strabo.geographica 15.1.26
δεῖ δὲ καὶ τὰ καθʼ ἕκαστα περὶ τῶν ποταμῶν εἰπεῖν ὅσα πρὸς τὴν γεωγραφίαν χρήσιμα καὶ ὅσων ἱστορίαν παρειλήφαμεν . ἄλλως τε γὰρ οἱ ποταμοὶ φυσικοί τινες ὅροι καὶ μεγεθῶν καὶ σχημάτων τῆς χώρας ὄντες ἐπιτηδειότητα πολλὴν παρέχουσι πρὸς ὅλην τὴν νῦν ὑπόθεσιν . ὁ δὲ Νεῖλος καὶ οἱ κατὰ τὴν Ἰνδικὴν πλεονέκτημά τι ἔχουσι παρὰ τοὺς ἄλλους διὰ τὸ τὴν χώραν ἀοίκητον εἶναι χωρὶς αὐτῶν , πλωτὴν ἅμα καὶ γεωργήσιμον οὖσαν , καὶ μήτʼ ἐφοδεύεσθαι δυναμένην ἄλλως μήτʼ οἰκεῖσθαι τὸ παράπαν . τοὺς μὲν οὖν εἰς τὸν Ἰνδὸν καταφερομένους ἱστοροῦμεν τοὺς ἀξίους μνήμης καὶ τὰς χώρας , διʼ ὧν ἡ φορά , τῶν δʼ ἄλλων ἐστὶν ἄγνοια πλείων ἢ γνῶσις . Ἀλέξανδρος γὰρ ὁ μάλιστα ταῦτʼ ἀνακαλύψας κατʼ ἀρχὰς μέν , ἡνίκα οἱ Δαρεῖον δολοφονήσαντες ὥρμησαν ἐπὶ τὴν τῆς Βακτριανῆς ἀπόστασιν , ἔγνω προυργιαίτατον ὂν διώκειν καὶ καταλύειν ἐκείνους . ἧκε μὲν οὖν τῆς Ἰνδικῆς πλησίον διʼ Ἀριανῶν , ἀφεὶς δʼ αὐτὴν ἐν δεξιᾷ ὑπερέβη τὸν Παροπάμισον εἰς τὰ προσάρκτια μέρη καὶ τὴν Βακτριανήν · καταστρεψάμενος δὲ τἀκεῖ πάντα ὅσα ἦν ὑπὸ Πέρσαις καὶ ἔτι πλείω , τότʼ ἤδη καὶ τῆς Ἰνδικῆς ὠρέχθη , λεγόντων μὲν περὶ αὐτῆς πολλῶν οὐ σαφῶς δέ . ἀνέστρεψε δʼ οὖν ὑπερθεὶς τὰ αὐτὰ ὄρη κατʼ ἄλλας ὁδοὺς ἐπιτομωτέρας ἐν ἀριστερᾷ ἔχων τὴν Ἰνδικήν , εἶτʼ ἐπέστρεψεν εὐθὺς ἐπʼ αὐτὴν καὶ τοὺς ὅρους τοὺς ἑσπερίους αὐτῆς καὶ τὸν Κώφην ποταμὸν καὶ τὸν Χοάσπην , ὃς εἰς τὸν Κώφην ἐμβάλλει ποταμὸν κατὰ Πλημύριον πόλιν , ῥυεὶς παρὰ * Γώρυδι ἄλλην πόλιν , καὶ διεξιὼν τήν τε Βανδοβηνὴν καὶ τὴν Γανδαρῖτιν . ἐπυνθάνετο δʼ οἰκήσιμον εἶναι μάλιστα καὶ εὔκαρπον τὴν ὀρεινὴν καὶ προσάρκτιον · τὴν δὲ νότιον τὴν μὲν ἄνυδρον τὴν δὲ ποταμόκλυστον καὶ τελέως ἔκπυρον , θηρίοις τε μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις σύμμετρον . ὥρμησεν οὖν τὴν ἐπαινουμένην κατακτᾶσθαι πρότερον , ἅμα καὶ τοὺς ποταμοὺς εὐπερατοτέρους νομίσας τῶν πηγῶν πλησίον , οὓς ἀναγκαῖον ἦν διαβαίνειν , ἐπικαρσίους ὄντας καὶ τέμνοντας ἣν ἐπῄει γῆν . ἅμα δὲ καὶ ἤκουσεν εἰς ἓν πλείους συνιόντας ῥεῖν , καὶ τοῦτʼ ἀεὶ καὶ μᾶλλον συμβαῖνον ὅσῳ πλεῖον εἰς τὸ πρόσθεν προΐοιεν , ὥστʼ εἶναι δυσπερατοτέραν , καὶ ταῦτα ἐν πλοίων ἀπορίᾳ . δεδιὼς οὖν τοῦτο διέβη τὸν Κώφην , καὶ κατεστρέφετο τὴν ὀρεινὴν ὅση ἐτέτραπτο πρὸς ἕω .
