strabo.geographica 8.7.4
ἡ δὲ τάξις τῶν τόπων , οὓς κατῴκουν εἰς δώδεκα μέρη διῃρημένοι , τοιαύτη τίς ἐστι · μετὰ Σικυῶνα Πελλήνη κεῖται · εἶτα Αἴγειρα δευτέρα · τρίτη Αἰγαί , Ποσειδῶνος ἱερὸν ἔχουσα · τετάρτη Βοῦρα · μετʼ αὐτὴν Ἑλίκη , εἰς ἣν καταπεφεύγεισαν Ἴωνες , μάχῃ κρατηθέντες ὑπʼ Ἀχαιῶν , καὶ τὸ τελευταῖον ἐξέπεσον ἐνθένδε · μετὰ δὲ Ἑλίκην Αἴγιον καὶ Ῥύπες καὶ Πατρεῖς καὶ Φαρεῖς · εἶτʼ Ὤλενος , παρʼ ὃν Πεῖρος ποταμὸς μέγας · εἶτα Δύμη καὶ Τριταιεῖς . οἱ μὲν οὖν Ἴωνες κωμηδὸν ᾤκουν , οἱ δʼ Ἀχαιοὶ πόλεις ἔκτισαν , ὧν εἴς τινας ὕστερον συνῴκισαν καὶ ἐκ τῶν ἄλλων μερίδων ἐνίας , καθάπερ τὰς Αἰγὰς εἰς Αἴγειραν ( Αἰγαῖοι δʼ ἐλέγοντο οἱ ἐνοικοῦντες ) , Ὤλενον δὲ εἰς Δύμην . δείκνυται δʼ ἴχνη μεταξὺ Πατρῶν καὶ Δύμης τοῦ παλαιοῦ τῶν Ὠλενίων κτίσματος · αὐτοῦ δὲ καὶ τὸ τοῦ Ἀσκληπιοῦ ἱερὸν ἐπίσημον , Δύμης μὲν ἀπέχει τετταράκοντα σταδίους , Πατρῶν δὲ ὀγδοήκοντα . ὁμώνυμοι δʼ εἰσὶ ταῖς μὲν Αἰγαῖς ταύταις αἱ ἐν Εὐβοίᾳ , τῷ δὲ Ὠλένῳ τὸ ἐν Αἰτωλίᾳ κτίσμα καὶ αὐτὸ ἴχνη σῶζον μόνον . ὁ δὲ ποιητὴς τοῦ μὲν ἐν Ἀχαΐᾳ Ὠλένου οὐ μέμνηται , ὥσπερ οὐδʼ ἄλλων πλειόνων τῶν περὶ τὸν Αἰγιαλὸν οἰκούντων , ἀλλὰ κοινότερον λέγει αἰγιαλόν τʼ ἀνὰ πάντα καὶ ἀμφʼ Ἑλίκην εὐρεῖαν.τοῦ δʼ Αἰτωλικοῦ μέμνηται ὅταν φῇ οἳ Πλευρῶνʼ ἐνέμοντο καὶ Ὤλενον.τὰς δʼ Αἰγὰς ἀμφοτέρας λέγει , τὴν μὲν Ἀχαϊκήν οἱ δέ τοι εἰς Ἑλίκην τε καὶ Αἰγὰς δῶρʼ ἀνάγουσι.ὅταν δὲ φῇ Αἰγάς , ἔνθα τέ οἱ κλυτὰ δώματα βένθεσι λίμνης · ἔνθʼ ἵππους ἔστησε Ποσειδάων,βέλτιον δέχεσθαι τὰς ἐν Εὐβοίᾳ , ἀφʼ ὧν εἰκὸς καὶ τὸ πέλαγος Αἰγαῖον λεχθῆναι · ἐκεῖ δὲ καὶ τῷ Ποσειδῶνι ἡ πραγματεία πεποίηται ἡ περὶ τὸν Τρωικὸν πόλεμον . πρὸς δὲ ταῖς Ἀχαϊκαῖς Αἰγαῖς ὁ Κρᾶθις ῥεῖ ποταμὸς ἐκ δυεῖν ποταμῶν αὐξόμενος , ἀπὸ τοῦ κίρνασθαι τὴν ὀνομασίαν ἔχων · ἀφʼ οὗ καὶ ὁ ἐν Ἰταλίᾳ Κρᾶθις .
