strabo.geographica 8.3.17
πλείους δʼ εἰσὶ λόγοι περὶ τῶν Καυκώνων · καὶ γὰρ Ἀρκαδικὸν ἔθνος φασί , καθάπερ τὸ Πελασγικόν , καὶ πλανητικὸν ἄλλως , ὥσπερ ἐκεῖνο . ἱστορεῖ γοῦν ὁ ποιητὴς καὶ τοῖς Τρωσὶν ἀφιγμένους συμμάχους , πόθεν δʼ οὐ λέγει · δοκοῦσι δʼ ἐκ Παφλαγονίας · ἐκεῖ γὰρ ὀνομάζουσι Καυκωνιάτας τινὰς Μαριανδυνοῖς ὁμόρους , οἳ καὶ αὐτοὶ Παφλαγόνες εἰσί . μνησθησόμεθα δʼ αὐτῶν ἐπὶ πλέον , ὅταν εἰς ἐκεῖνον περιστῇ τὸν τόπον ἡ γραφή . νυνὶ δὲ περὶ τῶν ἐν τῇ Τριφυλίᾳ Καυκώνων ἔτι καὶ ταῦτα προσιστορητέον . οἱ μὲν γὰρ καὶ ὅλην τὴν νῦν Ἠλείαν ἀπὸ τῆς Μεσσηνίας μέχρι Δύμης Καυκωνίαν λεχθῆναί φασιν · Ἀντίμαχος γοῦν καὶ Ἐπειοὺς καὶ Καύκωνας ἅπαντας προσαγορεύει . τινὲς δὲ ὅλην μὲν μὴ κατασχεῖν αὐτούς , δίχα δὲ μεμερισμένους οἰκεῖν , τοὺς μὲν πρὸς τῇ Μεσσηνίᾳ κατὰ τὴν Τριφυλίαν τοὺς δὲ πρὸς τῇ Δύμῃ κατὰ τὴν Βουπρασίδα καὶ τὴν κοίλην Ἦλιν · Ἀριστοτέλης δʼ ἐνταῦθα μάλιστα οἶδεν ἱδρυμένους αὐτούς . καὶ δὴ τοῖς ὑφʼ Ὁμήρου λεγομένοις ὁμολογεῖ μᾶλλον ἡ ὑστάτη ἀπόφασις , τό τε ζητούμενον πρότερον λαμβάνει λύσιν . ὁ μὲν γὰρ Νέστωρ ὑπόκειται τὸν Τριφυλιακὸν οἰκῶν Πύλον , τά τε πρὸς νότον καὶ τὰ ἑωθινά ( ταῦτα δʼ ἐστὶ τὰ συγκυροῦντα πρὸς τὴν Μεσσηνίαν καὶ τὴν Λακωνικήν ) ὑπʼ ἐκείνῳ ἐστίν , ἔχουσι δʼ οἱ Καύκωνες , ὥστε τοῖς ἀπὸ τοῦ Πύλου βαδίζουσιν εἰς Λακεδαίμονα ἀνάγκη διὰ Καυκώνων εἶναι τὴν ὁδόν . τὸ δὲ ἱερὸν τοῦ Σαμίου Ποσειδῶνος καὶ ὁ κατʼ αὐτὸ ὅρμος , εἰς ὃν κατήχθη Τηλέμαχος , πρὸς δύσιν καὶ πρὸς ἄρκτον ἀπονεύει . εἰ μὲν τοίνυν οἱ Καύκωνες ἐνταῦθα μόνον οἰκοῦσιν , οὐ σώζεται τῷ ποιητῇ ὁ λόγος . κελεύει γὰρ ἡ μὲν Ἀθηνᾶ κατὰ τὸν Σωτάδην τῷ Νέστορι , τὸν μὲν Τηλέμαχον εἰς τὴν Λακεδαίμονα πέμψαι σὺν δίφρῳ τε καὶ υἱέι εἰς τὰ πρὸς ἕω μέρη · αὐτὴ δʼ ἐπὶ ναῦν βαδιεῖσθαι νυκτερεύσουσα φησιν ἐπὶ τὴν