suda.lexicon 1.A.4093
4093 Ἀρχή · ποιητική · εἰδική · τελική . ὁ δὲ Ἀριϲτοτέληϲ φηϲὶν , ὅτι ἡ ψυχὴ οἶον ἀρχὴ τῶν ζῴων ἐϲτὶν , ὡϲ ποιητικὴ , εἰδικὴ , τελική · αὗται γάρ εἰϲιν αἱ κυρίωϲ ἀρχαί . ὡϲ μὲν οὖν ποιητικὴ , ὅτι αὕτη κινεῖ τὸ ζῷον μόνῃ τῇ βουλήϲει καὶ οὐ δεῖται μοχλείαϲ τινόϲ · ὡϲ εἰδικὴ δὲ , ὅτι αὐτή ἐϲτιν ἡ εἰδοποιοῦϲα τὸ ζῷον καὶ ἁπλῶϲ τὰ ἔμψυχα . λέγεται γὰρ τὰ ἔμψυχα εἴδη αὐτὸ τοῦτο εἶναι κατὰ τὴν ψυχήν · τὸ γὰρ κρεῖττον ἐν ἑκάϲτῳ τῶν φυϲικῶν εἶδόϲ ἐϲτιν ἑκάϲτου · κρεῖττον δὲ ἐν τοῖϲ ἐμψύχοιϲ ἡ ψυχή . ὡϲ τελικὸν δὲ , ὅτι αὐτῆϲ ἕνεκα τὸ ϲῶμα · ἔϲτι γὰρ τὸ μὲν ϲῶμα ἕνεκά του , αὐτὴ δὲ οὗ ἕνεκα . ὅθεν καὶ ἡ διοργάνωϲιϲ τῶν ζῴων ἄλλη καὶ ἄλλη πρὸϲ τὴν ἰδιότητα τῆϲ ἐν ἑκάϲτῳ ψυχῆϲ . ἀλλ᾿ ἡ μὲν ψυχὴ τῶν ζῴων πορρωτέρω ἀρχή , ἡ δὲ φύϲιϲ προϲεχήϲ . τῶν δὲ ἐξ ἀνάγκηϲ ἑπομένων τῇ ψυχῇ τὰ μὲν αὐτῇ ἀκολουθεῖ , τὰ δὲ ὅλῳ τῷ ζῴῳ , λέγω δὴ τὸ ἐκ τῆϲ ζωῆϲ καὶ ϲώματοϲ . καὶ τὰ μὲν τῆϲ ψυχῆϲ πάθη ἡ νόηϲιϲ · τοῦτο γὰρ αὐτῆϲ ἴδιον · τὰ δ᾿ ἄλλα πάθη , τὸ αἰϲθάνεϲθαι , τὸ φανταϲιοῦϲθαι , θυμοῦϲθαι , ἐπιθυμεῖν καὶ εἴ τι τοιοῦτον , κοινά ἐϲτι τοῦ ϲυναμφοτέρου . ὅτι πέντε γένη ἔλεγεν εἶναι ἀρχὸϲ πάντων τῶν ὄντων , οὐϲίαν , ταυτότητα , ἑτερότητα , κίνηϲιν , ϲτάϲιν . γένη δὲ ταῦτα ἔλεγεν οὐχ οὕτωϲ ὥϲπερ τὰ παρὰ τοῖϲ Περιπατητικοῖϲ , ἅτινα διῄρηται ὑπ᾿ ἀλλήλων καὶ ἀφ᾿ ἑκάϲτου ϲειρά τιϲ ἐκδίδοται τῶν ὑπαλλήλων γενῶν τε καὶ εἰδῶν , ἀλλ᾿ ὡϲ διὰ πάντων τῶν ὄντων διήκοντα . ἔϲτι γὰρ ἐν πᾶϲι καὶ οὐϲία , καθ᾿ ἥν ἑκάϲτου ἐϲτὶ τὸ εἶναι · καὶ ἔϲτι ταυτότηϲ , καθὸ ἐκ μιᾶϲ τῆϲ τῶν ὄντων ἐϲμὲν ἀρχῆϲ . ἔχομεν δὲ καὶ ἑτερότητα , ἐπειδὴ καὶ πλῆθόϲ ἐϲτι τὰ ὄντα · ὅπου δὲ πλῆθοϲ , ἐκεῖ ἑτερότηϲ . ἔϲτι δὲ καὶ κίνηϲιϲ ἐν πᾶϲι τοῖϲ οὖϲι · κίνηϲιν δέ λέγω οὐ τὴν ἀτελῆ ἐνέργειαν , ἀλλὰ τὴν ἐνεργῆ , τὴν ἑκάϲτου . πάντα γὰρ ἔχει οἰκείαν ἐνέργειαν , καὶ αὐτὰ τὰ ἄψυχα · ἢ γὰρ θερμαίνουϲιν ἢ ψύχουϲι τὰ παρακείμενα ἢ ὑγραίνουϲιν ἢ ξηραίνουϲιν ἢ ἄλλο τι τοιοῦτον ποιοῦϲι . καὶ ἡ ϲτάϲιϲ δὲ ἐπὶ πάντων θεωρεῖται · καὶ γὰρ τὰ ἀεικίνητα ϲτάϲεωϲ μετέχει , οὐ μόνον τὸ τὴν ὁλότητα ἑϲτάναι , ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ μένειν ἐπὶ τῆϲ ἀεικινηϲίαϲ ϲτάϲιϲ ἐϲτί . καθὸ οὖν μένουϲι τὰ κινούμενα ἢ ἀεὶ ἢ ἐπί τινα χρόνον , κατ᾿ αὐτὸ τοῦτο ϲτάϲεωϲ μετέχει .
