soranus.gynaeciorum-libri-iv 3.12
43 . [ Ὁ καλούμενοϲ γυναικεῖοϲ ῥοῦϲ ] Κατὰ μὲν τοὺϲ ἀ ρχαίουϲ . ὡϲ Ἀλέξανδ ροϲ ὁ Φιλαλή θ ηϲ ἐν τῷ πρώτῳ λέγει τῶν Γυναι - κείων , ῥοῦϲ ἐϲτι “ πλείονοϲ αἴματοϲ φορὰ διὰ μήτραϲ μετὰ παρεκτά - ϲεωϲ χρόνου ” , κατὰ δὲ Δημήτριον τὸν Ἡροφίλειον “ φορὰ ὑγρῶν διὰ μήτραϲ μετὰ παρεκτάϲεωϲ χρόνου ” , τῷ μὴ αἱματώδη μόνον ἀλλὰ καὶ ἄλλοτε ἀλλοῖον κατὰ χρόνον γίνεϲθαι ῥοῦν . καθ’ ἡμ ᾶ ϲ δὲ ῥευματιϲμόϲ ἐϲτιν ὑϲτέραϲ χρονίζων αίϲθητῶϲ ἀποκρινομένου πλείονοϲ ὑγροῦ . διαφοραὶ δὲ αὐτοῦ κατὰ μὲν Ἀϲκληπιάδην καὶ ἄλλουϲ τινὰ ϲ δύο ( εἶϲ μὲν γάρ ἐϲτιν ἐρυθρόϲ , ἄλλοϲ δὲ ὑδατώδηϲ καὶ λευκόϲ ) , κατὰ δὲ τὸν Δημήτριον παρὰ τὴν χρόαν καὶ τὴν δύναμιν . παρὰ μὲν οὖν τὴν χρόαν · ὃϲ μὲν γάρ ἐϲτι λευκόϲ , πτιϲάνηϲ χυλῷ παρα - πλήϲιοϲ , ὅϲ δὲ ὑδατώδηϲ , |ὅϲ δὲ ἐρυθρόϲ , ὃϲ δὲ μέλαϲ , ὃϲ δὲ ὕφαιμοϲ ϲαρξὶ πεπλυμέναιϲ ὅμοιοϲ . ὃϲ δὲ ἀνώμαλοϲ , ὃϲ δὲ ὠχρόϲ · παρὰ δὲ τὴν δύναμιν ὅϲ μέν ἐϲτιν ἀργὸϲ καὶ ἄνευ δήξεωϲ καὶ ἀλγήματοϲ φέρεται , ὃϲ δὲ φέρεται μετὰ δήξεωϲ καὶ ἀναβρώϲεωϲ καὶ ϲυναίϲθηϲιν ἐπώδυνον ἐν τῷ καιρῷ τῆϲ ἀποκρίϲεωϲ ἐπιφέρων . λέγει δὲ καὶ τὸν μὲν ἀφ’ ὅλου φέρεϲθαι τοῦ ϲώματοϲ , τὸν δὲ ἀπὸ τῆϲ ὑϲτέραϲ , τὸν δὲ ἀπ’ ἄλλου τινὸϲ μέρουϲ , καὶ τὰϲ τούτων διαφορὰϲ ἐπεξέρχονται δὲ μετὰ ϲημειώϲεωϲ . ἃϲ μακρὸν ἅμα καὶ ἄχρηϲτον ἐξιϲτορεῖν · ἐπὶ παντὸϲ γὰρ ῥευματιϲμοῦ καὶ ὅλων τῶν ϲωμάτων καὶ μερικῶϲ τῆϲ ὑϲτέραϲ ἐπιμελεῖϲθαι προϲῆκεν . λέγεται δὲ ὁ λευκὸϲ ῥοῦϲ τοῦ ἐρυθροῦ δυϲτραπελώτεροϲ , ὡϲ διὰ ϲτενοτέρων φερόμενοϲ πόρων . ἡμεῖϲ δὲ κατὰ κοινὸν ϲημειωϲόμεθα τὸν ῥοῦν ἐκ τοῦ ϲυνεχῶϲ καθυγροίνεϲθαι τοὺϲ τόπουϲ διαφόροιϲ κατὰ χρόαν ὑγροῖϲ , τὴν δὲ κάμνουϲαν ἀχροεῖν καὶ ἀτροφεῖν καὶ ἀνορεκτεῖν κἀν τοῖϲ περιπάτοιϲ πολλάκιϲ δυϲπνοεῖν καὶ κατοιδηκόταϲ ἔχειν τοὺϲ πόδαϲ . 44 . κατὰ δὲ τὸ προϲεχὲϲ διοίϲει τὸ πάθοϲ αὑτοῦ τῷ τὸν μὲν χωρὶϲ πόνου ὑπάρχειν , τὸν δὲ μετὰ πόνου , καὶ 〈 τὸν μὲν 〉 χωρὶϲ ἑλκώϲεωϲ , τὸν δὲ μεθ’ ἑλκώϲεωϲ , 〈 ἤτοι 〉 φλεγμαινούϲηϲ ἢ ῥυπαρᾶϲ ὴ καθαρᾶϲ . 〈 ὅτε μὲν οὖν χωρὶϲ ἑλκώϲεωϲ ἡ πόνου φέρεται , πᾶϲι χρηϲτέον τοῖϲ ἐπὶ τῆϲ αἱμορραγούϲηϲ ὑϲτέραϲ εἰρημένοιϲ 〉 · εἰ δὲ καὶ ποτήμαϲί τιϲ ἐθέλοι , μὴ φαρμακώδεϲι καὶ δριμέϲιν , ἀλλ’ ἠπίοιϲ τε 〈 χρῆϲθαι καὶ ϲταλτικοῖϲ , ταῦτα παραλαμβάνειν οὐ παραιτητέον 〉 , οἷον λωτοῦ πριϲμάτων ἀπόβρεγμα κατ’ ἰδίαν ἢ μετὰ δυοῖν ὀβολῶν Ϲαμίαϲ γῆϲ ἐν δυϲὶ κυάθοιϲ ὕδατοϲ ( εἰ δὲ〈ὁ 〉 καιρὸϲ ἐπιτρέποι , καὶ μετ’ οἴνου αὐϲτηροῦ ) ἢ ϲὺν αὐτῷ λαγωοῦ ἢ μόϲχου πυτίαν ῆ ἀρνὸϲ ἢ ἐλάφου ( πηκτικὴ γὰρ κατὰ δύναμίν ἐϲτιν ) ἢ γίγαρτα λεῖα ἢ μύρτα ἤ ϲίδια ἢ φλοιὸν πίτυοϲ ἤ τι τῶν ἐμφερῶν ἐπιπαϲϲόμενον τῷ ποτῷ μέχρι δυοῖν δραχμῶν ἢ ἀφέψημα φοινίκων Θηβαικῶν ἢ κυδωνίων καὶ μήλων . ὅτε δὲ μετὰ πόνου φέρεται , χυλὸν ἐνετέον τράγου ἢ χόνδρου ἢ πτιϲάνηϲ διὰ μητρεγχύτου 〈 ἢ 〉 κλυϲτηριδίου , καὶ τοῖϲ θερμοῖϲ κατὰ δύναμιν χρηϲτέον καταπλάϲμαϲι καὶ τροφαῖϲ ἐνθέρμοιϲ τε καὶ λεπταῖϲ . ὅτε δὲ μεθ’ ἑλκώϲεωϲ , ἐπὶ μὲν τῆϲ φλεγμαινούϲηϲ τοῖϲ αὐτοῖϲ πάλιν χρηϲτέον οἷϲ ἐπὶ τοῦ μετὰ περιωδυνίαϲ καὶ χωρὶϲ ἑλκώϲεωϲ ῥευμα - τιϲμοῦ · εἰ δ’ εἴη ῥυπαρά , ὥϲτε τρυγῶδεϲ εἶναι τὸ φερόμενον , ἢ 〈 καθαρἀ 〉 , καθάπερ ἐπὶ δυϲεντερικῶν ποὺ μὲν 〈 τοῖϲ 〉 ἀνακαθαίρειν , ποὺ δὲ τοῖϲ ἐπουλοῦν δυναμένοιϲ , ὧν μνημονεύϲομεν μικρὸν ὕϲτερον περὶ τῶν ἐν μήτρᾳ διαλαμβάνοντεϲ ἑλκῶν . εἰ δὲ χροτίϲαϲ ὁ ῥοῦϲ ποτὲ μὲν ἐπιθέϲειϲ , ποτὲ δὲ διαλείμματα λαμβάνοι , κατὰ μὲν τὴν ἐπί - θεϲιν τοῖϲ ἁπλοῖϲ παρηγορίαϲ ἕνεκεν χρηϲτέον , κατὰ δὲ τὰ διαλείμ - ματα τοῖϲ τονοῦν καὶ μεταϲυγκρίνειν δυναμένοιϲ , οἶον αἰώρᾳ διαφόρῳ , περιπάτῳ , ἀναφωνήϲει , ἀναληπτικῇ ἐπιμελεία , λουτρῷ , οἰναρίῳ , ποικίλῃ τροφῇ , παροπτήϲεϲιν , ἡλιώϲεϲιν , ϲικύαιϲ μεταϲυγκριτικαῖϲ , δρώπαξι , τρίψεϲι διὰ γυμνῶν τῶν χειρῶν ἢ δι’ ὠμολίνου , ἢ ψιλώθρῳ ἢ ϲμή - γμαϲι μεταϲυγκριτικοῖϲ , ϲιναπιϲμῷ , ἐμέτῳ ἀπὸ ῥαφανίδων , δριμυφαγίᾳ καὶ τῇ κατὰ κύκλον ἀγωγῇ , κολύμβοιϲ , κατακρουνιϲμοῖϲ ἐν ὕδαϲιν αὐτοφυέϲιν , ἀλλαγαῖϲ ἀέρων διὰ γῆϲ καὶ θαλάϲϲηϲ , ἐγκαθίϲμαϲί τε καὶ πεϲϲοῖϲ τοῖϲ ἀμύϲϲειν δυναμένοιϲ . τὴν δὲ ἐπὶ τοῦ αἱματώδουϲ ῥοῦ φλεβοτομίαν [ ἀπὸ ἀγκῶνοϲ ἢ ῥινὸϲ ἢ μετώπου ὡϲ ἀνωτέρω εἰρήκαμεν ] καὶ νῦν ἀποδοκιμάζομεν μὴ ϲφοδροτέραϲ περιωδυνίαϲ ἐπειγούϲηϲ · ϲυϲτολῆϲ γὰρ χρῇζει τὸ πάθοϲ , οὐκ ἀνέϲεωϲ , ἤν ἡ τοῦ αἵματοϲ ἀραί ρεϲιϲ πέφυκεν παρέχειν .
