strabo.geographica 17.1.54
Ἐπειδὴ δὲ οἱ Αἰθίοπες καταφρονήσαντες τῷ μέρος τι τῆς ἐν Αἰγύπτῳ δυνάμεως ἀπεσπάσθαι μετὰ Γάλλου Αἰλίου πολεμοῦντος πρὸς τοὺς Ἄραβας , ἐπῆλθον τῇ Θηβαΐδι καὶ τῇ φρουρᾷ τῶν τριῶν σπειρῶν τῶν κατὰ Συήνην καὶ ἑλόντες ἔφθασαν τήν τε Συήνην καὶ τὴν Ἐλεφαντίνην καὶ Φιλὰς ἐξ ἐφόδου διὰ τὸ αἰφνίδιον καὶ ἐξηνδραποδίσαντο , ἀνέσπασαν δὲ καὶ τοὺς Καίσαρος ἀνδριάντας , ἐπελθὼν ἐλάττοσιν ἢ μυρίοις πεζοῖς Πετρώνιος , ἱππεῦσι δὲ ὀκτακοσίοις πρὸς ἄνδρας τρισμυρίους , πρῶτον μὲν ἠνάγκασεν ἀναφυγεῖν αὐτοὺς εἰς Ψέλχιν πόλιν Αἰθιοπικήν , καὶ πρεσβεύεται τά τε ληφθέντα ἀπαιτῶν καὶ τὰς αἰτίας διʼ ἃς ἦρξαν πολέμου · λεγόντων δʼ ὡς ἀδικοῖντο ὑπὸ τῶν νομάρχων , ἀλλʼ οὐκ ἔφη τούτους ἡγεμόνας εἶναι τῆς χώρας ἀλλὰ Καίσαρα · αἰτησαμένων δʼ ἡμέρας τρεῖς εἰς βουλὴν καὶ μηδὲν ὧν ἐχρῆν ποιούντων , προσβαλὼν ἠνάγκασε προελθεῖν εἰς μάχην , ταχὺ δὲ τροπὴν ἐποίησε συντεταγμένων τε κακῶς καὶ ὡπλισμένων · μεγάλους γὰρ εἶχον θυρεούς , καὶ τούτους ὠμοβοΐνους , ἀμυντήρια δὲ πελέκεις , οἱ δὲ κοντούς , οἱ δὲ καὶ ξίφη . τινὲς μὲν οὖν εἰς τὴν πόλιν συνηλάθησαν , οἱ δʼ εἰς τὴν ἐρημίαν ἔφυγον , τινὰς δὲ νῆσος πλησίον ὑπεδέξατο ἐμβάντας εἰς τὸν πόρον · οὐ γὰρ πολλοὶ ἦσαν ἐνταῦθα οἱ κροκόδειλοι διὰ τὸν ῥοῦν . τούτων δʼ ἦσαν καὶ οἱ τῆς βασιλίσσης στρατηγοὶ τῆς Κανδάκης , ἣ καθʼ ἡμᾶς ἦρξε τῶν Αἰθιόπων , ἀνδρική τις γυνὴ πεπηρωμένη τὸν ἕτερον τῶν ὀφθαλμῶν · τούτους τε δὴ ζωγρίᾳ λαμβάνει ἅπαντας ἐπιπλεύσας σχεδίαις τε καὶ ναυσί , καὶ καταπέμπει παραχρῆμα εἰς Ἀλεξάνδρειαν , ἐπελθών τε τὴν Ψέλχιν αἱρεῖ · προσαριθμουμένου δὲ τοῖς ἑαλωκόσι τοῦ πλήθους τῶν πεσόντων ἐν τῇ μάχῃ , τοὺς σωθέντας ὀλίγους παντάπασι γενέσθαι συνέβη . ἐκ δὲ Ψέλχιος ἧκεν εἰς Πρῆμνιν ἐρυμνὴν πόλιν διελθὼν τοὺς θῖνας , ἐν οἷς ὁ Καμβύσου κατεχώσθη στρατὸς ἐμπεσόντος ἀνέμου · προσβαλὼν δὲ ἐξ ἐφόδου τὸ φρούριον αἱρεῖ , καὶ μετὰ ταῦτα ὥρμησεν ἐπὶ Ναπάτων · τοῦτο δʼ ἦν τὸ βασίλειον τῆς Κανδάκης , καὶ ἦν ἐνταῦθα υἱὸς αὐτῆς · καὶ αὐτὴ δʼ ἔν τινι πλησίον ἵδρυτο χωρίῳ . πρεσβευσαμένης δὲ περὶ φιλίας καὶ ἀποδούσης τοὺς ἐκ Συήνης αἰχμαλώτους καὶ τοὺς ἀνδριάντας , ἐπελθὼν λαμβάνει καὶ τὰ Νάπατα φυγόντος τοῦ παιδὸς καὶ κατασκάπτει · ἐξανδραποδισάμενος δʼ ἀναστρέφει πάλιν εἰς τοὐπίσω μετὰ τῶν λαφύρων , δύσοδα κρίνας τὰ προσωτέρω · τὴν δὲ Πρῆμνιν τειχίσας βέλτιον , φρουρὰν ἐμβαλὼν καὶ τροφὴν δυεῖν ἐνιαυτῶν τετρακοσίοις ἀνδράσιν , ἀπῆρεν εἰς Ἀλεξάνδρειαν · καὶ τῶν αἰχμαλώτων τοὺς μὲν ἐλαφυροπώλησε , χιλίους δὲ Καίσαρι ἔπεμψε νεωστὶ ἐκ Καντάβρων ἥκοντι , τοὺς δὲ νόσοι διεχρήσαντο . ἐν τούτῳ μυριάσι Κανδάκη πολλαῖς ἐπὶ τὴν φρουρὰν ἐπῆλθε · Πετρώνιος δʼ ἐξεβοήθησε καὶ φθάνει προσελθὼν εἰς τὸ φρούριον , καὶ πλείοσι παρασκευαῖς ἐξασφαλισάμενος τὸν τόπον , πρεσβευσαμένων , ἐκέλευσεν ὡς Καίσαρα πρεσβεύεσθαι · οὐκ εἰδέναι δὲ φασκόντων ὅστις εἴη Καῖσαρ καὶ ὅπη βαδιστέον εἴη παρʼ αὐτόν , ἔδωκε τοὺς παραπέμψοντας · καὶ ἧκον εἰς Σάμον , ἐνταῦθα τοῦ Καίσαρος ὄντος καὶ μέλλοντος εἰς Συρίαν ἐντεῦθεν προϊέναι , Τιβέριον εἰς Ἀρμενίαν στέλλοντος . πάντων δὲ τυχόντων ὧν ἐδέοντο , ἀφῆκεν αὐτοῖς καὶ τοὺς φόρους οὓς ἐπέστησε .
Lemmas: ἐπειδή δέ ὁ Αἰθίοψ καταφρονέω ὁ μέρος τις ὁ ἐν Αἴγυπτος δύναμις ἀποσπάω μετά Γάλλος Αἴλιος πολεμέω πρός ὁ Ἄραψ , ἐπέρχομαι ὁ Θηβαίς καί ὁ φρουρά ὁ τρεῖς σπεῖρα ὁ κατά Συήνη καί αἱρέω φθάνω ὁ τε Συήνη καί ὁ Ἐλεφαντίνη καί Φιλής ἐκ ἔφοδος διά ὁ αἰφνίδιος καί ἐξανδραποδίζω , ἀνασπάω δέ καί ὁ Καῖσαρ ἀνδριάς , ἐπέρχομαι ἐλαχύς ἤ μυρίος πεζός Πετρώνιος , ἱππεύς δέ ὀκτακόσιοι πρός ἀνήρ τρισμύριοι , πρῶτος μέν ἀναγκάζω ἀναφεύγω αὐτός εἰς Ψέλχις πόλις Αἰθιοπικός , καί πρεσβεύω ὁ τε λαμβάνω ἀπαιτέω καί ὁ αἰτία διά ὅς ἄρχω πόλεμος · λέγω δέ ὡς ἀδικέω ὑπό ὁ νόμαρχος , ἀλλά οὐ φημί οὗτος ἡγεμών εἰμί ὁ χώρα ἀλλά Καῖσαρ · αἰτέω δέ ἡμέρα τρεῖς εἰς βουλή καί μηδείς ὅς χρή ποιέω , προσβάλλω ἀναγκάζω προέρχομαι εἰς μάχη , ταχύς δέ τροπή ποιέω