strabo.geographica 4.1.1
Ἐφεξῆς δʼ ἐστὶν ἡ ὑπὲρ τῶν Ἄλπεων Κελτική . ταύτης δὲ καὶ τὸ σχῆμα ὑπογέγραπται πρότερον τυπωδῶς καὶ τὸ μέγεθος · νυνὶ δὲ λεκτέον τὰ καθʼ ἕκαστα . οἱ μὲν δὴ τριχῆ διῄρουν Ἀκυιτανοὺς καὶ Βέλγας καλοῦντες καὶ Κέλτας , τοὺς μὲν Ἀκυιτανοὺς τελέως ἐξηλλαγμένους οὐ τῇ γλώττῃ μόνον ἀλλὰ καὶ τοῖς σώμασιν ἐμφερεῖς Ἴβηρσι μᾶλλον ἢ Γαλάταις , τοὺς δὲ λοιποὺς Γαλατικοὺς μὲν τὴν ὄψιν , ὁμογλώττους δʼ οὐ πάντας , ἀλλʼ ἐνίους μικρὸν παραλλάττοντας ταῖς γλώτταις · καὶ πολιτεία δὲ καὶ οἱ βίοι μικρὸν ἐξηλλαγμένοι εἰσίν . Ἀκυιτανοὺς μὲν οὖν καὶ Κέλτας ἔλεγον τοὺς πρὸς τῇ Πυρήνῃ , διωρισμένους τῷ Κεμμένῳ ὄρει . εἴρηται γὰρ ὅτι τὴν Κελτικὴν ταύτην ἀπὸ μὲν τῆς δύσεως ὁρίζει τὰ Πυρηναῖα ὄρη , προσαπτόμενα τῆς ἑκατέρωθεν θαλάττης τῆς τε ἐντὸς καὶ τῆς ἐκτός · ἀπὸ δὲ τῶν ἀνατολῶν ὁ Ῥῆνος παράλληλος ὢν τῇ Πυρήνῃ · τὰ δʼ ἀπὸ τῶν ἄρκτων καὶ τῆς μεσημβρίας τὰ μὲν ὁ ὠκεανὸς περιείληφεν ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν βορείων ἄκρων τῆς Πυρήνης μέχρι τῶν ἐκβολῶν τοῦ Ῥήνου , τὰ δʼ ἐξ ἐναντίας ἡ κατὰ Μασσαλίαν καὶ Νάρβωνα θάλαττα καὶ αἱ Ἄλπεις ἀπὸ τῆς Λιγυστικῆς ἀρξάμεναι μέχρι τῶν πηγῶν τοῦ Ῥήνου . τῇ δὲ Πυρήνῃ πρὸς ὀρθὰς ἦκται Κέμμενον ὄρος διὰ μέσων τῶν πεδίων , καὶ παύεται κατὰ μέσα πλησίον Λουγδούνου , περὶ δισχιλίους ἐκταθὲν σταδίους . Ἀκυιτανοὺς μὲν τοίνυν ἔλεγον τοὺς τὰ βόρεια τῆς Πυρήνης μέρη κατέχοντας καὶ τῆς Κεμμένης μέχρι πρὸς τὸν ὠκεανὸν τὰ ἐντὸς Γαρούνα ποταμοῦ , Κέλτας δὲ τοὺς ἐπὶ θάτερα μέρη καθήκοντας καὶ τὴν κατὰ Μασσαλίαν καὶ Νάρβωνα θάλατταν , ἁπτομένους δὲ καὶ τῶν Ἀλπεινῶν ὀρῶν ἐνίων , Βέλγας δʼ ἔλεγον τοὺς λοιπούς τε τῶν παρωκεανιτῶν μέχρι τῶν ἐκβολῶν τοῦ Ῥήνου καί τινας τῶν παροικούντων τὸν Ῥῆνον καὶ τὰς Ἄλπεις . οὕτω δὲ καὶ ὁ θεὸς Καῖσαρ ἐν τοῖς ὑπομνήμασιν εἴρηκεν . ὁ δὲ Σεβαστὸς Καῖσαρ τετραχῆ διελὼν τοὺς μὲν Κέλτας τῆς Ναρβωνίτιδος ἐπαρχίας ἀπέφηνεν , Ἀκυιτανοὺς δʼ οὕσπερ κἀκεῖνος , προσέθηκε δὲ τετταρεσκαίδεκα ἔθνη τῶν μεταξὺ τοῦ Γαρούνα καὶ τοῦ Λίγηρος ποταμοῦ νεμομένων · τὴν δὲ λοιπὴν διελὼν δίχα τὴν μὲν Λουγδούνῳ προσώρισε μέχρι τῶν ἄνω μερῶν τοῦ Ῥήνου , τὴν δὲ τοῖς Βέλγαις . ὅσα μὲν οὖν φυσικῶς διώρισται δεῖ λέγειν τὸν γεωγράφον καὶ ὅσα ἐθνικῶς , ὅταν ᾖ καὶ μνήμης ἄξια , ὅσα δʼ οἱ ἡγεμόνες πρὸς τοὺς καιροὺς πολιτευόμενοι διατάττουσι ποικίλως , ἀρκεῖ κἂν ἐν κεφαλαίῳ τις εἴπῃ , τοῦ δʼ ἀκριβοῦς ἄλλοις παραχωρητέον .
