strabo.geographica 5.2.6
τῶν δὲ Ὀυολατερρανῶν ἡ μὲν χώρα κλύζεται τῇ θαλάττῃ , τὸ δὲ κτίσμα ἐν φάραγγι βαθείᾳ λόφος ἐστὶν ὑψηλὸς περίκρημνος πάντη τὴν κορυφὴν ἐπίπεδος , ἐφʼ ᾗ ἵδρυται τὸ τεῖχος τῆς πόλεως . ἡ δʼ ἐπʼ αὐτὴν ἀνάβασις πεντεκαίδεκα σταδίων ἐστὶν ἀπὸ τῆς βάσεως , ὀξεῖα πᾶσα καὶ χαλεπή . ἐνταῦθα συνέστησαν τινὲς τῶν Τυρρηνῶν καὶ τῶν προγεγραμμένων ὑπὸ Σύλλα · πληρώσαντες δὲ τέτταρα τάγματα στρατιᾶς διετῆ χρόνον ἐπολιορκήθησαν , εἶθʼ ὑπόσπονδοι παρεχώρησαν τοῦ τόπου . τὸ δὲ Ποπλώνιον ἐπʼ ἄκρας ὑψηλῆς ἵδρυται κατερρωγυίας εἰς τὴν θάλατταν καὶ χερρονησιζούσης , πολιορκίαν καὶ αὐτὸ δεδεγμένον περὶ τοὺς αὐτοὺς καιρούς . τὸ μὲν οὖν πολίχνιον πᾶν ἔρημόν ἐστι πλὴν τῶν ἱερῶν καὶ κατοικιῶν ὀλίγων , τὸ δʼ ἐπίνειον οἰκεῖται βέλτιον , πρὸς τῇ ῥίζῃ τοῦ ὄρους λιμένιον ἔχον καὶ νεωσοίκους δύο · καὶ δοκεῖ μοι μόνη τῶν Τυρρηνίδων τῶν παλαιῶν αὕτη πόλεων ἐπʼ αὐτῇ τῇ θαλάττῃ ἱδρῦσθαι · αἴτιον δʼ ἐστὶ τὸ τῆς χώρας ἀλίμενον · διόπερ παντάπασιν ἔφευγον οἱ κτίσται τὴν θάλατταν ἢ προεβάλλοντο ἐρύματα πρὸ αὐτῆς , ὥστε μὴ λάφυρον ἕτοιμον ἐκκεῖσθαι τοῖς ἐπιπλεύσασιν . ἔστι δὲ καὶ θυννοσκοπεῖον ὑπὸ τῇ ἄκρᾳ . κατοπτεύεται δʼ ἀπὸ τῆς πόλεως πόρρωθεν μὲν καὶ μόλις ἡ Σαρδώ , ἐγγυτέρω δʼ ἡ Κύρνος ἑξήκοντά πως διέχουσα τῆς Σαρδόνος σταδίους , πολὺ δὲ μᾶλλον τούτων ἡ Αἰθαλία , προσεχεστέρα τῇ ἠπείρῳ ἐστὶν ὅσον τριακοσίους διέχουσα σταδίους , ὅσους καὶ τῆς Κύρνου διέχει . ἄριστον δʼ ἀφετήριον τοῦτο τὸ χωρίον ἐστὶν ἐπὶ τὰς τρεῖς τὰς λεχθείσας νήσους . εἴδομεν δὲ καὶ ταύτας ἡμεῖς ἀναβάντες ἐπὶ τὸ Ποπλώνιον καὶ μέταλλά τινα ἐν τῇ χώρᾳ ἐκλελειμμένα . εἴδομεν δὲ καὶ τοὺς ἐργαζομένους τὸν σίδηρον τὸν ἐκ τῆς Αἰθαλίας κομιζόμενον · οὐ γὰρ δύναται συλλιπαίνεσθαι καμινευόμενος ἐν τῇ νήσῳ , κομίζεται δʼ εὐθὺς ἐκ τῶν μετάλλων εἰς τὴν ἤπειρον . τοῦτό τε δὴ παράδοξον ἡ νῆσος ἔχει καὶ τὸ τὰ ὀρύγματα ἀναπληροῦσθαι πάλιν τῷ χρόνῳ τὰ μεταλλευθέντα , καθάπερ τοὺς πλαταμῶνάς φασι τοὺς ἐν Ῥόδῳ καὶ τὴν ἐν Πάρῳ πέτραν τὴν μάρμαρον καὶ τὰς ἐν Ἰνδοῖς ἅλας , ἅς φησι Κλείταρχος . οὔτʼ οὖν Ἐρατοσθένης ὀρθῶς ὁ φήσας μὴ καθορᾶσθαι μήτε τὴν Κύρνον ἐκ τῆς ἠπείρου μήτε τὴν Σαρδόνα , οὔτʼ Ἀρτεμίδωρος ὁ φήσας ἐν χιλίοις εἶναι καὶ διακοσίοις σταδίοις πελαγίας ἀμφοτέρας . καὶ γὰρ εἴ τισιν , ἡμῖν γε οὐκ ἂν ὑπῆρξαν ὁραταὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἐφʼ ὅσον σαφεῖς ἑωρῶντο , καὶ μάλιστα ἡ Κύρνος . ἔστι δὲ κατὰ τὴν Αἰθαλίαν λιμὴν Ἀργῷος ἀπὸ τῆς Ἀργοῦς , ὥς φασιν . ἐκεῖσε γὰρ πλεῦσαι τὴν τῆς Κίρκης οἴκησιν ζητοῦντα τὸν Ἰάσονα , τῆς Μηδείας ἐθελούσης ἰδεῖν τὴν θεάν · καὶ δὴ καὶ τῶν ἀποστλεγγισμάτων παγέντων , ἃ ἐποίουν οἱ Ἀργοναῦται , διαμένειν ἔτι καὶ νῦν διαποικίλους τὰς ἐπὶ τῆς ᾐόνος ψήφους . αἱ δὲ τοιαῦται μυθοποιίαι τεκμήρια τῶν λεγομένων ὑφʼ ἡμῶν εἰσίν , ὅτι οὐ πάντα Ὅμηρος αὐτὸς ἔπλαττεν , ἀλλʼ ἀκούων θρυλουμένων τῶν τοιούτων πολλῶν αὐτὸς προσετίθει μήκη διαστημάτων καὶ ἐκτοπισμῶν · καὶ καθάπερ τὸν Ὀδυσσέα εἰς τὸν ὠκεανὸν ἐξέβαλε , παραπλησίως καὶ τὸν Ἰάσονα , γενομένης καὶ τούτῳ πλάνης τινὸς κἀκείνῳ , καθάπερ καὶ Μενελάῳ . περὶ μὲν οὖν τῆς Αἰθαλίας τοσαῦτα .
Lemmas: ὁ δέ Ὀυολατερρανός ὁ μέν χώρα κλύζω ὁ θάλασσα , ὁ δέ κτίσμα ἐν φάραγξ βαθύς λόφος εἰμί ὑψηλός περίκρημνος πάντῃ ὁ κορυφή ἐπίπεδος , ἐπί ὅς ἱδρύω ὁ τεῖχος ὁ πόλις . ὁ δέ ἐπί αὐτός ἀνάβασις πεντεκαίδεκα στάδιον εἰμί ἀπό ὁ βάσις , ὀξύς πᾶς καί χαλεπός . ἐνταῦθα συνίστημι τις ὁ Τυρρηνός καί ὁ προγράφω ὑπό Σύλλας · πληρόω δέ τέσσαρες τάγμα στρατιά διετής χρόνος πολιορκέω , εἶτα ὑπόσπονδος παραχωρέω ὁ τόπος . ὁ δέ Ποπλώνιον ἐπί ἄκρα ὑψηλός ἱδρύω καταρρήγνυμι εἰς ὁ θάλασσα καί χερσονησίζω , πολιορκία καί αὐτός δέχομαι περί ὁ αὐτός καιρός . ὁ μέν οὖν πολίχνιον πᾶς ἐρῆμος εἰμί πλήν ὁ ἱερός καί κατοικία ὀλίγος , ὁ δέ ἐπίνειον οἰκέω ἀγαθός , πρός ὁ ῥίζα ὁ ὄρος λιμένιον ἔχω καί νεώσοικος δύο · καί