strabo.geographica 6.2.1
ἔστι δʼ ἡ Σικελία τρίγωνος τῷ σχήματι , καὶ διὰ τοῦτο Τρινακρία μὲν πρότερον , Θρινακία δʼ ὕστερον προσηγορεύθη μετονομασθεῖσα εὐφωνότερον . τὸ δὲ σχῆμα διορίζουσι τρεῖς ἄκραι , Πελωριὰς μὲν ἡ πρὸς τὴν Καῖνυν καὶ τὴν στυλίδα τὴν Ῥηγίνων ποιοῦσα τὸν πορθμόν , Πάχυνος δὲ ἡ ἐκκειμένη πρὸς ἕω καὶ τῷ Σικελικῷ κλυζομένη πελάγει , βλέπουσα πρὸς τὴν Πελοπόννησον καὶ τὸν ἐπὶ Κρήτης πόρον · τρίτη δʼ ἐστὶν ἡ προσεχὴς τῇ Λιβύῃ βλέπουσα πρὸς ταύτην ἅμα καὶ τὴν χειμερινὴν δύσιν , Λιλύβαιον . τῶν δὲ πλευρῶν , ἃς ἀφορίζουσιν αἱ τρεῖς ἄκραι , δύο μέν εἰσι κοῖλαι μετρίως , ἡ δὲ τρίτη κυρτή , ἡ ἀπὸ τοῦ Λιλυβαίου καθήκουσα πρὸς τὴν Πελωριάδα , ἥπερ μεγίστη ἐστί , σταδίων χιλίων καὶ ἑπτακοσίων , ὡς Ποσειδώνιος εἴρηκε προσθεὶς καὶ εἴκοσι . τῶν δʼ ἄλλων ἡ ἐπὶ Πάχυνον ἀπὸ τοῦ Λιλυβαίου μείζων τῆς ἑτέρας · ἐλαχίστη δὲ ἡ τῷ πορθμῷ καὶ τῇ Ἰταλίᾳ προσεχής , ἡ ἀπὸ τῆς Πελωριάδος ἐπὶ τὸν Πάχυνον , σταδίων ὅσον χιλίων καὶ ἑκατὸν καὶ τριάκοντα . τὸν δὲ περίπλουν ὁ Ποσειδώνιος σταδίων τετταρακοσίων ἐπὶ τοῖς τετρακισχιλίοις ἀποφαίνει . ἐν δὲ τῇ χωρογραφίᾳ μείζω λέγεται τὰ διαστήματα κατὰ μέρος διῃρημένα μιλιασμῷ · ἐκ μὲν Πελωριάδος εἰς Μύλας εἴκοσι πέντε · τοσαῦτα δὲ καὶ ἐκ Μυλῶν εἰς Τυνδαρίδα · εἶτα εἰς Ἀγάθυρνον τριάκοντα καὶ τὰ ἴσα εἰς Ἄλαισαν καὶ πάλιν ἴσα εἰς Κεφαλοίδιον · ταῦτα μὲν πολίχνια · εἰς δʼ Ἱμέραν ποταμὸν δεκαοκτὼ διὰ μέσης ῥέοντα τῆς Σικελίας · εἶτʼ εἰς Πάνορμον τριάκοντα πέντε · δύο δὲ καὶ τριάκοντα εἰς τὸ τῶν Αἰγεσταίων ἐμπόριον · λοιπὰ δὲ εἰς Λιλύβαιον τριάκοντα ὀκτώ . ἐντεῦθεν δὲ κάμψαντι ἐπὶ τὸ συνεχὲς πλευρὸν εἰς μὲν τὸ Ἡράκλειον ἑβδομήκοντα πέντε , ἐπὶ δὲ τὸ Ἀκραγαντίνων ἐμπόριον εἴκοσι , καὶ ἄλλα εἴκοσιν εἰς Καμάριναν · εἶτʼ ἐπὶ Πάχυνον πεντήκοντα . ἔνθεν πάλιν κατὰ τὸ τρίτον πλευρὸν εἰς μὲν Συρακούσσας τριάκοντα ἕξ , εἰς δὲ Κατάνην ἑξήκοντα · εἶτʼ εἰς Ταυρομένιον τριάκοντα τρία · εἶτʼ εἰς Μεσσήνην τριάκοντα . πεζῇ δὲ ἐκ μὲν Παχύνου εἰς Πελωριάδα ἑκατὸν