strabo.geographica 2.3.4
μνησθεὶς δὲ τῶν περιπλεῦσαι λεγομένων τὴν Λιβύην , Ἡρόδοτον μὲν οἴεσθαί φησιν ὑπὸ Δαρείου πεμφθέντας τινὰς τελέσαι τὸν περίπλουν · Ἡρακλείδην δὲ τὸν Ποντικὸν ἐν διαλόγῳ ποιεῖν ἀφιγμένον παρὰ Γέλωνι μάγον τινὰ περιπλεῦσαι φάσκοντα . ἀμάρτυρα δὲ ταῦτʼ εἶναι φήσας καὶ Εὔδοξόν τινα Κυζικηνὸν θεωρὸν καὶ σπονδοφόρον τοῦ τῶν Κορείων ἀγῶνος ἐλθεῖν εἰς Αἴγυπτον ἱστορεῖ κατὰ τὸν δεύτερον Εὐεργέτην · συσταθῆναι δὲ καὶ τῷ βασιλεῖ καὶ τοῖς περὶ αὐτόν καὶ μάλιστα κατὰ τοὺς ἀνάπλους τοῦ Νείλου , θαυμαστικὸν ὄντα τῶν τοπικῶν ἰδιωμάτων ἅμα καὶ οὐκ ἀπαίδευτον . τυχεῖν δή τινα Ἰνδὸν κομισθέντα ὡς τὸν βασιλέα ὑπὸ τῶν φυλάκων τοῦ Ἀραβίου μυχοῦ , λεγόντων εὑρεῖν ἡμιθανῆ καταχθέντα μόνον ἐν νηί , τίς δʼ εἴη καὶ πόθεν ἀγνοεῖν μὴ συνιέντας τὴν διάλεκτον · τὸν δὲ παραδοῦναι τοῖς διδάξουσιν ἑλληνίζειν . ἐκμαθόντα δὲ διηγήσασθαι διότι ἐκ τῆς Ἰνδικῆς πλέων περιπέσοι πλάνῃ καὶ σωθείη δεῦρο τοὺς σύμπλους ἀποβαλὼν λιμῷ · ὑποληφθέντα δὲ ὑποσχέσθαι τὸν εἰς Ἰνδοὺς πλοῦν ἡγήσασθαι τοῖς ὑπὸ τοῦ βασιλέως προχειρισθεῖσι · τούτων δὲ γενέσθαι τὸν Εὔδοξον . πλεύσαντα δὴ μετὰ δώρων ἐπανελθεῖν ἀντιφορτισάμενον ἀρώματα καὶ λίθους πολυτελεῖς , ὧν τοὺς μὲν καταφέρουσιν οἱ ποταμοὶ μετὰ τῶν ψήφων , τοὺς δʼ ὀρυκτοὺς εὑρίσκουσι πεπηγότας ἐξ ὑγροῦ , καθάπερ τὰ κρυστάλλινα παρʼ ἡμῖν · διαψευσθῆναι δὲ τῶν ἐλπίδων · ἀφελέσθαι γὰρ αὐτὸν ἅπαντα τὸν φόρτον τὸν Εὐεργέτην . τελευτήσαντος δʼ ἐκείνου τὸν βίον , Κλεοπάτραν τὴν γυναῖκα διαδέξασθαι τὴν ἀρχήν · πάλιν οὖν καὶ ὑπὸ ταύτης πεμφθῆναι τὸν Εὔδοξον μετὰ μείζονος παρασκευῆς . ἐπανιόντα δʼ ἀνέμοις παρενεχθῆναι ὑπὲρ τὴν Αἰθιοπίαν · προσφερόμενον δέ τισι τόποις ἐξοικειοῦσθαι τοὺς ἀνθρώπους μεταδόσει σιτίων τε καὶ οἴνου καὶ παλαθίδων , ὧν ἐκείνοις οὐ μετῆν , ἀντὶ δὲ τούτων ὑδρείας τε τυγχάνειν καὶ καθοδηγίας , ἀπογράφεσθαί τε τῶν ῥημάτων ἔνια . εὑρόντα δʼ ἀκρόπρῳρον ξύλινον ἐκ ναυαγίου ἵππον ἔχον ἐγγεγλυμμένον , πυθόμενον ὡς ἀπὸ τῆς ἑσπέρας πλεόντων τινῶν εἴη τὸ ναυάγιον τοῦτο , κομίζειν αὐτὸ ἀναστρέψαντα πρὸς τὸν οἰκεῖον πλοῦν . σωθέντα δʼ εἰς Αἴγυπτον , οὐκέτι τῆς Κλεοπάτρας ἡγουμένης ἀλλὰ τοῦ παιδός , ἀφαιρεθῆναι πάλιν πάντα · φωραθῆναι γὰρ νενοσφισμένον πολλά . τὸ δʼ ἀκρόπρῳρον προφέροντα εἰς τὸ ἐμπόριον δεικνύναι τοῖς ναυκλήροις , γνῶναι δὲ Γαδειριτῶν ὄν · τούτων γὰρ τοὺς μὲν ἐμπόρους μεγάλα στέλλειν πλοῖα , τοὺς δὲ πένητας μικρά , ἃ καλεῖν ἵππους ἀπὸ τῶν ἐν ταῖς πρῴραις ἐπισήμων · τούτοις δὲ πλεῖν μέχρι τοῦ Λίξου ποταμοῦ περὶ τὴν Μαυρουσίαν ἁλιευομένους . ἀλλὰ τῶν δὴ ναυκλήρων τινὰς γνωρίσαι τὸ ἀκρόπρῳρον ἑνὸς τῶν ἀπὸ τοῦ Λίξου ποταμοῦ πορρώτερον πλευσάντων καὶ μὴ σωθέντων ὑπάρξαν . ἐκ δὲ τούτου συμβαλόντα τὸν Εὔδοξον ὡς δυνατὸς εἴη ὁ περίπλους ὁ Λιβυκός , πορευθέντα οἴκαδε τὴν οὐσίαν ἐνθέμενον πᾶσαν ἐξορμῆσαι . καὶ πρῶτον μὲν εἰς Δικαιάρχειαν , εἶτʼ εἰς Μασσαλίαν ἐλθεῖν καὶ τὴν ἑξῆς παραλίαν μέχρι Γαδείρων , πανταχοῦ δὲ διακωδωνίζοντα ταῦτα καὶ χρηματιζόμενον κατασκευάσασθαι πλοῖον μέγα καὶ ἐφόλκια δύο λέμβοις λῃστρικοῖς ὅμοια , ἐμβιβάσαι τε μουσικὰ παιδισκάρια καὶ ἰατροὺς καὶ ἄλλους τεχνίτας , ἔπειτα πλεῖν ἐπὶ τὴν Ἰνδικὴν μετέωρον ζεφύροις συνεχέσι . καμνόντων δὲ τῷ πλῷ τῶν συνόντων , ἄκοντα ἐπουρίσαι πρὸς γῆν δεδοικότα τὰς πλημμυρίδας καὶ τὰς ἀμπώτεις . καὶ δὴ καὶ συμβῆναι ὅπερ ἐδεδίει · καθίσαι γὰρ τὸ πλοῖον , ἡσυχῆ δέ , ὥστε μηδʼ ἀθροῦν διαλυθῆναι , ἀλλὰ φθῆναι τὰ φορτία σωθέντα εἰς γῆν καὶ τῶν ξύλων τὰ πλεῖστα · ἐξ ὧν τρίτον λέμβον συμπηξάμενον πεντηκοντόρῳ πάρισον πλεῖν , ἕως ἀνθρώποις συνέμιξε τὰ αὐτὰ ῥήματα φθεγγομένοις , ἅπερ πρότερον ἀπεγέγραπτο · ἅμα δὲ τοῦτό τε γνῶναι ὅτι οἱ ἐνταῦθα ἄνθρωποι ὁμοεθνεῖς εἶεν τοῖς Αἰθίοψιν ἐκείνοις , καὶ ὅτι ὁμοροῖεν τῇ Βόγου βασιλείᾳ . ἀφέντα δὴ τὸν ἐπὶ Ἰνδοὺς πλοῦν ἀναστρέφειν · ἐν δὲ τῷ παράπλῳ νῆσον εὔυδρον καὶ εὔδενδρον ἐρήμην ἰδόντα σημειώσασθαι · σωθέντα δὲ εἰς τὴν Μαυρουσίαν , διαθέμενον τοὺς λέμβους πεζῇ κομισθῆναι πρὸς τὸν Βόγον καὶ συμβουλεύειν αὐτῷ τὴν ναυστολίαν ἐπανελέσθαι ταύτην , ἰσχῦσαι δʼ εἰς τἀναντία τοὺς φίλους ὑποτείνοντας φόβον μὴ συμβῇ τὴν χώραν εὐεπιβούλευτον γενέσθαι , δειχθείσης παρόδου τοῖς ἔξωθεν ἐπιστρατεύειν ἐθέλουσιν . ὡς δʼ ἐπύθετο λόγῳ μὲν πεμπόμενον ἑαυτὸν ἐπὶ τὴν ἀναδειχθεῖσαν ναυστολίαν , ἔργῳ δʼ ἐκτεθησόμενον εἰς ἐρήμην τινὰ νῆσον , φυγεῖν εἰς τὴν Ῥωμαίων ἐπικράτειαν κἀκεῖθεν εἰς τὴν Ἰβηρίαν διᾶραι . πάλιν δὲ κατασκευασάμενον στρογγύλον πλοῖον καὶ μακρὸν πεντηκόντορον , ὥστε τῷ μὲν πελαγίζειν τῷ δὲ πειρᾶσθαι τῆς γῆς , ἐνθέμενον γεωργικὰ ἐργαλεῖα καὶ σπέρματα καὶ οἰκοδόμους ὁρμῆσαι πρὸς τὸν αὐτὸν περίπλουν , διανοούμενον , εἰ βραδύνοιτο ὁ πλοῦς , ἐνδιαχειμάσαι τῇ προεσκεμμένῃ νήσῳ , καὶ σπείραντα καὶ ἀνελόμενον τοὺς καρποὺς τελέσαι τὸν ἐγνωσμένον ἐξ ἀρχῆς πλοῦν .
