syntipas.narrationes-de-syntipa 17
Ταῦτα οὕτως ὁ βασιλεὺς παρὰ τοῦ υἱοῦ ἐνη - χηθείς , εὐχαριστηρίους τῷ θεῷ λόγους ἀναπέμπει , καὶ τῷ Συντίπᾳ διετέλει ἐγκωμιάζων · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ δώροις τὸν ἄνδρα φιλοτίμοις ἐδεξιοῦτο . εἶτα λέγει πρὸς τὸν παῖδα οὑτωσί · τέκνον ποθεινότατον , ἆρά γε τὰ συμβαίνοντά τινι ἐξ εἱμαρμένης τύχης συμβαίνειν εἰώθασιν ; ’ ὁ δὲ παῖς ἔφη τῷ βασιλεῖ · ‘τοῦτο μὲν οὕτως ἔχειν , ὦ δέσποτα , πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων οἴονται · πλὴν τὸ αἴτιον τῶν συμβαινόν - των λυπηρῶν ἐκ τῆς τῶν ἀνθρώπων γίνεται μο - χθηρίας . οὐ γὰρ δικαίως χρῶνται ταῖς πράξεσιυ , ἀλλὰ σκολιῶς καὶ ἀδίκως . ἔθος γάρ ἐστιν αὐτοῖς , ὅταν τινὶ τῶν φιλοσόφων ἀνδρῶν ἐντυγχάνωσι , τῷ τὰ χρηστὰ καὶ δέοντα καὶ λυσιτελῆ συμβουλεύοντι , εἰ μὴ καὶ πλουτοκομῶν καὶ τιμῆς διαπρέπων ὁ τοι - οῦτος ὑπάρχει , περιφρονεῖν μᾶλλον αὐτὸν καὶ ὡς ἰδιωτικὸν παρορᾶν καὶ μὴ ἕνα τοῦτον ἡγεῖσθαι τῶν φιλοσόφων · διὸ οὐδὲ τὸ οὖς τοῖς ἐκείνου λόγοις τὸ παράπαν ὑποκλίνουσιν . εἰ δέ τις κατὰ τὸν βίον εὐπραγῶν εἴη καὶ εὐθηνούμενος καὶ τιμῆς παρὰ πάντων ἀξιούμενος , σοφίας δὲ καὶ συνέσεως παντε - λῶς ἀπεστέρηται , ἐκείνῳ μᾶλλον οἱ ἄνθρωποι προσ - ανέχουσι , κἂν ἰδιωτικῶς τοῦ νοὸς ἔχει . οὐ καλῶς τοῦτο δρῶσιν οἱ ἄνθρωποι , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον κακο - τρόπως.’ Αὖθις οὖν ὁ βασιλεὺς τὸν υἱὸν ἐπερωτᾷ · ‘τίνι ἄρα τὸ βασιλεύειν προσήκει;’ ὁ δὲ παῖς ‘τῷ συνετῷ’ φησί ‘καὶ ἐχέφρονι , ὡς ἂν ἐντεῦθεν καὶ τὸ ὑπήκοον καλῶς διακυβερνᾶται , καὶ μηδέν τι ἄδικον ὑπό τινος συγχωρῆται γίνεσθαι , μηδʼ οὖ ὁ βασι - λεύων πρὸ τοῦ τὴν ἀλήθειαν εὐνόμως βεβαιοῦσθαι καταδίκῃ τινὰ καθυποβάλλῃ , καὶ ὅπως τοῖς μὲν εὐ - θέσι καὶ ἀγαθοῖς ἀγαθὰ ἀποδιδῷ , τοῖς δὲ σκαιοῖς καὶ κακοτρόποις τὰ ἀναλογοῦντα λυπηρά , τόν τε τοῦ θεοῦ φόβον πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχ καὶ μηδὲν τοῦ δικαίου λογίζηται προτιμώτερον.’ Ἔφη δὲ πάλιν ὁ βασιλεὺς τῷ υἱῷ · ‘ποία βασιλεία , τέκνον , ἀσφα - λεστέρα καθέστηκε;’ καί φησιν ὁ παῖς · ‘ἡ τὸν θεὸν εὐλαβουμένη καὶ τὸ δίκαιον μεταδιώκουσα , ἥτις καὶ τοὺς πένητας οἰκτείρει καὶ τοὺς κακῶς ἔχοντας τῶν ὑπηκόων καὶ βιωτικαῖς περιπετείαις πιεζομένους ἀνακτᾶται καὶ εὐεργετεῖ.’ Ὁ βασιλεὺς ἔφη · ‘καὶ ὁποίᾳ δὴ τῇ βασιλείᾳ οἱ ἄνθρωποι ἐπιτέρπονται’ ; ὁ δὲ παῖς ‘τῇ ἐκ θείας προνοίας γεγενημένῃ’ φησί ‘καὶ τῇ δικαίως πολιτευομένῃ καὶ πάσης ἀγαθοερ - γίας πρὸς τοὺς ὑπ’ αὐτὴν ἀντεχομένῃ.’ Αὖθις δὲ ὁ βασιλεὺς παρὰ τοῦ υἱοῦ ἐπυνθάνετο · ‘ἆρά γε , ὦ τέκνον , ἡ σοφιστεία τῶν φιλοσόφων τῆς τῶν ἑτέρων περιγίνεται πανουργίας;’ ὁ δὲ υἱὸς ἔφη τῷ βασιλεῖ · ‘σφόδρα τῆς πανουργίας ἡ γνῶσις περι - γίνεται καὶ ἐφʼ ἅποσιν αὐτῆς ὑπερτερεῖν δύναται , ἅτε τὰς τῶν πράξεων διαφορὰς ἀσφαλῶς διακρί - νουσα καὶ τῶν φύσει καλῶν τὰ ἐναντία διαιροῦσα . ἡ γὰρ ἐνυπάρχουσά τισι πανουργία οὐ συνέσεως καὶ σοφίας καθέστηκεν , ἀλλὰ ψιλῆς διανοίας καὶ προθέσεως καὶ φρονήσεως.’ Ὁ δὲ βασιλεὺς πάλιν ἐπερωτᾷ · ‘τίνος χάριν οὐκ αἰδοῦνταί τινα τὸ παρά - παν οἱ φιλόσοφοι , ἀλλʼ ἰταμῶς τὴν αὐτῶν διδασκα - λίαν τοῖς πᾶσι προτείνονται;’ ὁ δὲ παῖς ὑπολαβὼν ἔφη · ‘τούτου χάριν , βασιλεῦ , τὸ ἀναιδὲς ἔχουσιν , ἐφʼ ᾧ διδάσκειν πάντας ἐπιποθοῦσι καὶ μάλιστα τοὺς συνετωτέρους καὶ τῆς σοφίας ἐφιεμένους.’
Lemmas: οὗτος οὕτως ὁ βασιλεύς παρά ὁ υἱός ἕνος - χέω , εὐχαριστήριος ὁ θεός λόγος ἀναπέμπω , καί ὁ Συντίπᾳ διατελέω ἐγκωμιάζω · οὖον μήv ἀλλά καί δῶρον ὁ ἀνήρ φιλότιμος δεξιόομαι . εἶτα λέγω πρός ὁ παῖς οὕτως · τέκνον ποθεινός , ἆρα γε ὁ συμβαίνω τις ἐκ μείρομαι τυγχάνω συμβαίνω εἴωθα ; ’ ὁ δέ παῖς φημί ὁ βασιλεύς · τοῦτος μέν οὕτως ἔχω , εἰμί δεσπότης , πολύς ὁ ἄνθρωπος οἴομαι · πλήν ὁ αἴτιος ὁ συμβαίνω - ὁ λυπηρός ἐκ ὁ ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι μ - χθηρίας . οὖον γάρ δικαίως χράω ὁ πράξεσιυ , ἀλλά σκολιός καί ἄδικος . ἔθος γάρ εἰμί αὐτός , ὅταν τις ὁ φιλόσοφος ἀνήρ ἐντυγχάνω , ὁ ὁ χρηστός καί δήω καί λυσιτελής συμβουλεύω , εἰμί μή καί πλουτοκομη καί τιμή διαπρέπω ὁ ὅς - οὗτος ὑπάρχω , περιφρονέω μᾶλλον αὐτός καί ὡς ἰδιωτικός παροράω καί μή εἷς οὗτος