Lemmas: ἐφεξῆς δέ εἰμί ὁ ὑπέρ ὁ Ἄλπεις Κελτικός . οὗτος δέ καί ὁ σχῆμα ὑπογράφω πρότερος τυπώδης καί ὁ μέγεθος · νυνί δέ λεκτέος ὁ κατά ἕκαστος . ὁ μέν δή τριχῆ διαλέγω Ἀκυιτανοί καί Βέλγες καλέω καί Κέλτης , ὁ μέν Ἀκυιτανοί τέλειος ἐξαλλάσσω οὐ ὁ γλῶσσα μόνος ἀλλά καί ὁ σῶμα ἐμφερής Ἴβηρ μάλα ἤ Γαλάτης , ὁ δέ λοιπός Γαλατικός μέν ὁ ὄψις , ὁμόγλωσσος δέ οὐ πᾶς , ἀλλά ἔνιοι μικρός παραλλάσσω ὁ γλῶσσα · καί πολιτεία δέ καί ὁ βίος μικρός ἐξαλλάσσω εἰμί . Ἀκυιτανοί μέν οὖν καί Κέλτης λέγω ὁ πρός ὁ Πυρήνη , διορίζω ὁ Κεμ́μενον ὄρος . λέγω γάρ ὅτι ὁ Κελτικός οὗτος ἀπό μέν ὁ δύσις ὁρίζω ὁ Πυρηναῖος ὄρος , προσάπτω ὁ ἑκατέρωθεν θάλασσα ὁ τε ἐντός καί ὁ ἐκτός · ἀπό δέ ὁ ἀνατολή ὁ Ῥῆνος παράλληλος εἰμί ὁ Πυρήνη · ὁ δέ ἀπό ὁ ἄρκτος καί ὁ μεσημβρία ὁ μέν ὁ ὠκεανός περιλαμβάνω ἄρχω ἀπό ὁ βόρειος ἄκρον ὁ Πυρήνη μέχρι ὁ ἐκβολή ὁ Ῥῆνος , ὁ δέ ἐκ ἐναντίος ὁ κατά Μασσαλία καί Νάρβων θάλασσα καί ὁ Ἄλπεις ἀπό ὁ Λίγυς ἄρχω μέχρι ὁ πηγή ὁ Ῥῆνος . ὁ δέ Πυρήνη πρός ὀρθός ἄγω Κέμμενον ὄρος διά μέσος ὁ πεδίον , καί παύω κατά μέσος πλησίον Λούγδουνον , περί δισχίλιοι ἐκτείνω στάδιον . Ἀκυιτανοί μέν τοίνυν λέγω ὁ ὁ βόρειος ὁ Πυρήνη μέρος κατέχω καί ὁ Κεμμένης μέχρι πρός ὁ ὠκεανός ὁ ἐντός Γαρούνας ποταμός , Κέλτης δέ ὁ ἐπί ἕτερος μέρος καθήκω καί ὁ κατά Μασσαλία καί Νάρβων θάλασσα , ἅπτω δέ καί ὁ Ἀλπεινά ὄρος ἔνιοι , Βέλγες δέ λέγω ὁ λοιπός τε ὁ παρωκεανῖται μέχρι ὁ ἐκβολή ὁ Ῥῆνος καί τις ὁ παροικέω ὁ Ῥῆνος καί ὁ Ἄλπις . οὕτως δέ καί ὁ θεός Καῖσαρ ἐν ὁ ὑπόμνημα λέγω . ὁ δέ Σεβαστός Καῖσαρ τετραχῇ διαιρέω ὁ μέν Κέλτης ὁ Ναρβωνῖτις ἐπαρχία ἀποφαίνω , Ἀκυιτανοί δέ ὅς ἐκεῖνος , προστίθημι δέ τεσσαρεσκαίδεκα ἔθνος ὁ μεταξύ ὁ Γαρούνας καί ὁ Λίγηρ ποταμός νέμω · ὁ δέ λοιπός διαιρέω δίχα ὁ μέν Λούγδουνον προσορίζω μέχρι ὁ ἄνω μέρος ὁ Ῥῆνος , ὁ δέ ὁ Β́λγης . ὅσος μέν οὖν φυσικός διορίζω δέω λέγω ὁ γεωγράφος καί ὅσος ἐθνικός , ὅταν εἰμί καί μνήμη ἄξιος , ὅσος δέ ὁ ἡγεμών πρός ὁ καιρός πολιτεύω διατάσσω ποικίλος , ἀρκέω ἐάν ἐν κεφάλαιος τις λέγω , ὁ δέ ἀκριβής ἄλλος παραχωρέω .