Lemmas: μιμνῄσκω δέ ὁ περιπλέω λέγω ὁ Λιβύη , Ἡρόδοτος μέν οἴομαι φημί ὑπό Δαρεῖος πέμπω τις τελέω ὁ περίπλοος · Ἡρακλείδης δέ ὁ Ποντικός ἐν διάλογος ποιέω ἀφικνέομαι παρά Γέλων μάγος τις περιπλέω φάσκω . ἀμάρτυρος δέ οὗτος εἰμί φημί καί Εὔδοξος τις Κυζικηνός θεωρός καί σπονδοφόρος ὁ ὁ Κόρειος ἀγών ἔρχομαι εἰς Αἴγυπτος ἱστορέω κατά ὁ δεύτερος Εὐεργέτης · συνίστημι δέ καί ὁ βασιλεύς καί ὁ περί αὐτός καί μάλα κατά ὁ ἀνάπλοος ὁ Νεῖλος , θαυμαστικός εἰμί ὁ τοπικός ἰδίωμα ἅμα καί οὐ ἀπαίδευτος . τυγχάνω δή τις Ἰνδός κομίζω ὡς ὁ βασιλεύς ὑπό ὁ φύλαξ ὁ Ἀράβιος μυχός , λέγω εὑρίσκω ἡμιθανής κατάγω μόνος ἐν ναῦς , τίς δέ εἰμί καί πόθεν ἀγνοέω μή συνίημι ὁ διάλεκτος · ὁ δέ παραδίδωμι ὁ διδάσκω ἑλληνίζω . ἐκμανθάνω δέ διηγέομαι διότι ἐκ ὁ Ἰνδικός πλέω περιπίπτω πλάνη καί σῴζω δεῦρο ὁ σύμπλους ἀποβάλλω λιμός · ὑπολαμβάνω δέ ὑπισχνέομαι ὁ εἰς Ἰνδός πλόος ἡγέομαι ὁ ὑπό ὁ βασιλεύς προχειρίζω · οὗτος δέ γίγνομαι ὁ Εὔδοξος . πλέω δή μετά δῶρον ἐπανέρχομαι ἀντιφορτίζω ἄρωμα καί λίθος πολυτελής , ὅς ὁ μέν καταφέρω ὁ ποταμός μετά ὁ ψῆφος , ὁ δέ ὀρυκτός εὑρίσκω πήγνυμι ἐκ ὑγρός , καθά ὁ κρυστάλλινος παρά ἐγώ · διαψεύδω δέ ὁ ἐλπίς · ἀφαιρέω γάρ αὐτός ἅπας ὁ φόρτος ὁ Εὐεργέτης . τελευτάω δέ ἐκεῖνος ὁ βίος , Κλεοπάτρη ὁ γυνή διαδέχομαι ὁ ἀρχή · πάλιν οὖν καί ὑπό οὗτος πέμπω ὁ Εὔδοξος μετά μέγας παρασκευή . ἐπανέρχομαι δέ ἄνεμος παραφέρω ὑπέρ ὁ Αἰθιοπία · προσφέρω δέ τις τόπος ἐξοικειόω ὁ ἄνθρωπος μετάδοσις σιτίον τε καί οἶνος καί παλαθίς , ὅς ἐκεῖνος οὐ μέτειμι , ἀντί δέ οὗτος ὑδρεία τε τυγχάνω καί καθοδηγία , ἀπογράφω τε ὁ ῥῆμα ἔνιοι . εὑρίσκω δέ ἀκρόπρῳρον ξύλινος ἐκ ναυάγιον ἵππος ἔχω ἐγγλύφω , πυνθάνομαι ὡς ἀπό ὁ ἑσπέρα πλέω τις εἰμί ὁ ναυάγιον οὗτος , κομίζω αὐτός ἀναστρέφω πρός ὁ οἰκεῖος πλόος . σῴζω δέ εἰς Αἴγυπτος , οὐκέτι ὁ Κλεοπάτρη ἡγέομαι ἀλλά ὁ παῖς , ἀφαιρέω πάλιν πᾶς · φωράω γάρ νοσφίζω πολύς . ὁ δέ ἀκρόπρῳρον