soranus.gynaeciorum-libri-iv 1.4
19 . Τὸ ἔμμηνον ὠνόμαϲται καὶ κα αταμήνιον ἀπὸ τοῦ κατὰ μῆνα γίνεϲθαι , καὶ ἐπιμήνιον , ὅτι καὶ τροφὴ γίνεται τῶν ἐμβρύων , ὡϲ καὶ τῶν πλοιζομένων τὰ εἰϲ τροφὴν παρεϲκευαϲμένα ἐπιμήνια καλοῦμεν . λέγεται δὲ καὶ κάθαρϲιϲ , ἐπεί , καθὼϲ ἔνιοι λέγουϲιν , ὡϲ περιϲϲεῦον αίμα τοῦ ϲώματοϲ ἀποκρίνουϲα κάθαρϲιν παρέχει τῷ ϲώματι τὸ μέντοι καταμήνιον ἐπὶ μὲν τῶν πλείϲτων γυναικῶν εἰλικρινέϲ ἐϲτιν αἰμα , ἐπ᾿ ἐνίων δὲ ὑγραϲία ὕφαιμοϲ ἢ ἰχώρ τιϲ , ὡϲ ἐπὶ τῶν ἀλόγων ζῴων . οὐθὲν δὲ τούτων παρὰ φύϲιν , ὡϲ ἄνευ δυϲχερείαϲ ἀποκρίνεται . διὸ κατ᾿ ἔννοιάν ἐϲτιν καταμήνιον οἶμα ἢ ἀνάλογον ὑγρὸν φυϲικῶϲ κατὰ χρόνουϲ εὐτάκτουϲ ἀποκρινόμενον , μάλιϲτα διὰ μήτραϲ . τὰ μὲν οὑν ἄλλα φανερά , τῷ δὲ ‘διὰ μήτραϲ’ τὸ ‘μάλιϲτα’ πρόϲκειται διὰ τὸ καὶ ἀπὸ τοῦ γυναικείου κόλπου γίνεϲθαί ποτε κάθαρϲιν . 20 . τὸ δὲ ἔμμηνον ἐπιφαίνεται πρῶτον περὶ τὸ τεϲϲαρεϲκαι . δέκατον ἔτοϲ κατὰ τὸ πλεῖϲτον , ὅτε καὶ τὸ ήβᾶν καὶ τὸ διογκοῦϲθαι τούϲ μαϲτούϲ . τὸ δὲ πλῆθοϲ τῆϲ ἀπο|κρίϲεωϲ ἀρξάμενον ἀπὸ ὀλίγου πρόειϲιν ἐπὶ πλεῖον καὶ χρόνον 〈 τινὰ 〉 μεῖναν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ πάλιν ἐλαττοῦται καὶ οὕτωϲ ἀποπαύεται τελείωϲ , οὕτε τάχιον ἐτῶν τεϲϲαρά - κοντα κατὰ τὸ πλεῖϲτον οὕτε βρόδιον ἐτῶν πεντήκοντα . καὶ νῦν δὲ πρόϲκειται τὸ ‘κατὰ τὸ πλεῖϲτον’ [ γινόμενον ] , ἐνίαιϲ γὰρ καὶ μέχρι τῶν ἑξήκοντα παραμένει ἡ κάθαρϲιϲ . ἡ μέντοι ϲυναύξηϲιϲ καὶ ἡ μεί - ωϲιϲ οὐχ οὕτωϲ γίνεται πρὸϲ ἀκρίβειαν , ὡϲ ὑπενόηϲεν Διοκλῆϲ , λέγων 〈 ἐπι〉μένον αὐτὸ μέχρι ἐτῶν ἑξήκοντα γίνεϲθαι 〈 πρῶτον ὀλί - γον , ἔπειτα 〉 τέλειον , εἰτα μεῖναν ἐπί τινα χρόνον πρὸϲ 〈 τῷ αὐτῷ μετὰ 〉 τοῦτο πάλιν παύεϲθαι πρὸϲ λόγον ἐλαττού〈μενον 〉 . τοῦτο γὰρ οὐ διηνεκῶϲ , ἄλλαιϲ δὲ ἄλλωϲ κατὰ τὸ ἀόριϲτον πλεονάζει τε καὶ μειοῦται . τὸ πλεῖϲτον δὲ καταμήνιον δυοῖν ἐϲτι κοτυλῶν . καὶ τοῦτο δὲ πάλιν 〈 τοῦ 〉 ὡϲ ἐπὶ τὸ πολὺ παραϲτοχαϲάμενοι λέγομεν . 