soranus.gynaeciorum-libri-iv 2.13
17 [ 86 ] . Μετὰ μέντοι τὴν 〈 ἀπὸ 〉 τῆϲ ϲπαργανώϲεωϲ κατάκλιϲιν ἐάν τὸ βρέφοϲ ἠρεμεῖν καὶ πάϲηϲ ἀπέχεϲθαι προϲφορᾶϲ | μέχρι δύο κατὰ τὸ πλεῖϲτον ἡμερῶν . καὶ γὰρ βράϲϲεται πανταχόθεν ἀκμὴν καὶ πολλῆϲ ἔτι καθ᾿ ὅλον τὸ ϲῶμα μητρῴαϲ τροφῆϲ ἐϲτιν πλῆρεϲ , ἥν ὀφείλει διοικῆϲαι πρῶτον , ἵνα κατὰ καιρὸν εὐχερῶϲ ἄλλην λάβῃ , χωρὶϲ εἰ μὴ πρότερον ἐπιδείξειεν ἡ ὄρεξιϲ , ὅπερ τίνι τρόπῳ ϲημειωτέον , ὑπὸ - δείξομεν ὕϲτερον . μετὰ δὲ τὸ διαϲτῆϲαι δοτέον ἐκλείχειν τροφήν , μὴ τὸ βούτυρον ( βαρὺ γὰρ ὃν καὶ κακοϲτόμαχον ἀδικεῖ ) , ἀλλ᾿ οὐδὲ ἀβρό - τονον μετὰ βουτύρου ( δριμύτερον γὰρ καὶ τοῦτο καὶ ταρακτικόν ) , ἀλλ᾿ οὐδὲ κάρδαμον οὐδὲ μακτὸν ἄλφιτον ( τὸ κάρδαμον μὲν γάρ ἐϲτιν δριμύ , καὶ τὸ ἄλφιτον τραχῦνον φλεγμονὴν ἐργάζεται , πάντωϲ δ᾿ ἐπι - ξαίνει τὴν κατάποϲιν ) · μέλι δὲ ϲυμμέτρωϲ ἑφθόν ( τὸ μὲν γὰρ ὠμὸν ἐμπνευματοῖ καὶ δριμὺ τυγχάνει , μᾶλλον δὲ τὸ ὑπερεψημένον ϲτύφει . τὸ δὲ εὐμέτρωϲ ἄπεφθον ὑπανακαθαίρει τὸν ϲτόμαχον καὶ τὴν κοι - λίαν ) . δεῖ δὲ τῷ δακτύλῳ τὸ ϲτόμα τοῦ βρέφουϲ ἠρέμα διαχρίειν , εἶτα χλιαρὸν ὑδρόμελι παρενϲτάζειν · διὰ τούτου γὰρ τὸ μὲν ἀργὸν καὶ παχὺ τῆϲ ὕληϲ λεπτοποιεῖται , διατείνεται δὲ ἡ ὄρεξιϲ εἰϲ ὑπό - μνηϲιν , διανοίγεται δὲ ἡ κατάποϲιϲ , εὐοδίᾳ δὲ καὶ ἀνακαθάρϲει τῶν πόρων ἡ ἀνάδοϲιϲ ἑτοιμάζεται 〈 καὶ 〉 τρέφεται ἡ ϲύγκριϲιϲ . 18 [ 87 ] . τῇ δὲ ὑϲτεραίᾳ τῶν ἡμερῶν μετὰ τὴν ἐπιμέλειαν γά - λακτι λοιπὸν τρέφειν ἔκ τινοϲ τῶν τιτθεύειν καλῶϲ δυναμένων . τὸ γὰρ μητρῷον ἕωϲ ἡμερῶν 〈 τριῶν 〉 εἰκότωϲ ἐπὶ τὸ πλεῖϲτον φαῦλόν ἐϲτιν ὡϲ ἂν παχὺ καὶ τυρῶδεϲ ἄγαν καὶ διὰ | τοῦτο δύϲπεπτον καὶ ἀργὸν καὶ ἀκατέργαϲτον καὶ ἀπὸ ϲωμάτων κεκακοπαθηκότων καὶ ἐκτε - ταραγμένων φερόμενον καὶ τοϲαύτην μετακόϲμηϲιν εἰληφότων , ὅϲην ὁρῶμεν ϲυμβαίνουϲαν μετὰ τὴν ἀποκύηϲιν , ἰϲχνουμένου καὶ ἀτονοῦντοϲ καὶ ἀχροοῦντοϲ τοῦ ϲώματοϲ ὡϲ πολλὴν αἵματοϲ ἀπόκριϲιν ὑπομένον - τοϲ , τὰ πολλὰ δὲ καὶ πυρέττοντοϲ · ὧν χάριν πάντων τὸ μητρῷον γάλα , μέχριϲ ἂν εὐϲταθήϲη τὸ ϲῶμα , ϲυντάϲϲειν ἄτοπόν ἐϲτιν . διὸ καὶ Δαμάϲτην ἐπιμεμπτέον