strabo.geographica 4.1.6
̔́αμα δʼ ἥ τε τῶν Σαλύων ὀρεινὴ πρὸς ἄρκτον ἀπὸ τῆς ἑσπέρας κλίνει μᾶλλον καὶ τῆς θαλάττης ἀφίσταται κατὰ μικρόν , καὶ ἡ παραλία παρὰ τὴν ἑσπέραν περινεύει · μικρὸν δʼ ἀπὸ τῆς πόλεως τῶν Μασσαλιωτῶν προελθοῦσα ὅσον εἰς ἑκατὸν σταδίους ἐπὶ ἄκραν εὐμεγέθη πλησίον λατομιῶν τινων ἐντεῦθεν ἄρχεται κολποῦσθαι καὶ ποιεῖν τὸν Γαλατικὸν κόλπον πρὸς τὸ Ἀφροδίσιον τὸ τῆς Πυρήνης ἄκρον · καλοῦσι δʼ αὐτὸν καὶ Μασσαλιωτικόν . ἔστι δʼ ὁ κόλπος διπλοῦς · ἐν γὰρ τῇ αὐτῇ περιγραφῇ δύο κόλπους ἀφορίζον ἔκκειται τὸ Σήτιον ὄρος , προσλαβὸν καὶ τὴν Βλάσκωνα νῆσον πλησίον ἱδρυμένην · τῶν δὲ κόλπων ὁ μὲν μείζων ἰδίως πάλιν καλεῖται Γαλατικός , εἰς ὃν ἐξερεύγεται τὸ τοῦ Ῥοδανοῦ στόμα , ὁ δʼ ἐλάττων ὁ κατὰ Νάρβωνά ἐστι μέχρι Πυρήνης . ἡ μὲν οὖν Νάρβων ὑπέρκειται τῶν τοῦ Ἄτακος ἐκβολῶν καὶ τῆς λίμνης τῆς Ναρβωνίτιδος , μέγιστον ἐμπόριον τῶν ταύτῃ , πρὸς δὲ τῷ Ῥοδανῷ πόλις ἐστὶ καὶ ἐμπόριον οὐ μικρὸν Ἀρελᾶτε · ἴσον δέ πως διέχει τὰ ἐμπόρια ταῦτα ἀλλήλων τε καὶ τῶν εἰρημένων ἄκρων , ἡ μὲν Νάρβων τοῦ Ἀφροδισίου τὸ δʼ Ἀρελᾶτε τῆς Μασσαλίας . ἑκατέρωθεν δὲ τῆς Νάρβωνος ἄλλοι ποταμοὶ ῥέουσιν οἱ μὲν ἐκ τῶν Κεμμένων ὀρῶν οἱ δʼ ἐκ τῆς Πυρήνης , πόλεις ἔχοντες εἰς ἃς ἀνάπλους οὐ πολύς ἐστι μικροῖς πλοίοις . ἐκ μὲν τῆς Πυρήνης ὅ τε Ῥουσκίνων καὶ ὁ Ἰλίβιρρις , πόλιν ἔχων ὁμώνυμον ἑκάτερος αὐτῶν · τοῦ δὲ Ῥουσκίνωνος καὶ λίμνη πλησίον ἐστὶ καὶ χωρίον ὕφυδρον μικρὸν ὑπὲρ τῆς θαλάττης , ἁλυκίδων μεστόν , τὸ τοὺς ὀρυκτοὺς κεστρεῖς ἔχον · δύο γὰρ ἢ τρεῖς ὀρύξαντι πόδας καὶ καθέντι τριόδοντα εἰς ὕδωρ ἰλυῶδες ἔστι περιπεῖραι τὸν ἰχθὺν ἀξιόλογον τὸ μέγεθος · τρέφεται δὲ ἀπὸ τῆς ἰλύος καθάπερ αἱ ἐγχέλυες . οὗτοι μὲν ἐκ τῆς Πυρήνης ῥέουσιν οἱ ποταμοὶ μεταξὺ Νάρβωνος καὶ τοῦ Ἀφροδισίου . ἐπὶ θάτερα μέρη τῆς Νάρβωνος ἐκ τοῦ Κεμμένου φέρονται πρὸς τὴν θάλατταν , ἐξ οὗπερ καὶ ὁ Ἄταξ ὅ τε Ὄρβις καὶ ὁ Ἄραυρις . τούτων ἐφʼ οὗ μὲν Βαίτερρα πόλις ἀσφαλὴς ἵδρυται πλησίον τῆς Νάρβωνος , ἐφʼ οὗ δὲ Ἀγάθη κτίσμα Μασσαλιωτῶν .
