strabo.strabonis-geographiae-chrestomathia-geographia-selections-chrestomathia 6.32
Ὅτι ἡ Λιπάρα δυνατὴ γέγονε καὶ ἦρξέ ποτε , Κνιδίων οὖσα ἔποικος · ἐκαλεῖτο δὲ Μελιγουνὶς πρὶν , καὶ ἀκροθίνια πολλὰ ἀνέθηκεν εἰς Δελφούς · ἔχει δὲ καὶ γῆν εὔκαρπον καὶ στυπτηρίας μέταλλον ἐμπρόσοδον καὶ θερμὰ ὕδατα , ὡς καὶ ἡ Σικελία , καὶ πυρὸς ἀναπνοάς . Ταύτης δὲ μεταξύ πώς ἐστι καὶ τῆς Σικελίας , ἣν νῦν Ἡφαίστου Ἱερὰν καλοῦσι , πετρώδης πᾶσα καὶ ἔρημος , διάπυρος . Ἔχει δὲ ἀναπνοὰς τρεῖς , ὡς ἂν ἐκ τριῶν κρατήρων · ἐκ δὲ τοῦ μεγίστου καὶ μύδρους αἱ φλόγες ἀναφέρουσιν , οἳ προσκεχώκασιν ἤδη πολὺ μέρος τοῦ πόρου . Ἐκ δὲ τῆς τηρήσεως πεπίστευται , διότι τοῖς ἀνέμοις συμπαροξύνονται καὶ αἱ φλόγες , αἵ τε ἐνταῦθα καὶ αἱ κατὰ τὴν Αἴτνην . Οὐκ ἄλογον δέ · καὶ γὰρ οἱ ἄνεμοι γεννῶνται καὶ τρέφονται τὴν ἀρχὴν λαβόντες ἀπὸ τῶν ἐκ τῆς θαλάττης ἀναθυμιάσεων · ὥστʼ ἀπὸ συγγενοῦς ὕλης καὶ πάθους καὶ τὸ πῦρ ἐξαπτόμενον οὐκ ἐᾷ θαυμάζειν τοὺς ὁρῶντας ἄλλως γέ πως τὰ τοιάδε , Φασὶ δὲ τῶν τριῶν κρατήρων τὸν μὲν κατερρυηκέναι ἐκ μέρους , τοὺς δὲ συμμένειν . Τὸν δὲ μέγιστον τὸ χεῖλος ἔχειν , περιφερὲς ὄν , ε΄ σταδίων · κατʼ ὀλίγον δὲ συνάγεσθαι εἰς λ΄ ποδῶν διάμετρον , κατʼ οὗ βάθος εἶναι τὸ μέχρι θαλάττης σταδῖαίον , ὥστε καθορᾶν ταῖς νηνεμίαις . Ἐὰν μὲν οὖν νότος μέλλῃ πνεῖν , ἀχλὺν ὁμιχλώδη καταχεῖσθαι κύκλῳ φησὶ τῆς νησῖδος , ὥστε μηδὲ τὴν Σικελίαν ἄπωθεν φαίνεσθαι · ὅταν δὲ βορέας , φλόγας καθαρὰς ἀπὸ τοῦ λεχθέντος κρατῆρος εἰς ὕψος ἐξαίρεσθαι καὶ βρόμους ἐκπέμπεσθαι μείζους · τὸν δὲ ζέφυρον μέσην τινὰ ἔχειν τάξιν · τοὺς δʼ ἄλλους κρατῆρκς ὁμοειδεῖς μὲν εἶναι , τῇ δὲ βίᾳ λείπεσθαι τῶν ἀναφυσημάτων . Ἔκ τε δὴ ( καὶ ) τῆς διαφορᾶς τῶν βρόμων καὶ ἐκ τοῦ πόθεν ἄρχεται τὰ ἀναφυσήματα καὶ αἱ φλόγες καὶ αἱ λιγνύες , προσημαίνεσθαι καὶ τὸν εἰς ἡμέραν τρίτην πάλιν μέλλοντα ἄνεμον πνεῖν . Τῶν γοῦν ἐν Λιπάρᾳ , γενομένης ἀπλοίας , προειπεῖν τινάς φασι τὸν ἐσόμενον ἄνεμον καὶ μὴ διαψεύσασθαι . Ἀφʼ οὗ καὶ τὸ μυθωδέστατον δοκοῦν εἰρῆσθαι τῷ Ὁμήρῳ , οὐ μάτην εἴφηται · ἀλλʼ αἴνιγμα τῆς ἀληθείας ἦν , ὅτε ἔλεγε , ταμίαν τῶν ἀνέμων εἶναι τὸν Αἴολον .
