strabo.geographica 3.4.17
τῆς δὲ βαρβαρικῆς ἰδέας καὶ τὸν τῶν γυναικῶν ἐνίων κόσμον θείη τις ἄν , ὃν εἴρηκεν Ἀρτεμίδωρος · ὅπου μὲν γὰρ περιτραχήλια σιδηρᾶ φορεῖν αὐτάς φησιν ἔχοντα κόρακας καμπτομένους ὑπὲρ κορυφῆς καὶ προπίπτοντας πρὸ τοῦ μετώπου πολύ , κατὰ τούτων δὲ τῶν κοράκων , ὅτε βούλονται , κατασπᾶν τὸ κάλυμμα ὥστε ἐμπετασθὲν σκιάδιον τῷ προσώπῳ παρέχειν , καὶ νομίζειν κόσμον · ὅπου δὲ τυμπάνιον περικεῖσθαι πρὸς μὲν τῷ ἰνίῳ περιφερὲς καὶ σφίγγον τὴν κεφαλὴν μέχρι τῶν παρωτίδων , εἰς ὕψος δὲ καὶ πλάτος ἐξυπτιασμένον κατʼ ὀλίγον · ἄλλας δὲ τὰ προκόμια ψιλοῦν ἐπὶ τοσοῦτον ὥστʼ ἀποστίλβειν τοῦ μετώπου μᾶλλον · τὰς δʼ ὅσον ποδιαῖον τὸ ὕψος ἐπιθεμένας στυλίσκον περιπλέκειν αὐτῷ τὴν χαίτην , εἶτα καλύπτρᾳ μελαίνῃ περιστέλλειν . πρὸς δὲ τῇ ἀηθείᾳ τῇ τοιαύτῃ πολλὰ καὶ ἑώραται καὶ μεμύθευται περὶ πάντων κοινῇ τῶν Ἰβηρικῶν ἐθνῶν , διαφερόντως δὲ τῶν προσβόρρων , οὐ μόνον τὰ πρὸς ἀνδρείαν ἀλλὰ καὶ τὰ πρὸς ὠμότητα καὶ ἀπόνοιαν θηριώδη . καὶ γὰρ τέκνα μητέρες ἔκτειναν πρὶν ἁλῶναι κατὰ τὸν πόλεμον τὸν ἐν Καντάβροις , καὶ παιδίον δὲ δεδεμένων αἰχμαλώτων τῶν γονέων καὶ ἀδελφῶν ἔκτεινε πάντας κελεύσαντος τοῦ πατρὸς σιδήρου κυριεῦσαν , γυνὴ δὲ τοὺς συναλόντας . κληθεὶς δέ τις εἰς μεθυσκομένους ἔβαλεν αὑτὸν εἰς πυράν . κοινὰ δὲ καὶ ταῦτα πρὸς τὰ Κελτικὰ ἔθνη καὶ τὰ Θρᾴκια καὶ Σκυθικά , κοινὰ δὲ καὶ πρὸς ἀνδρείαν τήν τε τῶν ἀνδρῶν καὶ τὴν τῶν γυναικῶν . γεωργοῦσιν αὗται τεκοῦσαί τε διακονοῦσι τοῖς ἀνδράσιν ἐκείνους ἀνθʼ ἑαυτῶν κατακλίνασαι · ἔν τε τοῖς ἔργοις πολλάκις αὐταὶ καὶ λούουσι καὶ σπαργανοῦσιν ἀποκλίνασαι πρός τι ῥεῖθρον . ἐν δὲ τῇ Λιγυστικῇ φησὶν ὁ Ποσειδώνιος διηγήσασθαι τὸν ξένον ἑαυτῷ Χαρμόλεων Μασσαλιώτην ἄνδρα , ὅτι μισθώσαιτο ἄνδρας ὁμοῦ καὶ γυναῖκας ἐπὶ σκαφητόν , ὠδίνασα δὲ μία τῶν γυναικῶν ἀπέλθοι ἀπὸ τοῦ ἔργου πλησίον , τεκοῦσα δʼ ἐπανέλθοι ἐπὶ τοὖργον αὐτίκα , ὅπως μὴ ἀπολέσειε τὸν μισθόν · αὐτὸς δὲ ἐπιπόνως ἰδὼν ἐργαζομένην , οὐκ εἰδὼς τὴν αἰτίαν πρότερον ὀψὲ μάθοι καὶ ἀφείη δοὺς τὸν μισθόν · ἡ δʼ ἐκκομίσασα τὸ νήπιον πρός τι κρηνίον , λούσασα καὶ σπαργανώσασα οἷς εἶχε διασώσειεν οἴκαδε .
