strabo.geographica 12.3.39
ἡ δʼ ἡμετέρα πόλις κεῖται μὲν ἐν φάραγγι βαθείᾳ καὶ μεγάλῃ , διʼ ἧς ὁ Ἶρις φέρεται ποταμός , κατεσκεύασται δὲ θαυμαστῶς προνοίᾳ τε καὶ φύσει , πόλεως τε ἅμα καὶ φρουρίου παρέχεσθαι χρείαν δυναμένη · πέτρα γὰρ ὑψηλὴ καὶ περίκρημνος κατερρωγυῖα ἐπὶ τὸν ποταμόν , τῇ μὲν ἔχουσα τὸ τεῖχος ἐπὶ τῷ χείλει τοῦ ποταμοῦ καθʼ ὃ ἡ πόλις συνῴκισται , τῇ δʼ ἀνατρέχον ἑκατέρωθεν ἐπὶ τὰς κορυφάς · δύο δʼ εἰσὶ συμφυεῖς ἀλλήλαις πεπυργωμέναι παγκάλως · ἐν δὲ τῷ περιβόλῳ τούτῳ βασίλειά τʼ ἐστὶ καὶ μνήματα βασιλέων · αἱ κορυφαὶ δʼ ἔχουσιν αὐχένα παντάπασι στενόν , πέντε ἢ ἓξ σταδίων ἑκατέρωθεν τὸ ὕψος ἀπὸ τῆς ποταμίας ἀναβαίνοντι καὶ τῶν προαστείων · ἀπὸ δὲ τοῦ αὐχένος ἐπὶ τὰς κορυφὰς ἄλλη σταδιαία λείπεται πρόσβασις ὀξεῖα καὶ πάσης βίας κρείττων · ἔχει δὲ καὶ ὑδρεῖα ἐντὸς ἀναφαίρετα , συρίγγων τετμημένων δυεῖν , τῆς μὲν ἐπὶ τὸν ποταμὸν τῆς δʼ ἐπὶ τὸν αὐχένα · ἐπέζευκται δὲ γέφυρα τῷ ποταμῷ μία μὲν ἀπὸ τῆς πόλεως ἐπὶ τὸ προάστειον , ἄλλη δʼ ἀπὸ τοῦ προαστείου πρὸς τὴν ἔξω χώραν · κατὰ γὰρ τὴν γέφυραν ταύτην ἀπολήγει τὸ ὄρος τὸ τῆς πέτρας ὑπερκείμενον . αὐλὼν δʼ ἐστὶν ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ διήκων οὐ πλατὺς τὸ πρῶτον τελέως , ἔπειτα πλατύνεται καὶ ποιεῖ τὸ Χιλιόκωμον καλούμενον πεδίον · εἶθʼ ἡ Διακοπηνὴ καὶ ἡ Πιμωλισηνὴ χώρα πᾶσα εὐδαίμων μέχρι τοῦ Ἅλυος . ταῦτα μὲν τὰ ἀρκτικὰ μέρη τῆς τῶν Ἀμασέων χώρας , μῆκος ὅσον πεντακοσίων σταδίων · ἔπειθʼ ἑξῆς ἡ λοιπὴ πολὺ ταύτης ἐπιμηκεστέρα μέχρι τοῦ Βαβανόμου καὶ τῆς Ξιμήνης , ἥπερ καὶ αὐτὴ καθήκει μέχρι πρὸς τὸν Ἅλυν · τοῦτο μὲν δὴ τὸ μῆκος , πλάτος δὲ τὸ ἀπὸ τῶν ἄρκτων πρὸς νότον ἐπί τε τὴν Ζηλῖτιν καὶ τὴν μεγάλην Καππαδοκίαν μέχρι τῶν Τροκμῶν . εἰσὶ δʼ ἐν τῇ Ξιμήνῃ ἅλαι ὀρυκτῶν ἁλῶν , ἀφʼ ὧν εἰκάζουσιν εἰρῆσθαι Ἅλυν τὸν ποταμόν . ἔστι δὲ καὶ ἐρύματα πλείω κατεσκαμμένα ἐν τῇ ἡμετέρᾳ χώρᾳ καὶ ἔρημος γῆ πολλὴ διὰ τὸν Μιθριδατικὸν πόλεμον . ἔστι μέντοι πᾶσα μὲν εὔδενδρος , ἡ δʼ ἱππόβοτος καὶ τοῖς ἄλλοις θρέμμασι πρόσφορος · ἅπασα δʼ οἰκήσιμος καλῶς . ἐδόθη δὲ καὶ ἡ Ἀμάσεια βασιλεῦσι , νῦν δʼ ἐπαρχία ἐστί .
