sophonias.in-aristotelis-libros-de-anima-paraphrasis 2.9
Περὶ δὲ ὀσμῆς καὶ ὀσφραντοῦ ἑξῆς ἄν εἴη λέγειν · εἰ γὰρ καὶ κατὰ τὴν διδασκαλίαν τάξιν αὐτῇ τὴν μέσην τῶν ἄλλων αἰσθήσεων ἀπονείμωμεν , οἵαν κἀν ταῖς ἐνεργείαις καὶ τῷ ὑποκειμένῳ παρὰ τῆς φύσεως ἔλαβε , πρεπῶδες ἂν ποιήσαιμεν . οὔτε γὰρ οὕτω ταῖς ἐνεργείαις πρόεισι πόρρωθεν , ὥσπερ ὄψις καὶ ἀκοή , οὔθ’ οὕτως ἐγγύτατα , ὥσπερ γεῦσις καὶ ἁφή · τῇ θίξει γὰρ αἰσθάνονται . μέση δὲ καὶ κατὰ τὸ ὑποκείμενον · ὄψει μὲν γὰρ ὑπόκειται χρώματα καὶ φῶς , ἢ πῦρ ἢ ὄντα πύρινα , ψόφοι δὲ ἀκοῇ ἀέρος ὄντες , ἁφῇ δὲ τὰ γεωδέστερα , καὶ τῇ γεύσει χυμοί · τῇ δὲ ἀτμοὶ καὶ ὅ φασι δίοσμον , μεταξὺ τυγχάνοντα ἀέρος καὶ ὕδατος . οὐκ ἔστι δὲ ῥᾴδιον διορίσαι ὁμοίως τοῖς εἰρη - μένοις αἰσθητοῖς , οἷον ψόφῳ καὶ χρώματι καὶ τοῖς ἅλοις , καὶ τί ἐστιν ὀσμή . ἐπὶ μὲν γὰρ ἐκείνων οὐ μόνον τί τὸ γένος τῶν αἰσθητῶν , ἀλλὰ καὶ τῶν εἰδῶν ἐγινώσκομεν ἕκαστον , ὡς ἐπὶ ὄψεως χρῶμα μὲν τὸ κοινόν , λευκὸν δὲ καὶ μέλαν τὰ μερικά · καὶ ψόφου δὲ διαφοραὶ ὠνομάσθησαν τὸν μὲν τούτων ὀξὺν τὸν δὲ βαρὺν διελομένοις . πολλὰ δὲ καὶ τὰ τῶν γευστῶν εἴδη καὶ πρός τι κοινὸν τὸν χυμὸν ἀφορίζεται . καὶ τῆς ἁφῆς δέ , εἰ μὴ τὸ κοινόν , ἀλλ’ οὖν τά γε εἴδη οὐδὲν ἧττον ἐφεύρηται καὶ ὠνόμασται θερμὸν καὶ ψυχρὸν καὶ τὰ ὅμοια . μόνης δὲ τῆς ὀσφρήσεως οὔτε τοῦ κοινῶς ὑποκειμένου τὸ ὄνομα ἔχομεν οὔτε τῶν ὑπ’ αὐτό · ὀσφραντὸν γὰρ λέγοντες παρωνύμως λέγομεν , καὶ τὸ εὐῶδες καὶ τὸ δυσῶδες οὔκ εἰσι τῆς τοῦ ὀσφραντοῦ δηλωτικὰ φύσεως , ἀλλὰ τῆς ἐγγινομένης ἐν αἰσθήσει ποιᾶς ὑπ’ αὐτῶν διαθέσεως . αἴτιον δὲ ὅτι οὐκ ἔχομεν ἀκριβῆ ταύτην τὴν αἴσθησιν , ἀλλὰ χείριστα ὀσμᾶται πολλοῖς τῶν ζώων ὁ ἄνθρωπος καὶ οὐδεμίαν ἄνευ τοῦ ἡδέος καὶ λυπηροῦ δύναται αἰσθάνεσθαι ὀσμήν , ὡς τοῦ αἰσθητικοῦ ὄντος οὐκ ἀκριβοῦς . ὥσπερ οὖν τοῖς σκληροφθάλμοις εἰκὸς ἀδήλους εἶναι τὰς τῶν χρωμάτων διαφορὰς καὶ συγκε - χυμένας , ἀλλὰ τῷ φοβερῷ καὶ ἀφόβῳ διορίζειν μόνον , οὕτω καὶ περὶ τὰς ὀσμὰς τοῖς ἀνθρώποις · τῇ γὰρ οὐσία τῶν ὀσφραντῶν μὴ ἐπιστήσαντες , ἅτε μὴ αἴσθησιν λαβόντες , οὐδὲ ὀνομάσαι αὐτὰ ἠδυνήθημεν , ἀλλ’ ἢ ἐκ παραφρά - σεως καὶ ἀπὸ τῶν ὑποκειμένων , ὡς ὅταν κρόκου ὀσμὴν ἢ στύρακος εἴποιμεν , ἢ κατὰ μεταφορὰν τὴν ἐκ τῶν γευστῶν τὰς μὲν γὰρ αὐτῶν γλυκείας τὰς δὲ πικρὰς προσηγορεύκαμεν ) , ἐπεὶ καὶ ἔοικέ τι καὶ ἀνάλογον ἔχειν πρὸς γεῦσιν καὶ ὅμοιά πως τὰ εἴδη τῶν χυμῶν τοῖς τῆς ὀσμῆς · ἀλλὰ τὴν γεῦσιν ἔχομεν ἀκριβεστέραν διὰ τὸ εἶναι ἁφήν τινα , ταύτην δὲ ἔχει τὴν αἴσθησιν ἀκριβεστάτην ὁ ἄνθρωπος . ἐν μὲν γὰρ ταῖς ἄλλαις πολλοῖς τῶν ζώων