συντάσσω τε κακός καί ὁπλίζω · μέγας γάρ ἔχω θυρεός , καί οὗτος ὠμοβόϊνος , ἀμυντήριον δέ πέλεκυς , ὁ δέ κοντός , ὁ δέ καί ξίφος . τις μέν οὖν εἰς ὁ πόλις συναλάομαι , ὁ δέ εἰς ὁ ἐρημία φεύγω , τις δέ νῆσος πλησίον ὑποδέχομαι ἐμβαίνω εἰς ὁ πόρος · οὐ γάρ πολύς εἰμί ἐνταῦθα ὁ κροκόδειλος διά ὁ ῥόος . οὗτος δέ εἰμί καί ὁ ὁ βασίλισσα στρατηγός ὁ Κανδάκη , ὅς κατά ἐγώ ἄρχω ὁ Αἰθίοψ , ἀνδρικός τις γυνή πηρόω ὁ ἕτερος ὁ ὀφθαλμός · οὗτος τε δή ζωγρία λαμβάνω ἅπας ἐπιπλέω σχεδία τε καί ναῦς , καί καταπέμπω παραχρῆμα εἰς Ἀλεξάνδρεια , ἐπέρχομαι τε ὁ Ψέλχις αἱρέω · προσαριθμέω δέ ὁ ἁλίσκομαι ὁ πλῆθος ὁ πίπτω ἐν ὁ μάχη , ὁ σῴζω ὀλίγος παντάπασι γίγνομαι συμβαίνω . ἐκ δέ Ψέλχις ἥκω εἰς Πρῆμνις ἐρυμνός πόλις διέρχομαι ὁ θίς , ἐν ὅς ὁ Καμβύσης κατιμιχῴσκομαι στρατός ἐμπίπτω ἄνεμος · προσβάλλω δέ ἐκ ἔφοδος ὁ φρούριον αἱρέω , καί μετά οὗτος ὁρμάω ἐπί Νάπος · οὗτος δέ εἰμί ὁ βασίλειον ὁ Κανδάκη , καί εἰμί ἐνταῦθα υἱός αὐτός · καί αὐτός δέ ἐν τις πλησίον ἱδρύω χωρίον . πρεσβεύω δέ περί φιλία καί ἀποδίδωμι ὁ ἐκ Συήνη αἰχμάλωτος καί ὁ ἀνδριάς , ἐπέρχομαι λαμβάνω καί ὁ Νάπατα φεύγω ὁ παῖς καί κατασκάπτω · ἐξανδραποδίζω δέ ἀναστρέφω πάλιν εἰς ὀπίσω μετά ὁ λάφυρα , δύσοδος κρίνω ὁ πρόσω · ὁ δέ Πρῆμνις τειχίζω ἀγαθός , φρουρά ἐμβάλλω καί τροφή δύο ἐνιαυτός τετρακόσιοι ἀνήρ , ἀπαίρω εἰς Ἀλεξάνδρεια · καί ὁ αἰχμάλωτος ὁ μέν λαφυροπωλέω , χίλιοι δέ Καῖσαρ πέμπω νεωστί ἐκ Κάνταβρος ἥκω , ὁ δέ νόσος διαχράω . ἐν οὗτος μυριάς Κανδάκη πολύς ἐπί ὁ φρουρά ἐπέρχομαι · Πετρώνιος δέ ἐκβοηθέω καί φθάνω προσέρχομαι εἰς ὁ φρούριον , καί πολύς παρασκευή ἐξασφαλίζω ὁ τόπος , πρεσβεύω , κελεύω ὡς Καῖσαρ πρεσβεύω · οὐ οἶδα δέ φάσκω ὅστις εἰμί Καῖσαρ καί ὅπῃ βαδίζω εἰμί παρά αὐτός , δίδωμι ὁ παραπέμπω · καί ἥκω εἰς Σάμος , ἐνταῦθα ὁ Καῖσαρ εἰμί καί μέλλω εἰς Συρία ἐντεῦθεν προέρχομαι , Τιβέριος εἰς Ἀρμενία στέλλω . πᾶς δέ τυγχάνω ὅς δέω , ἀφίημι αὐτός καί ὁ φόρος ὅς ἐφίστημι .