strabo.geographica 2.1.39
πλημμελεῖ δὲ καὶ ἐν τῷ ἑξῆς ἐπιχειρήματι , ἐν ᾧ συνάγειν βούλεται , ὅτι τὴν ἀπὸ Θαψάκου ἐπὶ Κασπίους πύλας ὁδόν , ἣν μυρίων σταδίων Ἐρατοσθένης εἴρηκεν , οὐκ ἐπʼ εὐθείας ἀναμεμετρημένην ὡς ἐπʼ εὐθείας παραδίδωσι , τῆς εὐθείας πολὺ ἐλάττονος οὔσης . ἡ δʼ ἔφοδός ἐστιν αὐτῷ τοιαύτη . φησὶν εἶναι κατʼ Ἐρατοσθένη τὸν αὐτὸν μεσημβρινὸν τόν τε διὰ τοῦ Κανωβικοῦ στόματος καὶ τὸν διὰ Κυανέων , διέχειν δὲ τοῦτον τοῦ διὰ Θαψάκου ἑξακισχιλίους τριακοσίους σταδίους , τὰς δὲ Κυανέας τοῦ Κασπίου ὄρους ἑξακισχιλίους ἑξακοσίους , ὃ κεῖται κατὰ τὴν ὑπέρθεσιν τὴν ἐπὶ τὸ Κάσπιον πέλαγος ἐκ Κολχίδος , ὥστε παρὰ τριακοσίους σταδίους τὸ ἴσον εἶναι διάστημα ἀπὸ τοῦ διὰ Κυανέων μεσημβρινοῦ ἐπί τε Θάψακον καὶ ἐπὶ τὸ Κάσπιον · τρόπον δή τινα ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ μεσημβρινοῦ κεῖσθαι τήν τε Θάψακον καὶ τὸ Κάσπιον · τούτῳ δʼ ἀκολουθεῖν τὸ ἀφεστάναι ἴσον τὰς Κασπίους πύλας Θαψάκου τε καὶ τοῦ Κασπίου , πολὺ ἐλάττους ἀφεστάναι τῶν μυρίων , ὅσους φησὶν ἀφεστάναι Ἐρατοσθένης τῆς Θαψάκου , ἄρα πολὺ ἐλάττους ἢ μυρίους ἀφεστάναι τοὺς ἐπʼ εὐθείας . κυκλοπορίαν ἄρα εἶναι τοὺς μυρίους , λογίζεται ἐκεῖνος ἐπʼ εὐθείας ἀπὸ Κασπίων πυλῶν εἰς Θάψακον . ἐροῦμεν δὲ πρὸς αὐτόν , ὅτι τοῦ Ἐρατοσθένους ἐν πλάτει λαμβάνοντος εὐθείας , ὅπερ οἰκεῖόν ἐστι γεωγραφίας , ἐν πλάτει δὲ καὶ τὰς μεσημβρινὰς καὶ τὰς ἐπὶ ἰσημερινὴν ἀνατολήν , ἐκεῖνος γεωμετρικῶς αὐτὸν εὐθύνει καὶ ὡς ἂν διʼ ὀργάνων λάβοι τις τούτων ἕκαστον , οὐδὲ αὐτὸς διʼ ὀργάνων ἀλλὰ μᾶλλον στοχασμῷ λαμβάνων καὶ τὸ πρὸς ὀρθὰς καὶ τὸ παραλλήλους . ἓν μὲν δὴ τοῦθʼ ἁμάρτημα · ἕτερον δὲ τὸ μηδὲ τὰ κείμενα παρʼ ἐκείνῳ διαστήματα τίθεσθαι ὑπʼ αὐτοῦ , μηδὲ πρὸς ἐκεῖνα τὸν ἔλεγχον προσάγεσθαι , ἀλλὰ πρὸς τὰ ὑπʼ αὐτοῦ πλαττόμενα . διόπερ πρῶτον μὲν ἐκείνου τὸ ἀπὸ τοῦ στόματος ἐπὶ Φᾶσιν εἰπόντος σταδίων ὀκτακισχιλίων , καὶ προσθέντος τοὺς εἰς Διοσκουριάδα ἐνθένδε ἑξακοσίους , τὴν δʼ ἀπὸ Διοσκουριάδος εἰς τὸ Κάσπιον ὑπέρθεσιν ἡμερῶν πέντε , ἥτις κατʼ αὐτὸν Ἵππαρχον εἰκάζεται λέγεσθαι ὅσον χιλίων σταδίων , ὥστε τὴν σύμπασαν κατʼ Ἐρατοσθένη κεφαλαιοῦσθαι ἐννακισχιλίων ἑξακοσίων · αὐτὸς συντέτμηκε καὶ φησὶν ἐκ μὲν Κυανέων εἰς Φᾶσιν πεντακισχιλίους ἑξακοσίους , εἰς δὲ Κάσπιον ἐνθένδε ἄλλους χιλίους · ὥστʼ οὐ κατʼ Ἐρατοσθένη συμβαίνοι ἂν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ πως μεσημβρινοῦ τό τε Κάσπιον εἶναι καὶ τὴν Θάψακον , ἀλλὰ κατʼ αὐτόν . φέρε δʼ οὖν κατʼ Ἐρατοσθένη · πῶς οὖν τούτῳ ἕπεται τὸ τὴν ἀπὸ τοῦ Κασπίου ἐπὶ Κασπίους πύλας ἴσην εἶναι τῇ ἀπὸ Θαψάκου ἐπὶ τὸ αὐτὸ σημεῖον ;
