soranus.gynaeciorum-libri-iv 1.2
4 . Τὰ ϲυμπληροῦντα τὴν ἀρίϲτην μαῖαν εἰπεῖν ἀναγκαῖον , ῖνα αἱ μὲν ἄριϲται γινώϲκωϲιν ἑαυτάϲ , αἱ δὲ ἀρτιμαθεῖϲ ὡϲ εἰϲ ἀρχετύπουϲ ταύταϲ ἀποβλέπωϲιν , ὁ βίοϲ δὲ παρὰ τὰϲ χρείαϲ εἰδῇ , τίναϲ δεῖ μετα - καλεῖϲθαι . κατὰ τὸ κοινὸν μὲν οὖν τελείαν φαμὲν τὴν μόνον τοῦ τέλουϲ τῆϲ ἰατρικῆϲ ἐπιτυγχάνουϲαν , ἀρίϲτην δὲ τὴν προϲειληφυῖάν τι καὶ πρὸϲ ταῖϲ προϲταϲίαιϲ ἐν τοῖϲ θεωρήμαϲιν πολύπειρον . μερικώ - τερον δὲ λέγομεν ἀρίϲτην μαῖαν τὴν γεγυμναϲμένην ἐν πᾶϲι τοῖϲ μέρεϲιν τῆϲ θεραπείαϲ ( τὰ μὲν γὰρ διαιτῆϲαι δεῖ , τὰ δὲ χειρουργῆϲαι , τὰ δὲ φαρμάκοιϲ διορθώϲαϲθαι ) καὶ τὰ ὑγιεινὰ παραγγέλματα δοῦναι δυναμένην καὶ τὸ κοινὀν καὶ τὸ προϲεχὲϲ ἰδεῖν καὶ τὸ ϲυμφέρον ἐκ τούτου λαμβάνουϲαν καὶ μήτ᾿ ἀπὸ τῶν αἰτίων μήτ᾿ ἀπὸ τῆϲ πλει - ϲτάκιϲ τηρήϲεωϲ τῶν καθόλου ϲυμ〈βαινόν〉των ἦ τινοϲ τούτων · εἶτα κατὰ μέροϲ οὐ παρατυπουμένην ἐν ταῖϲ τῶν ϲυμπτωμάτων μεταβολαῖϲ , παρηγοροῦϲαν δὲ κατὰ τὴν πρὸϲ τὸ πάθοϲ ἀκολουθίαν , ἀτάραχον , ἀκατάπληκτον ἐν τοῖϲ κινδύνοιϲ , δεξιῶϲ τὸν περὶ τῶν βοηθημάτων λόγον ἀποδιδόναι δυναμένην , παραμυθίαν ταῖϲ καμνούϲαιϲ πορίζουϲαν , ϲυμπάϲχουϲαν καὶ οὐ πάντωϲ προτετοκυῖαν , ὡϲ ἔνιοι λέγουϲιν , ῖνα ϲυνειδήϲει τῶν ἀλγημάτων ταῖϲ τικτούϲαιϲ ϲυμπαθῇ , 〈 οὐ 〉 μᾶλλον γὰρ 〈 τοῦτο 〉 τετοκυίαϲ · εὔτονον δὲ διὰ τὰϲ ὑπουργίαϲ καὶ οὐ πάντωϲ νέαν , ὥϲ φαϲίν τινεϲ , καὶ γὰρ νέα τιϲ ἄτονοϲ καὶ οὐ νέα τοὐναντίον εὔτονοϲ · ϲώφρονα δὲ καὶ νήφουϲαν ἀεὶ διὰ τὸ ἄδηλον τῶν πρὸϲ τὰϲ κινδυνευούϲαϲ μετακλήϲεων · ἥϲυχον δὲ ἔχουϲαν θυμὸν ὡϲ πολλῶν τῶν ἐν τῷ βίῳ μυϲτηρίων μετέχειν μέλλουϲαν · ἀφιλάργυρον ὡϲ μὴ διὰ μιϲθὸν κακῶϲ δοῦναι φθόριον · ἀδειϲιδαίμονα χάριν τοῦ μὴ δι᾿ ὄνειρον ἢ διὰ κληδόναϲ ἢ ϲύνηθέϲ τι μυϲτήριον καὶ βιωτικὴν θρηϲκείαν ὑπερ - ιδεῖν τὸ ϲυμφέρον . ἐπιτηδευέτω δὲ καὶ τὴν τῶν χειρῶν τρυφερίαν , φυλαττομένη καὶ τὰϲ ϲκληρύνειν δυναμέναϲ ἐριουργίαϲ , διὰ χριϲμάτων δὲ προϲκατακτωμένη τὸ ἁπαλόν , εἰ μὴ πάρεϲτιν φυϲικῶϲ , καὶ τοῦτο . τοιαύτην μὲν εἶναι δεῖ τὴν ἀρίϲτην μαῖαν . 5 . ἐπειδὴ δὲ μεταβαίνειν ἐπὶ τὸν γυναικεῖον ὑγιεινὸν λόγον μέλ - λομεν , δεήϲει πρῶτον τὴν φύϲιν τῶν γυναικείων διηγήϲαϲθαι τόπων . ἔξ ὧν τὰ μὲν αὐτόθεν καταλαμβάνεται , τὰ δὲ ἐξ ἀνατομῆϲ . ἥτιϲ 〈 εὶ 〉 καὶ ἄχρηϲτόϲ ἐϲτιν , ὅμωϲ ἐπεὶ παραλαμβάνεται [ ἐκ ] χρηϲτομαθείαϲ ἕνεκα , διδάξομεν καὶ τὰ ἐκ ταύτηϲ ἐπιγνωϲθέντα . ῥᾳδίωϲ τε γὰρ πιϲτευθηϲόμεθα λέγοντεϲ ἄχρηϲτον τὴν ἀνατομήν , εἰ πρότερον αὐτὴν εἰδότεϲ εὑρεθείημεν , καὶ οὐ παρέξομεν ὑπόνοιαν τοῦ δι᾿ ἄγνοιαν παραιτεῖϲθαί τι τῶν ὑπειλημμένων εὐχρήϲτων .
