soranus.gynaeciorum-libri-iv 1.16
54 . Τίνα μὲν τρόπον κατὰ τὸν τῆϲ κίϲϲηϲ χρόνον ἄγειν δεῖ τὴν κυοφοροῦϲαν , ἔμπροϲθεν ὑπεδείξαμεν , λοιπὸν δὲ ἤδη τούτου περι - γραφέντοϲ τοῦ ϲυμπτώματοϲ ἀκολούθωϲ καὶ τὴν μετὰ κίϲϲαν ἐπι - μέλειαν ὑπογράψαι . δεῖ τοίνυν πρὸϲ λόγον γε τῆϲ δυνάμεωϲ αἰώραιϲ τε χρῆϲθαι ποικίλαιϲ καὶ περιπάτῳ καὶ ἀναφωνήϲει καὶ ἀναγνώϲει καὶ ἀλείμματι καὶ ἀνατρίψει καὶ τροφαῖϲ ἀφθονωτέραιϲ ( πλὴν ὥϲτε περι - γίνεϲθαι τῶν προϲφερομένων ] , οἴνῳ τε καὶ λουτροῖϲ τοῖϲ κατὰ ϲυν - ἦθειαν καὶ τῇ καθόλου διαχύϲει τῆϲ ψυχῆϲ καὶ ὕπνοιϲ ἱκανοῖϲ . δυϲπα θεϲτέρου δὲ γινομένου τοῦ ϲώματοϲ ἡ κύουϲα μὲν ἄμεινον ὑγιαίνει καὶ παραϲκευάζεται τὰϲ ὠδῖναϲ εὐτονώτερον ἐνεγκεῖν , τὸ ἔμβρυον δὲ νοϲτιμωτέραϲ καὶ ὑγιοῦϲ καὶ αὐτάρκουϲ μεταλαμβάνει τῆϲ τροφῆϲ . 55 . κατὰ δὲ τὸν δβδομον μῆνα τὰϲ μὲν ϲφοδροτέραϲ κινήϲειϲ φαιρετέον καὶ μάλιϲτα τὰϲ διὰ τῶν ὑποζυγίων , ταῖϲ δὲ ἄλλαιϲ προϲ - εκτικώτερον χρηϲτέον . ἐπιϲφαλὴϲ γὰρ ὁ ϲπαραγμὸϲ ἐν ἀρχῇ μὲν μήπω προϲεχομένου τοῦ ϲπέρματοϲ εὐτόνωϲ μηδ᾿ εἰϲ τὴν πῆξιν κεκρατυμμένου καὶ διὰ τοῦτο ῥᾳδίωϲ τοὺϲ ἀποϲπαϲμοὺϲ λαμβάνοντοϲ , ὕϲτερον δὲ 〈 διὰ 〉 τὸ βαρυαχθὲϲ εἶναι τελειούμενον τὸ κατὰ γαϲτρόϲ , ὅτε δεῖ φυλάττεϲθαι , μὴ διὰ τὸν πλείονα ϲάλον τοῦ χορίου ῥαγέντοϲ ἀποκριθῇ μὲν τὸ ἐν αὐτῷ ϲυλλεγόμενον ὑγρόν , ἐπὶ ξηρ δὲ τῇ κυήϲει καταϲπώμενον τὸ ἔμβρυον τὸν κοινὸν πρὸϲ τὴν κυοφοροῦϲαν κίνδυνον ὑπομένῃ . κατὰ δὲ τὸν μέϲον χρόνον ἀνύποπτοϲ μὲν ἡ κίνηϲιϲ , μικρο μεγέθουϲ ἔτι ὄντοϲ τοῦ κατὰ γαϲτρὸϲ καὶ ἀϲφαλῶϲ προϲεχομένου καὶ μήπω χάλαϲμα πολὺ τοῦ χορίου μηδὲ διάταϲιν [ τοῦ ] εἰληφότοϲ , ϲυν - έχοντοϲ δὲ μᾶλλον τὸ ἔμβρυον . ἐπιθεωρεῖν δὲ δίκαιον τὴν τῆϲ γαϲτρὸϲ διόγκωϲιν καὶ μή τινα ϲημεῖα παρέπεται ϲύνεγγυϲ οὔϲηϲ τῆϲ ἀπο - τέξεωϲ , ἅπερ ἀναγράψομεν ὕϲτερον . εἰ μὲν γὰρ προφαίνοιτό τι τοι - οῦτον , εὐτρεπίζειν δεῖ τὰ πρὸϲ τὴν ἀπότεξιν ( δέδειχεν γὰρ ἡ ἐνάργεια . δὴ καὶ τὰ ἑπτάμηνα γόνιμα τυγχάνειν ) · εἰ δὲ μή , τοῖϲ προδεδιδαγμέ - νοιϲ χρῆϲθαι . φυλάττεϲθαι δὲ κατὰ τὰϲ τρίψειϲ ὀγκουμένων πλεῖον τῶν μαϲτῶν θλίβειν τὰϲ ὑπεροχὰϲ αὐτῶν , εὐχερῶϲ γὰρ ἀγανακτοῦντεϲ ἀπόϲταϲιν ὑπομένουϲιν · διὸ καὶ τὰϲ ϲυνήθειϲ ϲτηθοδεϲμίαϲ ἐπιχαλῶϲιῳ εἰϲ παραδοχὴν τῆϲ ἐπιδιογκώϲεωϲ τῶν μερῶν . 