Lemmas: 43 . [ ὁ καλέω γυναικεῖος ῥόος ] κατά μέν ὁ ὅς ρχαίους . ὡς Ἀλεξάνδ ρος ὁ φιλαλεω θ εἰμί ἐν ὁ πρῶτος λέγω ὁ γυνή - κείω , ῥόος εἰμί “ πλείων αἶμα φορά διά μήτρα μετά παρεκτός - σέως χρόνος ” , κατά δέ Δημήτριος ὁ Ἡροφίλειος “ φορά ὑγρός διά μήτρα μετά παρέκτασις χρόνος ” , ὁ μή αἱματώδης μόνος ἀλλά καί ἄλλοτε ἀλλοῖος κατά χρόνος γίγνομαι ῥόος . κατά ἡμεῖς ᾶ Σ δέ ῥευματισμός εἰμί ὕστερος χρονίζω αίσθητῶς ἀποκρίνω πλείων ὑγρός . διαφορά δέ αὐτός κατά μέν Ἀσκληπιάδης καί ἄλλος τις Σ δύο ( εἰμί μέν γάρ εἰμί ἐρυθρός , ἄλλος δέ ὑδατώδης καί λευκός ) , κατά δέ ὁ Δημήτριος παρά ὁ χροιά καί ὁ δύναμις . παρά μέν οὖν ὁ χροιά · ὅς μέν γάρ εἰμί λευκός , πτισάνη χυλός παρά - πλήσιος , ὅς δέ ὑδατώδης , ὅς δέ ἐρυθρός , ὅς δέ μέλας , ὅς δέ ὕφαιμος σάρξ πλύνω ὅμοιος . ὅς δέ ἀνώμαλος , ὅς δέ ὠχρός · παρά δέ ὁ δύναμις ὅς μέν εἰμί ἀργός καί ἄνευ δῆξις καί ἄλγημα φέρω , ὅς δέ φέρω μετά δῆξις καί ἀνάβρωσις καί συναίσθησις ἐπώδυνος ἐν ὁ καιρός ὁ ἀπόκρισις ἐπιφέρω . λέγω δέ καί ὁ μέν ἀπό ὅλος φέρω ὁ σῶμα , ὁ δέ ἀπό ὁ ὕστερος , ὁ δέ ἀπό ἄλλος τις μέρος , καί ὁ οὗτος διαφορά ἐπεξέρχομαι δέ μετά σημείωσις . ὅς μακρός ἅμα καί ἄχρηστος ἐξιστορέω · ἐπί πᾶς γάρ ῥευματισμός καί ὅλος ὁ σῶμα καί μερικός ὁ ὕστερος ἐπιμελέομαι προσήκω . λέγω δέ ὁ λευκός ῥόος ὁ ἐρυθρός δυστράπελος , ὡς διά στενός φέρω πόρος . ἐγώ δέ κατά κοινός σημειόω ὁ ῥόος ἐκ ὁ συνεχῶς καθυγροινω ὁ τόπος διάφορος κατά χροιά ὑγρός , ὁ δέ κάμνω ἀχροέω καί ἀτροφέω καί ἀνορεκτέω ἐν ὁ περίπατος πολλάκις δυσπνοέω καί κατοιδέω ἔχω ὁ πούς . 44 . κατά δέ ὁ προσεχής διαφέρω ὁ πάθος αὐτός ὁ ὁ μέν Χωρὶς πόνος ὑπάρχω , ὁ δέ μετά πόνος , καί 〈 ὁ μέν 〉 Χωρὶς ἕλκωσις , ὁ δέ μετά ἕλκωσις , 〈 ἤτοι 〉 φλεγμαίνω ἢ ῥυπαρός ἤ καθαρός . 