strabo.geographica 4.2.1
̔εξῆς δὲ περὶ τῶν Ἀκυιτανῶν λεκτέον καὶ τῶν προσωρισμένων αὐτοῖς ἐθνῶν τετταρεσκαίδεκα Γαλατικῶν τῶν μεταξὺ τοῦ Γαρούνα κατοικούντων καὶ τοῦ Λίγηρος , ὧν ἔνια ἐπιλαμβάνει καὶ τῆς τοῦ Ῥοδανοῦ ποταμίας καὶ τῶν πεδίων τῶν κατὰ τὴν Ναρβωνῖτιν . ἁπλῶς γὰρ εἰπεῖν , οἱ Ἀκυιτανοὶ διαφέρουσι τοῦ Γαλατικοῦ φύλου κατά τε τὰς τῶν σωμάτων κατασκευὰς καὶ κατὰ τὴν γλῶτταν , ἐοίκασι δὲ μᾶλλον Ἴβηρσιν . ὁρίζονται δὲ τῷ Γαρούνᾳ ποταμῷ ἐντὸς τούτου καὶ τῆς Πυρήνης οἰκοῦντες . ἔστι δὲ ἔθνη τῶν Ἀκυιτανῶν πλείω μὲν τῶν εἴκοσι , μικρὰ δὲ καὶ ἄδοξα τὰ πολλά , μὲν παρωκεανιτικὰ τὰ δὲ εἰς τὴν μεσόγαιαν καὶ τὰ ἄκρα τῶν Κεμμένων ὀρῶν μέχρι Τεκτοσάγων ἀνέχοντα . ἐπειδὴ δὲ μικρὰ μερὶς ἦν ἡ τοσαύτη , προσέθεσαν καὶ τὴν μεταξὺ τοῦ Γαρούνα καὶ τοῦ Λίγηρος . παράλληλοι δέ πώς εἰσιν οἱ ποταμοὶ τῇ Πυρήνῃ καὶ δύο ποιοῦσι παραλληλόγραμμα πρὸς αὐτὴν χωρία , ὁριζόμενα κατὰ τὰς ἄλλας πλευρὰς τῷ τε ὠκεανῷ καὶ τοῖς Κεμμένοις ὄρεσι · δισχιλίων δʼ ὁμοῦ τι σταδίων ἐστὶν ὁ πλοῦς ἑκατέρων τῶν ποταμῶν . ἐκβάλλει δʼ ὁ μὲν Γαρούνας τρισὶ ποταμοῖς αὐξηθεὶς εἰς τὸ μεταξὺ Βιτουρίγων τε τῶν Ὀΐσκων ἐπικαλουμένων καὶ Σαντόνων , ἀμφοτέρων Γαλατικῶν ἐθνῶν · μόνον γὰρ δὴ τὸ τῶν Βιτουρίγων τούτων ἔθνος ἐν τοῖς Ἀκυιτανοῖς ἀλλόφυλον ἵδρυται , καὶ οὐ συντελεῖ αὐτοῖς , ἔχει δὲ ἐμπόριον Βουρδίγαλα ἐπικείμενον λιμνοθαλάττῃ τινί , ἣν ποιοῦσιν αἱ ἐκβολαὶ τοῦ ποταμοῦ . ὁ δὲ Λίγηρ μεταξὺ Πικτόνων τε καὶ Ναμνιτῶν ἐκβάλλει . πρότερον δὲ Κορβιλὼν ὑπῆρχεν ἐμπόριον ἐπὶ τούτῳ τῷ ποταμῷ , περὶ ἧς εἴρηκε Πολύβιος , μνησθεὶς τῶν ὑπὸ Πυθέου μυθολογηθέντων , ὅτι Μασσαλιωτῶν μὲν τῶν συμμιξάντων Σκιπίωνι οὐδεὶς εἶχε λέγειν οὐδὲν μνήμης ἄξιον ἐρωτηθεὶς ὑπὸ τοῦ Σκιπίωνος περὶ τῆς Βρεττανικῆς , οὐδὲ τῶν ἐκ Νάρβωνος οὐδὲ τῶν ἐκ Κορβιλῶνος , αἵπερ ἦσαν ἄρισται πόλεις τῶν ταύτῃ , Πυθέας δʼ ἐθάρρησε τοσαῦτα ψεύσασθαι . τῶν δὲ Σαντόνων πόλις ἐστὶ Μεδιολάνιον . ἔστι δʼ ἡ μὲν παρωκεανῖτις τῶν Ἀκυιτανῶν ἀμμώδης ἡ πλείστη καὶ λεπτή , κέγχρῳ τρέφουσα , τοῖς δὲ ἄλλοις καρποῖς ἀφορωτέρα . ἐνταῦθα δʼ ἐστὶ καὶ ὁ κόλπος ὁ ποιῶν τὸν ἰσθμὸν πρὸς τὸν ἐν τῇ Ναρβωνίτιδι παραλίᾳ Γαλατικὸν κόλπον , ὁμώνυμος ἐκείνῳ καὶ αὐτός . ἔχουσι δὲ Τάρβελλοι τὸν κόλπον , παρʼ οἷς ἐστι τὰ χρυσεῖα σπουδαιότατα πάντων · ἐν γὰρ βόθροις ὀρυχθεῖσιν ἐπὶ μικρὸν εὑρίσκονται καὶ χειροπληθεῖς χρυσίου πλάκες ἔσθʼ ὅτε μικρᾶς ἀποκαθάρσεως δεόμεναι . τὸ δὲ λοιπὸν ψῆγμά ἐστι καὶ βῶλοι , καὶ αὗται κατεργασίαν οὐ πολλὴν ἔχουσαι . ἡ δὲ μεσόγειος καὶ ὀρεινὴ βελτίω γῆν ἔχει , πρὸς μὲν τῇ Πυρήνῃ τὴν τῶν Κωνουενῶν , ὅ ἐστι συνηλύδων , ἐν ᾗ πόλις Λούγδουνον καὶ τὰ τῶν Ὀνησιῶν θερμὰ κάλλιστα ποτιμωτάτου ὕδατος · καλὴ δὲ καὶ ἡ τῶν Αὐσκίων .
