suda.lexicon 3.Μ.147
147 Μάνηϲ · οὗτοϲ ὁ τριϲκατάρατοϲ ἐπὶ Αὐρηλιανοῦ βαϲιλέωϲ ἐφάνη , Χριϲτὸν ἑαυτὸν καὶ πνεῦμα ἅγιον φανταζόμενοϲ · μαθητὰϲ ιβ΄ ὡϲ ἂν ὁ Χριϲτὸϲ ἐπαγόμενοϲ καὶ ἐκ πάϲηϲ αἱρέϲεωϲ εἴ τι κακὸν ἐρανιϲάμενοϲ ἐκ Περϲίδοϲ εἰϲ τὴν Ῥωμαίων γῆν κατὰ θεοῦ ϲυγχώρηϲιν εἰϲέφρηϲεν . οὗτοϲ ὁ καὶ Μάνηϲ καὶ Σκυθιανὸϲ λεγόμενοϲ Βραχμὰν ἦν τὸ γένοϲ , διδάϲκαλον δὲ ἔϲχε Βουδδᾶν τὸν πρῴην καλούμενον Τερέβιθον · ὃϲ παιδευθεὶϲ τὰ Ἑλλήνων τὴν Ἐμπεδοκλέουϲ ἠγάπηϲεν αἵρεϲιν , δύο ἀρχὰϲ λέγοντοϲ ἀντικειμέναϲ ἀλλήλαιϲ . εἰϲελθὼν δὲ ἐν Περϲίδι ἐκ παρθένου ἑαυτὸν ἔφαϲκε γεγεννῆϲθαι καὶ ἐν τοῖϲ ὄρεϲιν ἀνατραφῆναι . καὶ ϲυγγραψάμενοϲ καὶ βιβλία δ΄ τὸ μὲν ἐπωνόμαϲε τῶν Μυϲτρηρίων , τὸ δὲ τὸ Εὐαγγέλιον , τὸ δὲ τὸν Θηϲαυρόν , τὸ δὲ τῶν Κεφαλαίων . καὶ ὁ μὲν Βουδδᾶϲ οὗτοϲ , ὁ καὶ Τερέβινθοϲ , ὑπὸ πνεύματοϲ ἀκαθάρτου ϲυντριβεὶϲ ἀπώλετο · γυνὴ δέ τιϲ , παῤ ᾗ κατέλυϲε , τὰ χρήματα αὐτοῦ καὶ τὰϲ βεβήλουϲ βίβλουϲ κληρονομήϲαϲα ὠνεῖται παιδάριον ἐτῶν ζ΄ τοὔνομα Κούβρικον , ὃν καὶ διδάξαϲα γράμματα καὶ ἐλευθερώϲαϲα κληρονόμον ἑαυτῆϲ πάντων καθίϲτηϲιν . ὁ δὲ λαβὼν τὰ βιβλία τοῦ Βουδδᾶ καὶ τὰ χρήματα διήρχετο τὴν Περϲίδα , Μάνην ἑαυτὸ ὀνομάζων καὶ τῆϲ πλάνηϲ τοῦ Βουδδᾶ ϲυνίϲτωρ γενόμενοϲ τὰ βιβλία πονήματα ἴδια ἔλεγεν . ὃν ὁ βαϲιλεὺϲ Περϲῶν ἐξέδειρε ζῶντα , ὡϲ αἴτιον τοῦ θανάτου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ γενόμενον . νοϲοῦντοϲ γὰρ καὶ θεραπείαϲ πολλῆϲ παρὰ τῶν ἰατρῶν τυγχάνοντοϲ , ὁ Κούβρικοϲ ὑπέϲχετο χωρὶϲ ἰατρῶν ἀναϲτῆϲαι αὐτόν · καὶ ἀποϲτήϲαϲ τοὺϲ ἰατροὺϲ ἐθανάτωϲεν αὐτόν . ὁ οὖν Μάνηϲ οὗτοϲ ἀποβαλόμενοϲ τὴν παλαιὰν διαθήκην καὶ τὴν κτίϲιν πᾶϲαν καὶ τὴν τοῦ ἀνθρώπου καταϲκευὴν οὐκ ἀγαθοῦ τινοϲ εἶναι θεοῦ βλαϲφημῶν , ὑπὸ φθορὰν καὶ ἀλλοίωϲιν οὖϲαν , τὴν νέαν ὡϲ ἀγαθοῦ δῆθεν προϲίεται θεοῦ καὶ κατὰ φανταϲίαν καὶ δόκηϲιν τὸν Χριϲτὸν πεφηνέναι ἐτερατεύετο . καὶ καταδύϲειϲ τινὰϲ ἐναγεῖϲ καὶ νυκτερινὰϲ καὶ παρανόμουϲ μίξειϲ καὶ ἀρρητοποιΐαϲ καὶ εἱμαρμένην καὶ μετενϲωματώϲειϲ καὶ ἄλλα τινὰ Ἑλληνικὰ διδάϲκων . περὶ οὗ καὶ Θεόδωροϲ ὁ τῆϲ Ῥαϊθοῦ πρεϲβύτερόϲ φηϲι · Μάνηϲ , ὃϲ φανταϲίᾳ τινὶ ψιλῇ καὶ ϲχήματι διακένῳ ϲώματοϲ ἀνθρωπείου πεφανερῶϲθαι τὸν κύριον ἐφαντάϲθη καὶ ὠνείρωξεν , ὡϲ πάϲχειν μὲν δοκεῖν αὐτὸν καὶ πράττειν , ἅπερ ἔδρα καὶ ἔπαϲχε καθ᾿ ἡμᾶϲ , μηδὲν δὲ τούτων ἀληθείᾳ καὶ πράγματι ὑπάρξαι , ἀλλὰ δοκήϲει μόνον καὶ ἀπάτῃ ἀποβουκολεῖν τοὺϲ ἀνθρώπουϲ , οἷϲ καὶ ϲυνανεϲτράφθαι νενόμιϲται . διὰ τοῦτο καὶ φύϲειϲ δύο παραιτεῖται ἐπὶ τοῦ Χριϲτοῦ λέγειν , ἀλλὰ μίαν τῆϲ θεότητοϲ . Παῦλοϲ δέ τιϲ ϲύγχρονοϲ , ἐπίϲκοποϲ Ἀντιοχείαϲ τῆϲ μεγάληϲ , ψιλὸν ἄνθρωπον τὸν κύριον ἔφη , ὡϲ ἕνα τῶν προφητῶν . Παῦλοϲ , ὅθεν καὶ Παυλικιανοί .
