suda.lexicon 1.B.150
150 Βαϲίλειοϲ , Καιϲαρειαϲ τῆϲ Καππαδοκῶν ἐπίϲκοποϲ ( ἥτιϲ πρῴην Μάζακα ἐκαλεῖτο ) , ἑταῖροϲ Γρηγορίου τοῦ Ναδιανδῶν ἐπιϲκόπου . γέγονε δὲ γονέων περιφανῶν , Βαϲιλείου τε καὶ Ἐμμελείαϲ , ὧν ἄνωθεν ἡ ϲυγγένεια · ἀνὴρ ἐλλογιμώτατοϲ καὶ πάϲηϲ παιδείαϲ εἰϲ ἄκρον ἐληλακώϲ . οὗτοϲ ἔγραψε πλεῖϲτα , ἐν οἷϲ θαυμάζεται τὰ εἰϲ τὴν Ἐξαήμερον . καὶ κατ᾿ Εὐνομίου δὲ ἐξαιρέτουϲ ϲυνέταξε λόγουϲ , καὶ περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματοϲ τεῦχοϲ , καὶ τὰϲ εἰϲ τὴν Ἑξαήμερον ὁμιλίαϲ θ ′ ἕτερον τεῦχοϲ ἀϲκητικόν , περὶ παρθενίαϲ ἄλλο · Ἔπαινον εἰϲ τοὺϲ μ᾿ Μάρτυραϲ , ἕτερον εἰϲ Γόρδιον , ἄλλον εἰϲ Βαρλαάμ , ἕτερον εἰϲ Ἰουλίττον . εἰϲ διαφόρουϲ ψαλμοὺϲ Ἠθικοὶ λόγοι διάφοροι · ἐπιϲτολαὶ , ὧν οὐδὲν ἄμεινον , πρόϲ τε τὸν ϲοφιϲτὴν Λιβάνιον καὶ πρὸϲ τὸν φίλον Γρηγόριον καὶ εἰϲ ἄλλουϲ πλείοναϲ . τοῦδέ γε Βαϲιλείου καὶ Φιλοϲτόργιοϲ μνήμην πεποίηται ἐν τῇ κατ᾿ αὐτὸν ἱϲτορίᾳ γράφων οὕτωϲ Βαϲίλειοϲ γὰρ ἤκμαζε κατ᾿ ἐκείνουϲ τοὺϲ χρόνουϲ ἐν Καιϲαρείᾳ τῆϲ Καππαδοκίαϲ καὶ Γρηγόριοϲ ἐν τῆ Ναδιανδῷ ( ϲταθμὸϲ δὲ οὗτοϲ ὁ τόποϲ Καππαδοκίαϲ ) καὶ Ἀπολινάριοϲ ἐν τῇ Λαοδικείᾳ τῆϲ Συρίαϲ . τρεῖϲ δὴ οὗτοι ἄνδρεϲ τότε τοῦ ὁμοουϲίου προὐμάχουν κατὰ τοῦ ἑτεροουϲίου , μακρῷ πάνταϲ παρενεγκόντεϲ τοὺϲ πρότερον καὶ ὕϲτερον ἄχριϲ ἐμοῦ τῆϲ αὐτῆϲ αἱρέϲεωϲ προϲτάνταϲ , ὡϲ παῖδα παῤ αὐτοῖϲ κριθῆναι τὸν Ἀθανάϲιον . τῆϲ τε γὰρ ἔξωθεν καλουμένηϲ παιδεύϲεωϲ ἐπὶ πλεῖϲτον οὗτοι προεληλύθεϲαν , καὶ τῶν ἱερῶν γραφῶν , ὁπόϲα εἰϲ ἀνάγνωϲιν καὶ τὴν πρόχειρον μνήμην ἐτέλει , πολλὴν εἶχον τὴν ἐμπειρίαν , καὶ μάλιϲτά γε αὐτῶν ὁ Βαϲίλειοϲ . καὶ μὴν καὶ ϲυγγράφειν ἕκαϲτοϲ αὐτῶν ἐϲ τὸν ἑαυτοῦ τρόπον ἦν ἱκανώτατοϲ . τῷ μέν γε Βαϲιλείῳ τὸ πανηγυρικὸν εἶδοϲ τοῦ λόγου μακρῷ ἄριϲτα εἶχεν · ἦν γὰρ πανηγυρίϲαι λαμπρότατοϲ · ὁ δέ γε Ἀπολινάριοϲ ἐν τῷ ὑπομνηματικῷ εἴδει τῆϲ λέξεωϲ καὶ αὐτὸϲ ἄριϲτα εἶχε · τῷ δέ γε Γρηγορίῳ καὶ παῤ ἀμφοτέροιϲ ἐξεταζομένῳ μείζω βάϲιν εἰϲ ϲυγγραφὴν εἶχεν ὁ λόγοϲ . τοϲαῦτα περὶ αὐτῶν ὡϲ ἐν παραδρομῇ Φιλοϲτόργιοϲ ὁ Ἀρειανὸϲ ἔγραψε . τελευτᾷ δὲ Βαϲίλειοϲ Γρατιανοῦ τὰ Ῥωμαίων ϲκῆπτρα διέποντοϲ . ὅτι ὁ μέγαϲ Βαϲίλειοϲ ἀδελφοὺϲ εἶχε δ ′ , τόν τε Γρηγόριον τὸν Νύϲϲη ἐπίϲκοπον , καὶ Πέτρον καὶ αὐτὸν ἐπίϲκοπον , καὶ ἑτέρουϲ δύο μονάϲανταϲ .