Lemmas: ἅμα δέ ὁ τε ὁ Σάλυες ὀρεινός πρός ἄρκτος ἀπό ὁ ἑσπέρα κλίνω μάλα καί ὁ θάλασσα ἀφίστημι κατά μικρός , καί ὁ παραλία παρά ὁ ἑσπέρα περινεύω · μικρός δέ ἀπό ὁ πόλις ὁ Μασσαλία προέρχομαι ὅσος εἰς ἑκατόν στάδιον ἐπί ἄκρα εὐμεγέθης πλησίον λατομία τις ἐντεῦθεν ἄρχω κολπόω καί ποιέω ὁ Γαλατικός κόλπος πρός ὁ Ἀφροδίσιος ὁ ὁ Πυρήνη ἄκρον · καλέω δέ αὐτός καί Μασσαλιωτικός . εἰμί δέ ὁ κόλπος διπλόος · ἐν γάρ ὁ αὐτός περιγραφή δύο κόλπος ἀφορίζω ἔκκειμαι ὁ Σήτιος ὄρος , προσλαμβάνω καί ὁ Βλάσκων νῆσος πλησίον ἱδρύω · ὁ δέ κόλπος ὁ μέν μέγας ἴδιος πάλιν καλέω Γαλατικός , εἰς ὅς ἐξερεύγομαι ὁ ὁ Ῥοδανός στόμα , ὁ δέ ἐλαχύς ὁ κατά Νάρβων εἰμί μέχρι Πυρήνη . ὁ μέν οὖν Νάρβων ὑπέρκειμαι ὁ ὁ Ἄταξ ἐκβολή καί ὁ λίμνη ὁ Ναρβωνῖτις , μέγας ἐμπόριον ὁ ταύτῃ , πρός δέ ὁ Ῥοδανός πόλις εἰμί καί ἐμπόριον οὐ μικρός Ἀρελάω · ἴσος δέ πως διέχω ὁ ἐμπόριον οὗτος ἀλλήλων τε καί ὁ λέγω ἄκρον , ὁ μέν Νάρβων ὁ Ἀφροδίσιος ὁ δέ Ἀρελᾶτε ὁ Μασσαλία . ἑκατέρωθεν δέ ὁ Νάρβων ἄλλος ποταμός ῥέω ὁ μέν ἐκ ὁ Κεμμε͂νος ὄρος ὁ δέ ἐκ ὁ Πυρήνη , πόλις ἔχω εἰς ὅς ἀνάπλοος οὐ πολύς εἰμί μικρός πλοῖον . ἐκ μέν ὁ Πυρήνη ὁ τε Ῥουσκίνων καί ὁ Ἰλίβιρρις , πόλις ἔχω ὁμώνυμος ἑκάτερος αὐτός · ὁ δέ Ῥουσκίνων καί λίμνη πλησίον εἰμί καί χωρίον ὕφυδρος μικρός ὑπέρ ὁ θάλασσα , ἁλυκίς μεστός , ὁ ὁ ὀρυκτός κεστρεύς ἔχω · δύο γάρ ἤ τρεῖς ὀρύσσω πούς καί καθίημι τριόδους εἰς ὕδωρ ἰλυώδης εἰμί περιπείρω ὁ ἰχθῦς ἀξιόλογος ὁ μέγεθος · τρέφω δέ ἀπό ὁ ἰλύς καθά ὁ ἔγχελυς . οὗτος μέν ἐκ ὁ Πυρήνη ῥέω ὁ ποταμός μεταξύ Νάρβων καί ὁ Ἀφροδίσιος . ἐπί ἕτερος μέρος ὁ Νάρβων ἐκ ὁ Κεμμένης φέρω πρός ὁ θάλασσα , ἐκ ὅς καί ὁ Ἄταξ ὁ τε Ὄρβις καί ὁ Ἄραυρις . οὗτος ἐπί ὅς μέν Βαίτερρα πόλις ἀσφαλής ἱδρύω πλησίον ὁ Νάρβων , ἐπί ὅς δέ Ἀγάθη κτίσμα Μασσαλία .