strabo.geographica 17.1.6
τὰ μὲν οὖν καθʼ ὅλου καὶ ἀνωτάτω περὶ τῆς Αἰγύπτου ταῦτα λέγομεν , τὰ καθʼ ἕκαστα δὲ καὶ τὰς ἀρετὰς αὐτῆς νῦν διέξιμεν . ἐπεὶ δὲ τὸ πλεῖστον τοῦ ἔργου τούτου καὶ τὸ κυριώτατον ἡ Ἀλεξάνδρειά ἐστι καὶ τὰ περὶ αὐτήν , ἐντεῦθεν ἀρκτέον . ἔστι τοίνυν ἡ ἀπὸ Πηλουσίου παραλία πρὸς τὴν ἑσπέραν πλέουσι μέχρι μὲν τοῦ Κανωβικοῦ στόματος χιλίων που καὶ τριακοσίων σταδίων , ὃ δὴ καὶ βάσιν τοῦ Δέλτα ἔφαμεν · ἐντεῦθεν δʼ ἐπὶ Φάρον τὴν νῆσον ἄλλοι στάδιοι πεντήκοντα πρὸς τοῖς ἑκατόν . ἡ δὲ Φάρος νησίον ἐστὶ παράμηκες , προσεχέστατον τῇ ἠπείρῳ , λιμένα πρὸς αὐτὴν ποιοῦν ἀμφίστομον . ᾐὼν γάρ ἐστι κολπώδης , ἄκρας εἰς τὸ πέλαγος προβεβλημένη δύο · τούτων δὲ μεταξὺ ἡ νῆσος ἵδρυται κλείουσα τὸν κόλπον , παραβέβληται γὰρ αὐτῷ κατὰ μῆκος · τῶν δʼ ἄκρων τῆς Φάρου τὸ μὲν ἑῷον μᾶλλόν ἐστι προσεχὲς τῇ ἠπείρῳ καὶ τῇ κατʼ αὐτὴν ἄκρᾳ ( καλεῖται δʼ ἄκρα Λοχιάς ) , καὶ ποιεῖ τὸν λιμένα ἀρτίστομον · πρὸς δὲ τῇ στενότητι τοῦ μεταξὺ πόρου καὶ πέτραι εἰσὶν αἱ μὲν ὕφαλοι αἱ δὲ καὶ ἐξέχουσαι , τραχύνουσαι πᾶσαν ὥραν τὸ προσπῖπτον ἐκ τοῦ πελάγους κλυδώνιον . ἔστι δὲ καὶ αὐτὸ τὸ τῆς νησῖδος ἄκρον πέτρα περίκλυστος , ἔχουσα πύργον θαυμαστῶς κατεσκευασμένον λευκοῦ λίθου πολυώροφον , ὁμώνυμον τῇ νήσῳ · τοῦτον δʼ ἀνέθηκε Σώστρατος Κνίδιος , φίλος τῶν βασιλέων , τῆς τῶν πλοιζομένων σωτηρίας χάριν , ὥς φησιν ἡ ἐπιγραφή . ἀλιμένου γὰρ οὔσης καὶ ταπεινῆς τῆς ἑκατέρωθεν παραλίας , ἐχούσης δὲ καὶ χοιράδας καὶ βράχη τινά , ἔδει σημείου τινὸς ὑψηλοῦ καὶ λαμπροῦ τοῖς ἀπὸ τοῦ πελάγους προσπλέουσιν ὥστʼ εὐστοχεῖν τῆς εἰσβολῆς τοῦ λιμένος . καὶ τὸ ἑσπέριον δὲ στόμα οὐκ εὐείσβολόν ἐστιν , οὐ μὴν τοσαύτης γε δεῖται προνοίας · ποιεῖ δὲ καὶ τοῦτο ἄλλον λιμένα τὸν τοῦ Εὐνόστου καλούμενον · πρόκειται δʼ οὗτος τοῦ ὀρυκτοῦ καὶ κλειστοῦ λιμένος · ὁ μὲν γὰρ ἐκ τοῦ λεχθέντος πύργου τῆς Φάρου τὸν εἴσπλουν ἔχων ὁ μέγας ἐστὶ λιμήν · οὗτοι δὲ συνεχεῖς ἐν βάθει ἐκείνῳ , τῷ ἑπτασταδίῳ καλουμένῳ χώματι διειργόμενοι ἀπʼ αὐτοῦ παράκεινται · τὸ δὲ χῶμά ἐστιν ἀπὸ τῆς ἠπείρου γέφυρα ἐπὶ τὴν νῆσον κατὰ τὸ ἑσπέριον αὐτῆς μέρος ἐκτεταμένη , δύο διάπλους ἀπολείπουσα μόνον εἰς τὸν Εὐνόστου λιμένα καὶ αὐτοὺς γεγεφυρωμένους · ἦν δʼ οὐ γέφυρα μόνον ἐπὶ τὴν νῆσον τὸ ἔργον τοῦτο , ἀλλὰ καὶ ὑδραγώγιον , ὅτε γε ᾠκεῖτο · νῦν δʼ ἠρήμωσεν αὐτὴν ὁ θεὸς Καῖσαρ ἐν τῷ πρὸς