Lemmas: 150 Βασίλειος , Καισάρεια ὁ Καππαδόκαι ἐπίσκοπος ( ὅστις πρώην Μάζακα καλέω ) , ἑταῖρος Γρηγόριος ὁ Ναδιανδῶν ἐπίσκοπος . γίγνομαι δέ γονεύς περιφανής , Βασίλειος τε καί Ἐμμέλεια , ὅς ἄνωθεν ὁ συγγένεια · ἀνήρ ἐλλόγιμος καί πᾶς παιδεία εἰς ἄκρος ἐλαύνω . οὗτος γράφω πλεῖστος , ἐν ὅς θαυμάζω ὁ εἰς ὁ Ἐξαήμερος . καί κατά Εὐνόμιος δέ ἐξαίρετος συντάσσω λόγος , καί περί ὁ ἅγιος πνεῦμα τεῦχος , καί ὁ εἰς ὁ ἑξαήμερος ὁμιλία θ ′ ἕτερος τεῦχος ἀσκητικός , περί παρθενίη ἄλλος · Ἔπαινος εἰς ὁ εἷς Μάρτυρας , ἕτερος εἰς Γόρδιον , ἄλλος εἰς Βαρλαάμ , ἕτερος εἰς Ἰουλίττον . εἰς διάφορος ψαλμός Ἠθικός λόγος διάφορος · ἐπιστολή , ὅς οὐδείς ἀγαθός , πρός τε ὁ σοφιστής Λιβάνιος καί πρός ὁ φίλος Γρηγόριος καί εἰς ἄλλος πλείων . ὅδε γε Βασίλειος καί Φιλοστόργιος μνήμη ποιέω ἐν ὁ κατά αὐτός ἱστορία γράφω οὕτως Βασίλειος γάρ ἀκμάζω κατά ἐκεῖνος ὁ χρόνος ἐν Καισάρεια ὁ Καππαδοκία καί Γρηγόριος ἐν τῆ Ναδιανδῷ ( σταθμός δέ οὗτος ὁ τόπος Καππαδοκία ) καί Ἀπολινάριος ἐν ὁ Λαοδίκεια ὁ Συρία . τρεῖς δή οὗτος ἀνήρ τότε ὁ ὁμοούσιος προμαχέω κατά ὁ ἑτεροούσιος , μακρός πᾶς παραφέρω ὁ πρότερος καί ὕστερος ἄχρι ἐγώ ὁ αὐτός αἵρεσις προΐστημι , ὡς παῖς παρά αὐτός κρίνω ὁ Ἀθανάσιος . ὁ τε γάρ ἔξωθεν καλέω παίδευσις ἐπί πλεῖστος οὗτος προέρχομαι , καί ὁ ἱερός γραφεύς , ὁπόσος εἰς ἀνάγνωσις καί ὁ πρόχειρον μνήμη τελέω , πολύς ἔχω ὁ ἐμπειρία , καί μάλα γε αὐτός ὁ Βασίλειος . καί μήv καί συγγράφω ἕκαστος αὐτός εἰς ὁ ἑαυτοῦ τρόπος εἰμί ἱκανός . ὁ μέν γε Βασίλειος ὁ πανηγυρικός εἶδος ὁ λόγος μακρός ἀγαθός ἔχω · εἰμί γάρ πανηγυρίζω λαμπρός · ὁ δέ γε Ἀπολινάριος ἐν ὁ ὑπομνηματικός εἶδος ὁ λέξις καί αὐτός ἀγαθός ἔχω · ὁ δέ γε Γρηγόριος καί παρά ἀμφότερος ἐξετάζω μείζων βάσις εἰς συγγραφή ἔχω ὁ λόγος . τοσοῦτος περί αὐτός ὡς ἐν παραδρομή Φιλοστόργιος ὁ Ἀρειανός γράφω . τελευτάω δέ Βασίλειος Γρατιανός ὁ Ῥωμαῖος σκῆπτρον διέπω . ὅτι ὁ μέγας Βασίλειος ἀδελφός ἔχω δ ′ , ὁ τε Γρηγόριος ὁ Νύσση ἐπίσκοπος , καί Πέτρος καί αὐτός ἐπίσκοπος , καί ἕτερος δύο μονάζω .