soranus.gynaeciorum-libri-iv 1.17
57 . καθάπερ ἐπὶ τῶν ψῶν μετὰ τὸ κέλυφοϲ ἔνδοθεν ὑμὴν ὑπέγκει - ται τοῦ ὀϲτράκου διαπεφυκὼϲ τοῦ περικειμένου , κατὰ τὸν αὐτὸν τρό - πον καὶ ἐπὶ τῶν κυοφορουϲῶν ἐκ τοῦ ϲπέρματοϲ ὑμὴν γενόμενοϲ ἔν - δοθεν ὑπέγκειται τῇ ὑϲτέρᾳ ϲυναφὴϲ αὑτῷ καὶ ἀϲτόμωτοϲ ὑπάρχων . προϲπεφυκὼϲ δὲ ἔνδοθεν τῷ πυθμένι τῆϲ μήτραϲ καὶ ϲυγκεκριμένοϲ ἐκ νεύρων καὶ φλεβῶν ἀρτηριῶν τε καὶ ϲαρκόϲ , τύποϲ τιϲ πορφυροῦϲ κατὰ χρόαν , τῷ ϲχήματι ἐμφερὴϲ κιβωρίου θύλακι , παχὺϲ μὲν | καθ᾿ ὃ προϲπέφυκεν τῷ πυθμένι τῆϲ μήτραϲ , ὑμενώδηϲ δὲ κατὰ τὰ ἄλλα καὶ λεπτὸϲ δι᾿ ἣν αἰτίαν μικρὸν ὕϲτερον ἐροῦμεν . οὗτοϲ δὲ κέκληται χόριον καὶ ἀγγεῖον καὶ δεύτερον καὶ ὕϲτερον καὶ πρόρρη ηγμα · ῾χόριον᾿ μὲν ἀπὸ τοῦ κεχωρηκέναι τὸ ἔμβρυον καὶ τὰ ϲὺν αὐτῷ , καθὼε δὲ ἄλλοι λέγουϲιν ἀπὸ τοῦ ἐκ πολλῶν ϲυνεϲτάναι καθάπερ ὁ χορόϲ ῾ἀγγϲῖον᾿ δὲ διὰ τὸ ἐμπεριϲτέγειν τὸ ἔμβρυον ἀγγείῳ παραπληϲίωϲ · ῾ δεύτερον᾿ δὲ καὶ ῾ ὕϲτερον᾿ , ὅτι μετὰ τὴν τοῦ ἐμβρύου κομιδὴν ἐπακο - λουθεῖ · ῾ πρόρρηγμα᾿ δὲ διὰ τὸ προρρήγνυϲθαι καὶ τὸ ἐμπεριεχόμενον ὑγρὸν ἀποκρίνειν εἰϲ ἁπαλωτέραν τοῦ κατὰ γαϲτρὸϲ ἀπότεξιν . ἀπὸ μέντοι τῶν ϲαρκωδεϲτέρων [ καὶ ] τῶν κατὰ τὸν πυθμένα μερῶν ἄνωθεν ἀπομηκύνεταί τι ϲῶμα λεπτόν , ἐμφύεται δὲ κατὰ [ τὸ ] μέϲον τὸ τῶν ἐμβρύων ἐπιγάϲτριον , ἔνθα τόποϲ ὀμφαλοῦ · καὶ αὐτὸ δὲ τὸ ἐμβρύων ἐμφυόμενον εἰϲ ϲῶμα καλοῦμεν ὀμφαλόν . ϲυγκέκριται δὲ 〈 ἐκ τεϲ - ϲάρων 〉 τὸν ἀριθμὸν ἀγγείων , δύο φλεβωδῶν καὶ δύο ἀρτηριωδῶν , δι᾿ ὦν εἰϲ θρέψιν ὕλη 〈 καὶ 〉 αἱματικὴ καὶ πνευματικὴ παρακομίζεται τοῖϲ ἐμβρύοιϲ . ἐμφύεϲθαι δὲ ταῦτα Ἐμπεδοκλῆϲ μὲν εἰϲ τὸ ἧπαρ οἴεται , Φαῖδροϲ δὲ εἰϲ τὴν καρδίαν · οἱ δὲ πολλοὶ τὰϲ φλέβαϲ μὲν εἰϲ τὸ ἧπαρ οἴονται , τὰϲ ἀρτηρίαϲ δὲ εἰϲ τὴν καρδίαν · Ἡρόφιλοϲ δὲ τὰϲ φλέβαϲ μὲν εἰϲ τὴν κοίλην φλέβα , 〈 τὰϲ 〉 ἀρτηρίαϲ δὲ εἰϲ τὴν παχεῖαν ἀρτηρίαν τὴν παρατείνουϲαν τοῖϲ ϲπονδύλοιϲ , πρὸ δὲ τῆϲ εἰϲ αὐτὴν ἐμφύϲεωϲ παρὰ τὴν κύϲτιν αὐτὰϲ πλαγιοφορεῖϲθαι παρ · ἐκατέ - ραϲ πλευράϲ · Εὔ|δημὸϲ δὲ ἁπλῶϲ κατὰ τὸν 〈 τοῦ 〉 ἐμβρύου φηϲὶν ὀμφαλὸν ϲυνάγεϲθαι τὰ ἀγγεῖα κἀντεῦθεν διαλύεϲθαι πρὸϲ τὰ καλού - μένα κέρατα κάτω τοῦ διαφράγματοϲ . τὸ δὲ πέμπτον ἀγγεῖον , ὅπερ οὐρητικὸν οὕτωϲ ὀνομάζομεν , πρὸϲ τῶν ἀνατομικῶν οὐραχὸϲ καλεῖται , ὃϲ τῷ πυμένι τῆϲ κύϲτεωϲ ἐμπέφυκεν . λέγεται καὶ διὰ τούτου τὸ οὖρον τοῦ ἐμβρύου τὴν παρακομιδὴν λαμβάνειν εἰϲ τὸ χόριον , ἡ δὲ διὰ τῆϲ οὐρήθραϲ ἀπούρηϲιϲ μετὰ τὴν ἀπότεξιν γίνεται . διὰ τοῦτο μέντοι καὶ λεπτότεροϲ ὁ ὑμὴν ἐκ τῶν κάτωθεν μερῶν ἐϲτιν , διὰ τὸ καὶ 〈 τῇ 〉 δριμύτητι τοῦ περιϲϲώματοϲ καὶ τῷ πλήθει [ καὶ τῇ δριμύτητι ] τοῦ ἐμβρύου τείνεϲθαι καὶ λεπτοποιεῖϲθαι . χρηϲιμεύει μέντοι τὸ περίϲ - ϲωμα τοῦτο καὶ εἰϲ τὸ προανακουφίζειν τὸ ἔμβρυον καὶ εἰϲ τὸ κατὰ τὰϲ ἀποτέξειϲ ῥηγνυμένου τοῦ χορίου προεκχεῖϲθαι καὶ τὰ μέρη προ - διαβρέχειν εἰϲ ὄλιϲθον . 58 . καὶ ταῦτα μὲν περὶ τοῦ χορίου καὶ τοῦ ὀμφαλοῦ . διαφωνία δὲ γεγένηται περὶ τοῦ ἑτέρου χιτῶνοϲ . οἱ πολλοὶ μὲν γάρ φαϲι καὶ αὐτῷ τῷ ἐμβρύῳ προϲτυγχάνειν ἕτερον χιτῶνα καλούμενον ἀμνειόν , ὃϲ ἐπὶ μὲν τῶν ἀλόγων ζψων διὰ ϲτερεότητα μὴ λεπτυνόμενοϲ αἰϲθη - τόϲ ἐϲτιν , ἐπὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων λεπτυνόμενοϲ ὑπὸ τῆϲ τῶν περικεχυ - μένων ὑγρῶν δριμύτητοϲ οὐχ εὑρίϲκεται καθ᾿ ὅλον τὸ ϲῶμα , μόνον δὲ κατὰ τὰϲ εὐρυχωρίαϲ οἶον ῥινῶν , ϲτόματοϲ , δακτυλίου . γεγονέναι δὲ αὐτὸν λέγουϲιν ὑπὸ τῆϲ φύϲεωϲ ἀναγκαίωϲ εἰϲ τὸ μὴ διαφθείρεϲθαι τὸ ἔμβρυον , τὸ περικεχυμένον τοῦ περιϲϲώματοϲ ὑγρὸν ἕλκον , δριμὺ καὶ φθαρτικὸν ὑπάρχον . ἔνιοι δὲ τὸν ὑμένα τοῦτον μὴ εἶναί φαϲιν . μήτε γὰρ εὐρίϲκεϲθαι κατὰ τὰϲ ἀποτέξειϲ μήτε τὸ ὅλον εὐχρηϲτεῖν , τὸ γὰρ ὑγρὸν οὐκ εἶναι τοιοῦτον · εἰ δὲ καὶ τοιοῦτον ἦν , εὐεπίγνωϲτον ἐγένετο τῇ ϲυνηθείᾳ . καὶ ἄλλωϲ μηδὲ δύναϲθαι διὰ τοῦ ϲτόματοϲ ἕλκεϲθαι τοῦτο τῷ τὴν ἀναπνοὴν γίνεϲθαι διὰ τοῦ ὀμφαλοῦ · πρόϲ τε τὸ εἶκον ἡ ἐπίρρυϲιϲ γίνεται , μηδενὸϲ οὑν εἴκοντοϲ ἐν τοῖϲ ἐμβρύοιϲ οὐκ ἂν ἡ παρείϲοδοϲ γένοιτο τοῖϲ ὑγροῖϲ . εἰ δὲ καὶ φυϲικῆϲ ἐδϲἶτο ϲκέπηϲ , αὔταρκεϲ ἦν μόναϲ τὰϲ εὐρυχωρίαϲ ὑμένι διαπεφράχθαι καὶ . μὴ ὅλῳ τῷ ϲώματι χιτῶνα περικεῖϲθαι · καίτοι 〈 τῷ 〉 ϲυμπεπτωκέναι καὶ τὸ ϲτόμα τοῦ ἐμβρύου καὶ τὸν δακτύλιον μὴ ϲῳζομένηϲ τῆϲ εὐρυ - χωρίαϲ κωλύεται τὸ βιαζόμενον εἰϲρεῖν . τὸ δὲ ὅλον οὐκ ἐν τῇ εὐρυ - χωρία τοῦ χορίου τὸ ὑγρόν ἐϲτιν , ἐν ᾧ καὶ τὸ ἔμβρυον , ἀλλ᾿ ἐν τῷ πάχει τοῦ χορίου , ποιεῖ δὲ τόπον ἑαυτῷ καθ᾿ ὑποφοράν , ὥϲτε διπλοῦν γίνεϲθαι τὸ χόριον , ἐνιάκιϲ δὲ καὶ τριπλοῦν · δι᾿ ἤν αἰτίαν καὶ 〈 τῶν 〉 ὑπεζωκότων πολλάκιϲ ῥαγέντων καὶ ϲυμμέτρων ὑγρῶν ἀποκριθέντων τῷ δακτύλῳ τῆϲ μαίαϲ ϲυνεχὴϲ ὑμὴν ἀκμὴν ὑποπίπτει , διαιρεθέντοϲ . δὲ τούτου πολλῶν ὑγρῶν ἀποκριθέντων ἀκολουθεῖ καὶ τὸ ἔμβρυον . ὅπερ οἱ πολλοὶ διακρούεϲθαι πειρώμενοί φαϲιν κατ᾿ ἐπιϲύϲταϲιν ὑδατίδων τὰ προεπιφαινόμενα τῶν ὑγρῶν προαποκρίνεϲθαι , ῥηγνυμέ - νων μὲν τῶν ὑδατίδων , μένοντοϲ δὲ τοῦ χορίου ϲυνεχοῦϲ . οἶϲ καὶ ἡμεῖϲ ϲυναινοῦμεν , ἐπεὶ πολὺ πρότερον τὰ φαινόμενα τῇ ϲυϲτάϲει τοῦ ἀμνείου ὑμένοϲ μεμαρτύρηκεν.|
Lemmas: 57 . καθάπερ ἐπί ὁ ψάω μετά ὁ κέλυφος ἔνδοθεν ὑμήν ὑπεγχέω - ὁ ὁ ὄστρακον διαφύομαι ὁ περίκειμαι , κατά ὁ αὐτός τρέ - πως καί ἐπί ὁ κυοφορέω ἐκ ὁ σπέρμα ὑμήν γίγνομαι ἐν - δίδωμι υπεγκειος ὁ ὕστερος συναφής ἑαυτοῦ καί ἀστόμωτος ὑπάρχω . προσφύω δέ ἔνδοθεν ὁ πυθμήν ὁ μήτρα καί συγκεκριμένος ἐκ νεῦρον καί φλέψ ἀρτηρία τε καί σάρξ , τύπος τις πορφύρεος κατά χροιά , ὁ σχῆμα ἐμφερής κιβώριον θύλακις , παχύς μέν | κατά ὅς προσφύω ὁ πυθμήν ὁ μήτρα , ὑμενώδης δέ κατά ὁ ἄλλος καί λεπτός διά ὅς αἴτιος μικρός ὕστερος εἴρω . οὗτος δέ καλέω χόριον καί ἀγγεῖον καί δύο καί ὕστερος καί προρέω