Lemmas: 4093 Ἀρχή · ποιητικός · εἰδικός · τελικός . ὁ δέ Ἀριστοτέλης φημί , ὅτι ὁ ψυχή οἶος ἀρχή ὁ ζῷον εἰμί , ὡς ποιητικός , εἰδικός , τελικός · οὗτος γάρ εἰμί ὁ κύριος ἀρχή . ὡς μέν οὖν ποιητικός , ὅτι οὗτος κινέω ὁ ζῷον μόνος ὁ βούλομαι καί οὖον δήω μοχλεία τις · ὡς εἰδικός δέ , ὅτι αὐτός εἰμί ὁ ειδοποιώ ὁ ζῷον καί ἁπλόος ὁ ἔμψυχος . λέγω γάρ ὁ ἔμψυχος εἶδος αὐτός οὗτος εἰμί κατά ὁ Ψυχή · ὁ γάρ ἀγαθός ἐν ἕκαστος ὁ φυσικός εἶδος εἰμί ἕκαστος · ἀγαθός δέ ἐν ὁ ἔμψυχος ὁ ψυχή . ὡς τελικός δέ , ὅτι αὐτός ἕνεκα ὁ σῶμα · εἰμί γάρ ὁ μέν σῶμα ἕνεκα ὁ , αὐτός δέ ὅς ἕνεκα . ὅθεν καί ὁ διοργάνωσις ὁ ζῷον ἄλλος καί ἄλλος πρός ὁ ἰδιότης ὁ ἐν ἕκαστος Ψυχή . ἀλλά ὁ μέν ψυχή ὁ ζῷον πρόσω ἀρχή , ὁ δέ φύσις προσεχής . ὁ δέ ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ὁ Ψυχή ὁ μέν αὐτός ἀκολουθέω , ὁ δέ ὅλος ὁ ζῷον , λέγω δή ὁ ἐκ ὁ ζωή καί σῶμα . καί ὁ μέν ὁ Ψυχή πάθος ὁ νόησις · οὗτος γάρ αὐτός ἴδιος · ὁ δέ ἄλλος πάθος , ὁ αἰσθάνομαι , ὁ φαντασιόω , θυμόω , ἐπιθυμέω καί εἰμί τίς τοιοῦτος , κοινός εἰμί ὁ συναμφότεροι . ὅτι πέντε γένος λέγω εἰμί ἀρχός πᾶς ὁ εἰμί , οὐσία , ταυτότης , ἑτερότης , κίνησις , στάσις . γένος δέ οὗτος λέγω οὐ οὕτως ὥσπερ ὁ παρά ὁ περιπατητικός , ὅστις διαιρέω ὑπό ἀλλήλων καί ἀπό ἕκαστος σειρά τις ἐκδίδωμι ὁ ὑπάλληλος γένος τε καί εἶδος , ἀλλά ὡς διά πᾶς ὁ εἰμί διήκω . εἰμί γάρ ἐν πᾶς καί οὐσία , κατά ὅς ἕκαστος εἰμί ὁ εἰμί · καί εἰμί ταυτότης , καθό ἐκ εἷς ὁ ὁ εἰμί εἰμί ἀρχή . ἔχω δέ καί ἑτερότης , ἐπεί καί πλῆθος εἰμί ὁ εἰμί · ὅπου δέ πλῆθος , ἐκεῖ ἑτερότης . εἰμί δέ καί κίνησις ἐν πᾶς ὁ εἰμί · κίνησις δέ λέγω οὖον ὁ ἀτελής ἐνέργεια , ἀλλά ὁ ἐνεργής , ὁ ἕκαστος . πᾶς γάρ ἔχω οἰκεῖος ἐνέργεια , καί αὐτός ὁ ἄψυχος · ἢ γάρ θερμαίνω ἢ ψύχω ὁ παράκειμαι ἢ ὑγραίνω ἢ ξηραίνω ἢ ἄλλος τίς τοιοῦτος ποιέω . καί ὁ στάσις δέ ἐπί πᾶς θεωρέω · καί γάρ ὁ αεικίνητος στάσις μετέχω , οὖον μόνος ὁ ὁ ὁλότης ἵστημι , ἀλλά καί αὐτός ὁ μένω ἐπί ὁ αεικινησία στάσις εἰμί . καθό οὖν μένω ὁ κινέω ἢ ἀεί ἢ ἐπί τις χρόνος , κατά αὐτός οὗτος στάσις μετέχω .