λείπεται κύνες γὰρ ὀσφραντικώτεροι καὶ ἀετοὶ ὀξυδερκέστεροι ) , κατὰ δὲ τὴν ἁφὴν πολλῷ τῶν ἄλλων διαφερόντως ἀκριβοῖ . διὸ καὶ φρονιμώτατος τῶν ζώων ἐστί . σημεῖον δέ · καὶ γὰρ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων οἱ μὲν εὐφυεῖς οἱ δὲ ἀφυεῖς παρ’ οὐδὲν ἕτερον αἰσθητήριον ἢ παρὰ ταύτην , ὡς ὑλικὴν εἰπεῖν αἰτίαν . ὧν μὲν γὰρ ἡ σὰρξ μαλακή , εὐφυεῖς , ἀφυεῖς δὲ τὴν διάνοιαν , ὧν σκληρά , τῶν ἄλλων δηλαδὴ τῶν αὐτῶν φυλαττομένων , ἀγωγῆς ἡλικίας καὶ φύσεως · ὁ γὰρ ἐν τούτοις ἐξετασθεὶς μαλακώτερος εὐφυέστερος , ὡς τῶν περιττωμάτων διαφορουμένων ἐν τούτοις μᾶλλον λεπτότερον τὸ ἐν ἐγκεφάλῳ πνεῦμα καὶ φανταστικὸν ὑπολείπεσθαι . ἔτι διττόν πως τὸ τῶν ὀσφραντῶν · τὸ μὲν γάρ ἐστι κατὰ τοὺς χυμοὺς τεταγμένον αὐτῶν , ὥσπερ εἴπομεν , καὶ τὸ ἡδὺ καὶ τὸ λυπηρὸν κατὰ συμβεβηκὸς ἔχουσι · διὰ γὰρ τὸ τοῦ θρεπτικοῦ εἶναι πάθησιν , ἐπιθυμούντων μὲν ἡδεῖαι αἱ ὀσμαὶ τούτων εἰσί , πεπληρωμένοις δὲ καὶ μηδὲν δεομένοις οὐχ ἡδεῖαι οὐδὲ αἱ ὀσμαί · τὸ δὲ ὅπερ ἐπὶ τῶν ἀνθῶν καὶ τῶν ἄλλως ἀρωματωδῶν αἱ καὶ καθ’ αὑτὰς ἡδεῖαι τῶν ὀσμῶν εἰσιν · οὐδὲν γὰρ μᾶλλον οὐδ’ ἧττον πρὸς τὴν τροφὴν παρακαλεῖ , οὐδὲ συμβάλλεται πρὸς ἐπιθυμίαν τροφῆς οὐδέν . καὶ τοῦτο μὲν τὸ εἶδος τοῦ ὀσφραντοῦ καὶ ἴδιον ἀνθρώπου ἐστίν · ἡ δὲ κατὰ τοὺς χυμοὺς τεταγμένη καὶ τῶν ἄλλων ζώων ἐστί . κἀκείνων μὲν διὰ τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ἔχειν τὸ ἡδὺ διῄρηται τὰ εἴδη κατὰ τοὺς χυμούς . ἑπτὰ δὲ οὗτοι , ὥστε καὶ ταῦτα ) , ταύτης δὲ οὐκέτι , διὰ τὸ τὴν φύσιν αὐτῆς καθ’ αὑτὴν εἶναι ἡδεῖαν ἢ λυπηράν . αἴτιον δὲ τοῦ εἶναι ἀνθρώπου τὴν τοιαύτην ὀσμὴν διὰ τὴν περὶ τὸν ἐγκέφαλον ψῦξιν . ψυχροῦ γὰρ ὄντος τούτου τὴν φύσιν καὶ τοῦ αἵματος τοῦ περὶ αὐτὸν ἐν τοῖς φλεβίοις ὄντος λεπτοῦ μὲν καὶ καθαροῦ , εὐψύκτου δέ διὸ καὶ ἡ τῆς τροφῆς ἀναθυμίασις ψυχομένη διὰ τὸν τόπον τὰ ῥευματικὰ νοσήματα ποιεῖ ) , τοῖς ἀνθρώποις πρὸς ὑγείας . βοήθειαν τὸ τοιοῦτον τῆς ὀσμῆς εἶδος ἡ φύσις πεποίηται · οὐδὲν γὰρ ἄλλο ἔργον αὐτῆς ἡ τοῦτο . ἀναφερομένων γὰρ τῶν ὀσμῶν περὶ τὸν ἐγκέφαλον διὰ τὴν ἐν αὐταῖς τῆς θέρμης κουφότητα , ὑγιεινοτέρως ἔχει τὰ περὶ τὸν τόπον τοῦτον · ἡ γὰρ τῆς ὀσμῆς δύναμις θερμὴ τὴν φύσιν ἐστίν . ἔτι τὸ τοῖς χυμοῖς συγκατατεταγμένον τῶν ὀσφραντῶν τὸ μὲν συμφωνεῖ , τὸ δὲ οὔ . ἔστι γὰρ ὥσπερ χυμὸς ὁ μὲν γλυκὺς ὁ δὲ πικρὸς καὶ οἱ ἕτεροι , οὕτω καὶ ὀσμαί · καὶ γὰρ γλυκεῖα καὶ πικρὰ καὶ αὐστηρὰ καὶ δριμεῖα καὶ ἁλυκὴ καὶ λιπαρὰ καὶ στύφουσα ὀσμὴ κατὰ τοὺς χυμοὺς τῶν ὑποκειμένων ὀνομαζόμεναι · οὐ μέντοι γε ὁμοίως ἐπὶ πᾶσιν ὁ λόγος ἥκει , ἀλλὰ τὰ μὲν ἔχει τὴν ἀνάλογον ὀσμὴν καὶ χυμόν , ὥσπερ εἴρηται , τὰ δὲ διαλλάττει . κρόκου μὲν γὰρ καὶ μέλιτος ὅ τε χυμὸς ἥ τε ὀσμὴ τὰ αὐτά καὶ γλυκέα γάρ ) καὶ θύμου καὶ σκορόδου · ἄμφω γὰρ δριμέα · ἀλόη δὲ καὶ στύραξ τὴν γεῦσιν πικραί , γλυκεῖς δὲ τὴν ὀσμήν . τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . τοῦτο δὲ διὰ τὸ μὴ σφόδρα διαδήλους εἶναι τὰς ὀσμάς . ὥσπερ τοὺς χυμούς , καθάπερ εἴρηται · ὅθεν καὶ ἀπὸ τούτων εἴληφε τὰ ὀνόματα καθ’ ὁμοιότητα τῶν πραγμάτων · Ὅπερ δὲ ἐπὶ τῶν ἄλλων αἰσθήσεων ἑκάστη γὰρ ἀμφοτέρων αἰσθάνεται τῆς τε οἰκείας ἕξεως καὶ στερήσεως , ἔτι δὲ καὶ τῶν οἰκειῶν ὑπερβολῶν · ὅρασις μὲν γὰρ ὁρατοῦ καὶ ἀοράτου , ἀκουστοῦ δὲ καὶ ἀνηκούστου ἀκοή · τὸ τὲ γὰρ , φῶς καὶ τὸ σκότος ὄψει αἰσθητόν , καὶ ψόφος καὶ σιγὴ ἀκοη ) , οὕτν καὶ ἐπ᾿ ὀσφρήσεως . ἡ γὰρ αὐτὴ καὶ ὀσφραντοῦ καὶ ἀνοσφράντου κριτικη . οὐ , πὰν δὲ ἁπλῶς τὸ ἄνοσμον κρίνει , ὥσπερ οὐδὲ ἡ ὄψις τὸ ἀόρατον ἅπαν , ἀλλὰ τὸ σύστοιχον καὶ μόνην τῆς οἰκείας καταφάσεως τὴν ἀπόφασιν · λόγου γὰρ ὅτι ἡ φωνὴ ἀόρατος , οὐχ ὁράσεως . ἔτι τριττὸν τὸ ἀνόσφραντον , ὥσπερ καὶ τὸ ἀόρατον · ἢ τὸ μηδ’ ὅλως ἔχον ἢ τὸ ἀμυδρῶς ἢ τὸ ὑπερβαλλόντως καὶ φθαρτικόν , ὡς ἐκεῖ τὸ ὑπέρλαμπρον . ἔστι δὲ καὶ ἡ ὄσφρησις διὰ του μεταξὺ ποιουμένη τὰς ἐνεργείας , ἀέρος καὶ ὕδατος · καὶ γὰρ τὰ ἔνυδρα φαίνεται καὶ ὀσμῆς αἰσθανόμενα , ὥσπερ ἐλέχθη πρότερον , καὶ τὰ ἔναιμα 〈 καὶ τὰ ἄναιμα 〉 , ὥσπερ καὶ τὰ ἐν ἀέρι · καὶ γὰρ ἔνια τούτων πόρρωθεν ἀπαντᾷ πρὸς τὴν τροφὴν αἰσθανόμενα τῆς ὀσμῆς , κύνες καὶ ἔνια τῶν πτηνῶν . πλὴν ὁ τρόπος διάφορος τῇ διόδῳ τῶν ὀσφραντῶν πρὸς τὰ τῆς ἀκοῆς καὶ ὄψεως αἰσθητά · ὀσμὴ γὰρ ὀσμὴν ἐκκρούει τὴν ἐλάττω ἡ μείζων , χρῶμα δὲ χρῶμα οὔ · καὶ μετά τινος ἀπορροίας τὸ ὀσφραντὸν ἐπὶ τὸ αἰσθητήριον πρόεισιν , ὅθεν ἐπὶ τῶν δυσωδῶν ῥάκους ταῖς ῥισὶν ἐπιθεμένου εἴρχθη μὲν ἡ ὀσμή , τῷ δὲ ἀέρι ἡ εἴσοδος οὐκ ἐκωλύετο . ἀπορήσειεν ἄν τις , εἰ μὴ μόνα τὰ πεζὰ τῶν ζώων ὄσφρησιν ἔχει , ἀλλ’ ἤδη καὶ τὰ ἔνυδρα , πῶς τὰ μὲν ἄλλα καὶ μὴ εἰσπνέοντα ὀσφραίνεται , ὁ δὲ ἄνθρωπος καὶ ὅσα πνεύμονα ἔχει ζῷα οὐκ αἰσθάνεται τοῦ ὀσφραντοῦ μὴ εἰσπνέοντα · κατέχοντα γὰρ τὸ πνεῦμα ἢ ἐκπνέοντα οὐκ ὀσμᾶται οὔτ’ ἐγγὺς οὔτε πόρρω , οὐδ’ ἂν ἐπιθῇ τις εἰς τὸν μυκτῆρα ἐντὸς τὸ εὐῶδες καὶ τὸ μὲν ἐπ’ αὐτῷ τῷ αἰσθητηρίῳ τιθέμενον ἀναίσθητον εἶναι κοινὸν πάντων , τὸ δὲ ἄνευ τοῦ εἰσπνεῖν μὴ αἰσθάνεσθαι ἴδιον τῶν ἐχόντων πνεύμονα · καὶ τοῦτο δὲ πειρωμένῳ δῆλον ) · ὡς <εἰ> τὰ μὴ ἔχοντα πνεύμονα μὴ ἀναπνεῖ , δὲ τοῦ εὐώδους καὶ τοῦ δυσώδους , ἑτέραν τινὰ αἴσθησιν ὑπολείπεται ἔχειν