Lemmas: δέω δέ καί ὁ κατά ἕκαστος περί ὁ ποταμός λέγω ὅσος πρός ὁ γεωγραφία χρήσιμος καί ὅσος ἱστορία παραλαμβάνω . ἄλλος τε γάρ ὁ ποταμός φυσικός τις ὅρος καί μέγεθος καί σχῆμα ὁ χώρα εἰμί ἐπιτηδειότης πολύς παρέχω πρός ὅλος ὁ νῦν ὑπόθεσις . ὁ δέ Νεῖλος καί ὁ κατά ὁ Ἰνδικός πλεονέκτημα τις ἔχω παρά ὁ ἄλλος διά ὁ ὁ χώρα ἀοίκητος εἰμί χωρίς αὐτός , πλωτός ἅμα καί γεωργήσιμος εἰμί , καί μήτε ἐφοδεύω δύναμαι ἄλλος μήτε οἰκέω ὁ παράπαν . ὁ μέν οὖν εἰς ὁ Ἰνδός καταφέρω ἱστορέω ὁ ἄξιος μνήμη καί ὁ χώρα , διά ὅς ὁ φορά , ὁ δέ ἄλλος εἰμί ἄγνοια πολύς ἤ γνῶσις . Ἀλέξανδρος γάρ ὁ μάλα οὗτος ἀνακαλύπτω κατά ἀρχή μέν , ἡνίκα ὁ Δαρεῖος δολοφονέω ὁρμάω ἐπί ὁ ὁ Βακτριανός ἀπόστασις , γιγνώσκω πρ́ουργιος εἰμί διώκω καί καταλύω ἐκεῖνος . ἵημι μέν οὖν ὁ Ἰνδικός πλησίον διά Ἀριανός , ἀφίημι δέ αὐτός ἐν δεξιά ὑπερβαίνω ὁ Παροπάμισος εἰς ὁ προσάρκτιος μέρος καί ὁ Βακτριανός · καταστρέφω δέ ἐκεῖ πᾶς ὅσος εἰμί ὑπό Πέρσης καί ἔτι πολύς , τότε ἤδη καί ὁ Ἰνδικός ὀρέγω , λέγω μέν περί αὐτός πολύς οὐ σαφής δέ . ἀναστρέφω δέ οὖν ὑπερτίθημι ὁ αὐτός ὄρος κατά ἄλλος ὁδός ἐπίτομος ἐν ἀριστερός ἔχω ὁ Ἰνδικός , εἶτα ἐπιστρέφω εὐθύς ἐπί αὐτός καί ὁ ὅρος ὁ ἑσπέριος αὐτός καί ὁ Κώφης ποταμός καί ὁ Χοάσπης , ὅς εἰς ὁ Κώφης ἐμβάλλω ποταμός κατά Πλημύριος πόλις , ῥέω παρά * Γῶρυς ἄλλος πόλις , καί διεξέρχομαι ὁ τε Βανδοβηνή καί ὁ Γανδαρῖτις . πυνθάνομαι δέ οἰκήσιμος εἰμί μάλα καί εὔκαρπος ὁ ὀρεινός καί προσάρκτιος · ὁ δέ νότιος ὁ μέν ἄνυδρος ὁ δέ ποταμόκλυστος καί τέλειος ἔκπυρος , θηρίον τε μάλα ἤ ἄνθρωπος σύμμετρος . ὁρμάω οὖν ὁ ἐπαινέω κατακτάομαι πρότερος , ἅμα καί ὁ ποταμός εὐπέρατος νομίζω ὁ πηγή πλησίον , ὅς ἀναγκαῖος εἰμί διαβαίνω , ἐπικάρσιος εἰμί καί τέμνω ὅς ἐπέρχομαι γῆ . ἅμα δέ καί ἀκούω εἰς εἷς πολύς συνέρχομαι ῥέω , καί οὗτος ἀεί καί μάλα συμβαίνω ὅσος πολύς εἰς ὁ πρόσθεν προίημι , ὥστε εἰμί δυσπέρατος , καί οὗτος ἐν πλοῖον ἀπορία . δείδω οὖν οὗτος διαβαίνω ὁ Κώφης , καί καταστρέφω ὁ ὀρεινή ὅσος τρέπω πρός ἠώς .