Lemmas: πλημμελέω δέ καί ἐν ὁ ἑξῆς ἐπιχείρημα , ἐν ὅς συνάγω βούλομαι , ὅτι ὁ ἀπό Θάψακος ἐπί Κάσπιος πύλη ὁδός , ὅς μυρίος στάδιον Ἐρατοσθένης λέγω , οὐ ἐπί εὐθεῖα ἀναμετρέω ὡς ἐπί εὐθύς παραδίδωμι , ὁ εὐθύς πολύς ἐλαχύς εἰμί . ὁ δέ ἔφοδος εἰμί αὐτός τοιοῦτος . φημί εἰμί κατά Ἐρατοσθένης ὁ αὐτός μεσημβρινός ὁ τε διά ὁ Κανωβικός στόμα καί ὁ διά Κυάνη , διέχω δέ οὗτος ὁ διά Θάψακος ἑξακισχίλιοι τριακόσιοι στάδιον , ὁ δέ Κυάνεαι ὁ Κάσπιος ὄρος ἑξακισχίλιοι ἑξακόσιοι , ὅς κεῖμαι κατά ὁ ὑπέρθεσις ὁ ἐπί ὁ Κάσπιος πέλαγος ἐκ Κολχίς , ὥστε παρά τριακόσιοι στάδιον ὁ ἴσος εἰμί διάστημα ἀπό ὁ διά Κυάνη μεσημβρινός ἐπί τε Θάψακος καί ἐπί ὁ Κάσπιος · τρόπος δή τις ἐπί ὁ αὐτός μεσημβρινός κεῖμαι ὁ τε Θάψακος καί ὁ Κάσπιος · οὗτος δέ ἀκολουθέω ὁ ἀφίστημι ἴσος ὁ Κάσπιος πύλη Θάψακος τε καί ὁ Κάσπιος , πολύς ἐλαχύς ἀφίστημι ὁ μυρίος , ὅσος φημί ἀφίστημι Ἐρατοσθένης ὁ Θάψακος , ἄρα πολύς ἐλαχύς ἤ μυρίος ἀφίστημι ὁ ἐπί εὐθεῖα . κυκλοπορία ἄρα εἰμί ὁ μυρίος , λογίζομαι ἐκεῖνος ἐπί εὐθεῖα ἀπό Κάσπιος πύλη εἰς Θάψακος . λέγω δέ πρός αὐτός , ὅτι ὁ Ἐρατοσθένης ἐν πλάτος λαμβάνω εὐθεῖα , ὅς οἰκεῖος εἰμί γεωγραφία , ἐν πλάτος δέ καί ὁ μεσημβρινός καί ὁ ἐπί ἰσημερινός ἀνατολή , ἐκεῖνος γεωμετρικός αὐτός εὐθύνω καί ὡς ἄν διά ὄργανον λαμβάνω τις οὗτος ἕκαστος , οὐδέ αὐτός διά ὄργανον ἀλλά μάλα στοχασμός λαμβάνω καί ὁ πρός ὀρθός καί ὁ παράλληλος . εἷς μέν δή οὗτος ἁμάρτημα · ἕτερος δέ ὁ μηδέ ὁ κεῖμαι παρά ἐκεῖνος διάστημα τίθημι ὑπό αὐτός , μηδέ πρός ἐκεῖνος ὁ ἔλεγχος προσάγω , ἀλλά πρός ὁ ὑπό αὐτός πλήσσω . διόπερ πρῶτος μέν ἐκεῖνος ὁ ἀπό ὁ στόμα ἐπί Φᾶσις λέγω στάδιον ὀκτακισχίλιοι , καί προστίθημι ὁ εἰς Διοσκουριάς ἐνθένδε ἑξακόσιοι , ὁ δέ ἀπό Διοσκουριάς εἰς ὁ Κάσπιος ὑπέρθεσις ἡμέρα πέντε , ὅστις κατά αὐτός Ἵππαρχος εἰκάζω λέγω ὅσος χίλιοι στάδιον , ὥστε ὁ σύμπας κατά Ἐρατοσθένης κεφαλαιόω ἐννακισχίλιοι ἑξακόσιοι · αὐτός συντέμνω καί φημί ἐκ μέν Κυάνεος εἰς Φᾶσις πεντακισχίλιοι ἑξακόσιοι , εἰς δέ Κάσπιος ἐνθένδε ἄλλος χίλιοι · ὥστε οὐ κατά Ἐρατοσθένης συμβαίνω ἄν ἐπί ὁ αὐτός πως μεσημβρινός ὁ τε Κάσπιος εἰμί καί ὁ Θάψακος , ἀλλά κατά αὐτός . φέρω δέ οὖν κατά Ἐρατοσθένης · πῶς οὖν οὗτος ἕπομαι ὁ ὁ ἀπό ὁ Κάσπιος ἐπί Κάσπιος πύλη ἴσος εἰμί ὁ ἀπό Θάψακος ἐπί ὁ αὐτός σημεῖον ;