strabo.geographica 10.2.21
μεταξὺ δὲ Λευκάδος καὶ τοῦ Ἀμβρακικοῦ κόλπου λιμνοθάλαττά ἐστι Μυρτούντιον λεγομένη . ἀπὸ δὲ Λευκάδος ἑξῆς Πάλαιρος καὶ Ἀλυζία τῆς Ἀκαρνανίας εἰσὶ πόλεις , ὧν ἡ Ἀλυζία πεντεκαίδεκα ἀπὸ θαλάττης διέχει σταδίους , καθʼ ἥν ἐστι λιμὴν Ἡρακλέους ἱερὸς καὶ τέμενος , ἐξ οὗ τοὺς Ἡρακλέους ἄθλους , ἔργα Λυσίππου , μετήνεγκεν εἰς Ῥώμην τῶν ἡγεμόνων τις , παρὰ τόπον κειμένους διὰ τὴν ἐρημίαν . εἶτα ἄκρα Κριθώτη καὶ Ἐχινάδες καὶ πόλις Ἀστακός , ὁμώνυμος τῇ περὶ Νικομήδειαν καὶ τὸν Ἀστακηνὸν κόλπον ( καὶ ἡ Κριθώτη δʼ ὁμώνυμος πολίχνη τῶν ἐν τῇ Θρᾳκίᾳ Χερρονήσῳ ) · πάντα δʼ εὐλίμενα τὰ μεταξύ · εἶτʼ Οἰνιάδαι καὶ ὁ Ἀχελῶος · εἶτα λίμνη τῶν Οἰνιαδῶν Μελίτη καλουμένη , μῆκος μὲν ἔχουσα τριάκοντα σταδίων πλάτος δὲ εἴκοσι , καὶ ἄλλη Κυνία διπλασία ταύτης καὶ μῆκος καὶ πλάτος , τρίτη δʼ Οὐρία πολλῷ τούτων μικροτέρα · ἡ μὲν οὖν Κυνία καὶ ἐκδίδωσιν εἰς τὴν θάλατταν , αἱ λοιπαὶ δʼ ὑπέρκεινται ὅσον ἡμιστάδιον · εἶθʼ ὁ Εὔηνος , εἰς ὃν ἀπὸ τοῦ Ἀκτίου στάδιοι ἑξακόσιοι ἑβδομήκοντα · μετὰ δὲ τὸν Εὔηνον τὸ ὄρος ἡ Χαλκίς , ἣν Χαλκίαν εἴρηκεν Ἀρτεμίδωρος · εἶθʼ ἡ Πλευρών , εἶθʼ ἡ Ἁλίκυρνα κώμη , ἧς ὑπέρκειται Καλυδὼν ἐν τῇ μεσογαίᾳ σταδίοις τριάκοντα · περὶ δὲ τὴν Καλυδῶνά ἐστι τὸ τοῦ Λαφρίου Ἀπόλλωνος ἱερόν · εἶθʼ ὁ Ταφιασσὸς τὸ ὄρος , εἶτα Μακυνία πόλις , εἶτα Μολύκρεια καὶ πλησίον τὸ Ἀντίρριον τὸ τῆς Αἰτωλίας ὅριον καὶ τῆς Λοκρίδος , εἰς ὃ ἀπὸ τοῦ Εὐήνου στάδιοι περὶ ἑκατὸν εἴκοσιν . Ἀρτεμίδωρος μὲν οὕτω περὶ τῆς εἴτε Χαλκίδος εἴτε Χαλκίας τοῦ ὄρους , μεταξὺ τοῦ Ἀχελώου καὶ τῆς Πλευρῶνος ἱδρύων αὐτήν , Ἀπολλόδωρος δέ , ὡς πρότερον εἶπον , ὑπὲρ τῆς Μολυκρείας καὶ τὴν Χαλκίδα καὶ τὸν Ταφιασσόν · καὶ τὴν δὲ Καλυδῶνα μεταξὺ ἱδρῦσθαί φησι τῆς τε Πλευρῶνος καὶ τῆς Χαλκίδος · εἰ μὴ ἄρα ἕτερον θετέον τὸ πρὸς Πλευρῶνι ὄρος Χαλκίαν καλούμενον , ἕτερον δὲ τὴν Χαλκίδα τὴν πρὸς Μολυκρείᾳ . ἔστι δέ τις καὶ πρὸς τῇ Καλυδῶνι λίμνη μεγάλη καὶ εὔοψος , ἣν ἔχουσιν οἱ ἐν Πάτραις Ῥωμαῖοι .
