strabo.geographica 1.2.32
εἰ δʼ οὖν καὶ σύρρουν ποτὲ ὑπάρξαντα τὸν ἰσθμὸν τοῦτον ὁ ποιητὴς ἱστορήκει , πόσῳ μείζονα ἂν ἔχοιμεν πίστιν τοῦ τοὺς Αἰθίοπας διχθὰ διῃρῆσθαι , πορθμῷ τηλικούτῳ διειργομένους ; τίς δὲ καὶ χρηματισμὸς παρὰ τῶν ἔξω καὶ κατὰ τὸν ὠκεανὸν Αἰθιόπων ; ἅμα μὲν γὰρ θαυμάζουσι τοῦ κόσμου τῶν βασιλείων οἱ περὶ Τηλέμαχον τὸ πλῆθος ὅ ἐστι χρυσοῦ τʼ ἠλέκτρου τε καὶ ἀργύρου ἠδʼ ἐλέφαντος . τούτων δʼ οὐδενὸς πλὴν ἐλέφαντος εὐπορία παρʼ ἐκείνοις ἐστίν , ἀπορωτάτοις τῶν ἁπάντων οὖσι τοῖς πλείστοις καὶ νομάσι . νὴ Δία , ἀλλʼ ἡ Ἀραβία προσῆν καὶ τὰ μέχρι τῆς Ἰνδικῆς · τούτων δʼ ἡ μὲν εὐδαίμων κέκληται μόνη τῶν ἁπασῶν , τὴν δέ , εἰ καὶ μὴ ὀνομαστὶ καλοῦσιν , οὕτως ὑπολαμβάνουσί γε καὶ ἱστοροῦσιν ὡς εὐδαιμονεστάτην . τὴν μὲν οὖν Ἰνδικὴν οὐκ οἶδεν Ὅμηρος ( εἰδὼς δὲ ἐμέμνητο ἄν ) , τὴν δʼ Ἀραβίαν , ἣν εὐδαίμονα προσαγορεύουσιν οἱ νῦν , τότε δʼ οὐκ ἦν πλουσία , ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἄπορος καὶ ἡ πολλὴ αὐτῆς σκηνιτῶν ἀνδρῶν · ὀλίγη δʼ ἡ ἀρωματοφόρος , διʼ ἣν καὶ τοῦτο τοὔνομα εὕρετο ἡ χώρα διὰ τὸ καὶ τὸν φόρτον εἶναι τὸν τοιοῦτον ἐν τοῖς παρʼ ἡμῖν σπάνιον καὶ τίμιον . νυνὶ μὲν οὖν εὐποροῦσι καὶ πλουτοῦσι διὰ τὸ καὶ τὴν ἐμπορίαν εἶναι πυκνὴν καὶ δαψιλῆ , τότε δʼ οὐκ εἰκός . αὐτῶν δὲ χάριν τῶν ἀρωμάτων ἐμπόρῳ μὲν καὶ καμηλίτῃ γένοιτʼ ἄν τις ἐκ τῶν τοιούτων φορτίων εὐπορία · Μενελάῳ δὲ λαφύρων ἢ δωρεῶν ἔδει παρὰ βασιλέων καὶ δυναστῶν , ἐχόντων τε ἃ δώσουσι καὶ βουλομένων διὰ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ καὶ εὔκλειαν . οἱ μὲν οὖν Αἰγύπτιοι καὶ οἱ πλησίον Αἰθίοπες καὶ Ἄραβες οὔθʼ οὕτω τελέως ἄβιοι οὔτʼ ἀνήκοοι τῆς τῶν Ἀτρειδῶν δόξης , καὶ μάλιστα διὰ τὴν κατόρθωσιν τοῦ Ἰλιακοῦ πολέμου , ὥστʼ ἐλπὶς ἦν τῆς ἐξ αὐτῶν ὠφελείας · καθάπερ ἐπὶ τοῦ θώρακος τοῦ Ἀγαμέμνονος λέγεται τόν ποτέ οἱ Κινύρης δῶκε ξεινήιον εἶναι · πεύθετο γὰρ Κύπρονδε μέγα κλέος . καὶ δὴ καὶ τὸν πλείω χρόνον τῆς πλάνης λεκτέον μὲν ἐν τοῖς κατὰ Φοινίκην καὶ Συρίαν καὶ Αἴγυπτον καὶ Λιβύην γενέσθαι καὶ τὰ περὶ Κύπρον χωρία καὶ ὅλως τὴν καθʼ ἡμᾶς παραλίαν καὶ τὰς νήσους · καὶ γὰρ ξένια παρὰ τούτοις καὶ τὸ βίᾳ καὶ τὸ ἐκ λεηλασίας πορίσασθαι , καὶ μάλιστα παρὰ τῶν συμμαχησάντων τοῖς Τρωσίν , ἐντεῦθεν ἦν . οἱ δʼ ἐκτὸς καὶ πόρρω βάρβαροι οὐδεμίαν τοιαύτην ὑπηγόρευον ἐλπίδα . εἰς οὖν τὴν Αἰθιοπίαν ἀφῖχθαι λέγεται ὁ Μενέλαος , οὐχ ὅτι μέχρι τῶν ὅρων τῶν πρὸς Αἰγύπτῳ . τάχα μὲν γὰρ καὶ πλησιαίτεροι ἦσαν ταῖς Θήβαις οἱ τότε ὅροι , ἀλλὰ καὶ οἱ νῦν πλησίον εἰσίν , οἱ κατὰ Συήνην καὶ τὰς Φίλας · ὧν ἡ μὲν τῆς Αἰγύπτου ἐστίν , αἱ δὲ Φίλαι κοινὴ κατοικία τῶν Αἰθιόπων καὶ τῶν Αἰγυπτίων . ὁ οὖν εἰς Θήβας ἀφιγμένος εἰ καὶ μέχρι τῶν ὅρων ἀφῖκτο ἢ καὶ περαιτέρω τῶν Αἰθιόπων , καὶ ταῦτα τῇ βασιλικῇ ξενίᾳ χρώμενος , οὐδὲν ἄλογον . οὕτω δὲ καὶ Κυκλώπων εἰς γαῖαν ἀφῖχθαί φησιν ὁ Ὀδυσσεύς , μέχρι τοῦ σπηλαίου προεληλυθὼς ἀπὸ θαλάττης · ἐπʼ ἐσχατιᾶς γὰρ ἱδρῦσθαί που λέγει . καὶ εἰς Αἰολίαν δὲ καὶ Λαιστρυγόνας καὶ τοὺς ἄλλους , ὅπου ποτὲ καὶ καθωρμίσατο , ἐκεῖσέ φησιν ἀφῖχθαι . καὶ ὁ Μενέλαος οὖν οὕτως εἰς Αἰθιοπίαν ἧκεν , οὕτω δὲ καὶ εἰς Λιβύην , ὅτι προσέσχε τόποις τισίν · ἀφʼ οὗ καὶ ὁ κατὰ τὴν Ἀρδανίαν λιμὴν τὴν ὑπὲρ Παραιτονίου Μενέλαος καλεῖται .
Lemmas: εἰ δέ οὖν καί σύρροος ποτέ ὑπάρχω ὁ ἰσθμός οὗτος ὁ ποιητής ἱστορέω , πόσος μέγας ἄν ἔχω πίστις ὁ ὁ Αἰθίοψ διχθά διαιρέω , πορθμός τηλικοῦτος διείργω ; τίς δέ καί χρηματισμός παρά ὁ ἔξω καί κατά ὁ ὠκεανός Αἰθίοψ ; ἅμα μέν γάρ θαυμάζω ὁ κόσμος ὁ βασίλειον ὁ περί Τηλέμαχος ὁ πλῆθος ὅς εἰμί χρυσός τε ἤλεκτρον τε καί ἄργυρος ἠδέ ἐλέφας . οὗτος δέ οὐδείς πλήν ἐλέφας εὐπορία παρά ἐκεῖνος εἰμί , ἄπορος ὁ ἅπας εἰμί ὁ πολύς καί νομάς . νή Ζεύς , ἀλλά ὁ Ἀραβία πρόσειμι καί ὁ μέχρι ὁ Ἰνδικός · οὗτος δέ ὁ μέν εὐδαίμων καλέω μόνος ὁ ἅπας , ὁ δέ , εἰ καί μή ὀνομαστί καλέω , οὕτως ὑπολαμβάνω γε καί ἱστορέω ὡς εὐδαίμων . ὁ μέν οὖν Ἰνδική οὐ οἶδα Ὅμηρος ( οἶδα δέ μιμνῄσκω ἄν ) , ὁ δέ Ἀραβία , ὅς εὐδαίμων προσαγορεύω ὁ νῦν , τότε δέ οὐ εἰμί πλούσιος , ἀλλά καί αὐτός ἄπορος καί