Lemmas: ὅτι2 ὁ Λιπάρα δυνατός γίγνομαι καί ἄρχω ποτός , Κνίδιος εἰμί ἔποικος · καλέω δέ Μελιγουνίς πρίν , καί ἀκροθίνιον πολύς ἀνατίθημι εἰς Δελφοί · ἔχω δέ καί γῆ εὔκαρπος καί στυπτηρία μέταλλον ἐμπρόσοδος καί θερμός ὕδωρ , ὡς καί ὁ Σικελία , καί πυρός ἀναπνοή . Ταύτη δέ μεταξύ πως εἰμί καί ὁ Σικελία , ὅς νῦν Ἥφαιστος ἱερά καλέω , πετρώδης πᾶς καί ἐρῆμος , διάπυρος . ἔχις δέ ἀναπνοή τρεῖς , ὡς εἄν ἐκ τρεῖς κρατήρ · ἐκ δέ ὁ μέγας καί μύδρος ὁ φλόξ ἀναφέρω , ἕ προσχώννυμι ἤδη πολύς μέρος ὁ πόρος . ἐκ δέ ὁ τήρησις πιστεύω , διότι ὁ ἄνεμος συμπαροξύνω καί ὁ φλόξ , ὁ τε ἐνταῦθα καί ὁ κατά ὁ Αἴτνη . οὐ ἄλογος δέ · καί γάρ ὁ ἄνεμος γεννάω καί τρέφω ὁ ἀρχή λαμβάνω ἀπό ὁ ἐκ ὁ θάλασσα ἀναθυμίασις · ὥστε ἀπό συγγενής ὕλη καί πάθος καί ὁ πῦρ ἐξάπτω οὐ ἐάω θαυμάζω ὁ ὁράω ἄλλως γε πως ὁ τοιόσδε , φημί δέ ὁ τρεῖς κρατήρ ὁ μέν καταρρέω ἐκ μέρος , ὁ δέ συμμένω . ὁ δέ μέγας ὁ χεῖλος ἔχω , περιφερής εἰμί , Ε΄ στάδιος · κατά ὀλίγος δέ συνάγω εἰς Λ΄ πούς διάμετρος , κατά ὅς βάθος εἰμί ὁ μέχρι θάλασσα σταδιαιω , ὥστε καθοράω ὁ νηνεμία . ἐάν μέν οὖν νότος μέλλω πνέω , ἀχλύς ὁμιχλώδης καταχέω κύκλος φημί ὁ νησίς , ὥστε μηδέ ὁ Σικελία ἄπωθεν φαίνω · ὅταν δέ Βορέας , φλόξ καθαρός ἀπό ὁ λέγω κρατήρ εἰς ὕψος ἐξαίρω καί βρόμος ἐκπέμπω μείζων · ὁ δέ Ζέφυρος μέσος τις ἔχω τάξις · ὁ δέ ἄλλος κρατῆρκς ὁμοειδής μέν εἰμί , ὁ δέ βία λείπω ὁ ἀναφύσημα . ἐκ τε δή ( καί ) ὁ διαφορά ὁ βρόμος καί ἐκ ὁ πόθεν ἄρχω ὁ ἀναφύσημα καί ὁ φλόξ καί ὁ λιγνύς , προσημαίνω καί ὁ εἰς ἡμέρα τρίτος πάλιν μέλλω ἄνεμος πνέω . ὁ γοῦν ἐν Λιπάρα , γίγνομαι ἄπλοια , προεῖπον τις φημί ὁ εἰμί ἄνεμος καί μή διαψεύδω . ἀπό ὅς καί ὁ μυθώδης δοκέω εἴρω ὁ Ὅμηρος , οὖον μάτην ἐφίημι · ἀλλά αἴνιγμα ὁ ἀλήθεια εἰμί , ὅτε λέγω , ταμίας ὁ ἄνεμος εἰμί ὁ Αἴολος .