ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
strabo.geographica 3.2.11
οὐ πολὺ δʼ ἄπωθεν τοῦ Καστλῶνος ἔστι καὶ τὸ ὄρος ἐξ οὗ ῥεῖν φασι τὸν Βαῖτιν , ὃ καλοῦσιν Ἀργυροῦν διὰ τὰ ἀργυρεῖα τὰ ἐν αὐτῷ . Πολύβιος δὲ καὶ τὸν Ἄναν καὶ τοῦτον ἐκ τῆς Κελτιβηρίας ῥεῖν φησι , διέχοντας ἀλλήλων ὅσον ἐνακοσίους σταδίους · αὐξηθέντες γὰρ οἱ Κελτίβηρες ἐποίησαν καὶ τὴν πλησιόχωρον πᾶσαν ὁμώνυμον ἑαυτοῖς . ἐοίκασι δʼ οἱ παλαιοὶ καλεῖν τὸν Βαῖτιν Ταρτησσόν , τὰ δὲ Γάδειρα καὶ τὰς πρὸς αὐτὴν νήσους Ἐρύθειαν · διόπερ οὕτως εἰπεῖν ὑπολαμβάνουσι Στησίχορον περὶ τοῦ Γηρυόνος βουκόλου διότι γεννηθείη σχεδὸν ἀντιπέρας κλεινᾶς Ἐρυθείας Ταρτησσοῦ ποταμοῦ παρὰ παγὰς ἀπείρονας ἀργυρορίζους , ἐν κευθμῶνι πέτρας . δυεῖν δὲ οὐσῶν ἐκβολῶν τοῦ ποταμοῦ πόλιν ἐν τῷ μεταξὺ χώρῳ κατοικεῖσθαι πρότερον φασίν , ἣν καλεῖσθαι Ταρτησσὸν ὁμώνυμον τῷ ποταμῷ , καὶ τὴν χώραν Ταρτησσίδα , ἣν νῦν Τουρδοῦλοι νέμονται . καὶ Ἐρατοσθένης δὲ τὴν συνεχῆ τῇ Κάλπῃ Ταρτησσίδα καλεῖσθαί φησι καὶ Ἐρύθειαν νῆσον εὐδαίμονα . πρὸς ὃν Ἀρτεμίδωρος ἀντιλέγων καὶ ταῦτα ψευδῶς λέγεσθαί φησιν ὑπʼ αὐτοῦ καθάπερ καὶ τὸ ἀπὸ Γαδείρων ἐπὶ τὸ ἱερὸν ἀκρωτήριον διάστημα ἀπέχειν ἡμερῶν πέντε πλοῦν , οὐ πλειόνων ὄντων ἢ χιλίων καὶ ἑπτακοσίων σταδίων , καὶ τὸ τὰς ἀμπώτεις μέχρι δεῦρο περατοῦσθαι ἀντὶ τοῦ κύκλῳ περὶ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην συμβαίνειν , καὶ τὸ τὰ προσαρκτικὰ μέρη τῆς Ἰβηρίας εὐπαροδώτερα εἶναι πρὸς τὴν Κελτικὴν ἢ κατὰ τὸν ὠκεανὸν πλέουσι , καὶ ὅσα δὴ ἄλλα εἴρηκε Πυθέᾳ πιστεύσας .
Lemmas: οὐ πολύς δέ ἄπωθεν ὁ Καστλών εἰμί καί ὁ ὄρος ἐκ ὅς ῥέω φημί ὁ Βαῖτις , ὅς καλέω Ἀργυροῦς διά ὁ ἀργύρειος ὁ ἐν αὐτός . Πολύβιος δέ καί ὁ Ἄνας καί οὗτος ἐκ ὁ Κελτιβηρία ῥέω φημί , διέχω ἀλλήλων ὅσος ἐνακόσιοι στάδιον · αὐξάνω γάρ ὁ Κελτίβηρες ποιέω καί ὁ πλησιόχωρος πᾶς ὁμώνυμος ἑαυτοῦ . ἔοικα δέ ὁ παλαιός καλέω ὁ Βαῖτις Ταρτησσός , ὁ δέ Γάδειρα καί ὁ πρός αὐτός νῆσος Ἐρυθεία · διόπερ οὕτως λέγω ὑπολαμβάνω Στησίχορος περί ὁ Γηρυόνης βούκολος διότι γεννάω σχεδόν ἀντιπέρας κλεινός Ἐρυθεία Ταρτησσός ποταμός παρά πηγή ἀπείρων ἀργυρόριζος , ἐν κευθμών πέτρα . δύο δέ εἰμί ἐκβολή ὁ ποταμός πόλις ἐν ὁ μεταξύ χῶρος κατοικέω πρότερος φημί , ὅς καλέω Ταρτησσός ὁμώνυμος ὁ ποταμός , καί ὁ χώρα Ταρτησσίς , ὅς νῦν Τουρδοῦλος νέμω . καί Ἐρατοσθένης δέ ὁ συνεχής ὁ Κάλπη Ταρτησσίς καλέω φημί καί Ἐρυθεία νῆσος εὐδαίμων . πρός ὅς Ἀρτεμίδωρος ἀντιλέγω καί οὗτος ψευδής λέγω φημί ὑπό αὐτός καθά καί ὁ ἀπό Γάδειρα ἐπί ὁ ἱερός ἀκρωτήριον διάστημα ἀπέχω ἡμέρα πέντε πλόος , οὐ πολύς εἰμί ἤ χίλιοι καί ἑπτακόσιοι στάδιον , καί ὁ ὁ ἄμπωτις μέχρι δεῦρο περατόω ἀντί ὁ κύκλος περί πᾶς ὁ οἰκουμένη συμβαίνω , καί ὁ ὁ προσαρκτικός μέρος ὁ Ἰβηρία εὐπάροδος εἰμί πρός ὁ Κελτικός ἤ κατά ὁ ὠκεανός πλέω , καί ὅσος δή ἄλλος λέγω Πυθέας πιστεύω .
strabo.geographica 3.2.12
̔ο δὲ ποιητὴς πολύφωνός τις ὢν καὶ πολυίστωρ δίδωσιν ἀφορμὰς ὡς οὐδὲ τούτων ἀνήκοός ἐστι τῶν τόπων , εἴ τις ὀρθῶς συλλογίζεσθαι βούλοιτο ἀπʼ ἀμφοῖν , τῶν τε χεῖρον λεγομένων περὶ αὐτῶν καὶ τῶν ἄμεινον καὶ ἀληθέστερον . χεῖρον μέν , ὅτι πρὸς δύσιν ἐσχάτη ἤκουεν αὕτη , ὅπου , καθάπερ αὐτός φησιν , εἰς τὸν ὠκεανὸν ἐμπίπτει λαμπρὸν φάος ἠελίοιο , ἕλκον νύκτα μέλαιναν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν . ἡ δὲ νὺξ ὅτι δύσφημον καὶ τῷ Ἅιδῃ πλησιάζον , ὁ δὲ Ἅιδης τῷ Ταρτάρῳ , εἰκάζοι ἄν τις ἀκούοντα περὶ Ταρτησσοῦ τὸν Τάρταρον ἐκεῖθεν παρονομάσαι τὸν ἔσχατον τῶν ὑποχθονίων τόπων , προσθεῖναι δὲ καὶ μῦθον τὸ ποιητικὸν σώζοντα . καθάπερ καὶ τοὺς Κιμμερίους εἰδὼς ἐν βορείοις καὶ ζοφεροῖς οἰκήσαντας τόποις τοῖς κατὰ τὸν Βόσπορον ἵδρυσεν αὐτοὺς πρὸς τῷ Ἅιδῃ , τάχα καὶ κατά τι κοινὸν τῶν Ἰώνων ἔχθος πρὸς τὸ φῦλον τοῦτο · καὶ γὰρ καθʼ Ὅμηρον ἢ μικρὸν πρὸ αὐτοῦ λέγουσι τὴν τῶν Κιμμερίων ἔφοδον γενέσθαι τὴν μέχρι τῆς Αἰολίδος καὶ τῆς Ἰωνίας . ταῖς δὲ Κυανέαις ἐποίησε παραπλησίως τὰς Πλαγκτάς , ἀεὶ τοὺς μύθους ἀπό τινων ἱστοριῶν ἐνάγων . χαλεπὰς γάρ τινας μυθεύει πέτρας , καθάπερ τὰς Κυανέας φασίν , ἐξ οὗ καὶ Συμπληγάδες καλοῦνται · διόπερ καὶ τὸν Ἰάσονος παρέθηκε διʼ αὐτῶν πλοῦν · καὶ ὁ κατὰ τὰς στήλας δὲ πορθμὸς καὶ ὁ κατὰ Σικελίαν ὑπηγόρευον αὐτῷ τὸν περὶ τῶν Πλαγκτῶν μῦθον . πρὸς μὲν δὴ τὸ χεῖρον ἀπὸ τῆς τοῦ Ταρτάρου μυθοποιίας αἰνίττοιτό τις ἂν τὴν τῶν τόπων μνήμην τῶν περὶ Ταρτησσόν .
Lemmas: ὁ δέ ποιητής πολύφωνος τις εἰμί καί πολυίστωρ δίδωμι ἀφορμή ὡς οὐδέ οὗτος ἀνήκοος εἰμί ὁ τόπος , εἰ τις ὀρθός συλλογίζομαι βούλομαι ἀπό ἄμφω , ὁ τε κακός λέγω περί αὐτός καί ὁ ἀγαθός καί ἀληθής . κακός μέν , ὅτι πρός δύσις ἔσχατος ἀκούω οὗτος , ὅπου , καθά αὐτός φημί , εἰς ὁ ὠκεανός ἐμπίπτω λαμπρός φάος ἥλιος , ἕλκω νύξ μέλας ἐπί ζείδωρος ἄρουρα . ὁ δέ νύξ ὅτι δύσφημος καί ὁ ᾍδης πλησιάζω , ὁ δέ ᾍδης ὁ Τάρταρος , εἰκάζω ἄν τις ἀκούω περί Ταρτησσός ὁ Τάρταρος ἐκεῖθεν παρονομάζω ὁ ἔσχατος ὁ ὑποχθόνιος τόπος , προστίθημι δέ καί μῦθος ὁ ποιητικός σῴζω . καθά καί ὁ Κιμμέριος οἶδα ἐν βόρειος καί ζοφερός οἰκέω τόπος ὁ κατά ὁ Βόσπορος ἱδρύω αὐτός πρός ὁ ᾍδης , τάχα καί κατά τις κοινός ὁ Ἴων ἔχθος πρός ὁ φῦλον οὗτος · καί γάρ κατά Ὅμηρος ἤ μικρός πρό αὐτός λέγω ὁ ὁ Κιμμέριος ἔφοδος γίγνομαι ὁ μέχρι ὁ Αἰολίς καί ὁ Ἰωνία . ὁ δέ Κυάνεαι ποιέω παραπλήσιος ὁ Πλαγκταί , ἀεί ὁ μῦθος ἀπό τις ἱστορίη ἐνάγω . χαλεπός γάρ τις μυθεύω πέτρα , καθά ὁ Κυάνεαι φημί , ἐκ ὅς καί Συμπληγάς καλέω · διόπερ καί ὁ Ἰάσων παρατίθημι διά αὐτός πλόος · καί ὁ κατά ὁ στήλη δέ πορθμός καί ὁ κατά Σικελία ὑπαγορεύω αὐτός ὁ περί ὁ Πλαγκταί μῦθος . πρός μέν δή ὁ κακός ἀπό ὁ ὁ Τάρταρος μυθοποιία αἰνίσσομαι τις ἄν ὁ ὁ τόπος μνήμη ὁ περί Ταρτησσός .
strabo.geographica 3.2.14
τοὺς δὲ Φοίνικας λέγω μηνυτάς · καὶ τῆς Ἰβηρίας καὶ τῆς Λιβύης τὴν ἀρίστην οὗτοι κατέσχον πρὸ τῆς ἡλικίας τῆς Ὁμήρου καὶ διετέλεσαν κύριοι τῶν τόπων ὄντες , μέχρι οὗ Ῥωμαῖοι κατέλυσαν αὐτῶν τὴν ἡγεμονίαν . τοῦ δʼ Ἰβηρικοῦ πλούτου καὶ ταῦτα μαρτύρια · Καρχηδόνιοι μετὰ τοῦ Βάρκα στρατεύσαντες κατέλαβον , ὥς φασιν οἱ συγγραφεῖς , φάτναις ἀργυραῖς καὶ πίθοις χρωμένους τοὺς ἐν τῇ Τουρδητανίᾳ . ὑπολάβοι δʼ ἄν τις ἐκ τῆς πολλῆς εὐδαιμονίας καὶ μακραίωνας ὀνομασθῆναι τοὺς ἐνθάδε ἀνθρώπους , καὶ μάλιστα τοὺς ἡγεμόνας , καὶ διὰ τοῦτο Ἀνακρέοντα μὲν οὕτως εἰπεῖν ἔγωγʼ οὔτʼ ἂν Ἀμαλθίης βουλοίμην κέρας οὔτʼ ἔτεα πεντήκοντά τε καὶ ἑκατὸν Ταρτησσοῦ βασιλεῦσαι , Ἡρόδοτον δὲ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ βασιλέως καταγράψαι καλέσαντα Ἀργανθώνιον .