δύσιν καὶ εἰς τοὐπίσω , ἀτὰρ ἠῶθεν μετὰ Καύκωνας μεγαθύμους πορεύσεσθαι ἐπὶ τὸ χρέος πάλιν εἰς τοὔμπροσθεν . τίς οὖν ὁ τρόπος ; παρῆν γὰρ τῷ Νέστορι λέγειν ἀλλʼ οἵ γε Καύκωνες ὑπʼ ἐμοί εἰσι καὶ πρὸ ὁδοῦ τοῖς εἰς Λακεδαίμονα βαδίζουσιν · ὥστε τί οὐ συνοδεύεις τοῖς περὶ Τηλέμαχον , ἀλλʼ ἀναχωρεῖς εἰς τοὐπίσω ; ἅμα δʼ οἰκεῖον ἦν τῷ βαδίζοντι ἐπὶ χρέους κομιδὴν οὐκ ὀλίγου , ὥς φησι , πρὸς ἀνθρώπους ὑπὸ τῷ Νέστορι ὄντας , αἰτήσασθαί τινα παρʼ αὐτοῦ βοήθειαν , εἴ τι ἀγνωμονοῖτο ( ὥσπερ εἴωθε ) περὶ τὸ συμβόλαιον · οὐ γέγονε δὲ τοῦτο . εἰ μὲν τοίνυν ἐνταῦθα μόνον οἰκοῖεν οἱ Καύκωνες , ταῦτʼ ἂν συμβαίνοι τὰ ἄτοπα · μεμερισμένων δὲ τινῶν καὶ εἰς τοὺς πρὸς Δύμῃ τόπους τῆς Ἠλείας , ἐκεῖσε ἂν εἴη λέγουσα τὴν ἔφοδον ἡ Ἀθηνᾶ , καὶ οὐκ ἂν ἔτι οὔθʼ ἡ εἰς τὴν ναῦν κατάβασις ἔχοι τι ἀπεμφαῖνον οὔθʼ ὁ τῆς συνοδίας ἀποσπασμός , εἰς τἀναντία τῆς ὁδοῦ οὔσης . παραπλησίως δʼ ἂν καὶ τὰ περὶ τοῦ Πύλου διαπορούμενα τύχοι τῆς προσηκούσης διαίτης ἐπελθοῦσι μικρὸν ἔτι τῆς χωρογραφίας μέχρι τοῦ Πύλου τοῦ Μεσσηνιακοῦ .
Lemmas: πολύς δέ εἰμί λόγος περί ὁ Καύκων · καί γάρ Ἀρκαδικός ἔθνος φημί , καθά ὁ Πελασγικός , καί πλανητικός ἄλλος , ὥσπερ ἐκεῖνος . ἱστορέω γοῦν ὁ ποιητής καί ὁ Τρώς ἀφικνέομαι σύμμαχος , πόθεν δέ οὐ λέγω · δοκέω δέ ἐκ Παφλαγονία · ἐκεῖ γάρ ὀνομάζω Καυκωνιάτης τις Μαριανδυνός ὅμορος , ὅς καί αὐτός Παφλαγών εἰμί . μιμνῄσκω δέ αὐτός ἐπί πολύς , ὅταν εἰς ἐκεῖνος περιίστημι ὁ τόπος ὁ γραφή . νυνί δέ περί ὁ ἐν ὁ Τριφυλίη Καύκων ἔτι καί οὗτος προσιστορητέον . ὁ μέν γάρ καί ὅλος ὁ νῦν Ἠλεῖος ἀπό ὁ Μεσσηνία μέχρι Δύμη Καυκωνία λέγω φημί · Ἀντίμαχος γοῦν καί Ἐπειός καί Καύκωνες ἅπας προσαγορεύω . τις δέ ὅλος μέν μή κατέχω αὐτός , δίχα δέ μερίζω οἰκέω , ὁ μέν πρός ὁ Μεσσηνία κατά ὁ Τριφυλίη ὁ δέ πρός ὁ Δύμη κατά