Lemmas: ὁ δέ τάξις ὁ τόπος , ὅς κατοικέω εἰς δώδεκα μέρος διαλέγω , τοιοῦτος τις εἰμί · μετά Σικυών Πελλήνη κεῖμαι · εἶτα Αἴγειρα δεύτερος · τρίτος Αἰγαί , Ποσειδῶν ἱερός ἔχω · τέταρτος Βοῦρα · μετά αὐτός Ἑλίκη , εἰς ὅς καταφεύγω Ἴων , μάχη κρατέω ὑπό Ἀχαιός , καί ὁ τελευταῖος ἐκπίπτω ἐνθένδε · μετά δέ Ἑλίκη Αἴγιον καί Ῥύπης καί Πατρεύς καί Φαρίς · εἶτα Ὤλενος , παρά ὅς Πεῖρος ποταμός μέγας · εἶτα Δύμη καί Τριταιεύς . ὁ μέν οὖν Ἴων κωμηδόν οἰκέω , ὁ δέ Ἀχαιός πόλις κτίζω , ὅς εἰς τις ὕστερον συνοικίζω καί ἐκ ὁ ἄλλος μερίς ἔνιοι , καθά ὁ Αἰγαί εἰς Αἴγειρα ( Αἰγαῖος δέ λέγω ὁ ἐνοικέω ) , Ὤλενος δέ εἰς Δύμη . δείκνυμι δέ ἴχνος μεταξύ Πάτραι καί Δύμη ὁ παλαιός ὁ Ὠλένιος κτίσμα · αὐτοῦ δέ καί ὁ ὁ Ἀσκληπιός ἱερός ἐπίσημος , Δύμη μέν ἀπέχω τεσσαράκοντα στάδιον , Πάτραι δέ ὀγδοήκοντα . ὁμώνυμος δέ εἰμί ὁ μέν Αἰγαί οὗτος ὁ ἐν Εὔβοια , ὁ δέ Ὤλενος ὁ ἐν Αἰτωλία κτίσμα καί αὐτός ἴχνος σῴζω μόνος . ὁ δέ ποιητής ὁ μέν ἐν Ἀχαία Ὤλενος οὐ μιμνῄσκω , ὥσπερ οὐδέ ἄλλος πολύς ὁ περί ὁ Αἰγιαλός οἰκέω , ἀλλά κοινός λέγω αἰγιαλός τε ἀνά πᾶς καί ἀμφί Ἑλίκη εὐρεῖαν.τοῦ δέ Αἰτωλικός μιμνῄσκω ὅταν φημί ὅς Πλευρών νέμω καί Ὤλενον.τὰς δέ Αἰγαί ἀμφότερος λέγω , ὁ μέν Ἀχαϊκός ὁ δέ σύ εἰς Ἑλίκη τε καί Αἰγαί δῶρον ἀνάγω δέ φημί Αἰγαί , ἔνθα τε ἕ κλυτός δῶμα βένθος λίμνη · ἔνθα ἵππος ἵστημι Ποσειδάων,βέλτιον δέχομαι ὁ ἐν Εὔβοια , ἀπό ὅς ἔοικα καί ὁ πέλαγος Αἰγαῖος λέγω · ἐκεῖ δέ καί ὁ Ποσειδῶν ὁ πραγματεία ποιέω ὁ περί ὁ Τρωϊκός πόλεμος . πρός δέ ὁ Ἀχαϊκός Αἰγαί ὁ Κρᾶθις ῥέω ποταμός ἐκ δύο ποταμός αὐξάνω , ἀπό ὁ κιρνάω ὁ ὀνομασία ἔχω · ἀπό ὅς καί ὁ ἐν Ἰταλία Κρᾶθις .