Lemmas: ὁ δέ Φοῖνιξ λέγω μηνυτής · καί ὁ Ἰβηρία καί ὁ Λιβύη ὁ ἀγαθός οὗτος κατέχω πρό ὁ ἡλικία ὁ Ὅμηρος καί διατελέω κύριος ὁ τόπος εἰμί , μέχρι ὅς Ῥωμαῖος καταλύω αὐτός ὁ ἡγεμονία . ὁ δέ Ἰβηρικός πλοῦτος καί οὗτος μαρτύριον · Καρχηδόνιος μετά ὁ Βάρκας στρατεύω καταλαμβάνω , ὡς φημί ὁ συγγραφεύς , φάτνη ἀργύρεος καί πίθος χράω ὁ ἐν ὁ Τουρδητανία . ὑπολαμβάνω δέ ἄν τις ἐκ ὁ πολύς εὐδαιμονία καί μακραίων ὀνομάζω ὁ ἐνθάδε ἄνθρωπος , καί μάλα ὁ ἡγεμών , καί διά οὗτος Ἀνακρέων μέν οὕτως λέγω ἐγώ οὔτε ἄν Ἀμαλθίη βούλομαι κέρας οὔτε ἔτος πεντήκοντα τε καί ἑκατόν Ταρτησσός βασιλεύω , Ἡρόδοτος δέ καί ὁ ὄνομα ὁ βασιλεύς καταγράφω καλέω Ἀργανθώνιος .
strabo.geographica 3.2.15
τῇ δὲ τῆς χώρας εὐδαιμονίᾳ καὶ τὸ ἥμερον καὶ τὸ πολιτικὸν συνηκολούθησε τοῖς Τουρδητανοῖς , καὶ τοῖς Κελτικοῖς δὲ διὰ τὴν γειτνίασιν , ὡς δʼ εἴρηκε Πολύβιος διὰ τὴν συγγένειαν · ἀλλʼ ἐκείνοις μὲν ἧττον · τὰ πολλὰ γὰρ κωμηδὸν ζῶσιν . οἱ μέντοι Τουρδητανοὶ καὶ μάλιστα οἱ περὶ τὸν Βαῖτιν τελέως εἰς τὸν Ῥωμαίων μεταβέβληνται τρόπον οὐδὲ τῆς διαλέκτου τῆς σφετέρας ἔτι μεμνημένοι . Λατῖνοί τε οἱ πλεῖστοι γεγόνασι καὶ ἐποίκους εἰλήφασι Ῥωμαίους , ὥστε μικρὸν ἀπέχουσι τοῦ πάντες εἶναι Ῥωμαῖοι . αἵ τε νῦν συνῳκισμέναι πόλεις , ἥ τε ἐν τοῖς Κελτικοῖς Παξαυγοῦστα καὶ ἡ ἐν τοῖς Τουρδούλοις Αὐγοῦστα Ἠμέριτα καὶ ἡ περὶ τοὺς Κελτίβηρας Καισαραυγοῦστα καὶ ἄλλαι ἔνιαι κατοικίαι , τὴν μεταβολὴν τῶν λεχθεισῶν πολιτειῶν ἐμφανίζουσι . καὶ δὴ τῶν Ἰβήρων ὅσοι ταύτης εἰσὶ τῆς ἰδέας τογᾶτοι λέγονται · ἐν δὲ τούτοις εἰσὶ καὶ οἱ Κελτίβηρες οἱ πάντων νομισθέντες ποτὲ θηριωδέστατοι . ταῦτα μὲν περὶ τούτων .
Lemmas: ὁ δέ ὁ χώρα εὐδαιμονία καί ὁ ἥμερος καί ὁ πολιτικός συνακολουθέω ὁ Τουρδητανοί , καί ὁ Κελτικός δέ διά ὁ γειτνίασις , ὡς δέ λέγω Πολύβιος διά ὁ συγγένεια · ἀλλά ἐκεῖνος μέν ἥσσων · ὁ πολύς γάρ κωμηδόν ζάω . ὁ μέντοι Τουρδητανοί καί μάλα ὁ περί ὁ Βαῖτις τέλειος εἰς ὁ Ῥωμαῖος μεταβάλλω τρόπος οὐδέ ὁ διάλεκτος ὁ σφέτερος ἔτι μιμνῄσκω . Λατῖνος τε ὁ πολύς γίγνομαι καί ἔποικος λαμβάνω Ῥωμαῖος , ὥστε μικρός ἀπέχω ὁ πᾶς εἰμί Ῥωμαῖος . ὁ τε νῦν συνοικίζω πόλις , ὁ τε ἐν ὁ Κελτικός Παξαυγοῦστα καί ὁ ἐν ὁ Τουρδοῦλοι Αὐγοῦστα Ἠμέριτα καί ὁ περί ὁ Κελτίβηρες Καισαραυγοῦστα καί ἄλλος ἔνιοι κατοικία , ὁ μεταβολή ὁ λέγω πολιτεία ἐμφανίζω . καί δή ὁ Ἴβηρος ὅσος οὗτος εἰμί ὁ ἰδέα τογάτους λέγω · ἐν δέ οὗτος εἰμί καί ὁ Κελτίβηρες ὁ πᾶς νομίζω ποτέ θηριώδης . οὗτος μέν περί οὗτος .
strabo.geographica 3.3.2
οἱ δὲ ὑπερκείμενοι τῶν λεχθέντων μερῶν Ὠρητανοὶ μέν εἰσι νοτιώτατοι καὶ μέχρι τῆς παραλίας διήκοντες ἐκ μέρους τῆς ἐντὸς στηλῶν , Καρπητανοὶ δὲ μετὰ τούτους πρὸς ἄρκτους , εἶτα Ὀυέττωνες καὶ Ὀυακκαῖοι , διʼ ὧν ὁ Δούριος ῥεῖ κατʼ Ἀκούτειαν πόλιν τῶν Ὀυακκαίων ἔχων διάβασιν , Καλλαϊκοὶ δʼ ὕστατοι , τῆς ὀρεινῆς ἐπέχοντες πολλήν · διὸ καὶ δυσμαχώτατοι ὄντες τῷ τε καταπολεμήσαντι τοὺς Λυσιτανοὺς αὐτοὶ παρέσχον τὴν ἐπωνυμίαν , καὶ νῦν ἤδη τοὺς πλείστους τῶν Λυσιτανῶν Καλλαϊκοὺς καλεῖσθαι παρεσκεύασαν . τῆς μὲν οὖν Ὠρητανίας κρατιστεύουσά ἐστι πόλις Καστουλὼν καὶ Ὠρία .
Lemmas: ὁ δέ ὑπέρκειμαι ὁ λέγω μέρος Ὠρητανοί μέν εἰμί νότιος καί μέχρι ὁ παραλία διήκω ἐκ μέρος ὁ ἐντός στήλη , Καρπητανοί δέ μετά οὗτος πρός ἄρκτος , εἶτα Ὀυέττων καί Ὀυακκαῖος , διά ὅς ὁ Δοῦρις ῥέω κατά Ἀκούτεια πόλις ὁ Ὀυακκαῖος ἔχω διάβασις , Καλλαϊκός δέ ὕστατος , ὁ ὀρεινός ἐπέχω πολύς · διό καί δύσμαχος εἰμί ὁ τε καταπολεμέω ὁ Λυσιτανοί αὐτός παρέχω ὁ ἐπωνυμία , καί νῦν ἤδη ὁ πολύς ὁ Λυσιτανοί Καλλαϊκός καλέω παρασκευάζω . ὁ μέν οὖν Ὠρητανία κρατιστεύω εἰμί πόλις Καστουλών καί Ὠρία .
strabo.geographica 3.3.3
τοῦ δὲ Τάγου τὰ πρὸς ἄρκτον ἡ Λυσιτανία ἐστὶ μέγιστον τῶν Ἰβηρικῶν ἐθνῶν καὶ πλείστοις χρόνοις ὑπὸ Ῥωμαίων πολεμηθέν . περιέχει δὲ τῆς χώρας ταύτης τὸ μὲν νότιον πλευρὸν ὁ Τάγος , τὸ δʼ ἑσπέριον καὶ τὸ ἀρκτικὸν ὁ ὠκεανός , τὸ δʼ ἑωθινὸν οἵ τε Καρπητανοὶ καὶ οἱ Ὀυέττωνες καὶ Ὀυακκαῖοι καὶ Καλλαϊκοί , τὰ γνώριμα ἔθνη · τἆλλα δὲ οὐκ ἄξιον ὀνομάζειν διὰ τὴν μικρότητα καὶ τὴν ἀδοξίαν · ὑπεναντίως δὲ τὰ νῦν ἔνιοι καὶ τούτους Λυσιτανοὺς ὀνομάζουσιν . ὅμοροι δʼ εἰσὶν ἐκ τοῦ πρὸς ἕω μέρους οἱ μὲν Καλλαϊκοὶ τῷ τῶν Ἀστούρων ἔθνει καὶ τοῖς ίβηρσιν , οἱ δʼ ἄλλοι τοῖς Κελτίβηρσι . τὸ μὲν οὖν μῆκος τρισχιλίων σταδίων , τὸ δὲ πλάτος πολὺ ἔλαττον , ὃ ποιεῖ τὸ ἑωθινὸν πλευρὸν εἰς τὴν ἀντικειμένην παραλίαν · ὑψηλὸν δʼ ἐστὶ τὸ ἑωθινὸν καὶ τραχύ , ἡ δὲ ὑποκειμένη χώρα πεδιὰς πᾶσα καὶ μέχρι θαλάττης πλὴν ὀλίγων ὀρῶν οὐ μεγάλων · ᾗ δὴ καὶ τὸν Ἀριστοτέλη φησὶν ὁ Ποσειδώνιος οὐκ ὀρθῶς αἰτιᾶσθαι τὴν παραλίαν τῶν πλημμυρίδων καὶ τῶν ἀμπώτεων · παλιρροεῖν γὰρ φάναι τὴν θάλατταν διὰ τὸ τὰς ἀκτὰς ὑψηλάς τε καὶ τραχείας εἶναι δεχομένας τε τὸ κῦμα σκληρῶς καὶ ἀνταποδιδούσας . τἀναντία γὰρ τῇ Ἰβηρίᾳ θινώδεις εἶναι καὶ ταπεινὰς τὰς πλείστας , ὀρθῶς λέγων .
Lemmas: ὁ δέ Τάγος ὁ πρός ἄρκτος ὁ Λυσιτανία εἰμί μέγας ὁ Ἰβηρικός ἔθνος καί πολύς χρόνος ὑπό Ῥωμαῖος πολεμέω . περιέχω δέ ὁ χώρα οὗτος ὁ μέν νότιος πλευρόν ὁ Τάγος , ὁ δέ ἑσπέριος καί ὁ ἀρκτικός ὁ ὠκεανός , ὁ δέ ἑωθινός ὁ τε Καρπητανοί καί ὁ Ὀυέττων καί Ὀυακκαῖος καί Καλλαϊκός , ὁ γνώριμος ἔθνος · ἄλλος δέ οὐ ἄξιος ὀνομάζω διά ὁ μικρότης καί ὁ ἀδοξία · ὑπεναντίος δέ ὁ νῦν ἔνιοι καί οὗτος Λυσιτανοί ὀνομάζω . ὅμορος δέ εἰμί ἐκ ὁ πρός ἠώς μέρος ὁ μέν Καλλαϊκός ὁ ὁ Ἀστοῦρος ἔθνος καί ὁ ῖβηρ , ὁ δέ ἄλλος ὁ Κελτίβηρ . ὁ μέν οὖν μῆκος τρισχίλιοι στάδιον , ὁ δέ πλάτος πολύς ἐλαχύς , ὅς ποιέω ὁ ἑωθινός πλευρόν εἰς ὁ ἀντίκειμαι παραλία · ὑψηλός δέ εἰμί ὁ ἑωθινός καί τραχύς , ὁ δέ ὑπόκειμαι χώρα πεδιάς πᾶς καί μέχρι θάλασσα πλήν ὀλίγος ὄρος οὐ μέγας · ὅς δή καί ὁ Ἀριστοτέλης φημί ὁ Ποσειδώνιος οὐ ὀρθός αἰτιάομαι ὁ παραλία ὁ πλημμυρίς καί ὁ ἄμπωτις · παλιρροέω γάρ φημί ὁ θάλασσα διά ὁ ὁ ἀκτή ὑψηλός τε καί τραχύς εἰμί δέχομαι τε ὁ κῦμα σκληρός καί ἀνταποδίδωμι . ἐναντίος γάρ ὁ Ἰβηρία θινώδης εἰμί καί ταπεινός ὁ πολύς , ὀρθός λέγω .
strabo.geographica 3.3.4
̔η δʼ οὖν χώρα περὶ ἧς λέγομεν εὐδαίμων τέ ἐστι καὶ διαρρεῖται ποταμοῖς μεγάλοις τε καὶ μικροῖς , ἅπασιν ἐκ τῶν ἑωθινῶν μερῶν , παραλλήλοις τῷ Τάγῳ · ἔχουσι δὲ καὶ ἀνάπλους οἱ πλείους καὶ ψῆγμα τοῦ χρυσοῦ πλεῖστον . γνωριμώτατοι δὲ τῶν ποταμῶν ἐφεξῆς τῷ Τάγῳ Μούνδας ἀνάπλους ἔχων μικροὺς καὶ Ὀυακούα ὡσαύτως · μετὰ δὲ τούτους Δούριος μακρόθεν τε ῥέων παρὰ Νομαντίαν καὶ πολλὰς ἄλλας τῶν Κελτιβήρων καὶ Ὀυακκαίων κατοικίας , μεγάλοις τʼ ἀναπλεόμενος σκάφεσιν ἐπὶ ὀκτακοσίους σχεδόν τι σταδίους . εἶτʼ ἄλλοι ποταμοὶ καὶ μετὰ τούτους ὁ τῆς Λήθης , ὃν τινὲς Λιμαίαν οἱ δὲ Βελιῶνα καλοῦσι · καὶ οὗτος δʼ ἐκ Κελτιβήρων καὶ Ὀυακκαίων ῥεῖ καὶ ὁ μετʼ αὐτὸν Βαῖνις ( οἱ δὲ Μίνιον φασὶ ) πολὺ μέγιστος τῶν ἐν Λυσιτανίᾳ ποταμῶν ἐπὶ ὀκτακοσίους καὶ αὐτὸς ἀναπλεόμενος σταδίους . Ποσειδώνιος δὲ ἐκ Καντάβρων αὐτὸν ῥεῖν φησί · πρόκειται δὲ τῆς ἐκβολῆς αὐτοῦ νῆσος καὶ χηλαὶ δύο ὅρμους ἔχουσαι . ἐπαινεῖν δʼ ἄξιον τὴν φύσιν , ὅτι τὰς ὄχθας ὑψηλὰς ἔχουσιν οἱ ποταμοὶ καὶ ἱκανὰς δέχεσθαι τοῖς ῥείθροις τὴν θάλατταν πλημμυροῦσαν , ὥστε μὴ ὑπερχεῖσθαι μηδʼ ἐπιπολάζειν ἐν τοῖς πεδίοις . τῆς μὲν οὖν Βρούτου στρατείας ὅρος οὗτος , περαιτέρω δʼ εἰσὶν ἄλλοι πλείους ποταμοὶ παράλληλοι τοῖς λεχθεῖσιν .
Lemmas: ὁ δέ οὖν χώρα περί ὅς λέγω εὐδαίμων τε εἰμί καί διαλέγω ποταμός μέγας τε καί μικρός , ἅπας ἐκ ὁ ἑωθινός μέρος , παράλληλος ὁ Τάγος · ἔχω δέ καί ἀνάπλοος ὁ πολύς καί ψῆγμα ὁ χρυσός πολύς . γνώριμος δέ ὁ ποταμός ἐφεξῆς ὁ Τάγος Μούνδα ἀνάπλοος ἔχω μικρός καί Ὀυακοιυύς ὡσαύτως · μετά δέ οὗτος Δοῦρις μακρόθεν τε ῥέω παρά Νουμαντία καί πολύς ἄλλος ὁ Κελτίβηρες καί Ὀυακκαῖος κατοικία , μέγας τε ἀναπλέω σκάφος ἐπί ὀκτακόσιοι σχεδόν τις στάδιον . εἶτα ἄλλος ποταμός καί μετά οὗτος ὁ ὁ Λήθη , ὅς τις Λιμαίας ὁ δέ Βελιών καλέω · καί οὗτος δέ ἐκ Κελτίβηρες καί Ὀυακκαῖος ῥέω καί ὁ μετά αὐτός Βαῖνις ( ὁ δέ Μίνιος φημί ) πολύς μέγας ὁ ἐν Λυσιτανία ποταμός ἐπί ὀκτακόσιοι καί αὐτός ἀναπλέω στάδιον . Ποσειδώνιος δέ ἐκ Κάνταβρος αὐτός ῥέω φημί · πρόκειμαι δέ ὁ ἐκβολή αὐτός νῆσος καί χηλή δύο ὅρμος ἔχω . ἐπαινέω δέ ἄξιος ὁ φύσις , ὅτι ὁ ὄχθη ὑψηλός ἔχω ὁ ποταμός καί ἱκανός δέχομαι ὁ ῥεῖθρον ὁ θάλασσα πλημμυρέω , ὥστε μή ὑπερχέω μηδέ ἐπιπολάζω ἐν ὁ πεδίον . ὁ μέν οὖν Βροῦτος στρατεία ὅρος οὗτος , πέρα δέ εἰμί ἄλλος πολύς ποταμός παράλληλος ὁ λέγω .
strabo.geographica 3.3.5
̔́υστατοι δʼ οἰκοῦσιν Ἄρταβροι περὶ τὴν ἄκραν ἣ καλεῖται Νέριον , ἣ καὶ τῆς ἑσπερίου πλευρᾶς καὶ τῆς βορείου πέρας ἐστί . περιοικοῦσι δʼ αὐτὴν Κελτικοί , συγγενεῖς τῶν ἐπὶ τῷ Ἄνᾳ . καὶ γὰρ τούτους καὶ Τουρδούλους στρατεύσαντας ἐκεῖσε στασιάσαι φασὶ μετὰ τὴν διάβασιν τοῦ Λιμαία ποταμοῦ · πρὸς δὲ τῇ στάσει καὶ ἀποβολῆς τοῦ ἡγεμόνος γενομένης , καταμεῖναι σκεδασθέντας αὐτόθι · ἐκ τούτου δὲ καὶ τὸν ποταμὸν Λήθης προσαγορευθῆναι . ἔχουσι δὲ οἱ Ἄρταβροι πόλεις συχνὰς ἐν κόλπῳ συνοικουμένας , ὃν οἱ πλέοντες καὶ χρώμενοι τοῖς τόποις Ἀρτάβρων λιμένα προσαγορεύουσιν · οἱ δὲ νῦν τοὺς Ἀρτάβρους Ἀροτρέβας καλοῦσιν . ἔθνη μὲν οὖν περὶ τριάκοντα τὴν χώραν νέμεται τὴν μεταξὺ Τάγου καὶ τῶν Ἀρτάβρων · εὐδαίμονος δὲ τῆς χώρας ὑπαρχούσης κατά τε καρποὺς καὶ βοσκήματα καὶ τὸ τοῦ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ τῶν παραπλησίων πλῆθος , ὅμως οἱ πλείους αὐτῶν τὸν ἀπὸ τῆς γῆς ἀφέντες βίον ἐν λῃστηρίοις διετέλουν καὶ συνεχεῖ πολέμῳ πρός τε ἀλλήλους καὶ τοὺς ὁμόρους αὐτοῖς διαβαίνοντες τὸν Τάγον , ἕως ἔπαυσαν αὐτοὺς Ῥωμαῖοι ταπεινώσαντες καὶ κώμας ποιήσαντες τὰς πόλεις αὐτῶν τὰς πλείστας , ἐνίας δὲ καὶ συνοικίζοντες βέλτιον . ἦρχον δὲ τῆς ἀνομίας ταύτης οἱ ὀρεινοί , καθάπερ εἰκός · λυπρὰν γὰρ νεμόμενοι καὶ μικρὰ κεκτημένοι τῶν ἀλλοτρίων ἐπεθύμουν , οἱ δὲ ἀμυνόμενοι τούτους ἄκυροι τῶν ἰδίων ἔργων καθίσταντο ἐξ ἀνάγκης , ὥστʼ ἀντὶ τοῦ γεωργεῖν ἐπολέμουν καὶ οὗτοι , καὶ συνέβαινε τὴν χώραν ἀμελουμένην στεῖραν οὖσαν τῶν ἐμφύτων ἀγαθῶν οἰκεῖσθαι ὑπὸ λῃστῶν .
Lemmas: ὕστατος δέ οἰκέω Ἄρταβροι περί ὁ ἄκρα ὅς καλέω Νέριον , ὅς καί ὁ ἑσπέριος πλευρά καί ὁ βόρειος πέρας εἰμί . περιοικέω δέ αὐτός Κελτικός , συγγενής ὁ ἐπί ὁ Ἄνας . καί γάρ οὗτος καί Τουρδοῦλοι στρατεύω ἐκεῖσε στασιάζω φημί μετά ὁ διάβασις ὁ Λιμαίας ποταμός · πρός δέ ὁ στάσις καί ἀποβολή ὁ ἡγεμών γίγνομαι , καταμένω σκεδάννυμι αὐτόθι · ἐκ οὗτος δέ καί ὁ ποταμός Λήθη προσαγορεύω . ἔχω δέ ὁ Ἄρταβροι πόλις συχνός ἐν κόλπος συνοικέω , ὅς ὁ πλέω καί χράω ὁ τόπος Ἀρτάβρος λιμήν προσαγορεύω · ὁ δέ νῦν ὁ Ἄρταβροι Ἀροτρέβαι καλέω . ἔθνος μέν οὖν περί τριάκοντα ὁ χώρα νέμω ὁ μεταξύ Τάγος καί ὁ Ἀρτάβρος · εὐδαίμων δέ ὁ χώρα ὑπάρχω κατά τε καρπός καί βόσκημα καί ὁ ὁ χρυσός καί ἄργυρος καί ὁ παραπλήσιος πλῆθος , ὅμως ὁ πολύς αὐτός ὁ ἀπό ὁ γῆ ἀφίημι βίος ἐν λῃστήριον διατελέω καί συνεχής πόλεμος πρός τε ἀλλήλων καί ὁ ὅμορος αὐτός διαβαίνω ὁ Τάγος , ἕως παύω αὐτός Ῥωμαῖος ταπεινόω καί κώμη ποιέω ὁ πόλις αὐτός ὁ πολύς , ἔνιοι δέ καί συνοικίζω ἀγαθός . ἄρχω δέ ὁ ἀνομία οὗτος ὁ ὀρεινός , καθά ἔοικα · λυπρός γάρ νέμω καί μικρός κτάομαι ὁ ἀλλότριος ἐπιθυμέω , ὁ δέ ἀμύνω οὗτος ἄκυρος ὁ ἴδιος ἔργον καθίστημι ἐκ ἀνάγκη , ὥστε ἀντί ὁ γεωργέω πολεμέω καί οὗτος , καί συμβαίνω ὁ χώρα ἀμελέω στεῖρα εἰμί ὁ ἔμφυτος ἀγαθός οἰκέω ὑπό λῃστής .
strabo.geographica 3.3.6
τοὺς δʼ οὖν Λυσιτανούς φασιν ἐνεδρευτικοὺς ἐξερευνητικοὺς ὀξεῖς κούφους εὐεξελίκτους · ἀσπίδιον δʼ αὐτοὺς δίπουν ἔχειν τὴν διάμετρον , κοῖλον εἰς τὸ πρόσθεν , τελαμῶσιν ἐξηρτημένον · οὔτε γὰρ πόρπακας οὔτʼ ἀντιλαβὰς ἔχει παραξιφὶς πρὸς τούτοις ἢ κοπίς . λινοθώρακες οἱ πλείους · σπάνιοι δὲ ἁλυσιδωτοῖς χρῶνται καὶ τριλοφίαις , οἱ δʼ ἄλλοι νευρίνοις κράνεσιν · οἱ πεζοὶ δὲ καὶ κνημῖδας ἔχουσιν , ἀκόντια δʼ ἕκαστος πλείω · τινὲς δὲ καὶ δόρατι χρῶνται · ἐπιδορατίδες δὲ χάλκεαι . ἐνίους δὲ τῶν προσοικούντων τῷ Δουρίῳ ποταμῷ λακωνικῶς διάγειν φασίν , ἀλειπτηρίοις χρωμένους δὶς καὶ πυρίαις ἐκ λίθων διαπύρων , ψυχρολουτροῦντας καὶ μονοτροφοῦντας καθαρείως καὶ λιτῶς . θυτικοὶ δʼ εἰσὶ Λυσιτανοὶ τά τε σπλάγχνα ἐπιβλέπουσιν οὐκ ἐκτέμνοντες · προσεπιβλέπουσι δὲ καὶ τὰς ἐν τῇ πλευρᾷ φλέβας , καὶ ψηλαφῶντες δὲ τεκμαίρονται . σπλαγχνεύονται δὲ καὶ διʼ ἀνθρώπων αἰχμαλώτων καλύπτοντες σάγοις · εἶθʼ ὅταν πληγῇ τὰ σπλάγχνα ὑπὸ τοῦ ἱεροσκόπου , μαντεύονται πρῶτον ἐκ τοῦ πτώματος . τῶν δʼ ἁλόντων τὰς χεῖρας ἀποκόπτοντες τὰς δεξιὰς ἀνατιθέασιν .
