strabo.geographica 8.7.1
ταύτης δὲ τῆς χώρας τὸ μὲν παλαιὸν Ἴωνες ἐκράτουν , ἐξ Ἀθηναίων τὸ γένος ὄντες , ἐκαλεῖτο δὲ τὸ μὲν παλαιὸν Αἰγιάλεια καὶ οἱ ἐνοικοῦντες Αἰγιαλεῖς , ὕστερον δʼ ἀπʼ ἐκείνων Ἰωνία , καθάπερ καὶ ἡ Ἀττική , ἀπὸ Ἴωνος τοῦ Ξούθου . φασὶ δὲ Δευκαλίωνος μὲν Ἕλληνα εἶναι , τοῦτον δὲ περὶ τὴν Φθίαν τῶν μεταξὺ Πηνειοῦ καὶ Ἀσωποῦ δυναστεύοντα τῷ πρεσβυτάτῳ τῶν παίδων παραδοῦναι τὴν ἀρχήν , τοὺς δʼ ἄλλους ἔξω διαπέμψαι ζητήσοντας ἵδρυσιν ἕκαστον αὑτῷ · ὧν Δῶρος μὲν τοὺς περὶ Παρνασσὸν Δωριέας συνοικίσας κατέλιπεν ἐπωνύμους αὑτοῦ , Ξοῦθος δὲ τὴν Ἐρεχθέως θυγατέρα γήμας ᾤκισε τὴν τετράπολιν τῆς Ἀττικῆς , Οἰνόην Μαραθῶνα Προβάλινθον καὶ Τρικόρυνθον . τῶν δὲ τούτου παίδων Ἀχαιὸς μὲν φόνον ἀκούσιον πράξας ἔφυγεν εἰς Λακεδαίμονα καὶ Ἀχαιοὺς τοὺς ἐκεῖ κληθῆναι παρεσκεύασεν , Ἴων δὲ τοὺς μετʼ Εὐμόλπου νικήσας Θρᾷκας οὕτως ηὐδοκίμησεν ὥστʼ ἐπέτρεψαν αὐτῷ τὴν πολιτείαν Ἀθηναῖοι . ὁ δὲ πρῶτον μὲν εἰς τέτταρας φυλὰς διεῖλε τὸ πλῆθος , εἶτα εἰς τέτταρας βίους · τοὺς μὲν γὰρ γεωργοὺς ἀπέδειξε τοὺς δὲ δημιουργοὺς τοὺς δὲ ἱεροποιούς , τετάρτους δὲ τοὺς φύλακας · τοιαῦτα δὲ πλείω διατάξας τὴν χώραν ἐπώνυμον ἑαυτοῦ κατέλιπεν . οὕτω δὲ πολυανδρῆσαι τὴν χώραν τότε συνέπεσεν ὥστε καὶ ἀποικίαν τῶν Ἰώνων ἔστειλαν εἰς Πελοπόννησον Ἀθηναῖοι , καὶ τὴν χώραν ἣν κατέσχον ἐπώνυμον ἑαυτῶν ἐποίησαν Ἰωνίαν ἀντʼ Αἰγιάλου κληθεῖσαν , οἵ τε ἄνδρες ἀντὶ Αἰγιαλέων Ἴωνες προσηγορεύθησαν εἰς δώδεκα πόλεις μερισθέντες . μετὰ δὲ τὴν Ἡρακλειδῶν κάθοδον ὑπʼ Ἀχαιῶν ἐξελαθέντες ἐπανῆλθον πάλιν εἰς Ἀθήνας · ἐκεῖθεν δὲ μετὰ τῶν Κοδριδῶν ἔστειλαν τὴν Ἰωνικὴν ἀποικίαν εἰς τὴν Ἀσίαν · ἔκτισαν δὲ δώδεκα πόλεις ἐν τῇ παραλίᾳ τῆς Καρίας καὶ τῆς Λυδίας , εἰς τοσαῦτα μέρη διελόντες σφᾶς ὅσα καὶ ἐν τῇ Πελοποννήσῳ κατεῖχον . οἱ δʼ Ἀχαιοὶ Φθιῶται μὲν ἦσαν τὸ γένος , ᾤκησαν δʼ ἐν Λακεδαίμονι , τῶν δʼ Ἡρακλειδῶν ἐπικρατησάντων ἀναληφθέντες ὑπὸ Τισαμενοῦ τοῦ Ὀρέστου παιδός , ὡς προειρήκαμεν , τοῖς Ἴωσιν ἐπέθεντο , καὶ γενόμενοι κρείττους τοὺς μὲν ἐξέβαλον , αὐτοὶ δὲ κατέσχον τὴν γῆν , καὶ διεφύλαξαν τὸν αὐτὸν τῆς χώρας μερισμὸν ὅνπερ καὶ παρέλαβον . οὕτω δʼ ἴσχυσαν ὥστε τὴν ἄλλην Πελοπόννησον ἐχόντων τῶν Ἡρακλειδῶν ὧν ἀπέστησαν , ἀντεῖχον ὅμως πρὸς ἅπαντας Ἀχαΐαν ὀνομάσαντες τὴν χώραν . ἀπὸ μὲν οὖν Τισαμενοῦ μέχρι Ὠγύγου βασιλευόμενοι διετέλουν · εἶτα δημοκρατηθέντες τοσοῦτον ηὐδοκίμησαν περὶ τὰς πολιτείας ὥστε τοὺς Ἰταλιώτας μετὰ τὴν στάσιν τὴν πρὸς τοὺς Πυθαγορείους τὰ πλεῖστα τῶν νομίμων μετενέγκασθαι παρὰ τούτων συνέβη · μετὰ δὲ τὴν ἐν Λεύκτροις μάχην ἐπέτρεψαν Θηβαῖοι τούτοις τὴν δίαιταν περὶ τῶν ἀντιλεγομένων ταῖς πόλεσι πρὸς ἀλλήλας · ὕστερον δʼ ὑπὸ Μακεδόνων λυθείσης τῆς κοινωνίας ἀνέλαβον σφᾶς πάλιν κατὰ μικρόν · ἦρξαν δὲ Πύρρου στρατεύσαντος εἰς Ἰταλίαν τέτταρες συνιοῦσαι πόλεις , ὧν ἦσαν Πάτραι καὶ Δύμη · εἶτα προσελάμβανόν τινας τῶν δώδεκα πλὴν Ὠλένου καὶ Ἑλίκης , τῆς μὲν οὐ συνελθούσης τῆς δʼ ἀφανισθείσης ὑπὸ κύματος .
Lemmas: οὗτος δέ ὁ χώρα ὁ μέν παλαιός Ἴων κρατέω , ἐκ Ἀθηναῖος ὁ γένος εἰμί , καλέω δέ ὁ μέν παλαιός Αἰγιάλεια καί ὁ ἐνοικέω Αἰγιαλεύς , ὕστερον δέ ἀπό ἐκεῖνος Ἰωνία , καθά καί ὁ Ἀττικός , ἀπό Ἴων ὁ Ξοῦθος . φημί δέ Δευκαλίων μέν Ἕλλην εἰμί , οὗτος δέ περί ὁ Φθία ὁ μεταξύ Πηνειός καί Ἀσωπός δυναστεύω ὁ πρέσβυς ὁ παῖς παραδίδωμι ὁ ἀρχή , ὁ δέ ἄλλος ἔξω διαπέμπω ζητέω ἵδρυσις ἕκαστος ἑαυτοῦ · ὅς Δῶρος μέν ὁ περί Παρνασσός Δωριεύς συνοικίζω καταλείπω ἐπώνυμος ἑαυτοῦ , Ξοῦθος δέ ὁ Ἐρεχθεύς θυγάτηρ γαμέω οἰκίζω ὁ τετράπολις ὁ Ἀττική , Οἰνόη Μαραθών Προβάλινθος καί Τρικόρυνθος . ὁ δέ οὗτος παῖς Ἀχαιός μέν φόνος ἀκούσιος πράσσω φεύγω εἰς Λακεδαίμων καί Ἀχαιός ὁ ἐκεῖ καλέω παρασκευάζω , Ἴων δέ ὁ μετά Εὔμολπος