56 . τοῦ δὲ ὀγδόου μηνὸϲ ἐνϲτάντοϲ , ὃν κατ εὐφημιϲμὸν λέγουϲιν εἶναι κοῦφον᾿ , βαρὺν ὄντα καὶ δυϲαρέϲτηϲιν καὶ τὴν ἄλλην κακοπά - θειαν ἀποτελοῦντα , τὸ τῆϲ τροφῆϲ πλῆθοϲ ἐπιϲυνέργειν , κινήϲειϲ δὲ παραλαμβάνειν μόναϲ τὰϲ διὰ φορείου ἢ μακρᾶϲ καθέδραϲ , πλὴν εἰ μὴ μέχρι διεκλύϲεωϲ ὀρεχθείη τιϲ τοῦ περιπατῆϲαι . πλείονοϲ δὲ οὕϲηϲ τῆϲ δυϲφορίαϲ καὶ ἀνατείνειν ἁρμόϲει πρὸϲ μίαν ἡμέραν , ὥϲτε | διὰ τῆϲ ἠρεμίαϲ ἐκλυθῆναι τὸ δυϲαρέϲτημα . ταῖϲ γὰρ τῶν πολλῶν ψυχρο - λουϲίαιϲ οὐ προϲεκτέον , ὅτι ϲυϲτολὰϲ οὐ φέρουϲιν αἱ κυοφοροῦϲαι , καθ᾿ ἃϲ ἀκαίρωϲ τρεφόμεναι φέρουϲιν καί τινα πλείονα κάκωϲιν · φθειρο - μένηϲ γὰρ τῆϲ τροφῆϲ οὐ μόνον οὐ τρέφονται διὰ τῶν ἐφθαρμένων , ἀλλὰ καὶ βαροῦνται . παραιτητέον δὲ μέχρι τινὸϲ καὶ τὸ βαλανεῖον . ἡ ϲυνουϲία δὲ πάντοτε ταῖϲ κυοφορούϲαιϲ ἐπιβλαβὴϲ διά τε τὸν ϲάλον καὶ διὰ τὸ τὴν ὑϲτέραν ἀναγκάζεϲθαι τὴν ἐναντίαν τῷ τῆϲ ϲυλλήψεωϲ ἔργῳ κίνηϲιν ὑπομένειν · ἐν δὲ τοῖϲ τελευταίοιϲ μηϲὶν καὶ μᾶλλον , μὴ δι᾿ αὐτὴν ῥαγέντοϲ τοῦ χορίου τὸ πρὸϲ τὴν τῆϲ ἀποτέξεωϲ χρείαν ἡτοιμαϲμένον ὑγρὸν ἔμπροϲθεν τοῦ δέοντοϲ ἀποκρίνηται . τὸν δὲ . ὄγκον τῆϲ γαϲτρόϲ , εἶπερ ἀποκρεμαϲθείη κατὰ βάροϲ , διὰ τελαμῶνοϲ ἀναλημπτέον · τούτου δὲ τὴν μεϲότητα αὐτῷ κάτωθεν ὑποθετέον τῷ τῆϲ κοιλίαϲ ὄγκῳ , τὰϲ δὲ ἀρχὰϲ τῶν πλευρῶν ἑκατέρωθεν ἀναχθείϲαϲ χιαϲτέον , εἶτα ἐπὶ μετάφρενον καὶ ῶμουϲ ὑπερθετέον πρόϲθεν τε κατὰ περιειλημένηϲ φαϲκίαϲ ἀφαμματιϲτέον . περιαλειπτέον δὲ καὶ κηρωτῇ τὸν ὄγκον δι᾿ ὀμφακίνου ἐλαίου καὶ μυρϲίνου · τονουμένου γὰρ τοῦ δέρματοϲ ῥήξειϲ οὐχ ὑπομένει , τηρεῖται δὲ ἀρρυτίδωτον . μετὰ δὲ τὸν ὄγδοον μῆνα τὸν μὲν τελαμῶνα λυτέον ὡϲ ἂν ϲνεγγιζούϲηϲ ἤδη τῆϲ ἀποτέξεωϲ · ϲυνεργήϲει δὲ τὸ βάροϲ εἰϲ ὀξυτέραν ἀποκύηϲιν . ϲυνεχε - ϲτέροιϲ δὲ χρηϲτέον τοῖϲ λουτροῖϲ εἰϲ παραϲκευὴν τῆϲ τῶν μερῶν ἀνέϲεωϲ καὶ νήξεϲιν ταῖϲ ἐν ὔδατι γλυκεῖ καὶ θερμῷ · τὰ γὰρ αὐτοφυῆ δριμυτέραϲ ἔχοντα τὰϲ ποιότηταϲ οὐδὲν διαφέρει τῶν εἰϲ φθορὰν ὑποτιθεμένων φαρμάκων . καὶ τοπικώτερον δὲ τὰ μέρη διαχαλαϲτέον πυρίαιϲ , ἐγκαθίϲμαϲιν τοῖϲ διὰ λινοϲπέρμου ἢ τήλεωϲ ἢ μαλάχηϲ ἀφεψη - μάτων , ἐγχυματιϲμοῖϲ δὲ δι᾿ ἐλαίου γλυκέωϲ , ἔτι δὲ πεϲϲοῖϲ τοῖϲ διὰ χηνείου ϲτέατοϲ καὶ μυελῶν . καὶ αὐτὴ δὲ ἡ μαῖα ϲυνεχῶϲ τῷ δακτύλῳ περιαλείφουϲα τὸ ϲτόμιον τῆϲ ὑϲτεραϲ διαϲτελλέτω .
