strabo.geographica 6.1.2
κατὰ μὲν δὴ τὴν Τυρρηνικὴν παραλίαν ταῦτʼ ἐστὶ τὰ τῶν Λευκανῶν χωρία , τῆς δʼ ἑτέρας οὐχ ἥπτοντο θαλάττης πρότερον , ἀλλʼ οἱ Ἕλληνες ἐπεκράτουν οἱ τὸν Ταραντῖνον ἔχοντες κόλπον . πρὶν δὲ τοὺς Ἕλληνας ἐλθεῖν οὐδʼ ἦσάν πω Λευκανοί , Χῶνες δὲ καὶ Οἰνωτροὶ τοὺς τόπους ἐνέμοντο . τῶν δὲ Σαυνιτῶν αὐξηθέντων ἐπὶ πολὺ καὶ τοὺς Χῶνας καὶ τοὺς Οἰνωτροὺς ἐκβαλόντων , Λευκανοὺς δʼ εἰς τὴν μερίδα ταύτην ἀποικισάντων , ἅμα δὲ καὶ τῶν Ἑλλήνων τὴν ἑκατέρωθεν παραλίαν μέχρι πορθμοῦ κατεχόντων , πολὺν χρόνον ἐπολέμουν οἵ τε Ἕλληνες καὶ οἱ βάρβαροι πρὸς ἀλλήλους . οἱ δὲ τῆς Σικελίας τύραννοι καὶ μετὰ ταῦτα Καρχηδόνιοι , τοτὲ μὲν περὶ τῆς Σικελίας πολεμοῦντες πρὸς Ῥωμαίους τοτὲ δὲ περὶ αὐτῆς τῆς Ἰταλίας , ἅπαντας τοὺς ταύτῃ κακῶς διέθηκαν , μάλιστα δὲ τοὺς Ἕλληνας , πρότερον μέν γε καὶ τῆς μεσογαίας πολλὴν ἀφῄρηντο , ἀπὸ τῶν Τρωικῶν χρόνων ἀρξάμενοι , καὶ δὴ ἐπὶ τοσοῦτον ηὔξηντο ὥστε τὴν μεγάλην Ἑλλάδα ταύτην ἔλεγον καὶ τὴν Σικελίαν · νυνὶ δὲ πλὴν Τάραντος καὶ Ῥηγίου καὶ Νεαπόλεως ἐκβεβαρβαρῶσθαι συμβέβηκεν ἅπαντα καὶ τὰ μὲν Λευκανοὺς καὶ Βρεττίους κατέχειν τὰ δὲ Καμπανούς , καὶ τούτους λόγῳ , τὸ δʼ ἀληθὲς Ῥωμαίους · καὶ γὰρ αὐτοὶ Ῥωμαῖοι γεγόνασιν . ὅμως δὲ τῷ πραγματευομένῳ τὴν τῆς γῆς περίοδον καὶ τὰ νῦν ὄντα λέγειν ἀνάγκη καὶ τῶν ὑπαρξάντων ἔνια , καὶ μάλιστα ὅταν ἔνδοξα ᾖ . τῶν δὲ Λευκανῶν οἱ μὲν ἁπτόμενοι τῆς Τυρρηνικῆς θαλάττης εἴρηνται , οἱ δὲ τὴν μεσόγαιαν ἔχοντες εἰσὶν οἱ ὑπεροικοῦντες τοῦ Ταραντίνου κόλπου . οὕτω δʼ εἰσὶ κεκακωμένοι τελέως οὗτοι καὶ Βρέττιοι καὶ αὐτοὶ Σαυνῖται οἱ τούτων ἀρχηγέται , ὥστε καὶ διορίσαι χαλεπὸν τὰς κατοικίας αὐτῶν · αἴτιον δʼ ὅτι οὐδὲν ἔτι σύστημα κοινὸν τῶν ἐθνῶν ἑκάστου συμμένει , τά τε ἔθη διαλέκτων τε καὶ ὁπλισμοῦ καὶ ἐσθῆτος καὶ τῶν παραπλησίων ἐκλέλοιπεν , ἄλλως τε ἄδοξοι παντάπασίν εἰσιν αἱ καθʼ ἕκαστα καὶ ἐν μέρει κατοικίαι .
Lemmas: κατά μέν δή ὁ Τυρρηνικός παραλία οὗτος εἰμί ὁ ὁ Λευκανός χωρίον , ὁ δέ ἕτερος οὐ ἅπτω θάλασσα πρότερος , ἀλλά ὁ Ἕλλην ἐπικρατέω ὁ ὁ Ταραντῖνος ἔχω κόλπος . πρίν δέ ὁ Ἕλλην ἔρχομαι οὐδέ εἰμί πω Λευκανός , Χών δέ καί Οἰνωροί ὁ τόπος νέμω . ὁ δέ Σαυνῖται αὐξάνω ἐπί πολύς καί ὁ Χών καί ὁ Οἰνωτρός ἐκβάλλω , Λευκανός δέ εἰς ὁ μερίς οὗτος ἀποικίζω , ἅμα δέ καί ὁ Ἕλλην ὁ ἑκατέρωθεν παράλιος μέχρι πορθμός κατέχω , πολύς χρόνος πολεμέω ὁ τε Ἕλλην καί ὁ βάρβαρος πρός ἀλλήλων . ὁ δέ ὁ Σικελία τύραννος καί μετά οὗτος Καρχηδόνιος , τότε μέν περί ὁ Σικελία πολεμέω πρός Ῥωμαῖος τότε δέ περί αὐτός ὁ Ἰταλία , ἅπας ὁ ταύτῃ κακός διατίθημι , μάλα δέ ὁ Ἕλλην , πρότερος μέν γε καί ὁ μεσόγαιος πολύς ἀφαιρέω , ἀπό ὁ Τρωϊκός χρόνος ἄρχω , καί δή ἐπί τοσοῦτος αὐξάνω ὥστε ὁ μέγας Ἑλλάς οὗτος λέγω καί ὁ Σικελία · νυνί δέ πλήν Τάρας καί Ῥήγιον καί Νεάπολις ἐκβαρβαρόω συμβαίνω ἅπας καί ὁ μέν Λευκανός καί Βρέττιος κατέχω ὁ δέ Καμπανοί , καί οὗτος λόγος , ὁ δέ ἀληθής Ῥωμαῖος · καί γάρ αὐτός Ῥωμαῖος γίγνομαι . ὅμως δέ ὁ πραγματεύομαι ὁ ὁ γῆ περίοδος καί ὁ νῦν εἰμί λέγω ἀνάγκη καί ὁ ὑπάρχω ἔνιοι , καί μάλα ὅταν ἔνδοξος εἰμί . ὁ δέ Λευκανός ὁ μέν ἅπτω ὁ Τυρρηνικός θάλασσα λέγω , ὁ δέ ὁ μεσόγαιος ἔχω εἰμί ὁ ὑπεροικέω ὁ Ταραντῖνος κόλπος . οὕτως δέ εἰμί κακόω τέλειος οὗτος καί Βρέττιος καί αὐτός Σαυνίτης ὁ οὗτος ἀρχηγέτης , ὥστε καί διορίζω χαλεπός ὁ κατοικία αὐτός · αἴτιος δέ ὅτι οὐδείς ἔτι σύστημα κοινός ὁ ἔθνος ἕκαστος συμμένω , ὁ τε ἔθος διάλεκτος τε καί ὁπλισμός καί ἐσθής καί ὁ παραπλήσιος ἐκλείπω , ἄλλος τε ἄδοξος παντάπασι εἰμί ὁ κατά ἕκαστος καί ἐν μέρος κατοικία .