Lemmas: ὁ δέ οὖν Λυσιτανοί φημί ἐνεδρευτικός ἐξερευνητικός ὀξύς κοῦφος εὐεξέλικτος · ἀσπίδιον δέ αὐτός δίπους ἔχω ὁ διάμετρος , κοῖλος εἰς ὁ πρόσθεν , τελαμών ἐξαρτάω · οὔτε γάρ πόρπαξ οὔτε ἀντιλαβή ἔχω παραξιφίς πρός οὗτος ἤ κοπίς . λινοθώραξ ὁ πολύς · σπάνιος δέ ἁλυσιδωτός χράω καί τριλοφία , ὁ δέ ἄλλος νεύρινος κράνος · ὁ πεζός δέ καί κνημίς ἔχω , ἀκόντιον δέ ἕκαστος πολύς · τις δέ καί δόρυ χράω · ἐπιδορατίς δέ χάλκεος . ἔνιοι δέ ὁ προσοικέω ὁ Δούριος ποταμός λακωνικός διάγω φημί , ἀλειπτήριον χράω δίς καί πυρία ἐκ λίθος διάπυρος , ψυχρολουτρέω καί μονοτροφέω καθάρειος καί λιτός . θυτικός δέ εἰμί Λυσιτανοί ὁ τε σπλάγχνον ἐπιβλέπω οὐ ἐκτέμνω · προσεπιβλέπω δέ καί ὁ ἐν ὁ πλευρά φλέψ , καί ψηλαφάω δέ τεκμαίρομαι . σπλαγχνεύω δέ καί διά ἄνθρωπος αἰχμάλωτος καλύπτω σάγος · εἶτα ὅταν πλήσσω ὁ σπλάγχνον ὑπό ὁ ἱεροσκόπος , μαντεύομαι πρῶτος ἐκ ὁ πτῶμα . ὁ δέ ἁλίσκομαι ὁ χείρ ἀποκόπτω ὁ δεξιός ἀνατίθημι .
strabo.geographica 3.3.8
τὸ δὲ δυσήμερον καὶ ἀγριῶδες οὐκ ἐκ τοῦ πολεμεῖν συμβέβηκε μόνον ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν ἐκτοπισμόν · καὶ γὰρ ὁ πλοῦς ἐπʼ αὐτοὺς μακρὸς καὶ αἱ ὁδοί , δυσεπίμικτοι δʼ ὄντες ἀποβεβλήκασι τὸ κοινωνικὸν καὶ τὸ φιλάνθρωπον . ἧττον δὲ νῦν τοῦτο πάσχουσι διὰ τὴν εἰρήνην καὶ τὴν τῶν Ῥωμαίων ἐπιδημίαν · ὅσοις δʼ ἧττον τοῦτο συμβαίνει , χαλεπώτεροί εἰσι καὶ θηριωδέστεροι . τοιαύτης δʼ οὔσης καὶ ἀπὸ τῶν τόπων λυπρότητος ἐνίοις καὶ τῶν ὀρῶν , εἰκὸς ἐπιτείνεσθαι τὴν τοιαύτην ἀτοπίαν . ἀλλὰ νῦν , ὡς εἶπον , πέπαυται πολεμοῦντα πάντα · τούς τε γὰρ συνέχοντας ἔτι νῦν μάλιστα τὰ λῃστήρια Καντάβρους καὶ τοὺς γειτονεύοντας αὐτοῖς κατέλυσεν ὁ Σεβαστὸς Καῖσαρ , καὶ ἀντὶ τοῦ πορθεῖν τοὺς τῶν Ῥωμαίων συμμάχους στρατεύουσι νῦν ὑπὲρ τῶν Ῥωμαίων οἵ τε Κωνιακοὶ καὶ οἱ πρὸς ταῖς πηγαῖς τοῦ Ἴβηρος οἰκοῦντες Πληντουίσοι . ὅ τʼ ἐκεῖνον διαδεξάμενος Τιβέριος τριῶν ταγμάτων στρατιωτικὸν ἐπιστήσας τοῖς τόποις , τὸ ἀποδειχθὲν ὑπὸ τοῦ Σεβαστοῦ Καίσαρος , οὐ μόνον εἰρηνικοὺς ἀλλὰ καὶ πολιτικοὺς ἤδη τινὰς αὐτῶν ἀπεργασάμενος τυγχάνει .
Lemmas: ὁ δέ δυσήμερος καί ἀγριώδης οὐ ἐκ ὁ πολεμέω συμβαίνω μόνος ἀλλά καί διά ὁ ἐκτοπισμός · καί γάρ ὁ πλόος ἐπί αὐτός μακρός καί ὁ ὁδός , δυσεπίμικτος δέ εἰμί ἀποβάλλω ὁ κοινωνικός καί ὁ φιλάνθρωπος . ἥσσων δέ νῦν οὗτος πάσχω διά ὁ εἰρήνη καί ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἐπιδημία · ὅσος δέ ἥσσων οὗτος συμβαίνω , χαλεπός εἰμί καί θηριώδης . τοιοῦτος δέ εἰμί καί ἀπό ὁ τόπος λυπρότης ἔνιοι καί ὁ ὄρος , ἔοικα ἐπιτείνω ὁ τοιοῦτος ἀτοπία . ἀλλά νῦν , ὡς λέγω , παύω πολεμέω πᾶς · ὁ τε γάρ συνέχω ἔτι νῦν μάλα ὁ λῃστήριον Κάνταβρος καί ὁ γειτονέω αὐτός καταλύω ὁ Σεβαστός Καῖσαρ , καί ἀντί ὁ πορθέω ὁ ὁ Ῥωμαῖος σύμμαχος στρατεύω νῦν ὑπέρ ὁ Ῥωμαῖος ὁ τε Κωνιακός καί ὁ πρός ὁ πηγή ὁ Ἴβηρ οἰκέω Πληντουίσος . ὁ τε ἐκεῖνος διαδέχομαι Τιβέριος τρεῖς τάγμα στρατιωτικός ἐφίστημι ὁ τόπος , ὁ ἀποδείκνυμι ὑπό ὁ Σεβαστός Καῖσαρ , οὐ μόνος εἰρηνικός ἀλλά καί πολιτικός ἤδη τις αὐτός ἀπεργάζομαι τυγχάνω .
strabo.geographica 3.4.1
λοιπὴ δʼ ἐστὶ τῆς Ἰβηρίας ἥ τε ἀπὸ τῶν στηλῶν μέχρι τῆς Πυρήνης καθʼ ἡμᾶς παραλία καὶ ἡ ταύτης ὑπερκειμένη μεσόγαια πᾶσα , τὸ μὲν πλάτος ἀνώμαλος τὸ δὲ μῆκος μικρῷ πλειόνων ἢ τετρακισχιλίων σταδίων · τὸ δὲ τῆς παραλίας ἔτι πλεῖον καὶ δισχιλίοις σταδίοις εἴρηται . φασὶ δὲ ἀπὸ μὲν Κάλπης τοῦ κατὰ στήλας ὄρους ἐπὶ Καρχηδόνα νέαν δισχιλίους καὶ διακοσίους σταδίους · οἰκεῖσθαι δὲ τὴν ᾐόνα ταύτην ὑπὸ Βαστητανῶν οὓς καὶ Βαστούλους καλοῦσιν , ἐκ μέρους δὲ καὶ ὑπὸ Ὠρητανῶν . ἐντεῦθεν δʼ ἐπὶ τὸν Ἴβηρα ἄλλους τοσούτους σχεδόν τι ( ταύτην δʼ ἔχειν Ἐδητανούς ) , ἐντὸς δὲ τοῦ Ἴβηρος μέχρι Πυρήνης καὶ τῶν Πομπηίου ἀναθημάτων χιλίους καὶ ἑξακοσίους · οἰκεῖν δὲ Ἐδητανῶν τε ὀλίγους καὶ λοιπὸν τοὺς προσαγορευομένους Ἰνδικήτας μεμερισμένους τέτραχα .
Lemmas: λοιπός δέ εἰμί ὁ Ἰβηρία ὁ τε ἀπό ὁ στήλη μέχρι ὁ Πυρήνη κατά ἐγώ παραλία καί ὁ οὗτος ὑπέρκειμαι μεσόγαια πᾶς , ὁ μέν πλάτος ἀνώμαλος ὁ δέ μῆκος μικρός πολύς ἤ τετρακισχίλιοι στάδιον · ὁ δέ ὁ παραλία ἔτι πολύς καί δισχίλιοι στάδιον λέγω . φημί δέ ἀπό μέν Κάλπη ὁ κατά στήλη ὄρος ἐπί Καρχηδών νέος δισχίλιοι καί διακόσιοι στάδιον · οἰκέω δέ ὁ ἠιών οὗτος ὑπό Βαστητανός ὅς καί Βάστουλος καλέω , ἐκ μέρος δέ καί ὑπό Ὠρητανοί . ἐντεῦθεν δέ ἐπί ὁ Ἴβηρ ἄλλος τοσοῦτος σχεδόν τις ( οὗτος δέ ἔχω Ἐδητανός ) , ἐντός δέ ὁ Ἴβηρ μέχρι Πυρήνη καί ὁ Πομπήϊος ἀνάθημα χίλιοι καί ἑξακόσιοι · οἰκέω δέ Ἐδητανός τε ὀλίγος καί λοιπός ὁ προσαγορεύω Ἰνδικήτης μερίζω τέτραχα .
strabo.geographica 3.4.2
κατὰ μέρος δὲ ἀπὸ Κάλπης ἀρξαμένοις ῥάχις ἐστὶν ὀρεινὴ τῆς Βαστητανίας καὶ τῶν Ὠρητανῶν δασεῖαν ὕλην ἔχουσα καὶ μεγαλόδενδρον , διορίζουσα τὴν παραλίαν ἀπὸ τῆς μεσογαίας . πολλαχοῦ δὲ κἀνταῦθά ἐστι χρυσεῖα καὶ ἄλλα μέταλλα . πόλις δʼ ἐστὶν ἐν τῇ παραλίᾳ ταύτῃ πρώτη Μάλακα , ἴσον διέχουσα τῆς Κάλπης ὅσον καὶ τὰ Γάδειρα · ἐμπόριον δʼ ἐστὶν τοῖς ἐν τῇ περαίᾳ νομάσι , καὶ ταριχείας δὲ ἔχει μεγάλας . ταύτην τινὲς τῇ Μαινάκῃ τὴν αὐτὴν νομίζουσιν , ἣν ὑστάτην τῶν Φωκαϊκῶν πόλεων πρὸς δύσει κειμένην παρειλήφαμεν , οὐκ ἔστι δέ · ἀλλʼ ἐκείνη μὲν ἀπωτέρω τῆς Κάλπης ἐστί , κατεσκαμμένη , τὰ δʼ ἴχνη σώζουσα Ἑλληνικῆς πόλεως , ἡ δὲ Μάλακα πλησίον μᾶλλον , Φοινικικὴ τῷ σχήματι . ἐφεξῆς δʼ ἐστὶν ἡ τῶν Ἐξιτανῶν πόλις , ἐξ ἧς καὶ τὰ ταρίχη ἐπωνύμως λέγεται .
Lemmas: κατά μέρος δέ ἀπό Κάλπη ἄρχω ῥάχις εἰμί ὀρεινός ὁ Βαστητανία καί ὁ Ὠρητανοί δασύς ὕλη ἔχω καί μεγαλόδενδρος , διορίζω ὁ παράλιος ἀπό ὁ μεσόγαιος . πολλαχοῦ δέ ἐνταῦθα εἰμί χρυσεῖον καί ἄλλος μέταλλον . πόλις δέ εἰμί ἐν ὁ παράλιος οὗτος πρῶτος Μάλακα , ἴσος διέχω ὁ Κάλπη ὅσος καί ὁ Γάδειρα · ἐμπόριον δέ εἰμί ὁ ἐν ὁ περαίη νομάς , καί ταριχεία δέ ἔχω μέγας . οὗτος τις ὁ Μαινάκη ὁ αὐτός νομίζω , ὅς ὕστερος ὁ Φωκαικός πόλις πρός δύσις κεῖμαι παραλαμβάνω , οὐ εἰμί δέ · ἀλλά ἐκεῖνος μέν ἀπωτέρω ὁ Κάλπη εἰμί , κατασκάπτω , ὁ δέ ἴχνος σῴζω Ἑλληνικός πόλις , ὁ δέ Μάλακα πλησίον μάλα , Φοινικικός ὁ σχῆμα . ἐφεξῆς δέ εἰμί ὁ ὁ Ἐξιτανός πόλις , ἐκ ὅς καί ὁ τάριχος ἐπώνυμος λέγω .
strabo.geographica 3.4.3
μετὰ ταύτην Ἄβδηρα Φοινίκων κτίσμα καὶ αὐτή . ὑπὲρ δὲ τῶν τόπων ἐν τῇ ὀρεινῇ δείκνυται Ὀδύσσεια καὶ τὸ ἱερὸν τῆς Ἀθηνᾶς ἐν αὐτῇ , ὡς Ποσειδώνιός τε εἴρηκε καὶ Ἀρτεμίδωρος καὶ Ἀσκληπιάδης ὁ Μυρλεανός , ἀνὴρ ἐν τῇ Τουρδητανίᾳ παιδεύσας τὰ γραμματικὰ καὶ περιήγησίν τινα τῶν ἐθνῶν ἐκδεδωκὼς τῶν ταύτῃ . οὗτος δέ φησιν ὑπομνήματα τῆς πλάνης τῆς Ὀδυσσέως ἐν τῷ ἱερῷ τῆς Ἀθηνᾶς ἀσπίδας προσπεπατταλεῦσθαι καὶ ἀκροστόλια . ἐν Καλλαϊκοῖς δὲ τῶν μετὰ Τεύκρου στρατευσάντων τινὰς οἰκῆσαι , καὶ ὑπάρξαι πόλεις αὐτόθι , τὴν μὲν καλουμένην Ἕλληνες τὴν δὲ Ἀμφίλοχοι , ὡς καὶ τοῦ Ἀμφιλόχου τελευτήσαντος δεῦρο καὶ τῶν συνόντων πλανηθέντων μέχρι τῆς μεσογαίας . καὶ τῶν μεθʼ Ἡρακλέους δέ τινας καὶ τῶν ἀπὸ Μεσσήνης ἱστορῆσθαί φησιν ἐποικῆσαι τὴν Ἰβηρίαν , τῆς δὲ Κανταβρίας μέρος τι κατασχεῖν Λάκωνας καὶ οὗτός φησι καὶ ἄλλοι . ἐνταῦθα δὲ καὶ Ὠκέλλαν πόλιν Ὠκέλλα κτίσμα λέγουσι τοῦ μετὰ Ἀντήνορος καὶ τῶν παίδων αὐτοῦ διαβάντος εἰς τὴν Ἰταλίαν . καὶ ἐν τῇ Λιβύῃ δὲ πεπιστεύκασί τινες τοῖς τῶν Γαδειριτῶν ἐμπόροις προσέχοντες , ὡς καὶ Ἀρτεμίδωρος εἴρηκεν , ὅτι οἱ ὑπὲρ τῆς Μαυρουσίας οἰκοῦντες πρὸς τοῖς ἑσπερίοις Αἰθίοψι Λωτοφάγοι καλοῦνται , σιτούμενοι λωτόν , πόαν τινὰ καὶ ῥίζαν , οὐ δεόμενοι δὲ ποτοῦ , οὐδὲ ἔχοντες διὰ τὴν ἀνυδρίαν , διατείνοντες καὶ μέχρι τῶν ὑπὲρ τῆς Κυρήνης τόπων . ἄλλοι τε πάλιν καλοῦνται Λωτοφάγοι τὴν ἑτέραν οἰκοῦντες τῶν πρὸ τῆς μικρᾶς Σύρτεως νήσων , τὴν Μήνιγγα .