ἑξήκοντα ὀκτώ , ἐκ δὲ Μεσσήνης εἰς Λιλύβαιον τῇ Ὀυαλερίᾳ ὁδῷ τριάκοντα πέντε . ἔνιοι δʼ ἁπλούστερον εἰρήκασιν , ὥσπερ Ἔφορος , τὸν περίπλουν ἡμερῶν καὶ νυκτῶν πέντε . Ποσειδώνιος δὲ τοῖς κλίμασιν ἀφορίζων τὴν νῆσον πρὸς ἄρκτον μὲν τὴν Πελωριάδα , πρὸς νότον δὲ Λιλύβαιον , πρὸς ἕω δὲ τὸν Πάχυνον τίθησιν . ἀνάγκη δέ , τῶν κλιμάτων ἐν παραλληλογράμμῳ σχήματι διαστελλομένων , τὰ ἐγγραφόμενα τρίγωνα καὶ μάλιστα ὅσα σκαληνὰ καὶ ὧν οὐδεμία πλευρὰ τῶν τοῦ παραλληλογράμμου ἐφαρμόττει , ἀναρμόστως ἔχειν πρὸς τὰ κλίματα διὰ τὴν λόξωσιν . ὅμως δʼ οὖν ἐν τοῖς τῆς Σικελίας τῇ Ἰταλίᾳ πρὸς νότον κειμένης ἡ Πελωριὰς ἀρκτικωτάτη λέγοιτʼ ἂν καλῶς τῶν τριῶν γωνιῶν , ὥσθʼ ἡ ἐπιζευγνυμένη ἀπʼ αὐτῆς ἐπὶ τὸν Πάχυνον , ἐκκεῖσθαι πρὸς ἕω ἔφαμεν , ἅμα πρὸς ἄρκτον βλέπουσα ποιήσει τὴν πλευρὰν τὴν πρὸς τὸν πορθμόν . δεῖ δʼ ἐπιστροφὴν μικρὰν λαμβάνειν ἐπὶ χειμερινὰς ἀνατολάς · οὕτω γὰρ ἡ ᾐὼν παρακλίνει προϊοῦσιν ἀπὸ τῆς Κατάνης ἐπὶ τὰς Συρακούσσας καὶ τὸν Πάχυνον . δίαρμα δʼ ἐστὶν ἀπὸ τοῦ Παχύνου πρὸς τὸ στόμα τοῦ Ἀλφειοῦ στάδιοι τετρακισχίλιοι . Ἀρτεμίδωρος δʼ ἀπὸ τοῦ Παχύνου φήσας ἐπὶ Ταίναρον εἶναι τετρακισχιλίους καὶ ἑξακοσίους , ἀπὸ δʼ Ἀλφειοῦ ἐπὶ Παμισὸν χιλίους ἑκατὸν τριάκοντα , παρασχεῖν ἂν δοκεῖ μοι λόγον μὴ οὐχ ὁμολογούμενα λέγῃ τῷ φήσαντι τετρακισχιλίους εἶναι τοὺς ἐπὶ τὸν Ἀλφειὸν ἀπὸ τοῦ Παχύνου . ἡ δʼ ἀπὸ Παχύνου πρὸς Λιλύβαιον ( ἑσπεριώτερον δὲ τῆς Πελωριάδος ἐστὶν ) ἱκανῶς ἂν καὐτὴ λοξοῖτο ἀπὸ τοῦ μεσημβρινοῦ σημείου πρὸς τὴν ἑσπέραν , βλέποι δὲ ἂν ἅμα πρός τε τὴν ἕω καὶ πρὸς τὸν νότον , τῇ μὲν ὑπὸ τοῦ Σικελικοῦ πελάγους κλυζομένη , τῇ δʼ ὑπὸ τοῦ Λιβυκοῦ τοῦ πρὸς τὰς Σύρτεις διήκοντος ἀπὸ τῆς Καρχηδονίας . ἔστι δὲ καὶ ἀπὸ Λιλυβαίου τοὐλάχιστον δίαρμα ἐπὶ Λιβύην χίλιοι καὶ πεντακόσιοι περὶ Καρχηδόνα · καθʼ ὃ δὴ λέγεταί τις τῶν ὀξυδορκούντων ἀπό τινος σκοπῆς ἀπαγγέλλειν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀναγομένων ἐκ Καρχηδόνος σκαφῶν τοῖς ἐν Λιλυβαίῳ . ἀπὸ δὲ τοῦ Λιλυβαίου τὴν ἐπὶ Πελωριάδα πλευρὰν ἀνάγκη λοξοῦσθαι πρὸς ἕω καὶ βλέπειν πρὸς τὸ μεταξὺ τῆς ἑσπέρας καὶ τῆς ἄρκτου , πρὸς ἄρκτον μὲν ἔχουσαν τὴν Ἰταλίαν πρὸς δύσιν δὲ τὸ Τυρρηνικὸν πέλαγος καὶ τὰς Αἰόλου νήσους .
