strabo.geographica 2.3.5
Ἐγὼ μὲν οὖν φησί μέχρι τῆς περὶ τὸν Εὔδοξον ἱστορίας ἥκω · τί δʼ ὕστερον συνέβη τοὺς ἐκ Γαδείρων καὶ τῆς Ἰβηρίας εἰκὸς εἰδέναι . ἐκ πάντων δὴ τούτων φησὶ δείκνυσθαι διότι ἡ οἰκουμένη κύκλῳ περιρρεῖται τῷ ὠκεανῷ · οὐ γάρ μιν δεσμὸς περιβάλλεται ἠπείροιο , ἀλλʼ ἐς ἀπειρεσίην κέχυται · τό μιν οὔτι μιαίνει . θαυμαστὸς δὴ κατὰ πάντα ἐστὶν ὁ Ποσειδώνιος , τὸν μὲν τοῦ μάγου περίπλουν , ὃν Ἡρακλείδης εἶπεν , ἀμάρτυρον νομίσας , καὶ αὐτῶν τῶν ὑπὸ Δαρείου πεμφθέντων , ὃν Ἡρόδοτος ἱστορεῖ , τὸ δὲ Βεργαῖον διήγημα τοῦτο ἐν πίστεως μέρει τιθείς , εἴθʼ ὑπʼ αὐτοῦ πεπλασμένον εἴτʼ ἄλλων πλασάντων πιστευθέν . τίς γὰρ ἡ πιθανότης πρῶτον μὲν τῆς κατὰ τὸν Ἰνδὸν περιπετείας ; ὁ γὰρ Ἀράβιος κόλπος ποταμοῦ δίκην στενός ἐστι καὶ μακρὸς ἐπὶ μυρίοις που σταδίους μέχρι τοῦ στόματος , καὶ τούτου στενοῦ παντάπασιν ὄντος · οὐκ εἰκὸς δʼ οὔτʼ ἔξω που τὸν πλοῦν ἔχοντας εἰς τὸν κόλπον παρωσθῆναι τοὺς Ἰνδοὺς κατὰ πλάνην ( τὰ γὰρ στενὰ ἀπὸ τοῦ στόματος δηλώσειν ἔμελλε τὴν πλάνην ) , οὔτʼ εἰς τὸν κόλπον ἐπίτηδες καταχθεῖσιν ἔτι πλάνης ἦν πρόφασις καὶ ἀνέμων ἀστάτων . λιμῷ τε πῶς περιεῖδον ἅπαντας ἀπολλυμένους σφᾶς πλὴν ἑνός ; περιγενόμενός τε πῶς ἱκανὸς ἦν μόνος κατευθύνειν τὸ πλοῖον οὐ μικρὸν ὂν τά γε τηλικαῦτα πελάγη διαίρειν δυνάμενον ; τίς δʼ ἡ ὀξυμάθεια τῆς διαλέκτου , ἀφʼ ἧς ἱκανὸς ἦν πεῖσαι τὸν βασιλέα , ὡς δυνάμενος τοῦ πλοῦ καθηγήσασθαι ; τίς δʼ ἡ σπάνις τῷ Εὐεργέτῃ τῶν τοιούτων καθηγεμόνων , ἤδη γνωριζομένης ὑπὸ πολλῶν τῆς ταύτῃ θαλάττης ; ὁ δὲ δὴ σπονδοφόρος καὶ θεωρὸς τῶν Κυζικηνῶν πῶς ἀφεὶς τὴν πόλιν εἰς Ἰνδοὺς ἔπλει ; πῶς δὲ ἐπιστεύθη τηλικαύτην χρείαν ; πῶς δʼ ἐπανιὼν ἀφαιρεθεὶς πάντα παρὰ τὴν ἐλπίδα καὶ ἀτιμωθεὶς ἔτι μείζονα ἐπιστεύθη παρασκευὴν δώρων ; ἐπανιὼν δὲ καὶ παρενεχθεὶς εἰς τὴν Αἰθιοπίαν τίνος χάριν ἢ τὰς διαλέκτους ἀπεγράφετο , ἢ τὸ ἀκρόπρῳρον ἐπυνθάνετο τῆς ἁλιάδος πόθεν ἐκπέσοι ; τὸ γὰρ μαθεῖν ὅτι ἀπὸ δύσεως πλεόντων ἦν ναυάγιον οὐδενὸς ἔμελλεν ὑπάρξειν σημεῖον , ἐπεὶ καὶ αὐτὸς ἔμελλεν ἀπὸ δύσεως πλεῖν κατὰ τὴν ἐπάνοδον . ἐλθὼν δʼ οὖν εἰς Ἀλεξάνδρειαν , φωραθεὶς ὡς νενοσφισμένος πολλά , πῶς οὐκ ἐκολάσθη , ἀλλὰ καὶ περιῄει τοὺς ναυκλήρους διαπυνθανόμενος , δεικνὺς ἅμα τὸ ἀκρόπρῳρον ; ὁ δὲ γνωρίσας οὐχὶ θαυμαστός ; ὁ δὲ πιστεύσας οὐ θαυμασιώτερος καὶ κατʼ ἐλπίδα τοιαύτην ἐπανιὼν εἰς τὴν οἰκείαν καὶ μετοικισμὸν ἐκεῖθεν ποιησάμενος εἰς τὰ ἔξω στηλῶν ; ἀλλʼ οὐδʼ ἐξὸν ἦν ἄνευ προστάγματος ἐξ Ἀλεξανδρείας ἀνάγεσθαι , καὶ ταῦτα νενοσφισμένῳ βασιλικὰ χρήματα . οὐδέ γε λαθεῖν ἐκπλεύσαντα ἐνεδέχετο τοσαύτῃ φρουρᾷ κεκλεισμένου τοῦ λιμένος καὶ τῶν ἄλλων ἐξόδων , ὅσην καὶ νῦν ἔτι διαμένουσαν ἔγνωμεν ἡμεῖς ἐπιδημοῦντες τῇ Ἀλεξανδρείᾳ πολὺν χρόνον , καίτοι τὰ νῦν πολὺ ἀνεῖται , Ῥωμαίων ἐχόντων · αἱ βασιλικαὶ δὲ φρουραὶ πολὺ ἦσαν πικρότεραι . ἐπειδὴ δὲ καὶ ἀπῆρεν εἰς τὰ Γάδειρα καὶ ναυπηγησάμενος ἔπλει βασιλικῶς , διαλυθέντος αὐτῷ τοῦ πλοίου , πῶς μὲν ἐναυπηγήσατο τρίτον λέμβον ἐν τῇ ἐρήμῳ ; πῶς δὲ πλέων πάλιν καὶ εὑρὼν τοὺς ἑσπερίους Αἰθίοπας τοῖς ἑῴοις ὁμογλώττους οὐκ ὠρέχθη διανύσαι τὸν ἑξῆς πλοῦν , οὕτω χαῦνος ὢν πρὸς τὸ φιλέκδημον , μικρὸν ἔχειν ἐλπίσας λοιπὸν τὸ ἄγνωστον , ἀλλʼ ἀφεὶς ταῦτα τῆς διὰ Βόγου ναυστολίας ἐπεθύμησε ; πῶς δʼ ἔγνω τὴν λάθρᾳ κατʼ αὐτοῦ συνισταμένην ἐπιβουλήν ; τί δὲ τοῦτʼ ἦν τῷ Βόγῳ πλεονέκτημα ὁ τἀνθρώπου ἀφανισμός , ἐξὸν ἄλλως ἀποπέμψασθαι ; γνοὺς δὲ τὴν ἐπιβουλὴν πῶς ἔφθη φυγὼν εἰς ἀσφαλεῖς τόπους ; ἕκαστον γὰρ τῶν τοιούτων οὐκ ἀδύνατον μέν , ἀλλὰ χαλεπὸν καὶ σπανίως γινόμενον μετὰ τύχης τινός · τῷ δʼ εὐτυχεῖν ἀεὶ συνέβαινεν εἰς κινδύνους καθισταμένῳ συνεχεῖς . πῶς δʼ οὐκ ἔδεισεν ἀποδρὰς τὸν Βόγον πλεῖν πάλιν παρὰ τὴν Λιβύην σὺν παρασκευῇ δυναμένῃ συνοικίσαι νῆσον ; οὐ πολὺ οὖν ἀπολείπεται ταῦτα τῶν Πυθέου καὶ Εὐημέρου καὶ Ἀντιφάνους ψευσμάτων . ἀλλʼ ἐκείνοις μὲν συγγνώμη τοῦτʼ αὐτὸ ἐπιτηδεύουσιν , ὥσπερ τοῖς θαυματοποιοῖς · τῷ δʼ ἀποδεικτικῷ καὶ φιλοσόφῳ , σχεδὸν δέ τι καὶ περὶ πρωτείων ἀγωνιζομένῳ , τίς ἂν συγγνοίη ; ταῦτα μὲν οὖν οὐκ εὖ .
