sophonias.in-aristotelis-libros-de-anima-paraphrasis 2.4
Ὅτι μὲν οὖν ὁ περὶ τούτων ἑκάστου λόγος , λέγω δὴ ὁ περὶ τῶν τῆς ψυχῆς μορίων , οὗτος οἰκειότατος καὶ περὶ ψυχῆς , δῆλον . ἀναγκαῖον δὲ τὸν μέλλοντα περὶ τούτων σκέψιν ἐπικαιροτάτην ποιήσασθαι λαβεῖν ὁρισμῷ τί ἐστιν ἕκαστον αὐτῶν , εἶθ’ οὕτω περὶ τῶν ἐχομένων καὶ ἑπομένων συμβεβηκότων αὐτοῖς ἐπισκέψασθαι . ἐπεὶ δὲ ἐν τοῖς ἑξῆς ἀπὸ τῆς οὐσίας , δυνάμει , ἐνεργείᾳ καὶ τῷ πρὸς ὃ ἡ ἐνέργεια , τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον διττὸν ὁρᾶται καὶ ἔμπαλιν χρόνῳ μὲν γὰρ ἡ δύναμις τῆς ἐνεργείας πρεσβύτερον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ , αὕτη δὲ τοῦ ἀντικειμένου καὶ πρὸς ὃ λέγεται , τῇ φύσει δὲ καὶ τῷ λόγῳ τῷ πρὸς ἡμᾶς ὕστερα ὧν γὰρ ἐν τῷ ὁρισμῷ προσλαμβάομέν τινα , ταῦτα πρῶτα ἐκείνων · τὴν γοῦν ὄψιν ὁριζόμενοι συλλαμβάνομεν καὶ τὴν ὅρασιν , λέγοντες αὐτὴν δύναμιν τοῦ ὁρᾶν , καὶ ἐν τῷ λόγῳ δὲ τῆς ὁράσεως καὶ τοὐ ὁρατοῦ μνημονεύομεν φάσκοντες αὐτὴν ἀντίληψιν χρωμάτων · τὸ ἀνάπαλιν δ’ οὔ ) , εἰ οὖν οὕτω ταῦτα , καὶ χρὴ λέγειν , τί ἕκαστον αὐτῶν , οἷον τί τὸ νοητικὸν ἢ αἰσθητικὸν ἢ θρεπτικόν , τὰς δυνάμεις αὐτάς , πρότερον ἔτι λεκτέον τί τὸ νοεῖν καὶ τὸ αἰσθάνεσθαι · πρότεραι γάρ εἰσιν , ὥς γε εἴρηται , τῶν δυνάμεων αἱ ἐνέργειαι καὶ αἱ πράξεις κατὰ φύσιν καὶ λόγον . ἀλλὰ καὶ τούτων ἔτι πρότερα τὰ ἀντικείμενα καὶ ἐν οἷς αἱ ἐνέργειαι · καὶ δεῖ τεθεωρηκέναι περὶ ἐκείνων πρότερον ἀνάγκῃ καὶ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν , οἷον περὶ τροφῆς καὶ αἰσθητοῦ καὶ νοητοῦ · ὥστε πρῶτον περὶ τούτων λεκτέον . λέγομεν δὴ οὖν ἀρξάμενοι πρῶτον περὶ τροφῆς καὶ γεννήσεως · ἡ γὰρ θρεπτικὴ καὶ τοῖς ἄλλοις ὑπάρχει καὶ πρώτη καὶ κοινοτάτη δύναμίς ἐστι ψυχῆς , καθ’ ἣν ὑπάρχει τὸ ζῆν ἅπασιν . ἧς ἔργον γεννῆσαί τε καὶ τροφῇ χρήσασθαι · φυσικώτατον γὰρ καὶ σκοπιμώτατον τέλος τῶν ἔργων τοῖς ζῶσιν , ὅσα τέλεια καὶ μὴ πηρώματα , ὥσπερ τὰ νεογνὰ αἵ τε στεῖραί τε καὶ εὐνοῦχοι πήρωμα δέ τι καὶ ἀμφοτέρων τῶν φύσεων αἱ ἡμίονοι ) , ἢ τὴν γένεσιν αὐτόματον ἔχει καὶ ἀσυνδύαστον , ὡς μυῖαι καὶ ψύλλαι , τὸ ποιῆσαι ἕτερον οἷον αὐτό , ζῶον μὲν ζῶον , φυτὸν δὲ φυτόν , ἵνα δὴ τοῦ ἀεὶ καὶ τοῦ θείου μετέχωσιν , ᾗ δύνανται · πάντα γὰρ ἐκείνου ὀρέγονται , κἀκείνου ἕνεκα πράττει , ὅσα κατὰ φύσιν . καὶ ἄγγελοι μὲν καὶ ψυχαὶ λογικαὶ καὶ τῷ ἀριθμῷ τοῦ ἀιδίου μετέχουσιν · τὰ δὲ παρὰ ταῦτα καὶ ἐν γενέσει καὶ φωρᾷ τῷ εἴδει , τοῦτο δὲ τῇ διαδοχῇ . ἀπορήσειεν ἄν τις , εἴπερ φυσικώτατόν ἐστι τὸ ποιῆσαι οἷον αὐτό , ἕκαστον δὲ τοῦ ὁμοίου γεννη - τικόν · συμβήσεται ἢ καὶ ἐν τῇ ἀλόγῳ ἐνεῖναι τὴν γεννητικὴν δύναμιν , καὶ τὴν αἴσθησιν γεννᾶν αἴσθησιν καὶ τὸν θυμὸν θυμόν , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων οὕτως , ἢ τὴν φυτικὴν γεννᾶν τὴν ἄλογον , ὡς εἶναι τὸ κρεῖττον παρὰ τοῦ χείρονος · τοῦτο δὲ ἄτοπον . μήποτ’ οὖν , ὥσπερ τῶν αὐτομάτων ζώων τε καὶ φυτῶν ἡ γένεσις οὐκ ἐκ προυποκειμένης ψυχῆς τῇ διαδοχῇ γίνεται , ἀλλὰ τῆς ὕλης ἐπι - τηδείου γενομένης ὑπὸ τῆς ὅλης δημιουργίας ἐνίενται ἐν αὐτῇ τῶν βοτανῶν καὶ τῶν ζώων τὰ εἴδη καὶ αἱ ἐν αὐτοῖς ψυχικαὶ δυνάμεις , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ἀλόγου ψυχῆς ἐν τοῖς ζώοις γίνεται , ἐκ τῆς ὅλης δημιουργίας ὑφισταμένης αὐτῆς . ἡ γόνιμος οὖν δύναμις τῆς ἀλόγου ψυχῆς οὐκ ἐν τῇ μερικῇ , ἀλλ’ ἐν τῇ ὅλῃ φύσει , ἥτις γίνεται τῆς διαμονῆς τῶν ψυχικῶν εἰδῶν αἰτία . οὐδεμία δὲ περὶ τῆς λογικῆς ψυχῆς ἐν τούτῳ ἀπορία κατ’ ἀριθμὸν ἐχούσης ἀιδιότητα , οὐδὲ προσδεὴς γονιμότητος . ἀλλ’ εἰ πάντα τοῦ ἀεὶ ἐφίεται καὶ ἀγαθοῦ , καὶ διὰ τοῦτο τοῖς ἐμψύχοις ἡ γεννητικὴ ἐνέσπαρται δύναμις , πῶς ἐπὶ τῶν ἀψύ - χων ὁ λόγος εὐοδωθήσεται ; οὐδὲ γὰρ τὴν γεννητικὴν ἔχει δύναμιν . λέγομεν οὖν ὅτι ἔνεστι κἀνταῦθα κατὰ τὰ μέτρα αὐτῶν τὴν τοιαύτην θεωρῆσαι ἐνέρ - γειαν . ὡς γὰρ ἐν τοῖς ἐμψύχοις οὐχ ὁμοία ἡ ἔφεσις τοῦ τοιούτου , ἀλλ’ ἐν μὲν τοῖς ζώοις τοῖς κινουμένοις κατὰ τόπον καὶ ὄρεξις ὑπὸ τῆς φύσεως ἐν - τέθειται παρορμῶσα καὶ διεγείρουσα πρὸς τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν , καὶ ἐν αὐτοῖς δὲ τούτοις διαφορὰ πλείστη ὁ μὲν γὰρ ἄνθρωπος καὶ ἐφιστάνει τῷ γινομένῳ δι’ ὅ , αὐτομάτως δ’ ἐν τοῖς φυτοῖς ἐπιγίνεται ) , οὕτως οὐδὲν θαυμαστόν , εἰ καὶ ὑφειμένως πως καὶ τὰ ἄψυχα τῆς τοιαύτης μετέχειν φανῶσι δυνάμεως . τὰ γὰρ στοιχεῖα φθαρτὰ ὄντα καὶ παθητὰ καὶ ὑπ’ ἀλλήλων δρῶντα καὶ πάσχοντα , τό τε ἐπικρατοῦν ἕλκει τὸ ἕτερον καὶ πρὸς ἑαυτὸ μεταβάλλει , καὶ τοῦ ἐνταῦθα ὑπὸ θερμοῦ φθαρέντος ψυχροῦ ἀλλαχοῦ ἡ ἀνταπόδοσις γίνεται ἐπικρατοῦντος τοῦ ψυχροῦ διὰ τὸ παραμένειν τὰ εἴδη . καὶ τὰ μέταλλα δὲ φθειρόμενα πάλιν ἀνταποδίδοται εἰ γὰρ καὶ μὴ ὅδε ὁ λίθος γεννᾷ ἑαυτῷ ὅμοιον , ἀλλ’ ἥ γε τοῦ ὅλου μετάλλου ὁλότης γεννητικήν πως ἔχει τινὰ δύναμιν · καὶ ἔοικεν ὁ λίθος οὗτος τινὶ τῶν ἐν τοῖς ζώοις μορίων , αὐτὴ δὲ ἡ τοῦ μετάλλου ὁλότης ὅλῳ τῷ ζῴῳ . καὶ γὰρ τοῖς ζώοις ἐν τοῖς ὅλοις ἡ γεννητικὴ δύναμις , οὐκ ἐν τοῖς μορίοις , καὶ καθάπερ σαρκός τινος ἀφαιρεθείσης ἀντ’ αὐτῆς ἡ φύσις ἑτέραν ἐγέννησεν , οὕτω κἀν τοῖς μετάλλοις ἀντὶ τοῦ ἀφαιρεθέντος ἀποδίδοται ἕτερον . ἐπεὶ δ’ ἅπαξ τοῦ τελικοῦ αἰτίου μεμνήμεθα καὶ τοῦ οὗ ἕνεκα , βραχέα ἄττα περὶ τούτου διαλαβεῖν ἀναγκαῖον . διττὸν γὰρ τοῦτο , τὸ μὲν οὐ , τὸ δὲ ᾦ , οἷον τέλος μὲν τῷ οἰκοδόμῳ κτὰ τὴν οἰκίαν τὸ σκέπασμα ποιῆσαι κωλυτικὸν ὄμβρων καὶ καυμάτων , ἀλλ’ ὡς οὗ ἐπεὶ δὲ ἡμῖν τοῦτο ποιεῖ τοῖς ἐπιτάξασιν καὶ μισθωσαμένοις , ἔχοι ἄν καὶ ἡμᾶς ἄλλο τέλος ὡς ᾧ . ὡς γοῦν ἐπὶ τῶν τεχνητῶν , οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν φύσει συνεστώτων ἔχει . ἡ μὲν γὰρ ἔφεσις ἀπλῶς τοῦ θειου , δι’ ἣν ἕκαστον ποιεῖ τῶν ἐμψύχων ἄλλο οἷον αὐτό , τὸ οὗ · ἐπεὶ δὲ τῶν χρησομένων ψυχῶν τὰ σώματα ὄργανα , καὶ ταύταις ἡ φύσις ἐπλάσατο , ἔσονται καὶ αὗται τέλος ὡς ᾧ . ἀναλογείτω γοῦν ὁ μὲν οἰκοδόμος τῇ φύσει , ἡ δὲ τῶν ὄμβρων καὶ καυμάτων ἀπαλέξησις τῇ ἐφέσει τοῦ ἀγαθοῦ , ὁ δὲ τῆς οἰκίας κύριος τῇ ψυχῇ , τῷ σώματι δὲ ἡ οἰκία . ἔχοι δ’ ἄν οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν φυτῶν · τό τε γὰρ σπέρμα ὄργανον ἐπ’ αὐτῶν καὶ τὰ σώματα τῶν ἐν αὐτοῖς ψυχῶν , ἥ τε τῆς ἀιδιότητος ἔφεσις καὶ ἐν ἐκείνοις . ἐπὶ δὲ τῶν ἀψύ - χων οὐκ ἄν εἴη οὕτω προχωρῶν ὁ λόγος , οἷον ἐν τοῖς μετάλλοις . ἓν γὰρ ἐπὶ τούτοις τὸ οὗ ἕνεκα ἡ τοῦ ἀγαθοῦ ἔφεσις καὶ ἀεί , τὸ δὲ ᾧ οὐκ ἔστιν , ὡς μή τινων ὀργανικοῖς χρωμένων τοῖς ἐν τούτοις σώμασιν , ἀλλὰ προσεχῶς μὲν ὑπὸ ψύξεως συνεστώτων καὶ θερμότητος ἐπὶ τῇ ὑγρότητι καὶ ξηρότητι , ἐξῃρημένως δὲ ὑπὸ τῆς ὅλης δημιουργίας · εἰ μήπου τις οὕτω διττὸν τὸ τέλος καὶ ἐπ’ αὐτῶν θεωρεῖ , τὸ μὲν οὗ διὰ τὴν κοσμοποιίαν , τὸ δὲ ᾧ ἐπὶ τῷ κοσμῆσαι τὴν ὕλην , καθὸ καὶ πᾶν εἶδος ἐγγίνεται . τοσαῦτα παρεκβατικώτερον εἰπόντες πάλιν τῆς ἀκολουθίας ἐχώμεθα . ἐπεὶ γάρ , ὡς εἴρηται , κοινωνεῖν ἁδὺ . νατεῖ τοῦ ἀεὶ καὶ τοῦ θείου τῇ συνεχείᾳ , διὰ τὸ μηδὲν ἐνδέχεσθαι τῶν φθαρτῶν τὸ αὐτὸ καὶ ἓν ἀριθμῷ διαμένειν , ᾗ μετέχειν ὡς ἕκαστον δύναται , ταύτῃ κοινωνεῖ τὸ μὲν μᾶλλον τὸ δὲ ἧττον · καὶ διαμένει οὐκ αὐτὸ ἀλλ’ οἷον αὐτό , ἀριθμῷ μὲν οὐχ ἐν , εἴδει δὲ ἕν . Ἔστι δὲ ἡ ψυχὴ τοῦ ζῶντος σώματος ἀρχὴ καὶ αἰτία . τούτων δὲ πολλὰ . χῶς λεγομένων ὡς ποιητικόν , ὑλικόν , εἰδικὸν καὶ τελικόν , ἔξω τοῦ ὑλικοῦ κατὰ τοὺς ἄλλους τοὺς διωρισμένους τρεῖς τρόπους ἡ ψυχὴ αἴτιον σώματι · καὶ γὰρ ὅθεν ἡ κίνησις