suda.lexicon 1.A.3830
3830 Ἀρετή : διάθεϲιϲ ὁμολογουμένη καὶ αὐτὴ δι’ αὐτὴν οὖϲα αἱρετὴ , οὐ διά τινα φόβον ἢ ἐλπίδα ἤ τι τῶν ἔξωθεν · ἐν αὐτῇ τέ ἐϲτιν εὐδαιμονία , ἄτε οὔϲῃ ψυχῇ πεποιημένῃ πρὸϲ τὴν ὁμολογίαν παντὸϲ βίου . καὶ διαϲτρέφεϲθαι δὲ τὸ λογικὸν ζῷον , ὁτὲ μὲν διὰ τὰϲ τῶν ἔξωθεν πραγματειῶν πιθανότηταϲ , ὁτὲ δὲ διὰ τὴν κατήχηϲιν τῶν ϲυνόντων · ἐπεὶ ἡ φύϲιϲ ἀφορμὰϲ δίδωϲιν ἀδιαϲτρόφουϲ . ἡ ἀρετὴ δὲ τέλειόϲ ἐϲτιν , ὥϲπερ ἀνδριάϲ · καὶ ἢ ἀθεώρητοϲ , ὥϲπερ ὑγεία · ἢ θεωρηματικὴ , ὡϲ φρόνηϲιϲ . καὶ ἐπιϲτημονικαὶ μέν εἰϲι καὶ θεωρηματικαὶ . αἱ ἔχουϲαι ϲύϲταϲιν ἐκ θεωρημάτων , ὡϲ φρόνηϲιϲ καὶ δικαιοϲύνη · ἀθεώρητοι δὲ αἱ κατὰ παρέκταϲιν θεωρούμεναι ταῖϲ ἐκ τῶν θεωρημάτων ϲυνεϲτηκυίαιϲ , καθάπερ ὑγεία καὶ ἰϲχύϲ . τῇ γὰρ ἀφροϲύνη τεθεωρημένῃ ὑπαρχούϲῃ ϲυμβαίνει ἀκολουθεῖν καὶ παρεκτείνεϲθαι τὴν ὑγείαν , καθάπερ τῆϲ ψαλίδοϲ οἰκοδομίᾳ τὴν ἰϲχὺν ἐπιγίνεϲθαι . καλοῦνται δὲ ἀθεώρητοι , ὅτι μὴ ἔχουϲι ϲυγκαταθέϲειϲ , ἀλλ’ ἐπιγίνονται , ὡϲ ὑγεία καὶ ἀνδρεία . τεκμήριον δὲ τοῦ ὑπαρκτὴν εἶναι τὴν ἀρετὴν , τὸ γενέϲθαι ἐκ προκοπῆϲ τοὺϲ περὶ Σωκράτην , Διογένην , Ἀντιϲθένην . εἶναι δὲ καὶ τὴν κακίαν ὑπαρκτὴν διὰ τὸ ἀντικεῖϲθαι τῇ ἀρετῇ . διδακτήν τε εἶναι τὴν ἀρετὴν , καὶ δῆλον ἐκ τοῦ γίνεϲθαι ἀγαθοὺϲ ἐκ φαύλων . εἰϲὶ δὲ δύο ἀρεταί , θεωρητικὴ καὶ πρακτική . οἱ δὲ γ ′ , λογικὴν , φυϲικὴν , ἠθικήν , οἱ δὲ περὶ Ποϲειδώνιον δ ′ , οἱ δὲ πλείοναϲ , οἱ δὲ μίαν , τὴν φρόνηϲιν . πρώταϲ δὲ ἀνδρείαν , φρόνηϲιν , δικαιοϲύνην , ϲωφροϲύνην , τὰϲ δὲ λοιπὰϲ ὑποτεταγμέναϲ ταύταιϲ , μεγαλοψυχίαν , ἐγκράτειαν , καρτερίαν , ἀγχίνοιαν , εὐβουλίαν . ἀνάλογοι δὲ καὶ αἱ κακίαι . τὸν δὲ ἐνάρετον χρὴ θεωρητικὸν εἶναι καὶ πρακτικὸν ποιητέων . τὰ δὲ ποιητέα καὶ αἱρετέα ἐϲτὶ καὶ ὑπομενετέα καὶ ἐμμενετέα , ὥϲτε εἶναι τὰ μὲν αἱρετῶϲ ποιεῖν , τὰ δὲ ὑπομονητικῶϲ , τὰ δὲ ἐμμενετικῶϲ , φρόνιμόϲ τέ ἐϲτι καὶ ἀνδρεῖοϲ καὶ δίκαιοϲ καὶ ϲώφρων . κεφαλαιοῦϲθαι δὲ ἑκάϲτην τῶν ἀρετῶν περί τι ἴδιον κεφάλαιον , οἷον τὴν ἀνδρείαν περὶ τὰ ὑπομενετέα , τὴν φρόνηϲιν περὶ τὰ ποιητέα καὶ μὴ καὶ οὐδέτερα · ὁμοίωϲ καὶ τὰϲ ἄλλαϲ περὶ τὰ οἰκεῖα τρέπεϲθαι . ἀρετὴ δέ ἐϲτι βελτίϲτη ἕξιϲ , ἢ ἕξιϲ ἀφ’ ἧϲ αὐτό τε τὸ οὐ ἐϲτιν ἄριϲτόν ἐϲτι καὶ τὰϲ ἐνεργείαϲ τὰϲ οἰκείαϲ ἄριϲτα ἀποδίδωϲιν . ἀρετὴ κατὰ φύϲιν · κακία παρὰ φύϲιν . ὅτι οὐ πᾶϲα ἀρετὴ ἐπιϲτήμη · ἔϲτι γὰρ ἡ μὲν διανοητική , ἡ δὲ ἠθική · αἱ δὲ ἠθικαὶ οὐκ ἔχουϲιν ἐν τῇ γνώϲει τὸ εἶναι . ὅτι φαϲὶν οἱ Στωϊκοὶ μηδὲν μεταξὺ εἶναι ἀρετῆϲ καὶ κακίαϲ , οἱ δὲ Περιπατητικοὶ μεταξ λέγουϲιν εἶναι τὴν προκοπήν . ὡϲ γὰρ δεῖν φαϲιν οἱ Στωϊκοὶ ἢ ϲτρεβλὸν εἶναι ξύλον ἡ ὀρθόν , οὕτωϲ ἢ δίκαιον ἢ ἄδικον , οὕτε δικαιότερον , οὔτε ἀδικώτερον · καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίωϲ . ὅτι αἱ πολιτικαὶ ἀρεταὶ κατακοϲμοῦϲιν ἡμἃϲ καὶ ἀμείνουϲ ποιοῦϲιν , ὁρίζουϲαι καὶ μετροῦϲαι τὰϲ ἐπιθυμίαϲ , καὶ ὅλωϲ τὰ πάθη μετροῦϲαι , καὶ ψευδεῖϲ δόξαϲ ἀφαιροῦϲαι , τῷ ὅλωϲ ἀμείνονι καὶ τῷ ὡρίϲθαι καὶ τῶν ἀμέτρων καὶ ἀορίϲτων ἔξω εἶναι . τὰϲ δὲ πολιτικὰϲ ἀρετὰϲ ὁ Πλάτων ἀλλαχοῦ καθάρϲειϲ λέγει . δ’ ἀρεταί . ὅτι ἕπεται τῇ φρονήϲει εὐβουλία καὶ ϲύνεϲιϲ , τῇ δὲ ϲωφροϲύνῃ εὐταξία καὶ κοϲμιότηϲ , τῆ δὲ δικαιοϲύνη ἰϲότηϲ καὶ εὐγνωμοϲύνη , τῇ δὲ ἀνδρείᾳ ἀπαραλλαξία καὶ εὐτονία .
Lemmas: 3830 Ἀρετή : διάθεσις ὁμολογέω καί αὐτός διά αὐτός εἰμί αἱρετός , οὖον διά τις φόβος ἢ ἐλπίς ἤ τίς ὁ ἔξωθεν · ἐν αὐτός τε εἰμί εὐδαιμονία , αὔγ-ασμα εἰμί Ψυχή ποιέω πρός ὁ ὁμολογία πᾶς βίος . καί διαστρέφω δέ ὁ λογικός ζῷον , ὁτὲ μέν διά ὁ ὁ ἔξωθεν πραγματεία πιθανότης , ὁτὲ δέ διά ὁ κατήχησις ὁ σύνειμι · ἐπεί ὁ φύσις ἀφορμή δίδωμι ἀδιάστροφος . ὁ ἀρετή δέ τέλειος εἰμί , ὥσπερ ἀνδριάς · καί ἢ ἀθεώρητος , ὥσπερ ὑγεία · ἢ θεωρηματικός , ὡς φρόνησις . καί ἐπιστημονικός μέν εἰμί καί θεωρηματικός . ὁ ἔχω σύστασις ἐκ θεώρημα , ὡς φρόνησις καί δικαιοσύνη · ἀθεώρητος δέ ὁ κατά παρέκτασις θεωρέω ὁ ἐκ ὁ θεώρημα συνίστημι , καθάπερ ὑγεία καί ἰσχύς . ὁ γάρ ἀφροσύνη θεωρέω ὑπάρχω συμβαίνω ἀκολουθέω καί παρεκτείνω ὁ ὑγεία , καθάπερ ὁ ψαλίς οἰκοδομία ὁ ἰσχύς ἐπιγίγνομαι . καλέω δέ ἀθεώρητος , ὅτι μή ἔχω συγκατάθεσις , ἀλλά ἐπιγίγνομαι , ὡς ὑγεία καί ἀνδρεία . τεκμήριον δέ ὁ ὑπαρκτός εἰμί ὁ ἀρετή , ὁ γίγνομαι ἐκ προκοπή ὁ περί Σωκράτης , Διογένης , Ἀντισθένης . εἰμί δέ καί ὁ κακία ὑπαρκτός διά ὁ ἀντίκειμαι ὁ ἀρετή . διδακτός τε εἰμί ὁ ἀρετή , καί δῆλος ἐκ ὁ γίγνομαι ἀγαθός ἐκ φαῦλος . εἰμί δέ δύο ἀρετή , θεωρητικός καί πρακτικός . ὁ δέ γ ′ , λογικός , φυσικός , ἠθικός , ὁ δέ περί Ποσειδώνιος δ ′ , ὁ δέ πλείων , ὁ δέ εἷς , ὁ φρόνησις . πρῶτος δέ ἀνδρεῖος , φρόνησις , δικαιοσύνη , σωφροσύνη , ὁ δέ λοιπάς ὑποτάσσω οὗτος , μεγαλοψυχία , ἐγκράτεια , καρτερία , ἀγχίνοια , εὐβουλία . ἀνάλογος δέ καί ὁ κακία . ὁ δέ ἐνάρετος χρή θεωρητικός εἰμί καί πρακτικός ποιητής . ὁ δέ ποιητέος καί αἱρετέος εἰμί καί ὑπομενετέον καί ἐμμενετέος , ὥστε εἰμί ὁ μέν αἱρετός ποιέω , ὁ δέ ὑπομονητικός , ὁ δέ ἐμμενετικός , φρόνιμος τε εἰμί καί ἀνδρεῖος καί δίκαιος καί σώφρων . κεφαλαιόω δέ ἕκαστος ὁ ἀρετή περί τίς ἴδιος κεφάλαιος , οἷος ὁ ἀνδρεῖος περί ὁ ὑπομενετέον , ὁ φρόνησις περί ὁ ποιητέος καί μή καί οὐδέτερος · ὁμοίως καί ὁ ἄλλος περί ὁ οἰκεῖος τρέπω . ἀρετή δέ εἰμί ἀγαθός ἕξις , ἢ ἕξις ἀπό ὅς αὐτός τε ὁ οὖον εἰμί ἄριστον εἰμί καί ὁ ἐνέργεια ὁ οἰκεῖος ἀγαθός ἀποδίδωμι . ἀρετή κατά φύσις · κακία παρά φύσις . ὅτι οὖον πᾶς ἀρετή ἐπιστήμη · εἰμί γάρ ὁ μέν διανοητικός , ὁ δέ ἠθικός · ὁ δέ ἠθικός οὐ ἔχω ἐν ὁ γνῶσις ὁ εἰμί . ὅτι φημί ὁ στωϊκός μηδείς μεταξύ εἰμί ἀρετή καί κακία , ὁ δέ περιπατητικός μεταξά λέγω εἰμί ὁ προκοπή . ὡς γάρ δήω φημί ὁ στωϊκός ἢ στρεβλός εἰμί ξύλον ὁ ὀρθός , οὕτως ἢ Δίκαιος ἢ ἄδικος , ἵημι Δίκαιος , οὔτε ἄδικος · καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁμοίως . ὅτι ὁ πολιτικός ἀρετή κατακοσμέω ἡμεῖς καί ἀγαθός ποιέω , ὁρίζω καί μετρέω ὁ ἐπιθυμία , καί ὅλως ὁ πάθος μετρέω , καί ψευδής δόξα ἀφαιρέω , ὁ ὅλως ἀγαθός καί ὁ ὁρίζω καί ὁ ἄμετρος καί ἀόριστος ἔξω εἰμί . ὁ δέ πολιτικός ἀρετή ὁ Πλάτων ἀλλαχοῦ κάθαρσις λέγω . δέ ἀρετή . ὅτι ἕπω ὁ φρόνησις εὐβουλία καί σύνεσις , ὁ δέ σωφροσύνη εὐταξία καί κοσμιότης , τῆ δέ δικαιοσύνη Ἰσότης καί εὐγνωμοσύνη , ὁ δέ ἀνδρεῖος ἀπαραλλαξία καί εὐτονία .