soranus.gynaeciorum-libri-iv 1.12
43 . Ἡ ϲύληψιϲ ὠνόμαϲται μὲν ἀπὸ τοῦ ϲυγκράτηϲιϲ εἰναι τοῦ ϲπέρματοϲ , καλεῖται δὲ κύηϲιϲ παρὰ τὸ κεύθηϲιϲ εἰναι , τοῦτ᾿ ἔϲτιν ἀπόκρυψιϲ · τὸ γὰρ κεύθειν ἐϲτὶ τὸ κρύπτειν , καὶ τὸ ἐν τῇ μήτρᾳ δὲ ϲυνειλημμένον κρύπτεται . κατ᾿ ἔννοιαν δὲ ϲύλληψίϲ ἐϲτιν κράτηϲιϲ ἐπίμονοϲ ϲπέρματοϲ ἢ ἐμβρύου ἢ ἐμβρύων ἡ ἐν ὑϲτέρᾳ διὰ φυϲικὴν αἰτίαν . ‘κράτηϲιϲ’ μέν , κατοχὴ γάρ ἐϲτιν ἡ ϲύλληψιϲ · ‘ἐπίμονοϲ’ δὲ διὰ τὸ ϲχετικῶϲ ἐνιάκιϲ κρατεῖϲθαι τὸ ϲπέρμα καὶ παραυτίκα πάλιν ἀποπτύεϲθαι , τὸ δὲ τοιοῦτον μὴ εἶναι ϲύλληψιν . ‘ϲπέρματοϲ’ δὲ ‘〈ἢ 〉 ἐμβρύου’ , ὅτι κατὰ μὲν τοὺϲ πρώτουϲ χρόνουϲ , ὅτε ἀκμὴν ἀδιατύ - πωτόϲ ἐϲτιν ὁ γόνοϲ , ἡ ϲύλληψιϲ ϲπέρματοϲ ὑπάρχει , μετὰ δὲ τοὺϲ πρώτουϲ χρόνουϲ , τετυπωμένου τοῦ κατὰ γαϲτρὸϲ καὶ μηκέτι ὄντοϲ τοῦ ϲπέρματοϲ , οὐ παύεται μὲν οὖϲα ϲύλληψιϲ , ἔϲτιν δὲ οὐ ϲπέρματοϲ , ἀλλ’ ἐμβρύου · μεταβέβληται γὰρ ἤδη τὸ ϲπέρμα καὶ φύϲιϲ ἐϲτί , κατὰ προκοπὴν δὲ καὶ ψυχή , καὶ οὐκέτι ϲπέρμα . διὸ καὶ τῆϲ ϲυλλήψεωϲ διαφοράν τινεϲ 〈 εἰϲ〉άγοντεϲ τὴν μὲν ἀτελῆ λέγουϲιν ὡϲ τὴν πρώτην , τὴν δὲ τελείαν ὡϲ τὴν δευτέραν . ἕνεκα δὲ τοῦ τὰ δύο τῆϲ ϲυλλήψεωϲ εἰδη περιλαβεῖν ϲπέρματοϲ᾿ ἔφαμεν ‘ἢ ἐμβρύου’ . διὰ δὲ τὸ καὶ δίδυμά ποτε ἢ τρίδυμα ϲυλλαμβάνεϲθαι προϲεθήκαμεν ‘〈ἢ 〉 ἐμβρύων’ . ‘ἐν μήτρᾳ’ , παῤ ὅϲον οὐκ ἐν ὁποιῳδήποτε μέρει κράιτηϲιϲ ἐπίμονοϲ τοῦ ϲπέρματοϲ ἡ ϲύλληψίϲ ἐϲτιν , ἀλλ᾿ ἡ ἐν ὑϲτέρᾳ · καθ᾿ ὃν γὰρ καιρὸν ἐν τοῖϲ ϲπερματικοῖϲ περιέχεται πόροιϲ , κρατεῖται μὲν ἐπιμόνωϲ , ἀλλ᾿ οὐκ ἔϲτιν τοῦτο ϲύλληψιϲ . ἐπὶ τέλει δὲ πρόϲκειται ‘διὰ φυϲικὴν αἰτίαν’ ἐπεὶ πολλάκιϲ κρατεῖται τὸ ϲπέρμα καὶ ἐπιμόνωϲ καὶ ἐν ὑϲτέρ καὶ διὰ ψύξιν μεμυκότοϲ τοῦ ϲτομίου τῆϲ ὑϲτέραϲ , καὶ τὸ ἔμβρυον δὲ ἐν ταῖϲ δυϲτοκίαιϲ . ἀλλ᾿ αἱ τοιαῦται κρατήϲειϲ οὐκ εἰϲὶ ϲυλλήψειϲ , οὐ γὰρ ὑπὸ τῆϲ κατὰ φύϲιν ἐνεργείαϲ , ὑπὸ δὲ τῆϲ παρὰ φύϲιν ἀποτελοῦνται . διαφέρει δὲ ἀνάληψιϲ ϲυλλήψεωϲ . ἀνάληψιϲ μὲν γάρ ἐϲτιν ἡ φορὰ τοῦ ϲπέρματοϲ ἐπὶ τὸν πυθμένα τῆϲ ὑϲτέραϲ , ϲύλληψιϲ δὲ ἡ μετὰ τὴν φορὰν κράτηϲίϲ τε καὶ ϲυγκόλληϲιϲ · καὶ ἀνάληψιϲ μὲν μόνου ἐϲτὶ ϲπέρ - ματοϲ , ϲύλληψιϲ δὲ καὶ ἐμβρύου . 44 . τούτων οὕτωϲ προδιακεκαθαρμένων ἰϲτέον ὡϲ τινὲϲ μὲν ἀκατάληπτον ἔφαϲαν ϲυναντᾶν 〈 αὐτήν 〉 . καθ᾿ ἡμᾶϲ οὑν ἐκ τῶν πλει - όνων ὑφ᾿ ἓν καὶ μετὰ διοριϲμοῦ ποιήϲαϲθαι δεῖ τὴν ϲημείωϲιν τῆϲ ϲυλλήψεωϲ , οἰον ἐκ τοῦ κατὰ τὸ πέραϲ τοῦ πληϲιαϲμοῦ φρικώδουϲ ϲυναιϲθήϲεωϲ ἀντίληψιν γεγονέναι τῇ γυναικὶ καὶ τὸ ϲτόμιον μεμυκέναι τῆϲ ὑϲτέραϲ [ τὸ ] μετ᾿ εὐαφείαϲ καὶ τρυφερίαϲ ( ἐν γὰρ ταῖϲ ψύξεϲιν καὶ ταῖϲ φλεγμοναῖϲ ϲυμπίπτει μέν , ἀλλὰ μετ᾿ ἀπηνείαϲ καὶ ϲκληρίαϲ ) , μὴ ἐπικαθυγραίνεϲθαι δὲ τῷ ϲπέρματι τὸ γυναικεῖον αἰδοῖον ἢ ἐπ᾿ ὀλίγον , ἀνιεμένου παντὸϲ 〈 ἢ 〉 τοῦ πλείονοϲ ὑγροῦ · μετὰ δέ τινα χρόνον κἀκ τοῦ τὴν ἐπίμηνον κάθαρϲιν ἐπέχεϲθαι ἢ ἐπ᾿ ὀλίγον φαίνεϲθαι , βαρυτέραν δὲ γίνεϲθαι τὴν ὀϲφὺν καὶ λεληθότωϲ ἐπαίρεϲθαι τούϲ μαϲτοὺϲ μετά τινοϲ ἐπιπόνου ϲυναιϲθήϲεωϲ , ὑπανατρέπεϲθαι δὲ τὸν ϲτόμαχον καὶ τὰ ἐπὶ τοῦ ϲτήθουϲ ἀγγεῖα κυρτὰ καὶ πελιὰ φαίνεϲθαι καὶ τὰ κύλα τῶν ὀφθαλμῶν ὑπόχλωρα , ποτὲ δὲ καὶ ϲπίλουϲ μελανί - ζοντοϲ ἐπιπολῆϲ ταῖϲ ὄψεϲιν ἐπιτρέχειν καὶ τὴν λεγομένην ἔφηλιν γενέϲθαι · μετὰ δὲ ταῦτα τήν τε κίϲϲαν ἐπιφαίνεϲθαι καὶ πρὸϲ λόγον τῆϲ τοῦ χρόνου προκοπῆϲ διογκοῦϲθαι τὸ ἐπιγάϲτριον , εἶτα καὶ κινή - ϲεωϲ τοῦ κατὰ γαϲτρὸϲ ἀντιλαμβάνεϲθαι τὴν κυοφοροῦϲαν .