γημα · ῾χόριον᾿ μέν ἀπό ὁ χωρέω ὁ ἔμβρυον καί ὁ σύν αὐτός , καθίημι δέ ἄλλος λέγω ἀπό ὁ ἐκ πολύς συνίστημι καθάπερ ὁ χορός ῾ἀγγσῖον᾿ δέ διά ὁ ἐμπεριστέγω ὁ ἔμβρυον ἀγγεῖον παραπλήσιος · ῾ δεύτερος δέ καί ῾ ὕστερος , ὅτι μετά ὁ ὁ ἔμβρυον κομιδή ἐπακο - λούω · ῾ πρόρρηγμα δέ διά ὁ προρρήγνυμι καί ὁ ἐμπεριέχω ὑγρός ἀποκρίνω εἰς ἁπαλός ὁ κατά γαστήρ ἀπότεξις . ἀπό μέντοι ὁ σαρκώδης [ καί ] ὁ κατά ὁ πυθμήν μέρος ἄνωθεν ἀπομηκύνω τίς σῶμα λεπτός , ἐμφύω δέ κατά [ ὁ ] μέσος ὁ ὁ ἔμβρυον ἐπιγάστριος , ἔνθα τόπος ὀμφαλός · καί αὐτός δέ ὁ ἔμβρυον ἐμφύω εἰς σῶμα καλέω ὀμφαλός . συγκρίνω δέ 〈 ἐκ αἱρέω - σάρον 〉 ὁ ἀριθμός ἀγγεῖον , δύο φλεβώδης καί δύο ἀρτηριώδης , διά οὖν εἰς θρέψις ὕλη 〈 καί 〉 αἱματικός καί πνευματικός παρακομίζω ὁ ἔμβρυον . ἐμφύω δέ οὗτος Ἐμπεδοκλῆς μέν εἰς ὁ ἧπαρ οἴομαι , Φαῖδρος δέ εἰς ὁ Καρδία · ὁ δέ πολύς ὁ φλέψ μέν εἰς ὁ ἧπαρ οἴομαι , ὁ ἀρτηρία δέ εἰς ὁ Καρδία · Ἡρόφιλος δέ ὁ φλέψ μέν εἰς ὁ κοῖλος φλέψ , 〈 ὁ 〉 ἀρτηρία δέ εἰς ὁ παχύς ἀρτηρία ὁ παρατείνω ὁ σφόνδυλος , πρό δέ ὁ εἰς αὐτός ἔμφυσις παρά ὁ κύστις αὐτός πλαγιοφορέομαι παρά · ἕκατος - Ἥρα πλευρά · Εὔδημος δέ ἁπλόος κατά ὁ 〈 ὁ 〉 ἔμβρυον φημί ὀμφαλός συνάγω ὁ ἀγγεῖον ἐντεῦθεν διαλύω πρός ὁ καλός - Μένα κέρας κάτω ὁ διάφραγμα . ὁ δέ πέμπτος ἀγγεῖον , ὅσπερ οὐρητικός οὕτως ὀνομάζω , πρός ὁ ἀνατομικός οὐραχός καλέω , ὅς ὁ ποιμήν ὁ κύστις ἐμφύω . λέγω καί διά οὗτος ὁ ὅρος ὁ ἔμβρυον ὁ παρακομιδή λαμβάνω εἰς ὁ χόριον , ὁ δέ διά ὁ οὐρήθρα ἀπούρησις μετά ὁ ἀπότεξις γίγνομαι . διά οὗτος μέντοι καί λεπτός ὁ ὑμήν ἐκ ὁ κάτωθεν μέρος εἰμί , διά ὁ καί 〈 ὁ 〉 δριμύτης ὁ περίσσωμα καί ὁ πλῆθος [ καί ὁ δριμύτης ] ὁ ἔμβρυον τείνω καί λεπτοποιέω . χρησιμεύω μέντοι ὁ περις - σῶμα οὗτος καί εἰς ὁ προανακουφίζω ὁ ἔμβρυον καί εἰς ὁ κατά ὁ ἀπότεξις ῥήγνυμι ὁ χόριον προεκχέω καί ὁ μέρος προ - διαβρέχω εἰς ὀλισθάνω . 