strabo.geographica 12.8.11
ἔστι δὲ νῆσος ἐν τῇ Προποντίδι ἡ Κύζικος συναπτομένη γεφύραις δυσὶ πρὸς τὴν ἤπειρον , ἀρετῇ μὲν κρατίστη μεγέθει δὲ ὅσον πεντακοσίων σταδίων τὴν περίμετρον · ἔχει δὲ ὁμώνυμον πόλιν πρὸς αὐταῖς ταῖς γεφύραις καὶ λιμένας δύο κλειστοὺς καὶ νεωσοίκους πλείους τῶν διακοσίων · τῆς δὲ πόλεως τὸ μὲν ἔστιν ἐν ἐπιπέδῳ τὸ δὲ πρὸς ὄρει · καλεῖται δʼ Ἄρκτων ὄρος · ὑπέρκειται δʼ ἄλλο Δίνδυμον μονοφυές , ἱερὸν ἔχον τῆς Δινδυμήνης μητρὸς θεῶν , ἵδρυμα τῶν Ἀργοναυτῶν . ἔστι δʼ ἐνάμιλλος ταῖς πρώταις τῶν κατὰ τὴν Ἀσίαν ἡ πόλις μεγέθει τε καὶ κάλλει καὶ εὐνομίᾳ πρός τε εἰρήνην καὶ πόλεμον · ἔοικέ τε τῷ παραπλησίῳ τύπῳ κοσμεῖσθαι ὥσπερ ἡ τῶν Ῥοδίων καὶ Μασσαλιωτῶν καὶ Καρχηδονίων τῶν πάλαι . τὰ μὲν οὖν πολλὰ ἐῶ , τρεῖς δʼ ἀρχιτέκτονας τοὺς ἐπιμελουμένους οἰκοδομημάτων τε δημοσίων καὶ ὀργάνων , τρεῖς δὲ καὶ θησαυροὺς κέκτηται , τὸν μὲν ὅπλων τὸν δʼ ὀργάνων τὸν δὲ σίτου · ποιεῖ δὲ τὸν σῖτον ἄσηπτον ἡ Χαλκιδικὴ γῆ μιγνυμένη . ἐπεδείξαντο δὲ τὴν ἐκ τῆς παρασκευῆς ταύτης ὠφέλειαν ἐν τῷ Μιθριδατικῷ πολέμῳ . ἐπελθόντος γὰρ αὐτοῖς ἀδοκήτως τοῦ βασιλέως πεντεκαίδεκα μυριάσι καὶ ἵππῳ πολλῇ καὶ κατασχόντος τὸ ἀντικείμενον ὄρος ὃ καλοῦσιν Ἀδραστείας καὶ τὸ προάστειον , ἔπειτα καὶ διάραντος εἰς τὸν ὑπὲρ τῆς πόλεως αὐχένα καὶ προσμαχομένου πεζῇ τε καὶ κατὰ θάλατταν τετρακοσίαις ναυσίν , ἀντέσχον πρὸς ἅπαντα οἱ Κυζικηνοί , ὥστε καὶ ἐγγὺς ἦλθον τοῦ ζωγρίᾳ λαβεῖν τὸν βασιλέα ἐν τῇ διώρυγι ἀντιδιορύττοντες , ἀλλʼ ἔφθη φυλαξάμενος καὶ ἀναλαβὼν ἑαυτὸν ἔξω τοῦ ὀρύγματος · ὀψὲ δὲ ἴσχυσεν εἰσπέμψαι τινὰς νύκτωρ ἐπικούρους ὁ τῶν Ῥωμαίων στρατηγὸς Λεύκολλος · ὤνησε δὲ καὶ λιμὸς τῷ τοσούτῳ πλήθει τῆς στρατιᾶς ἐπιπεσών , ὃν οὐ προείδετο ὁ βασιλεύς , ὡς ἀπῆλθε πολλοὺς ἀποβαλών . Ῥωμαῖοι δʼ ἐτίμησαν τὴν πόλιν , καὶ ἔστιν ἐλευθέρα μέχρι νῦν καὶ χώραν ἔχει πολλὴν τὴν μὲν ἐκ παλαιοῦ τὴν δὲ τῶν Ῥωμαίων προσθέντων . καὶ γὰρ τῆς Τρῳάδος ἔχουσι τὰ πέραν τοῦ Αἰσήπου τὰ περὶ τὴν Ζέλειαν καὶ τὸ τῆς Ἀδραστείας πεδίον · καὶ τῆς Δασκυλίτιδος λίμνης τὰ μὲν ἔχουσιν ἐκεῖνοι τὰ δὲ Βυζάντιοι · πρὸς δὲ τῇ Δολιονίδι καὶ τῇ Μυγδονίδι νέμονται πολλὴν μέχρι τῆς Μιλητοπολίτιδος λίμνης καὶ τῆς Ἀπολλωνιάτιδος αὐτῆς , διʼ ὧν χωρίων καὶ ὁ Ῥύνδακος ῥεῖ ποταμὸς τὰς ἀρχὰς ἔχων ἐκ τῆς Ἀζανίτιδος , προσλαβὼν δὲ καὶ ἐκ τῆς Ἀβρεττηνῆς Μυσίας ἄλλους τε καὶ Μέκεστον ἀπʼ Ἀγκύρας τῆς Ἀβαείτιδος ἐκδίδωσιν εἰς τὴν Προποντίδα κατὰ Βέσβικον νῆσον . ἐν ταύτῃ δὲ τῇ νήσῳ τῶν Κυζικηνῶν ὄρος ἐστὶν εὔδενδρον Ἀρτάκη · καὶ νησίον ὁμώνυμον πρόκειται τούτου , καὶ πλησίον ἀκρωτήριον Μέλανος καλούμενον ἐν παράπλῳ τοῖς εἰς Πρίαπον κομιζομένοις ἐκ τῆς Κυζίκου .