παρὰ τὰς εἰρημένας . ἀλλ’ ἀδύνατον , εἴπερ τῆς ὀσμῆς αἰσθάνεται · ὧν γὰρ ἐνέργειαι αἱ αὐταί , τούτων καὶ τὸ κρῖνον ἕν · ἡ δὲ τοὐ εὐώδους καὶ τοῦ δυσώδους αἴσθησις ὄσφρησίς ἐστιν . ἔτι φαίνεται καὶ ταῦτα φθειρόμενα ὑπὸ τῶν ἰσχυρῶν ὀσμῶν , ὑφ’ ὧνπερ καὶ τὰ ἔχοντα πνεύμονα , οἷον ἀσφάλτου καὶ θείου , ὡς τῆς αὐτῆς οὔσης ὧδε κἀκεῖσε τῆς συναισθήσεως . ὥστε ὀσφραίνεσθαι μὲν τὰ τοιαῦτα λέγειν δεῖ , μὴ ἐν τῷ ἀναπνεῖν δέ , καὶ ἔοικε τοιοῦτόν τι συμβῆναι περὶ τὴν ὄσφρησιν ὅπερ ἐπὶ τῆς ὄψεως ἔν τισιν · ὡς γὰρ ἐκεῖ τὰ μὲν σκληρόφθαλμα τῶν ζώων βλεφάρων οὐ δεῖται εἰς φυλακὴν καὶ προκά - λυμμα , αὐτόθεν ἔχοντα τὴν ἀσφάλειαν ὄντα δυσπαθῆ τῇ σκληρότητι , καὶ εὐθὺς ὁρᾷ , ὅτι ἄν τεθῇ ἐν τῷ διαφανεῖ , τὰ δὲ μαλακόφθαλμα ἀντὶ παντὸς φυλακτηρίου προβάλλει τὰ βλέφαρα ὥσπερ τι πῶμα καὶ ἔλυτρον , ἅπερ ἄν μὴ ἀνασπάσῃ καὶ κινήσῃ , οὐχ ὁρᾷ τὸ ζῶον , οὕτω τοι καὶ τὸ ὀσφραντικὸν αἰσθη - τήριον τοῖς μὲν ἀκάλυφον εἶναι τοῖς μὴ ἔχουσι πνεύμονα , ὥσπερ τὸ ὄμμα τοῖς σκληροφθάλμοις , τοῖς δὲ τὸν ἀέρα δεχομένοις ἔχειν ἐπικάλυμμα , ὃ ἀναπνεόντων ἀνακαλύπτεται , διευρυνομένων τῶν νεύρων καὶ τῶν πόρων . τὰ γὰρ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ῥινὸς ὑπὸ τὸν ἐγκέφαλον ἰσθμοειδῶν ὀστέων συμμεμυ - κότων καὶ πεφραγμένων τῇ τῶν ὑγρῶν ἐπιρρεύσει διανοίγει ὁ ἀὴρ εἰσπνεόμενος καὶ διίστησιν . ὅθεν τὰ ἀναπνεόντα ἐν τῷ ὑγρῷ οὐκ ὀσμᾶται , ὅτι ἀνάγκη ἀναπνεύσαντα ἀσφρανθῆναι , τοῦτο δὲ ποιεῖν ἐν τῷ ὑγρῷ ἀδύνατον . Ἔστι δὲ ἡ ὀσμὴ τοῦ ξηροῦ , ὥσπερ ὁ χυμὸς τοῦ ὑγροῦ · ὕλη γὰρ ἑκατέ - ρου ἑκάτερον . οὔτε δὲ ξηρὸν οὕτω λέγομεν τὸ παντελῶς ἐστερημένον ὑγρότητος τὸ γὰρ ἄνθος ὑγρὸν καὶ εὐῶδες ) , οὔτε ὑγρὸν τὸ ξηρότητος τῆς ὁπωσοῦν ἀνεπίδεκτον οἷον τὸ ὕδωρ ἄνοσμα γὰρ τὰ τοιαῦτα καὶ ἄχυμα ) , ἀλλ’ ἐν ἑκατέροις τὸ μᾶλλον τοῦτο ἢ ἐκεῖνο . καθόλου γὰρ πᾶς χυμὸς καὶ ὀσμὴ ἐν ποιᾷ τινι κράσει τῶν στοιχείων πρὸς ἄλληλα γίνεται . εἰλικρινῆ γὰρ καὶ καθ’ ἑαυτὰ μένοντα ἄνοσμά τε καὶ ἄχυμα · καὶ τῶν ἐν συνθέσει δὲ τὰ μᾶλλον ἁπλὰ μᾶλλον ἄνοσμα καὶ ἄχυμα , οἷον λίθος ἄνοσμον , ὅτι καὶ ἄχυμον , ὀσμώδη δὲ τὰ ξύλα , ὅτι καὶ ἔγχυμα , καὶ τούτων ἔτι ] ἧττον τὰ ὑδατώδη . καὶ τῶν μεταλλευομένων δὲ χρυσὸς μὲν ἄοσμον , ἄχυμον γάρ , ὀσμώδη δὲ χαλκὸς καὶ σίδηρος . ὅταν δὲ καὶ τούτων τὸ ὑγρὸν ἐκκαυθῇ , πάντων αἱ σκωρίαι ἀνο - σμότεραι γίνονται . ὃ δὲ ἐν μόνῳ ὕδατι χυμός , τοῦτο ἐν ἀέρι καὶ ὕδατι ὀσμή . κοινὸν δὲ κατὰ τούτων λέγομεν τὸ διαφανές , ἔστι δὲ ὀσφραντὸν οὐχ ᾗ δια - φανές , ἀλλ’ ᾗ πλυτικὸν καὶ ῥυπτικὸν ἐγχύμου ξηρότητος . εἰ οὖν τις θείη τὸν ἀέρα καὶ τὸ ὕδωρ ἄμφω ὑγρά , εἴη ἄν ἡ ἐν ὑγρῷ τοῦ ἐγχύμου ξηροῦ φύσις καὶ πλύσις ὀσμή . τὸ δὲ ὀσφραντικὸν αἰσθητήριον δυνάμει τοιοῦτον . ἀμβλύνει δὲ τοὺς χυμοὺς καὶ τὰς ὀσμὰς τὸ ψυχρὸν κατὰ λόγον · τὸ γὰρ θερμὸν τὸ κινοῦν καὶ δημιουργοῦν ἡ ψύξις καὶ ἡ πῆξις ἐκδιώκει . ποτὲ δὲ τὸ αὐτὸ ξηρὸν καὶ ἀμφοτέρων παραίτιον , ἐν μὲν ὕδατι θερμῷ πλυνθὲν χυμοῦ , ἐν δ’ ἀέρι πυρὶ θυμιώμενον τῆς ὀσμῆς . τοσαῦτα καὶ περὶ ὀσφρήσεως .
Lemmas: περι δέ ὀσμή καί ὀσφραντός ἑξῆς ἄν εἰμί λέγω · εἰμί γάρ καί κατά ὁ διδασκαλία τάξις αὐτός ὁ μέσος ὁ ἄλλος αἴσθησις ἀπονέμω , οἷος ἐν ὁ ἐνέργεια καί ὁ ὑπόκειμαι παρά ὁ φύσις λαμβάνω , πρεπώδης εἄν ποιέω . οὔτε γάρ οὗτος ὁ ἐνέργεια πρόειμι πόρρωθεν , ὥσπερ ὄψις καί ἀκοή , οὔτε οὕτως ἐγγύς , ὥσπερ γεῦσις καί ἁφή · ὁ θιγγάνω γάρ αἰσθάνομαι . μέσος δέ καί κατά ὁ ὑπόκειμαι · ὁράω μέν γάρ ὑπόκειμαι χρῶμα καί φάος , ἢ πῦρ ἢ εἰμί πύρινος , ψόφος δέ ἀκοή ἀήρ εἰμί , ἁφή δέ ὁ γεώδης , καί ὁ γεύω χυμός · ὁ δέ ἀτμός καί ὅς φημί δίοσμος , μεταξύ τυγχάνω ἀήρ καί ὕδωρ . οὐ εἰμί δέ ῥᾴδιος διορίζω ὁμοίως ὁ εἴρω - μένω αἰσθητός , οἷος ψόφος καί χρῶμα καί ὁ ἧλος , καί τίς εἰμί ὀσμή . ἐπί μέν γάρ ἐκεῖνος οὖον μόνος τίς ὁ γένος ὁ αἰσθητής , ἀλλά καί ὁ εἶδος γιγνώσκω ἕκαστος , ὡς ἐπί ὄψις χρῶμα μέν ὁ κοινός , λευκός δέ καί μέλας ὁ μερικός · καί ψόφος δέ διαφορά ὀνομάζω ὁ μέν οὗτος ὀξύς ὁ δέ βαρύς διαιρέω . πολύς δέ καί ὁ ὁ γεύστης εἶδος καί πρός τίς κοινός ὁ χυμός ἀφορίζω . καί ὁ ἁφή δέ , εἰμί μή ὁ κοινός , ἀλλά οὖν ὁ γε εἶδος οὐδείς κακός ἐφευρίσκω καί ὀνομάζω θερμός καί ψυχρός καί ὁ ὅμοιος . μόνος δέ ὁ ὄσφρησις οὔτε ὁ κοινῶς ὑπόκειμαι ὁ ὄνομα ἔχω οὔτε ὁ ὑπό αὐτός · ὀσφραντός γάρ λέγω παρώνυμος λέγω , καί ὁ εὐώδης καί ὁ δυσώδης οὐ εἰμί ὁ ὁ ὀσφραντός δηλωτικός φύσις , ἀλλά ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αἴσθησις ποιός ὑπό αὐτός διάθεσις . αἴτιος δέ ὅτι οὐ ἔχω ἀκριβής οὗτος ὁ αἴσθησις , ἀλλά κακός ὀσμάομαι πολύς ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος καί οὐδείς ἄνευ ὁ ἡδύς καί λυπηρός δύναμαι αἰσθάνομαι ὀσμή , ὡς ὁ αἰσθητικός εἰμί οὐ ἀκριβής . ὥσπερ οὖν ὁ σκληρόφθαλμος εἰκός ἄδηλος εἰμί ὁ ὁ χρῶμα διαφορά καί συγκαίω - χέω , ἀλλά ὁ φοβερός καί ἄφοβος διορίζω μόνος , οὗτος καί περί ὁ ὀσμή ὁ ἄνθρωπος · ὁ γάρ οὐσία ὁ ὀσφραντός μή ἐφίστημι , ἅτε μή αἴσθησις λαμβάνω , οὐδέ ὀνομάζω αὐτός δύναμαι , ἀλλά ἢ ἐκ παραφρά - σέως καί ἀπό ὁ ὑπόκειμαι , ὡς ὅταν κρόκος ὀσμή ἢ στύραξ εἶπον , ἢ κατά μεταφορά ὁ ἐκ ὁ γεύστης ὁ μέν γάρ αὐτός γλυκύς ὁ δέ πικρός προσαγορεύω ) , ἐπεί καί ἔοικα τίς καί ἀνάλογος