ἡγέομαι ὁ φιλόσοφος · διό οὐδέ ὁ οὖς ὁ ἐκεῖνος λόγος ὁ παράπαν ὑποκλίνω . εἰμί δέ τις κατά ὁ βίος εὐπραγέω εἰμί καί εὐθηνέω καί τιμή παρά πᾶς ἀξιόω , σοφία δέ καί σύνεσις πᾶς - Λῶς ἀποστερέω , ἐκεῖνος μᾶλλον ὁ ἄνθρωπος προς - ἀνέχω , κἀν ἰδιωτικός ὁ νόος ἔχω . οὖον καλῶς οὗτος δράω ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά καί μᾶλλον Κακό - τρόπος αὖθις οὖν ὁ βασιλεύς ὁ υἱός ἐπερωτάω · ‘τίνι ἄρα ὁ βασιλεύω προσήκω ὁ δέ παῖς ‘τῷ συνετός φημί καί ἐχέφρων , ὡς εἄν ἐντεῦθεν καί ὁ ὑπήκοος καλῶς διακυβερνάω , καί μηδείς τίς ἄδικος ὑπό τις συγχωρέω γίγνομαι , μηδέ οὖον ὁ βάσις - λεύω πρό ὁ ὁ ἀλήθεια εὔνομος βεβαιόω καταδίκη τις καθυποβάλλω , καί ὅπως ὁ μέν εὕω - θέσις καί ἀγαθός ἀγαθός ἀποδίδωμι , ὁ δέ σκαιός καί κακοτροπέω ὁ ἀναλογέω λυπηρός , ὁ τε ὁ θεός φόβος πρό ὀφθαλμός ἔχω καί μηδείς ὁ Δίκαιος λογίζομαι πρότιμος φημί δέ πάλιν ὁ βασιλεύς ὁ υἱός · ποῖος βασίλειος , τέκνον , ἀσφα - λεστέρα καθίστημι καί φημί ὁ παῖς · ἡʹ ὁ θεός εὐλαβέομαι καί ὁ Δίκαιος μεταδιώκω , ὅστις καί ὁ πένης οἰκτίρω καί ὁ κακῶς ἔχω ὁ ὑπήκοος καί βιωτικός περιπέτεια πιέζω ἀνακτάομαι καί εὐεργετέω ὁ βασιλεύς φημί · καί ὁποῖος δή ὁ βασίλεια ὁ ἄνθρωπος ἐπιτέρπω ; ὁ δέ παῖς τῆ ἐκ θεῖος πρόνοια γίγνομαι φημί καί ὁ δικαίως πολιτεύω καί πᾶς ἀγαθός - γία πρός ὁ ὑπό αὐτός ἀντέχω αὖθις δέ ὁ βασιλεύς παρά ὁ υἱός πυνθάνομαι · αἱρέω γε , εἰμί τέκνον , ὁ σοφιστεία ὁ φιλόσοφος ὁ ὁ ἕτερος περιγίγνομαι πανουργία ὁ δέ υἱός φημί ὁ βασιλεύς · σφόδρα ὁ πανουργία ὁ γνῶσις περί - γίγνομαι καί ἐπί ἄπους αὐτός ὑπερτερέω δύναμαι , ἅτε ὁ ὁ πρᾶξις διαφορά ἀσφαλῶς διακρίς - νέω καί ὁ φύσις καλός ὁ ἐναντίος διαιρέω . ὁ γάρ ἐνυπάρχω τις πανουργία οὖον σύνεσις καί σοφία καθίστημι , ἀλλά ψιλός διάνοια καί πρόθεσις καί φρόνησις ὁ δέ βασιλεύς πάλιν ἐπερωτάω · τίνω χάρις οὐ αἰδέομαι τις ὁ παρά - πᾶς ὁ φιλόσοφος , ἀλλά ἰταμός ὁ αὐτός διδάσκω - λίαν ὁ πᾶς προτείνω ὁ δέ παῖς ὑπολαμβάνω φημί · τοῦτος χάρις , βασιλεύς , ὁ ἀναιδής ἔχω , ἐπί ὅς διδάσκω πᾶς ἐπιποθέω καί μάλιστα ὁ συνετός καί ὁ σοφία ἐφίημι