κελεύοντα παραχρῆμα τῷ βρέφει τὴν μητέρα τὸν μαϲτὸν ὀρέγειν , ὡϲ διὰ τοῦτο καὶ τῆϲ φύϲεωϲ τὸ γάλα ποιῆϲαι πρότερον ἐνοικονομηϲάϲηϲ , ἵν᾿ εὐθέωϲ καὶ τὴν τροφὴν τὸ βρέφοϲ ἔχοι . μεμπτέον δὲ καὶ τούϲ ἀποδεξαμένουϲ αὐτὸν ἐπὶ τούτων , καθάπερ καὶ τὸν Bιβλᾶν ὠνομαϲμένον Ἀπολλώνιον , πιθανῷ γὰρ λόγῳ ϲοφί - ϲαϲθαι τὴν ἐνάργειαν θέλουϲιν . εἰ δὲ μὴ παρείη τιϲ εὐπόρωϲ τὸ γάλα παρέχειν δυναμένη , ταῖϲ πρώταιϲ τριϲὶν ἡμέραιϲ μόνῳ τῷ μέλιτι χρη - ϲτέον ἢ καὶ τὸ αἴγειον αὐτῷ γάλα ϲυμπλεκτέον , εἶτα τὸ μητρῷον ἐπιχορηγητέον τοῦ πρώτου προεκμυζηθέντοϲ διὰ μειρακίου τινόϲ ( βαρὺ γάρ ἐϲτιν ) ἢ πράωϲ διὰ χειρῶν ἀποθλιβέντοϲ , ἐπεὶ καὶ δυϲεκμύζητόν ἐϲτιν τὸ παχυμερὲϲ καὶ δυνάμενον ἐπὶ τῶν ἀρτιγενῶν διὰ τὴν τρυφε - ρίαν τῶν οὔλων ἐπιναϲθῆναι . παρεχούϲηϲ δὲ τῆϲ περιϲτάϲεωϲ τὰϲ τιτθεύειν δυναμέναϲ ἐκλέγειν δεῖ τὴν ἀρίϲτην καὶ οὐ πάντωϲ τὴν μή - τέρα , πλὴν εἰ μὴ καὶ περὶ ταύτην ὑπάρχει τὰ ὀφείλοντα ταῖϲ ἀρίϲταιϲ ϲυμβεβηκέναι τιτθαῖϲ . ἄμεινον γὰρ τῶν ἄλλων ἐπ᾿ ἴϲηϲ ἐχόντων τῷ μητρῴῳ γάλακτι τρέφεϲθαι τὸ νήπιον · τοῦτο γὰρ οἰκειότερον αὐτῷ , καὶ πρὸϲ τὰ γεννηθέντα ϲυμπαθέϲτεραι μᾶλλον αἱ μητέρεϲ γίνονται , καὶ φυϲικώτερον ὡϲ πρὸ τῆϲ ἀποτέξεωϲ οὕτωϲ καὶ μετὰ τὴν ἀπότεξιν ἀπὸ τῆϲ μητρὸϲ τρέφεϲθαι . κωλύοντοϲ δέ τινοϲ τὴν ἀρίϲτην ἐκλέγειν τιτθήν , ὥϲτε μηδὲ τὴν μητέρα προτηρᾶϲαι διὰ τὴϲ ἐκμυζήϲεωϲ καθ᾿ ἡμέραν δαπανωμένην . ὡϲ γὰρ 〈 ἡ γῆ 〉 μετὰ τὴν ϲπορὰν ἀποδοῦϲα τούϲ καρπούϲ ἀτονεῖ καὶ διὰ τοῦτο πρὸϲ τὸ ἐπὶ πλεῖον ἄκαρποϲ γίνε - ται , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ γυνὴ τρέφουϲα τὸ ἀποτεχθέν , εἶτε καὶ προγηράϲκει μίαν προϲφερομένη τροφήν , ἢ τὸ ἀπουϲιαζόμενον εἰϲ τὴν τοῦ γεννηθέντοϲ ἀνατροφὴν ἀτροφώτερον ἀναγκάζει γίνεϲθαι τὸν ὄγκον . ἄμεινον οὖν ἡ μήτηρ ἀπαλλάξει πρόϲ τε τὴν ἑαυτῆϲ ἀνάκτη - ϲιν καὶ πρὸϲ τεκνοποιίαν ἄλλων ἀναπαυϲαμένη καὶ τοῦ ὑπάρχειν τὸν μαϲτὸν ἐν ἀποτάϲει . καθάπερ γὰρ καὶ τὰ λαχανευόμενα πρὸϲ [ τὴν ] τῶν κηπευόντων ἐν ἄλλη μὲν γῇ ϲπείρεται χάριν τῆϲ ἀναφυήϲεωϲ , εἰϲ ἄλλην δὲ μεταφυτεύεται πρὸϲ τὴν εὐχερῆ τελείωϲιν , ἵνα μὴ μία πρὸϲ ἀμφότερα κακοπαθήϲῃ , κατὰ δὴ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὸ βρέ - φοϲ ἐρρωμενέϲτερον ἂν γένοιτο γεννηθὲν μὲν ὑφ᾿ ἑτέραϲ , τρεφόμενον δὲ ὑπ᾿ ἄλληϲ , ἐὰν ἡ τεκνώϲαϲα διά τι πάθοϲ ἐμποδίζηται τὴν τροφὴν ἐπιχορηγεῖν .
