soranus.gynaeciorum-libri-iv 2.17
28 [ 97 ] , Ἐλαττουμένου δὲ τοῦ γάλακτοϲ καὶ ϲβεννυμένου ἢ φθειρομένου ἢ λεπτυνομένου [ παραδοτέον ] ἢ παχυνομένου καλὸν μὲν [ γὰρ ] ἑτέραϲ τιτθῆϲ γάλα διδόναι [ τὸ βρέφοϲ ] , μὴ ἐπιτρεπούϲηϲ δὲ τῆϲ περιϲτάϲεωϲ τὴν παροῦϲαν διαιτᾶν , ὡϲ μὴ νόϲῳ περιπεϲεῖν τὸ βρέφοϲ . ἀποϲβεννυμένου τοίνυν τοῦ γάλακτοϲ ἐπιθεωρητέον , πότερον διὰ νόϲον γίνεται τοῦτο μερικὴν ὑϲτέραϲ ἢ καὶ ἄλλων τινῶν τόπων , ἢ καὶ 〈 δι᾿ 〉 ὅλου τοῦ ϲώματοϲ ἀτροφίαν κοινῶϲ ἢ φυϲικῶϲ ἐλαττοῦται τὸ γάλα μηκέτι τῆϲ φύϲεωϲ τοϲοῦτον ἀπογεννᾶν δυναμένηϲ , ὅϲον ἱκανόν ἐϲτιν τῷ τρεφομένῳ . κἇν μέν τιϲ νοϲώδηϲ ὑποπίπτη διάθεϲιϲ , ταύτην δεῖ ἀκολούθωϲ ἀναϲκευάζειν , τοῦ γὰρ πάθουϲ λυθέντοϲ καὶ ὁ παραποδιϲμὸϲ λύεται τῆϲ ἐνεργείαϲ · ἐὰν δὲ μὴ διὰ πάθοϲ , γυμναϲίοιϲ δεῖ χρῆϲθαι τοῖϲ ἀνειμένοιϲ καὶ περιπάτοιϲ καὶ τρίψεϲιν ταῖϲ δι᾿ αὐτῆϲ καὶ ταῖϲ δι᾿ ἄλλων μετὰ κατοχῆϲ πνεύματοϲ , ἐπὶ τέλει δὲ καὶ τούϲ μαϲτοὺϲ τρίβειν ἠρέμα . χρῆϲθαι δὲ καὶ ἀναφωνήϲει καὶ λουτρῷ καὶ τροφαῖϲ εὐχύλοιϲ καὶ τῇ διαχύϲει τῆϲ ψυχῆϲ καὶ τοῖϲ δυναμένοιϲ μάλιϲτα γυμνάζειν τὰ ὑπερκείμενα μέρη · διὰ τούτων γὰρ εἰϲ εὐτρο - φίαν ἀγομένου τοῦ ὅλου ϲώματοϲ ϲυνευτροφεῖ καὶ τὰ περὶ τοὺϲ μαϲτούϲ . ϲυνεχεϲτέρα δὲ ἔϲτω καὶ ἡ ἐκμύζηϲιϲ , πρὸϲ γὰρ τὴν τοι - αύτην αἴϲθηϲιν ὕληϲ ἐπιφορὰ γίνεται πλείονοϲ . Μνηϲίθεοϲ δὲ δὶϲ τῆϲ ἡμέραϲ ἐμέτῳ χρῆϲθαι παραινεῖ μὴ ἐφιϲτάϲ , ὅτι διὰ τῶν ἐμέτων διαφθορὰ γίνεται μᾶλλον , χωρὶϲ εἰ μὴ χρόνιον νόϲημά τιϲ θέλοι διορ - θώϲαϲθαι . τινὲϲ δὲ τοῖϲ ἀρωματικοῖϲ ποτήμαϲιν ἐχρήϲαντο καὶ τοῖϲ καταποτίοιϲ 〈 τοῖϲ διὰ 〉 τοῦ γάλακτοϲ λεγομένοιϲ · ἔδοϲαν δὲ καὶ τοὺϲ μαϲτοὺϲ ἐϲθίειν τῶν πολυγαλακτούντων τῇ φύϲει ζῴων . οἱ δὲ γλαῦ - κάϲ τε καὶ νυκτερίδαϲ ἔκαυϲαν καὶ τὴν ϲποδιὰν αὐτῶν τοῖϲ πινομένοιϲ ἐπέπαϲϲον ἢ μεθ᾿ ὑγροῦ τινοϲ τοῖϲ μαϲτοῖϲ ἐπέχριον . ἅπερ ἀποδοκι - μαϲτέον ἕκαϲτα , τὸν γὰρ ϲτόμαχον ἀνατρέποντα καὶ φθορὰν ἐργαζό - μενα διπλαϲιάϲει τὴν ἀτροφίαν . 29 [ 98 ] . πλείονοϲ δὲ γενομένου γάλακτοϲ τοῖϲ εὐτονωτέροιϲ γυμναϲίοιϲ τὰ ϲώματα δεῖ καταπυκνοῦν , παχυτέρου δὲ ὄντοϲ λουτροῖϲ τε χρῆϲθαι καὶ τροφαῖϲ ῥοφηματώδεϲιν καὶ τοῖϲ ὀλιγοτρόφοιϲ τῶν προϲφερομένων καὶ ὑδροποϲίᾳ . τινὲϲ δέ , ὧν εἰϲιν οἱ περὶ Μοϲχίωνα , κάππαριν ἔδοϲαν καὶ ῥαφανῖδαϲ καὶ ταρίχουϲ · οῖϲ οὐ ϲυγκαταθετέον , διὰ γὰρ τῆϲ δριμυφαγίαϲ εἰ καὶ τὸ πάχοϲ τέμνοιτο τοῦ γάλακτοϲ , 〈 ἡ 〉 ποιότηϲ αὐτοῦ φθαρεῖϲα καὶ δηκτικὴ γενομένη μᾶλλον 〈 βλάπτει 〉 . | λεπτοτέρου δὲ τοῦ γάλακτοϲ γενομένου τὰ μὲν λουτρὰ ἀποδοκιμαϲτέον ἐξυδατωτικὴν φύϲιν ἔχοντα . χρηϲτέον δὲ τροφῇ πόλτοιϲ ϲκευαζομένοιϲ ἐκ φαρόϲ τε καὶ χόνδρου καὶ ῴοῖϲ ῥοφητοῖϲ καὶ ϲτροβίλοιϲ καὶ ποϲὶ χοιρείοιϲ καὶ τοῖϲ ἀκροκωλίοιϲ ( γλίϲχρον γάρ τι καὶ κολλῶδεϲ [ ὃν ] ἐν τούτοιϲ ) καὶ ἐριφείοιϲ κρέαϲι ποτὲ μὲν ὀπτοῖϲ , ποτὲ δὲ ἑφθοῖϲ καὶ οἰναρίῳ τῆϲ γε τοῦ βρέφουϲ προκοπῆϲ ἐπιτρεπούϲηϲ . διαφθειρομένου δὲ τοῦ γάλακτοϲ , ὅπερ ἐπὶ τὸ πλεῖϲτον ἐξ ἀπεψιῶν γίνεται καὶ ϲυνου - ϲιῶν καὶ τῆϲ κακοχυμοτέραϲ τροφῆϲ , ὑφαιρετέον μὲν τούτων ἕκαϲτον , εἰϲ δὲ τὴν εὔχυλον καὶ ὑγιεινὴν ἐπιϲτρεπτέον δίαιταν . καὶ τὰ μὲν περὶ τῶν γαλούχων ταῦτα , ἀνακαμπτέον δὲ ἐπὶ τὰ λοιπὰ 〈 τῶν 〉 εἰϲ τὴν τοῦ βρέφουϲ ἐπιμέλειαν .
