strabo.geographica 8.1.2
Ἑλλάδος μὲν οὖν πολλὰ ἔθνη γεγένηται , τὰ δʼ ἀνωτάτω τοσαῦτα ὅσας καὶ διαλέκτους παρειλήφαμεν τὰς Ἑλληνίδας · τούτων δʼ αὐτῶν τεττάρων οὐσῶν τὴν μὲν Ἰάδα τῇ παλαιᾷ Ἀτθίδι τὴν αὐτὴν φαμέν ( καὶ γὰρ Ἴωνες ἐκαλοῦντο οἱ τότε Ἀττικοί , καὶ ἐκεῖθέν εἰσιν οἱ τὴν Ἀσίαν ἐποικήσαντες Ἴωνες καὶ χρησάμενοι τῇ νῦν λεγομένῃ γλώττῃ Ἰάδι ) , τὴν δὲ Δωρίδα τῇ Αἰολίδι · πάντες γὰρ οἱ ἐκτὸς Ἰσθμοῦ πλὴν Ἀθηναίων καὶ Μεγαρέων καὶ τῶν περὶ τὸν Παρνασσὸν Δωριέων καὶ νῦν ἔτι Αἰολεῖς καλοῦνται · καὶ τοὺς Δωριέας δὲ ὀλίγους ὄντας καὶ τραχυτάτην οἰκοῦντας χώραν εἰκός ἐστι τῷ ἀνεπιμίκτῳ παρατρέψαι τὴν γλῶτταν καὶ τὰ ἄλλα ἔθη πρὸς τὸ μὴ ὁμογενές , ὁμογενεῖς πρότερον ὄντας . τοῦτο δʼ αὐτὸ καὶ τοῖς Ἀθηναίοις συνέβη , λεπτόγεών τε καὶ τραχεῖαν οἰκοῦντας χώραν ἀπορθήτους μεῖναι διὰ τοῦτο καὶ αὐτόχθονας νομισθῆναι φησὶν ὁ Θουκυδίδης , κατέχοντας τὴν αὐτὴν ἀεί , μηδενὸς ἐξελαύνοντος αὐτοὺς μηδʼ ἐπιθυμοῦντος ἔχειν τὴν ἐκείνων · τοῦτο τοίνυν αὐτὸ καὶ τοῦ ἑτερογλώττου καὶ τοῦ ἑτεροεθοῦς αἴτιον , ὡς εἰκός , ὑπῆρξε καίπερ ὀλίγοις οὖσιν . οὕτω δὲ τοῦ Αἰολικοῦ πλήθους ἐπικρατοῦντος ἐν τοῖς ἐκτὸς Ἰσθμοῦ , καὶ οἱ ἐντὸς Αἰολεῖς πρότερον ἦσαν , εἶτʼ ἐμίχθησαν , Ἰώνων μὲν ἐκ τῆς Ἀττικῆς τὸν Αἰγιαλὸν κατασχόντων , τῶν δʼ Ἡρακλειδῶν τοὺς Δωριέας καταγαγόντων , ὑφʼ ὧν τά τε Μέγαρα ᾠκίσθη καὶ πολλαὶ τῶν ἐν τῇ Πελοποννήσῳ πόλεων . οἱ μὲν οὖν Ἴωνες ἐξέπεσον πάλιν ταχέως ὑπὸ Ἀχαιῶν , Αἰολικοῦ ἔθνους · ἐλείφθη δʼ ἐν τῇ Πελοποννήσῳ τὰ δύο ἔθνη , τό τε Αἰολικὸν καὶ τὸ Δωρικόν . ὅσοι μὲν οὖν ἧττον τοῖς Δωριεῦσιν ἐπεπλέκοντο ( καθάπερ συνέβη τοῖς τε Ἀρκάσι καὶ τοῖς Ἠλείοις , τοῖς μὲν ὀρεινοῖς τελέως οὖσι καὶ οὐκ ἐμπεπτωκόσιν εἰς τὸν κλῆρον , τοῖς δʼ ἱεροῖς νομισθεῖσι τοῦ Ὀλυμπίου Διὸς καὶ καθʼ αὑτοὺς εἰρήνην ἄγουσι πολὺν χρόνον , ἄλλως τε καὶ τοῦ Αἰολικοῦ γένους οὖσι καὶ δεδεγμένοις τὴν Ὀξύλῳ συγκατελθοῦσαν στρατιὰν περὶ τὴν τῶν Ἡρακλειδῶν κάθοδον ) , οὗτοι αἰολιστὶ διελέχθησαν , οἱ δʼ ἄλλοι μικτῇ τινι ἐχρήσαντο ἐξ ἀμφοῖν , οἱ μὲν μᾶλλον οἱ δʼ ἧττον αἰολίζοντες · σχεδὸν δέ τι καὶ νῦν κατὰ πόλεις ἄλλοι ἄλλως διαλέγονται , δοκοῦσι δὲ δωρίζειν ἅπαντες διὰ τὴν συμβᾶσαν ἐπικράτειαν . τοσαῦτα μὲν οὖν τὰ τῶν Ἑλλήνων ἔθνη καὶ οὕτως , ὡς τύπῳ εἰπεῖν , ἀφωρισμένα . λέγωμεν δὴ διαλαβόντες ὃν χρὴ τρόπον τῇ τάξει περὶ αὐτῶν .