ἔχω πρός γεῦσις καί ὁμοῖος πως ὁ εἶδος ὁ χυμός ὁ ὁ ὀσμή · ἀλλά ὁ γεῦσις ἔχω ἀκριβής διά ὁ εἰμί ἁφή τις , οὗτος δέ ἔχω ὁ αἴσθησις ἀκριβής ὁ ἄνθρωπος . ἐν μέν γάρ ὁ ἄλλος πολύς ὁ ζῷον λείπω κύω γάρ ὀσφραντικός καί ἀετός ὀξυδερκής ) , κατά δέ ὁ ἁφή πολύς ὁ ἄλλος διαφερόντως ἀκριβόω . διό καί φρόνιμος ὁ ζῷον εἰμί . σημεῖον δέ · καί γάρ αὐτός ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν εὐφυής ὁ δέ ἀφυής παρά οὐδείς ἕτερος αἰσθητήριον ἢ παρά οὗτος , ὡς ὑλικός εἶπον αἴτιος . ὅς μέν γάρ ὁ σάρξ μαλακός , εὐφυής , ἀφυής δέ ὁ διάνοια , ὅς σκληρός , ὁ ἄλλος δηλαδή ὁ αὐτός φυλάσσω , ἀγωγή ἡλικία καί φύσις · ὁ γάρ ἐν οὗτος ἐξετάζω μαλακός εὐφυής , ὡς ὁ περίσσωμα διαφορέω ἐν οὗτος μᾶλλον λεπτός ὁ ἐν ἐγκέφαλος πνεῦμα καί φανταστικός ὑπολείπω . ἔτι διττός πως ὁ ὁ ὀσφραντός · ὁ μέν γάρ εἰμί κατά ὁ χυμός τάσσω αὐτός , ὥσπερ εἶπον , καί ὁ ἡδύς καί ὁ λυπηρός κατά συμβαίνω ἔχω · διά γάρ ὁ ὁ θρεπτικός εἰμί πάσχω , ἐπιθυμέω μέν ἡδύς ὁ ὀσμή οὗτος εἰμί , πληρόω δέ καί μηδείς δήω οὐ ἡδύς οὐδέ ὁ ὀσμή · ὁ δέ ὅσπερ ἐπί ὁ ἄνθος καί ὁ ἄλλως αρωματώδης ὁ καί κατά ἑαυτοῦ ἡδύς ὁ ὀσμή εἰμί · οὐδείς γάρ μᾶλλον οὐδέ κακός πρός ὁ τροφή παρακαλέω , οὐδέ συμβάλλω πρός ἐπιθυμία τροφή οὐδείς . καί οὗτος μέν ὁ εἶδος ὁ ὀσφραντός καί ἴδιος ἄνθρωπος εἰμί · ὁ δέ κατά ὁ χυμός τάσσω καί ὁ ἄλλος ζῷον εἰμί . ἐκεῖνος μέν διά ὁ κατά συμβαίνω ἔχω ὁ ἡδύς διαιρέω ὁ εἶδος κατά ὁ χυμός . ἑπτά δέ οὗτος , ὥστε καί οὗτος ) , οὗτος δέ οὐκέτι , διά ὁ ὁ φύσις αὐτός κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἡδύς ἢ λυπηρός . αἴτιος δέ ὁ εἰμί ἄνθρωπος ὁ τοιοῦτος ὀσμή διά ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος ψῦξις . ψυχρός γάρ εἰμί οὗτος ὁ φύσις καί ὁ αἷμα ὁ περί αὐτός ἐν ὁ φλέβιον εἰμί λεπτός μέν καί καθαρός , εὔψυκτος δέ διό καί ὁ ὁ τροφή ἀναθυμίασις ψύχω διά ὁ τόπος ὁ ῥευματικός νόσημα ποιέω ) , ὁ ἄνθρωπος πρός ὑγεία . βοήθεια ὁ τοιοῦτος ὁ ὀσμή εἶδος ὁ φύσις ποιέω · οὐδείς γάρ ἄλλος ἔργον αὐτός ὁ οὗτος . ἀναφέρω γάρ ὁ ὀσμή περί ὁ ἐγκέφαλος διά ὁ ἐν αὐτός ὁ θέρμη κουφότης , ὑγιεινός ἔχω ὁ περί ὁ τόπος οὗτος · ὁ γάρ ὁ ὀσμή δύναμις θερμός ὁ φύσις εἰμί . ἔτι ὁ ὁ χυμός συγκατατάσσω ὁ ὀσφραντός ὁ μέν συμφωνέω , ὁ δέ οὖον . εἰμί γάρ ὥσπερ χυμός ὁ μέν γλυκύς ὁ δέ πικρός καί ὁ ἕτερος , οὗτος καί ὀσμή · καί γάρ γλυκύς καί πικρός καί αὐστηρός καί δριμύς καί ἁλυκός καί λιπαρός καί στύφω ὀσμή κατά ὁ χυμός ὁ ὑπόκειμαι ὀνομάζω · οὖον μέντοι γε ὁμοίως ἐπί πᾶς ὁ λόγος ἥκω , ἀλλά ὁ μέν ἔχω ὁ ἀνάλογος ὀσμή καί χυμός , ὥσπερ εἴρω , ὁ δέ διαλλάσσω . κρόκος μέν γάρ καί μέλι ὅς τε χυμός ὅς τε ὀσμή ὁ αὐτός καί γλυκύς γάρ ) καί θύμος καί σκόροδον · ἄμφω γάρ δριμύς · ἀλόη δέ καί στύραξ ὁ γεῦσις πικρός , γλυκύς δέ ὁ ὀσμή . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ἐπί ὁ ἄλλος . οὗτος δέ διά ὁ μή σφόδρα διάδηλος εἰμί ὁ ὀσμή . ὥσπερ ὁ χυμός , καθάπερ εἴρω · ὅθεν καί ἀπό οὗτος λαμβάνω ὁ ὄνομα κατά ὁμοιότης ὁ πρᾶγμα · ὅπερ δέ ἐπί ὁ ἄλλος αἴσθησις ἕκαστος γάρ ἀμφότερος αἰσθάνομαι ὁ τε οἰκεῖος ἕξις καί στέρησις , ἔτι δέ καί ὁ οἰκειόω ὑπερβολή · ὅρασις μέν γάρ ὁρατής καί ἀόρατος , ἀκουστής δέ καί ἀνήκουστος ἀκοή · ὁ τε γάρ , φάος καί ὁ σκότος ὁράω αἰσθητός , καί ψόφος καί σιγή ἀκοή ) , ὕω καί ἐπί ὄσφρησις . ὁ γάρ αὐτός καί ὀσφραντός καί ἀνόσφραντος κριτικός . οὖον , πούς δέ ἁπλόος ὁ ἄνοσμος κρίνω , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὄψις ὁ ἀόρατος ἅπας , ἀλλά ὁ σύστοιχος καί μόνος ὁ οἰκεῖος κατάφασις ὁ ἀπόφασις · λόγος γάρ ὅτι ὁ φωνή ἀόρατος , οὐ ὅρασις . ἔτι τρισσός ὁ ἀνόσφραντος , ὥσπερ καί ὁ ἀόρατος · ἢ ὁ μηδέ ὅλως ἔχω ἢ ὁ ἀμυδρός ἢ ὁ ὑπερβαλλόντως καί φθαρτικός , ὡς ἐκεῖ ὁ ὑπέρλαμπρος . εἰμί δέ καί ὁ ὄσφρησις διά ὁ μεταξύ ποιέω ὁ ἐνέργεια , ἀήρ καί ὕδωρ · καί γάρ ὁ ἔνυδρος φαίνω καί ὀσμή αἰσθάνομαι , ὥσπερ λέγω πρότερος , καί ὁ ἔναιμος 〈 καί ὁ ἄναιμος 〉 , ὥσπερ καί ὁ ἐν ἀήρ · καί γάρ ἔνιοι οὗτος πόρρωθεν ἀπαντάω πρός ὁ τροφή αἰσθάνομαι ὁ ὀσμή , κύω καί ἔνιοι ὁ πτηνός . πλήν ὁ τρόπος διάφορος ὁ δίοδος ὁ ὀσφραντός πρός ὁ ὁ ἀκοή καί ὄψις αἰσθητής · ὀσμή γάρ ὀσμή ἐκκρούω ὁ μικρός ὁ μείζων , χρῶμα δέ χρῶμα οὖον · καί μετά τις ἀπόρροια ὁ ὀσφραντός ἐπί ὁ αἰσθητήριον πρόειμι , ὅθεν ἐπί ὁ δυσώδης ῥάκος ὁ ῥίς ἐπιτίθημι εἴργω μέν ὁ ὀσμή , ὁ δέ ἀήρ ὁ εἴσοδος οὐ κωλύω . ἀπορέω ἄν τις , εἰμί μή μόνος ὁ πεζός ὁ ζῷον ὄσφρησις ἔχω , ἀλλά ἤδη καί ὁ ἔνυδρος , πῶς ὁ μέν ἄλλος καί μή εἰσπνέω ὀσφραίνομαι , ὁ δέ ἄνθρωπος καί ὅσος πνεύμων ἔχω ζῷον οὐ αἰσθάνομαι ὁ ὀσφραντός μή εἰσπνέω · κατέχω γάρ ὁ πνεῦμα ἢ ἐκπνέω οὐ ὀσμάομαι οὔτε ἐγγύς οὔτε πόρρω , οὐδέ εἄν ἐπιτίθημι τις εἰς ὁ μυκτήρ ἐντός ὁ εὐώδης καί ὁ μέν ἐπί αὐτός ὁ αἰσθητήριον τίθημι ἀναίσθητος εἰμί κοινός πᾶς , ὁ δέ ἄνευ ὁ εἰσπνέω μή αἰσθάνομαι ἴδιος ὁ ἔχω πνεύμων · καί οὗτος δέ πειράω δῆλος ) · ὡς εἰμί ὁ μή ἔχω πνεύμων μή ἀναπνέω , δέ ὁ εὐώδης καί ὁ δυσώδης , ἕτερος τις αἴσθησις ὑπολείπω ἔχω παρά ὁ εἴρω . ἀλλά ἀδύνατος , εἴπερ ὁ ὀσμή αἰσθάνομαι · ὅς γάρ ἐνέργεια ὁ αὐτός , οὗτος καί ὁ κρίνω εἷς · ὁ δέ ὁ εὐώδης καί ὁ δυσώδης αἴσθησις ὄσφρησις εἰμί . ἔτι φαίνω καί οὗτος φθείρω ὑπό ὁ ἰσχυρός