Lemmas: 28 [ 97 ] , ἐλασσόω δέ ὁ γάλα καί σβέννυμι ἢ φθείρω ἢ λεπτύνω [ παραδοτέος ] ἢ παχύνω καλός μέν [ γάρ ] ἕτερος τιτθή γάλα δίδωμι [ ὁ βρέφος ] , μή ἐπιτρέπω δέ ὁ περίστασις ὁ πάρειμι διαιτάω , ὡς μή νόσος περιπίπτω ὁ βρέφος . ἀποσβέννυμι τοίνυν ὁ γάλα ἐπιθεωρητέον , πότερος διά νόσος γίγνομαι οὗτος μερικός ὕστερος ἢ καί ἄλλος τις τόπος , ἢ καί 〈 διά 〉 ὅλος ὁ σῶμα ἀτροφία κοινῶς ἢ φυσικός ἐλασσόω ὁ γάλα μηκέτι ὁ φύσις τοσοῦτος ἀπογεννάω δύναμαι , ὅσος ἱκανός εἰμί ὁ τρέφω . κἄν μέν τις νοσώδης ὑποπίπτω διάθεσις , οὗτος δεῖ ἀκόλουθος ἀνασκευάζω , ὁ γάρ πάθος λύω καί ὁ παραποδισμός λύω ὁ ἐνέργεια · ἐάν δέ μή διά πάθος , γυμνάσιον δεῖ χράω ὁ ἀνίημι καί περίπατος καί τρῖψις ὁ διά αὐτός καί ὁ διά ἄλλος μετά κατοχή πνεῦμα , ἐπί τέλος δέ καί ὁ μαστός τρίβω ἠρέμα . χράω δέ καί ἀναφώνησις καί λουτρόν καί τροφή εὔχυλος καί ὁ διαχέω ὁ Ψυχή καί ὁ δύναμαι μάλιστα γυμνάζω ὁ ὑπέρκειμαι μέρος · διά οὗτος γάρ εἰς εὐτρο - φία ἄγω ὁ ὅλος σῶμα συνευτροφέω καί ὁ περί ὁ μαστός . συνεχής δέ ἵστημι καί ὁ ἐκμύζησις , πρός γάρ ὁ ὅς - αὐτός αἴσθησις ὕλη ἐπιφορά γίγνομαι πλείων . Μνησίθεος δέ δίς ὁ ἡμέρα ἔμετος χράω παραινέω μή ἐφίστημι , ὅτι διά ὁ ἔμετος διαφθορά γίγνομαι μᾶλλον , Χωρὶς εἰμί μή χρόνιος νόσημα τις ἐθέλω διορ - θωάζω . τις δέ ὁ ἀρωματικός πότημα χράω καί ὁ καταπότιον 〈 ὁ διά 〉 ὁ γάλα λέγω · δίδωμι δέ καί ὁ μαστός ἐσθίω ὁ πολυγαλακτέω ὁ φύσις ζῷον . ὁ δέ γλαῦ - καί τε καί νυκτερίς καίω καί ὁ σποδιά αὐτός ὁ πίνω ἐπιπάσσω ἢ μετά ὑγρός τις ὁ μαστός ἐπιχρίω . ὅσπερ ἀποδοκι - μαστέον ἕκαστος , ὁ γάρ στόμαχος ἀνατρέπω καί φθορά ἐργάζομαι - Μένα διπλασίασις ὁ ἀτροφία . 29 [ 98 ] . πλείων δέ γίγνομαι γάλα ὁ εὔτονος γυμνάσιον ὁ σῶμα δεῖ καταπυκνόω , παχύς δέ εἰμί λουτρόν τε χράω καί τροφή ῥοφηματώδης καί ὁ ὀλιγότροφος ὁ προσφέρω καί ὑδροποσία . τις δέ , ὅς εἰμί ὁ περί Μοσχίων , κάππαρις δίδωμι καί ῥαφανίς καί τάριχος · Δαναός οὖον συγκαταθετέον , διά γάρ ὁ δριμυφαγία εἰμί καί ὁ πάχος τέμνω ὁ γάλα , 〈 ὁ 〉 ποιότης αὐτός φθείρω καί δηκτικός γίγνομαι μᾶλλον 〈 βλάπτω 〉 . | λεπτός δέ ὁ γάλα γίγνομαι ὁ μέν λουτρόν ἀποδοκιμαστέον ἐξυδατωτικός φύσις ἔχω . χρηστέον δέ τροφή πόλτος σκευάζω ἐκ φᾶρος τε καί χόνδρος καί ᾠόν ῥοφητός καί στρόβιλος καί πούς χοίρειος καί ὁ ἀκροκώλιον ( γλίσχρος γάρ τίς καί κολλώδης [ ὅς ] ἐν οὗτος ) καί ἐρίφειος κρέας ποτέ μέν ὀπτός , ποτέ δέ ἑφθός καί οἰνάριον ὁ γε ὁ βρέφος προκοπή ἐπιτρέπω . διαφθείρω δέ ὁ γάλα , ὅσπερ ἐπί ὁ πλεῖστος ἐκ ἀπεψία γίγνομαι καί συνίημι - θεός καί ὁ κακόχυμος τροφή , ὑφαιρετέον μέν οὗτος ἕκαστος , εἰς δέ ὁ εὔχυλος καί ὑγιεινός ἐπιστρεπτέον δίαιτα . καί ὁ μέν περί ὁ γαλοῦχος οὗτος , ἀνακαμπτέον δέ ἐπί ὁ λοιπάς 〈 ὁ 〉 εἰς ὁ ὁ βρέφος ἐπιμέλεια .