Lemmas: μετά οὗτος Ἄβδηρα Φοῖνιξ κτίσμα καί αὐτός . ὑπέρ δέ ὁ τόπος ἐν ὁ ὀρεινή δείκνυμι Ὀδύσσεια καί ὁ ἱερός ὁ Ἀθήνη ἐν αὐτός , ὡς Ποσειδώνιος τε λέγω καί Ἀρτεμίδωρος καί Ἀσκληπιάδης ὁ Μυρλεανός , ἀνήρ ἐν ὁ Τουρδητανία παιδεύω ὁ γραμματικός καί περιήγησις τις ὁ ἔθνος ἐκδίδωμι ὁ ταύτῃ . οὗτος δέ φημί ὑπόμνημα ὁ πλάνη ὁ Ὀδυσσεύς ἐν ὁ ἱερόν ὁ Ἀθήνη ἀσπίς προσπασσαλεύω καί ἀκροστόλιον . ἐν Καλλαϊκός δέ ὁ μετά Τεῦκρος στρατεύω τις οἰκέω , καί ὑπάρχω πόλις αὐτόθι , ὁ μέν καλέω Ἕλλην ὁ δέ Ἀμφίλοχος , ὡς καί ὁ Ἀμφίλοχος τελευτάω δεῦρο καί ὁ σύνειμι πλανάω μέχρι ὁ μεσόγαιος . καί ὁ μετά Ἡρακλῆς δέ τις καί ὁ ἀπό Μεσσήνη ἱστορέω φημί ἐποικέω ὁ Ἰβηρία , ὁ δέ Κανταβρία μέρος τις κατέχω Λάκων καί οὗτος φημί καί ἄλλος . ἐνταῦθα δέ καί Ὠκέλλα πόλις Ὠκέλλα κτίσμα λέγω ὁ μετά Ἀντήνωρ καί ὁ παῖς αὐτός διαβαίνω εἰς ὁ Ἰταλία . καί ἐν ὁ Λιβύη δέ πιστεύω τις ὁ ὁ Γαδειρίτης ἔμπορος προσέχω , ὡς καί Ἀρτεμίδωρος λέγω , ὅτι ὁ ὑπέρ ὁ Μαυρουσία οἰκέω πρός ὁ ἑσπέριος Αἰθίοψ Λωτοφάγοι καλέω , σιτέομαι λωτός , πόα τις καί ῥίζα , οὐ δέω δέ ποτόν , οὐδέ ἔχω διά ὁ ἀνυδρία , διατείνω καί μέχρι ὁ ὑπέρ ὁ Κυρήνη τόπος . ἄλλος τε πάλιν καλέω Λωτοφάγοι ὁ ἕτερος οἰκέω ὁ πρό ὁ μικρός Σύρτις νῆσος , ὁ Μῆνιγξ .
strabo.geographica 3.4.4
οὐ δὴ θαυμάζοι τις ἂν οὔτε τοῦ ποιητοῦ τὰ περὶ τὴν Ὀδυσσέως πλάνην μυθογραφήσαντος τοῦτον τὸν τρόπον , ὥστʼ ἔξω στηλῶν ἐν τῷ Ἀτλαντικῷ πελάγει τὰ πολλὰ διαθέσθαι τῶν λεγομένων περὶ αὐτοῦ ( τὰ γὰρ ἱστορούμενα ἐγγὺς ἦν καὶ τόποις καὶ τοῖς ἄλλοις τῶν ὑπʼ ἐκείνου πεπλασμένων , ὥστε οὐκ ἀπίθανον ἐποίει τὸ πλάσμα ) , οὔτʼ εἴ τινες αὐταῖς τε ταύταις ταῖς ἱστορίαις πιστεύσαντες καὶ τῇ πολυμαθείᾳ τοῦ ποιητοῦ καὶ πρὸς ἐπιστημονικὰς ὑποθέσεις ἔτρεψαν τὴν Ὁμήρου ποίησιν , καθάπερ Κράτης τε ὁ Μαλλώτης ἐποίησε καὶ ἄλλοι τινές . οἱ δʼ οὕτως ἀγροίκως ἐδέξαντο τὴν ἐπιχείρησιν τὴν τοιαύτην ὥστε οὐ μόνον τὸν ποιητὴν σκαπανέως ἢ θεριστοῦ δίκην ἐκ πάσης τῆς τοιαύτης ἐπιστήμης ἐξέβαλον , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἁψαμένους τῆς τοιαύτης πραγματείας μαινομένους ὑπέλαβον · συνηγορίαν δὲ ἢ ἐπανόρθωσιν ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον εἰς τὰ λεχθέντα ὑπʼ ἐκείνων εἰσενεγκεῖν οὐκ ἐθάρρησεν οὔτε τῶν γραμματικῶν οὔτε τῶν περὶ τὰ μαθήματα δεινῶν οὐδείς . καίτοι ἔμοιγε δοκεῖ δυνατὸν εἶναι καὶ συνηγορῆσαι πολλοῖς τῶν λεχθέντων καὶ εἰς ἐπανόρθωσιν ἄγειν καὶ μάλιστα ταῦτα ὅσα Πυθέας παρεκρούσατο τοὺς πιστεύσαντας αὐτῷ κατὰ ἄγνοιαν τῶν τε ἑσπερίων τόπων καὶ τῶν προσβόρρων τῶν παρὰ τὸν ὠκεανόν . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐάσθω λόγον ἔχοντα ἴδιον καὶ μακρόν .
Lemmas: οὐ δή θαυμάζω τις ἄν οὔτε ὁ ποιητής ὁ περί ὁ Ὀδυσσεύς πλάνη μυθογραφέω οὗτος ὁ τρόπος , ὥστε ἔξω στήλη ἐν ὁ Ἀτλαντικός πέλαγος ὁ πολύς διατίθημι ὁ λέγω περί αὐτός ( ὁ γάρ ἱστορέω ἐγγύς εἰμί καί τόπος καί ὁ ἄλλος ὁ ὑπό ἐκεῖνος πλάσσω , ὥστε οὐ ἀπίθανος ποιέω ὁ πλάσμα ) , οὔτε εἰ τις αὐτός τε οὗτος ὁ ἱστορία πιστεύω καί ὁ πολυμάθεια ὁ ποιητής καί πρός ἐπιστημονικός ὑπόθεσις τρέπω ὁ Ὅμηρος ποίησις , καθά Κράτης τε ὁ Μαλλώτης ποιέω καί ἄλλος τις . ὁ δέ οὕτως ἄγροικος δέχομαι ὁ ἐπιχείρησις ὁ τοιοῦτος ὥστε οὐ μόνος ὁ ποιητής σκαπανεύς ἤ θεριστής δίκη ἐκ πᾶς ὁ τοιοῦτος ἐπιστήμη ἐκβάλλω , ἀλλά καί ὁ ἅπτω ὁ τοιοῦτος πραγματεία μαίνομαι ὑπολαμβάνω · συνηγορία δέ ἤ ἐπανόρθωσις ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος εἰς ὁ λέγω ὑπό ἐκεῖνος εἰσφέρω οὐ θαρσέω οὔτε ὁ γραμματικός οὔτε ὁ περί ὁ μάθημα δεινός οὐδείς . καίτοι ἐγώ δοκέω δυνατός εἰμί καί συνηγορέω πολύς ὁ λέγω καί εἰς ἐπανόρθωσις ἄγω καί μάλα οὗτος ὅσος Πυθέας παρακρούω ὁ πιστεύω αὐτός κατά ἄγνοια ὁ τε ἑσπέριος τόπος καί ὁ πρόσβορρος ὁ παρά ὁ ὠκεανός . ἀλλά οὗτος μέν ἐάω λόγος ἔχω ἴδιος καί μακρός .
strabo.geographica 3.4.5
τῆς δὲ τῶν Ἑλλήνων πλάνης τῆς εἰς τὰ βάρβαρα ἔθνη νομίζοι τις ἂν αἴτιον τὸ διεσπάσθαι κατὰ μέρη μικρὰ καὶ δυναστείας ἐπιπλοκὴν οὐκ ἐχούσας πρὸς ἀλλήλους κατʼ αὐθάδειαν , ὥστε ἐκ τούτου πρὸς τοὺς ἐπιόντας ἔξωθεν ἀσθενεῖς εἶναι . τοῦτο δὲ τὸ αὔθαδες ἐν δὴ τοῖς Ἴβηρσι μάλιστα ἐπέτεινε προσλαβοῦσι καὶ τὸ πανοῦργον φύσει καὶ τὸ μὴ ἁπλοῦν · ἐπιθετικοὶ γὰρ καὶ λῃστρικοὶ τοῖς βίοις ἐγένοντο τὰ μικρὰ τολμῶντες , μεγάλοις δʼ οὐκ ἐπιβαλλόμενοι διὰ τὸ μεγάλας μὴ κατασκευάζεσθαι δυνάμεις καὶ κοινωνίας . εἰ γὰρ δὴ συνασπίζειν ἐβούλοντο ἀλλήλοις , οὔτε Καρχηδονίοις ὑπῆρξεν ἂν καταστρέψασθαι ἐπελθοῦσι τὴν πλείστην αὐτῶν ἐκ περιουσίας , καὶ ἔτι πρότερον Τυρίοις , εἶτα Κελτοῖς οἳ νῦν Κελτίβηρες καὶ Βήρωνες καλοῦνται , οὔτε τῷ λῃστῇ Οὐριάθῳ καὶ Σερτωρίῳ μετὰ ταῦτα καὶ εἴ τινες ἕτεροι δυναστείας ἐπεθύμησαν μείζονος . Ῥωμαῖοί τε τῷ κατὰ μέρη πρὸς τοὺς Ἴβηρας πολεμεῖν καθʼ ἑκάστην διὰ ταύτην τὴν δυναστείαν πολύν τινα διετέλεσαν χρόνον , ἄλλοτʼ ἄλλους καταστρεφόμενοι τέως ἕως ἅπαντας ὑποχειρίους ἔλαβον διακοσιοστῷ σχεδόν τι ἔτει ἢ μακρότερον . ἐπάνειμι δὲ ἐπὶ τὴν περιήγησιν .
Lemmas: ὁ δέ ὁ Ἕλλην πλάνη ὁ εἰς ὁ βάρβαρος ἔθνος νομίζω τις ἄν αἴτιος ὁ διασπάω κατά μέρος μικρός καί δυναστεία ἐπιπλοκή οὐ ἔχω πρός ἀλλήλων κατά αὐθάδεια , ὥστε ἐκ οὗτος πρός ὁ ἐπέρχομαι ἔξωθεν ἀσθενής εἰμί . οὗτος δέ ὁ αὔθαδες ἐν δή ὁ Ἴβηρ μάλα ἐπιτείνω προσλαμβάνω καί ὁ πάνουργος φύσις καί ὁ μή ἁπλόος · ἐπιθετικός γάρ καί λῃστρικός ὁ βίος γίγνομαι ὁ μικρός τολμάω , μέγας δέ οὐ ἐπιβάλλω διά ὁ μέγας μή κατασκευάζω δύναμις καί κοινωνία . εἰ γάρ δή συνασπίζω βούλομαι ἀλλήλων , οὔτε Καρχηδόνιος ὑπάρχω ἄν καταστρέφω ἐπέρχομαι ὁ πολύς αὐτός ἐκ περιουσία , καί ἔτι πρότερος Τύριος , εἶτα Κελτοί ὅς νῦν Κελτίβηρες καί Βήρωνες καλέω , οὔτε ὁ λῃστής Οὐρίαθος καί Σερτώριος μετά οὗτος καί εἰ τις ἕτερος δυναστεία ἐπιθυμέω μέγας . Ῥωμαῖος τε ὁ κατά μέρος πρός ὁ Ἴβηρ πολεμέω κατά ἕκαστος διά οὗτος ὁ δυναστεία πολύς τις διατελέω χρόνος , ἄλλοτε ἄλλος καταστρέφω τέως ἕως ἅπας ὑποχείριος λαμβάνω διακοσιοστός σχεδόν τις ἔτος ἤ μακρός . ἐπανέρχομαι δέ ἐπί ὁ περιήγησις .
strabo.geographica 3.4.7
μεταξὺ δὲ τῶν τοῦ Ἴβηρος ἐκτροπῶν καὶ τῶν ἄκρων τῆς Πυρήνης , ἐφʼ ὧν ἵδρυται τὰ ἀναθήματα τοῦ Πομπηίου , πρώτη Ταρράκων ἐστὶ πόλις , ἀλίμενος μὲν ἐν κόλπῳ δὲ ἱδρυμένη καὶ κατεσκευασμένη τοῖς ἄλλοις ἱκανῶς καὶ οὐχ ἧττον εὐανδροῦσα νυνὶ τῆς Καρχηδόνος . πρὸς γὰρ τὰς τῶν ἡγεμόνων ἐπιδημίας εὐφυῶς ἔχει , καὶ ἔστιν ὥσπερ μητρόπολις οὐ τῆς ἐντὸς Ἴβηρος μόνον ἀλλὰ καὶ τῆς ἐκτὸς τῆς πολλῆς . αἵ τε Γυμνήσιαι νῆσοι προκείμεναι πλησίον καὶ ἡ Ἔβυσος , ἀξιόλογοι νῆσοι , τὴν θέσιν εὔκαιρον τῆς πόλεως ὑπαγορεύουσιν . Ἐρατοσθένης δὲ καὶ ναύσταθμον ἔχειν φησὶν αὐτήν , οὐδὲ ἀγκυροβολίοις σφόδρα εὐτυχοῦσαν , ὡς ἀντιλέγων εἴρηκεν Ἀρτεμίδωρος .
