suda.lexicon 1.Γ.302
302 Γλῶττα · ὅτι αὕτη ὑπὸ μὲν τῶν πλειόνων χυμῶν ὑγραίνεται , ὑπ᾿ ἐνίων δὲ καὶ ξηροτέρα γίνεται · ὡϲ ὑπὸ πεπέρεωϲ καὶ ταρίχου καὶ μυρίων ἄλλων , καίτοι γευϲτῶν ὄντων , ξηραίνεται · οὐχ ὡϲ ἔγχυμα , ἀλλὰ διά τινα ἁπτὴν ποιότητα , οἷον ξηρότητα ἢ θερμότητα . οὐδὲ γὰρ ὁ ξηρὸϲ ἄρτοϲ ξηραίνει , ἢ εἰ τύχοι τρωγάλια καὶ τὰ ὅμοια , ἀλλὰ τῷ ξηρὰ εἶναι ἢ θερμὰ ἐξικμάζει τὴν ἐν τῇ γλώττῃ ὑγρότητα . ϲημεῖον δὲ τοῦ δεῖν τὴν γλῶτταν δυνάμει μὲν ὑγρὰν εἶναι , ἐνεργείᾳ δὲ οὔ · ὅϲοι δὲ τὴν γλῶτταν ἀμέτρωϲ ἢ ξηρὰν ἔχουϲιν ἢ ὑγρὰν , οὗτοι οὐκ ἀντιλαμβάνονται τῶν γευϲτῶν . καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀντιλαμβάνεται ἡ λίαν ὑγρὰ γλῶττα τῶν χυμῶν , διότι ἡ ἐν αὐτῇ ὑγρότηϲ ἔγχυμοϲ οὖϲα καὶ πρώτη αὐτῇ προϲβάλλουϲα γίνεται γλώττηϲ ἁφὴ αὐτὴ ἑαυτῆϲ ἀντίληψιν παρέχουϲα , καὶ ταύτῃ οὐκ ἐῶϲα ἀντιλαβέϲθαι τῆϲ ἔξωθεν . ϲημεῖον δὲ τούτου , ὅτι οἱ προγευϲάμενοι ἄλλου χυμοῦ καὶ μάλιϲτα ϲφοδροτέρου οὐκέτι τῶν δευτέρων ὁμοίωϲ αἰϲθάνονται . ὅτι τὴν γλῶτταν ἐποίηϲεν ἡ φύϲιϲ πρὸϲ δύο ἔργα , ὧν τὸ μὲν εἰϲ τὸ εἶναι ϲυμβάλλεται τοῖϲ ἔχουϲιν , ὅπερ ἐϲτὶν ἡ γεῦϲιϲ καὶ κρίϲιϲ ἡ περὶ τοὺϲ χυμούϲ · τὸ δὲ εἰϲ τὸ εὖ εἶναι , οἷον πρὸϲ τὴν διάλεκτον . οὕτω καὶ ἐπὶ τῆϲ ἀναπνοῆϲ δύο ἐποίηϲεν ἔργα , τὸ μὲν πρῶτον πρὸϲ τὸ εἰναι · πρὸϲ γὰρ τὴν τοῦ ἐντὸϲ θερμοῦ κατάψυξιν ϲυμβάλλεται · τὸ δὲ λοιπὸν πρὸϲ τὸ εὖ εἶναι , οἷον διάλεκτον . τῆϲ δὲ , ὅπερ ἐϲτὶν ἀναγκαῖον ἔργον τῆϲ φύϲεωϲ καὶ διαμονῆϲ αἴτιον . φωνῆϲ ὕλη ὁ ἐκπνεόμενοϲ ἀήρ . ποιητικὸν δὲ αἴτιον φύϲιϲ , ὀργανικὸν δὲ τραχεῖα ἀρτηρία · οἶον γὰρ αὐλόϲ ἐϲτιν . ἀμέλει οἱ μὲν νέοι εὐφωνότεροί εἰϲιν ὡϲ λείαν ἔχοντεϲ αὐτήν , οἱ δὲ γέροντεϲ κακοφωνότεροι ὡϲ τραχυτέραν αὐτὴν ἔχοντεϲ . τελικὸν δὲ ἡ ϲημαϲία · τέλοϲ γὰρ τῷ ζῴῳ τῆϲ φωνῆϲ τὸ ϲημαίνειν δι’ αὐτῆϲ τὰϲ τῆϲ ψυχῆϲ διαθέϲειϲ . τῆϲ διαλέκτου ὕλη μὲν ἡ φωνή , ποιητικὸν δὲ αἴτιον ἡ λογικὴ ψυχή , ὀργανικὸν δὲ γλῶττα καὶ ὑπερῷα καὶ ὀδόντεϲ , τελικὸν δὲ ἡ ϲημαϲία τῶν νοημάτων . ὄργανον δὲ τῆϲ φωνῆϲ ὁ φάρυγξ . ὅτι τῶν πτηνῶν ὅϲα παραπληϲίαν ἔχει τὴν γλῶτταν καὶ τὴν τῶν γενύων διάθεϲιν ταῖϲ τῶν ἀνθρώπων , δύναται μιμεῖϲθαι διάλεκτον , οἷον κίτται καὶ ψιττακοὶ καὶ τὰ ὅμοια .