〈 ὅτε μέν οὖν Χωρὶς ἕλκωσις ὁ πόνος φέρω , πᾶς χρηστέον ὁ ἐπί ὁ αἱμορραγέω ὕστερος εἴρω 〉 · εἰμί δέ καί πότημα τις ἐθέλω , μή φαρμακώδης καί δριμύς , ἀλλά ἤπιος τε 〈 χράω καί σταλτικός , οὗτος παραλαμβάνω οὖον παραιτητέος 〉 , οἷος λωτός πρίσμα ἀπόβρεγμα κατά ἴδιος ἢ μετά δύο ὀβολός Σάμιος γῆ ἐν δύο κύαθος ὕδωρ ( εἰμί ὁδός 〉 καιρός ἐπιτρέπω , καί μετά οἶνος αὐστηρός ) ἢ σύν αὐτός λαγώς ἢ μόσχος πυτία ἤ ἀρήν ἢ ἔλαφος ( πηκτικός γάρ κατά δύναμις εἰμί ) ἢ γίγαρτον λεῖος ἢ μύρτος ἤ σίδιον ἢ φλοιός πίτυς ἤ τίς ὁ ἐμφερής ἐπιπάσσω ὁ ποτός μέχρι δύο δραχμή ἢ ἀφέψημα Φοῖνιξ θηβαικός ἢ κυδώνιον καί μῆλον . ὅτε δέ μετά πόνος φέρω , χυλός ἐνετέον τράγος ἢ χόνδρος ἢ πτισάνη διά μητρεγχύτης 〈 ἢ 〉 κλυστηρίδιον , καί ὁ θερμός κατά δύναμις χρηστέον κατάπλασμα καί τροφή ἔνθερμος τε καί λεπτός . ὅτε δέ μετά ἕλκωσις , ἐπί μέν ὁ φλεγμαίνω ὁ αὐτός πάλιν χρηστέον ὅς ἐπί ὁ μετά περιωδυνία καί Χωρὶς ἕλκωσις ῥεῦμα - τισμοω · εἰμί δέ εἰμί ῥυπαρός , ὥστε τρυγώδης εἰμί ὁ φέρω , ἢ 〈 καθαρός 〉 , καθάπερ ἐπί δυσεντερικός πού μέν 〈 ὁ 〉 ἀνακαθαίρω , πού δέ ὁ ἐπουλόω δύναμαι , ὅς μνημονεύω μικρός ὕστερος περί ὁ ἐν μήτρα διαλαμβάνω ἕλκος . εἰμί δέ χροτινω ὁ ῥόος ποτέ μέν ἐπίθεσις , ποτέ δέ διάλειμμα λαμβάνω , κατά μέν ὁ ἐπί - θέσις ὁ ἁπλόος Παρηγορίας ἕνεκα χρηστέον , κατά δέ ὁ διαλείμ - μάτη ὁ τονόω καί μετασυγκρίνω δύναμαι , οἶος αἰώρα διάφορος , περίπατος , ἀναφώνησις , αναληπτικός ἐπιμέλεια , λουτρόν , οἰνάριον , ποικίλος τροφή , παρόπτησις , ἡλίωσις , σικύα μετασυγκριτικός , δρῶπαξ , τρῖψις διά γυμνός ὁ χείρ ἢ διά ὠμόλινον , ἢ ψίλωθρον ἢ σμάω - γμασι μετασυγκριτικός , σιναπισμός , ἔμετος ἀπό ῥαφανίς , δριμυφαγία καί ὁ κατά κύκλος ἀγωγή , κολυμβίς , κατακρουνισμός ἐν ὕδωρ αὐτοφυής , ἀλλαγή ἀήρ διά γῆ καί θάλασσα , ἐγκάθισμα τε καί πεσσός ὁ ἀμύσσω δύναμαι . ὁ δέ ἐπί ὁ αἱματώδης ῥόος φλεβοτομία [ ἀπό ἀγκών ἢ ῥίς ἢ μέτωπον ὡς ἀνωτέρω εἴρω ] καί νῦν ἀποδοκιμάζω μή σφοδρός περιωδυνία ἐπείγω · συστολή γάρ χρῄζω ὁ πάθος , οὐ ἄνεσις , ἐάν ὁ ὁ αἷμα ἀρή ρεσις φύω παρέχω .