21 . καθαίρονται δὲ τινὲϲ μὲν ἐπὶ μίαν ἡμέραν , τινὲϲ δὲ ἐπὶ δύρ τινὲϲ δὲ μέχρι καὶ τῆϲ ἑβδόμηϲ καὶ περαιτέρω , 〈 αἱ 〉 πλεῖϲται δὲ μέχρι τριῶν ἢ τεϲϲάρων . καὶ τοῦτο γίνεται κατὰ μῆνα , καὶ οὐ πρὸϲ ἀκρί - βειαν ἐπὶ παϲῶν , ἀλλὰ κατὰ πλάτοϲ · ἔϲτιν γὰρ ὅτε καὶ προπαρα - λαμβάνει τινὰϲ ἡμέραϲ ἢ ἐφυϲτερεῖ . τοῦτο δὲ ἑκάϲτη κατὰ τὴν ἰδίαν ἀπαντᾷ προθεϲμίαν , καὶ οὐ 〈 λαμβάνει 〉 κατὰ τὰϲ αὐτὰϲ 〈 περιόδουϲ 〉 , ὥϲπερ ὁ Διοκλῆϲ 〈 φηϲιν 〉 , πάϲαϲ , καὶ πάλιν Ἐμ πεδοκλῆϲ , ἐλατ - τουμένου τοῦ φωτὸϲ | τῆϲ ϲελήνηϲ . αἱ μὲν γὰρ πρὸ εἰκάδοϲ , αἱ δὲ ἐν εἰκάδι καθαίρονται , καὶ πάλιν αἱ μὲν αὐξανομένου τοῦ φωτὸϲ τῆε ϲελήνηϲ , αἱ δὲ μειουμένου καθαίρονται , ἄλλαι δὲ ἐν τοϲαύταιϲ τιϲὶν ἡμέραιϲ ῶϲ ἔθοϲ εἶχεν αὐταῖϲ . τὴν δὲ ϲύμμετρον ἑκάϲτῃ κάθαρϲιν ἐκ τῆϲ ϲυναριθμήϲεωϲ τῶν ἡμερῶν ἔκρινάν τινεϲ , μὴ περαιτέρω γὰρ τῆϲ τρίτηϲ ἡμέραϲ ἢ τετάρτηϲ τὴν κατὰ φύϲιν ἀπόκριϲιν προέρχεϲθαι . μεμπτέον δὲ τούτουϲ · καὶ γὰρ μέχρι πλειόνων ἡμερῶν ἔνιαι καθαί - ρονται κατὰ φύϲιν τοῦ ἴϲου πλήθουϲ εἰϲ πλείοναϲ ἡμέραϲ ἐπιμεριϲθέν τοϲ , καὶ πρὸϲ μίαν ἡμέραν δύναται πλεῖον ἀποκριθῆναι τοῦ κατὰ φύϲιν . ϲμμμέτρωϲ οὖν κεκαθάρθαι λεκτέον τὰϲ μετὰ τὴν ἀπόκριϲι εὐϲταθεῖϲ , εὔπνουϲ , ἀταράχουϲ τήν τε δύναμιν ἀκαθαιρέτουϲ , τὰϲ δὲ μὴ τοιαύταϲ ἀϲυμμέτρωϲ . τὸ γὰρ ἴϲον καὶ ὀλιγωτέραιϲ καὶ πλείοϲι κενώϲεϲιν αἱματοϲ κατά γε τὰϲ ἡλικίαϲ καὶ τὰϲ ἄλλαϲ περιϲτάϲειϲ καὶ τὸ ποτὲ μὲν παχυντικὰϲ προϲενέγκαϲθαι τροφάϲ , ποτὲ δὲ δριμείαϲ καὶ λεπτυντικὰϲ φαίνεται . 