αὐτή , καὶ ὡς οὗ ἕνεκα , ἔτι δὲ καὶ ὡς οὐσία καὶ εἶδος τῶν ἐμψύχων σωμάτων . καὶ πρῶτον μὲν ὅτι οὐσία καὶ εἶδος , δῆλον ὃ γὰρ αἴτιον τοῦ εἶναί τισι , τοῦτο καὶ οὐσία καὶ εἶδος αὐτῶν , τὸ ζῆν δὲ τοῖς ζῶσι τὸ εἶναι ἐστί , τούτου δὲ αἰτία καὶ ἀρχὴ ψυχή . ἔτι παντὸς τοῦ δυνάμει ὄντος ἡ ἐντελέχεια εἶδος καὶ λόγος ἐστίν , ἡ δὲ ψυχὴ τοῦ δυνάμει ζωὴν ἔχοντος σώματος ἐντελέχεια ἡ ψυχὴ ἄρα οὐσία καὶ εἶδος τοῦ τοιούτου σώματος . φανερὸν δ’ ὡς καὶ οὗ ἕνεκα καὶ ὡς τέλος αἰτία ψυχὴ σώματι · ἱκανῶς γὰρ ἀνωτέρω διείληπται . ὥσπερ γὰρ ὁ νοῦς ὁ πρακτικὸς ἕνεκά του ποιεῖ ἃ ποιεῖ πάντα γὰρ αὐτῷ πρὸς τὸ τέλος νένευκεν , οἷον τῷ οἰκοδομοῦντι πρὸς τὴν οἰκίαν ) , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ φύσις , καὶ τοῦτ’ ἐστὶν αὐτῇ τέλος . τοιοῦτον δὲ ἐν τοῖς ζώοις ἡ ψυχὴ καὶ κατὰ φύσιν · πάντα γὰρ τὰ φυσικὰ καὶ ἔμψυχα σώματα τῆς ψυχῆς ὄργανα , καὶ καθάπερ ἐπὶ τῶν ζώων , οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν φυτῶν πρὸς γὰρ τὰς ἑκάστης ψυχῆς ἰδιοτρόπους ἐνεργείας καὶ ἡ διοργάνωσις τῶν δεξομένων σωμάτων ἐπηκολούθησε . διχῶς δὲ τὸ οὗ ἕνεκα ὡς ἐλέγομεν , τό τε οὗ καὶ τὸ ᾦ τὸ δεύτερον δὲ τῇ ψυχῇ προσηρμόττομεν . ἀλλὰ καὶ ὡς ποιητικόν , οὐκ οὐσίας μέντοι , ὅθεν δὲ ἡ κατὰ τόπον κίνησις , αἰτία τοῖς ζῶσι ψυχή . οὐ·κ ἐν πᾶσι δὲ κατάρχει τοῖς ζῶσιν , ὡς πολλάκις εἴρηται , ἡ δύναμις αὕτη . ἔσται οὖν τὰ περὶ τὴν οὐσίαν τέσσαρα εἴδη τῶν κινήσεων , ἡ κατὰ τόπον , ἡ ἀλλοίωσις , ἡ αὔξησις καὶ ἡ φθίσις διὰ ψυχήν . καὶ ὡς μὲν ἡ κατὰ τόπον βουλήσει ψυχῆς τοῖς ζώοις προσγίνεται , οὐ δεῖται κατασκευῆς διὰ τὸ ἐναργές . ὅτι δὲ καὶ ἀλλοίωσις καὶ αὔξησις ἐν τοῖς ἐμψύχοις κατὰ ψυχήν , ἔνθεν · ἡ μὲν γὰρ αἴσθησις ἀλλοίωσίς τις εἶναι δοκεῖ · δυνάμει γὰρ οὖσα ἄγεται εἰς ἐνέργειαν · αἰσθάνεται δ’ οὐδὲν ὃ μὴ · ψυχὴν ἔχει . ὁμοίως δὲ καὶ περὶ αὐξήσεως καὶ φθίσεως ἔχει · οὐδὲν γὰρ φθίνει οὐδ’ αὔξεται φυσι - κῶς μὴ τρεφόμενον , τρέφεται δ’ οὐδὲν ὃ μὴ κοινωνεῖ ζωῆς , οὐ κοινωνεῖ δὲ ζωῆς ὃ μηδὲ ψυχῆς . καὶ οὕτω μὲν αὐξήσεως ἐν τοῖς ἐμψύχοις ποιητικόν τι τὴν ψυχὴν ἡμεῖς ὁριζόμεθα · Ἐμπεδοκλῆς δὲ οὐ καλῶς ποιεῖ ἐν τούτοις αὐ - τοῖς τὰς ῥοπὰς τῶν στοιχείων ἐπαιnώμενος . εἴρηκε γὰρ τοῦτο προσθεὶς τὴν αὔξησιν συμβαίνειν τοῖς φυτοῖς κάτω μὲν ῥιζουμένοις διὰ τὸ τὴν γῆν οὕτω φέρεσθαι κατὰ φύσιν , ἄνω δὲ διὰ τὸ πῦρ ὡσαύτως . πρῶιον μὲν τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω οὐ καλῶς λαμβάνει · οὐ γὰρ ταὐτὸ τοῖς ἄλλοις τὸ ἄνω καὶ κάτω καὶ τῷ παντί , εἴπερ οὕτω δεῖ λέγειν ἐπὶ τοῦ κόσμου τὸ δέ ἐστί πέριξ καὶ μέσον ) , ἀλλ’ ὡς ἡ κεφαλὴ τῶν ζώων , οὕτως αἱ ῥίζαι τῶν φυτῶν , εἰ χρὴ τὰ ὄργανα λέγειν ἕτερα καὶ ταὐτὰ τοῖς ἔργοις . ἄνω δὲ ἡ κεφαλὴ τοῖς ζώοις , ἐπείπερ ἐκεῖθεν διὰ τοῦ στόματος ἡ τῆς τροφῆς εἴσοδος . ὡς γὰρ ἔμπροσθεν λέγομεν , ἐφ’ ὃ ἡ αἴσθησις , καὶ δεξιόν , ὅθεν ἡ κίνησις , οὕτω καὶ ἄνω , ὅθεν ἡ τροφή , εἴτε καὶ ταὐτίζεται τὸ τοῦ παντὸς ἄνω ὡς ἄν ἐπ’ ἀνθρώπου , ἢ καὶ ἔστι διάφορον ὡς ἐπὶ τῶν ἀλόγων καὶ τῶν φυτῶν . πρὸς δὲ τούτοις τί τὸ συνέχον εἰς τἀναντία φερόμενον τὸ πῦρ καὶ τὴν γῆν ; διασπασθήσεται γὰρ τὸ φυτόν , εἰ μή τι ἔσται τὸ κωλῦσον καὶ καθέξον · εἰ δὲ ἔστι , τοῦτο δὲ ἡ ψυχή , αὕτη καὶ αἰτία αὐτῷ τοῦ αὔξεσθαι καὶ τοῦ τρέφεσθαι . καὶ τί δεῖ ἐγκαλεῖν Ἐμπεδοκλεῖ , ὃς μόνοις φυτοῖς καὶ μόνης αὐξήσεως καὶ ἐν μέρει τὸ πῦρ ᾐτιάσατο ; ἀλλ’ εἰσί τινες , οἷς καὶ δοκεῖ τὴν πυρὸς φύσιν ἀπλῶς καὶ μόνον αἰτίαν εἶναι πάσης τροφῆς καὶ αὐξήσεως . ὑπήχθησαν δὲ τῷ μόνον φαίνεσθαι τῶν σωμάτων καὶ τῶν στοιχείων τρεφόμενον καὶ αὐξόμενον διὸ καὶ ἐν τοῖς ζώοις ὑπέλαβον τοῦτο εἶναι τὸ ἐργαζόμενον . ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων ἐναργῶς ὁ πλεονασμὸς πρόσθεσίς ἐστι · γῆ γὰρ γῇ καὶ ὕδωρ ὕδατι προστιθέμενον ὁμοίῳ ὅμοιον μᾶλλόν τι τὸ ὅλον γίνεται · ὧδε δὲ ἀνομοιοειδῶν προστιθεμένων , ξύλων ἢ τῶν τοιούτων , ὥσπερ ἐπὶ τῶν κυρίως τρεφομένων συμβαίνει τὰ τῆς τροφῆς καὶ αὐξήσεως . οὐχ οὕτω δὲ ἔχει , ἀλλὰ γένεσις μὲν πυρὸς τοῦτο κυρίως λέγοιτ’ ἄν , τροφὴ δὲ ἢ αὔξησις οὐ πάνυ τοι · οὔτε γὰρ ὀργανικόν , οὔτε παραμένει τὸ εἶδος τῷ ἀριθμῷ ταὐτὸν κἄν ἐπὶ βραχύ ἔτι εἰ δεῖ συνεισάγειν τὸ πῦρ πρὸς τὴν ἐν τοῖς ζώοις τροφὴν τε καὶ αὔξησιν , συναίτιον μέν πως ἔσται καὶ ὄργανον συνεισφέρει γὰρ πέττον τὴν τροφήν ὑφ᾿ ἦς ἡ αὔξησις ) , οὐ μὴν ἁπλῶς γε αἴτιον . τί γὰρ μᾶλλον ἄν τις τῇ ψυχῇ ἀποδοίη ; τοσοῦτον γὰρ δέοι τὸ πῦρ τοῦ κυρίως αἴτιον εἷναι τροφῆς ἢ αὐξήσεως , ὅτι καὶ χεῖρον ἢ κατὰ τὰ ὀργανικά . λόγω μὲν γὰρ τῷ τεχνικῳ τοι οργανον ῥυθμιζόμενον οὐκ ἄν ἁμάρτοι τοῦ τέλους , παρεθὲν δὲ τῳ τεχνίτῃ βλάβης οὐδ ἄν τινι γένοιτο αἴτιον · τί γὰρ ποιήσει μηδενὸς κινοῦντος ; τὸ δὲ πῦρ αὐτενέργητον ὂν βλάψει μᾶλλον ἢ ὠφελήσειεν ἑψομένου γὰρ τοῦ σιτίου ἢ του φαρμάκου εἴπερ μὴ ὑπὸ τοῦ μαγειρικοῦ ἢ ἰατρικοῦ κυβερνοῖτο , φθείροιτο ἄν τῳ ἕψοντι πυρὶ καὶ τοῦ εἴδους ἐκσταίη . ἔτι ἡ μὲν τοῦ πυρὸς αὔξησις εἰς ἄπειρον , ἕως ἂν ᾖ τὸ καυστὸν καὶ ἀφθονία χορηγουμένης ὕλης · τῶν δὲ φύσει συνεστώτων πέρας ἐστὶ μεγέθους καὶ αὐξήσεως , καὶ μέτρῳ τοσῷδε ἑκάστῳ προσήκοντι τὰ τῶν ἐμψύχων ὥρισται σώματα · ταῦτα δὲ ψυχῆς , ἀλλ’ οὐ πυρός , καὶ λόγου μᾶλλον ἢ ὕλης . Ἐπεὶ δὲ τὰ μὲν προσδιορθούμενοι τὰ δὲ ἀποπεμπόμενοι ἐν τῳ μέσῳ ἱκανῶς ἠσχολήμεθα , πάλιν τῆς ἀρχῆς ἁψόμεθα . ἦν δὲ ὁ λόγος περὶ τῆς θρεπτικῆς δυνάμεως . οὐ δεῖ δὲ λανθάνειν , ὡς ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων ταῦτα κε - χώρισται ἕτερον γὰρ τῷ εἴδει τροφὴ καὶ τρεφόμενον καὶ ὁρῶν καὶ ὁρώμενον καὶ τὰ λοιπά ) , ἐπὶ δὲ τοῦ γεννῶντος καὶ γεννωμένου ταὐτόν · ὅμοιον γάρ . οὕτω δέ πως ἔχει καὶ ἐπὶ τοῦ αὐξομένου καὶ αὔξοντος · ἔνδον γάρ . ὃ δὲ περὶ αὐξήσεως καὶ γεννήσεως εἰρηκέναι φθάνομεν , ὡς κἀν τῷ παρόντι μετρίως ἔχοντι ἐξαρκούμενοι , τὸ πάλιν λέγειν ὑπερτιθέμεθα ἄλλως τε , ἐπείπερ ταῦτα ἔργα καὶ τέλη τοῦ θρεπτικοῦ γεννῆσαι καὶ αὐξῆσαι , ὅσα ἄν περὶ τροφῆς εἴποιμεν , ταῦτα καὶ ὑπὲρ αὐτῶν λέγομεν . δεῖ γὰρ ἑκάστῳ τοῦ ἀεὶ εἶναι , τοῦτο δὲ ἐν τοῖς ζώοις διὰ γεννήσεως , γέννησις δὲ προσδεὴς αὐξήσεως · ἔστι γάρ τι μέτρον τοῖς σώμασιν , ὃ φθάσαντα ἐντελῶς ἔχει πρὸς γέννησιν · τροφῇ δὲ τὰ ἔμψυχα καὶ αὔξονται καὶ συνίστανται τελειούμενα . ἐπεὶ οὖν ἡ αὐτὴ δύναμις τῆς ψυχῆς θρεπτικὴ καὶ γεννητικὴ καὶ αὐξητική , περὶ τροφῆς ἀναγκαῖον διορίσαι μόνης εἴη ἄν ἐν τούτῳ καὶ τὰ περὶ ἐκείνων διωρισμένα ) , καὶ πρῶτον · τῶν γὰρ ἄλλων ψυχικῶν δυνάμεων προτεθήσεται . ἀφορίζεται δ’ αὕτη πρὸς τὰς ἄλλας δυνάμεις τῷ ἔργῳ τούτῳ τῷ τρέφειν . δύο δὲ περὶ τροφῆς δόξαι τοῖς παλαιο - τέροις εἰσήγηνται , ἡ μὲν τῷ ὁμοίῳ τρέφεσθαι λέγουσα , ἡ δὲ τῷ ἐναντίῳ . ἄμφω δ’ ὣς μὲν ἀληθῆ , ὣς δὲ ψευδῆ · καὶ κατά τι ταὐτὸν καὶ διάφορον οἱ τῶν ἑκατέρων δοξῶν προἱστάμενοι λέγουσι . θεωρητέον τοῦτο δὴ τοῖς ἑξῆς . δοκεῖ γὰρ εἶναι ἡ τροφὴ τὸ ἐναντίον , ὡς ἀπαθοῦς ὄντος τοῦ ὁμοίου . πάσχει δὲ τὸ τρέφον ὑπὸ τοῦ τρεφομένου πεττόμενον καὶ μεταβάλλει κινούμενον · πᾶσα δὲ μεταβολὴ ἢ εἰς τὸ ἐναντίον ἢ εἰς τὸ μεταξύ . πάσχει δὲ ἡ τροφὴ ὑπὸ τοῦ τρεφομένου , ἀλλ’ οὐ τοῦτο ὑπὸ τῆς τροφῆς , ὅτιπερ οὐδ’ ὁ τέκτων ὑπὸ τῆς ὕλης , ἀλλ’ ὑπ’ ἐκείνου αὕτη ὁ δὲ τέκτων μεταβάλλει μόνον εἰς ἐνέργειαν ἐξ ἀργίας . ποιητικὸν γάρ τι καὶ ἀπαθὲς τὸ τρεφόμενον , ἐπεὶ τὸ μὲν τὸ αὐτὸ κατ’ εἶδος μένει , τὸ δὲ μεταβάλλει καὶ ὥσπερ ὁ τεχνίτης μὴ μετα - βαλὼν κατὰ πάθος κινεῖται πρὸς ἐνέργειν , τὴν τῆς ἐν αὐτῷ δυνάμεως τελειότητα , οὕτω κἀνταῦθα οὐ τὸ τρέφεσθαι πάσχειν , ἀλλὰ τῆς θρεπτικῆς τελειότης δυνάμεως · τοῦτο δὲ τῆς μεταβολῆς οὐδὲ κίνησις ἂν καλοῖτο κυρίως ἀλλ’ ἢ γένεσις τελειότητος . οὐ πᾶν δὲ παντὶ τῷ ἐναντίῳ , ὥσπερ καὶ γίνεται , οὕτω καὶ τρέφεται , ἀλλ’ ὅσα μὴ μόνον γένεσιν ἐξ ἀλλήλων ἔχει , ἀλλὰ καὶ αὔξησιν . γίνεται γὰρ πολλὰ ἐξ ἀλλήλων , ἀλλ’ οὐ πάντως καὶ τρέφει , οἷον ὑγιὲς ἐκ κάμ . νοντος καὶ μέλαν ἐκ λευκοῦ , ὧν οὐδὲν οὐδενὸς τροφή . ὕδωρ δὲ εἰς πῦρ μεταβαλὸν καὶ θρέψαι λέγεται , ὅτι καὶ ηὔξησεν · ἔλαιον γὰρ καὶ κηρός , οἷς τὸ πῦρ τρέφεται , ὕδωρ ἐστὶ πεπονθός τι · καὶ ξύλα δὲ καὶ εἴ τι ἄλλο τῷ ὁπωσοῦν μετέχειν ὑγρότητος καίεται . τὰ γὰρ πάντη κατεξηραμμένα οἷα τὰ σεσηπότα οὐδὲν ὑπὸ πυρὸς πάσχειν δύναται . οὐχ ὥσπερ δὲ τῷ ὑγρῷ τρέφεσθαι τὸ πῦρ λέγομεν , ἤδη καὶ ἀντιστρέψαντες τροφὴν ὕδατος τὴν εἰς αὐτὸ μεταβολὴν τοῦ πυρὸς εἴποιμεν . λόγος δὲ ὅτι τὸ μὲν ὑλικώτερον , τὸ δὲ εἰδι - κώτερον , καὶ τὸ μὲν δραστικώτατον καὶ λεπτομερέστατον , τὸ δὲ οὐχ οὕτω . τὸ δὲ αὐξόμενον τὸ εἶδος ἐστίν , οὐχ ἡ ὕλη , ὥσπερ ἐν ἄλλοις εἴρηται . τὸ γὰρ αὐξόμενον ἓν εἶναι τῷ ἀριθμῷ πρότερον δεῖ · ἡ δὲ ὕλη ἀπόρρυτος ἀεὶ καὶ ἐπίρρυτος οὖσα καὶ διὰ τοῦτο μὴ ὑπομένουσα ὡς τὸ διὰ σωλῆνος ἰὸν ὕδωρ πῶς ἔσται αὐξόμενον ; ἔν τε ταῖς μεταβολαῖς καὶ ταῖς κράσεσι τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον γένεσιν μὲν ἀπλῶς , φθορὰν δέ τινα ὀνομάζομεν · ἐπικρατούντων δὲ τῶν χειρόνων τὸ ἔμπαλιν . διὰ ταῦτα οὐ τὸν αὐτὸν τρόπον φαίνεται εἶναι ἀλλήλων τροφή , ἀλλὰ τῷ πυρὶ μὲν τὸ ὕδωρ τροφή , τὸ δὲ πῦρ οὐ τρέφει τὸ ὕδωρ . ἐν μὲν οὖν τοῖς ἁπλοῖς σώμασι ταῦτ’ εἶναι δοκεῖ μάλιστα τὸ μὲν τροφή , τὸ δὲ τρεφόμενον . καὶ τοιαῦτα μὲν οὖν οἱ τῷ ἐναντίῳ τρέφεσθαι ἰσχυριζόμενοι λέγουσιν · οἱ δὲ τοσοῦτον δέουσι λέγειν τρέφειν τὸ ἐναντίον , ὅτι μηδὲ τὸ οἰκεῖον , εἰ · μὴ ἀκριβςέστατον οὔτε γὰρ ἡ ἐν τῇ γαστρὶ χιλοποίησις οὔτε ἡ ἐν ἥπατι ἐξαιμάτωσις , οὐδ’ ἡ ἀνάδοσις οὐδ’ ἡ πρόσθεσις αὔξησις ἢ τροφή , εἰ μὴ παρ’ ὅσον ἡ πρόσφυσις καὶ ὁμοίωσις · σαρκὶ γὰρ ἡ σὰρξ τρέγεται καὶ ὀστοῦν ὀστῳ καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ὁμοιομερῶν οὕτως . ἐπεὶ δ’ ἑκατέρως τῷ λόγῳ τὸ ἄπορον , ἣν ἄν διαφορὰν ἐπὶ τῆς τροφῆς εὕρωμεν , αὕτη καὶ λύσις ἔσται , καὶ πρὸς ταύτην οἱ λόγοι διαιτηθήσονται . ἡμῖν δὲ ὡς ἔθος διαπορεῖν καὶ περὶ τῶν ἐναργῶν , οὕτω τὸν λόγον προάγομεν . πότερον δέ ἐστιν ἡ τροφὴ τὸ τελευταῖον προσγινόμενον ἢ τὸ πρῶτον , ἔχει διαφοράν , καὶ αὕτη λύσις · ἐπεὶ γὰρ ἄμφω τροφαὶ ὁ ἄρτος καὶ τὸ αἷμα , ἡ μὲν πρώτη , ἡ δὲ τελευταία , καὶ ἡ μὲν ἄπεπτος , ἡ δὲ πεπεμμένη , ἀμφοτέρως ἄν ἐνδέχοιτο τὴν τροφὴν λέ - γειν καὶ ἐναντίαν τῷ τρεφομένῳ καὶ ὁμοίαν ᾗ μὲν ἄπεπτος , τὸ ἐναντίον τῷ ἐναντίῳ τρέφεται , ᾗ δὲ πεπεμμένη , τῷ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον . ὥστε φανερὸν ὅτι λέγουσι τινὰ τρόπον ἀμφότεροι καὶ ὀρθῶς καὶ οὐκ ὀρθῶς . ἐπεὶ δὲ οὐδὲν τρέφεται μὴ μετέχον ζωῆς ( ἐλάθομεν γὰρ ἡμεῖς καταρώμενοι τῷ τοῖς πολλοῖς φύρεσθαι τροφὴν καὶ αὕζησιν ἀνωτέρω κατηγοροῦντες τοῦ πυρός ) , τὸ ἔμψυχον , ἀλλ’ ὅτι ἔμψυχον τρέφεται · ὥστε καὶ ἡ τροφὴ πρὸς ἔμψυχον ἔσται καὶ οὐ κατὰ συμβεβηκός ἔστι δ’ ἕτερον τροφῇ καὶ αὐξητικῷ εἶναι · ᾗ μὲν γὰρ ποσόν τι τὸ προσφερόμενον , αὐξητικόν , ᾗ δὲ τόδε τι καὶ οὐσία , τροφή · σώζει γὰρ τὴν οὐσίαν , καὶ μέχρι τούτου τὸ πρᾶγμά ἐστιν , ἕως ἄν τρέφηται · ἐπεὶ γὰρ τὸ τρεφόμενον καὶ εἶδός ἐστι καὶ πεπόσωται ζῶον γὰρ τυχὸν ἢ φυτόν , καὶ τοσόνδε ) , κατὰ τὰ αὐτὰ δὲ καὶ ἡ τροφή , ἄρτος τυχὸν ἢ οἶνος , καὶ το - σοῦτος , ᾗ μὲν εἶδος , σώζει τὸ εἶδος προστιθεμένη ᾧ προστίθεται , ᾗ δὲ ποσόν , τὴν κατὰ μέγεθος τοῦ τρεφομένου