Lemmas: 147 Μάνης · οὗτος ὁ τρισκατάρατος ἐπί Αὐρηλιανός βασιλεύς φαίνω , Χριστός ἑαυτοῦ καί πνεῦμα ἅγιος φαντάζω · μαθητής ἰβʹ ὡς εἄν ὁ Χριστός ἐπάγω καί ἐκ πᾶς αἵρεσις εἰμί τίς κακός ἐρανίζω ἐκ Περσίς εἰς ὁ Ῥωμαῖος γῆ κατά θεός συγχώρησις εἰσφρέω . οὗτος ὁ καί Μάνης καί Σκυθιανὸς λέγω βραχμᾶνες εἰμί ὁ γένος , διδάσκαλος δέ ἔχω Βούδδας ὁ πρώην καλέω Τερέβιθον · ὅς παιδεύω ὁ Ἕλλην ὁ Ἐμπεδοκλῆς ἀγαπάω αἵρεσις , δύο ἀρχή λέγω ἀντίκειμαι ἀλλήλων . εἰσέρχομαι δέ ἐν Περσίς ἐκ παρθένος ἑαυτοῦ φάσκω γεννάω καί ἐν ὁ ὄρος ἀνατρέφω . καί συγγράφω καί βιβλίον Δ΄ ὁ μέν ἐπονομάζω ὁ Μυστήριος , ὁ δέ ὁ Εὐαγγέλιος , ὁ δέ ὁ θησαυρός , ὁ δέ ὁ Κεφαλαίων . καί ὁ μέν Βούδδας οὗτος , ὁ καί τερέβινθος , ὑπό πνεῦμα ἀκάθαρτος συντρίβω ἀπόλλυμι · γυνή δέ τις , παρά ὅς καταλύω , ὁ χρῆμα αὐτός καί ὁ βέβηλος Βίβλος κληρονομέω ὠνέομαι παιδάριον ἔτος Ζ΄ ὄνομα Κούβρικον , ὅς καί διδάσκω γράμμα καί ἐλευθερόω κληρονόμος ἑαυτοῦ πᾶς καθίστημι . ὁ δέ λαμβάνω ὁ βιβλίον ὁ Βούδδας καί ὁ χρῆμα διέρχομαι ὁ Περσίς , Μάνης ἑαυτοῦ ὀνομάζω καί ὁ πλάνης ὁ Βούδδας συνίστωρ γίγνομαι ὁ βιβλίον πόνημα ἴδιος λέγω . ὅς ὁ βασιλεύς Πέρσης ἐκδέρω ζῶ , ὡς αἴτιος ὁ θάνατος ὁ υἱός αὐτός γίγνομαι . νοσέω γάρ καί θεραπεία πολύς παρά ὁ ἰατρός τυγχάνω , ὁ κουβριζω ὑπισχνέομαι Χωρὶς ἰατρός ἀνίστημι αὐτός · καί ἀφίστημι ὁ ἰατρός θανατόω αὐτός . ὁ οὖν Μάνης οὗτος ἀποβάλλω ὁ παλαιός διαθήκη καί ὁ κτίσις πᾶς καί ὁ ὁ ἄνθρωπος κατασκευή οὐ ἀγαθός τις εἰμί θεός βλασφημέω , ὑπό φθορά καί ἀλλοίωσις εἰμί , ὁ νέος ὡς ἀγαθός δῆθεν προσίημι θεός καί κατά φαντασία καί δόκησις ὁ Χριστός φαίνω τερατεύομαι . καί κατάδυσις τις ἐναγής καί νυκτερινός καί παράνομος μίξις καί ἀρρητοποιΐα καί μείρομαι καί μετενσωμάτωσις καί ἄλλος τις Ἑλληνικός διδάσκω . περί ὅς καί Θεόδωρος ὁ ὁ Ῥαϊθοῦ πρέσβυς φημί · Μάνης , ὅς φαντασία τις ψιλός καί σχῆμα διάκενος σῶμα ἀνθρώπειος φανερόω ὁ κύριος φαντάζω καί ὀνειρώσσω , ὡς πάσχω μέν δοκέω αὐτός καί πράσσω , ὅσπερ δράω καί πάσχω κατά ἐγώ , μηδείς δέ οὗτος ἀλήθεια καί πρᾶγμα ὑπάρχω , ἀλλά δοκέω μόνος καί ἀπάτη ἀποβουκολέω ὁ ἄνθρωπος , ὅς καί συναναστρέφω νομίζω . διά οὗτος καί φύσις δύο παραιτέομαι ἐπί ὁ Χριστός λέγω , ἀλλά εἷς ὁ θεότης . Παῦλος δέ τις σύγχρονος , ἐπίσκοπος Ἀντιόχεια ὁ μέγας , ψιλός ἄνθρωπος ὁ κύριος φημί , ὡς εἷς ὁ προφήτης . Παῦλος , ὅθεν καί Παυλικιάνος .