Lemmas: εἰμί δέ ὁ Σικελία τρίγωνος ὁ σχῆμα , καί διά οὗτος Τρινακρία μέν πρότερος , Θρινακίη δέ ὕστερον προσαγορεύω μετονομάζω εὔφωνος . ὁ δέ σχῆμα διορίζω τρεῖς ἄκρα , Πελωριάς μέν ὁ πρός ὁ Καῖνυς καί ὁ στυλίς ὁ Ῥηγῖνος ποιέω ὁ πορθμός , Πάχυνος δέ ὁ ἔκκειμαι πρός ἠώς καί ὁ Σικελικός κλύζω πέλαγος , βλέπω πρός ὁ Πελοπόννησος καί ὁ ἐπί Κρήτη πόρος · τρίτος δέ εἰμί ὁ προσεχής ὁ Λιβύη βλέπω πρός οὗτος ἅμα καί ὁ χειμερινός δύσις , Λιλύβαιον . ὁ δέ πλευρά , ὅς ἀφορίζω ὁ τρεῖς ἄκρα , δύο μέν εἰμί κοῖλος μέτριος , ὁ δέ τρίτος κυρτός , ὁ ἀπό ὁ Λιλύβαιον καθήκω πρός ὁ Πελωριάς , ὅς μέγας εἰμί , στάδιον χίλιοι καί ἑπτακόσιοι , ὡς Ποσειδώνιος λέγω προστίθημι καί εἴκοσι . ὁ δέ ἄλλος ὁ ἐπί Πάχυνος ἀπό ὁ Λιλύβαιον μέγας ὁ ἕτερος · ἐλαχύς δέ ὁ ὁ πορθμός καί ὁ Ἰταλία προσεχής , ὁ ἀπό ὁ Πελωριάς ἐπί ὁ Πάχυνος , στάδιον ὅσος χίλιοι καί ἑκατόν καί τριάκοντα . ὁ δέ περίπλοος ὁ Ποσειδώνιος στάδιον τέτταρακοσιοι ἐπί ὁ τετρακισχίλιοι ἀποφαίνω . ἐν δέ ὁ χωρογραφία μέγας λέγω ὁ διάστημα κατά μέρος διαιρέω μιλιασμός · ἐκ μέν Πελωριάς εἰς Μύλας εἴκοσι πέντε · τοσοῦτος δέ καί ἐκ Μυλαί εἰς Τυνδαρίς · εἶτα εἰς Ἀγαθύρνον τριάκοντα καί ὁ ἴσος εἰς Ἄλαισα καί πάλιν ἴσος εἰς Κεφαλοίδιον · οὗτος μέν πολίχνιον · εἰς δέ Ἱμέρα ποταμός δεκαοκτώ διά μέσος ῥέω ὁ Σικελία · εἶτα εἰς Πάνορμος τριάκοντα πέντε · δύο δέ καί τριάκοντα εἰς ὁ ὁ Αἰγεσταῖος ἐμπόριον · λοιπός δέ εἰς Λιλύβαιον τριάκοντα ὀκτώ . ἐντεῦθεν δέ κάμπτω ἐπί ὁ συνεχής πλευρόν εἰς μέν ὁ Ἡράκλειον ἑβδομήκοντα πέντε , ἐπί δέ ὁ Ἀκραγαντῖνος ἐμπόριον εἴκοσι , καί ἄλλος εἴκοσι εἰς Καμάρινα · εἶτα ἐπί Πάχυνος πεντήκοντα . ἔνθεν πάλιν κατά ὁ τρίτος πλευρόν εἰς μέν Συράκουσαι τριάκοντα ἕξ , εἰς δέ Κατάνη ἑξήκοντα · εἶτα εἰς Ταυρομένιον τριάκοντα τρεῖς · εἶτα