22 . τὺ δὲ πλῆθοϲ τῆϲ καάρϲεωϲ αὐτῶν ἄνιϲόν ἐϲτι φύϲει καὶ παρὰ τὴν ἡλικίαν καὶ παρὰ τὴν ὥραν καὶ παρὰ τὴν ϲύγκριϲιν καὶ . παρὰ τὸ ἐπιτήδευμα καὶ τὴν ἀγωγὴν καὶ παῤ ἄλλαϲ τινὰϲ ἐμφερεῖϲ ἐξαλλαγάϲ . φύϲει μέν , ἐπειδήπερ αὐτὸ τοῦτο φυϲικῶϲ τιϲὶ μὲν πλεῖον ἐκκρίνεται τὸ αἷμα , τιϲὶ δὲ ἔλαττον . παρὰ δὲ τὴν ἡλικίαν · ὀλιγώ - τερον γὰρ ταῖϲ μελλούϲαιϲ μηκέτι καθαίρεϲθαι καὶ ταῖϲ πρῶτον ἀρχο - μέναιϲ . ταύταιϲ γοῦν πολλάκιϲ μόνον τὸ παρακείμενον τῇ μήτρᾳ χωρίον περινοτίζεται · ὀλίγαιϲ γὰρ παντελῶϲ καὶ ταύταιϲ ὑπεράκμοιϲ πρὸ τῆϲ διακορήϲεωϲ ἀθροῦν ἐπιφαίνεται , μόνον δέ , ὡϲ ἔφην , | ἐπιμολύνει τοὺϲ τόπουϲ . παρὰ δὲ τὴν ὥραν · ἔαροϲ μὲν γὰρ πλεῖον , θέρουϲ δὲ ἔλαττον ὡϲ ἂν πολλῆϲ διαφορήϲεωϲ δι’ ὅλου γινομένηϲ τοῦ ϲώματοϲ , φθινοπώρου δὲ πλεῖον μὲν παρὰ τὸ θέροϲ , ἔλαττον δὲ παρὰ τὸ ἔαρ , χειμῶνοϲ δὲ πάλιν ἔλαττον τοῦ φθινοπώρου . παρὰ δὲ τὰϲ ϲυγκρίϲειϲ · καταπιμέλοιϲ μὲν γὰρ καὶ παχείαιϲ ὀλιγώτερον , ὡϲ ἂν τῆϲ ὕληϲ διὰ τὴν εὐτροφίαν τοῦ ϲυγκρίματοϲ ἀναλιϲκομένηϲ , ταῖϲ ἰϲχνοτέραιϲ δὲ καὶ ἀϲάρκοιϲ πλεῖον · ὃ γὰρ οὐκ ἐδαπάνηϲεν εἰϲ εὐτρο - φίαν ἡ φύϲιϲ , τοῦτο ἐπλεόναϲεν εἰϲ ἔκκριϲιν . παρὰ δὲ τὸ ἐπιτήδευμα καὶ τὴν ἀγωγήν · ταῖϲ μὲν 〈 γὰρ 〉 ἀργῷ βίῳ χρωμέναιϲ πλεῖον , ταῖϲ δὲ γυμνα - ϲτικῷ καθ’ ὁνδήποτε τρόπον ἔλαττον . καὶ διὰ τοῦτο φωναϲκοῖϲ καὶ ταῖϲ ἀποδημίαν τινὰ ϲτελλομέναιϲ , καὶ μάλιϲτα ταῖϲ ἐκ μεϲογείων το - πων εἰϲ πελαγίουϲ τόπουϲ , ὑποϲτέλλεται τὸ πλῆθοϲ . 23 . ποτὲ δὲ καὶ τὸ μηδ᾿ ὅλωϲ καθαίρεϲθαι κατὰ φύϲιν , οὐ μόνον παρὰ τὴν ἡλικίαν παιδικὴν οὖϲαν ἢ πρεϲβυτικήν , ἀλλὰ καὶ παρὰ τὸ φωναϲκίαιϲ ἀγωνιϲτικαῖϲ χρῆϲθαι περιελκομένηϲ καὶ ἀπαναλιϲκομένηϲ τῆϲ ὕληϲ ἢ τοῖϲ ὅλοιϲ ϲώμαϲιν ἀνδρώδειϲ ὑπάρχειν , ἢ διὰ τὸ ἀπὸ μακρᾶϲ εἴναι νόϲου δαπανωμένηϲ τῆϲ ὕληϲ εἰϲ τὸ ἐλλεῖπον , ἢ διὰ ϲύλληψιν ἀναλιϲκομένου τοῦ αἵματοϲ εἰϲ τὴν τοῦ ἐμβρύου διατροφήν . ἐνίαιϲ δὲ καὶ μετὰ ϲύλληψιν ἐπιφαίνεται κάθαρϲιϲ ἤτοι ἀπὸ τοῦ γυναι - κείου κόλπου ἢ ἀπὸ τοῦ τραχήλου τῆϲ ὑϲτέραϲ καὶ τῶν πλευρῶν · ἡ γὰρ πρόϲφυϲιϲ τοῦ ϲπέρματοϲ οὐ καθ’ ὅληϲ γίνεται τῆϲ μήτραϲ , κατὰ μόνου δὲ τοῦ πυθμένοϲ αὐτῆϲ . ποτὲ δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ καθ’ ὃ μὴ προϲπέφυκεν τὸ ϲπέρμα γίνεται διαπήδηϲιϲ αἵματοϲ , καὶ διὰ τοῦτό τινεϲ ἐπιϲυλλαμ - βάνουϲιν . κοινῶϲ 〈 δὲ 〉 ὅτι κατὰ φύϲιν ἐϲτὶν τὸ μὴ γίνεϲθαί ποτε τὴν κάθαρϲιν , ϲημειωτέον ἐκ τοῦ μηθὲν ὀχληρὸν παρακολουθεῖν .
Lemmas: 19 . ὁ ἔμμηνος ὀνομάζω καί ἄν αταμήνιον ἀπό ὁ κατά μείς γίγνομαι , καί ἐπιμήνιος , ὅτι καί τροφή γίγνομαι ὁ ἔμβρυον , ὡς καί ὁ πλοίζομαι ὁ εἰς τροφή παρασκευάζω ἐπιμήνιος καλέω . λέγω δέ καί κάθαρσις , ἐπεί , καθώς ἔνιοι λέγω , ὡς περισσεύω αίμα ὁ σῶμα ἀποκρίνω κάθαρσις παρέχω ὁ σῶμα ὁ μέντοι καταμήνιος ἐπί μέν ὁ πλεῖστος γυνή εἰλικρινής εἰμί αἷμα , ἐπί ἔνιοι δέ ὑγρασία ὕφαιμος ἢ ἰχώρ τις , ὡς ἐπί ὁ ἄλογος ζῷον . οὐδείς δέ οὗτος παρά φύσις , ὡς ἄνευ δυσχέρεια ἀποκρίνω . διό κατά ἔννοια εἰμί καταμήνιος οἶμα ἢ ἀνάλογος ὑγρός φυσικός κατά χρόνος εὔτακτος ἀποκρίνω , μάλιστα διά μήτρα . ὁ μέν ἐν ἄλλος φανερός , ὁ δέ διά μήτηρ ὁ μαλίζω πρόσκειμαι διά ὁ καί ἀπό ὁ γυναικεῖος κόλπος γίγνομαι ποτός κάθαρσις . 20 . ὁ δέ ἔμμηνος ἐπιφαίνω πρῶτος περί ὁ τεσσαρεσκαι . δέκατος ἔτος κατά ὁ πλεῖστος , ὅτε καί ὁ ἡβάω καί ὁ διογκόω ὁ μαστός . ὁ δέ πλῆθος ὁ ἀπόκρισις ἄρχω ἀπό ὀλίγος πρόειμι ἐπί πλείων καί χρόνος 〈 τις 〉 μένω ἐπί ὁ αὐτός πάλιν ἐλασσόω καί οὕτως ἀποπαύω τέλειος , ἵημι τάχα ἔτος τέσσαρες - κοντός κατά ὁ πλεῖστος ἵημι βροδιος ἔτος πεντήκοντα . καί νῦν δέ πρόσκειμαι ὁ κατά ὁ πλέω [ γίγνομαι ] , ἔνιοι γάρ καί μέχρι ὁ ἑξήκοντα παραμένω ὁ κάθαρσις . ὁ μέντοι συναύξησις καί ὁ μείς - ὠσμός οὐ οὕτως γίγνομαι πρός ἀκρίβεια , ὡς ὑπονοέω Διοκλῆς , λέγω 〈 ἐπιμένω αὐτός μέχρι ἔτος ἑξήκοντα γίγνομαι 〈 πρῶτος ὀλί - γος , ἔπειτα 〉 τέλειος , εἶτα μένω ἐπί τις χρόνος πρός 〈 ὁ αὐτός μετά 〉 οὗτος πάλιν παύω πρός λόγος ἐλασσόω 〉 . οὗτος γάρ οὖον διηνεκής , ἄλλος δέ ἄλλως κατά ὁ ἀόριστος πλεονάζω τε καί μειόω . ὁ πλεῖστος δέ καταμήνιος δύο εἰμί κοτύλη . καί οὗτος δέ πάλιν 〈 ὁ 〉 ὡς ἐπί ὁ πολύς παραστοχάζομαι λέγω . 