strabo.geographica 5.1.3
κατὰ μέρος δʼ οὕτως εἰπεῖν δυνατόν , ὅτι τῶν μὲν Ἄλπεων περιφερὴς ἡ ὑπώρειά ἐστι καὶ κολπώδης , τὰ κοῖλα ἔχουσα ἐστραμμένα πρὸς τὴν Ἰταλίαν · τοῦ δὲ κόλπου τὰ μὲν μέσα πρὸς τοῖς Σαλασσοῖς ἐστί , τὰ δʼ ἄκρα ἐπιστροφὴν λαμβάνει , τὰ μὲν μέχρι τῆς Ὄκρας καὶ τοῦ μυχοῦ τοῦ κατὰ τὸν Ἀδρίαν , τὰ δʼ εἰς τὴν Λιγυστικὴν παραλίαν μέχρι Γενούας τοῦ τῶν Λιγύων ἐμπορίου , ὅπου τὰ Ἀπέννινα ὄρη συνάπτει ταῖς Ἄλπεσιν . ὑπόκειται δʼ εὐθὺς πεδίον ἀξιόλογον , πάρισόν πως ἔχον τὸ πλάτος καὶ τὸ μῆκος , σταδίων ἑκατὸν καὶ δισχιλίων · τὸ δὲ μεσημβρινὸν αὐτοῦ πλευρὸν κλείεται τῇ τε τῶν Ἑνετῶν παραλίᾳ καὶ τοῖς Ἀπεννίνοις ὄρεσι τοῖς περὶ Ἀρίμινον καὶ Ἀγκῶνα καθήκουσι . ταῦτα γὰρ ἀρξάμενα ἀπὸ τῆς Λιγυστικῆς εἰς τὴν Τυρρηνίαν ἐμβάλλει , στενὴν παραλίαν ἀπολείποντα · εἶτʼ ἀναχωροῦντα εἰς τὴν μεσόγαιαν κατʼ ὀλίγον , ἐπειδὰν γένηται κατὰ τὴν Πισᾶτιν , ἐπιστρέφει πρὸς ἕω καὶ πρὸς τὸν Ἀδρίαν ἕως τῶν περὶ Ἀρίμινον καὶ Ἀγκῶνα τόπων , συνάπτοντα ἐπʼ εὐθείας τῇ τῶν Ἑνετῶν παραλίᾳ . ἡ μὲν οὖν ἐντὸς Ἄλπεων Κελτικὴ τούτοις κλείεται τοῖς ὅροις , καὶ ἔστι τῆς μὲν παραλίας τὸ μῆκος ὅσον τριακοσίων σταδίων ἐπὶ τοῖς ἑξακισχιλίοις τῶν ὀρῶν , μικρὸν δʼ ἔλαττον τὸ πλάτος τῶν χιλίων . ἡ λοιπὴ δʼ Ἰταλία στενὴ καὶ παραμήκης ἐστί , κορυφουμένη διχῶς , τῇ μὲν πρὸς τὸν Σικελικὸν πορθμὸν τῇ δὲ πρὸς τὴν Ἰαπυγίαν , σφιγγομένη δʼ ἑκατέρωθεν , τῇ μὲν ὑπὸ τοῦ Ἀδρίου τῇ δʼ ὑπὸ τοῦ Τυρρηνικοῦ πελάγους . ἔστι δʼ ὅμοιον τὸ σχῆμα τοῦ Ἀδρίου καὶ τὸ μέγεθος τῇ Ἰταλίᾳ τῇ ἀφοριζομένῃ τοῖς τε Ἀπεννίνοις ὄρεσι καὶ τῇ θαλάττῃ ἑκατέρᾳ μέχρι τῆς Ἰαπυγίας καὶ τοῦ ἰσθμοῦ τοῦ κατὰ τὸν Ταραντῖνον καὶ τὸν Ποσειδωνιάτην κόλπον · τό τε γὰρ πλάτος τὸ μέγιστον ἀμφοῖν ἐστὶ περὶ χιλίους καὶ τριακοσίους σταδίους , τὸ δὲ μῆκος ἔλαττον πολὺ τῶν ἑξακισχιλίων . ἡ λοιπὴ δʼ ἐστὶν ὅσην κατέχουσι Βρέττιοι καὶ Λευκανῶν τινές . φησὶ δὲ Πολύβιος πεζῇ μὲν εἶναι τὴν παραλίαν τὴν ἀπὸ Ἰαπυγίας μέχρι πορθμοῦ καὶ τρισχιλίων σταδίων , κλύζεσθαι δʼ αὐτὴν τῷ Σικελικῷ πελάγει , πλέοντι δὲ καὶ πεντακοσίων δέουσαν . τὰ δὲ Ἀπέννινα ὄρη συνάψαντα τοῖς περὶ Ἀρίμινον καὶ Ἀγκῶνα τόποις καὶ ἀφορίσαντα τὸ ταύτῃ πλάτος τῆς Ἰταλίας ἀπὸ θαλάττης ἐπὶ θάλατταν ἐπιστροφὴν λαμβάνει πάλιν , καὶ τέμνει τὴν χώραν ὅλην ἐπὶ μῆκος . μέχρι μὲν δὴ Πευκετίων καὶ Λευκανῶν οὐ πολὺ ἀφίσταται τοῦ Ἀδρίου · συνάψαντα δὲ Λευκανοῖς ἐπὶ τὴν ἑτέραν θάλατταν ἀποκλίνει μᾶλλον καὶ λοιπὸν διὰ μέσων τῶν Λευκανῶν καὶ Βρεττίων διεξιόντα τελευτᾷ πρὸς τὴν Λευκόπετραν τῆς Ῥηγίνης καλουμένην . τυπωδῶς μὲν οὖν εἴρηται περὶ τῆς νῦν Ἰταλίας ἁπάσης ταῦτα · πειρασόμεθα δὲ ἀναλαβόντες εἰπεῖν περὶ τῶν καθʼ ἕκαστα , καὶ πρῶτον περὶ τῶν ὑπὸ ταῖς Ἄλπεσιν .
