strabo.geographica 15.1.57
̔υπερεκπίπτων δʼ ἐπὶ τὸ μυθῶδες πεντασπιθάμους ἀνθρώπους λέγει καὶ τρισπιθάμους , ὧν τινὰς ἀμύκτηρας , ἀναπνοὰς ἔχοντας μόνον δύο ὑπὲρ τοῦ στόματος · πρὸς δὲ τοὺς τρισπιθάμους πόλεμον εἶναι ταῖς γεράνοις ( ὃν καὶ Ὅμηρον δηλοῦν ) καὶ τοῖς πέρδιξιν , οὓς χηνομεγέθεις εἶναι · τούτους δʼ ἐκλέγειν αὐτῶν τὰ ᾠὰ καὶ φθείρειν · ἐκεῖ γὰρ ᾠοτοκεῖν τὰς γεράνους · διόπερ μηδαμοῦ μήτʼ ᾠὰ εὑρίσκεσθαι γεράνων , μήτʼ οὖν νεόττια · πλειστάκις δʼ ἐκπίπτειν γέρανον χαλκῆν ἔχουσαν ἀκίδα ἀπὸ τῶν ἐκεῖθεν πληγμάτων . ὅμοια δὲ καὶ τὰ περὶ τῶν ἐνωτοκοιτῶν καὶ τῶν ἀγρίων ἀνθρώπων καὶ ἄλλων τερατωδῶν . τοὺς μὲν οὖν ἀγρίους μὴ κομισθῆναι παρὰ Σανδρόκοττον · ἀποκαρτερεῖν γάρ · ἔχειν δὲ τὰς μὲν πτέρνας πρόσθεν , τοὺς δὲ ταρσοὺς ὄπισθεν καὶ τοὺς δακτύλους . ἀστόμους δέ τινας ἀχθῆναι ἡμέρους ἀνθρώπους · οἰκεῖν δὲ περὶ τὰς πηγὰς τοῦ Γάγγου , τρέφεσθαι δʼ ἀτμοῖς ὀπτῶν κρεῶν καὶ καρπῶν καὶ ἀνθέων ὀσμαῖς , ἀντὶ τῶν στομάτων ἔχοντας ἀναπνοάς , χαλεπαίνειν δὲ τοῖς δυσώδεσι , καὶ διὰ τοῦτο περιγίνεσθαι μόλις καὶ μάλιστα ἐν στρατοπέδῳ . περὶ δὲ τῶν ἄλλων διηγεῖσθαι τοὺς φιλοσόφους , ὠκύποδάς τε ἱστοροῦντας ἵππων μᾶλλον ἀπιόντας , ἐνωτοκοίτας τε ποδήρη τὰ ὦτα ἔχοντας ὡς ἐγκαθεύδειν , ἰσχυροὺς δʼ ὥστʼ ἀνασπᾶν δένδρα καὶ ῥήττειν νευράν , μονομμάτους τε ἄλλους ὦτα μὲν ἔχοντας κυνὸς ἐν μέσῳ δὲ τῷ μετώπῳ τὸν ὀφθαλμόν , ὀρθοχαίτας , λασίους τὰ στήθη · τοὺς δὲ ἀμύκτηρας εἶναι παμφάγους ὠμοφάγους ὀλιγοχρονίους πρὸ γήρως θνήσκοντας · τοῦ δὲ στόματος τὸ ἄνω προχειλότερον εἶναι πολύ . περὶ δὲ τῶν χιλιετῶν Ὑπερβορέων τὰ αὐτὰ λέγει Σιμωνίδῃ καὶ Πινδάρῳ καὶ ἄλλοις μυθολόγοις . μῦθος δὲ καὶ τὸ ὑπὸ Τιμαγένους λεχθὲν ὅτι χαλκὸς ὕοιτο σταλαγμοῖς χαλκοῖς καὶ σύροιτο . ἐγγυτέρω δὲ πίστεώς φησιν ὁ Μεγασθένης ὅτι οἱ ποταμοὶ καταφέροιεν ψῆγμα χρυσοῦ καὶ ἀπʼ αὐτοῦ φόρος ἀπάγοιτο τῷ βασιλεῖ · τοῦτο γὰρ καὶ ἐν Ἰβηρίᾳ συμβαίνει .