21 . καθαίρω δέ τις μέν ἐπί εἷς ἡμέρα , τις δέ ἐπί Δυρ τις δέ μέχρι καί ὁ ἕβδομος καί περαιτέρω , 〈 ὁ 〉 πλεῖστος δέ μέχρι τρεῖς ἢ τέσσαρες . καί οὗτος γίγνομαι κατά μείς , καί οὖον πρός ἀκρίς - βειαν ἐπί πᾶς , ἀλλά κατά πλάτος · εἰμί γάρ ὅτε καί προπαρα - λαμβάνω τις ἡμέρα ἢ ἐφυστερέω . οὗτος δέ ἕκαστος κατά ὁ ἴδιος ἀπαντάω προθεσμία , καί οὖον 〈 λαμβάνω 〉 κατά ὁ αὐτός 〈 περίοδος 〉 , ὥσπερ ὁ Διοκλῆς 〈 φημί 〉 , πᾶς , καί πάλιν ἐν πεδοκλεις , ἐυτς - τουμενοω ὁ φάος | ὁ σελήνη . ὁ μέν γάρ πρό εἰκάς , ὁ δέ ἐν εἰκάς καθαίρω , καί πάλιν ὁ μέν αὐξάνω ὁ φάος τείνω σελήνη , ὁ δέ μειόω καθαίρω , ἄλλος δέ ἐν τοσοῦτος τις ἡμέρα ῶς ἔθος ἔχω αὐτός . ὁ δέ σύμμετρος ἕκαστος κάθαρσις ἐκ ὁ συναρίθμησις ὁ ἡμέρα κρίνω τις , μή περαιτέρω γάρ ὁ τρίτος ἡμέρα ἢ τέταρτος ὁ κατά φύσις ἀπόκρισις προέρχομαι . μεμπτέος δέ οὗτος · καί γάρ μέχρι πλείων ἡμέρα ἔνιοι καθαί - ροντ κατά φύσις ὁ ἴσος πλῆθος εἰς πλείων ἡμέρα ἐπιμερίζω ὅς , καί πρός εἷς ἡμέρα δύναμαι πλείων ἀποκρίνω ὁ κατά φύσις . σμμμέτρως οὖν καθαίρω λεκτέος ὁ μετά ὁ ἀπόκρισις εὐσταθής , εὔπνους , ἀτάρακτος ὁ τε δύναμις ἀκαθαίρετος , ὁ δέ μή τοιοῦτος ἀσυμμέτρως . ὁ γάρ ἴσος καί ὀλίγος καί πλείων κένωσις αἷμα κατά γε ὁ ἡλικία καί ὁ ἄλλος περίστασις καί ὁ ποτέ μέν παχυντικός προσφέρω τροφή , ποτέ δέ δριμύς καί λεπτυντικός φαίνω . 