Lemmas: κατά μέρος δέ οὕτως λέγω δυνατός , ὅτι ὁ μέν Ἄλπεις περιφερής ὁ ὑπώρεια εἰμί καί κολπώδης , ὁ κοῖλος ἔχω στρέφω πρός ὁ Ἰταλία · ὁ δέ κόλπος ὁ μέν μέσος πρός ὁ Σαλασσοί εἰμί , ὁ δέ ἄκρον ἐπιστροφή λαμβάνω , ὁ μέν μέχρι ὁ Ὄκρα καί ὁ μυχός ὁ κατά ὁ Ἀδρίας , ὁ δέ εἰς ὁ Λιγυστικός παραλία μέχρι Γένουα ὁ ὁ Λίγυες ἐμπόριον , ὅπου ὁ Ἀπέννινον ὄρος συνάπτω ὁ Ἄλπεις . ὑπόκειμαι δέ εὐθύς πεδίον ἀξιόλογος , πάρισος πως ἔχω ὁ πλάτος καί ὁ μῆκος , στάδιον ἑκατόν καί δισχίλιοι · ὁ δέ μεσημβρινός αὐτός πλευρόν κλέω ὁ τε ὁ Ἑνετός παράλιος καί ὁ Ἀπέννινον ὄρος ὁ περί Ἀρίμινον καί Ἀγκών καθήκω . οὗτος γάρ ἄρχω ἀπό ὁ Λιγυστική εἰς ὁ Τυρρηνία ἐμβάλλω , στενός παραλία ἀπολείπω · εἶτα ἀναχωρέω εἰς ὁ μεσόγαιος κατά ὀλίγος , ἐπειδάν γίγνομαι κατά ὁ Πισᾶτις , ἐπιστρέφω πρός ἠώς καί πρός ὁ Ἀδρίας ἕως ὁ περί Ἀρίμινον καί Ἀγκών τόπος , συνάπτω ἐπί εὐθεῖα ὁ ὁ Ἑνετός παράλιος . ὁ μέν οὖν ἐντός Ἄλπεις Κελτικός οὗτος κλέω ὁ ὅρος , καί εἰμί ὁ μέν παράλιος ὁ μῆκος ὅσος τριακόσιοι στάδιον ἐπί ὁ ἑξακισχίλιοι ὁ ὄρος , μικρός δέ ἐλαχύς ὁ πλάτος ὁ χίλιοι . ὁ λοιπός δέ Ἰταλία στενός καί παραμήκης εἰμί , κορυφόω διχῶς , ὁ μέν πρός ὁ Σικελικός πορθμός ὁ δέ πρός ὁ Ἰαπυγία , σφίγγω δέ ἑκατέρωθεν , ὁ μέν ὑπό ὁ Ἀδρίας ὁ δέ ὑπό ὁ Τυρρηνικός πέλαγος . εἰμί δέ ὅμοιος ὁ σχῆμα ὁ Ἀδρίας καί ὁ μέγεθος ὁ Ἰταλία ὁ ἀφορίζω ὁ τε Ἀπέννινον ὄρος καί ὁ θάλασσα ἑκάτερος μέχρι ὁ Ἰαπυγία καί ὁ ἰσθμός ὁ κατά ὁ Ταραντῖνος καί ὁ Ποσειδωνιάτης κόλπος · ὁ τε γάρ πλάτος ὁ μέγας ἄμφω εἰμί περί χίλιοι καί τριακόσιοι στάδιον , ὁ δέ μῆκος ἐλαχύς πολύς ὁ ἑξακισχίλιοι . ὁ λοιπός δέ εἰμί ὅσος κατέχω Βρέττιος καί Λευκανός τις . φημί δέ Πολύβιος πεζός μέν εἰμί ὁ παραλία ὁ ἀπό Ἰαπυγία μέχρι πορθμός καί τρισχίλιοι στάδιον , κλύζω δέ αὐτός ὁ Σικελικός πέλαγος , πλέω δέ καί πεντακόσιοι δέω . ὁ δέ Ἀπέννινον ὄρος συνάπτω ὁ περί Ἀρίμινον καί Ἀγκών τόπος καί ἀφορίζω ὁ ταύτῃ πλάτος ὁ Ἰταλία ἀπό θάλασσα ἐπί θάλασσα ἐπιστροφή λαμβάνω πάλιν , καί τέμνω ὁ χώρα ὅλος ἐπί μῆκος . μέχρι μέν δή Πευκέτιος καί Λευκανός οὐ πολύς ἀφίστημι ὁ Ἀδρίας · συνάπτω δέ Λευκανός ἐπί ὁ ἕτερος θάλασσα ἀποκλίνω μάλα καί λοιπός διά μέσος ὁ Λευκανός καί Βρέττιος διεξέρχομαι τελευτάω πρός ὁ Λευκοπέτρα ὁ Ῥήγιον καλέω . τυπώδης μέν οὖν λέγω περί ὁ νῦν Ἰταλία ἅπας οὗτος · πειράω δέ ἀναλαμβάνω λέγω περί ὁ κατά ἕκαστος , καί πρῶτος περί ὁ ὑπό ὁ Ἄλπεις .