Lemmas: μεταξύ δέ ὁ ὁ Ἴβηρ ἐκτροπή καί ὁ ἄκρον ὁ Πυρήνη , ἐπί ὅς ἱδρύω ὁ ἀνάθημα ὁ Πομπήϊος , πρῶτος Ταρράκων εἰμί πόλις , ἀλίμενος μέν ἐν κόλπος δέ ἱδρύω καί κατασκευάζω ὁ ἄλλος ἱκανός καί οὐ ἥσσων εὐανδρέω νυνί ὁ Καρχηδών . πρός γάρ ὁ ὁ ἡγεμών ἐπιδημία εὐφυής ἔχω , καί εἰμί ὥσπερ μητρόπολις οὐ ὁ ἐντός Ἴβηρ μόνος ἀλλά καί ὁ ἐκτός ὁ πολύς . ὁ τε Γυμνήσιαι νῆσος πρόκειμαι πλησίον καί ὁ Ἔβυσος , ἀξιόλογος νῆσος , ὁ θέσις εὔκαιρος ὁ πόλις ὑπαγορεύω . Ἐρατοσθένης δέ καί ναύσταθμον ἔχω φημί αὐτός , οὐδέ ἀγκυροβόλιον σφόδρα εὐτυχέω , ὡς ἀντιλέγω λέγω Ἀρτεμίδωρος .
strabo.geographica 3.4.8
καὶ ἡ σύμπασα δʼ ἀπὸ στηλῶν σπανίζεται λιμέσι μέχρι δεῦρο , ἐντεῦθεν δʼ ἤδη τὰ ἑξῆς εὐλίμενα καὶ χώρα ἀγαθὴ τῶν τε Λεητανῶν καὶ Λαρτολαιητῶν καὶ ἄλλων τοιούτων μέχρι Ἐμπορίου . αὐτὸ δʼ ἐστὶ Μασσαλιωτῶν κτίσμα , ὅσον τετταράκοντα διέχον τῆς Πυρήνης σταδίους καὶ τῶν μεθορίων τῆς Ἰβηρίας πρὸς τὴν Κελτικήν · καὶ αὕτη δʼ ἐστὶ πᾶσα ἀγαθὴ καὶ εὐλίμενος . ἐνταῦθα δʼ ἔστι καὶ ἡ Ῥόδη πολίχνιον , Ἐμποριτῶν κτίσμα , τινὲς δὲ Ῥοδίων φασί · κἀνταῦθα δὲ καὶ ἐν τῷ Ἐμπορίῳ τὴν Ἄρτεμιν τὴν Ἐφεσίαν τιμῶσιν · ἐροῦμεν δὲ τὴν αἰτίαν ἐν τοῖς περὶ Μασσαλίαν . ᾤκουν δʼ οἱ Ἐμπορῖται πρότερον νησίον τι προκείμενον , ὃ νῦν καλεῖται παλαιὰ πόλις , νῦν δʼ οἰκοῦσιν ἐν τῇ ἠπείρῳ . δίπολις δʼ ἐστὶ τείχει διωρισμένη , πρότερον τῶν Ἰνδικητῶν τινας προσοίκους ἔχουσα , οἳ καίπερ ἰδίᾳ πολιτευόμενοι κοινὸν ὅμως περίβολον ἔχειν ἐβούλοντο πρὸς τοὺς Ἕλληνας ἀσφαλείας χάριν , τῷ χρόνῳ δʼ εἰς ταὐτὸ πολίτευμα συνῆλθον μικτόν τι ἔκ τε βαρβάρων καὶ Ἑλληνικῶν νομίμων , ὅπερ καὶ ἐπʼ ἄλλων πολλῶν συνέβη .
Lemmas: καί ὁ σύμπας δέ ἀπό στήλη σπανίζω λιμήν μέχρι δεῦρο , ἐντεῦθεν δέ ἤδη ὁ ἑξῆς εὐλίμενος καί χώρα ἀγαθός ὁ τε Λεητανός καί Λαρτολαιήτης καί ἄλλος τοιοῦτος μέχρι Ἐμπόριον . αὐτός δέ εἰμί Μασσαλία κτίσμα , ὅσος τεσσαράκοντα διέχω ὁ Πυρήνη στάδιον καί ὁ μεθόριος ὁ Ἰβηρία πρός ὁ Κελτικός · καί οὗτος δέ εἰμί πᾶς ἀγαθός καί εὐλίμενος . ἐνταῦθα δέ εἰμί καί ὁ Ῥόδη πολίχνιον , Ἐμπορῖται κτίσμα , τις δέ Ῥόδιος φημί · ἐνταῦθα δέ καί ἐν ὁ Ἐμπόριον ὁ Ἄρτεμις ὁ Ἐφέσιος τιμάω · λέγω δέ ὁ αἰτία ἐν ὁ περί Μασσαλία . οἰκέω δέ ὁ Ἐμπορῖται πρότερος νησίον τις πρόκειμαι , ὅς νῦν καλέω παλαιός πόλις , νῦν δέ οἰκέω ἐν ὁ ἤπειρος . διπολις δέ εἰμί τεῖχος διορίζω , πρότερος ὁ Ἰνδικητής τις πρόσοικος ἔχω , ὅς καίπερ ἴδιος πολιτεύω κοινός ὅμως περίβολος ἔχω βούλομαι πρός ὁ Ἕλλην ἀσφάλεια χάριν , ὁ χρόνος δέ εἰς αὐτός πολίτευμα συνέρχομαι μικτός τις ἐκ τε βάρβαρος καί Ἑλληνικός νόμιμος , ὅς καί ἐπί ἄλλος πολύς συμβαίνω .
strabo.geographica 3.4.9
̔ρεῖ δὲ καὶ ποταμὸς πλησίον , ἐκ τῆς Πυρήνης ἔχων τὰς ἀρχάς , ἡ δὲ ἐκβολὴ λιμήν ἐστι τοῖς Ἐμπορίταις . λινουργοὶ δὲ ἱκανῶς οἱ Ἐμπορῖται · χώραν δὲ τὴν μεσόγαιαν ἔχουσι τὴν μὲν ἀγαθὴν τὴν δὲ σπαρτοφόρον τῆς ἀχρηστοτέρας καὶ ἑλείας σχοίνου , καλοῦσι δὲ Ἰουγκάριον πεδίον · τινὲς δὲ καὶ τῶν τῆς Πυρήνης ἄκρων νέμονται μέχρι τῶν ἀναθημάτων τοῦ Πομπηίου , διʼ ὧν βαδίζουσιν εἰς τὴν ἔξω καλουμένην Ἰβηρίαν ἐκ τῆς Ἰταλίας καὶ μάλιστα τὴν Βαιτικήν . αὕτη δʼ ἡ ὁδὸς ποτὲ μὲν πλησιάζει τῇ θαλάττῃ ποτὲ δʼ ἀφέστηκε , καὶ μάλιστα ἐν τοῖς πρὸς ἑσπέραν μέρεσι . φέρεται δὲ ἐπὶ Ταρράκωνα , ἀπὸ τῶν ἀναθημάτων τοῦ Πομπηίου διὰ τοῦ Ἰουγκαρίου πεδίου καὶ Βετέρων καὶ τοῦ Μαραθῶνος καλουμένου πεδίου τῇ Λατίνῃ γλώττῃ , φύοντος πολὺ τὸ μάραθον · ἐκ δὲ τοῦ Ταρράκωνος ἐπὶ τὸν πόρον τοῦ Ἴβηρος κατὰ Δέρτωσσαν πόλιν · ἐντεῦθεν διὰ Σαγούντου καὶ Σαιτάβιος πόλεως ἐνεχθεῖσα κατὰ μικρὸν ἀφίσταται τῆς θαλάττης καὶ συνάπτει τῷ Σπαρταρίῳ ὡς ἂν Σχοινοῦντι καλουμένῳ πεδίῳ · τοῦτο δʼ ἐστὶ μέγα καὶ ἄνυδρον , τὴν σχοινοπλοκικὴν φύον σπάρτον ἐξαγωγὴν ἔχουσαν εἰς πάντα τόπον καὶ μάλιστα εἰς τὴν Ἰταλίαν . πρότερον μὲν οὖν διὰ μέσου τοῦ πεδίου καὶ Ἐγελάστας συνέβαινεν εἶναι τὴν ὁδὸν χαλεπὴν καὶ πολλήν , νυνὶ δὲ ἐπὶ τὰ πρὸς θαλάττῃ μέρη πεποιήκασιν αὐτήν , ἐπιψαύουσαν μόνον τοῦ Σχοινοῦντος , εἰς ταὐτὸ δὲ τείνουσαν τῇ προτέρᾳ , τὰ περὶ Καστλῶνα καὶ Ὀβούλκωνα , διʼ ὧν εἴς τε Κορδύβην καὶ εἰς Γάδειρα ἡ ὁδός , τὰ μέγιστα τῶν ἐμπορίων . διέχει δὲ τῆς Κορδύβης ἡ Ὀβούλκων περὶ τριακοσίους σταδίους . φασὶ δʼ οἱ συγγραφεῖς ἐλθεῖν Καίσαρα ἐκ Ῥώμης ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν ἡμέραις εἰς τὴν Ὀβούλκωνα καὶ τὸ στρατόπεδον τὸ ἐνταῦθα , ἡνίκα ἔμελλε συνάπτειν τὸν περὶ τὴν Μοῦνδαν πόλεμον .
Lemmas: ῥέω δέ καί ποταμός πλησίον , ἐκ ὁ Πυρήνη ἔχω ὁ ἀρχή , ὁ δέ ἐκβολή λιμήν εἰμί ὁ Ἐμπορῖται . λινουργός δέ ἱκανός ὁ Ἐμπορῖται · χώρα δέ ὁ μεσόγαιος ἔχω ὁ μέν ἀγαθός ὁ δέ σπαρτοφόρος ὁ ἄχρηστος καί ἕλειος σχοῖνος , καλέω δέ Ἰουγκάριον πεδίον · τις δέ καί ὁ ὁ Πυρήνη ἄκρον νέμω μέχρι ὁ ἀνάθημα ὁ Πομπήϊος , διά ὅς βαδίζω εἰς ὁ ἔξω καλέω Ἰβηρία ἐκ ὁ Ἰταλία καί μάλα ὁ Βαιτική . οὗτος δέ ὁ ὁδός ποτέ μέν πλησιάζω ὁ θάλασσα ποτέ δέ ἀφίστημι , καί μάλα ἐν ὁ πρός ἑσπέρα μέρος . φέρω δέ ἐπί Ταρράκων , ἀπό ὁ ἀνάθημα ὁ Πομπήϊος διά ὁ Ἰουγκάριον πεδίον καί Βέτηρ καί ὁ Μαραθών καλέω πεδίον ὁ Λατίνη γλῶσσα , φύω πολύς ὁ μάραθος · ἐκ δέ ὁ Ταρράκων ἐπί ὁ πόρος ὁ Ἴβηρ κατά Δερτῶσσα πόλις · ἐντεῦθεν διά Σάγουντον καί Σαιτάβις πόλις φέρω κατά μικρός ἀφίστημι ὁ θάλασσα καί συνάπτω ὁ Σπαρτάριον ὡς ἄν Σχοινοῦς καλέω πεδίον · οὗτος δέ εἰμί μέγας καί ἄνυδρος , ὁ σχοινοπλοκικός φύω σπάρτος ἐξαγωγή ἔχω εἰς πᾶς τόπος καί μάλα εἰς ὁ Ἰταλία . πρότερος μέν οὖν διά μέσος ὁ πεδίον καί Ἐγελάστης συμβαίνω εἰμί ὁ ὁδός χαλεπός καί πολύς , νυνί δέ ἐπί ὁ πρός θάλασσα μέρος ποιέω αὐτός , ἐπιψαύω μόνος ὁ Σχοινοῦς , εἰς αὐτός δέ τείνω ὁ πρότερος , ὁ περί Καστλών καί Ὀβούλκων , διά ὅς εἰς τε Κορδύβη καί εἰς Γάδειρα ὁ ὁδός , ὁ μέγας ὁ ἐμπόριον . διέχω δέ ὁ Κορδύβη ὁ Ὀβούλκων περί τριακόσιοι στάδιον . φημί δέ ὁ συγγραφεύς ἔρχομαι Καῖσαρ ἐκ Ῥώμη ἑπτά καί εἴκοσι ἡμέρα εἰς ὁ Ὀβούλκων καί ὁ στρατόπεδον ὁ ἐνταῦθα , ἡνίκα μέλλω συνάπτω ὁ περί ὁ Μούνδα πόλεμος .
strabo.geographica 3.4.11
αὐτῆς δὲ τῆς Πυρήνης τὸ μὲν Ἰβηρικὸν πλευρὸν εὔδενδρόν ἐστι παντοδαπῆς ὕλης καὶ τῆς ἀειθαλοῦς , τὸ δὲ Κελτικὸν ψιλόν , τὰ δὲ μέσα περιέχει καλῶς οἰκεῖσθαι δυναμένους αὐλῶνας . ἔχουσι δʼ αὐτοὺς Κερρητανοὶ τὸ πλέον τοῦ Ἰβηρικοῦ φύλου , παρʼ οἷς πέρναι διάφοροι συντίθενται ταῖς Κανταβρικαῖς ἐνάμιλλοι , πρόσοδον οὐ μικρὰν τοῖς ἀνθρώποις παρέχουσαι .