δοκέω ἐγώ μόνος ὁ Τυρρηνίς ὁ παλαιός οὗτος πόλις ἐπί αὐτός ὁ θάλασσα ἱδρύω · αἴτιος δέ εἰμί ὁ ὁ χώρα ἀλίμενος · διόπερ παντάπασι φεύγω ὁ κτίστης ὁ θάλασσα ἤ προβάλλω ἔρυμα πρό αὐτός , ὥστε μή λάφυρα ἑτοῖμος ἔκκειμαι ὁ ἐπιπλέω . εἰμί δέ καί θυννοσκοπεῖον ὑπό ὁ ἄκρα . κατοπτεύω δέ ἀπό ὁ πόλις πρόσωθεν μέν καί μόλις ὁ Σαρδώ , ἐγγύς δέ ὁ Κύρνος ἑξήκοντα πως διέχω ὁ Σαρδώ στάδιον , πολύς δέ μάλα οὗτος ὁ Αἰθαλία , προσεχής ὁ ἤπειρος εἰμί ὅσος τριακόσιοι διέχω στάδιον , ὅσος καί ὁ Κύρνος διέχω . ἀγαθός δέ ἀφετήριος οὗτος ὁ χωρίον εἰμί ἐπί ὁ τρεῖς ὁ λέγω νῆσος . ὁράω δέ καί οὗτος ἐγώ ἀναβαίνω ἐπί ὁ Ποπλώνιον καί μέταλλον τις ἐν ὁ χώρα ἐκλείπω . ὁράω δέ καί ὁ ἐργάζομαι ὁ σίδηρος ὁ ἐκ ὁ Αἰθαλία κομίζω · οὐ γάρ δύναμαι συλλιπαίνω καμινεύω ἐν ὁ νῆσος , κομίζω δέ εὐθύς ἐκ ὁ μέταλλον εἰς ὁ ἤπειρος . οὗτος τε δή παράδοξος ὁ νῆσος ἔχω καί ὁ ὁ ὄρυγμα ἀναπληρόω πάλιν ὁ χρόνος ὁ μεταλλεύω , καθά ὁ πλαταμών φημί ὁ ἐν Ῥόδος καί ὁ ἐν Πάρος πέτρα ὁ μάρμαρος καί ὁ ἐν Ἰνδός ἅλς , ὅς φημί Κλείταρχος . οὔτε οὖν Ἐρατοσθένης ὀρθός ὁ φημί μή καθοράω μήτε ὁ Κύρνος ἐκ ὁ ἤπειρος μήτε ὁ Σαρδώ , οὔτε Ἀρτεμίδωρος ὁ φημί ἐν χίλιοι εἰμί καί διακόσιοι στάδιον πελάγιος ἀμφότερος . καί γάρ εἰ τις , ἐγώ γε οὐ ἄν ὑπάρχω ὁρατός ἐπί τοσοῦτος ἐπί ὅσος σαφής ὁράω , καί μάλα ὁ Κύρνος . εἰμί δέ κατά ὁ Αἰθαλία λιμήν Ἀργῷος ἀπό ὁ Ἀργώ , ὡς φημί . ἐκεῖσε γάρ πλέω ὁ ὁ Κίρκη οἴκησις ζητέω ὁ Ἰάσων , ὁ Μήδεια ἐθέλω ὁράω ὁ θεά · καί δή καί ὁ ἀποστλέγγισμα πάσσω , ὅς ποιέω ὁ Ἀργοναύτης , διαμένω ἔτι καί νῦν διαποίκιλος ὁ ἐπί ὁ ἠιών ψῆφος . ὁ δέ τοιοῦτος μυθοποιία τεκμήριον ὁ λέγω ὑπό ἐγώ εἰμί , ὅτι οὐ πᾶς Ὅμηρος αὐτός πλήσσω , ἀλλά ἀκούω θρυλέω ὁ τοιοῦτος πολύς αὐτός προστίθημι μῆκος διάστημα καί ἐκτοπισμός · καί καθά ὁ Ὀδυσσεύς εἰς ὁ ὠκεανός ἐκβάλλω , παραπλήσιος καί ὁ Ἰάσων , γίγνομαι καί οὗτος πλάνη τις ἐκεῖνος , καθά καί Μενέλαος . περί μέν οὖν ὁ Αἰθαλία τοσοῦτος .