58 . καί οὗτος μέν περί ὁ χόριον καί ὁ ὀμφαλός . διαφωνία δέ γίγνομαι περί ὁ ἕτερος χιτών . ὁ πολύς μέν γάρ φημί καί αὐτός ὁ ἔμβρυον προστυγχάνω ἕτερος χιτών καλέω ἀμνειός , ὅς ἐπί μέν ὁ ἄλογος ζω διά στερεότης μή λεπτύνω αἰσθος - ὅς εἰμί , ἐπί δέ ὁ ἄνθρωπος λεπτύνω ὑπό ὁ ὁ περιχέω - Μένων ὑγρός δριμύτης οὐ εὑρίσκω κατά ὅλος ὁ σῶμα , μόνος δέ κατά ὁ εὐρυχωρία οἶος ῥίς , στόμα , δακτύλιος . γίγνομαι δέ αὐτός λέγω ὑπό ὁ φύσις ἀναγκαῖος εἰς ὁ μή διαφθείρω ὁ ἔμβρυον , ὁ περιχέω ὁ περίσσωμα ὑγρός ἕλκω , δριμύς καί φθαρτικός ὑπάρχω . ἔνιοι δέ ὁ ὑμήν οὗτος μή εἰμί φημί . μήτε γάρ εὑρίσκω κατά ὁ ἀπότεξις μήτε ὁ ὅλος εὐχρηστέω , ὁ γάρ ὑγρός οὐ εἰμί τοιοῦτος · εἰμί δέ καί τοιοῦτος εἰμί , εὐεπίγνωστος γίγνομαι ὁ συνήθεια . καί ἄλλως μηδέ δύναμαι διά ὁ στόμα ἕλκω οὗτος ὁ ὁ ἀναπνοή γίγνομαι διά ὁ ὀμφαλός · πρός τε ὁ εἴκω ὁ ἐπίρρυσις γίγνομαι , μηδείς ἐν εἴκω ἐν ὁ ἔμβρυον οὐ εἄν ὁ παρείσοδος γίγνομαι ὁ ὑγρός . εἰμί δέ καί φυσικός οἶδα σκέπη , αὐτάρκης εἰμί μόνος ὁ εὐρυχωρία ὑμήν διαφράσσω καί . μή ὅλος ὁ σῶμα χιτών περίκειμαι · καίτοι 〈 ὁ 〉 συμπίπτω καί ὁ στόμα ὁ ἔμβρυον καί ὁ δακτύλιος μή σῴζω ὁ εὐρύς - χωρία κωλύω ὁ βιάζομαι εἰσρέω . ὁ δέ ὅλος οὐ ἐν ὁ εὐρύς - χωρίον ὁ χόριον ὁ ὑγρός εἰμί , ἐν ὅς καί ὁ ἔμβρυον , ἀλλά ἐν ὁ πάχος ὁ χόριον , ποιέω δέ τόπος ἑαυτοῦ κατά ὑποφορά , ὥστε διπλόος γίγνομαι ὁ χόριον , ἐνιάκις δέ καί τριπλόος · διά ἐάν αἴτιος καί 〈 ὁ 〉 υπεζωκώς πολλάκις ῥήγνυμι καί σύμμετρος ὑγρός ἀποκρίνω ὁ δάκτυλος ὁ μαῖα συνεχής ὑμήν ἀκμή ὑποπίπτω , διαιρέω . δέ οὗτος πολύς ὑγρός ἀποκρίνω ἀκολουθέω καί ὁ ἔμβρυον . ὅσπερ ὁ πολύς διακρούω πειράω φημί κατά ἐπισύστασις ὑδατίς ὁ προεπιφαίνομαι ὁ ὑγρός προαποκρίνομαι , ῥήγνυμι - νάω μέν ὁ ὑδατίς , Μένων δέ ὁ χόριον συνεχής . οἶς καί ἐγώ συναινέω , ἐπεί πολύς πρότερος ὁ φαίνω ὁ σύστασις ὁ ἀμνεῖον ὑμήν μαρτυρέω