Lemmas: αὐτός δέ ὁ Πυρήνη ὁ μέν Ἰβηρικός πλευρόν εὔδενδρος εἰμί παντοδαπός ὕλη καί ὁ ἀειθαλής , ὁ δέ Κελτικός ψιλός , ὁ δέ μέσος περιέχω καλός οἰκέω δύναμαι αὐλών . ἔχω δέ αὐτός Κερρητανοί ὁ πολύς ὁ Ἰβηρικός φῦλον , παρά ὅς πέρνα διάφορος συντίθημι ὁ Κανταβρϊκός ἐνάμιλλος , πρόσοδος οὐ μικρός ὁ ἄνθρωπος παρέχω .
strabo.geographica 3.4.12
̔υπερβαλόντι δὲ τὴν Ἰδουβέδαν ἡ Κελτιβηρία παραχρῆμα πολλὴ καὶ ἀνώμαλος , τὸ μέν πλέον αὐτῆς ἐστὶ τραχὺ καὶ ποταμόκλυστον · διὰ γὰρ τούτων ὅ τε Ἄνας φέρεται καὶ ὁ Τάγος καὶ οἱ ἐφεξῆς ποταμοὶ οἱ πλείους οἱ ἐπὶ τὴν ἑσπερίαν θάλατταν καταφερόμενοι , τὴν ἀρχὴν ἔχοντες ἐκ τῆς ιβηρίας · ὧν ὁ Δούριος φέρεται παρὰ τὴν Νομαντίαν καὶ τὴν Σεργουντίαν , ὁ δὲ Βαῖτις ἐκ τῆς Ὀροσπέδας τὰς ἀρχὰς ἔχων διὰ τῆς Ὠρητανίας εἰς τὴν Βαιτικὴν ῥεῖ . οἰκοῦσι δʼ ἐκ μὲν τῶν πρὸς ἄρκτον μερῶν τοῖς Κελτίβηρσι Βήρωνες Καντάβροις ὅμοροι τοῖς Κονίσκοις , καὶ αὐτοὶ τοῦ Κελτικοῦ στόλου γεγονότες , ὧν ἐστι πόλις Ὀυαρία κατὰ τὴν τοῦ Ἴβηρος διάβασιν κειμένη · συνεχεῖς δʼ εἰσὶ καὶ Βαρδυήταις , οὓς οἱ νῦν Βαρδούλους καλοῦσιν · ἐκ δὲ τοῦ ἑσπερίου τῶν τε Ἀστύρων τινὲς καὶ τῶν Καλλαϊκῶν καὶ Ὀυακκαίων , ἔτι δὲ Ὀυεττώνων καὶ Καρπητανῶν · ἐκ δὲ τῶν νοτίων Ὠρητανοί τε καὶ ὅσοι ἄλλοι τὴν Ὀροσπέδαν οἰκοῦσι Βαστητανῶν τε καὶ Ἐδητανῶν · πρὸς ἕω δὲ Ἰδουβέδα .
Lemmas: ὑπερβάλλω δέ ὁ Ἰδουβέδη ὁ Κελτιβηρία παραχρῆμα πολύς καί ἀνώμαλος , ὁ μέν πολύς αὐτός εἰμί τραχύς καί ποταμόκλυστος · διά γάρ οὗτος ὁ τε Ἄνας φέρω καί ὁ Τάγος καί ὁ ἐφεξῆς ποταμός ὁ πολύς ὁ ἐπί ὁ ἑσπέριος θάλασσα καταφέρω , ὁ ἀρχή ἔχω ἐκ ὁ ιβηρία · ὅς ὁ Δοῦρις φέρω παρά ὁ Νουμαντία καί ὁ Σεργουντία , ὁ δέ Βαῖτις ἐκ ὁ Ὀρόσπεδα ὁ ἀρχή ἔχω διά ὁ Ὠρητανία εἰς ὁ Βαιτική ῥέω . οἰκέω δέ ἐκ μέν ὁ πρός ἄρκτος μέρος ὁ Κελτίβηρ Βήρωνες Κάνταβρος ὅμορος ὁ Κιονίσκος , καί αὐτός ὁ Κελτικός στόλος γίγνομαι , ὅς εἰμί πόλις Ὀυαρία κατά ὁ ὁ Ἴβηρ διάβασις κεῖμαι · συνεχής δέ εἰμί καί Βαρδυῆται , ὅς ὁ νῦν Βάρδουλοι καλέω · ἐκ δέ ὁ ἑσπέριος ὁ τε Ἄστυρον τις καί ὁ Καλλαϊκός καί Ὀυακκαῖος , ἔτι δέ Ὅυεττων καί Καρπητανός · ἐκ δέ ὁ νότιος Ὠρητανοί τε καί ὅσος ἄλλος ὁ Ὀροσπέδη οἰκέω Βαστητανός τε καί Ἐδητανός · πρός ἠώς δέ Ἰδούβεδα .
strabo.geographica 3.4.14
μετὰ δὲ τοὺς Κελτίβηρας πρὸς νότον εἰσὶν οἱ τὸ ὄρος οἰκοῦντες τὴν Ὀροσπέδαν καὶ τὴν περὶ τὸν Σούκρωνα χώραν Ἐδητανοί , μέχρι Καρχηδόνος , καὶ Βαστητανοὶ καὶ Ὠρητανοί , σχεδὸν δέ τι καὶ μέχρι Μαλάκας .
Lemmas: μετά δέ ὁ Κελτίβηρες πρός νότος εἰμί ὁ ὁ ὄρος οἰκέω ὁ Ὀροσπέδη καί ὁ περί ὁ Σούκρων χώρα Ἐδητανοί , μέχρι Καρχηδών , καί Βαστητανοί καί Ὠρητανοί , σχεδόν δέ τις καί μέχρι Μάλακα .
strabo.geographica 3.4.15
πελτασταὶ δʼ ἅπαντες , ὡς εἰπεῖν , ὑπῆρξαν οἱ Ἴβηρες καὶ κοῦφοι κατὰ τὸν ὁπλισμὸν διὰ τὰς λῃστείας , οἵους ἔφαμεν τοὺς Λυσιτανούς , ἀκοντίῳ καὶ σφενδόνῃ καὶ μαχαίρα χρώμενοι · ταῖς δὲ πεζαῖς δυνάμεσι παρεμέμικτο καὶ ἱππεία , δεδιδαγμένων ἵππων ὀρειβατεῖν καὶ κατοκλάζεσθαι ῥᾳδίως ἀπὸ προστάγματος , ὅτε τούτου δέοι . φέρει δʼ ἡ Ἰβηρία δορκάδας πολλὰς καὶ ἵππους ἀγρίους . ἔστι δʼ ὅπου καὶ αἱ λίμναι πληθύουσιν ὀρνέοις . εἰσὶ δὲ κύκνοι καὶ τὰ παραπλήσια , πολλαὶ δὲ καὶ ὠτίδες · κάστορας φέρουσι μὲν οἱ ποταμοί , τὸ δὲ καστόριον οὐκ ἔχει τὴν αὐτὴν δύναμιν τῷ Ποντικῷ · ἴδιον γὰρ τῷ Ποντικῷ πάρεστι τὸ φαρμακῶδες , καθάπερ ἄλλοις πολλοῖς . ἐπεί , φησὶν ὁ Ποσειδώνιος , καὶ ὁ Κύπριος χαλκὸς μόνος φέρει τὴν καδμείαν λίθον καὶ τὸ χαλκανθὲς καὶ τὸ σπόδιον . ἴδιον δʼ εἴρηκεν Ἰβηρίᾳ ὁ Ποσειδώνιος καὶ τὸ τὰς κορώνας μελαίνας εἶναι καὶ τὸ τοὺς ἵππους τῶν Κελτιβήρων ὑποψάρους ὄντας , ἐπειδὰν εἰς τὴν ἔξω μεταχθῶσιν Ἰβηρίαν , μεταβάλλειν τὴν χρόαν . ἐοικέναι δὲ τοῖς Παρθικοῖς · καὶ γὰρ ταχεῖς εἶναι καὶ εὐδρόμους μᾶλλον τῶν ἄλλων .
Lemmas: πελταστής δέ ἅπας , ὡς λέγω , ὑπάρχω ὁ Ἴβηρ καί κοῦφος κατά ὁ ὁπλισμός διά ὁ λῃστεία , οἷος φημί ὁ Λυσιτανοί , ἀκόντιον καί σφενδόνη καί μάχαιρα χράω · ὁ δέ πεζός δύναμις παραμείγνυμι καί ἱππεία , διδάσκω ἵππος ὀρειβατέω καί κατοκλάζω ῥᾴδιος ἀπό πρόσταγμα , ὅτε οὗτος δέω . φέρω δέ ὁ Ἰβηρία δορκάς πολύς καί ἵππος ἄγριος . εἰμί δέ ὅπου καί ὁ λίμνη πληθύω ὄρνεον . εἰμί δέ κύκνος καί ὁ παραπλήσιος , πολύς δέ καί ὠτίς · κάστωρ φέρω μέν ὁ ποταμός , ὁ δέ καστορίδες οὐ ἔχω ὁ αὐτός δύναμις ὁ Ποντικός · ἴδιος γάρ ὁ Ποντικός πάρειμι ὁ φαρμακώδης , καθά ἄλλος πολύς . ἐπεί , φημί ὁ Ποσειδώνιος , καί ὁ Κύπριος χαλκός μόνος φέρω ὁ καδμία λίθος καί ὁ χαλκανθές καί ὁ σπόδιον . ἴδιος δέ λέγω Ἰβηρία ὁ Ποσειδώνιος καί ὁ ὁ κορώνη μέλας εἰμί καί ὁ ὁ ἵππος ὁ Κελτίβηρες ὑπόψαρος εἰμί , ἐπειδάν εἰς ὁ ἔξω μετάγω Ἰβηρία , μεταβάλλω ὁ χροιά . ἔοικα δέ ὁ Παρθικός · καί γάρ ταχύς εἰμί καί εὔδρομος μάλα ὁ ἄλλος .
strabo.geographica 3.4.16
καὶ τῶν ῥιζῶν τῶν εἰς βαφὴν χρησίμων πλῆθος . ἐλαίας δὲ πέρι καὶ ἀμπέλου καὶ συκῆς καὶ τῶν παραπλησίων φυτῶν ἡ καθʼ ἡμᾶς Ἰβηρικὴ παραλία πάντων εὐπορεῖ , συχνὴ δὲ καὶ τῶν ἐκτὸς ἡ μὲν παρωκεανῖτις ἡ πρόσβορρος ἀμοιρεῖ διὰ τὰ ψύχη , ἡ δʼ ἄλλη τὸ πλέον διὰ τὴν ὀλιγωρίαν τῶν ἀνθρώπων καὶ τὸ μὴ πρὸς διαγωγὴν ἀλλὰ μᾶλλον πρὸς ἀνάγκην καὶ ὁρμὴν θηριώδη μετὰ ἔθους φαύλου ζῆν · εἰ μή τις οἴεται πρὸς διαγωγὴν ζῆν τοὺς οὔρῳ λουομένους ἐν δεξαμεναῖς παλαιουμένῳ , καὶ τοὺς ὀδόντας σμηχομένους καὶ αὐτοὺς καὶ τὰς γυναῖκας αὐτῶν , καθάπερ τοὺς Καντάβρους φασὶ καὶ τοὺς ὁμόρους αὐτοῖς . καὶ τοῦτό τε καὶ τὸ χαμευνεῖν κοινόν ἐστι τοῖς Ἴβηρσι πρὸς τοὺς Κελτούς . ἔνιοι δὲ τοὺς Καλλαϊκοὺς ἀθέους φασί , τοὺς δὲ Κελτίβηρας καὶ τοὺς προσβόρρους τῶν ὁμόρων αὐτοῖς ἀνωνύμῳ τινὶ θεῷ ταῖς πανσελήνοις νύκτωρ πρὸ τῶν πυλῶν , πανοικίους τε χορεύειν καὶ παννυχίζειν . τοὺς δὲ Ὀυέττωνας , ὅτε πρῶτον εἰς τὸ τῶν Ῥωμαίων παρῆλθον στρατόπεδον , ἰδόντας τῶν ταξιαρχῶν τινας ἀνακάμπτοντας ἐν ταῖς ὁδοῖς περιπάτου χάριν , μανίαν ὑπολαβόντας ἡγεῖσθαι τὴν ὁδὸν αὐτοῖς ἐπὶ τὰς σκηνάς , ὡς δέον ἢ μένειν καθʼ ἡσυχίαν ἱδρυθέντας ἢ μάχεσθαι .
