suda.lexicon 1.Γ.450
450 Γρηγόριοϲ , Ναζιανζοῦ ἐπίϲκοποϲ ( ϲταθμὸϲ δέ ἐϲτιν οὗτοϲ Καππαδοκίαϲ , ) ἀνὴρ ἐλλογιμώτατοϲ , ἀναγκαῖοϲ δὲ φίλοϲ Βαϲιλείου τοῦ τῆϲ Καιϲαρείαϲ ἐπιϲκόπου τῆϲ ἐν Καππαδοκίᾳ . οὗτοϲ οὐ μόνον γραμματικὸϲ καὶ τὰ ἐϲ τὴν ποίηϲιν δεξιόϲ , ἀλλὰ πολλῷ πλεῖον καὶ ἐϲ φιλοϲοφίαν ἐξήϲκητο , καὶ ῥήτωρ ἦν ἀμφιδέξιοϲ . οὗτοϲ ἔγραψε καταλογάδην πολλά · εἰϲ γὰρ τρεῖϲ μυριάδαϲ ϲτίχων τὰ ϲυντάγματα αὐτοῦ ϲυνέθηκεν · ἀφ’ ὧν εἰϲι τάδε · Περὶ τῆϲ τελευτῆϲ τοῦ ἀδελφοῦ Καιϲαρίου , Ἐπιτάφιοϲ εἰϲ τὸν ἑαυτοῦ πατέρα , ἕτεροϲ εἰϲ τὴν ἀδελφὴν Γοργονίαν , Περὶ φιλοπτωχίαϲ , Ἐπαίνουϲ τῶν Μακκαβαίων , Ἐπαίνουϲ Κυπριανοῦ , Ἐπαίνουϲ Ἀθαναϲίου , Ἐπαίνουϲ Ἥρωνοϲ φιλοϲόφου , Κατὰ Ἰουλιανοῦ τοῦ βαϲιλέωϲ λόγοι β΄ , Κατὰ Εὑνομίου λόγοι β΄ , Περὶ θεολογίαϲ α΄ , Περὶ Υἱοῦ λόγοι β΄ , Περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματοϲ λόγοϲ α΄ , Πανηγυρικοὶ λόγοι ι΄ · καὶ ἕτεροι πλεῖϲτοι καὶ πᾶϲι γνώριμοι . ἠκολούθηϲε δὲ τῷ Πολέμωνοϲ χαρακτῆρι τοῦ Λαοδικέωϲ , τοῦ ϲοφιϲτεύϲαντοϲ ἐν Σμύρνῃ · ὃϲ ἐγεγόνει διδάϲκαλοϲ Ἀριϲτείδου τοῦ ῥήτοροϲ . ἐγράφη δὲ αὐτῷ καὶ ἑτέρα βίβλοϲ δι᾿ ἑξαμέτρων . παρθενίαϲ καὶ γάμου καθ’ ἑαυτοὺϲ διαλεγομένων · καὶ εἰϲ ἑτέραϲ ὑποθέϲειϲ ἐν παντοίοιϲ καὶ διαφόροιϲ μέτροιϲ , ἅτινα ϲυνάγονται εἰϲ ἐπῶν μυριάδαϲ τρεῖϲ . τοῦ δὲ Γρηγορίου τούτου καὶ Φιλοϲτόργιοϲ ὁ Ἀρειανὸϲ ἐν τῇ κατ᾿ αὐτὸν ἱϲτορίᾳ μνήμην πεποίηται καί φηϲι · Γρηγόριοϲ γὰρ ἤκμαζε κατ᾿ ἐκείνουϲ τοὺϲ χρόνουϲ ἐν τῇ Ναζιανζῷ ( ϲταθμὸϲ δὲ οὗτοϲ ὁ τόποϲ Καππαδοκίαϲ ) καὶ Βαϲίλειοϲ ἐν Καιϲαρείᾳ τῆϲ Καππαδοκίαϲ καὶ Ἀπολινάριοϲ ἐν τῆ Λαοδικείᾳ τῆϲ Συρίαϲ . τρεῖϲ δὴ οὗτοι ἄνδρεϲ τότε τοῦ ὁμοουϲίου προυμάχουν κατὰ τοῦ ἑτεροουϲίου , μακρῷ πάνταϲ παρενεγκόντεϲ τοὺϲ πρότερον καὶ ὕϲτερον ἄχριϲ ἐμοῦ τῆϲ αὐτῆϲ αἱρέϲεωϲ προϲτάνταϲ , ὡϲ παῖδα παῤ αὐτοῖϲ κριθῆναι τὸν Ἀθανάϲιον . τῆϲ τε γὰρ ἔξωθεν καλουμένηϲ παιδεύϲεωϲ ἐπιπλεῖϲτον οὗτοι προεληλύθειϲαν καὶ τῶν ἱερῶν γραφῶν , ὁπόϲα εἰϲ ἀνάγνωϲιν καὶ τὴν πρόχειρον μνήμην ἐτέλει , πολλὴν εἶχον τὴν ἐμπειρίαν , καὶ μάλιϲτά γε αὐτῶν ὁ Γρηγόριοϲ . καὶ μὴν καὶ ϲυγγράφειν ἕκαϲτοϲ αὐτῶν ἐϲ τὸν ἑαυτοῦ τρόπον ἦν ἱκανώτατοϲ . τῷ μέν γε Ἀπολιναρίῳ τὸ ὑπομνηματικὸν εἶδοϲ τῆϲ λέξεωϲ μακρῷ ἄριϲτα εἶχε , Βαϲίλειοϲ δὲ πανηγυρίϲαι λαμπρότατοϲ ἦν , τῷ δέ γε Γρηγορίῳ καὶ παῤ ἀμφοτέροιϲ ἐξεταζομένῳ μείζω βάϲιν εἰϲ ϲυγγραφὴν εἶχεν ὁ λόγοϲ . καὶ ἦν εἰπεῖν Ἀπολιναρίου μὲν ἁδρότεροϲ , Βαϲιλείου δὲ ϲταθερώτεροϲ . τοϲαύτηϲ δὲ αὐτοῖϲ ἐν τῷ λέγειν καὶ γράφειν δυνάμεωϲ οὔϲηϲ , καὶ τὸ ἦθοϲ οὐδὲν ἧττον οἱ ἄνδρεϲ παρείχοντο πρὸϲ τὴν τῶν πολλῶν θέαν ἐπαγωγότατον · ὥϲτε καὶ οἰϲ ὡρῶντο καὶ οἷϲ ἔλεγον καὶ ὁπόϲα γράφοντεϲ διεδίδοϲαν , διὰ πάντων ᾕρουν εἰϲ τὴν ἑαυτῶν κοινωνίαν τούϲ καθ’ ὁτιοῦν αὐτῶν εὐμαρέϲτερον ἁλίϲκεϲθαι δυναμένουϲ . τοϲαῦτα περὶ αὐτῶν ὡϲ ἐν παραδρομῇ Φιλοϲτόργιοϲ καὶ ταῦτα Ἀρειανὸϲ ὢν ἔγραψεν . ἔτι γοῦν περιὼν εἰϲ τὸν οἰκεῖον τόπον ὁ Γρηγόριοϲ ἐπίϲκοπον καταϲτήϲαϲ ἐν τῇ λαχούϲῃ αὐτὸν ἐκκληϲίᾳ , αὐτὸϲ ἐν ἀγρῷ τινι βίον μοναδικὸν ἀπηνέγκατο . ἐλάϲαϲ δὲ περὶ τὰ ἐνενήκοντα ἔτη καὶ ἐπέκεινα , Θεοδοϲίου τρίτον καὶ δέκατον ἔτοϲ ἄγοντοϲ , καταλύει τὸν βίον , ἀνάξιον τοῦτο τῆϲ αὐτοῦ παθῶν ἀρετῆϲ , τὸ τῆϲ καθέδραϲ ἀποκρουϲθῆναι τῆϲ βαϲιλευούϲηϲ τῶν πόλεων , καὶ προκριθῆναι μᾶλλον τοὺϲ φαυλοτέρουϲ ἢ τὸν ἐπ’ ἀρετῇ καὶ λαμπρότητι βίου πάντων μᾶλλὸν ὑπερανέχοντα .