Lemmas: ὁ δέ βαρβαρικός ἰδέα καί ὁ ὁ γυνή ἔνιοι κόσμος τίθημι τις ἄν , ὅς λέγω Ἀρτεμίδωρος · ὅπου μέν γάρ περιτραχήλιον σιδήρεος φορέω αὐτός φημί ἔχω κόραξ κάμπτω ὑπέρ κορυφή καί προπίπτω πρό ὁ μέτωπον πολύς , κατά οὗτος δέ ὁ κόραξ , ὅτε βούλομαι , κατασπάω ὁ κάλυμμα ὥστε ἐμπετάννυμι σκιάδιον ὁ πρόσωπον παρέχω , καί νομίζω κόσμος · ὅπου δέ τυμπάνιον περίκειμαι πρός μέν ὁ ἰνίον περιφερής καί σφίγγω ὁ κεφαλή μέχρι ὁ παρωτίς , εἰς ὕψος δέ καί πλάτος ἐξυπτιάζω κατά ὀλίγος · ἄλλος δέ ὁ προκόμιον ψιλόω ἐπί τοσοῦτος ὥστε ἀποστίλβω ὁ μέτωπον μάλα · ὁ δέ ὅσος ποδιαῖος ὁ ὕψος ἐπιτίθημι στυλίσκος περιπλέκω αὐτός ὁ χαίτη , εἶτα κάλυπτρα μέλας περιστέλλω . πρός δέ ὁ ἀήθεια ὁ τοιοῦτος πολύς καί ὁράω καί μυθεύω περί πᾶς κοινῇ ὁ Ἰβηρικός ἔθνος , διαφερόντως δέ ὁ πρόσβορρος , οὐ μόνος ὁ πρός ἀνδρεία ἀλλά καί ὁ πρός ὠμότης καί ἀπόνοια θηριώδης . καί γάρ τέκνον μήτηρ κτείνω πρίν ἁλίσκομαι κατά ὁ πόλεμος ὁ ἐν Κάνταβρος , καί παιδίον δέ δέω αἰχμάλωτος ὁ γονεύς καί ἀδελφός κτείνω πᾶς κελεύω ὁ πατήρ σίδηρος κυριόω , γυνή δέ ὁ συναλίσκομαι . καλέω δέ τις εἰς μεθύσκω βάλλω ἑαυτοῦ εἰς πυρή . κοινός δέ καί οὗτος πρός ὁ Κελτικός ἔθνος καί ὁ Θρᾴκιος καί Σκυθικός , κοινός δέ καί πρός ἀνδρεία ὁ τε ὁ ἀνήρ καί ὁ ὁ γυνή . γεωργέω οὗτος τίκτω τε διακονέω ὁ ἀνήρ ἐκεῖνος ἀντί ἑαυτοῦ κατακλίνω · ἐν τε ὁ ἔργον πολλάκις αὐτός καί λούω καί σπαργανόω ἀποκλίνω πρός τις ῥεῖθρον . ἐν δέ ὁ Λίγυς φημί ὁ Ποσειδώνιος διηγέομαι ὁ ξένος ἑαυτοῦ Χαρμόλεως Μασσαλιώτης ἀνήρ , ὅτι μισθόω ἀνήρ ὁμοῦ καί γυνή ἐπί σκαφητός , ὠδίνω δέ εἷς ὁ γυνή ἀπέρχομαι ἀπό ὁ ἔργον πλησίον , τίκτω δέ ἐπανέρχομαι ἐπί ἔργον αὐτίκα , ὅπως μή ἀπόλλυμι ὁ μισθός · αὐτός δέ ἐπίπονος ὁράω ἐργάζομαι , οὐ οἶδα ὁ αἰτία πρότερος ὀψέ μανθάνω καί ἀφίημι δίδωμι ὁ μισθός · ὁ δέ ἐκκομίζω ὁ νήπιος πρός τις κρηνίον , λούω καί σπαργανόω ὅς ἔχω διασῴζω οἴκαδε .