Ἀλεξανδρέας πολέμῳ τεταγμένην μετὰ τῶν βασιλέων · ὀλίγοι δʼ οἰκοῦσι πρὸς τῷ πύργῳ ναυτικοὶ ἄνδρες . ὁ γοῦν μέγας λιμὴν πρὸς τῷ κεκλεῖσθαι καλῶς τῷ τε χώματι καὶ τῇ φύσει ἀγχιβαθής τέ ἐστιν ὥστε τὴν μεγίστην ναῦν ἐπὶ κλίμακος ὁρμεῖν , καὶ εἰς πλείους σχίζεται λιμένας . οἱ μὲν οὖν πρότεροι τῶν Αἰγυπτίων βασιλεῖς ἀγαπῶντες οἷς εἶχον καὶ οὐ πάνυ ἐπεισάκτων δεόμενοι , διαβεβλημένοι πρὸς ἅπαντας τοὺς πλέοντας καὶ μάλιστα τοὺς Ἕλληνας ( πορθηταὶ γὰρ ἦσαν καὶ ἐπιθυμηταὶ τῆς ἀλλοτρίας κατὰ σπάνιν γῆς ) , ἐπέστησαν φυλακὴν τῷ τόπῳ τούτῳ κελεύσαντες ἀπείργειν τοὺς προσιόντας · κατοικίαν δʼ αὐτοῖς ἔδοσαν τὴν προσαγορευομένην Ῥακῶτιν , ἣ νῦν μὲν τῆς Ἀλεξανδρέων πόλεώς ἐστι μέρος τὸ ὑπερκείμενον τῶν νεωρίων , τότε δὲ κώμη ὑπῆρχε · τὰ δὲ κύκλῳ τῆς κώμης βουκόλοις παρέδοσαν δυναμένοις καὶ αὐτοῖς κωλύειν τοὺς ἔξωθεν ἐπιόντας . ἐπελθὼν δὲ Ἀλέξανδρος , ἰδὼν τὴν εὐκαιρίαν ἔγνω τειχίζειν ἐπὶ τῷ λιμένι τὴν πόλιν · τῆς δʼ ὕστερον ἐπηκολουθηκυίας εὐδαιμονίας τῇ πόλει μνημονεύουσί τι σημεῖον κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κτίσματος συμβάν · τῶν γὰρ ἀρχιτεκτόνων γῇ λευκῇ διασημαινομένων τὴν τοῦ περιβόλου γραμμήν , ἐπιλιπούσης τῆς γῆς καὶ τοῦ βασιλέως ἐπιόντος , οἱ διοικηταὶ τῶν ἀλφίτων μέρος τῶν παρεσκευασμένων τοῖς ἐργάταις παρέσχον , διʼ ὧν καὶ αἱ ὁδοὶ κατετμήθησαν εἰς πλείους · τοῦτʼ οὖν οἰωνίσθαι λέγονται πρὸς ἀγαθοῦ γεγονός .
Lemmas: ὁ μέν οὖν κατά ὅλος καί ἄνω περί ὁ Αἴγυπτος οὗτος λέγω , ὁ κατά ἕκαστος δέ καί ὁ ἀρετή αὐτός νῦν διεξέρχομαι . ἐπεί δέ ὁ πολύς ὁ ἔργον οὗτος καί ὁ κύριος ὁ Ἀλεξάνδρεια εἰμί καί ὁ περί αὐτός , ἐντεῦθεν ἄρχω . εἰμί τοίνυν ὁ ἀπό Πηλούσιον παραλία πρός ὁ ἑσπέρα πλέω μέχρι μέν ὁ Κανωβικός στόμα χίλιοι που καί τριακόσιοι στάδιον , ὅς δή καί βάσις ὁ Δέλτα φημί · ἐντεῦθεν δέ ἐπί Φάρος ὁ νῆσος ἄλλος στάδιον πεντήκοντα πρός ὁ ἑκατόν . ὁ δέ Φάρος νησίον εἰμί παραμήκης , προσεχής ὁ ἤπειρος , λιμήν πρός αὐτός ποιέω ἀμφίστομος . ἠιών γάρ εἰμί κολπώδης , ἄκρα εἰς ὁ πέλαγος προβάλλω δύο · οὗτος δέ μεταξύ ὁ νῆσος ἱδρύω κλείω ὁ κόλπος , παραβάλλω γάρ αὐτός κατά μῆκος · ὁ δέ ἄκρον ὁ Φάρος ὁ μέν ἑῷος μάλα εἰμί προσεχής ὁ ἤπειρος καί ὁ κατά αὐτός ἄκρα ( καλέω δέ ἄκρον Λοχιάς ) , καί ποιέω ὁ λιμήν ἀρτίστομος · πρός δέ ὁ στενότης ὁ μεταξύ πόρος καί πέτρα εἰμί ὁ μέν ὕφαλος ὁ δέ καί ἐξέχω , τραχύνω