Lemmas: 17 [ 86 ] . μετά μέντοι ὁ 〈 ἀπό 〉 ὁ σπαργάνωσις κατάκλισις ἐάν ὁ βρέφος ἠρεμέω καί πᾶς ἀπέχω προσφορά | μέχρι δύο κατά ὁ πλεῖστος ἡμέρα . καί γάρ βράσσω πανταχόθεν ἀκμή καί πολύς ἔτι κατά ὅλος ὁ σῶμα μητρώιος τροφή εἰμί πλήρης , ὅς ὀφείλω διοικέω πρῶτος , ἵνα κατά καιρός εὐχερής ἄλλος λαμβάνω , Χωρὶς εἰμί μή πρότερος ἐπιδείκνυμι ὁ ὄρεξις , ὅσπερ τίς τρόπος σημειωτέος , ὑπό - δείκνυμι ὕστερος . μετά δέ ὁ διΐστημι δοτέος ἐκλείχω τροφή , μή ὁ βούτυρον ( βαρύς γάρ ὅς καί κακοστόμαχος ἀδικέω ) , ἀλλά οὐδέ αβρός - τόνος μετά βούτυρον ( δριμύς γάρ καί οὗτος καί ταρακτικός ) , ἀλλά οὐδέ κάρδαμον οὐδέ μακτός ἄλφιτον ( ὁ κάρδαμον μέν γάρ εἰμί δριμύς , καί ὁ ἄλφιτον τραχύνω φλεγμονή ἐργάζομαι , πάντως δέ ἐπι - ξαίνω ὁ κατάποσις ) · μέλι δέ σύμμετρος ἑφθός ( ὁ μέν γάρ ὠμός ἐμπνευματόω καί δριμύς τυγχάνω , μᾶλλον δέ ὁ ὑπερπέμπω στύφω . ὁ δέ εὔμετρος ἄπεφθος ὑπανακαθαίρω ὁ στόμαχος καί ὁ κέω - λίαν ) . δεῖ δέ ὁ δάκτυλος ὁ στόμα ὁ βρέφος ἠρέμα διαχρίω , εἶτα χλιαρός ὑδρόμελι παρενστάζω · διά οὗτος γάρ ὁ μέν ἀργός1 καί παχύς ὁ ὕλη λεπτοποιέω , διατείνω δέ ὁ ὄρεξις εἰς ὑπό - μνησίς , διανοίγω δέ ὁ κατάποσις , εὐοδία δέ καί ἀνακάθαρσις ὁ πόρος ὁ ἀνάδοσις ἑτοιμάζω 〈 καί 〉 τρέφω ὁ σύγκρισις . 18 [ 87 ] . ὁ δέ ὑστεραῖος ὁ ἡμέρα μετά ὁ ἐπιμέλεια γῆ - λάκτις λοιπός τρέφω ἐκ τις ὁ τιτθεύω καλῶς δύναμαι . ὁ γάρ Μητρῷον ἠώς ἡμέρα 〈 τρεῖς 〉 εἰκότως ἐπί ὁ πλεῖστος φαῦλος εἰμί ὡς εἄν παχύς καί τυρώδης ἄγαν καί διά | οὗτος δύσπεπτος καί ἀργός1 καί ἀκατέργαστος καί ἀπό σῶμα κακοπαθέω καί ἕκτος - ταράζω φέρω καί τοσοῦτος μετακόσμησις λαμβάνω , ὅσος ὁράω συμβαίνω μετά ὁ ἀποκύησις , ἰσχνόω καί ἀτονέω καί ἀχροέω ὁ σῶμα ὡς πολύς αἷμα ἀπόκρισις ὑπομένω - ὅς , ὁ πολύς δέ καί πυρέσσω · ὅς χάρις πᾶς ὁ Μητρῷον γάλα , μέχρι εἄν εὐσταθέω ὁ σῶμα , συντάσσω ἄτοπος εἰμί . διό καί Δαμάστης ἐπιμεμπτέον κελεύω παραχρῆμα ὁ βρέφος ὁ μήτηρ ὁ μαστός ὀρέγω , ὡς διά οὗτος καί ὁ φύσις ὁ γάλα ποιέω πρότερος ἐνοικονομέω , ἵνα εὐθύς καί ὁ τροφή ὁ βρέφος ἔχω . μεμπτέος δέ καί ὁ ἀποδέχομαι αὐτός ἐπί οὗτος , καθάπερ καί ὁ βιβλᾶς ὀνομάζω Ἀπολλώνιος , πιθανός γάρ λόγος Σοφί - σάω ὁ ἐνάργεια ἐθέλω . εἰμί δέ μή πείρω τις εὔπορος ὁ γάλα παρέχω δύναμαι , ὁ πρῶτος τρεῖς ἡμέρα μόνος ὁ μέλι χρή - στέω ἢ καί ὁ αἴγειος αὐτός γάλα συμπλεκτέον , εἶτα ὁ Μητρῷον ἐπιχορηγητέον ὁ πρῶτος προεκμυζάω διά μειράκιον τις ( βαρύς γάρ εἰμί ) ἢ πρᾶος διά χείρ ἀποθλίβω , ἐπεί καί δυσεκμύζητος εἰμί ὁ παχυμερής καί δύναμαι ἐπί ὁ ἀρτιγενής διά ὁ τρυφε - Ριάν ὁ ὅλος ἐπινάω . παρέχω δέ ὁ περίστασις ὁ τιτθεύω δύναμαι ἐκλέγω δεῖ ὁ ἀγαθός καί οὖον πάντως ὁ μή - τέρας , πλήν εἰμί μή καί περί οὗτος ὑπάρχω ὁ ὀφείλω ὁ ἀγαθός συμβαίνω τιτθή . ἀγαθός γάρ ὁ ἄλλος ἐπί ἴσος ἔχω ὁ μητρῷος γάλα τρέφω ὁ νήπιος · οὗτος γάρ οἰκεῖος αὐτός , καί πρός ὁ γεννάω συμπαθής μᾶλλον ὁ μήτηρ γίγνομαι , καί φυσικός ὡς πρό ὁ ἀπότεξις οὕτως καί μετά ὁ ἀπότεξις ἀπό ὁ μήτηρ τρέφω . κωλύω δέ τις ὁ ἀγαθός ἐκλέγω τίτθη , ὥστε μηδέ ὁ μήτηρ προτηρέω διά σής ἐκμύζησις κατά ἡμέρα δαπανάω . ὡς γάρ 〈 ὁ γῆ 〉 μετά ὁ σπορά ἀποδίδωμι ὁ καρπός ἀτονέω καί διά οὗτος πρός ὁ ἐπί πλείων ἄκαρπος γΐνω - ὁ , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί γυνή τρέφω ὁ ἀποτίκτω , ἄγω καί προγηράσκω εἷς προσφέρω τροφή , ἢ ὁ ἀπουσιάζω εἰς ὁ ὁ γεννάω ἀνατροφή ἄτροφος ἀναγκάζω γίγνομαι ὁ ὄγκος . ἀγαθός οὖν ὁ μήτηρ ἀπαλλάσσω πρός τε ὁ ἑαυτοῦ ἀνακτέω - βρόχος καί πρός τεκνοποιία ἄλλος ἀναπαύω καί ὁ ὑπάρχω ὁ μαστός ἐν ἀπότασις . καθάπερ γάρ καί ὁ λαχανεύω πρός [ ὁ ] ὁ κηπεύω ἐν ἄλλος μέν γῆ σπείρω χάρις ὁ ἀναφύησις , εἰς ἄλλος δέ μεταφυτεύω πρός ὁ εὐχερής τελέω , ἵνα μή εἷς πρός ἀμφότερος κακοπαθέω , κατά δή ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ μωρέ - ΦΟΣ ἐρρωμένος εἄν γίγνομαι γεννάω μέν ὑπό ἕτερος , τρέφω δέ ὑπό ἄλλος , ἐάν ὁ τεκνόω διά τίς πάθος ἐμποδίζω ὁ τροφή ἐπιχορηγέω .