suda.lexicon 4.Π.27
27 Πάθοϲ : ὅτι τὸ τοῦ πάθουϲ ὄνομα διχῶϲ λέγεται · ἢ γὰρ τὸ εἰϲ φθορὰν ἄγον ἢ εἰϲ τελείωϲιν . λέγεται γὰρ πάϲχειν τὸ ξύλον ὑπὸ τοῦ πυρὸϲ , ὡϲ εἰϲ φθορὰν ἀγόμενον , λέγεται πάϲχειν καὶ τὰϲ αἰϲθήϲειϲ ὑπὸ τῶν αἰϲθητῶν , ἀντὶ τοῦ τελειοῦϲθαι , καὶ ἐκ δυνάμεωϲ εἰϲ ἐνέργειαν ἄγεϲθαι . ὅτι ἐκ τῶν παθῶν τοῦ ϲώματοϲ διαβαίνει τι πρὸϲ τὴν ψυχήν · ἀλγοῦντι γὰρ ϲυναλγεῖ καὶ εὐθυμοῦντι ϲυνήδεται . ὅτι καὶ ἐμποδίζει αὐτῇ τὸ ϲῶμα τοιῶϲ ἢ τοιῶϲ διακείμενον , οὐδεὶϲ ἀγνοεῖ , ὅπερ οὐκ ἂν ἐγένετο , εἰ μὴ διέβαινεν ἀπὸ τῆϲ πρὸϲ αὐτὸ ϲχέϲεωϲ ϲυμπάθειά τιϲ ἐπὶ τὴν ψυχὴν οὕτωϲ , ὡϲ τῆϲ κοιλίαϲ τοῦ ἐγκεφάλου τῆϲ ὄπιϲθεν παθούϲηϲ τὸ μνημονευτικὸν πάϲχειν . περὶ παθῶν · ὅτι τῆϲ ψυχῆϲ μέρη τὰ ε΄ αἰϲθητήρια καὶ τὸ φωνητικὸν μόριον καὶ τὸ δια νοητικόν , ὅπερ ἐϲτὶν ἡ διάνοια . ἐκ δὲ τῶν ψευδῶν ἐπιγίγνεϲθαι τὴν διαϲτροφὴν ἐπὶ τὴν διάνοιαν , ἀφʼ ἧϲ πολλὰ πάθη βλαϲτάνειν καὶ ἀκαταϲταϲίαϲ αἴτια . ἔϲτι δὲ αὐτὸ τὸ πάθοϲ ἡ ἄλογοϲ καὶ παρὰ φύϲιν ψυχῆϲ κίνηϲιϲ ἢ ὁρμὴ πλεονάζουϲα . τῶν παθῶν τῶν ἀνωτάτω γένη τέϲϲαρα , λύπη , φόβοϲ , ἐπιθυμία , ἡδονή . δοκεῖ δὲ τὰ πάθη κρίϲειϲ εἶναι · ἥ τε γὰρ φιλαργυρία ὑπόληψίϲ ἐϲτι τοῦ τὸ ἀργύριον καλὸν εἶναι . καὶ ἡ μέθη δὲ καὶ ἡ ἀκολαϲία ὁμοίωϲ καὶ τὰ ἄλλα . καὶ τὴν μὲν εἶναι ϲυϲτολὴν ἄλογον , εἴδη δὲ αὐτῆϲ ἔλεοϲ , φθόνοϲ , ζῆλοϲ , ζηλοτυπία , ἄχθοϲ , ἐνόχληϲιϲ , ἀνοία , ὀδύνη , ϲύγχυϲιϲ . ἔλεον μέν ὡϲ ἐπὶ ἀναξίωϲ κακοπαθοῦντι , φθόνον δὲ λύπην ἐπ’ ἀλλοτρίοιϲ ἀγαθοῖϲ , ζῆλον δὲ λύπην ἐπὶ τῷ ἄλλῳ παρεῖναι ὧν καὶ αὐτὸϲ ἔχει , ἄχθοϲ λύπην βαρύνουϲαν , ἐνόχληϲιν λύπην ϲτενοχωροῦϲαν καὶ δυϲχωρίαν παραϲκευάζουϲαν , ἀνοίαν λύπην ἐκ διαλογιϲμῶν μένουϲαν ἢ ἐπιτεινομένην , ὀδύνην λύπην ἐπίπονον , ϲύγχυϲιν λύπην ἄλογον , ἀποκλείουϲαν καὶ κωλύουϲαν τὰ παρόντα ϲυνορᾶν . ὅτι ἡ ἀθαναϲία τῆϲ ζωῆϲ πάθοϲ ἐϲτὶν ἢ ϲύμπτωμά τι . ὅτι δὲ πάθοϲ ἢ ϲύμπτωμά τι ἡ ἀθαναϲία τῆϲ ζωῆϲ δειχθήϲεται ἐπὶ ὑποθέϲει τῇ ἐκ θνητοῦ ἀθάνατον γίγνεϲθαι · οὐ γὰρ μεταλήψει ἄλληϲ ζωῆϲ ἀθάνατον ἔϲται τὸ θνητόν , ἀλλ᾿ ὡϲ ϲυμπτώματί τινι καὶ πάθει · ἡ γὰρ αὐτὴ ζωὴ παθοῦϲα ἀθαναϲία ἐϲτίν . εἰ δὲ πάθουϲ αἰτία ἡ ζωὴ ἀθαναϲία γίνεται , εἴη ἂν πάθοϲ ἡ ζωὴ τῆϲ ἀθαναϲίαϲ . εἰ οὖν τοῦ πάθουϲ τοῦ ἰδίου τὸ πεπονθὸϲ οὐκ ἐϲτι γένοϲ ( ϲύμπτωμά τι γὰρ καὶ ϲυμβεβηκὸϲ τὸ πάθοϲ τοῦ πεπονθότοϲ , ἀλλ’ οὐκ εἶδοϲ ) , οὐδ’ ἂν τῆϲ ἀθαναϲίαϲ γένοϲ εἴη ἡ ζωή · οὐδὲ γὰρ γλυκύτητοϲ τὸ ϲῶμα γένοϲ οὐδὲ ἡδονῆϲ ἢ λύπηϲ ψυχή . λέλεκται περὶ τούτου καὶ ἐν τῷ ἀθάνατοϲ , ἀλλ’ ἐνταῦθα πλατύτερον .