Lemmas: 450 Γρηγόριος , Ναζιανζός ἐπίσκοπος ( σταθμός δέ εἰμί οὗτος Καππαδοκία , ) ἀνήρ ἐλλόγιμος , ἀναγκαῖος δέ φίλος Βασίλειος ὁ ὁ Καισάρεια ἐπίσκοπος ὁ ἐν Καππαδοκία . οὗτος οὖον μόνος γραμματικός καί ὁ εἰς ὁ ποίησις δεξιός , ἀλλά πολύς πλείων καί εἰς φιλοσοφία ἐξασκέω , καί ῥήτωρ εἰμί ἀμφιδέξιος . οὗτος γράφω καταλογάδην πολύς · εἰς γάρ τρεῖς μυριάς στίχος ὁ σύνταγμα αὐτός συντίθημι · ἀπό ὅς εἰμί ὅδε · περι ὁ τελευτή ὁ ἀδελφός Καισαρίου , ἐπιτάφιος εἰς ὁ ἑαυτοῦ πατήρ , ἕτερος εἰς ὁ ἀδελφή Γοργονία , περι φιλοπτωχία , Ἔπαινος ὁ Μακκαβαῖος , Ἔπαινος κυπριανός , Ἔπαινος Ἀθανάσιος , Ἔπαινος Ἥρων φιλόσοφος , κατά Ἰουλιανός ὁ βασιλεύς λόγος Β΄ , κατά Εὑνόμιος λόγος Β΄ , περι θεολογία Α΄ , περι υἱός λόγος Β΄ , περι ὁ ἅγιος πνεῦμα λόγος Α΄ , πανηγυρικός λόγος Ι΄ · καί ἕτερος πλεῖστος καί πᾶς γνώριμος . ἀκολουθέω δέ ὁ Πολέμων χαρακτήρ ὁ Λαοδικεύς , ὁ σοφιστεύω ἐν Σμύρνη · ὅς γίγνομαι διδάσκαλος Ἀριστείδης ὁ ῥήτωρ . γράφω δέ αὐτός καί ἕτερος βίβλος διά ἑξάμετρος . παρθενίη καί γάμος κατά ἑαυτοῦ διαλέγω · καί εἰς ἕτερος ὑπόθεσις ἐν παντοῖος καί διάφορος μέτρον , ὅστις συνάγω εἰς ἔπος μυριάς τρεῖς . ὁ δέ Γρηγόριος οὗτος καί Φιλοστόργιος ὁ Ἀρειανός ἐν ὁ κατά αὐτός ἱστορία μνήμη ποιέω καί φημί · Γρηγόριος γάρ ἀκμάζω κατά ἐκεῖνος ὁ χρόνος ἐν ὁ Ναζιανζός ( σταθμός δέ οὗτος ὁ τόπος Καππαδοκία ) καί Βασίλειος ἐν Καισάρεια ὁ Καππαδοκία καί Ἀπολινάριος ἐν τῆ Λαοδίκεια ὁ Συρία . τρεῖς δή οὗτος ἀνήρ τότε ὁ ὁμοούσιος προμαχέω κατά ὁ ἑτεροούσιος , μακρός πᾶς παραφέρω ὁ πρότερος καί ὕστερος ἄχρι ἐγώ ὁ αὐτός αἵρεσις προΐστημι , ὡς παῖς παρά αὐτός κρίνω ὁ Ἀθανάσιος . ὁ τε γάρ ἔξωθεν καλέω παίδευσις ἐπιπλεῖστον οὗτος προέρχομαι καί ὁ ἱερός γραφεύς , ὁπόσος εἰς ἀνάγνωσις καί ὁ πρόχειρον μνήμη τελέω , πολύς ἔχω ὁ ἐμπειρία , καί μάλα γε αὐτός ὁ Γρηγόριος . καί μήv καί συγγράφω ἕκαστος αὐτός εἰς ὁ ἑαυτοῦ τρόπος εἰμί ἱκανός . ὁ μέν γε απολιναριον ὁ ὑπομνηματικός εἶδος ὁ λέξις μακρός ἀγαθός ἔχω , Βασίλειος δέ πανηγυρίζω λαμπρός εἰμί , ὁ δέ γε Γρηγόριος καί παρά ἀμφότερος ἐξετάζω μείζων βάσις εἰς συγγραφή ἔχω ὁ λόγος . καί εἰμί εἶπον Ἀπολινάριος μέν ἁδρός , Βασίλειος δέ σταθερός . τοσοῦτος δέ αὐτός ἐν ὁ λέγω καί γράφω δύναμις εἰμί , καί ὁ ἦθος οὐδείς κακός ὁ ἀνήρ παρέχω πρός ὁ ὁ πολύς θέα ἐπαγωγός · ὥστε καί οἶς ὁράω καί ὅς λέγω καί ὁπόσος γράφω διαδίδωμι , διά πᾶς αἱρέω εἰς ὁ ἑαυτοῦ κοινωνία ὁ κατά ὁστισοῦν αὐτός εὐμαρής ἁλίσκομαι δύναμαι . τοσοῦτος περί αὐτός ὡς ἐν παραδρομή Φιλοστόργιος καί οὗτος Ἀρειανός εἰμί γράφω . ἔτι γοῦν περίειμι1 εἰς ὁ οἰκέω τόπος ὁ Γρηγόριος ἐπίσκοπος καθίστημι ἐν ὁ λαγχάνω αὐτός ἐκκλησία , αὐτός ἐν ἀγρός τις βίος μοναδικός ἀποφέρω . ἐλαύνω δέ περί ὁ ἐνενήκοντα ἔτος καί ἐπέκεινα , Θεοδόσιος τρίτος καί δέκατος ἔτος ἄγω , καταλύω ὁ βίος , ἀνάξιος οὗτος ὁ αὐτός πάθος ἀρετή , ὁ ὁ καθέδρα ἀποκρούω ὁ βασιλεύω ὁ πόλις , καί προκρίνω μᾶλλον ὁ φαῦλος ἢ ὁ ἐπί ἀρετή καί λαμπρότης βίος πᾶς μάλα ὑπερανέχω .