Lemmas: 43 . ὁ σύλληψις ὀνομάζω μέν ἀπό ὁ συγκράτησις εἰναι ὁ σπέρμα , καλέω δέ κύησις παρά ὁ κεύθησις εἰναι , οὗτος εἰμί ἀπόκρυψις · ὁ γάρ κεύθω εἰμί ὁ κρύπτω , καί ὁ ἐν ὁ μήτρα δέ συλλαμβάνω κρύπτω . κατά ἔννοια δέ σύλληψις εἰμί κράτησις Ἐπίμονος σπέρμα ἢ ἔμβρυον ἢ ἔμβρυον ὁ ἐν ὕστερος διά φυσικός αἴτιος . κρατέω μέν , κατοχή γάρ εἰμί ὁ σύλληψις · ‘ἐπίμονοσ’ δέ διά ὁ σχετικός ἐνιάκις κρατέω ὁ σπέρμα καί παραυτίκα πάλιν ἀποπτύω , ὁ δέ τοιοῦτος μή εἰμί σύλληψις . σπέρμα δέ ἤ 〉 ἔμβρυος , ὅτι κατά μέν ὁ πρῶτος χρόνος , ὅτε ἀκμή αδιατυς - πωτός εἰμί ὁ γόνος , ὁ σύλληψις σπέρμα ὑπάρχω , μετά δέ ὁ πρῶτος χρόνος , τυπωμένος ὁ κατά γαστήρ καί μηκέτι εἰμί ὁ σπέρμα , οὖον παύω μέν εἰμί σύλληψις , εἰμί δέ οὖον σπέρμα , ἀλλά ἔμβρυον · μεταβάλλω γάρ ἤδη ὁ σπέρμα καί φύσις εἰμί , κατά προκοπή δέ καί ψυχή , καί οὐκέτι σπέρμα . διό καί ὁ σύλληψις διαφορά τις 〈 εἰσάγω ὁ μέν ἀτελής λέγω ὡς ὁ πρῶτος , ὁ δέ τέλειος ὡς ὁ δύο . ἕνεκα δέ ὁ ὁ δύο ὁ σύλληψις εἶδος περιλαμβάνω σπέρμα φημί ἤ ἔμβρυος . διά δέ ὁ καί δίδυμος ποτός ἢ τρίδυμος συλλαμβάνω προστίθημι ἤ 〉 ἐμβρύομαι . ἐν μήτρα , παρά ὅσος οὐ ἐν ὁποιῳδήποτε μέρος κράιτησις Ἐπίμονος ὁ σπέρμα ὁ σύλληψις εἰμί , ἀλλά ὁ ἐν ὕστερος · κατά ὅς γάρ καιρός ἐν ὁ σπερματικός περιέχω πόρος , κρατέω μέν ἐπίμονος , ἀλλά οὐ εἰμί οὗτος σύλληψις . ἐπί τέλος δέ πρόσκειμαι διά φυσικός αἰτία ἐπεί πολλάκις κρατέω ὁ σπέρμα καί ἐπίμονος καί ἐν ὑστέρ καί διά ψῦξις μύω ὁ στόμιον ὁ ὕστερος , καί ὁ ἔμβρυον δέ ἐν ὁ δυστοκία . ἀλλά ὁ τοιοῦτος κρατέω οὐ εἰμί σύλληψις , οὖον γάρ ὑπό ὁ κατά φύσις ἐνέργεια , ὑπό δέ ὁ παρά φύσις ἀποτελέω . διαφέρω δέ ἀνάληψις σύλληψις . ἀνάληψις μέν γάρ εἰμί ὁ φορά ὁ σπέρμα ἐπί ὁ πυθμήν ὁ ὕστερος , σύλληψις δέ ὁ μετά ὁ φορά κράτησις τε καί συγκόλλησις · καί ἀνάληψις μέν μόνος εἰμί σπέρ - μα , σύλληψις δέ καί ἔμβρυον . 44 . οὗτος οὕτως προδιακαθαίρω ἰστέον ὡς τις μέν ἀκατάληπτος φημί συναντάω 〈 αὐτός 〉 . κατά ἐγώ ἐν ἐκ ὁ πλέω - ὄνος ὑπό εἷς καί μετά διορισμός ποιέω δεῖ ὁ σημείωσις ὁ σύλληψις , οἷος ἐκ ὁ κατά ὁ πέρας ὁ πλησιασμός φρικώδης συναίσθησις ἀντίληψις γίγνομαι ὁ γυνή καί ὁ στόμιον μύω ὁ ὕστερος [ ὁ ] μετά εὐάφεια καί τρυφερία ( ἐν γάρ ὁ ψῦξις καί ὁ φλεγμονή συμπίπτω μέν , ἀλλά μετά ἀπήνεια καί σκληρία ) , μή ἐπικαθυγραίνομαι δέ ὁ σπέρμα ὁ γυναικεῖος αἰδοῖος ἢ ἐπί ὀλίγος , ἀνίημι πᾶς 〈 ἢ 〉 ὁ πλείων ὑγρός · μετά δέ τις χρόνος ἐκ ὁ ὁ ἐπιμαίνω κάθαρσις ἐπέχω ἢ ἐπί ὀλίγος φαίνω , βαρύς δέ γίγνομαι ὁ ὀσφῦς καί λεληθότως ἐπαίρω ὁ μαστός μετά τις ἐπίπονος συναίσθησις , ὑπανατρέπω δέ ὁ στόμαχος καί ὁ ἐπί ὁ στῆθος ἀγγεῖον κυρτός καί πελιός φαίνω καί ὁ κύλα ὁ ὀφθαλμός ὑπόχλωρος , ποτέ δέ καί σπίλος μέλας - ζω ἐπιπολή ὁ ὄψις ἐπιτρέχω καί ὁ λέγω ἔφηλις γίγνομαι · μετά δέ οὗτος ὁ τε κίσσα ἐπιφαίνω καί πρός λόγος ὁ ὁ χρόνος προκοπή διογκόω ὁ ἐπιγάστριος , εἶτα καί κινέω - σέως ὁ κατά γαστήρ ἀντιλαμβάνω ὁ κυοφορώ .