Lemmas: 27 πάθος : ὅτι ὁ ὁ πάθος ὄνομα διχῶς λέγω · ἢ γάρ ὁ εἰς φθορά ἄγω ἢ εἰς τελέω . λέγω γάρ πάσχω ὁ ξύλον ὑπό ὁ πυρός , ὡς εἰς φθορά ἄγω , λέγω πάσχω καί ὁ αἴσθησις ὑπό ὁ αἰσθητής , ἀντί ὁ τελειόω , καί ἐκ δύναμις εἰς ἐνέργεια ἄγω . ὅτι ἐκ ὁ πάθος ὁ σῶμα διαβαίνω τίς πρός ὁ Ψυχή · ἀλγέω γάρ συναλγέω καί εὐθυμέω συνήδομαι . ὅτι καί ἐμποδίζω αὐτός ὁ σῶμα τοῖος ἢ τοῖος διάκειμαι , οὐδείς ἀγνοέω , ὅσπερ οὐ εἄν γίγνομαι , εἰμί μή διαβαίνω ἀπό ὁ πρός αὐτός σχέσις συμπάθεια τις ἐπί ὁ ψυχή οὕτως , ὡς ὁ κοιλία ὁ ἐγκέφαλος ὁ ὄπισθεν πάθος ὁ μνημονευτικός πάσχω . περί πάθος · ὅτι ὁ Ψυχή μέρος ὁ Ε΄ αἰσθητήριον καί ὁ φωνητικός μόριον καί ὁ διά νοητικός , ὅσπερ εἰμί ὁ διάνοια . ἐκ δέ ὁ ψευδής ἐπιγίγνομαι ὁ διαστροφή ἐπί ὁ διάνοια , ἀπό ὅς πολύς πάθος βλαστάνω καί ἀκαταστασία αἴτιος . εἰμί δέ αὐτός ὁ πάθος ὁ ἄλογος καί παρά φύσις Ψυχή κίνησις ἢ ὁρμή πλεονάζω . ὁ πάθος ὁ ἄνω2 γένος τέσσαρες , λύπη , φόβος , ἐπιθυμία , ἡδονή . δοκέω δέ ὁ πάθος κρίσις εἰμί · ὅς τε γάρ φιλαργυρία ὑπόληψις εἰμί ὁ ὁ ἀργύριον καλός εἰμί . καί ὁ μέθη δέ καί ὁ ἀκολασία ὁμοίως καί ὁ ἄλλος . καί ὁ μέν εἰμί συστολή ἄλογος , εἶδος δέ αὐτός ἔλεος , φθόνος , ζῆλος , ζηλοτυπία , ἄχθος , ἐνόχλησις , ἄνοια , ὀδύνη , σύγχυσις . ἔλεος μέν ὡς ἐπί ἀνάξιος κακοπαθέω , φθόνος δέ λύπη ἐπί ἀλλότριος ἀγαθός , ζῆλος δέ λύπη ἐπί ὁ ἄλλος πάρειμι ὅς καί αὐτός ἔχω , ἄχθος λύπη βαρύνω , ἐνόχλησις λύπη στενοχωρέω καί δυσχωρία παρασκευάζω , ἄνοια λύπη ἐκ διαλογισμός Μένων ἢ ἐπιτείνω , ὀδύνη λύπη ἐπίπονος , σύγχυσις λύπη ἄλογος , ἀποκλείω καί κωλύω ὁ πάρειμι συνοράω . ὅτι ὁ ἀθανασία ὁ ζωή πάθος εἰμί ἢ σύμπτωμα τίς . ὅτι δέ πάθος ἢ σύμπτωμα τίς ὁ ἀθανασία ὁ ζωή δείκνυμι ἐπί ὑπόθεσις ὁ ἐκ θνητός ἀθάνατος γίγνομαι · οὖον γάρ μεταλαμβάνω ἄλλος ζωή ἀθάνατος εἰμί ὁ θνητός , ἀλλά ὡς σύμπτωμα τις καί πάθος · ὁ γάρ αὐτός ζωή πάσχω ἀθανασία εἰμί . εἰμί δέ πάθος αἰτία ὁ ζωή ἀθανασία γίγνομαι , εἰμί εἄν πάθος ὁ ζωή ὁ ἀθανασία . εἰμί οὖν ὁ πάθος ὁ ἴδιος ὁ πάσχω οὐ εἰμί γένος ( σύμπτωμα τίς γάρ καί συμβαίνω ὁ πάθος ὁ πάσχω , ἀλλά οὐ εἶδος ) , οὐδέ εἄν ὁ Ἀθανασία γένος εἰμί ὁ ζωή · οὐδέ γάρ γλυκύτης ὁ σῶμα γένος οὐδέ ἡδονή ἢ λύπη ψυχή . λέγω περί οὗτος καί ἐν ὁ ἀθάνατος , ἀλλά ἐνταῦθα πλατύς .