Lemmas: ἑξῆς δέ περί ὁ Ἀκυιτανοί λεκτέος καί ὁ προσορίζω αὐτός ἔθνος τεσσαρεσκαίδεκα Γαλατικός ὁ μεταξύ ὁ Γαρούνας κατοικέω καί ὁ Λίγηρ , ὅς ἔνιοι ἐπιλαμβάνω καί ὁ ὁ Ῥοδανός ποτάμιος καί ὁ πεδίον ὁ κατά ὁ Ναρβωνῖτις . ἁπλῶς γάρ λέγω , ὁ Ἀκυιτανοί διαφέρω ὁ Γαλατικός φῦλον κατά τε ὁ ὁ σῶμα κατασκευή καί κατά ὁ γλῶσσα , ἔοικα δέ μάλα Ἴβηρ . ὁρίζω δέ ὁ Γαρούνας ποταμός ἐντός οὗτος καί ὁ Πυρήνη οἰκέω . εἰμί δέ ἔθνος ὁ Ἀκυιτανοί πολύς μέν ὁ εἴκοσι , μικρός δέ καί ἄδοξος ὁ πολύς , μέν παρωκεανιτικός ὁ δέ εἰς ὁ μεσόγαιος καί ὁ ἄκρον ὁ Κεμμε͂νος ὄρος μέχρι Τεκτοσάγος ἀνέχω . ἐπειδή δέ μικρός μερίς εἰμί ὁ τοσοῦτος , προστίθημι καί ὁ μεταξύ ὁ Γαρούνας καί ὁ Λίγηρ . παράλληλος δέ πως εἰμί ὁ ποταμός ὁ Πυρήνη καί δύο ποιέω παραλληλόγραμμος πρός αὐτός χωρίον , ὁρίζω κατά ὁ ἄλλος πλευρά ὁ τε ὠκεανός καί ὁ Κέμμενος ὄρος · δισχίλιοι δέ ὁμοῦ τις στάδιον εἰμί ὁ πλόος ἑκάτερος ὁ ποταμός . ἐκβάλλω δέ ὁ μέν Γαρούνας τρεῖς ποταμός αὐξάνω εἰς ὁ μεταξύ Βιτούριξ τε ὁ Ὀΐσκος ἐπικαλέω καί Σάντονοι , ἀμφότερος Γαλατικός ἔθνος · μόνος γάρ δή ὁ ὁ Βιτούριξ οὗτος ἔθνος ἐν ὁ Ἀκυιτανοί ἀλλόφυλος ἱδρύω , καί οὐ συντελέω αὐτός , ἔχω δέ ἐμπόριον Βουρδίγαλα ἐπίκειμαι λιμνοθάλασσα τις , ὅς ποιέω ὁ ἐκβολή ὁ ποταμός . ὁ δέ Λίγηρ μεταξύ Πίκτων τε καί Ναμνίτης ἐκβάλλω . πρότερος δέ Κορβιλών ὑπάρχω ἐμπόριον ἐπί οὗτος ὁ ποταμός , περί ὅς λέγω Πολύβιος , μιμνῄσκω ὁ ὑπό Πυθέας μυθολογέω , ὅτι Μασσαλία μέν ὁ συμμείγνυμι Σκιπίων οὐδείς ἔχω λέγω οὐδείς μνήμη ἄξιος ἐρωτάω ὑπό ὁ Σκιπίων περί ὁ Βρεττανικός , οὐδέ ὁ ἐκ Νάρβων οὐδέ ὁ ἐκ Κορβιλών , ὅς εἰμί ἀγαθός πόλις ὁ ταύτῃ , Πυθέας δέ θαρσέω τοσοῦτος ψεύδω . ὁ δέ Σάντονοι πόλις εἰμί Μεδιολάνιον . εἰμί δέ ὁ μέν παρωκεανῖτις ὁ Ἀκυιτανοί ἀμμώδης ὁ πολύς καί λεπτός , κέγχρος τρέφω , ὁ δέ ἄλλος καρπός ἄφορος . ἐνταῦθα δέ εἰμί καί ὁ κόλπος ὁ ποιέω ὁ ἰσθμός πρός ὁ ἐν ὁ Ναρβωνῖτις παράλιος Γαλατικός κόλπος , ὁμώνυμος ἐκεῖνος καί αὐτός . ἔχω δέ Τάρβελλοι ὁ κόλπος , παρά ὅς εἰμί ὁ χρυσεῖον σπουδαῖος πᾶς · ἐν γάρ βόθρος ὀρύσσω ἐπί μικρός εὑρίσκω καί χειροπληθής χρυσίον πλάξ εἰμί ὅτε μικρός ἀποκάθαρσις δέω . ὁ δέ λοιπός ψῆγμα εἰμί καί βῶλος , καί οὗτος κατεργασία οὐ πολύς ἔχω . ὁ δέ μεσόγαιος καί ὀρεινός ἀγαθός γῆ ἔχω , πρός μέν ὁ Πυρήνη ὁ ὁ Κωνουενός , ὅς εἰμί σύνηλυς , ἐν ὅς πόλις Λούγδουνον καί ὁ ὁ Ὀνησᾶς θερμός καλός πότιμος ὕδωρ · καλός δέ καί ὁ ὁ Αὔσκιοι .