Lemmas: 302 γλῶσσα · ὅτι οὗτος ὑπό μέν ὁ πλείων χυμός ὑγραίνω , ὑπό ἔνιοι δέ καί ξηρός γίγνομαι · ὡς ὑπό πέπερι καί τάριχος καί μυρίος ἄλλος , καίτοι γεύστης εἰμί , ξηραίνω · οὐ ὡς ἔγχυμα , ἀλλά διά τις ἁπτός ποιότης , οἷος ξηρότης ἢ θερμότης . οὐδέ γάρ ὁ ξηρός ἄρτος ξηραίνω , ἢ εἰμί τυγχάνω τρωγάλια καί ὁ ὅμοιος , ἀλλά ὁ ξηρός εἰμί ἢ θερμός ἐξικμάζω ὁ ἐν ὁ γλῶσσα ὑγρότης . σημεῖον δέ ὁ δήω ὁ γλῶσσα δύναμις μέν ὑγρός εἰμί , ἐνέργεια δέ οὖον · ὅσος δέ ὁ γλῶσσα ἄμετρος ἢ ξηρός ἔχω ἢ ὑγρός , οὗτος οὐ ἀντιλαμβάνω ὁ γεύστης . καί διά οὗτος οὐ ἀντιλαμβάνω ὁ λίαν ὑγρός γλῶσσα ὁ χυμός , διότι ὁ ἐν αὐτός ὑγρότης ἔγχυμος εἰμί καί πρῶτος αὐτός προσβάλλω γίγνομαι γλῶσσα ἁφή αὐτός ἑαυτοῦ ἀντίληψις παρέχω , καί οὗτος οὐ ἐάω ἀντιλαμβάνω ὁ ἔξωθεν . σημεῖον δέ οὗτος , ὅτι ὁ προγεύω ἄλλος χυμός καί μάλιστα σφοδρός οὐκέτι ὁ δύο ὁμοίως αἰσθάνομαι . ὅτι ὁ γλῶσσα ποιέω ὁ φύσις πρός δύο ἔργον , ὅς ὁ μέν εἰς ὁ εἰμί συμβάλλω ὁ ἔχω , ὅσπερ εἰμί ὁ γεῦσις καί κρίσις ὁ περί ὁ χυμός · ὁ δέ εἰς ὁ εὕω εἰμί , οἷος πρός ὁ διάλεκτος . οὗτος καί ἐπί ὁ ἀναπνοή δύο ποιέω ἔργον , ὁ μέν πρῶτος πρός ὁ εἰναι · πρός γάρ ὁ ὁ ἐντός θερμός κατάψυξις συμβάλλω · ὁ δέ λοιπός πρός ὁ εὕω εἰμί , οἷος διάλεκτος . ὁ δέ , ὅσπερ εἰμί ἀναγκαῖος ἔργον ὁ φύσις καί διαμονή αἴτιος . φωνή ὕλη ὁ ἐκπνέω ἀήρ . ποιητικός δέ αἴτιος φύσις , ὀργανικός δέ τραχύς ἀρτηρία · οἶος γάρ αὐλός εἰμί . ἀμελέω ὁ μέν νέος εὔφωνος εἰμί ὡς λεῖος ἔχω αὐτός , ὁ δέ γέρων κακόφωνος ὡς τραχύς αὐτός ἔχω . τελικός δέ ὁ σημασία · τέλος γάρ ὁ ζῷον ὁ φωνή ὁ σημαίνω διά αὐτός ὁ ὁ Ψυχή διάθεσις . ὁ διάλεκτος ὕλη μέν ὁ φωνή , ποιητικός δέ αἴτιος ὁ λογικός ψυχή , ὀργανικός δέ γλῶσσα καί ὑπερῷος καί ὀδούς , τελικός δέ ὁ σημασία ὁ νόημα . ὄργανον δέ ὁ φωνή ὁ φάρυγξ . ὅτι ὁ πτηνός ὅσος παραπλήσιος ἔχω ὁ γλῶσσα καί ὁ ὁ γένυς διάθεσις ὁ ὁ ἄνθρωπος , δύναμαι μιμέομαι διάλεκτος , οἷος κίσσα καί ψιττακός καί ὁ ὅμοιος .