strabo.geographica 3.4.6
μετὰ τοίνυν Ἄβδηρα ἔστι Καρχηδὼν ἡ νέα , κτίσμα Ἀσδρούβα τοῦ διαδεξαμένου Βάρκαν τὸν Ἀννίβα πατέρα , κρατίστη πολὺ τῶν ταύτῃ πόλεων · καὶ γὰρ ἐρυμνή τʼ ἐστὶ καὶ τείχει κατεσκευασμένῳ καλῶς καὶ λιμέσι καὶ λίμνῃ κεκόσμηται καὶ τοῖς τῶν ἀργυρίων μετάλλοις , περὶ ὧν εἰρήκαμεν · κἀνταῦθα δὲ καὶ ἐν τοῖς πλησίον τόποις πολλὴ ἡ ταριχεία · καὶ ἔστι τοῦτο μέγιστον ἐμπόριον τῶν μὲν ἐκ θαλάττης τοῖς ἐν τῇ μεσογαίᾳ , τῶν δʼ ἐκεῖθεν τοῖς ἔξω πᾶσιν . ἡ δʼ ἐνθένδε μέχρι τοῦ Ἴβηρος παραλία κατὰ μέσον πως τὸ διάστημα ἔχει τὸν Σούκρωνα ποταμὸν καὶ τὴν ἐκβολὴν αὐτοῦ καὶ πόλιν ὁμώνυμον · ῥεῖ δὲ ἐκ τοῦ συνεχοῦς ὄρους τῇ ὑπερκειμένῃ ῥάχει τῆς τε Μαλάκας καὶ τῶν περὶ Καρχηδόνα τόπων , περατὸς πεζῇ , παράλληλος δέ πως τῷ Ἴβηρι , μικρὸν δὲ διέχει τῆς Καρχηδόνος ἢ τοῦ Ἴβηρος . μεταξὺ μὲν οὖν τοῦ Σούκρωνος καὶ τῆς Καρχηδόνος τρία πολίχνια Μασσαλιωτῶν ἔστιν οὐ πολὺ ἄπωθεν τοῦ ποταμοῦ · τούτων δʼ ἐστὶ γνωριμώτατον τὸ Ἡμεροσκοπεῖον ἔχον ἐπὶ τῇ ἄκρᾳ τῆς Ἐφεσίας Ἀρτέμιδος ἱερὸν σφόδρα τιμώμενον , ᾧ ἐχρήσατο Σερτώριος ὁρμητηρίῳ κατὰ θάλατταν · ἐρυμνὸν γάρ ἐστι καὶ λῃστρικόν , κάτοπτον δὲ ἐκ πολλοῦ τοῖς προσπλέουσι , καλεῖται δὲ Διάνιον , οἷον Ἀρτεμίσιον , ἔχον σιδηρεῖα εὐφυῆ πλησίον καὶ νησίδια Πλανησίαν καὶ Πλουμβαρίαν καὶ λιμνοθάλατταν ὑπερκειμένην , ἔχουσαν ἐν κύκλῳ σταδίους τετρακοσίους . εἶθʼ ἡ τοῦ Ἡρακλέους νῆσος ἤδη πρὸς Καρχηδόνι , ἣν καλοῦσι Σκομβραρίαν ἀπὸ τῶν ἁλισκομένων σκόμβρων , ἐξ ὧν τὸ ἄριστον σκευάζεται γάρον · εἴκοσι δὲ διέχει σταδίους καὶ τέτταρας τῆς Καρχηδόνος . πάλιν δʼ ἐπὶ θάτερα τοῦ Σούκρωνος ἰόντι ἐπὶ τὴν ἐκβολὴν τοῦ Ἴβηρος Σάγουντον κτίσμα Ζακυνθίων , ἣν Ἀννίβας κατασκάψας παρὰ τὰ συγκείμενα πρὸς Ῥωμαίους τὸν δεύτερον αὐτοῖς ἐξῆψε πόλεμον πρὸς Καρχηδονίους . πλησίον δὲ πόλεις εἰσὶ Χερρόνησός τε καὶ Ὀλέαστρον καὶ Καρταλίας · ἐπʼ αὐτῇ δὲ τῇ διαβάσει τοῦ Ἴβηρος Δέρτωσσα κατοικία . ῥεῖ δὲ ὁ Ἴβηρ ἀπὸ Καντάβρων ἔχων τὰς ἀρχὰς ἐπὶ μεσημβρίαν διὰ πολλοῦ πεδίου παράλληλος τοῖς Πυρηναίοις ὄρεσι .