Lemmas: 4 . ὁ συμπληρόω ὁ ἀγαθός μαῖα εἶπον ἀναγκαῖος , ἄρρις ὁ μέν ἀγαθός γιγνώσκω ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἀρτιμαθής ὡς εἰς ἀρχέτυπος οὗτος ἀποβλέπω , ὁ βίος δέ παρά ὁ χρεία οἶδα , τίς δεῖ μετά - καλέω . κατά ὁ κοινός μέν οὖν τέλειος φημί ὁ μόνος ὁ τέλος ὁ ἰατρικός ἐπιτυγχάνω , ἀγαθός δέ ὁ προσλαμβάνω τίς καί πρός ὁ προστασία ἐν ὁ θεώρημα πολύπειρος . μερικός - τέρος δέ λέγω ἀγαθός μαῖα ὁ γυμνάζω ἐν πᾶς ὁ μέρος ὁ θεραπεία ( ὁ μέν γάρ διαιτάω δεῖ , ὁ δέ χειρουργέω , ὁ δέ φάρμακον διορθόω ) καί ὁ ὑγιεινός παράγγελμα δίδωμι δύναμαι καί ὁ κοινός καί ὁ προσεχής ὁράω καί ὁ συμφέρω ἐκ οὗτος λαμβάνω καί μήτε ἀπό ὁ αἴτιος μήτε ἀπό ὁ πλέω - στακός τήρησις ὁ καθόλου συμβαίνω εἰμί τις οὗτος · εἶτα κατά μέρος οὖον παρατυπόω ἐν ὁ ὁ σύμπτωμα μεταβολή , παρηγορέω δέ κατά ὁ πρός ὁ πάθος ἀκολουθία , Ἀτάραχον , ἀκατάπληκτος ἐν ὁ κίνδυνος , δεξιός ὁ περί ὁ βοήθημα λόγος ἀποδίδωμι δύναμαι , παραμυθία ὁ κάμνω πορίζω , συμπάσχω καί οὖον πάντως προτίκτω , ὡς ἔνιοι λέγω , ἄρρις συνείδησις ὁ ἄλγημα ὁ τίκτω συμπαθέω , 〈 οὖον 〉 μᾶλλον γάρ 〈 οὗτος 〉 τίκτω · εὔτονος δέ διά ὁ ὑπουργία καί οὖον πάντως νέος , ὅς φημί τις , καί γάρ νέος τις ἄτονος καί οὖον νέος ἐναντίος Εὔτονος · σώφρων δέ καί νήφω ἀεί διά ὁ ἄδηλος ὁ πρός ὁ κινδυνεύω μετάκλησις · ἥσυχος δέ ἔχω θυμός ὡς πολύς ὁ ἐν ὁ βίος μυστήριον μετέχω μέλλω · ἀφιλάργυρος ὡς μή διά μισθός κακῶς δίδωμι φθόριος · ἀδεισιδαίμων χάρις ὁ μή διά ὄνειρος ἢ διά κληδών ἢ συνήθης τίς μυστήριον καί βιωτικός θρησκεία ὑπερ - ὁράω ὁ συμφέρω . ἐπιτηδεύω δέ καί ὁ ὁ χείρ τρυφερία , φυλάσσω καί ὁ σκληρύνω δύναμαι ἐριουργία , διά χρῖσμα δέ προσκατακτωμένη ὁ ἁπαλός , εἰμί μή πάρειμι φυσικός , καί οὗτος . τοιοῦτος μέν εἰμί δεῖ ὁ ἀγαθός μαῖα . 5 . ἐπεί δέ μεταβαίνω ἐπί ὁ γυναικεῖος ὑγιεινός λόγος Μέλ - μέλλω , δήω πρῶτος ὁ φύσις ὁ γυναικεῖος διηγέομαι τόπος . ἐκ ὅς ὁ μέν αὐτόθεν καταλαμβάνω , ὁ δέ ἐκ ἀνατομή . ὅστις 〈 εί 〉 καί ἄχρηστος εἰμί , ὅμως ἐπεί παραλαμβάνω [ ἐκ ] χρηστομάθεια ἕνεκα , διδάσκω καί ὁ ἐκ οὗτος ἐπιγιγνώσκω . ῥᾳδίως τε γάρ πιστεύω λέγω ἄχρηστος ὁ ἀνατομή , εἰμί πρότερος αὐτός οἶδα εὑρίσκω , καί οὖον παρέχω ὑπόνοια ὁ διά ἄγνοια παραιτέομαι τίς ὁ ὑπολαμβάνω εὔχρηστος .