strabo.geographica 14.1.20
μετὰ δὲ τὸν Σάμιον πορθμὸν τὸν πρὸς Μυκάλῃ πλέουσιν εἰς Ἔφεσον ἐν δεξιᾷ ἐστιν ἡ Ἐφεσίων παραλία · μέρος δέ τι ἔχουσιν αὐτῆς καὶ οἱ Σάμιοι . πρῶτον δʼ ἐστὶν ἐν τῇ παραλίᾳ τὸ Πανιώνιον τρισὶ σταδίοις ὑπερκείμενον τῆς θαλάττης , ὅπου τὰ Πανιώνια , κοινὴ πανήγυρις τῶν Ἰώνων , συντελεῖται τῷ Ἑλικωνίῳ Ποσειδῶνι καὶ θυσία · ἱερῶνται δὲ Πριηνεῖς · εἴρηται δὲ περὶ αὐτῶν ἐν τοῖς Πελοποννησιακοῖς . εἶτα Νεάπολις , ἣ πρότερον μὲν ἦν Ἐφεσίων νῦν δὲ Σαμίων διαλλαξαμένων πρὸς τὸ Μαραθήσιον , τὸ ἐγγυτέρω πρὸς τὸ ἀπωτέρω · εἶτα Πύγελα πολίχνιον , ἱερὸν ἔχον Ἀρτέμιδος Μουνυχίας , ἵδρυμα Ἀγαμέμνονος , οἰκούμενον ὑπὸ μέρους τῶν ἐκείνου λαῶν · πυγαλγίας γάρ τινας καὶ γενέσθαι καὶ κληθῆναι , κάμνοντας δʼ ὑπὸ τοῦ πάθους καταμεῖναι , καὶ τυχεῖν οἰκείου τοῦδε τοῦ ὀνόματος τὸν τόπον . εἶτα λιμὴν Πάνορμος καλούμενος ἔχων ἱερὸν τῆς Ἐφεσίας Ἀρτέμιδος · εἶθʼ ἡ πόλις . ἐν δὲ τῇ αὐτῇ παραλίᾳ μικρὸν ὑπὲρ τῆς θαλάττης ἐστὶ καὶ ἡ Ὀρτυγία , διαπρεπὲς ἄλσος παντοδαπῆς ὕλης , κυπαρίττου δὲ τῆς πλείστης . διαρρεῖ δὲ ὁ Κέγχριος ποταμός , οὗ φασι νίψασθαι τὴν Λητὼ μετὰ τὰς ὠδῖνας . ἐνταῦθα γὰρ μυθεύουσι τὴν λοχείαν καὶ τὴν τροφὸν τὴν Ὀρτυγίαν καὶ τὸ ἄδυτον ἐν ᾧ ἡ λοχεία , καὶ τὴν πλησίον ἐλαίαν , ᾗ πρῶτον ἐπαναπαύσασθαί φασι τὴν θεὸν ἀπολυθεῖσαν τῶν ὠδίνων . ὑπέρκειται δὲ τοῦ ἄλσους ὄρος ὁ Σολμισσός , ὅπου στάντας φασὶ τοὺς Κουρῆτας τῷ ψόφῳ τῶν ὅπλων ἐκπλῆξαι τὴν Ἥραν ζηλοτύπως ἐφεδρεύουσαν , καὶ λαθεῖν συμπράξαντας τὴν λοχείαν τῇ Λητοῖ . ὄντων δʼ ἐν τῷ τόπῳ πλειόνων ναῶν , τῶν μὲν ἀρχαίων τῶν δʼ ὕστερον γενομένων , ἐν μὲν τοῖς ἀρχαίοις ἀρχαῖά ἐστι ξόανα , ἐν δὲ τοῖς ὕστερον Σκόπα ἔργα · ἡ μὲν Λητὼ σκῆπτρον ἔχουσα , ἡ δʼ Ὀρτυγία παρέστηκεν ἑκατέρᾳ τῇ χειρὶ παιδίον ἔχουσα . πανήγυρις δʼ ἐνταῦθα συντελεῖται κατʼ ἔτος , ἔθει δέ τινι οἱ νέοι φιλοκαλοῦσι μάλιστα περὶ τὰς ἐνταῦθα εὐωχίας λαμπρυνόμενοι · τότε δὲ καὶ τῶν Κουρήτων ἀρχεῖον συνάγει συμπόσια καί τινας μυστικὰς θυσίας ἐπιτελεῖ .
