strabo.geographica 17.1.4
Ἀπὸ γὰρ τῶν Αἰθιοπικῶν τερμόνων ῥεῖ ἐπʼ εὐθείας ὁ Νεῖλος πρὸς ἄρκτους ἕως τοῦ καλουμένου χωρίου Δέλτα · εἶτʼ ἐπὶ κορυφὴν σχιζόμενος , ὥς φησιν ὁ Πλάτων , ὡς ἂν τριγώνου κορυφὴν ἀποτελεῖ τὸν τόπον τοῦτον · πλευρὰς δὲ τοῦ τριγώνου τὰ σχιζόμενα ἐφʼ ἑκάτερα ῥεῖθρα καθήκοντα μέχρι τῆς θαλάττης , τὸ μὲν ἐν δεξιᾷ τῆς κατὰ Πηλούσιον , τὸ δʼ ἐν ἀριστερᾷ τῆς κατὰ Κάνωβον καὶ τὸ πλησίον Ἡράκλειον προσαγορευόμενον · βάσιν δὲ τὴν παραλίαν τὴν μεταξὺ τοῦ Πηλουσίου καὶ τοῦ Ἡρακλείου . γέγονε δὴ νῆσος ἔκ τε τῆς θαλάττης καὶ τῶν ῥευμάτων ἀμφοῖν τοῦ ποταμοῦ , καὶ καλεῖται Δέλτα διὰ τὴν ὁμοιότητα τοῦ σχήματος · τὸ δʼ ἐπὶ τῇ κορυφῇ χωρίον ὁμωνύμως κέκληται διὰ τὸ ἀρχὴν εἶναι τοῦ λεχθέντος σχήματος , καὶ ἡ κώμη δὲ ἡ ἐπʼ αὐτῷ καλεῖται Δέλτα . δύο μὲν οὖν ταῦτα τοῦ Νείλου στόματα , ὧν τὸ μὲν Πηλουσιακὸν καλεῖται , τὸ δὲ Κανωβικὸν καὶ Ἡρακλειωτικόν · μεταξὺ δὲ τούτων ἄλλαι πέντε εἰσὶν ἐκβολαὶ αἵ γε ἀξιόλογοι , λεπτότεραι δὲ πλείους · ἀπὸ γὰρ τῶν πρώτων μερῶν ἀπορρῶγες πολλαὶ καθʼ ὅλην μερισθεῖσαι τὴν νῆσον πολλὰ καὶ ῥεῖθρα καὶ νήσους ἐποίησαν , ὥσθʼ ὅλην γενέσθαι πλωτὴν διωρύγων ἐπὶ διώρυξι τμηθεισῶν , αἳ κατὰ ῥᾳστώνην πλέονται τοσαύτην ὥστε καὶ ὀστράκινα ἐνίοις εἶναι πορθμεῖα · τὴν μὲν οὖν περίμετρον ὅσον τρισχιλίων σταδίων ἐστὶν ἡ σύμπασα νῆσος · καλοῦσι δʼ αὐτὴν καὶ τὴν κάτω χώραν σὺν ταῖς ἀπαντικρὺ ποταμίαις τοῦ Δέλτα · ἐν δὲ ταῖς ἀναβάσεσι τοῦ Νείλου καλύπτεται πᾶσα καὶ πελαγίζει πλὴν τῶν οἰκήσεων · αὗται δʼ ἐπὶ λόφων αὐτοφυῶν ἢ χωμάτων ἵδρυνται , πόλεις τε ἀξιόλογοι καὶ κῶμαι , νησίζουσαι κατὰ τὴν πόρρωθεν ὄψιν . πλείους δὲ τετταράκοντα ἡμέρας τοῦ θέρους διαμεῖναν τὸ ὕδωρ ἔπειθʼ ὑπόβασιν λαμβάνει κατʼ ὀλίγον , καθάπερ καὶ τὴν αὔξησιν ἔσχεν · ἐν ἑξήκοντα δὲ ἡμέραις τελέως γυμνοῦται καὶ ἀναψύχεται τὸ πεδίον · ὅσῳ δὲ θᾶττον ἡ ἀνάψυξις , τοσῷδε θᾶττον ὁ ἄροτος καὶ ὁ σπόρος · θᾶττον δέ , παρʼ οἷς τὰ μείζω θάλπη . τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὰ ἐπάνω τοῦ Δέλτα ποτίζεται , πλὴν ὅτι ἐπʼ εὐθείας ὅσον τετρακισχιλίοις σταδίοις διʼ ἑνὸς ῥείθρου τοῦ ποταμοῦ φερομένου , πλὴν εἴ πού τις ἐντρέχει νῆσος , ὧν ἀξιολογωτάτη ἡ τὸν Ἡρακλειωτικὸν νομὸν περιέχουσα , ἢ εἴ πού τις ἐκτροπὴ διώρυγι ἐπὶ πλέον εἰς λίμνην μεγάλην καὶ χώραν , ἣν ποτίζειν δύναται , καθάπερ ἐπὶ τῆς τὸν Ἀρσινοΐτην νομὸν ποτιζούσης καὶ τὴν Μοίριδος λίμνην καὶ τῶν εἰς τὴν Μαρεῶτιν ἀναχεομένων . συλλήβδην δʼ εἰπεῖν , ἡ ποταμία μόνον ἐστὶν Αἴγυπτος ἡ ἑκατέρωθεν * ἐσχάτη τοῦ Νείλου , σπάνιον εἴ που τριακοσίων σταδίων ἐπέχουσα συνεχῶς πλάτος τὸ οἰκήσιμον ἀρξαμένη ἀπὸ τῶν ὅρων τῆς Αἰθιοπίας μέχρι τῆς κορυφῆς τοῦ Δέλτα . ἔοικεν οὖν κειρία * ψυχομένη ἐπὶ μῆκος , ὑπεξαιρουμένων τῶν ἐπὶ πλέον ἐκτροπῶν . ποιεῖ δὲ τὸ σχῆμα τοῦτο τῆς ποταμίας ἧς λέγω καὶ τῆς χώρας τὰ ὄρη τὰ ἑκατέρωθεν ἀπὸ τῶν περὶ Συήνην τόπων καταγόμενα μέχρι τοῦ Αἰγυπτίου πελάγους · ἐφʼ ὅσον γὰρ ταῦτα παρατείνει καὶ διέστηκεν ἀπʼ ἀλλήλων , ἐπὶ τοσοῦτον καὶ ὁ ποταμὸς συνάγεταί τε καὶ διαχεῖται καὶ διασχηματίζει τὴν χώραν διαφόρως τὴν οἰκήσιμον · ἡ δὲ ὑπὲρ τῶν ὀρῶν ἐπὶ συχνὸν ἀοίκητός ἐστιν .
Lemmas: ἀπό γάρ ὁ Αἰθιοπικός τέρμων ῥέω ἐπί εὐθεῖα ὁ Νεῖλος πρός ἄρκτος ἕως ὁ καλέω χωρίον Δέλτα · εἶτα ἐπί κορυφή σχίζω , ὡς φημί ὁ Πλάτων , ὡς ἄν τρίγωνον κορυφή ἀποτελέω ὁ τόπος οὗτος · πλευρά δέ ὁ τρίγωνον ὁ σχίζω ἐπί ἑκάτερος ῥεῖθρον καθήκω μέχρι ὁ θάλασσα , ὁ μέν ἐν δεξιός ὁ κατά Πηλούσιον , ὁ δέ ἐν ἀριστερός ὁ κατά Κάνωβος καί ὁ πλησίον Ἡράκλειον προσαγορεύω · βάσις δέ ὁ παράλιος ὁ μεταξύ ὁ Πηλούσιον καί ὁ Ἡράκλειον . γίγνομαι δή νῆσος ἐκ τε ὁ θάλασσα καί ὁ ῥεῦμα ἄμφω ὁ ποταμός , καί καλέω Δέλτα διά ὁ ὁμοιότης ὁ σχῆμα · ὁ δέ ἐπί ὁ κορυφή χωρίον ὁμώνυμος καλέω διά ὁ ἀρχή εἰμί ὁ λέγω σχῆμα , καί ὁ κώμη δέ ὁ ἐπί αὐτός καλέω Δέλτα . δύο μέν οὖν οὗτος ὁ Νεῖλος στόμα , ὅς ὁ μέν Πηλουσιακός καλέω , ὁ δέ Κανωβικός καί Ἡρακλειωτικός · μεταξύ δέ οὗτος ἄλλος πέντε εἰμί ἐκβολή ὁ γε ἀξιόλογος , λεπτός δέ πολύς · ἀπό γάρ ὁ πρῶτος μέρος ἀπορρώξ πολύς κατά ὅλος μερίζω ὁ νῆσος πολύς καί ῥεῖθρον καί νῆσος ποιέω , ὥστε ὅλος γίγνομαι πλωτός διῶρυξ ἐπί διῶρυξ τέμνω , ὅς κατά ῥᾳστώνη πλέω τοσοῦτος ὥστε καί ὀστράκινος ἔνιοι εἰμί πορθμεῖον · ὁ μέν οὖν περίμετρον ὅσος τρισχίλιοι στάδιον εἰμί ὁ σύμπας νῆσος · καλέω δέ αὐτός καί ὁ κάτω χώρα σύν ὁ ἀπαντικρύ ποτάμιος ὁ Δέλτα · ἐν δέ ὁ ἀνάβασις ὁ Νεῖλος καλύπτω πᾶς καί πελαγίζω πλήν ὁ οἴκησις · οὗτος δέ ἐπί λόφος αὐτοφυής ἤ χῶμα ἱδρύω , πόλις τε ἀξιόλογος καί κώμη , νησίζω κατά ὁ πρόσωθεν ὄψις . πολύς δέ τεσσαράκοντα ἡμέρα ὁ θέρος διαμένω ὁ ὕδωρ ἔπειτα ὑπόβασις λαμβάνω κατά ὀλίγος , καθά καί ὁ αὔξησις ἔχω · ἐν ἑξήκοντα δέ ἡμέρα τέλειος γυμνόω καί ἀναψύχω ὁ πεδίον · ὅσος δέ ταχύς ὁ ἀνάψυξις , τοσόσδε ταχύς ὁ ἄροτος καί ὁ σπόρος · ταχύς δέ , παρά ὅς ὁ μέγας θάλπος . ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ἐπάνω ὁ Δέλτα ποτίζω , πλήν ὅτι ἐπί εὐθεῖα ὅσος τετρακισχίλιοι στάδιον διά εἷς ῥεῖθρον ὁ ποταμός φέρω , πλήν εἰ που τις ἐντρέχω νῆσος , ὅς ἀξιόλογος ὁ ὁ Ἡρακλειωτικός νόμος περιέχω , ἤ εἰ που τις ἐκτροπή διῶρυξ ἐπί πολύς εἰς λίμνη μέγας καί χώρα , ὅς ποτίζω δύναμαι , καθά ἐπί ὁ ὁ Ἀρσινοΐτης νόμος ποτίζω καί ὁ Μοίριδος λίμνη καί ὁ εἰς ὁ Μαρέη ἀνηχέω . συλλήβδην δέ λέγω , ὁ ποτάμιος μόνος εἰμί Αἴγυπτος ὁ ἑκατέρωθεν * ἔσχατος ὁ Νεῖλος , σπάνιος εἰ που τριακόσιοι στάδιον ἐπέχω συνεχής πλάτος ὁ οἰκήσιμος ἄρχω ἀπό ὁ ὅρος ὁ Αἰθιοπία μέχρι ὁ κορυφή ὁ Δέλτα . ἔοικα οὖν κειρία * ψύχω ἐπί μῆκος , ὑπεξαιρέω ὁ ἐπί πολύς ἐκτροπή . ποιέω δέ ὁ σχῆμα οὗτος ὁ ποτάμιος ὅς λέγω καί ὁ χώρα ὁ ὄρος ὁ ἑκατέρωθεν ἀπό ὁ περί Συήνη τόπος κατάγω μέχρι ὁ Αἰγύπτιος πέλαγος · ἐπί ὅσος γάρ οὗτος παρατείνω καί διΐστημι ἀπό ἀλλήλων , ἐπί τοσοῦτος καί ὁ ποταμός συνάγω τε καί διαχέω καί διασχηματίζω ὁ χώρα διάφορος ὁ οἰκήσιμος · ὁ δέ ὑπέρ ὁ ὄρος ἐπί συχνός ἀοίκητος εἰμί .