strabo.geographica 11.14.15
ὁ μὲν δὴ παλαιὸς λόγος οὗτος , ὁ δὲ τούτου νεώτερος καὶ κατὰ Πέρσας εἰς τὸ ἐφεξῆς μέχρι εἰς ἡμᾶς ὡς ἐν κεφαλαίῳ πρέποι ἂν μέχρι τοσούτου λεχθείς , ὅτι κατεῖχον τὴν Ἀρμενίαν Πέρσαι καὶ Μακεδόνες , μετὰ ταῦτα οἱ τὴν Συρίαν ἔχοντες καὶ τὴν Μηδίαν · τελευταῖος δʼ ὑπῆρξεν Ὀρόντης ἀπόγονος Ὑδάρνου τῶν ἑπτὰ Περσῶν ἑνός · εἶθʼ ὑπὸ τῶν Ἀντιόχου τοῦ μεγάλου στρατηγῶν τοῦ πρὸς Ῥωμαίους πολεμήσαντος διῃρέθη δίχα , Ἀρταξίου τε καὶ Ζαριάδριος · καὶ ἦρχον οὗτοι τοῦ βασιλέως ἐπιτρέψαντος · ἡττηθέντος δʼ ἐκείνου προσθέμενοι Ῥωμαίοις καθʼ αὑτοὺς ἐτάττοντο βασιλεῖς προσαγορευθέντες . τοῦ μὲν οὖν Ἀρταξίου Τιγράνης ἦν ἀπόγονος καὶ εἶχε τὴν ἰδίως λεγομένην Ἀρμενίαν ( αὕτη δʼ ἦν προσεχὴς τῇ τε Μηδίᾳ καὶ Ἀλβανοῖς καὶ Ἴβηρσι μέχρι Κολχίδος καὶ τῆς ἐπὶ τῷ Εὐξείνῳ Καππαδοκίας ) , τοῦ δὲ Ζαριάδριος ὁ Σωφηνὸς Ἀρτάνης ἔχων τὰ νότια μέρη καὶ τούτων τὰ πρὸς δύσιν μᾶλλον . κατελύθη δʼ οὗτος ὑπὸ τοῦ Τιγράνου , καὶ πάντων κατέστη κύριος ἐκεῖνος . τύχαις δʼ ἐχρήσατο ποικίλαις · κατʼ ἀρχὰς μὲν γὰρ ὡμήρευσε παρὰ Πάρθοις , ἔπειτα διʼ ἐκείνων ἔτυχε καθόδου , λαβόντων μισθὸν ἑβδομήκοντα αὐλῶνας τῆς Ἀρμενίας · αὐξηθεὶς δὲ καὶ ταῦτα ἀπέλαβε τὰ χωρία καὶ τὴν ἐκείνων ἐπόρθησε τήν τε περὶ Νίνον καὶ τὴν περὶ Ἄρβηλα · ὑπηκόους δʼ ἔσχε καὶ τὸν Ἀτροπατηνὸν καὶ τὸν Γορδυαῖον , μεθʼ ὧν καὶ τὴν λοιπὴν Μεσοποταμίαν , ἔτι δὲ τὴν Συρίαν αὐτὴν καὶ Φοινίκην διαβὰς τὸν Εὐφράτην ἀνὰ κράτος εἷλεν . ἐπὶ τοσοῦτον δʼ ἐξαρθεὶς καὶ πόλιν ἔκτισε πλησίον τῆς Ἰβηρίας μεταξὺ ταύτης τε καὶ τοῦ κατὰ τὸν Εὐφράτην Ζεύγματος , ἣν ὠνόμασε Τιγρανόκερτα , ἐκ δώδεκα ἐρημωθεισῶν ὑπʼ αὐτοῦ πόλεων Ἑλληνίδων ἀνθρώπους συναγαγών . ἔφθη δʼ ἐπελθὼν Λεύκολλος ὁ τῷ Μιθριδάτῃ πολεμήσας καὶ τοὺς μὲν οἰκήτορας εἰς τὴν οἰκείαν ἑκάστου ἀπέλυσε , τὸ δὲ κτίσμα ἡμιτελὲς ἔτι ὂν κατέσπασε προσβαλὼν καὶ μικρὰν κώμην κατέλιπεν , ἐξήλασε δὲ καὶ τῆς Συρίας αὐτὸν καὶ τῆς Φοινίκης . διαδεξάμενος δʼ Ἀρταουάσδης ἐκεῖνον τέως μὲν ηὐτύχει φίλος ὢν Ῥωμαίοις , Ἀντώνιον δὲ προδιδοὺς Παρθυαίοις ἐν τῷ πρὸς αὐτοὺς πολέμῳ δίκας ἔτισεν · ἀναχθεὶς γὰρ εἰς Ἀλεξάνδρειαν ὑπʼ αὐτοῦ , δέσμιος πομπευθεὶς διὰ τῆς πόλεως τέως μὲν ἐφρουρεῖτο , ἔπειτʼ ἀνῃρέθη συνάπτοντος τοῦ Ἀκτιακοῦ πολέμου . μετʼ ἐκεῖνον δὲ πλείους ἐβασίλευσαν ὑπὸ Καίσαρι καὶ Ῥωμαίοις ὄντες · καὶ νῦν ἔτι συνέχεται τὸν αὐτὸν τρόπον .