Lemmas: ὑπερεκπίπτω δέ ἐπί ὁ μυθώδης πεντασπίθαμος ἄνθρωπος λέγω καί τρισπίθαμος , ὅς τις ἀμύκτηρ , ἀναπνοή ἔχω μόνος δύο ὑπέρ ὁ στόμα · πρός δέ ὁ τρισπίθαμος πόλεμος εἰμί ὁ γέρανος ( ὅς καί Ὅμηρος δηλόω ) καί ὁ πέρδιξ , ὅς χηνομεγέθης εἰμί · οὗτος δέ ἐκλέγω αὐτός ὁ ᾠόν καί φθείρω · ἐκεῖ γάρ ᾠοτοκέω ὁ γέρανος · διόπερ μηδαμοῦ μήτε ᾠόν εὑρίσκω γέρανος , μήτε οὖν νεόσσιον · πλειστάκις δέ ἐκπίπτω γέρανος χάλκεος ἔχω ἀκίς ἀπό ὁ ἐκεῖθεν πλῆγμα . ὅμοιος δέ καί ὁ περί ὁ ἐνωτοκοίτης καί ὁ ἄγριος ἄνθρωπος καί ἄλλος τερατώδης . ὁ μέν οὖν ἄγριος μή κομίζω παρά Σανδρόκοττος · ἀποκαρτερέω γάρ · ἔχω δέ ὁ μέν πτέρνη πρόσθεν , ὁ δέ ταρσός ὄπισθεν καί ὁ δάκτυλος . ἄστομος δέ τις ἄγω ἥμερος ἄνθρωπος · οἰκέω δέ περί ὁ πηγή ὁ Γάγγος , τρέφω δέ ἀτμός ὀπτός κρέας καί καρπός καί ἄνθος ὀσμή , ἀντί ὁ στόμα ἔχω ἀναπνοή , χαλεπαίνω δέ ὁ δυσώδης , καί διά οὗτος περιγίγνομαι μόλις καί μάλα ἐν στρατόπεδον . περί δέ ὁ ἄλλος διηγέομαι ὁ φιλόσοφος , ὠκύπους τε ἱστορέω ἵππος μάλα ἀπέρχομαι , ἐνωτοκοίτης τε ποδήρης ὁ οὖς ἔχω ὡς ἐγκαθεύδω , ἰσχυρός δέ ὥστε ἀνασπάω δένδρον καί ῥήσσω νευρά , μονόμματος τε ἄλλος οὖς μέν ἔχω κύων ἐν μέσος δέ ὁ μέτωπον ὁ ὀφθαλμός , ὀρθοχαίτης , λάσιος ὁ στῆθος · ὁ δέ ἀμύκτηρ εἰμί παμφάγος ὠμοφάγος ὀλιγοχρόνιος πρό γῆρας θνῄσκω · ὁ δέ στόμα ὁ ἄνω πρόχειλος εἰμί πολύς . περί δέ ὁ χιλιέτης Ὑπερβόρεοι ὁ αὐτός λέγω Σιμωνίδης καί Πίνδαρος καί ἄλλος μυθόλογος . μῦθος δέ καί ὁ ὑπό Τιμαγένης λέγω ὅτι χαλκός ὕω σταλαγμός χάλκεος καί σύρω . ἐγγύς δέ πίστις φημί ὁ Μεγασθένης ὅτι ὁ ποταμός καταφέρω ψῆγμα χρυσός καί ἀπό αὐτός φόρος ἀπάγω ὁ βασιλεύς · οὗτος γάρ καί ἐν Ἰβηρία συμβαίνω .