22 . σύ δέ πλῆθος ὁ καάρσεως αὐτός ἄνισος εἰμί φύσις καί παρά ὁ ἡλικία καί παρά ὁ ὥρα καί παρά ὁ σύγκρισις καί . παρά ὁ ἐπιτήδευμα καί ὁ ἀγωγή καί παρά ἄλλος τις ἐμφερής ἐξαλλαγή . φύσις μέν , ἐπεί αὐτός οὗτος φυσικός τις μέν πλείων ἐκκρίνω ὁ αἷμα , τις δέ μικρός . παρά δέ ὁ ἡλικία · ὀλιγῶ - τέρος γάρ ὁ μέλλω μηκέτι καθαίρω καί ὁ πρῶτος ἀρχός - Μεναί . οὗτος γοῦν πολλάκις μόνος ὁ παράκειμαι ὁ μήτρα χωρίον περινοτίζω · ὀλίγος γάρ παντελῶς καί οὗτος ὑπέρακμος πρό ὁ διακόρησις ἀθρέω ἐπιφαίνω , μόνος δέ , ὡς φημί , | ἐπιμολύνω ὁ τόπος . παρά δέ ὁ ὥρα · ἔαρ μέν γάρ πλείων , θέρος δέ μικρός ὡς εἄν πολύς διαφόρησις διά ὅλος γίγνομαι ὁ σῶμα , φθινόπωρον δέ πλείων μέν παρά ὁ θέρος , μικρός δέ παρά ὁ ἔαρ , χειμών δέ πάλιν μικρός ὁ φθινόπωρον . παρά δέ ὁ σύγκρισις · καταπίμελος μέν γάρ καί παχύς ὀλίγος , ὡς εἄν ὁ ὕλη διά ὁ εὐτροφία ὁ σύγκριμα ἀναλίσκω , ὁ ἰσχνός δέ καί ἄσαρκος πλείων · ὅς γάρ οὐ δαπανάω εἰς εὐτρο - φία ὁ φύσις , οὗτος πλεονάζω εἰς ἔκκρισις . παρά δέ ὁ ἐπιτήδευμα καί ὁ ἀγωγή · ὁ μέν 〈 γάρ 〉 ἀργός βίος χράω πλείων , ὁ δέ γυμνός - στικός κατά ὁνδήποτε τρόπος μικρός . καί διά οὗτος φωνασκός καί ὁ ἀποδημία τις στέλλω , καί μάλιστα ὁ ἐκ μεσόγαιος ὁ - πάω εἰς πελάγιος τόπος , ὑποστέλλω ὁ πλῆθος . 23 . ποτέ δέ καί ὁ μηδέ ὅλως καθαίρω κατά φύσις , οὖον μόνος παρά ὁ ἡλικία παιδικός εἰμί ἢ πρεσβυτικός , ἀλλά καί παρά ὁ φωνασκία ἀγωνιστικός χράω περιέλκω καί ἀπαναλίσκω ὁ ὕλη ἢ ὁ ὅλος σῶμα ἀνδρώδης ὑπάρχω , ἢ διά ὁ ἀπό μακρός εἶμι νόσος δαπανάω ὁ ὕλη εἰς ὁ ἐλλείπω , ἢ διά σύλληψις ἀναλίσκω ὁ αἷμα εἰς ὁ ὁ ἔμβρυον διατροφή . ἔνιοι δέ καί μετά σύλληψις ἐπιφαίνω κάθαρσις ἤτοι ἀπό ὁ γυνή - Κείου κόλπος ἢ ἀπό ὁ τράχηλος ὁ ὕστερος καί ὁ πλευρά · ὁ γάρ πρόσφυσις ὁ σπέρμα οὖον κατά ὅλος γίγνομαι ὁ μήτρα , κατά μόνος δέ ὁ πυθμήν αὐτός . ποτέ δέ καί ἀπό ὁ κατά ὅς μή προσφύω ὁ σπέρμα γίγνομαι διαπήδησις αἷμα , καί διά οὗτος τις ἐπισυλλαμ - βάνω . κοινῶς 〈 δέ 〉 ὅτι κατά φύσις εἰμί ὁ μή γίγνομαι ποτός ὁ κάθαρσις , σημειωτέος ἐκ ὁ μηδείς ὀχληρός παρακολουθέω .