νικάω Θρᾷξ οὕτως εὐδοκιμέω ὥστε ἐπιτρέπω αὐτός ὁ πολιτεία Ἀθηναῖος . ὁ δέ πρῶτος μέν εἰς τέσσαρες φυλή διαιρέω ὁ πλῆθος , εἶτα εἰς τέσσαρες βίος · ὁ μέν γάρ γεωργός ἀποδείκνυμι ὁ δέ δημιουργός ὁ δέ ἱεροποιός , τέταρτος δέ ὁ φύλαξ · τοιοῦτος δέ πολύς διατάσσω ὁ χώρα ἐπώνυμος ἑαυτοῦ καταλείπω . οὕτως δέ πολυανδρέω ὁ χώρα τότε συμπίπτω ὥστε καί ἀποικία ὁ Ἴων στέλλω εἰς Πελοπόννησος Ἀθηναῖος , καί ὁ χώρα ὅς κατέχω ἐπώνυμος ἑαυτοῦ ποιέω Ἰωνία ἀντί Αί̓γιαλος καλέω , ὁ τε ἀνήρ ἀντί Αἰγιαλεύς Ἴων προσαγορεύω εἰς δώδεκα πόλις μερίζω . μετά δέ ὁ Ἡρακλείδαι κάθοδος ὑπό Ἀχαιός ἐξελαύνω ἐπανέρχομαι πάλιν εἰς Ἀθῆναι · ἐκεῖθεν δέ μετά ὁ Κοδρίδης στέλλω ὁ Ἰωνικός ἀποικία εἰς ὁ Ἀσία · κτίζω δέ δώδεκα πόλις ἐν ὁ παράλιος ὁ Καρία καί ὁ Λυδία , εἰς τοσοῦτος μέρος διαιρέω σφεῖς ὅσος καί ἐν ὁ Πελοπόννησος κατέχω . ὁ δέ Ἀχαιός Φθιώτης μέν εἰμί ὁ γένος , οἰκέω δέ ἐν Λακεδαίμων , ὁ δέ Ἡρακλείδαι ἐπικρατέω ἀναλαμβάνω ὑπό Τισαμενός ὁ Ὀρέστης παῖς , ὡς προλέγω , ὁ Ἴων ἐπιτίθημι , καί γίγνομαι κρατύς ὁ μέν ἐκβάλλω , αὐτός δέ κατέχω ὁ γῆ , καί διαφυλάσσω ὁ αὐτός ὁ χώρα μερισμός ὅς καί παραλαμβάνω . οὕτως δέ ἰσχύω ὥστε ὁ ἄλλος Πελοπόννησος ἔχω ὁ Ἡρακλείδαι ὅς ἀφίστημι , ἀντέχω ὅμως πρός ἅπας Ἀχαία ὀνομάζω ὁ χώρα . ἀπό μέν οὖν Τισαμενός μέχρι Ὤγυγος βασιλεύω διατελέω · εἶτα δημοκρατέομαι τοσοῦτος εὐδοκιμέω περί ὁ πολιτεία ὥστε ὁ Ἰταλιώτης μετά ὁ στάσις ὁ πρός ὁ Πυθαγόρειος ὁ πολύς ὁ νόμιμος μεταφέρω παρά οὗτος συμβαίνω · μετά δέ ὁ ἐν Λεῦκτρον μάχη ἐπιτρέπω Θηβαῖος οὗτος ὁ δίαιτα περί ὁ ἀντιλέγω ὁ πόλις πρός ἀλλήλων · ὕστερον δέ ὑπό Μακεδών λύω ὁ κοινωνία ἀναλαμβάνω σφεῖς πάλιν κατά μικρός · ἄρχω δέ Πύρρος στρατεύω εἰς Ἰταλία τέσσαρες συνέρχομαι πόλις , ὅς εἰμί Πάτραι καί Δύμη · εἶτα προσλαμβάνω τις ὁ δώδεκα πλήν Ὤλενος καί Ἑλίκη , ὁ μέν οὐ συνέρχομαι ὁ δέ ἀφανίζω ὑπό κῦμα .