πᾶς ὥρα ὁ προσπίπτω ἐκ ὁ πέλαγος κλυδώνιον . εἰμί δέ καί αὐτός ὁ ὁ νησίς ἄκρον πέτρα περίκλυστος , ἔχω πύργος θαυμαστός κατασκευάζω λευκός λίθος πολυώροφος , ὁμώνυμος ὁ νῆσος · οὗτος δέ ἀνατίθημι Σώστρατος Κνίδιος , φίλος ὁ βασιλεύς , ὁ ὁ πλοίζομαι σωτηρία χάριν , ὡς φημί ὁ ἐπιγραφή . ἀλίμενος γάρ εἰμί καί ταπεινός ὁ ἑκατέρωθεν παραλία , ἔχω δέ καί χοιράς καί βράχεα τις , δέω σημεῖον τις ὑψηλός καί λαμπρός ὁ ἀπό ὁ πέλαγος προσπλέω ὥστε εὐστοχέω ὁ εἰσβολή ὁ λιμήν . καί ὁ ἑσπέριος δέ στόμα οὐ εὐείσβολος εἰμί , οὐ μήν τοσοῦτος γε δέω πρόνοια · ποιέω δέ καί οὗτος ἄλλος λιμήν ὁ ὁ Εὔνοστος καλέω · πρόκειμαι δέ οὗτος ὁ ὀρυκτός καί κλειστός λιμήν · ὁ μέν γάρ ἐκ ὁ λέγω πύργος ὁ Φάρος ὁ εἴσπλοος ἔχω ὁ μέγας εἰμί λιμήν · οὗτος δέ συνεχής ἐν βάθος ἐκεῖνος , ὁ ἑπταστάδιος καλέω χῶμα διείργω ἀπό αὐτός παράκειμαι · ὁ δέ χῶμα εἰμί ἀπό ὁ ἤπειρος γέφυρα ἐπί ὁ νῆσος κατά ὁ ἑσπέριος αὐτός μέρος ἐκτείνω , δύο διάπλους ἀπολείπω μόνος εἰς ὁ Εὔνοστος λιμήν καί αὐτός γεφυρόω · εἰμί δέ οὐ γέφυρα μόνος ἐπί ὁ νῆσος ὁ ἔργον οὗτος , ἀλλά καί ὑδραγώγιον , ὅτε γε οἰκέω · νῦν δέ ἐρημόω αὐτός ὁ θεός Καῖσαρ ἐν ὁ πρός Ἀλεξανδρεύς πόλεμος τάσσω μετά ὁ βασιλεύς · ὀλίγος δέ οἰκέω πρός ὁ πύργος ναυτικός ἀνήρ . ὁ γοῦν μέγας λιμήν πρός ὁ κλείω καλός ὁ τε χῶμα καί ὁ φύσις ἀγχιβαθής τε εἰμί ὥστε ὁ μέγας ναῦς ἐπί κλῖμαξ ὁρμάω , καί εἰς πολύς σχίζω λιμήν . ὁ μέν οὖν πρότερος ὁ Αἰγύπτιος βασιλεύς ἀγαπάζω ὅς ἔχω καί οὐ πάνυ ἐπείσακτος δέω , διαβάλλω πρός ἅπας ὁ πλέω καί μάλα ὁ Ἕλλην ( πορθητής γάρ εἰμί καί ἐπιθυμητής ὁ ἀλλότριος κατά σπάνις γῆ ) , ἐφίστημι φυλακή ὁ τόπος οὗτος κελεύω ἀπείργω ὁ προσέρχομαι · κατοικία δέ αὐτός δίδωμι ὁ προσαγορεύω Ῥακῶτις , ὅς νῦν μέν ὁ Ἀλεξανδρεύς πόλις εἰμί μέρος ὁ ὑπέρκειμαι ὁ νεώριον , τότε δέ κώμη ὑπάρχω · ὁ δέ κύκλος ὁ κώμη βουκόλος παραδίδωμι δύναμαι καί αὐτός κωλύω ὁ ἔξωθεν ἐπέρχομαι . ἐπέρχομαι δέ Ἀλέξανδρος , ὁράω ὁ εὐκαιρία γιγνώσκω τειχίζω ἐπί ὁ λιμήν ὁ πόλις · ὁ δέ ὕστερον ἐπακολουθέω εὐδαιμονία ὁ πόλις μνημονεύω τις σημεῖον κατά ὁ ὑπογραφή ὁ κτίσμα συμβαίνω · ὁ γάρ ἀρχιτέκτων γῆ λευκός διασημαίνω ὁ ὁ περίβολος γραμμή , ἐπιλείπω ὁ γῆ καί ὁ βασιλεύς ἐπέρχομαι , ὁ διοικητής ὁ ἄλφιτον μέρος ὁ παρασκευάζω ὁ ἐργάτης παρέχω , διά ὅς καί ὁ ὁδός κατατέμνω εἰς πολύς · οὗτος οὖν οἰωνίζομαι λέγω πρός ἀγαθός γίγνομαι .