Lemmas: ὁ δέ ἡμέτερος πόλις κεῖμαι μέν ἐν φάραγξ βαθύς καί μέγας , διά ὅς ὁ Ἶρις φέρω ποταμός , κατασκευάζω δέ θαυμαστός πρόνοια τε καί φύσις , πόλις τε ἅμα καί φρούριον παρέχω χρεία δύναμαι · πέτρα γάρ ὑψηλός καί περίκρημνος καταρρήγνυμι ἐπί ὁ ποταμός , ὁ μέν ἔχω ὁ τεῖχος ἐπί ὁ χεῖλος ὁ ποταμός κατά ὅς ὁ πόλις συνοικίζω , τῇ δέ ἀνατρέχω ἑκατέρωθεν ἐπί ὁ κορυφή · δύο δέ εἰμί συμφυής ἀλλήλων πυργόω πάγκαλος · ἐν δέ ὁ περίβολος οὗτος βασίλεια τε εἰμί καί μνῆμα βασιλεύς · ὁ κορυφή δέ ἔχω αὐχήν παντάπασι στενός , πέντε ἤ ἕξ στάδιον ἑκατέρωθεν ὁ ὕψος ἀπό ὁ ποτάμιος ἀναβαίνω καί ὁ προάστειον · ἀπό δέ ὁ αὐχήν ἐπί ὁ κορυφή ἄλλος σταδιαῖος λείπω πρόσβασις ὀξύς καί πᾶς βία κρατύς · ἔχω δέ καί ὑδρεῖον ἐντός ἀναφαίρετος , σῦριγξ τέμνω δύο , ὁ μέν ἐπί ὁ ποταμός ὁ δέ ἐπί ὁ αὐχήν · ἐπιζεύγνυμι δέ γέφυρα ὁ ποταμός εἷς μέν ἀπό ὁ πόλις ἐπί ὁ προάστειον , ἄλλος δέ ἀπό ὁ προάστειον πρός ὁ ἔξω χώρα · κατά γάρ ὁ γέφυρα οὗτος ἀπολήγω ὁ ὄρος ὁ ὁ πέτρα ὑπέρκειμαι . αὐλών δέ εἰμί ἀπό ὁ ποταμός διήκω οὐ πλατύς ὁ πρῶτος τέλειος , ἔπειτα πλατύνω καί ποιέω ὁ Χιλιόκωμον καλέω πεδίον · εἶτα ὁ Διακοπηνή καί ὁ Πιμωλισηνός χώρα πᾶς εὐδαίμων μέχρι ὁ Ἅλυς . οὗτος μέν ὁ ἀρκτικός μέρος ὁ ὁ Ἀμασεύς χώρα , μῆκος ὅσος πεντακόσιοι στάδιον · ἔπειτα ἑξῆς ὁ λοιπός πολύς οὗτος ἐπιμήκης μέχρι ὁ Βαβανόμος καί ὁ Ξιμήνη , ὅς καί αὐτός καθήκω μέχρι πρός ὁ Ἅλυς · οὗτος μέν δή ὁ μῆκος , πλάτος δέ ὁ ἀπό ὁ ἄρκτος πρός νότος ἐπί τε ὁ Ζηλῖτις καί ὁ μέγας Καππαδοκία μέχρι ὁ Τροκμή . εἰμί δέ ἐν ὁ Ξιμήνη ἄλη ὀρυκτός ἅλς , ἀπό ὅς εἰκάζω λέγω Ἅλυς ὁ ποταμός . εἰμί δέ καί ἔρυμα πολύς κατασκάπτω ἐν ὁ ἡμέτερος χώρα καί ἐρῆμος γῆ πολύς διά ὁ Μιθριδατικός πόλεμος . εἰμί μέντοι πᾶς μέν εὔδενδρος , ὁ δέ ἱππόβοτος καί ὁ ἄλλος θρέμμα πρόσφορος · ἅπας δέ οἰκήσιμος καλός . δίδωμι δέ καί ὁ Ἀμάσεια βασιλεύς , νῦν δέ ἐπαρχία εἰμί .