Lemmas: Ἑλλάς μέν οὖν πολύς ἔθνος γίγνομαι , ὁ δέ ἄνω τοσοῦτος ὅσος καί διάλεκτος παραλαμβάνω ὁ Ἑλληνίς · οὗτος δέ αὐτός τέσσαρες εἰμί ὁ μέν Ἰάς ὁ παλαιός Ἀτθίς ὁ αὐτός φημί ( καί γάρ Ἴων καλέω ὁ τότε Ἀττικός , καί ἐκεῖθεν εἰμί ὁ ὁ Ἀσία ἐποικέω Ἴων καί χράω ὁ νῦν λέγω γλῶσσα Ἰάς ) , ὁ δέ Δωρίς ὁ Αἰολεύς · πᾶς γάρ ὁ ἐκτός Ἰσθμός πλήν Ἀθηναῖος καί Μεγαρεύς καί ὁ περί ὁ Παρνασσός Δωριεύς καί νῦν ἔτι Αἰολεύς καλέω · καί ὁ Δωριεύς δέ ὀλίγος εἰμί καί τραχύς οἰκέω χώρα ἔοικα εἰμί ὁ ἀνεπίμικτος παρατρέπω ὁ γλῶσσα καί ὁ ἄλλος ἔθος πρός ὁ μή ὁμογενής , ὁμογενής πρότερος εἰμί . οὗτος δέ αὐτός καί ὁ Ἀθηναῖος συμβαίνω , λεπτόγειος τε καί τραχύς οἰκέω χώρα ἀπόρθητος μένω διά οὗτος καί αὐτόχθων νομίζω φημί ὁ Θουκυδίδης , κατέχω ὁ αὐτός ἀεί , μηδείς ἐξελαύνω αὐτός μηδέ ἐπιθυμέω ἔχω ὁ ἐκεῖνος · οὗτος τοίνυν αὐτός καί ὁ ἑτερόγλωσσος καί ὁ ἑτεροεθής αἴτιος , ὡς ἔοικα , ὑπάρχω καίπερ ὀλίγος εἰμί . οὕτως δέ ὁ Αἰολικός πλῆθος ἐπικρατέω ἐν ὁ ἐκτός Ἰσθμός , καί ὁ ἐντός Αἰολεύς πρότερος εἰμί , εἶτα μείγνυμι , Ἴων μέν ἐκ ὁ Ἀττική ὁ Αἰγιαλός κατέχω , ὁ δέ Ἡρακλείδαι ὁ Δωριεύς κατάγω , ὑπό ὅς ὁ τε Μέγαρα οἰκίζω καί πολύς ὁ ἐν ὁ Πελοπόννησος πόλις . ὁ μέν οὖν Ἴων ἐκπίπτω πάλιν ταχύς ὑπό Ἀχαιός , Αἰολικός ἔθνος · λείπω δέ ἐν ὁ Πελοπόννησος ὁ δύο ἔθνος , ὁ τε Αἰολικός καί ὁ Δωρικός . ὅσος μέν οὖν ἥσσων ὁ Δωριεύς ἐπιπλέκω ( καθά συμβαίνω ὁ τε Ἀρκάς καί ὁ Ἠλεῖος , ὁ μέν ὀρεινός τέλειος εἰμί καί οὐ ἐμπίπτω εἰς ὁ κλῆρος , ὁ δέ ἱερός νομίζω ὁ Ὀλύμπιος Ζεύς καί κατά ἑαυτοῦ εἰρήνη ἄγω πολύς χρόνος , ἄλλος τε καί ὁ Αἰολικός γένος εἰμί καί δέχομαι ὁ Ὄξυλος συγκατέρχομαι στρατιά περί ὁ ὁ Ἡρακλείδαι κάθοδος ) , οὗτος αἰολιστί διαλέγω , ὁ δέ ἄλλος μικτός τις χράω ἐκ ἄμφω , ὁ μέν μάλα ὁ δέ ἥσσων αἰολίζω · σχεδόν δέ τις καί νῦν κατά πόλις ἄλλος ἄλλος διαλέγω , δοκέω δέ δωρίζω ἅπας διά ὁ συμβαίνω ἐπικράτεια . τοσοῦτος μέν οὖν ὁ ὁ Ἕλλην ἔθνος καί οὕτως , ὡς τύπος λέγω , ἀφορίζω . λέγω δή διαλαμβάνω ὅς χρή τρόπος ὁ τάξις περί αὐτός .