ὁ Βουπρασίς καί ὁ κοῖλος Ἦλις · Ἀριστοτέλης δέ ἐνταῦθα μάλα οἶδα ἱδρύω αὐτός . καί δή ὁ ὑπό Ὅμηρος λέγω ὁμολογέω μάλα ὁ ὕστατος ἀπόφασις , ὁ τε ζητέω πρότερος λαμβάνω λύσις . ὁ μέν γάρ Νέστωρ ὑπόκειμαι ὁ Τριφυλιακός οἰκέω Πύλος , ὁ τε πρός νότος καί ὁ ἑωθινός ( οὗτος δέ εἰμί ὁ συγκυρέω πρός ὁ Μεσσηνία καί ὁ Λακωνικός ) ὑπό ἐκεῖνος εἰμί , ἔχω δέ ὁ Καύκωνες , ὥστε ὁ ἀπό ὁ Πύλος βαδίζω εἰς Λακεδαίμων ἀνάγκη διά Καύκων εἰμί ὁ ὁδός . ὁ δέ ἱερός ὁ Σάμιος Ποσειδῶν καί ὁ κατά αὐτός ὅρμος , εἰς ὅς κατάγω Τηλέμαχος , πρός δύσις καί πρός ἄρκτος ἀπονεύω . εἰ μέν τοίνυν ὁ Καύκωνες ἐνταῦθα μόνος οἰκέω , οὐ σῴζω ὁ ποιητής ὁ λόγος . κελεύω γάρ ὁ μέν Ἀθήνη κατά ὁ Σωτάδης ὁ Νέστωρ , ὁ μέν Τηλέμαχος εἰς ὁ Λακεδαίμων πέμπω σύν δίφρος τε καί υἱός εἰς ὁ πρός ἠώς μέρος · αὐτός δέ ἐπί ναῦς βαδίζω νυκτερεύω φημί ἐπί ὁ δύσις καί εἰς ὀπίσω , ἀτάρ ἕωθεν μετά Καύκωνες μεγάθυμος πορεύω ἐπί ὁ χρέος πάλιν εἰς ἔμπροσθεν . τίς οὖν ὁ τρόπος ; πάρειμι γάρ ὁ Νέστωρ λέγω ἀλλά ὁ γε Καύκωνες ὑπό ἐγώ εἰμί καί πρό ὁδός ὁ εἰς Λακεδαίμων βαδίζω · ὥστε τίς οὐ συνοδεύω ὁ περί Τηλέμαχος , ἀλλά ἀναχωρέω εἰς ὀπίσω ; ἅμα δέ οἰκεῖος εἰμί ὁ βαδίζω ἐπί χρέος κομιδή οὐ ὀλίγος , ὡς φημί , πρός ἄνθρωπος ὑπό ὁ Νέστωρ εἰμί , αἰτέω τις παρά αὐτός βοήθεια , εἰ τις ἀγνωμονέω ( ὥσπερ εἴωθα ) περί ὁ συμβόλαιον · οὐ γίγνομαι δέ οὗτος . εἰ μέν τοίνυν ἐνταῦθα μόνος οἰκέω ὁ Καύκωνες , οὗτος ἄν συμβαίνω ὁ ἄτοπος · μερίζω δέ τις καί εἰς ὁ πρός Δύμη τόπος ὁ Ἠλεῖος , ἐκεῖσε ἄν εἰμί λέγω ὁ ἔφοδος ὁ Ἀθήνη , καί οὐ ἄν ἔτι οὔτε ὁ εἰς ὁ ναῦς κατάβασις ἔχω τις ἀπεμφαίνω οὔτε ὁ ὁ συνοδία ἀποσπασμός , εἰς ἐναντίος ὁ ὁδός εἰμί . παραπλήσιος δέ ἄν καί ὁ περί ὁ Πύλος διαπορέω τυγχάνω ὁ προσήκω δίαιτα ἐπέρχομαι μικρός ἔτι ὁ χωρογραφία μέχρι ὁ Πύλος ὁ Μεσσηνιακός .