Lemmas: καί ὁ ῥίζα ὁ εἰς βαφή χρήσιμος πλῆθος . ἐλαία δέ περί καί ἄμπελος καί συκῆ καί ὁ παραπλήσιος φυτόν ὁ κατά ἐγώ Ἰβηρικός παραλία πᾶς εὐπορέω , συχνός δέ καί ὁ ἐκτός ὁ μέν παρωκεανῖτις ὁ πρόσβορρος ἀμοιρέω διά ὁ ψῦχος , ὁ δέ ἄλλος ὁ πολύς διά ὁ ὀλιγωρία ὁ ἄνθρωπος καί ὁ μή πρός διαγωγή ἀλλά μάλα πρός ἀνάγκη καί ὁρμή θηριώδης μετά ἔθος φαῦλος ζάω · εἰ μή τις οἴομαι πρός διαγωγή ζάω ὁ οὖρος λούω ἐν δεξαμενή παλαιόω , καί ὁ ὀδούς σμήχω καί αὐτός καί ὁ γυνή αὐτός , καθά ὁ Κάνταβρος φημί καί ὁ ὅμορος αὐτός . καί οὗτος τε καί ὁ χαμευνέω κοινός εἰμί ὁ Ἴβηρ πρός ὁ Κελτοί . ἔνιοι δέ ὁ Καλλαϊκός ἄθεος φημί , ὁ δέ Κελτίβηρες καί ὁ πρόσβορρος ὁ ὅμορος αὐτός ἀνώνυμος τις θεός ὁ πανσέληνος νύκτωρ πρό ὁ πύλη , πανοίκιος τε χορεύω καί παννυχίζω . ὁ δέ Ὀυέττων , ὅτε πρῶτος εἰς ὁ ὁ Ῥωμαῖος παρέρχομαι στρατόπεδον , ὁράω ὁ ταξιάρχης τις ἀνακάμπτω ἐν ὁ ὁδός περίπατος χάριν , μανία ὑπολαμβάνω ἡγέομαι ὁ ὁδός αὐτός ἐπί ὁ σκηνή , ὡς δέω ἤ μένω κατά ἡσυχία ἱδρύω ἤ μάχομαι .
strabo.geographica 3.4.18
οὐκ ἴδιον δὲ τῶν Ἰβήρων οὐδὲ τοῦτο σύνδυο ἐφʼ ἵππων κομίζεσθαι , κατὰ δὲ τὰς μάχας τὸν ἕτερον πεζὸν ἀγωνίζεσθαι . οὐδὲ τὸ τῶν μυῶν πλῆθος ἴδιον , ἀφʼ οὗ καὶ λοιμικαὶ νόσοι πολλάκις ἠκολούθησαν . συνέβη δʼ ἐν τῇ Κανταβρίᾳ τοῦτο τοῖς Ῥωμαίοις , ὥστε καὶ μισθοὺς ἄρνυσθαι μυοθηροῦντας πρὸς μέτρον ἀποδειχθέν , διεσώζοντο μόλις · προσελάμβανε δὲ καὶ ἄλλων σπάνις καὶ σίτου · ἐπεσιτίζοντο δὲ ἐκ τῆς Ἀκυιτανίας χαλεπῶς διὰ τὰς δυσχωρίας . τῆς δʼ ἀπονοίας καὶ τοῦτο λέγεται τῆς Καντάβρων , ὅτι ἁλόντες τινὲς ἀναπεπηγότες ἐπὶ τῶν σταυρῶν ἐπαιάνιζον . τὰ μὲν οὖν τοιαῦτα τῶν ἠθῶν ἀγριότητός τινος παραδείγματʼ ἂν εἴη · τὰ δὲ τοιαῦτα ἧττον μὲν ἴσως πολιτικά , οὐ θηριώδη δέ , οἷον τὸ παρὰ τοῖς Καντάβροις τοὺς ἄνδρας διδόναι ταῖς γυναιξὶ προῖκα τὸ τὰς θυγατέρας κληρονόμους ἀπολείπεσθαι τούς τε ἀδελφοὺς ὑπὸ τούτων ἐκδίδοσθαι γυναιξίν · ἔχει γάρ τινα γυναικοκρατίαν · τοῦτο δʼ οὐ πάνυ πολιτικόν . Ἰβηρικὸν δὲ καὶ τὸ ἐν ἔθει παρατίθεσθαι τοξικὸν ὃ συντιθέασιν ἐκ βοτάνης σελίνῳ προσομοίας ἄπονον , ὥστʼ ἔχειν ἐν ἑτοίμῳ πρὸς τὰ ἀβούλητα , καὶ τὸ κατασπένδειν αὑτοὺς οἷς ἂν προσθῶνται , ὥστε ἀποθνήσκειν αὐτοὺς ὑπὲρ αὐτῶν .
Lemmas: οὐ ἴδιος δέ ὁ Ἴβηρος οὐδέ οὗτος σύνδυο ἐπί ἵππος κομίζω , κατά δέ ὁ μάχη ὁ ἕτερος πεζός ἀγωνίζομαι . οὐδέ ὁ ὁ μῦς πλῆθος ἴδιος , ἀπό ὅς καί λοιμικός νόσος πολλάκις ἀκολουθέω . συμβαίνω δέ ἐν ὁ Κανταβρία οὗτος ὁ Ῥωμαῖος , ὥστε καί μισθός ἄρνυμαι μυοθηρέω πρός μέτρον ἀποδείκνυμι , διασῴζω μόλις · προσλαμβάνω δέ καί ἄλλος σπάνις καί σῖτος · ἐπισιτίζομαι δέ ἐκ ὁ Ἀκυϊτανία χαλεπός διά ὁ δυσχωρία . ὁ δέ ἀπόνοια καί οὗτος λέγω ὁ Κάνταβρος , ὅτι ἁλίσκομαι τις ἀναπήγνυμι ἐπί ὁ σταυρός παιανίζω . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος ὁ ἦθος ἀγριότης τις παράδειγμα ἄν εἰμί · ὁ δέ τοιοῦτος ἥσσων μέν ἴσως πολιτικός , οὐ θηριώδης δέ , οἷος ὁ παρά ὁ Κάνταβρος ὁ ἀνήρ δίδωμι ὁ γυνή προίξ ὁ ὁ θυγάτηρ κληρονόμος ἀπολείπω ὁ τε ἀδελφός ὑπό οὗτος ἐκδίδωμι γυνή · ἔχω γάρ τις γυναικοκρατία · οὗτος δέ οὐ πάνυ πολιτικός . Ἰβηρικός δέ καί ὁ ἐν ἔθος παρατίθημι τοξικός ὅς συντίθημι ἐκ βοτάνη σέλινον προσόμοιος ἄπονος , ὥστε ἔχω ἐν ἑτοῖμος πρός ὁ ἀβούλητος , καί ὁ κατασπένδω ἑαυτοῦ ὅς ἄν προστίθημι , ὥστε ἀποθνῄσκω αὐτός ὑπέρ αὐτός .
strabo.geographica 3.4.19
τινὲς μὲν οὖν εἰς τέτταρα μέρη διῃρῆσθαί φασι τὴν χώραν ταύτην , καθάπερ εἴπομεν , ἄλλοι δὲ πενταμερῆ λέγουσιν . οὐκ ἔστι δὲ τἀκριβὲς ἐν τούτοις ἀποδιδόναι διὰ τὰς μεταβολὰς καὶ τὴν ἀδοξίαν τῶν τόπων . ἐν γὰρ τοῖς γνωρίμοις καὶ ἐνδόξοις αἵ τε μεταναστάσεις γνώριμοι καὶ οἱ μερισμοὶ τῆς χώρας καὶ αἱ μεταβολαὶ τῶν ὀνομάτων καὶ εἴ τι ἄλλο παραπλήσιον · θρυλεῖται γὰρ ὑπὸ πολλῶν καὶ μάλιστα τῶν Ἑλλήνων . ὅσα δὲ καὶ βάρβαρα καὶ ἐκτετοπισμένα καὶ μικρόχωρα καὶ διεσπασμένα , τούτων ὑπομνήματα οὔτʼ ἀσφαλῆ ἐστιν οὔτε πολλά · ὅσα δὲ δὴ πόρρω τῶν Ἑλλήνων ἐπιτείνει τὴν ἄγνοιαν . οἱ δὲ τῶν Ῥωμαίων συγγραφεῖς μιμοῦνται μὲν τοὺς Ἕλληνας , ἀλλʼ οὐκ ἐπὶ πολύ · καὶ γὰρ ἃ λέγουσι παρὰ τῶν Ἑλλήνων μεταφέρουσιν , ἐξ ἑαυτῶν δʼ οὐ πολὺ μὲν προσφέρονται τὸ φιλείδημον ὥσθʼ , ὁπόταν ἔλλειψις γένηται παρʼ ἐκείνων , οὐκ ἔστι πολὺ τὸ ἀναπληρούμενον ὑπὸ τῶν ἑτέρων , ἄλλως τε καὶ τῶν ὀνομάτων , ὅσα ἐνδοξότατα , τῶν πλείστων ὄντων Ἑλληνικῶν · ἐπεὶ καὶ Ἰβηρίαν ὑπὸ μὲν τῶν προτέρων καλεῖσθαι πᾶσαν τὴν ἔξω τοῦ Ῥοδανοῦ καὶ τοῦ ἰσθμοῦ τοῦ ὑπὸ τῶν Γαλατικῶν κόλπων σφιγγομένου , οἱ δὲ νῦν ὅριον αὐτῆς τίθενται τὴν Πυρήνην , συνωνύμως τε τὴν αὐτὴν Ἰβηρίαν λέγουσι καὶ Ἱσπανίαν · μόνην ἐκάλουν τὴν ἐντὸς τοῦ Ἴβηρος · οἱ δʼ ἔτι πρότερον αὐτοὺς τούτους Ἰγλῆτας , οὐ πολλὴν χώραν νεμομένους , ὥς φησιν Ἀσκληπιάδης ὁ Μυρλεανός . Ῥωμαῖοι δὲ τὴν σύμπασαν καλέσαντες συνωνύμως Ἰβηρίαν τε καὶ Ἱσπανίαν τὸ μὲν αὐτῆς μέρος εἶπον τὴν ἐκτὸς τὸ δὲ ἕτερον τὴν ἐντός · ἄλλοτε δʼ ἄλλως διαιροῦσι πρὸς τοὺς καιροὺς πολιτευόμενοι .
Lemmas: τις μέν οὖν εἰς τέσσαρες μέρος διαιρέω φημί ὁ χώρα οὗτος , καθά λέγω , ἄλλος δέ πενταμερής λέγω . οὐ εἰμί δέ ἀκριβής ἐν οὗτος ἀποδίδωμι διά ὁ μεταβολή καί ὁ ἀδοξία ὁ τόπος . ἐν γάρ ὁ γνώριμος καί ἔνδοξος ὁ τε μετανάστασις γνώριμος καί ὁ μερισμός ὁ χώρα καί ὁ μεταβολή ὁ ὄνομα καί εἰ τις ἄλλος παραπλήσιος · θρυλέω γάρ ὑπό πολύς καί μάλα ὁ Ἕλλην . ὅσος δέ καί βάρβαρος καί ἐκτοπίζω καί μικρόχωρος καί διασπάω , οὗτος ὑπόμνημα οὔτε ἀσφαλής εἰμί οὔτε πολύς · ὅσος δέ δή πρόσω ὁ Ἕλλην ἐπιτείνω ὁ ἄγνοια . ὁ δέ ὁ Ῥωμαῖος συγγραφεύς μιμέομαι μέν ὁ Ἕλλην , ἀλλά οὐ ἐπί πολύς · καί γάρ ὅς λέγω παρά ὁ Ἕλλην μεταφέρω , ἐκ ἑαυτοῦ δέ οὐ πολύς μέν προσφέρω ὁ φιλειδήμων ὥστε , ὁπόταν ἔλλειψις γίγνομαι παρά ἐκεῖνος , οὐ εἰμί πολύς ὁ ἀναπληρόω ὑπό ὁ ἕτερος , ἄλλος τε καί ὁ ὄνομα , ὅσος ἔνδοξος , ὁ πολύς εἰμί Ἑλληνικός · ἐπεί καί Ἰβηρία ὑπό μέν ὁ πρότερος καλέω πᾶς ὁ ἔξω ὁ Ῥοδανός καί ὁ ἰσθμός ὁ ὑπό ὁ Γαλατικός κόλπος σφίγγω , ὁ δέ νῦν ὅριον αὐτός τίθημι ὁ Πυρήνη , συνώνυμος τε ὁ αὐτός Ἰβηρία λέγω καί Ἱσπανία · μόνος καλέω ὁ ἐντός ὁ Ἴβηρ · ὁ δέ ἔτι πρότερος αὐτός οὗτος Ἰγλῆτης , οὐ πολύς χώρα νέμω , ὡς φημί Ἀσκληπιάδης ὁ Μυρλεανός . Ῥωμαῖος δέ ὁ σύμπας καλέω συνώνυμος Ἰβηρία τε καί Ἱσπανία ὁ μέν αὐτός μέρος λέγω ὁ ἐκτός ὁ δέ ἕτερος ὁ ἐντός · ἄλλοτε δέ ἄλλος διαιρέω πρός ὁ καιρός πολιτεύω .