ μετά ὁ οὗτος δαψιλής μετάληψις πάντως καί κόρος αὐτός , κἀν μή βούλομαι , λαμβάνω · ὀφθαλμός δέ λύχνος κατά ὅσος ὁράω ὁ χρῆμα , κατά τοσοῦτος καί αὐτός ἐφίημι καί ἀκόρεστος πρός οὗτος ἔχω , ἐγώ - Χρις εἄν διά θάνατος ὑπό ὁ χόω ὁ αὐτός ὄψις ὡς ἔθος καλύπτω Φησίν οὖν αὖθις ὁ βασιλεύς · ὁποῖος ( εἄν ) ἀποβαίνω ἄρα ὁ ὁ φθονερός ἀνήρ καί βάσκανος θάνατος καί ὁ παῖς · ἄνδρος τοιοῦτος ( θάνατος ) κέρδος ὁ ἕτερος γίγνομαι . οὐδείς γάρ ὁ ἄθεσμος πρᾶξις χείρων ὁ βασκανία κάθω - στήκω , καί χρή πᾶς ἄνθρωπος θερμός αἰτέω ὁ θέω ὅπως ὁ φθόνος ὁ ἑαυτοῦ Καρδία ἐξαρ - τίθημι τελέω . γιγνώσκω δέ , εἰμί βασιλεύς , ὡς ἅπας μή βασκαίνω ἄνθρωπος ἡδύς πάνυ ἐσθίω , ἡδύς δέ πίνω , καί ἡδύς ὑπνώττω . ὁ γάρ αὐτός διαγωγή φροντίς ἀπαλλάσσω , ὁ βίος αὐτός ἀνώδυνος τε - τάκτης , ( ὁ ) καθέδρα Ἀμέριμνος καί ὁ στάσις ἄπονος : οὗτος οὖν , εἰμί ἀγαθός βασιλεύς , ὅσπερ παρά ἐγώ ἀκούω , αὐτάρκης φύω εἰς διαγωγή ἀγαθός καί βίος ἀκατάγνωστος ὁ ἐχέφρων κατά σύ καί συνετός ανδʹ Ράσι καί φιλοσοφία ἐφίημι