strabo.geographica 3.2.13
πρὸς δὲ τὸ βέλτιον ἐκ τούτων · ἥ τε γὰρ Ἡρακλέους στρατεία μέχρι δεῦρο προελθοῦσα καὶ τῶν Φοινίκων ὑπέγραφεν αὐτῷ πλοῦτόν τινα καὶ ῥᾳθυμίαν τῶν ἀνθρώπων · οὗτοι γὰρ Φοίνιξιν οὕτως ἐγένοντο σφόδρα ὑποχείριοι ὥστε τὰς πλείους τῶν ἐν τῇ Τουρδητανίᾳ πόλεων καὶ τῶν πλησίον τόπων ὑπʼ ἐκείνων νῦν οἰκεῖσθαι . καὶ ἡ τοῦ Ὀδυσσέως δὲ στρατεία δοκεῖ μοι δεῦρο γενηθεῖσα καὶ ἱστορηθεῖσα ὑπʼ αὐτοῦ παραδοῦναι πρόφασιν , ὥστε τὴν Ὀδύσσειαν καθάπερ καὶ τὴν Ἰλιάδα ἀπὸ τῶν συμβάντων μεταγαγεῖν εἰς ποίησιν καὶ τὴν συνήθη τοῖς ποιηταῖς μυθοποιίαν . οὐ γὰρ μόνον οἱ κατὰ τὴν Ἰταλίαν καὶ Σικελίαν τόποι καὶ ἄλλοι τινὲς τῶν τοιούτων σημεῖα ὑπογράφουσιν , ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ Ἰβηρίᾳ Ὀδύσσεια πόλις δείκνυται καὶ Ἀθηνᾶς ἱερὸν καὶ ἄλλα μυρία ἴχνη τῆς τε ἐκείνου πλάνης καὶ ἄλλων τῶν ἐκ τοῦ Τρωικοῦ πολέμου γενομένων ἐπʼ ἴσης κακώσαντος τούς τε πολεμηθέντας καὶ τοὺς ἑλόντας τὴν Τροίαν · καὶ γὰρ οὗτοι Καδμείαν νίκην ἐτύγχανον ἠρμένοι , τῶν τε οἴκων αὐτοῖς κατεφθαρμένων καὶ τῶν λαφύρων ὀλίγων εἰς ἕκαστον ἐληλυθότων · συνέβη τοῖς περιλειφθεῖσιν ἀπελθοῦσιν ἐκ τῶν κινδύνων κατὰ λῃστείας τρέπεσθαι , τοῖς μὲν διὰ τὸ ἐκπεπορθῆσθαι τοῖς δὲ διὰ τὴν αἰσχύνην , ἑκάστου προλαβόντος αἰσχρόν τοι δηρόν τε μένειν ἄνευ τῶν οἰκείων κενεόν τε νέεσθαι παρʼ αὐτοὺς πάλιν . ἥ τε τοῦ Αἰνείου παραδέδοται πλάνη καὶ Ἀντήνορος καὶ ἡ τῶν Ἑνετῶν · ὡσαύτως καὶ ἡ Διομήδους τε καὶ Μενελάου καὶ ἄλλων πλειόνων . ὁ τοίνυν ποιητὴς τὰς τοσαύτας στρατείας ἐπὶ τὰ ἔσχατα τῆς Ἰβηρίας ἱστορηκώς , πυνθανόμενος δὲ καὶ πλοῦτον καὶ τὰς ἄλλας ἀρετὰς ( οἱ γὰρ Φοίνικες ἐδήλουν τοῦτο ) ἐνταῦθα τὸν τῶν εὐσεβῶν ἔπλασε χῶρον καὶ τὸ Ἠλύσιον πεδίον , οὗ φησιν ὁ Πρωτεὺς ἀποικήσειν τὸν Μενέλαον ἀλλά σʼ ἐς Ἠλύσιον πεδίον καὶ πείρατα γαίης ἀθάνατοι πέμψουσιν , ὅθι ξανθὸς Ῥαδάμανθυς · τῇ περ ῥηίστη βιοτὴ πέλει ἀνθρώποισιν · οὐ νιφετὸς οὔτʼ ἂρ χειμὼν πολὺς οὐδέ ποτʼ ὄμβρος , ἀλλʼ αἰεὶ ζεφύροιο λιγὺ πνείοντας ἀήτας ὠκεανὸς ἀνίησιν ἀναψύχειν ἀνθρώπους . τό τε γὰρ εὐάερον καὶ τὸ εὔπνουν τοῦ ζεφύρου ταύτης ἐστὶ τῆς χώρας οἰκεῖον ἑσπερίου τε καὶ ἀλεεινῆς οὔσης , τό τε ἐπὶ τοῖς πέρασι τῆς γῆς ἐφʼ οἷς καὶ τὸν Ἅιδην μεμυθεῦσθαι ἔφαμεν , ὅ τε Ῥαδάμανθυς παρατεθεὶς ὑπογράφει τὸν πλησίον τῷ Μίνῳ τόπον , περὶ οὗ φησίν ἔνθʼ ἤτοι Μίνωα ἴδον Διὸς ἀγλαὸν υἱόν , χρύσεον σκῆπτρον ἔχοντα , θεμιστεύοντα νέκυσσι . καὶ οἱ μετὰ ταῦτα δὲ ποιηταὶ παραπλήσια θρυλοῦσι , τήν τε ἐπὶ τὰς Γηρυόνου βόας στρατείαν καὶ τὴν ἐπὶ τὰ μῆλα τῶν Ἑσπερίδων τὰ χρύσεα ὡσαύτως , καὶ μακάρων τινὰς νήσους κατονομάζοντες , ἃς καὶ νῦν δεικνυμένας ἴσμεν οὐ πολὺ ἄπωθεν τῶν ἄκρων τῆς Μαυρουσίας τῶν ἀντικειμένων τοῖς Γαδείροις .