Lemmas: 54 . τίς μέν τρόπος κατά ὁ ὁ κίσσα χρόνος ἄγω δεῖ ὁ κυοφορώ , ἔμπροσθεν ὑποδείκνυμι , λοιπός δέ ἤδη οὗτος περί - γράφω ὁ σύμπτωμα ἀκόλουθος καί ὁ μετά κίσσα ἐπι - μελεία ὑπογράφω . δεῖ τοίνυν πρός λόγος γε ὁ δύναμις αἰώρα τε χράω ποικίλος καί περίπατος καί ἀναφώνησις καί ἀναγιγνώσκω καί ἄλειμμα καί ἀνάτριψις καί τροφή ἄφθονος ( πλήν ὥστε περί - γίγνομαι ὁ προσφέρω ] , οἶνος τε καί λουτρόν ὁ κατά σῦς - ἀθεΐα καί ὁ καθόλου διαχέω ὁ Ψυχή καί ὕπνος ἱκανός . δυσπα θεστέρου δέ γίγνομαι ὁ σῶμα ὁ κύω μέν ἀγαθός ὑγιαίνω καί παρασκευάζω ὁ ὠδίς εὔτονος φέρω , ὁ ἔμβρυον δέ νόστιμος καί ὑγιής καί αὐτάρκης μεταλαμβάνω ὁ τροφή . 55 . κατά δέ ὁ δβδομον μείς ὁ μέν σφοδρός κινέω φαιρετέον καί μάλιστα ὁ διά ὁ ὑποζύγιον , ὁ δέ ἄλλος προς - ἐκτικός χρηστέον . ἐπισφαλής γάρ ὁ σπαραγμός ἐν ἀρχή μέν μήπω προσέχω ὁ σπέρμα εὔτονος μηδέ εἰς ὁ πῆξις κρατύνω καί διά οὗτος ῥᾳδίως ὁ ἀποσπασμός λαμβάνω , ὕστερος δέ 〈 διά 〉 ὁ βαρυαχθής εἰμί τελειόω ὁ κατά γαστήρ , ὅτε δεῖ φυλάσσω , μή διά ὁ πλείων σάλος ὁ χόριον ῥήγνυμι ἀποκρίνω μέν ὁ ἐν αὐτός συλλέγω ὑγρός , ἐπί ξηρός δέ ὁ κύω κατασπάω ὁ ἔμβρυον ὁ κοινός πρός ὁ κυοφορώ κίνδυνος ὑπομένω . κατά δέ ὁ μέσος χρόνος ἀνύποπτος μέν ὁ κίνησις , μικρός μέγεθος ἔτι εἰμί ὁ κατά γαστήρ καί ἀσφαλῶς προσέχω καί μήπω χάλασμα πολύς ὁ χόριον μηδέ διάτασις [ ὁ ] λαμβάνω , σῦς - ἔχω δέ μᾶλλον ὁ ἔμβρυον . ἐπιθεωρέω δέ Δίκαιος ὁ ὁ γαστήρ διόγκωσις καί μή τις σημεῖον παρέπομαι σύνεγγυς εἰμί ὁ ἀπος - τέξις , ὅσπερ ἀναγράφω ὕστερος . εἰμί μέν γάρ προφαίνω τίς ὅς - οὗτος , εὐτρεπίζω δεῖ ὁ πρός ὁ ἀπότεξις ( δείκνυμι γάρ ὁ ἐνάργεια . δή καί ὁ ἑπτάμηνος γόνιμος τυγχάνω ) · εἰμί δέ μή , ὁ προδεδιδαγμος - νόος χράω . φυλάσσω δέ κατά ὁ τρίβω ὀγκόω πλείων ὁ μαστός θλίβω ὁ ὑπεροχή αὐτός , εὐχερής γάρ ἀγανακτέω ἀπόστασις ὑπομένω · διό καί ὁ συνήθης στηθοδεσμία ἐπιχαλάω εἰς παραδοχή ὁ ἐπιδιόγκωσις ὁ μέρος . 