strabo.geographica 2.5.1
Ἐπεὶ δὲ τοῖς πρὸς ἐκείνους λόγοις συνεχής ἐστιν ἡ ἐγχείρησις τῆς ἡμετέρας ὑποσχέσεως , λαβόντες ἀρχὴν ἑτέραν λέγωμεν , ὅτι δεῖ τὸν χωρογραφεῖν ἐπιχειροῦντα πολλὰ τῶν φυσικῶς τε καὶ μαθηματικῶς λεγομένων ὑποθέσθαι , καὶ πρὸς τὴν ἐκείνων ὑπόνοιάν τε καὶ πίστιν τὰ ἑξῆς πραγματεύεσθαι . εἴρηται γάρ , ὅτι οὐδʼ οἰκοδόμος , οὐδʼ ἀρχιτέκτων οἰκίαν ἢ πόλιν ἱδρῦσαι καλῶς οἷός τε γένοιτʼ ἂν ἀπρονοήτως ἔχων κλιμάτων τε τῶν κατὰ τὸν οὐρανὸν καὶ σχημάτων τε καὶ μεγεθῶν καὶ θάλπους καὶ ψύχους καὶ ἄλλων τοιούτων , μή τί γε τὴν ὅλην οἰκουμένην τοποθετῶν . αὐτὸ γὰρ τὸ εἰς ἐπίπεδον γράφειν ἐπιφάνειαν μίαν καὶ τὴν αὐτὴν τά τε Ἰβηρικὰ καὶ τὰ Ἰνδικὰ καὶ τὰ μέσα τούτων , καὶ μηδὲν ἧττον δύσεις καὶ ἀνατολὰς ἀφορίζειν καὶ μεσουρανήσεις ὡς ἂν κοινὰς πᾶσι , τῷ μὲν προεπινοήσαντι τὴν τοῦ οὐρανοῦ διάθεσίν τε καὶ κίνησιν καὶ λαβόντι , ὅτι σφαιρικὴ μέν ἐστιν ἡ κατʼ ἀλήθειαν τῆς γῆς ἐπιφάνεια , πλάττεται δὲ νῦν ἐπίπεδος πρὸς τὴν ὄψιν , γεωγραφικὴν ἔχει τὴν παράδοσιν , τῷ δʼ ἄλλως , οὐ γεωγραφικήν . οὐ γὰρ ὥσπερ διὰ πεδίων ἰοῦσι μεγάλων , οἷον τῶν Βαβυλωνίων , ἢ διὰ πελάγους παρίσταται τὰ πρόσω πάντα καὶ τὰ κατόπιν καὶ ἐκ πλαγίων ἐπίπεδα , καὶ οὐδεμίαν ἀντέμφασιν παρέχει πρὸς τὰ οὐράνια καὶ τὰς τοῦ ἡλίου κινήσεις καὶ σχέσεις πρὸς ἡμᾶς καὶ τῶν ἄλλων ἄστρων , οὕτω καὶ γεωγραφοῦσιν παρίστασθαι ἀεὶ δεῖ τὰ ὅμοια . ὁ μὲν γὰρ πελαγίζων ἢ ὁδεύων διὰ χώρας πεδιάδος κοιναῖς τισι φαντασίαις ἄγεται , καθʼ ἃς καὶ ὁ ἀπαίδευτος καὶ ὁ πολιτικὸς ἐνεργεῖ ταὐτά , ἄπειρος ὢν τῶν οὐρανίων καὶ τὰς πρὸς ταῦτα ἀντεμφάσεις ἀγνοῶν . ἀνατέλλοντα μὲν γὰρ ὁρᾷ ἥλιον καὶ δύνοντα καὶ μεσουρανοῦντα , τίνα δὲ τρόπον , οὐκ ἐπισκοπεῖ · οὐδὲ γὰρ χρήσιμον αὐτῷ πρὸς τὸ προκείμενον , ὥσπερ οὐδὲ τὸ παράλληλον ἑστάναι τῷ παρεστῶτι ἢ μή · τάχα δʼ ἐπισκοποῖ μὲν ἄν τι , δόξει δʼ ἐν τοῖς μαθηματικῶς λεγομένοις , καθάπερ οἱ ἐπιχώριοι · ἔχει γὰρ ὁ τόπος τοιαῦτα διαπτώματα . ὁ δὲ γεωγραφικὸς οὐκ ἐπιχωρίῳ γεωγραφεῖ , οὐδὲ πολιτικῷ τοιούτῳ , ὅστις μηδὲν ἐφρόντισε τῶν λεγομένων ἰδίως μαθημάτων · οὐδὲ γὰρ θεριστῇ καὶ σκαπανεῖ , ἀλλὰ τῷ πεισθῆναι δυναμένῳ τὴν γῆν ἔχειν οὕτω τὴν ὅλην , ὡς οἱ μαθηματικοί φασι , καὶ τὰ ἄλλα τὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν τὴν τοιαύτην . κελεύει τε τοῖς προσιοῦσιν ἐκεῖνα προενθυμηθεῖσι τὰ ἑξῆς ἐφορᾶν · ἐκείνοις γὰρ τὰ ἀκόλουθα ἐρεῖν , ὥστε μᾶλλον ποιήσασθαι τῶν παραδιδομένων ἀσφαλῆ τὴν χρῆσιν τοὺς ἐντυγχάνοντας , ἂν ἀκούωσι μαθηματικῶς , τοῖς δʼ ἄλλως ἔχουσιν οὔ φησι γεωγραφεῖν .