strabo.geographica 12.3.38
λείπεται δὲ τοῦ Πόντου μεταξὺ ταύτης τε τῆς χώρας καὶ τῆς Ἀμισηνῶν καὶ Σινωπέων , πρός τε τὴν Καππαδοκίαν συντείνοντα καὶ Γαλάτας καὶ Παφλαγόνας . μετὰ μὲν οὖν τὴν Ἀμισηνῶν μέχρι τοῦ Ἅλυος ἡ Φαζημωνῖτις ἔστιν , ἣν Πομπήιος Νεαπολῖτιν ὠνόμασε κατὰ Φαζημῶνα κώμην , ἀποδείξας τὴν κατοικίαν καὶ προσαγορεύσας Νεάπολιν . ταύτης δὲ τῆς χώρας τὸ μὲν προσάρκτιον πλευρὸν ἡ Γαζηλωνῖτις συγκλείει καὶ ἡ τῶν Ἀμισηνῶν , τὸ δὲ ἑσπέριον ὁ Ἅλυς , τὸ δʼ ἑῷον ἡ Φανάροια , τὸ δὲ λοιπὸν ἡ ἡμετέρα χώρα ἡ τῶν Ἀμασέων , πολὺ πασῶν πλείστη καὶ ἀρίστη . τὸ μὲν οὖν πρὸς τῇ Φαναροίᾳ μέρος τῆς Φαζημωνίτιδος λίμνη κατέχει πελαγία τὸ μέγεθος ἡ Στιφάνη καλουμένη , πολύοψος καὶ κύκλῳ νομὰς ἀφθόνους ἔχουσα καὶ παντοδαπάς · ἐπίκειται δʼ αὐτῇ φρούριον ἐρυμνὸν ἔρημον νῦν Ἰκίζαρι , καὶ πλησίον βασίλειον κατεσκαμμένον · ἡ δὲ λοιπὴ ψιλὴ τὸ πλέον καὶ σιτοφόρος χώρα . ὑπέρκειται δὲ τῆς τῶν Ἀμασέων τά τε θερμὰ ὕδατα τῶν Φαζημωνιτῶν ὑγιεινὰ σφόδρα , καὶ τὸ Σαγύλιον ἐπὶ ὄρους ὀρθίου καὶ ὑψηλοῦ πρὸς ὀξεῖαν ἀνατείνοντος ἄκραν ἔρυμα ἱδρυμένον ἔχον καὶ ὑδρεῖον δαψιλές , ὃ νῦν ὠλιγώρηται , τοῖς δὲ βασιλεῦσιν ἦν χρήσιμον εἰς πολλά . ἐνταῦθα δὲ ἑάλω καὶ διεφθάρη ὑπὸ τῶν Φαρνάκου τοῦ βασιλέως παίδων Ἀρσάκης , δυναστεύων καὶ νεωτερίζων , ἐπιτρέψαντος οὐδενὸς τῶν ἡγεμόνων · ἑάλω δὲ οὐ βίᾳ τοῦ ἐρύματος ληφθέντος ὑπὸ Πολέμωνος καὶ Λυκομήδους , βασιλέων ἀμφοῖν , ἀλλὰ λιμῷ · ἀνέφυγε γὰρ εἰς τὸ ὄρος παρασκευῆς χωρὶς εἰργόμενος τῶν πεδίων , εὗρε δὲ καὶ τὰ ὑδρεῖα ἐμπεφραγμένα πέτραις ἠλιβάτοις · οὕτω γὰρ διετέτακτο Πομπήιος , κατασπᾶν κελεύσας τὰ φρούρια καὶ μὴ ἐᾶν χρήσιμα τοῖς ἀναφεύγειν εἰς αὐτὰ βουλομένοις λῃστηρίων χάριν . ἐκεῖνος μὲν οὖν οὕτω διέταξε τὴν Φαζημωνῖτιν , οἱ δʼ ὕστερον βασιλεῦσι καὶ ταύτην ἔνειμαν .
Lemmas: λείπω δέ ὁ Πόντος μεταξύ οὗτος τε ὁ χώρα καί ὁ Ἀμισηνός καί Σινωπεύς , πρός τε ὁ Καππαδοκία συντείνω καί Γαλάτης καί Παφλαγών . μετά μέν οὖν ὁ Ἀμισηνός μέχρι ὁ Ἅλυς ὁ Φαζημωνῖτις εἰμί , ὅς Πομπήϊος Νεαπολῖτις ὀνομάζω κατά Φαζημών κώμη , ἀποδείκνυμι ὁ κατοικία καί προσαγορεύω Νεάπολις . οὗτος δέ ὁ χώρα ὁ μέν προσάρκτιος πλευρόν ὁ Γαζηλωνῖτις συγκλείω καί ὁ ὁ Ἀμισηνός , ὁ δέ ἑσπέριος ὁ Ἅλυς , ὁ δέ ἑῷος ὁ Φανάροια , ὁ δέ λοιπός ὁ ἡμέτερος χώρα ὁ ὁ Ἀμασεύς , πολύς πᾶς πολύς καί ἀγαθός . ὁ μέν οὖν πρός ὁ Φανάροια μέρος ὁ Φαζημωνῖτις λίμνη κατέχω πελάγιος ὁ μέγεθος ὁ Στιφάνη καλέω , πολύοψος καί κύκλος νομή ἄφθονος ἔχω καί παντοδαπός · ἐπίκειμαι δέ αὐτός φρούριον ἐρυμνός ἐρῆμος νῦν Ἰκίζαρ , καί πλησίον βασίλειον κατασκάπτω · ὁ δέ λοιπός ψιλός ὁ πολύς καί σιτοφόρος χώρα . ὑπέρκειμαι δέ ὁ ὁ Ἀμασεύς ὁ τε θερμός ὕδωρ ὁ Φαζημωνίτης ὑγιεινός σφόδρα , καί ὁ Σαγύλιον ἐπί ὄρος ὄρθιος καί ὑψηλός πρός ὀξύς ἀνατείνω ἄκρα ἔρυμα ἱδρύω ἔχω καί ὑδρεῖον δαψιλής , ὅς νῦν ὀλιγωρέω , ὁ δέ βασιλεύς εἰμί χρήσιμος εἰς πολύς . ἐνταῦθα δέ ἁλίσκομαι καί διαφθείρω ὑπό ὁ Φαρνάκης ὁ βασιλεύς παῖς Ἀρσάκης , δυναστεύω καί νεωτερίζω , ἐπιτρέπω οὐδείς ὁ ἡγεμών · ἁλίσκομαι δέ οὐ βία ὁ ἔρυμα λαμβάνω ὑπό Πολέμων καί Λυκομήδης , βασιλεύς ἄμφω , ἀλλά λιμός · ἀναφεύγω γάρ εἰς ὁ ὄρος παρασκευή χωρίς ἔργω ὁ πεδίον , εὑρίσκω δέ καί ὁ ὑδρεῖον ἐμφράσσω πέτρα ἠλίβατος · οὕτως γάρ διατάσσω Πομπήϊος , κατασπάω κελεύω ὁ φρούριον καί μή ἐάω χρήσιμος ὁ ἀναφεύγω εἰς αὐτός βούλομαι λῃστήριον χάριν . ἐκεῖνος μέν οὖν οὕτως διατάσσω ὁ Φαζημωνῖτις , ὁ δέ ὕστερον βασιλεύς καί οὗτος νέμω .