προφέρω εἰς ὁ ἐμπόριον δείκνυμι ὁ ναύκληρος , γιγνώσκω δέ Γαδειρίτης εἰμί · οὗτος γάρ ὁ μέν ἔμπορος μέγας στέλλω πλοῖον , ὁ δέ πένης μικρός , ὅς καλέω ἵππος ἀπό ὁ ἐν ὁ πρῷρα ἐπίσημος · οὗτος δέ πλέω μέχρι ὁ Λίξος ποταμός περί ὁ Μαυρούσιος ἁλιεύω . ἀλλά ὁ δή ναύκληρος τις γνωρίζω ὁ ἀκρόπρῳρον εἷς ὁ ἀπό ὁ Λίξος ποταμός πρόσω πλέω καί μή σῴζω ὑπάρχω . ἐκ δέ οὗτος συμβάλλω ὁ Εὔδοξος ὡς δυνατός εἰμί ὁ περίπλοος ὁ Λιβυκός , πορεύω οἴκαδε ὁ οὐσία ἐντίθημι πᾶς ἐξορμέω . καί πρῶτος μέν εἰς Δικαιάρχεια , εἶτα εἰς Μασσαλία ἔρχομαι καί ὁ ἑξῆς παράλιος μέχρι Γάδειρα , πανταχοῦ δέ διακωδωνίζω οὗτος καί χρηματίζω κατασκευάζω πλοῖον μέγας καί ἐφόλκιον δύο λέμβος λῃστρικός ὅμοιος , ἐμβιβάζω τε μουσικός παιδισκάριον καί ἰατρός καί ἄλλος τεχνίτης , ἔπειτα πλέω ἐπί ὁ Ἰνδικός μετέωρος Ζέφυρος συνεχής . κάμνω δέ ὁ πλόος ὁ σύνειμι , ἄκων ἐπουρίζω πρός γῆ δείδω ὁ πλημμυρίς καί ὁ ἄμπωτις . καί δή καί συμβαίνω ὅς δείδω · καθίζω γάρ ὁ πλοῖον , ἡσυχῆ δέ , ὥστε μηδέ ἀθρέω διαλύω , ἀλλά φθάνω ὁ φορτίον σῴζω εἰς γῆ καί ὁ ξύλον ὁ πολύς · ἐκ ὅς τρίτος λέμβος συμπήγνυμι πεντηκόντορος παρίζω πλέω , ἕως ἄνθρωπος συμμείγνυμι ὁ αὐτός ῥῆμα φθέγγομαι , ὅς πρότερος ἀπογράφω · ἅμα δέ οὗτος τε γιγνώσκω ὅτι ὁ ἐνταῦθα ἄνθρωπος ὁμοεθνής εἰμί ὁ Αἰθίοψ ἐκεῖνος , καί ὅτι ὁμορέω ὁ Βόγος βασιλεία . ἀφίημι δή ὁ ἐπί Ἰνδός πλόος ἀναστρέφω · ἐν δέ ὁ παράπλοος νῆσος εὔυδρος καί εὔδενδρος ἐρῆμος ὁράω σημειόω · σῴζω δέ εἰς ὁ Μαυρούσιος , διατίθημι ὁ λέμβος πεζός κομίζω πρός ὁ Βόγος καί συμβουλεύω αὐτός ὁ ναυστολία ἐπαναιρέω οὗτος , ἰσχύω δέ εἰς ἐναντίος ὁ φίλος ὑποτείνω φόβος μή συμβαίνω ὁ χώρα εὐεπιβούλευτος γίγνομαι , δείκνυμι πάροδος ὁ ἔξωθεν ἐπιστρατεύω ἐθέλω . ὡς δέ πυνθάνομαι λόγος μέν πέμπω ἑαυτοῦ ἐπί ὁ ἀναδείκνυμι ναυστολία , ἔργον δέ ἐκτίθημι εἰς ἐρῆμος τις νῆσος , φεύγω εἰς ὁ Ῥωμαῖος ἐπικράτεια ἐκεῖθεν εἰς ὁ Ἰβηρία διαίρω . πάλιν δέ κατασκευάζω στρογγύλος πλοῖον καί μακρός πεντηκόντορος , ὥστε ὁ μέν πελαγίζω ὁ δέ πειράω ὁ γῆ , ἐντίθημι γεωργικός ἐργαλεῖον καί σπέρμα καί οἰκοδόμος ὁρμάω πρός ὁ αὐτός περίπλοος , διανοέω , εἰ βραδύνω ὁ πλόος , ἐνδιαχειμάζω ὁ προσκέπτομαι νῆσος , καί σπείρω καί ἀναιρέω ὁ καρπός τελέω ὁ γιγνώσκω ἐκ ἀρχή πλόος .