Lemmas: πρός δέ ὁ ἀγαθός ἐκ οὗτος · ὁ τε γάρ Ἡρακλῆς στρατεία μέχρι δεῦρο προέρχομαι καί ὁ Φοῖνιξ ὑπογράφω αὐτός πλοῦτος τις καί ῥαθυμία ὁ ἄνθρωπος · οὗτος γάρ Φοῖνιξ οὕτως γίγνομαι σφόδρα ὑποχείριος ὥστε ὁ πολύς ὁ ἐν ὁ Τουρδητανία πόλις καί ὁ πλησίον τόπος ὑπό ἐκεῖνος νῦν οἰκέω . καί ὁ ὁ Ὀδυσσεύς δέ στρατεία δοκέω ἐγώ δεῦρο γίγνομαι καί ἱστορέω ὑπό αὐτός παραδίδωμι πρόφασις , ὥστε ὁ Ὀδύσσεια καθά καί ὁ Ἰλιάς ἀπό ὁ συμβαίνω μετάγω εἰς ποίησις καί ὁ συνήθης ὁ ποιητής μυθοποιΐα . οὐ γάρ μόνος ὁ κατά ὁ Ἰταλία καί Σικελία τόπος καί ἄλλος τις ὁ τοιοῦτος σημεῖον ὑπογράφω , ἀλλά καί ἐν ὁ Ἰβηρία Ὀδύσσεια πόλις δείκνυμι καί Ἀθήνη ἱερός καί ἄλλος μυρίος ἴχνος ὁ τε ἐκεῖνος πλάνη καί ἄλλος ὁ ἐκ ὁ Τρωϊκός πόλεμος γίγνομαι ἐπί ἴσος κακόω ὁ τε πολεμέω καί ὁ αἱρέω ὁ Τροία · καί γάρ οὗτος Καδμεῖος νίκη τυγχάνω ἀείρω , ὁ τε οἶκος αὐτός καταφθείρω καί ὁ λάφυρα ὀλίγος εἰς ἕκαστος ἔρχομαι · συμβαίνω ὁ περιλείπομαι ἀπέρχομαι ἐκ ὁ κίνδυνος κατά λῃστεία τρέπω , ὁ μέν διά ὁ ἐκπορθέω ὁ δέ διά ὁ αἰσχύνη , ἕκαστος προλαμβάνω αἰσχρός τοι δηρός τε μένω ἄνευ ὁ οἰκεῖος κενός τε νέομαι παρά αὐτός πάλιν . ὁ τε ὁ Αἰνείας παραδίδωμι πλάνη καί Ἀντήνωρ καί ὁ ὁ Ἑνετός · ὡσαύτως καί ὁ Διομήδης τε καί Μενέλαος καί ἄλλος πολύς . ὁ τοίνυν ποιητής ὁ τοσοῦτος στρατεία ἐπί ὁ ἔσχατος ὁ Ἰβηρία ἱστορέω , πυνθάνομαι δέ καί πλοῦτος καί ὁ ἄλλος ἀρετή ( ὁ γάρ Φοῖνιξ δηλόω οὗτος ) ἐνταῦθα ὁ ὁ εὐσεβής πλάσσω χῶρος καί ὁ Ἠλύσιος πεδίον , οὗ φημί ὁ Πρωτεύς ἀποικέω ὁ Μενέλαος ἀλλά σύ εἰς Ἠλύσιος πεδίον καί πεῖραρ γῆ ἀθάνατος πέμπω , ὅθι ξανθός Ῥαδάμανθυς · τῇ περ ῥᾴδιος βιοτή πέλω ἄνθρωπος · οὐ νιφετός οὔτε ἄρα χειμών πολύς οὐδέ ποτέ ὄμβρος , ἀλλά ἀεί ζέφυρος λιγύς πνέω ἀήτης ὠκεανός ἀνίημι ἀναψύχω ἄνθρωπος . ὁ τε γάρ εὐάερος καί ὁ εὔπνους ὁ ζέφυρος οὗτος εἰμί ὁ χώρα οἰκεῖος ἑσπέριος τε καί ἀλεεινός εἰμί , ὁ τε ἐπί ὁ πέρας ὁ γῆ ἐπί ὅς καί ὁ ᾍδης μυθεύω φημί , ὁ τε Ῥαδάμανθυς παρατίθημι ὑπογράφω ὁ πλησίον ὁ Μίνως τόπος , περί ὅς φημί ἔνθα ἤτοι Μίνως ὁράω Ζεύς ἀγλαός υἱός , χρύσεος σκῆπτρον ἔχω , θεμιστεύω νέκυς . καί ὁ μετά οὗτος δέ ποιητής παραπλήσιος θρυλέω , ὁ τε ἐπί ὁ Γηρυόνης βοῦς στρατεία καί ὁ ἐπί ὁ μῆλον ὁ Ἑσπερίς ὁ χρύσεος ὡσαύτως , καί μάκαρ τις νῆσος κατονομάζω , ὅς καί νῦν δείκνυμι οἶδα οὐ πολύς ἄπωθεν ὁ ἄκρον ὁ Μαυρουσία ὁ ἀντίκειμαι ὁ Γάδειρα .