Lemmas: μετά τοίνυν Ἄβδηρα εἰμί Καρχηδών ὁ νέος , κτίσμα Ἀσδρούβας ὁ διαδέχομαι Βάρκας ὁ Ἀννίβας πατήρ , κρατύς πολύς ὁ ταύτῃ πόλις · καί γάρ ἐρυμνός τε εἰμί καί τεῖχος κατασκευάζω καλός καί λιμήν καί λίμνη κοσμέω καί ὁ ὁ ἀργύριον μέταλλον , περί ὅς λέγω · ἐνταῦθα δέ καί ἐν ὁ πλησίον τόπος πολύς ὁ ταριχεία · καί εἰμί οὗτος μέγας ἐμπόριον ὁ μέν ἐκ θάλασσα ὁ ἐν ὁ μεσόγαιος , ὁ δέ ἐκεῖθεν ὁ ἔξω πᾶς . ὁ δέ ἐνθένδε μέχρι ὁ Ἴβηρ παραλία κατά μέσος πως ὁ διάστημα ἔχω ὁ Σούκρων ποταμός καί ὁ ἐκβολή αὐτός καί πόλις ὁμώνυμος · ῥέω δέ ἐκ ὁ συνεχής ὄρος ὁ ὑπέρκειμαι ῥάχις ὁ τε Μαλάκη καί ὁ περί Καρχηδών τόπος , περατός πεζός , παράλληλος δέ πως ὁ Ἴβηρ , μικρός δέ διέχω ὁ Καρχηδών ἤ ὁ Ἴβηρ . μεταξύ μέν οὖν ὁ Σούκρων καί ὁ Καρχηδών τρεῖς πολίχνιον Μασσαλία εἰμί οὐ πολύς ἄπωθεν ὁ ποταμός · οὗτος δέ εἰμί γνώριμος ὁ Ἡμεροσκοπεῖον ἔχω ἐπί ὁ ἄκρα ὁ Ἐφέσιος Ἄρτεμις ἱερός σφόδρα τιμάω , ὅς χράω Σερτώριος ὁρμητήριον κατά θάλασσα · ἐρυμνός γάρ εἰμί καί λῃστρικός , κάτοπτος δέ ἐκ πολύς ὁ προσπλέω , καλέω δέ Διάνιον , οἷος Ἀρτεμίσιον , ἔχω σιδηρεῖα εὐφυής πλησίον καί νησίδιον Πλανησία καί Πλουμβαρία καί λιμνοθάλασσα ὑπέρκειμαι , ἔχω ἐν κύκλος στάδιον τετρακόσιοι . εἶτα ὁ ὁ Ἡρακλῆς νῆσος ἤδη πρός Καρχηδόνιος , ὅς καλέω Σκομβραρία ἀπό ὁ ἁλίσκομαι σκόμβρος , ἐκ ὅς ὁ ἄριστον σκευάζω γάρον · εἴκοσι δέ διέχω στάδιον καί τέσσαρες ὁ Καρχηδών . πάλιν δέ ἐπί ἕτερος ὁ Σούκρων ἔρχομαι ἐπί ὁ ἐκβολή ὁ Ἴβηρ Σάγουντον κτίσμα Ζακύνθιος , ὅς Ἀννίβας κατασκάπτω παρά ὁ σύγκειμαι πρός Ῥωμαῖος ὁ δεύτερος αὐτός ἐξάπτω πόλεμος πρός Καρχηδόνιος . πλησίον δέ πόλις εἰμί Χερσόνησος τε καί Ὀλέαστρον καί Καρταλία · ἐπί αὐτός δέ ὁ διάβασις ὁ Ἴβηρ Δερτῶσσα κατοικία . ῥέω δέ ὁ Ἴβηρ ἀπό Κάνταβρος ἔχω ὁ ἀρχή ἐπί μεσημβρία διά πολύς πεδίον παράλληλος ὁ Πυρηναῖος ὄρος .