Lemmas: μεταξύ δέ Λευκάς καί ὁ Ἀμβρακικός κόλπος λιμνοθάλασσα εἰμί Μυρτούντιον λέγω . ἀπό δέ Λευκάς ἑξῆς Πάλαιρος καί Ἀλυζια ὁ Ἀκαρνανία εἰμί πόλις , ὅς ὁ Ἀλυζια πεντεκαίδεκα ἀπό θάλασσα διέχω στάδιον , κατά ὅς εἰμί λιμήν Ἡρακλῆς ἱερός καί τέμενος , ἐκ ὅς ὁ Ἡρακλῆς ἆθλος , ἔργον Λύσιππος , μεταφέρω εἰς Ῥώμη ὁ ἡγεμών τις , παρά τόπος κεῖμαι διά ὁ ἐρημία . εἶτα ἄκρον Κριθώτη καί Ἐχῖναι καί πόλις Ἀστακός , ὁμώνυμος ὁ περί Νικομήδεια καί ὁ Ἀστακηνός κόλπος ( καί ὁ Κριθώτη δέ ὁμώνυμος πολίχνη ὁ ἐν ὁ Θρᾴκιος Χερσόνησος ) · πᾶς δέ εὐλίμενος ὁ μεταξύ · εἶτα Οἰνιάδαι καί ὁ Ἀχελῷος · εἶτα λίμνη ὁ Οἰνιάδαι Μελίτη καλέω , μῆκος μέν ἔχω τριάκοντα στάδιον πλάτος δέ εἴκοσι , καί ἄλλος Κυνία διπλάσιος οὗτος καί μῆκος καί πλάτος , τρίτος δέ Οὐρία πολύς οὗτος μικρός · ὁ μέν οὖν Κυνία καί ἐκδίδωμι εἰς ὁ θάλασσα , ὁ λοιπός δέ ὑπέρκειμαι ὅσος ἡμιστάδιον · εἶτα ὁ Εὔηνος , εἰς ὅς ἀπό ὁ Ἄκτιον στάδιον ἑξακόσιοι ἑβδομήκοντα · μετά δέ ὁ Εὔηνος ὁ ὄρος ὁ Χαλκίς , ὅς Χαλκεία λέγω Ἀρτεμίδωρος · εἶτα ὁ Πλευρών , εἶτα ὁ Ἁλίκυρνα κώμη , ὅς ὑπέρκειμαι Καλυδών ἐν ὁ μεσόγαιος στάδιον τριάκοντα · περί δέ ὁ Καλυδών εἰμί ὁ ὁ Λάφριος Ἀπόλλων ἱερός · εἶτα ὁ Ταφιασσός ὁ ὄρος , εἶτα Μακυνία πόλις , εἶτα Μολύκρεια καί πλησίον ὁ Ἀντίρριον ὁ ὁ Αἰτωλία ὅριον καί ὁ Λοκρίς , εἰς ὅς ἀπό ὁ Εὔηνος στάδιον περί ἑκατόν εἴκοσι . Ἀρτεμίδωρος μέν οὕτως περί ὁ εἴτε Χαλκίς εἴτε Χαλκία ὁ ὄρος , μεταξύ ὁ Ἀχελῷος καί ὁ Πλευρών ἱδρύω αὐτός , Ἀπολλόδωρος δέ , ὡς πρότερος λέγω , ὑπέρ ὁ Μολύκρεια καί ὁ Χαλκίς καί ὁ Ταφιασσός · καί ὁ δέ Καλυδών μεταξύ ἱδρύω φημί ὁ τε Πλευρών καί ὁ Χαλκίς · εἰ μή ἄρα ἕτερος τίθημι ὁ πρός Πλευρών ὄρος Χαλκεία καλέω , ἕτερος δέ ὁ Χαλκίς ὁ πρός Μολύκρεια . εἰμί δέ τις καί πρός ὁ Καλυδών λίμνη μέγας καί εὔοψος , ὅς ἔχω ὁ ἐν Πάτραι Ῥωμαῖος .