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ πρός ἐκεῖνος λόγος συνεχής εἰμί ὁ ἐγχείρησις ὁ ἡμέτερος ὑπόσχεσις , λαμβάνω ἀρχή ἕτερος λέγω , ὅτι δέω ὁ χωρογραφέω ἐπιχειρέω πολύς ὁ φυσικός τε καί μαθηματικός λέγω ὑποτίθημι , καί πρός ὁ ἐκεῖνος ὑπόνοια τε καί πίστις ὁ ἑξῆς πραγματεύομαι . λέγω γάρ , ὅτι οὐδέ οἰκοδόμος , οὐδέ ἀρχιτέκτων οἰκία ἤ πόλις ἱδρύω καλός οἷος τε γίγνομαι ἄν ἀπρονόητος ἔχω κλίμα τε ὁ κατά ὁ οὐρανός καί σχῆμα τε καί μέγεθος καί θάλπος καί ψῦχος καί ἄλλος τοιοῦτος , μή τίς γε ὁ ὅλος οἰκουμένη τοποθετέω . αὐτός γάρ ὁ εἰς ἐπίπεδος γράφω ἐπιφάνεια εἷς καί ὁ αὐτός ὁ τε Ἰβηρικός καί ὁ Ἰνδικός καί ὁ μέσος οὗτος , καί μηδείς ἥσσων δύσις καί ἀνατολή ἀφορίζω καί μεσουράνησις ὡς ἄν κοινός πᾶς , ὁ μέν προεπινοέω ὁ ὁ οὐρανός διάθεσις τε καί κίνησις καί λαμβάνω , ὅτι σφαιρικός μέν εἰμί ὁ κατά ἀλήθεια ὁ γῆ ἐπιφάνεια , πλήσσω δέ νῦν ἐπίπεδος πρός ὁ ὄψις , γεωγραφικός ἔχω ὁ παράδοσις , ὁ δέ ἄλλος , οὐ γεωγραφικός . οὐ γάρ ὥσπερ διά πεδίον ἔρχομαι μέγας , οἷος ὁ Βαβυλώνιος , ἤ διά πέλαγος παρίστημι ὁ πρόσω πᾶς καί ὁ κατόπιν καί ἐκ πλάγιον ἐπίπεδος , καί οὐδείς ἀντέμφασις παρέχω πρός ὁ οὐράνιος καί ὁ ὁ ἥλιος κίνησις καί σχέσις πρός ἐγώ καί ὁ ἄλλος ἄστρον , οὕτως καί γεωγραφέω παρίστημι ἀεί δέω ὁ ὅμοιος . ὁ μέν γάρ πελαγίζω ἤ ὁδεύω διά χώρα πεδιάς κοινός τις φαντασία ἄγω , κατά ὅς καί ὁ ἀπαίδευτος καί ὁ πολιτικός ἐνεργέω αὐτός , ἄπειρος εἰμί ὁ οὐράνιος καί ὁ πρός οὗτος ἀντέμφασις ἀγνοέω . ἀνατέλλω μέν γάρ ὁράω ἥλιος καί δύω καί μεσουρανέω , τίς δέ τρόπος , οὐ ἐπισκοπέω · οὐδέ γάρ χρήσιμος αὐτός πρός ὁ πρόκειμαι , ὥσπερ οὐδέ ὁ παράλληλος ἵστημι ὁ παρίστημι ἤ μή · τάχα δέ ἐπισκοπέω μέν ἄν τις , δοκέω δέ ἐν ὁ μαθηματικός λέγω , καθά ὁ ἐπιχώριος · ἔχω γάρ ὁ τόπος τοιοῦτος διάπτωμα . ὁ δέ γεωγραφικός οὐ ἐπιχώριος γεωγραφέω , οὐδέ πολιτικός τοιοῦτος , ὅστις μηδείς φροντίζω ὁ λέγω ἴδιος μάθημα · οὐδέ γάρ θεριστής καί σκαπανεύς , ἀλλά ὁ πείθω δύναμαι ὁ γῆ ἔχω οὕτως ὁ ὅλος , ὡς ὁ μαθηματικός φημί , καί ὁ ἄλλος ὁ πρός ὁ ὑπόθεσις ὁ τοιοῦτος . κελεύω τε ὁ προσέρχομαι ἐκεῖνος προενθυμέω ὁ ἑξῆς ἐφοράω · ἐκεῖνος γάρ ὁ ἀκόλουθος λέγω , ὥστε μάλα ποιέω ὁ παραδίδωμι ἀσφαλής ὁ χρῆσις ὁ ἐντυγχάνω , ἐάν ἀκούω μαθηματικός , ὁ δέ ἄλλος ἔχω οὐ φημί γεωγραφέω .