ὀσμή , ὑπό ὅσπερ καί ὁ ἔχω πνεύμων , οἷος ἄσφαλτος καί θεῖον , ὡς ὁ αὐτός εἰμί ὧδε κἀκεῖσε ὁ συναίσθησις . ὥστε ὀσφραίνομαι μέν ὁ τοιοῦτος λέγω δεῖ , μή ἐν ὁ ἀναπνέω δέ , καί ἔοικα τοιοῦτος τίς συμβαίνω περί ὁ ὄσφρησις ὅσπερ ἐπί ὁ ὄψις ἐν τις · ὡς γάρ ἐκεῖ ὁ μέν σκληρόφθαλμος ὁ ζῷον βλέφαρον οὖον δήω εἰς φυλακή καί πρόξ - λυμμα , αὐτόθεν ἔχω ὁ ἀσφάλεια εἰμί δυσπαθής ὁ σκληρότης , καί εὐθύς ὁράω , ὅτι ἄν τίθημι ἐν ὁ διαφανής , ὁ δέ μαλακόφθαλμος ἀντί πᾶς φυλακτήριον προβάλλω ὁ βλέφαρον ὥσπερ τίς πῶμα καί ἔλυτρον , ὅσπερ ἄν μή ἀνασπάω καί κινέω , οὐ ὁράω ὁ ζῷον , οὗτος ὅς καί ὁ ὀσφραντικός αἰσθος - τῆρις ὁ μέν ἀκάλυφος εἰμί ὁ μή ἔχω πνεύμων , ὥσπερ ὁ ὄμμα ὁ σκληρόφθαλμος , ὁ δέ ὁ ἀήρ δέχομαι ἔχω ἐπικάλυμμα , ὅς ἀναπνέω ἀνακαλύπτω , διευρύνω ὁ νεῦρον καί ὁ πόρος . ὁ γάρ ἐπί ὁ βάσις ὁ ῥίς ὑπό ὁ ἐγκέφαλος ἰσθμοειδής ὀστέον συμμεμυ - κότος καί φράσσω ὁ ὁ ὑγρός ἐπίρρευσις διανοίγω ὁ ἀήρ εἰσπνέω καί διίστημι . ὅθεν ὁ ἀναπνέω ἐν ὁ ὑγρός οὐ ὀσμάομαι , ὅτι ἀνάγκη ἀναπνέω ἀσφρανθῆναι , οὗτος δέ ποιέω ἐν ὁ ὑγρός ἀδύνατος . εἰμί δέ ὁ ὀσμή ὁ ξηρός , ὥσπερ ὁ χυμός ὁ ὑγρός · ὕλη γάρ ἕκατος - ῥόος ἑκάτερος . οὔτε δέ ξηρός οὗτος λέγω ὁ παντελῶς στερέω ὑγρότης ὁ γάρ ἄνθος ὑγρός καί εὐώδης ) , οὔτε ὑγρός ὁ ξηρότης ὁ ὁπωσοῦν ἀνεπίδεκτος οἷος ὁ ὕδωρ ἄνοσμος γάρ ὁ τοιοῦτος καί ἄχυμος ) , ἀλλά ἐν ἑκάτερος ὁ μᾶλλον οὗτος ἢ ἐκεῖνος . καθόλου γάρ πᾶς χυμός καί ὀσμή ἐν ποιός τις κρᾶσις ὁ στοιχεῖον πρός ἀλλήλων γίγνομαι . εἰλικρινής γάρ καί κατά ἑαυτοῦ Μένων άοσμος τε καί ἄχυμος · καί ὁ ἐν σύνθεσις δέ ὁ μᾶλλον ἁπλόος μᾶλλον ἄνοσμος καί ἄχυμος , οἷος λίθος ἄνοσμος , ὅτι καί ἄχυμος , ὀσμώδης δέ ὁ ξύλον , ὅτι καί ἔγχυμα , καί οὗτος ἔτι ] κακός ὁ ὑδατώδης . καί ὁ μεταλλεύω δέ χρυσός μέν ἄοσμος , ἄχυμος γάρ , ὀσμώδης δέ χαλκός καί σίδηρος . ὅταν δέ καί οὗτος ὁ ὑγρός ἐκκαίω , πᾶς ὁ σκωρία ἀνο - σμοτερας γίγνομαι . ὅς δέ ἐν μόνος ὕδωρ χυμός , οὗτος ἐν ἀήρ καί ὕδωρ ὀσμή . κοινός δέ κατά οὗτος λέγω ὁ διαφανής , εἰμί δέ ὀσφραντός οὐ ὅς διά - Φανές , ἀλλά ὅς πλυτικός καί ῥυπτικός ἔγχυμος ξηρότης . εἰμί οὖν τις τίθημι ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ ἄμφω ὑγρός , εἰμί ἄν ὁ ἐν ὑγρός ὁ ἔγχυμος ξηρός φύσις καί πλύσις ὀσμή . ὁ δέ ὀσφραντικός αἰσθητήριον δύναμις τοιοῦτος . ἀμβλύνω δέ ὁ χυμός καί ὁ ὀσμή ὁ ψυχρός κατά λόγος · ὁ γάρ θερμός ὁ κινέω καί δημιουργέω ὁ ψῦξις καί ὁ πῆξις ἐκδιώκω . ποτέ δέ ὁ αὐτός ξηρός καί ἀμφότερος παραίτιος , ἐν μέν ὕδωρ θερμός πλύνω χυμός , ἐν δέ ἀήρ πῦρ θυμιάω ὁ ὀσμή . τοσοῦτος καί περί ὄσφρησις .