Lemmas: ὁ μέν δή παλαιός λόγος οὗτος , ὁ δέ οὗτος νέος καί κατά Πέρσης εἰς ὁ ἐφεξῆς μέχρι εἰς ἐγώ ὡς ἐν κεφάλαιος πρέπω ἄν μέχρι τοσοῦτος λέγω , ὅτι κατέχω ὁ Ἀρμενία Πέρσης καί Μακεδών , μετά οὗτος ὁ ὁ Συρία ἔχω καί ὁ Μηδία · τελευταῖος δέ ὑπάρχω Ὀρόντης ἀπόγονος Ὑδάρνης ὁ ἑπτά Πέρσης εἷς · εἶτα ὑπό ὁ Ἀντίοχος ὁ μέγας στρατηγός ὁ πρός Ῥωμαῖος πολεμέω διαιρέω δίχα , Ἀρταξίας τε καί Ζαριάδριος · καί ἄρχω οὗτος ὁ βασιλεύς ἐπιτρέπω · ἡττάω δέ ἐκεῖνος προστίθημι Ῥωμαῖος κατά ἑαυτοῦ τάσσω βασιλεύς προσαγορεύω . ὁ μέν οὖν Ἀρταξίας Τιγράνης εἰμί ἀπόγονος καί ἔχω ὁ ἴδιος λέγω Ἀρμενία ( οὗτος δέ εἰμί προσεχής ὁ τε Μηδία καί Ἀλβανός καί Ἴβηρ μέχρι Κολχίς καί ὁ ἐπί ὁ Εὔξεινος Καππαδοκία ) , ὁ δέ Ζαριάδριος ὁ Σωφηνός Ἀρτάνης ἔχω ὁ νότιος μέρος καί οὗτος ὁ πρός δύσις μάλα . καταλύω δέ οὗτος ὑπό ὁ Τιγράνης , καί πᾶς καθίστημι κύριος ἐκεῖνος . τύχη δέ χράω ποικίλος · κατά ἀρχή μέν γάρ ὁμηρεύω παρά Πάρθοι , ἔπειτα διά ἐκεῖνος τυγχάνω κάθοδος , λαμβάνω μισθός ἑβδομήκοντα αὐλών ὁ Ἀρμενία · αὐξάνω δέ καί οὗτος ἀπολαμβάνω ὁ χωρίον καί ὁ ἐκεῖνος πορθέω ὁ τε περί Νίνος καί ὁ περί Ἄρβηλα · ὑπήκοος δέ ἔχω καί ὁ Ἀτροπατηνός καί ὁ Γορδυαῖος , μετά ὅς καί ὁ λοιπός Μεσοποταμία , ἔτι δέ ὁ Συρία αὐτός καί Φοινίκη διαβαίνω ὁ Εὐφράτης ἀνά κράτος αἱρέω . ἐπί τοσοῦτος δέ ἐξαίρω καί πόλις κτίζω πλησίον ὁ Ἰβηρία μεταξύ οὗτος τε καί ὁ κατά ὁ Εὐφράτης Ζεῦγμα , ὅς ὀνομάζω Τιγρανόκερτα , ἐκ δώδεκα ἐρημόω ὑπό αὐτός πόλις Ἑλληνίς ἄνθρωπος συνάγω . φθάνω δέ ἐπέρχομαι Λεύκολλος ὁ ὁ Μιθριδάτης πολεμέω καί ὁ μέν οἰκήτωρ εἰς ὁ οἰκεῖος ἕκαστος ἀπολύω , ὁ δέ κτίσμα ἡμιτελής ἔτι εἰμί κατασπάω προσβάλλω καί μικρός κώμη καταλείπω , ἐξελαύνω δέ καί ὁ Συρία αὐτός καί ὁ Φοινίκη . διαδέχομαι δέ Ἀρταουάσδης ἐκεῖνος τέως μέν εὐτυχέω φίλος εἰμί Ῥωμαῖος , Ἀντώνιος δέ προδίδωμι Παρθυαῖος ἐν ὁ πρός αὐτός πόλεμος δίκη τίνω · ἀνάγω γάρ εἰς Ἀλεξάνδρεια ὑπό αὐτός , δέσμιος πομπεύω διά ὁ πόλις τέως μέν φρουρέω , ἔπειτα ἀναιρέω συνάπτω ὁ Ἀκτιακός πόλεμος . μετά ἐκεῖνος δέ πολύς βασιλεύω ὑπό Καῖσαρ καί Ῥωμαῖος εἰμί · καί νῦν ἔτι συνέχω ὁ αὐτός τρόπος .