εἰς Μεσσήνη τριάκοντα . πεζός δέ ἐκ μέν Πάχυνος εἰς Πελωριάς ἑκατόν ἑξήκοντα ὀκτώ , ἐκ δέ Μεσσήνη εἰς Λιλύβαιον ὁ Ὀυαλερία ὁδός τριάκοντα πέντε . ἔνιοι δέ ἁπλόος λέγω , ὥσπερ Ἔφορος , ὁ περίπλοος ἡμέρα καί νύξ πέντε . Ποσειδώνιος δέ ὁ κλίμα ἀφορίζω ὁ νῆσος πρός ἄρκτος μέν ὁ Πελωριάς , πρός νότος δέ Λιλύβαιον , πρός ἠώς δέ ὁ Πάχυνος τίθημι . ἀνάγκη δέ , ὁ κλίμα ἐν παραλληλόγραμμος σχῆμα διαστέλλω , ὁ ἐγγράφω τρίγωνος καί μάλα ὅσος σκαληνός καί ὅς οὐδείς πλευρόν ὁ ὁ παραλληλόγραμμος ἐφαρμόζω , ἀνάρμοστος ἔχω πρός ὁ κλίμα διά ὁ λόξωσις . ὅμως δέ οὖν ἐν ὁ ὁ Σικελία ὁ Ἰταλία πρός νότος κεῖμαι ὁ Πελωριάς ἀρκτικός λέγω ἄν καλός ὁ τρεῖς γωνία , ὥστε ὁ ἐπιζεύγνυμι ἀπό αὐτός ἐπί ὁ Πάχυνος , ἔκκειμαι πρός ἠώς φημί , ἅμα πρός ἄρκτος βλέπω ποιέω ὁ πλευρά ὁ πρός ὁ πορθμός . δέω δέ ἐπιστροφή μικρός λαμβάνω ἐπί χειμερινός ἀνατολή · οὕτως γάρ ὁ ἠιών παρακλίνω προέρχομαι ἀπό ὁ Κατάνη ἐπί ὁ Συράκουσαι καί ὁ Πάχυνος . δίαρμα δέ εἰμί ἀπό ὁ Πάχυνος πρός ὁ στόμα ὁ Ἀλφειός στάδιον τετρακισχίλιοι . Ἀρτεμίδωρος δέ ἀπό ὁ Πάχυνος φημί ἐπί Ταίναρος εἰμί τετρακισχίλιοι καί ἑξακόσιοι , ἀπό δέ Ἀλφειός ἐπί Παμισός χίλιοι ἑκατόν τριάκοντα , παρέχω ἄν δοκέω ἐγώ λόγος μή οὐ ὁμολογέω λέγω ὁ φημί τετρακισχίλιοι εἰμί ὁ ἐπί ὁ Ἀλφειός ἀπό ὁ Πάχυνος . ὁ δέ ἀπό Πάχυνος πρός Λιλύβαιον ( ἑσπέριος δέ ὁ Πελωριάς εἰμί ) ἱκανός ἄν αὐτός λοξόω ἀπό ὁ μεσημβρινός σημεῖον πρός ὁ ἑσπέρα , βλέπω δέ ἄν ἅμα πρός τε ὁ ἠώς καί πρός ὁ νότος , ὁ μέν ὑπό ὁ Σικελικός πέλαγος κλύζω , ὁ δέ ὑπό ὁ Λιβυκός ὁ πρός ὁ Σύρτις διήκω ἀπό ὁ Καρχηδόνιος . εἰμί δέ καί ἀπό Λιλύβαιον ἐλαχύς δίαρμα ἐπί Λιβύη χίλιοι καί πεντακόσιοι περί Καρχηδών · κατά ὅς δή λέγω τις ὁ ὀξυδορκέω ἀπό τις σκοπή ἀπαγγέλλω ὁ ἀριθμός ὁ ἀνάγω ἐκ Καρχηδών σκάφος ὁ ἐν Λιλύβαιον . ἀπό δέ ὁ Λιλύβαιον ὁ ἐπί Πελωριάς πλευρά ἀνάγκη λοξόω πρός ἠώς καί βλέπω πρός ὁ μεταξύ ὁ ἑσπέρα καί ὁ ἄρκτος , πρός ἄρκτος μέν ἔχω ὁ Ἰταλία πρός δύσις δέ ὁ Τυρρηνικός πέλαγος καί ὁ Αἴολος νῆσος .