Lemmas: εἰμί δέ νῆσος ἐν ὁ Προποντίς ὁ Κύζικος συνάπτω γέφυρα δύο πρός ὁ ἤπειρος , ἀρετή μέν κρατύς μέγεθος δέ ὅσος πεντακόσιοι στάδιον ὁ περίμετρον · ἔχω δέ ὁμώνυμος πόλις πρός αὐτός ὁ γέφυρα καί λιμήν δύο κλειστός καί νεώσοικος πολύς ὁ διακόσιοι · ὁ δέ πόλις ὁ μέν εἰμί ἐν ἐπίπεδος ὁ δέ πρός ὄρος · καλέω δέ Ἄρκτος ὄρος · ὑπέρκειμαι δέ ἄλλος Δίνδυμον μονοφυής , ἱερός ἔχω ὁ Δινδυμήνη μήτηρ θεός , ἵδρυμα ὁ Ἀργοναύτης . εἰμί δέ ἐνάμιλλος ὁ πρῶτος ὁ κατά ὁ Ἀσία ὁ πόλις μέγεθος τε καί κάλλος καί εὐνομία πρός τε εἰρήνη καί πόλεμος · ἔοικα τε ὁ παραπλήσιος τύπος κοσμέω ὥσπερ ὁ ὁ Ῥόδιος καί Μασσαλία καί Καρχηδόνιος ὁ πάλαι . ὁ μέν οὖν πολύς ἐάω , τρεῖς δέ ἀρχιτέκτων ὁ ἐπιμελέομαι οἰκοδόμημα τε δημόσιος καί ὄργανον , τρεῖς δέ καί θησαυρός κτάομαι , ὁ μέν ὅπλον ὁ δέ ὄργανον ὁ δέ σῖτος · ποιέω δέ ὁ σῖτος ἄσηπτος ὁ Χαλκιδικός γῆ μείγνυμι . ἐπιδείκνυμι δέ ὁ ἐκ ὁ παρασκευή οὗτος ὠφέλεια ἐν ὁ Μιθριδατικός πόλεμος . ἐπέρχομαι γάρ αὐτός ἀδόκητος ὁ βασιλεύς πεντεκαίδεκα μυριάς καί ἵππος πολύς καί κατέχω ὁ ἀντίκειμαι ὄρος ὅς καλέω Ἀδράστεια καί ὁ προάστειον , ἔπειτα καί διαίρω εἰς ὁ ὑπέρ ὁ πόλις αὐχήν καί προσμάχομαι πεζός τε καί κατά θάλασσα τετρακόσιοι ναῦς , ἀντέχω πρός ἅπας ὁ Κυζικηνός , ὥστε καί ἐγγύς ἔρχομαι ὁ ζωγρία λαμβάνω ὁ βασιλεύς ἐν ὁ διῶρυξ ἀντιδιορύσσω , ἀλλά φθάνω φυλάσσω καί ἀναλαμβάνω ἑαυτοῦ ἔξω ὁ ὄρυγμα · ὀψέ δέ ἰσχύω εἰσπέμπω τις νύκτωρ ἐπίκουρος ὁ ὁ Ῥωμαῖος στρατηγός Λεύκολλος · ὀνίνημι δέ καί λιμός ὁ τοσοῦτος πλῆθος ὁ στρατιά ἐπιπίπτω , ὅς οὐ προοράω ὁ βασιλεύς , ὡς ἀπέρχομαι πολύς ἀποβάλλω . Ῥωμαῖος δέ τιμάω ὁ πόλις , καί εἰμί ἐλεύθερος μέχρι νῦν καί χώρα ἔχω πολύς ὁ μέν ἐκ παλαιός ὁ δέ ὁ Ῥωμαῖος προστίθημι . καί γάρ ὁ Τρῳάς ἔχω ὁ πέραν ὁ Αἴσηπος ὁ περί ὁ Ζέλεια καί ὁ ὁ Ἀδράστεια πεδίον · καί ὁ Δασκυλῖτις λίμνη ὁ μέν ἔχω ἐκεῖνος ὁ δέ Βυζάντιος · πρός δέ ὁ Δολιονίς καί ὁ Μυγδονίς νέμω πολύς μέχρι ὁ Μιλητοπολῖτις λίμνη καί ὁ Ἀπολλωνιᾶτις αὐτός , διά ὅς χωρίον καί ὁ Ῥύνδακος ῥέω ποταμός ὁ ἀρχή ἔχω ἐκ ὁ Ἀζανῖτις , προσλαμβάνω δέ καί ἐκ ὁ Ἀβρεττηνή Μυσία ἄλλος τε καί Μέκεστος ἀπό Ἄγκυρα ὁ Ἀβαεῖτις ἐκδίδωμι εἰς ὁ Προποντίς κατά Βέσβικος νῆσος . ἐν οὗτος δέ ὁ νῆσος ὁ Κυζικηνός ὄρος εἰμί εὔδενδρος Ἀρτάκη · καί νησίον ὁμώνυμος πρόκειμαι οὗτος , καί πλησίον ἀκρωτήριον Μέλας καλέω ἐν παράπλοος ὁ εἰς Πρίαπος κομίζω ἐκ ὁ Κύζικος .