Lemmas: μετά δέ ὁ Σάμιος πορθμός ὁ πρός Μυκάλη πλέω εἰς Ἔφεσος ἐν δεξιός εἰμί ὁ Ἐφέσιος παραλία · μέρος δέ τις ἔχω αὐτός καί ὁ Σάμιος . πρῶτος δέ εἰμί ἐν ὁ παράλιος ὁ Πανιώνιον τρεῖς στάδιον ὑπέρκειμαι ὁ θάλασσα , ὅπου ὁ Πανιώνιον , κοινός πανήγυρις ὁ Ἴων , συντελέω ὁ Ἑλικώνιος Ποσειδῶν καί θυσία · ἱεράομαι δέ Πριηνεύς · λέγω δέ περί αὐτός ἐν ὁ Πελοποννησιακός . εἶτα Νεάπολις , ὅς πρότερος μέν εἰμί Ἐφέσιος νῦν δέ Σάμιος διαλλάσσω πρός ὁ Μαραθήσιος , ὁ ἐγγύς πρός ὁ ἀπωτέρω · εἶτα Πύγελα πολίχνιον , ἱερός ἔχω Ἄρτεμις Μουνυχία , ἵδρυμα Ἀγαμέμνων , οἰκέω ὑπό μέρος ὁ ἐκεῖνος λαός · πυγαλγίας γάρ τις καί γίγνομαι καί καλέω , κάμνω δέ ὑπό ὁ πάθος καταμένω , καί τυγχάνω οἰκεῖος ὅδε ὁ ὄνομα ὁ τόπος . εἶτα λιμήν Πάνορμος καλέω ἔχω ἱερός ὁ Ἐφέσιος Ἄρτεμις · εἶτα ὁ πόλις . ἐν δέ ὁ αὐτός παράλιος μικρός ὑπέρ ὁ θάλασσα εἰμί καί ὁ Ὀρτυγία , διαπρεπής ἄλσος παντοδαπός ὕλη , κυπάρισσος δέ ὁ πολύς . διαρρέω δέ ὁ Κέγχριος ποταμός , οὗ φημί νίζω ὁ Λητώ μετά ὁ ὠδίς . ἐνταῦθα γάρ μυθεύω ὁ λοχεία καί ὁ τροφός ὁ Ὀρτυγία καί ὁ ἄδυτος ἐν ὅς ὁ λοχεία , καί ὁ πλησίον ἐλαία , ὅς πρῶτος ἐπαναπαύω φημί ὁ θεός ἀπολύω ὁ ὠδίς . ὑπέρκειμαι δέ ὁ ἄλσος ὄρος ὁ Σολμισσός , ὅπου ἵστημι φημί ὁ Κουρῆτες ὁ ψόφος ὁ ὅπλον ἐκπλήσσω ὁ Ἥρα ζηλότυπος ἐφεδρεύω , καί λανθάνω συμπράσσω ὁ λοχεία ὁ Λητώ . εἰμί δέ ἐν ὁ τόπος πολύς ναῦς , ὁ μέν ἀρχαῖος ὁ δέ ὕστερον γίγνομαι , ἐν μέν ὁ ἀρχαῖος ἀρχαῖος εἰμί ξόανον , ἐν δέ ὁ ὕστερον Σκόπας ἔργον · ὁ μέν Λητώ σκῆπτρον ἔχω , ὁ δέ Ὀρτυγία παρίστημι ἑκάτερος ὁ χείρ παιδίον ἔχω . πανήγυρις δέ ἐνταῦθα συντελέω κατά ἔτος , ἔθος δέ τις ὁ νέος φιλοκαλέω μάλα περί ὁ ἐνταῦθα εὐωχία λαμπρύνω · τότε δέ καί ὁ Κούρητες ἀρχεῖον συνάγω συμπόσιον καί τις μυστικός θυσία ἐπιτελέω .