56 . ὁ δέ ὄγδοος μείς ἐνίστημι , ὅς κατά εὐφημισμός λέγω εἰμί κοῦφος , βαρύς εἰμί καί δυσαρέστησις καί ὁ ἄλλος κοπή - θεῖος ἀποτελέω , ὁ ὁ τροφή πλῆθος ἐπισυνεργέω , κινέω δέ παραλαμβάνω μόνος ὁ διά φορεῖον ἢ μακρός καθέδρα , πλήν εἰμί μή μέχρι διεκλυσις ὀρέγω τις ὁ περιπατέω . πλείων δέ ὗσις ὁ δυσφορία καί ἀνατείνω ἁρμόζω πρός εἷς ἡμέρα , ὥστε | διά ὁ ἠρεμία ἐκλύω ὁ δυσαρέστημα . ὁ γάρ ὁ πολύς ψυχρός - λούσιος οὖον προσεκτέος , ὅτι συστολή οὖον φέρω ὁ κυοφορέω , κατά ὅς ἄκαιρος τρέφω φέρω καί τις πλείων κάκωσις · φθείρω - μένω γάρ ὁ τροφή οὖον μόνος οὖον τρέφω διά ὁ φθείρω , ἀλλά καί βαρέω . παραιτητέος δέ μέχρι τις καί ὁ βαλανεῖον . ὁ συνουσία δέ πάντοτε ὁ κυοφορέω ἐπιβλαβής διά τε ὁ σάλος καί διά ὁ ὁ ὕστερος ἀναγκάζω ὁ ἐναντίος ὁ ὁ σύλληψις ἔργον κίνησις ὑπομένω · ἐν δέ ὁ τελευταῖος μείς καί μᾶλλον , μή διά αὐτός ῥήγνυμι ὁ χόριον ὁ πρός ὁ ὁ ἀπότεξις χρεία ἑτοιμάζω ὑγρός ἔμπροσθεν ὁ δήω ἀποκρίνω . ὁ δέ . ὄγκος ὁ γαστήρ , εἰ ἀποκρεμάννυμι κατά βάρος , διά τελαμών ἀναλημπτέον · οὗτος δέ ὁ μεσότης αὐτός κάτωθεν ὑποθετέον ὁ ὁ κοιλία ὄγκος , ὁ δέ ἀρχή ὁ πλευρά ἑκατέρωθεν ἀνάγω χιαστέον , εἶτα ἐπί μετάφρενον καί ῶμος ὑπερθετέον πρόσθεν τε κατά περιλαμβάνω φασκία ἀφαμματιστέον . περιαλειπτέον δέ καί κηρωτή ὁ ὄγκος διά ὀμφάκινος ἔλαιον καί Μύρσινος · τονούμενος γάρ ὁ δέρμα ῥήγνυμι οὐ ὑπομένω , τηρέω δέ ἀρρυτίδωτος . μετά δέ ὁ ὄγδοος μείς ὁ μέν τελαμών λυτέος ὡς εἄν σνεγγιζουω ἤδη ὁ ἀπότεξις · συνεργέω δέ ὁ βάρος εἰς ὀξύς2 ἀποκύησις . συνέχω - στερέω δέ χρηστέον ὁ λουτρόν εἰς παρασκευή ὁ ὁ μέρος ἄνεσις καί νῆξις ὁ ἐν ὕδωρ γλυκύς καί θερμός · ὁ γάρ αὐτοφυής δριμύς ἔχω ὁ ποιότης οὐδείς διαφέρω ὁ εἰς φθορά ὑποτίθημι φάρμακον . καί τοπικός δέ ὁ μέρος διαχαλαστέον πυρία , ἐγκάθισμα ὁ διά λινόσπερμον ἢ τῆλις ἢ μαλάχη ἀφέψω - Μάτων , ἐγχυματισμός δέ διά ἔλαιον γλυκύς , ἔτι δέ πεσσός ὁ διά χήνειος στέαρ καί μυελός . καί αὐτός δέ ὁ μαῖα συνεχῶς ὁ δάκτυλος περιαλείφω ὁ στόμιον ὁ ὕστερος διαστέλλω .