strabo.geographica 3.3.1
Ἀπὸ δὲ τοῦ ἱεροῦ πάλιν ἀκρωτηρίου τὴν ἀρχὴν λαμβάνουσιν ἐπὶ θάτερον μέρος τῆς παραλίας τὸ πρὸς τὸν Τάγον κόλπος ἐστίν · ἔπειτα ἄκρα τὸ Βαρβάριον καὶ αἱ τοῦ Τάγου ἐκβολαὶ πλησίον , ἐφʼ ἃς εὐθυπλοίᾳ στάδιοι δʼ εἰσὶ δέκα · ἐνταῦθα δὲ καὶ ἀναχύσεις , ὧν μία ἐπὶ πλείους ἢ τετρακοσίους σταδίους ἀπὸ τοῦ λεχθέντος πύργου , καθʼ ἣν ὑδρεύονται εἴ που λακκαῖα . ὁ δὲ Τάγος καὶ τὸ πλάτος ἔχει τοῦ στόματος εἴκοσί που σταδίων καὶ τὸ βάθος μέγα , ὥστε μυριαγωγοῖς ἀναπλεῖσθαι . δύο δʼ ἀναχύσεις ἐν τοῖς ὑπερκειμένοις ποιεῖται πεδίοις , ὅταν αἱ πλῆμαι γίνωνται , ὥστε πελαγίζειν μὲν ἐπὶ ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα σταδίους καὶ ποιεῖν πλωτὸν τὸ πεδίον , ἐν δὲ τῇ ἐπάνω ἀναχύσει καὶ νησίον ἀπολαμβάνειν ὅσον τριάκοντα σταδίων τὸ μῆκος , πλάτος δὲ μικρὸν ἀπολεῖπον τοῦ μήκους , εὐαλσὲς καὶ εὐάμπελον . κεῖται δʼ ἡ νῆσος κατὰ Μόρωνα πόλιν εὖ κειμένην ἐν ὄρει τοῦ ποταμοῦ πλησίον , ἀφεστῶσαν τῆς θαλάττης ὅσον πεντακοσίους σταδίους , ἔχουσαν δὲ καὶ χώραν ἀγαθὴν τὴν πέριξ καὶ τοὺς ἀνάπλους εὐπετεῖς μέχρι μὲν πολλοῦ καὶ μεγάλοις σκάφεσι , τὸ δὲ λοιπὸν τοῖς ποταμίοις · καὶ ὑπὲρ τὸν Μόρωνα δʼ ἔτι μακρότερος ἀνάπλους ἐστί . ταύτῃ δὲ τῇ πόλει Βροῦτος ὁ Καλλαϊκὸς προσαγορευθεὶς ὁρμητηρίῳ χρώμενος ἐπολέμησε πρὸς τοὺς Λυσιτανοὺς καὶ κατέστρεψε τούτους . τοῖς δὲ τοῦ ποταμοῦ πλίθροις ἐπετείχισε τὴν Ὀλυσιπῶνα , ἵνʼ ἔχοι τοὺς ἀνάπλους ἐλευθέρους καὶ τὰς ἀνακομιδὰς τῶν ἐπιτηδείων , ὥστε καὶ τῶν περὶ τὸν Τάγον πόλεων αὗται κράτισται . πολύιχθυς δʼ ὁ ποταμὸς καὶ ὀστρέων πλήρης . ῥεῖ δʼ ἔχων τὰς ἀρχὰς ἐκ Κελτιβήρων διὰ Ὀυεττώνων καὶ Καρπητανῶν καὶ Λυσιτανῶν ἐπὶ δύσιν ἰσημερινήν , μέχρι ποσοῦ παράλληλος ὢν τῷ τε Ἄνᾳ καὶ τῷ Βαίτι , μετὰ δὲ ταῦτα ἀφιστάμενος ἐκείνων ἀποκλινόντων πρὸς τὴν νότιον παραλίαν .
Lemmas: ἀπό δέ ὁ ἱερός πάλιν ἀκρωτήριον ὁ ἀρχή λαμβάνω ἐπί ἕτερος μέρος ὁ παραλία ὁ πρός ὁ Τάγος κόλπος εἰμί · ἔπειτα ἄκρον ὁ Βαρβάριον καί ὁ ὁ Τάγος ἐκβολή πλησίον , ἐπί ὅς εὐθύπλοια στάδιον δέ εἰμί δέκα · ἐνταῦθα δέ καί ἀνάχυσις , ὅς εἷς ἐπί πολύς ἤ τετρακόσιοι στάδιον ἀπό ὁ λέγω πύργος , κατά ὅς ὑδρεύω εἰ που λακκαῖος . ὁ δέ Τάγος καί ὁ πλάτος ἔχω ὁ στόμα εἴκοσι που στάδιον καί ὁ βάθος μέγας , ὥστε μυριαγωγός ἀναπλέω . δύο δέ ἀνάχυσις ἐν ὁ ὑπέρκειμαι ποιέω πεδίον , ὅταν ὁ πλήμη γίγνομαι , ὥστε πελαγίζω μέν ἐπί ἑκατόν καί πεντήκοντα στάδιον καί ποιέω πλωτός ὁ πεδίον , ἐν δέ ὁ ἐπάνω ἀνάχυσις καί νησίον ἀπολαμβάνω ὅσος τριάκοντα στάδιον ὁ μῆκος , πλάτος δέ μικρός ἀπολείπω ὁ μῆκος , εὐαλσής καί εὐάμπελος . κεῖμαι δέ ὁ νῆσος κατά Μόρων πόλις εὖ κεῖμαι ἐν ὄρος ὁ ποταμός πλησίον , ἀφίστημι ὁ θάλασσα ὅσος πεντακόσιοι στάδιον , ἔχω δέ καί χώρα ἀγαθός ὁ πέριξ καί ὁ ἀνάπλοος εὐπετής μέχρι μέν πολύς καί μέγας σκάφος , ὁ δέ λοιπός ὁ ποτάμιος · καί ὑπέρ ὁ Μόρων δέ ἔτι μακρός ἀνάπλοος εἰμί . οὗτος δέ ὁ πόλις Βροῦτος ὁ Καλλαϊκός προσαγορεύω ὁρμητήριον χράω πολεμέω πρός ὁ Λυσιτανοί καί καταστρέφω οὗτος . ὁ δέ ὁ ποταμός πλίθρον ἐπιτειχίζω ὁ Ὀλυσιπών , ἵνα ἔχω ὁ ἀνάπλοος ἐλεύθερος καί ὁ ἀνακομιδή ὁ ἐπιτήδειος , ὥστε καί ὁ περί ὁ Τάγος πόλις οὗτος κρατύς . πολύϊχθυς δέ ὁ ποταμός καί ὄστρεον πλήρης . ῥέω δέ ἔχω ὁ ἀρχή ἐκ Κελτίβηρες διά Ὅυεττων καί Καρπητανός καί Λυσιτανοί ἐπί δύσις ἰσημερινός , μέχρι πός παράλληλος εἰμί ὁ τε Ἄνας καί ὁ Βαῖτις , μετά δέ οὗτος ἀφίστημι ἐκεῖνος ἀποκλίνω πρός ὁ νότιος παραλία .