ὁ πολύς αὐτός σκηνίτης ἀνήρ · ὀλίγος δέ ὁ ἀρωματοφόρος , διά ὅς καί οὗτος ὄνομα εὑρίσκω ὁ χώρα διά ὁ καί ὁ φόρτος εἰμί ὁ τοιοῦτος ἐν ὁ παρά ἐγώ σπάνιος καί τίμιος . νυνί μέν οὖν εὐπορέω καί πλουτέω διά ὁ καί ὁ ἐμπορία εἰμί πυκνός καί δαψιλής , τότε δέ οὐ ἔοικα . αὐτός δέ χάριν ὁ ἄρωμα ἔμπορος μέν καί καμηλίτης γίγνομαι ἄν τις ἐκ ὁ τοιοῦτος φορτίον εὐπορία · Μενέλαος δέ λάφυρα ἤ δωρεά δέω παρά βασιλεύς καί δυνάστης , ἔχω τε ὅς δίδωμι καί βούλομαι διά ὁ ἐπιφάνεια αὐτός καί εὔκλεια . ὁ μέν οὖν Αἰγύπτιος καί ὁ πλησίον Αἰθίοψ καί Ἄραψ οὔτε οὕτως τέλειος ἄβιος οὔτε ἀνήκοος ὁ ὁ Ἀτρείδης δόξα , καί μάλα διά ὁ κατόρθωσις ὁ Ἰλιακός πόλεμος , ὥστε ἐλπίς εἰμί ὁ ἐκ αὐτός ὠφέλεια · καθά ἐπί ὁ θώραξ ὁ Ἀγαμέμνων λέγω ὁ ποτέ ἕ Κινύρης δίδωμι ξεινήϊον εἰμί · πυνθάνομαι γάρ Κύπρονδε μέγας κλέος . καί δή καί ὁ πολύς χρόνος ὁ πλάνη λεκτέος μέν ἐν ὁ κατά Φοινίκη καί Συρία καί Αἴγυπτος καί Λιβύη γίγνομαι καί ὁ περί Κύπρος χωρίον καί ὅλος ὁ κατά ἐγώ παραλία καί ὁ νῆσος · καί γάρ ξένιος παρά οὗτος καί ὁ βία καί ὁ ἐκ λεηλασία πορίζω , καί μάλα παρά ὁ συμμαχέω ὁ Τρώς , ἐντεῦθεν εἰμί . ὁ δέ ἐκτός καί πρόσω βάρβαρος οὐδείς τοιοῦτος ὑπαγορεύω ἐλπίς . εἰς οὖν ὁ Αἰθιοπία ἀφικνέομαι λέγω ὁ Μενέλαος , οὐ ὅτι μέχρι ὁ ὅρος ὁ πρός Αἴγυπτος . τάχα μέν γάρ καί πλησίος εἰμί ὁ Θῆβαι ὁ τότε ὅρος , ἀλλά καί ὁ νῦν πλησίον εἰμί , ὁ κατά Συήνη καί ὁ Φίλα · ὅς ὁ μέν ὁ Αἴγυπτος εἰμί , ὁ δέ Φίλα κοινός κατοικία ὁ Αἰθίοψ καί ὁ Αἰγύπτιος . ὁ οὖν εἰς Θῆβαι ἀφικνέομαι εἰ καί μέχρι ὁ ὅρος ἀφικνέομαι ἤ καί πέρα ὁ Αἰθίοψ , καί οὗτος ὁ βασιλικός ξενία χράω , οὐδείς ἄλογος . οὕτως δέ καί Κύκλωψ εἰς γῆ ἀφικνέομαι φημί ὁ Ὀδυσσεύς , μέχρι ὁ σπήλαιον προέρχομαι ἀπό θάλασσα · ἐπί ἐσχατιά γάρ ἱδρύω που λέγω . καί εἰς Αἰολίη δέ καί Λαιστρυγών καί ὁ ἄλλος , ὅπου ποτέ καί καθορμίζω , ἐκεῖσε φημί ἀφικνέομαι . καί ὁ Μενέλαος οὖν οὕτως εἰς Αἰθιοπία ἥκω , οὕτως δέ καί εἰς Λιβύη , ὅτι προσέχω τόπος τις · ἀπό ὅς καί ὁ κατά ὁ Ἀρδανία λιμήν ὁ ὑπέρ Παραιτόνιον Μενέλαος καλέω .