Lemmas: Ἐγώ μέν οὖν φημί μέχρι ὁ περί ὁ Εὔδοξος ἱστορία ἥκω · τίς δέ ὕστερον συμβαίνω ὁ ἐκ Γάδειρα καί ὁ Ἰβηρία ἔοικα οἶδα . ἐκ πᾶς δή οὗτος φημί δείκνυμι διότι ὁ οἰκέω κύκλος περιλέγω ὁ ὠκεανός · οὐ γάρ μιν δεσμός περιβάλλω ἤπειρος , ἀλλά εἰς ἀπειρέσιος χέω · ὁ μιν οὔτι μιαίνω . θαυμαστός δή κατά πᾶς εἰμί ὁ Ποσειδώνιος , ὁ μέν ὁ μάγος περίπλοος , ὅς Ἡρακλείδης λέγω , ἀμάρτυρος νομίζω , καί αὐτός ὁ ὑπό Δαρεῖος πέμπω , ὅς Ἡρόδοτος ἱστορέω , ὁ δέ Βεργαῖος διήγημα οὗτος ἐν πίστις μέρος τίθημι , εἴτε ὑπό αὐτός πλάσσω εἴτε ἄλλος πλάσσω πιστεύω . τίς γάρ ὁ πιθανότης πρῶτος μέν ὁ κατά ὁ Ἰνδός περιπέτεια ; ὁ γάρ Ἄραψ κόλπος ποταμός δίκη στενός εἰμί καί μακρός ἐπί μυρίος που στάδιον μέχρι ὁ στόμα , καί οὗτος στενός παντάπασι εἰμί · οὐ ἔοικα δέ οὔτε ἔξω που ὁ πλόος ἔχω εἰς ὁ κόλπος παρωθέω ὁ Ἰνδός κατά πλάνη ( ὁ γάρ στενός ἀπό ὁ στόμα δηλόω μέλλω ὁ πλάνη ) , οὔτε εἰς ὁ κόλπος ἐπίτηδες κατάγω ἔτι πλάνη εἰμί πρόφασις καί ἄνεμος ἄστατος . λιμός τε πῶς περιοράω ἅπας ἀπόλλυμι σφεῖς πλήν εἷς ; περιγίγνομαι τε πῶς ἱκανός εἰμί μόνος κατευθύνω ὁ πλοῖον οὐ μικρός εἰμί ὁ γε τηλικοῦτος πέλαγος διαίρω δύναμαι ; τίς δέ ὁ ὀξυμάθεια ὁ διάλεκτος , ἀπό ὅς ἱκανός εἰμί πείθω ὁ βασιλεύς , ὡς δύναμαι ὁ πλόος καθηγέομαι ; τίς δέ ὁ σπάνις ὁ Εὐεργέτης ὁ τοιοῦτος καθηγεμών , ἤδη γνωρίζω ὑπό πολύς ὁ οὗτος θάλασσα ; ὁ δέ δή σπονδοφόρος καί θεωρός ὁ Κυζικηνός πῶς ἀφίημι ὁ πόλις εἰς Ἰνδός πλέω ; πῶς δέ πιστεύω τηλικοῦτος χρεία ; πῶς δέ ἐπανέρχομαι ἀφαιρέω πᾶς παρά ὁ ἐλπίς καί ἀτιμόω ἔτι μέγας πιστεύω παρασκευή δῶρον ; ἐπανέρχομαι δέ καί παραφέρω εἰς ὁ Αἰθιοπία τίς χάριν ἤ ὁ διάλεκτος ἀπογράφω , ἤ ὁ ἀκρόπρῳρον πυνθάνομαι ὁ ἁλιάς πόθεν ἐκπίπτω ; ὁ γάρ μανθάνω ὅτι ἀπό δύσις πλέω εἰμί ναυάγιον οὐδείς μέλλω ὑπάρχω σημεῖον , ἐπεί καί αὐτός μέλλω ἀπό δύσις πλέω κατά ὁ ἐπάνοδος . ἔρχομαι δέ οὖν εἰς Ἀλεξάνδρεια , φωράω ὡς νοσφίζω πολύς , πῶς οὐ κολάζω , ἀλλά καί περιέρχομαι ὁ ναύκληρος διαπυνθάνομαι , δείκνυμι ἅμα ὁ ἀκρόπρῳρον ; ὁ δέ γνωρίζω οὐ θαυμαστός ; ὁ δέ πιστεύω οὐ θαυμάσιος καί κατά ἐλπίς τοιοῦτος ἐπανέρχομαι εἰς ὁ οἰκεῖος καί μετοικισμός ἐκεῖθεν ποιέω εἰς ὁ ἔξω στήλη ; ἀλλά οὐδέ ἔξεστι εἰμί ἄνευ πρόσταγμα ἐκ Ἀλεξάνδρεια ἀνάγω , καί οὗτος νοσφίζω βασιλικός χρῆμα . οὐδέ γε λανθάνω ἐκπλέω ἐνδέχομαι τοσοῦτος φρουρά κλείω ὁ λιμήν καί ὁ ἄλλος ἔξοδος , ὅσος καί νῦν ἔτι διαμένω γιγνώσκω ἐγώ ἐπιδημέω ὁ Ἀλεξάνδρεια πολύς χρόνος , καίτοι ὁ νῦν πολύς ἀνίημι , Ῥωμαῖος ἔχω · ὁ βασιλικός δέ φρουρά πολύς εἰμί πικρός . ἐπειδή δέ καί ἀπαίρω εἰς ὁ Γάδειρα καί ναυπηγέω πλέω βασιλικός , διαλύω αὐτός ὁ πλοῖον , πῶς μέν ναυπηγέω τρίτος λέμβος ἐν ὁ ἐρῆμος ; πῶς δέ πλέω πάλιν καί εὑρίσκω ὁ ἑσπέριος Αἰθίοψ ὁ ἑώϊος ὁμόγλωσσος οὐ ὀρέγω διανύω ὁ ἑξῆς πλόος , οὕτως χαῦνος εἰμί πρός ὁ φιλέκδημος , μικρός ἔχω ἐλπίζω λοιπός ὁ ἄγνωστος , ἀλλά ἀφίημι οὗτος ὁ διά Βόγος ναυστολία ἐπιθυμέω ; πῶς δέ γιγνώσκω ὁ λάθρῃ κατά αὐτός συνίστημι ἐπιβουλή ; τίς δέ οὗτος εἰμί ὁ Βόγος πλεονέκτημα ὁ ἄνθρωπος ἀφανισμός , ἔξεστι ἄλλος ἀποπέμπω ; γιγνώσκω δέ ὁ ἐπιβουλή πῶς φθάνω φεύγω εἰς ἀσφαλής τόπος ; ἕκαστος γάρ ὁ τοιοῦτος οὐ ἀδύνατος μέν , ἀλλά χαλεπός καί σπάνιος γίγνομαι μετά τύχη τις · ὁ δέ εὐτυχέω ἀεί συμβαίνω εἰς κίνδυνος καθίστημι συνεχής . πῶς δέ οὐ δείδω ἀποδιδράσκω ὁ Βόγος πλέω πάλιν παρά ὁ Λιβύη σύν παρασκευή δύναμαι συνοικίζω νῆσος ; οὐ πολύς οὖν ἀπολείπω οὗτος ὁ Πυθέας καί Εὐήμερος καί Ἀντιφάνης ψεῦσμα . ἀλλά ἐκεῖνος μέν συγγνώμη οὗτος αὐτός ἐπιτηδεύω , ὥσπερ ὁ θαυματοποιός · ὁ δέ ἀποδεικτικός καί φιλόσοφος , σχεδόν δέ τις καί περί πρωτεῖον ἀγωνίζομαι , τίς ἄν συγγιγνώσκω ; οὗτος μέν οὖν οὐ εὖ .