ποιεῖται ἐπίδοσιν · καὶ ὅταν μὲν εἴη τὸ εἰσαγόμενον πλέον τοῦ ἀπορρέοντος , πρὸς οἷς τρέφεται καὶ αὔξεται , ὅταν δὲ ἔλαττον , φθίνει · στάσις δὲ τοὐ ὄγκου καὶ σωτηρία μόνη τοῦ εἴδους , ὅταν ἴσον . ἔστι δ’ ὅτε καὶ πλείονος τῆς τροφῆς οὔσης οὐκ αὔξεται τὸ σῶμα ὡς ἤδη ἀποκαμόντων τῷ χρόνῳ τῶν μορίων καὶ σκληροτέρων ἢ ὅσον τροφῇ ἐπεκτεί - νεσθαι γεγονότων · ὅθεν παισὶ μὲν ὑγροτέροις οὖσιν εὐεκτότερα τὰ ὀστᾶ καὶ τάχιστα αὔξεται , πρεσβυτέροις δὲ τοὐναντίον . ὥσπερ δὲ ἡ θρεπτικὴ δύναμις καὶ τρέφει καὶ αὔξει κατ’ ἄλλο καὶ ἄλλο , οὕτω καὶ γεννήσεως ἡ αὐτὴ ποιητικὴ τικὴ οὐ τοῦ τρεφομένου καὶ παρόντος ἤδη γάρ ἐστιν αὐτοῦ ἡ οὐσία ) , ἀλλ’ οἷον τὸ τρεφόμενον · γεννᾷ δ’ οὐθὲν αὐτὸ ἑαυτό , ἀλλὰ σώζει μόνον . πρός τε δὲ τῆς τροφῆς τὴν ποσότητα καὶ ποιότητα καὶ τὸ σπέρμα περίττωμα τροφῆς ὂν ἢ μειοῦται ἢ αὔξεται · ὥστε ἡ μὲν τοιαύτη τῆς ψυχῆς ἀρχή , τὴν θρεπτικὴν λέγω , δύναμίς ἐστιν οἵα σώζειν τὸ ἔχον αὐτὴν ᾗ τοιοῦτον , ἡ δὲ τροφὴ παρασκευάζειν ταύτῃ ἐνεργεῖν τὰ οἰκεῖα . διὸ τὸ στερηθὲν τροφῆς οὐ δύναται εἶναι . ἀλλὰ θρεπτικὸν τοῦτο τἄλλα δέ , εἴπερ δεῖ καὶ ταῦτα ὁρίσασθαι , ἔστιν αὐξητικὸν δύναμις ψυχῆς ἄγουσα εἰς τελείωσιν εἴδους τοῦ ἔχοντος αὐτήν , εἰς ὃ γεγονὸς δύναται ἐκτελεῖν πάσας τὰς ἐνεργείας τὰς φυσικάς γεννητικὸν δὲ δύναμις καὶ αὐτὸ ψυχῆς οἵα τε οὖσα παρασκευάζειν τὸ ἔχον αὐτὴν ποιεῖν ἕτερον οἷον αὐτὸ κατ’ ἔφεσιν τῆς ἐν τῷ πρώτῳ ἀιδιότητος . ἐπεὶ δ’ ἐστὶ τρία τὸ τρεφόμενον καὶ ῳ τρέφεται καὶ τὸ τρέφον , τὸ μὲν τρέφον ἐστὶν ἡ ψυχή , τὸ δὲ τρεφόμενον τὸ ἔχον αὐτὴν σῶμα , ᾧ δὲ τρέφεται , ἡ τροφή . ἐπεὶ δὲ ἀπὸ τοῦ τέλους καὶ τοῦ ἔργου ἅπαντα προσαγορεύειν δίκαιον , τέλος δὲ τῆς θρεπτικῆς τὸ γεννῆσαι οἷον αὐτό , εἴη ἄν ἁπλῶς ἡ πρώτη ψυχὴ καὶ φυτικὴ γεννητικὴ οἷον αὐτό · καὶ οὗτος δεύτερος ὁρισμὸς αὐτῇ . ἔτι ἔστιν ᾧ τρέφεται διττόν , τὸ μὲν ὡς ὕλη οἷον ἡ τροφή , ὥσπερ εἴρηται , τὸ δὲ ὡς ὄργανον · καὶ τοῦτο αὖ διττόν , ὥσπερ καὶ ᾧ κυβερνᾷ ὁ πλωτήρ , ἡ χεὶρ καὶ τὸ πηδάλιον , τὸ μὲν κινοῦν καὶ κινούμενον , τὸ δὲ κινούμενον μόνως . τῷ μὲν οὖν ἐμφύτῳ θερμῷ καὶ ᾧ τροφὴ πέττεται ἀναλογείτω ἡ χείρ , κινουμένῳ μὲν ὑπὸ ψυχῆς , κινοῦντι δὲ τὰ ὀργανικὰ τῆς τροφῆς μέλη , στόμα , ὀδόντας , κοιλίαν , ἧπαρ καὶ τἄλλα ἃ κινεῖται μόνως , οὐ κινεῖ δέ , ὥσπερ καὶ τὸ πηδάλιον . εἰ δέ τις δοίη κινεῖν τὴν ναῦν , ἔσται τι ἴσως καὶ αὐτὰ κινοῦντα , τὴν τροφήν . φανερὸν οὖν ὅτι πᾶν ἔμψυχον ἀνάγκη ἔχειν θερμότητα · ἔργον γὰρ πέψις θερμοῦ . τύπῳ μὲν οὖν τί ἐστι τροφὴ εἴρηται διασαφητέον δὲ ὕστερον περὶ αὐτῆς ἐν τοῖς οἰκείοις λόγοις · ἐν γὰρ τοῖς Περὶ ζώων γενέσεως , ὅταν τὸ σπέρμα περίττωμα τροφῆς λέγωμεν καὶ περὶ τῆς ἁπλῶς τροφῆς διαληψόμεθα .
Lemmas: ὅτι2 μέν οὖν ὁ περί οὗτος ἕκαστος λόγος , λέγω δή ὁ περί ὁ ὁ Ψυχή μόριον , οὗτος οἰκεῖος καί περί Ψυχή , δῆλος . ἀναγκαῖος δέ ὁ μέλλω περί οὗτος σκέψις ἐπίκαιρος ποιέω λαμβάνω ὁρισμός τίς εἰμί ἕκαστος αὐτός , εἶτα οὗτος περί ὁ ἔχω καί ἕπομαι συμβεβηκός αὐτός ἐπισκοπέω . ἐπεί δέ ἐν ὁ ἑξῆς ἀπό ὁ οὐσία , δύναμις , ἐνέργεια καί ὁ πρός ὅς ὁ ἐνέργεια , ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος δισσός ὁράω καί ἔμπαλιν χρόνος μέν γάρ ὁ δύναμις ὁ ἐνέργεια πρέσβυς ἐπί ὁ αὐτός , οὗτος δέ ὁ ἀντίκειμαι καί πρός ὅς λέγω , ὁ φύσις δέ καί ὁ λόγος ὁ πρός ἐγώ ὕστερος ὅς γάρ ἐν ὁ ὁρισμός προσλαμβάνω τις , οὗτος πρῶτος ἐκεῖνος · ὁ γοῦν ὄψις ὁρίζω συλλαμβάνω καί ὁ ὅρασις , λέγω αὐτός δύναμις ὁ ὁράω , καί ἐν ὁ λόγος δέ ὁ ὅρασις καί ὁ ὁρατής μνημονεύω φάσκω αὐτός ἀντίληψις χρῶμα · ὁ ἀνάπαλιν δέ οὖον ) , εἰμί οὖν οὗτος οὗτος , καί χρή λέγω , τίς ἕκαστος αὐτός , οἷος τίς ὁ νοητικός ἢ αἰσθητικός ἢ θρεπτικός , ὁ δύναμις αὐτός , πρότερος ἔτι λεκτέος τίς ὁ νοέω καί ὁ αἰσθάνομαι · πρότερος γάρ εἰμί , ὅς γε εἴρω , ὁ δύναμις ὁ ἐνέργεια καί ὁ πρᾶξις κατά φύσις καί λόγος . ἀλλά καί οὗτος ἔτι πρότερος ὁ ἀντίκειμαι καί ἐν ὅς ὁ ἐνέργεια · καί δεῖ θεωρέω περί ἐκεῖνος πρότερος ἀνάγκη καί διά ὁ αὐτός αἴτιος , οἷος περί τροφή καί αἰσθητής καί νοητός · ὥστε πρῶτος περί οὗτος λεκτέος . λέγω δή οὖν ἄρχω πρῶτος περί τροφή καί γέννησις · ὁ γάρ θρεπτικός καί ὁ ἄλλος ὑπάρχω καί πρῶτος καί κοινός δύναμις εἰμί Ψυχή , κατά ὅς ὑπάρχω ὁ ζῶ ἅπας . ὅς ἔργον γεννάω τε καί τροφή χράω · φυσικός γάρ καί σκόπιμος τέλος ὁ ἔργον ὁ ζῶ , ὅσος τέλειος καί μή πήρωμα , ὥσπερ ὁ νεογνός ὁ τε στεῖρα τε καί εὐνοῦχος πήρωμα δέ τίς καί ἀμφότερος ὁ φύσις ὁ ἡμίονος ) , ἢ ὁ γένεσις αὐτόματος ἔχω καί ἀσυνδύαστος , ὡς μυῖα καί ψύλλα , ὁ ποιέω ἕτερος οἷος αὐτός , ζῷον μέν ζῷον , φυτόν δέ φυτός , ἵνα δή ὁ ἀεί καί ὁ θεῖον μετέχω , ὅς δύναμαι · πᾶς γάρ ἐκεῖνος ὀρέγω , ἐκεῖνος ἕνεκα πράσσω , ὅσος κατά φύσις . καί ἄγγελος μέν καί ψυχή λογικός καί ὁ ἀριθμός ὁ ἀίδιος μετέχω · ὁ δέ παρά οὗτος καί ἐν γένεσις καί φωρά ὁ εἶδος , οὗτος δέ ὁ διαδοχή . ἀπορέω ἄν τις , εἴπερ φυσικός εἰμί ὁ ποιέω οἷος αὐτός , ἕκαστος δέ ὁ ὁμοιόω γέννα - τίκος · συμβαίνω ἢ καί ἐν ὁ ἄλογος ἔνειμι ὁ γεννητικός δύναμις , καί ὁ αἴσθησις γεννάω αἴσθησις καί ὁ θυμός θυμός , καί ἐπί ὁ ἄλλος οὕτως , ἢ ὁ φυτικός γεννάω ὁ ἄλογος , ὡς εἰμί ὁ ἀγαθός παρά ὁ χείρων · οὗτος δέ ἄτοπος . μήποτε οὖν , ὥσπερ ὁ αὐτόματος ζῷον τε καί φυτός ὁ γένεσις οὐ ἐκ προυποκειμενος Ψυχή ὁ διαδοχή γίγνομαι , ἀλλά ὁ ὕλη ἐπι - τηδείου γίγνομαι ὑπό ὁ ὅλος δημιουργία ἐνίημι ἐν αὐτός ὁ βοτάνη καί ὁ ζῷον ὁ εἶδος καί ὁ ἐν αὐτός ψυχικός δύναμις , οὗτος καί ἐπί ὁ ἄλογος Ψυχή ἐν ὁ ζῷον γίγνομαι , ἐκ ὁ ὅλος δημιουργία ὑφίστημι αὐτός . ὁ γόνιμος οὖν δύναμις ὁ ἄλογος Ψυχή οὐ ἐν ὁ μερικός , ἀλλά ἐν ὁ ὅλος φύσις , ὅστις γίγνομαι ὁ διαμονή ὁ ψυχικός εἶδος αἰτία . οὐδείς δέ περί ὁ λογικός Ψυχή ἐν οὗτος ἀπορία κατά ἀριθμός ἔχω ἀιδιότης , οὐδέ προσδεής γονιμότης . ἀλλά εἰμί πᾶς ὁ ἀεί ἐφίημι καί ἀγαθός , καί διά οὗτος ὁ ἔμψυχος ὁ γεννητικός ἐνσπείρω δύναμις , πῶς ἐπί ὁ αψύς - χόω ὁ λόγος εὐοδόω ; οὐδέ γάρ ὁ γεννητικός ἔχω δύναμις . λέγω οὖν ὅτι ἔνειμι ἐνταῦθα κατά ὁ μέτρον αὐτός ὁ τοιοῦτος θεωρέω ἐνὲρ - γειαν . ὡς γάρ ἐν ὁ ἔμψυχος οὐ ὅμοιος ὁ ἔφεσις ὁ τοιοῦτος , ἀλλά ἐν μέν ὁ ζῷον ὁ κινέω κατά τόπος καί ὄρεξις ὑπό ὁ φύσις ἐν - τίθημι παρορμάω καί διεγείρω πρός ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια , καί ἐν αὐτός δέ οὗτος διαφορά πλεῖστος ὁ μέν γάρ ἄνθρωπος καί ἐφιστάνω ὁ γίγνομαι διά ὅς , αὐτόματος δέ ἐν ὁ φυτός ἐπιγίγνομαι ) , οὕτως οὐδείς θαυμαστός , εἰμί καί ὑφειμένως πως καί ὁ ἄψυχος ὁ τοιοῦτος μετέχω φαίνω δύναμις . ὁ γάρ στοιχεῖον φθαρτός εἰμί καί παθητός καί ὑπό ἀλλήλων δράω καί πάσχω , ὁ τε ἐπικρατέω ἕλκω ὁ ἕτερος καί πρός ἑαυτοῦ μεταβάλλω , καί ὁ ἐνταῦθα ὑπό θερμός φθείρω ψυχρός ἀλλαχοῦ ὁ ἀνταπόδοσις γίγνομαι ἐπικρατέω ὁ ψυχρός διά ὁ παραμένω ὁ εἶδος . καί ὁ μέταλλον δέ φθείρω πάλιν ἀνταποδίδωμι εἰμί γάρ καί μή ὅδε ὁ λίθος γεννάω ἑαυτοῦ ὅμοιος , ἀλλά ὅς γε ὁ ὅλος μέταλλον ὁλότης γεννητικός πως ἔχω τις δύναμις · καί ἔοικα ὁ λίθος οὗτος τις ὁ ἐν ὁ ζῷον μόριον , αὐτός δέ ὁ ὁ μέταλλον ὁλότης ὅλος ὁ ζῷον . καί γάρ ὁ ζῷον ἐν ὁ ὅλος ὁ γεννητικός δύναμις , οὐ ἐν ὁ μόριον , καί καθάπερ σάρξ τις ἀφαιρέω ἀντί αὐτός ὁ φύσις ἕτερος γεννάω , οὗτος ἐν ὁ μέταλλον ἀντί ὁ ἀφαιρέω ἀποδίδωμι ἕτερος . ἐπεί δέ ἅπαξ ὁ τελικός αἴτιος μιμνήσκω καί ὁ ὅς ἕνεκα , βραχύς τις περί οὗτος διαλαμβάνω ἀναγκαῖος . δισσός γάρ οὗτος , ὁ μέν οὖον , ὁ δέ οἶς , οἷος τέλος μέν ὁ οἰκοδόμος κτάομαι ὁ οἰκίον ὁ σκέπασμα ποιέω κωλυτικός ὄμβρος καί καῦμα , ἀλλά ὡς ὅς ἐπεί δέ ἐγώ οὗτος ποιέω ὁ ἐπιτάσσω καί μισθόω , ἔχω ἄν καί ἐγώ ἄλλος τέλος ὡς ὅς . ὡς γοῦν ἐπί ὁ τεχνητός , οὗτος καί ἐπί ὁ φύσις συνίστημι ἔχω . ὁ μέν γάρ ἔφεσις ἀπλόος ὁ θεῖον , διά ὅς ἕκαστος ποιέω ὁ ἔμψυχος ἄλλος οἷος αὐτός , ὁ ὅς · ἐπεί δέ ὁ χράω Ψυχή ὁ σῶμα ὄργανον , καί οὗτος ὁ φύσις πλάσσω , εἰμί καί οὗτος τέλος ὡς ὅς . ἀναλογέω γοῦν ὁ μέν οἰκοδόμος ὁ φύσις , ὁ δέ ὁ ὄμβρος καί καῦμα ἀπαλέξησις ὁ ἔφεσις ὁ ἀγαθός , ὁ δέ ὁ οἰκίον κύριος ὁ Ψυχή , ὁ σῶμα δέ ὁ οἰκίον . ἔχω δέ ἄν οὗτος καί ἐπί ὁ φυτός · ὁ τε γάρ σπέρμα ὄργανον ἐπί αὐτός καί ὁ σῶμα ὁ ἐν αὐτός Ψυχή , ὅς τε ὁ ἀιδιότης ἔφεσις καί ἐν ἐκεῖνος . ἐπί δέ ὁ αψύς - χόω οὐ ἄν εἰμί οὗτος προχωρέω ὁ λόγος , οἷος ἐν ὁ μέταλλον . εἷς γάρ ἐπί οὗτος ὁ ὅς ἕνεκα ὁ ὁ ἀγαθός ἔφεσις καί ἀεί , ὁ δέ ὅς οὐ εἰμί , ὡς μή τίνω ὀργανικός χράω ὁ ἐν οὗτος σῶμα , ἀλλά προσεχῶς μέν ὑπό ψῦξις συνίστημι καί θερμότης ἐπί ὁ ὑγρότης καί ξηρότης , ἐξῃρημένως δέ ὑπό ὁ ὅλος δημιουργία · εἰμί μήπου τις οὗτος δισσός ὁ τέλος καί ἐπί αὐτός θεωρέω , ὁ μέν ὅς διά ὁ κοσμοποιία , ὁ δέ ὅς ἐπί ὁ κοσμέω ὁ ὕλη , καθό καί πᾶς εἶδος ἐγγίγνομαι . τοσοῦτος παρεκβατικώτερον εἶπον πάλιν ὁ ἀκολουθία ἔχω . ἐπεί γάρ , ὡς εἴρω , κοινωνέω ἡδύς . νατεύς ὁ ἀεί καί ὁ θεῖον ὁ συνέχεια , διά ὁ μηδείς ἐνδέχομαι ὁ φθαρτός ὁ αὐτός καί εἷς ἀριθμός διαμένω , ὅς μετέχω ὡς ἕκαστος δύναμαι , οὗτος κοινωνέω ὁ μέν μᾶλλον ὁ δέ κακός · καί διαμένω οὐ αὐτός ἀλλά οἷος αὐτός , ἀριθμός μέν οὐ ἐν , εἶδος δέ εἷς . εἰμί δέ ὁ ψυχή ὁ ζῶ σῶμα ἀρχή καί αἰτία . οὗτος δέ πολύς . χῶς λέγω ὡς ποιητικός , ὑλικός , εἰδικός καί τελικός , ἔξω ὁ ὑλικός κατά ὁ ἄλλος ὁ διορίζω τρεῖς τρόπος ὁ ψυχή αἴτιος σῶμα · καί γάρ ὅθεν ὁ κίνησις αὐτός , καί ὡς ὅς ἕνεκα , ἔτι δέ καί ὡς οὐσία καί εἶδος ὁ ἔμψυχος σῶμα . καί πρῶτος μέν ὅτι οὐσία καί εἶδος , δῆλος ὅς γάρ αἴτιος ὁ εἰμί τις , οὗτος καί οὐσία καί εἶδος αὐτός , ὁ ζῶ δέ ὁ ζῶ ὁ εἰμί εἰμί , οὗτος δέ αἰτία καί ἀρχή ψυχή . ἔτι πᾶς ὁ δύναμις εἰμί ὁ ἐντελέχεια εἶδος καί λόγος εἰμί , ὁ δέ ψυχή ὁ δύναμις ζωή ἔχω σῶμα ἐντελέχεια ὁ ψυχή ἄρα οὐσία καί εἶδος ὁ τοιοῦτος σῶμα . φανερός δέ ὡς καί ὅς ἕνεκα καί ὡς τέλος αἰτία ψυχή σῶμα · ἱκανῶς γάρ ἀνωτέρω διαλαμβάνω . ὥσπερ γάρ ὁ νόος ὁ πρακτικός ἕνεκα ὁ ποιέω ὁ ποιέω πᾶς γάρ αὐτός πρός ὁ τέλος νέος , οἷος ὁ οἰκοδομέω πρός ὁ οἰκίον ) , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ φύσις , καί οὗτος εἰμί αὐτός τέλος . τοιοῦτος δέ ἐν ὁ ζῷον ὁ ψυχή καί κατά φύσις · πᾶς γάρ ὁ φυσικός καί ἔμψυχος σῶμα ὁ Ψυχή ὄργανον , καί καθάπερ ἐπί ὁ ζῷον , οὗτος καί ἐπί ὁ φυτός πρός γάρ ὁ ἕκαστος Ψυχή ἰδιότροπος ἐνέργεια καί ὁ διοργάνωσις ὁ δείκνυμι σῶμα ἐπακολουθέω . διχῶς δέ ὁ ὅς ἕνεκα ὡς λέγω , ὁ τε ὅς καί ὁ οἶς ὁ δύο δέ ὁ Ψυχή προσαρμόζω . ἀλλά καί ὡς ποιητικός , οὐ οὐσία μέντοι , ὅθεν δέ ὁ κατά τόπος κίνησις , αἰτία ὁ ζῶ ψυχή . οὐ ἐν πᾶς δέ κατάρχω ὁ ζῶ , ὡς πολλάκις εἴρω , ὁ δύναμις οὗτος . εἰμί οὖν ὁ περί ὁ οὐσία τέσσαρες εἶδος ὁ κίνησις , ὁ κατά τόπος , ὁ ἀλλοίωσις , ὁ αὔξησις καί ὁ φθίσις διά Ψυχή . καί ὡς μέν ὁ κατά τόπος βούλομαι Ψυχή ὁ ζῷον προσγίγνομαι , οὖον δήω κατασκευή διά ὁ ἐναργής . ὅτι δέ καί ἀλλοίωσις καί αὔξησις ἐν ὁ ἔμψυχος κατά Ψυχή , ἔνθεν · ὁ μέν γάρ αἴσθησις ἀλλοίωσις τις εἰμί δοκέω · δύναμις γάρ εἰμί ἄγω εἰς ἐνέργεια · αἰσθάνομαι δέ οὐδείς ὅς μή · ψυχή ἔχω . ὁμοίως δέ καί περί αὔξησις καί φθίσις ἔχω · οὐδείς γάρ φθίω οὐδέ αὐξάνω φύσις - Κῶς μή τρέφω , τρέφω δέ οὐδείς ὅς μή κοινωνέω ζωή , οὖον κοινωνέω δέ ζωή ὅς μηδέ Ψυχή . καί οὗτος μέν αὔξησις ἐν ὁ ἔμψυχος ποιητικός τίς ὁ ψυχή ἐγώ ὁρίζω · Ἐμπεδοκλῆς δέ οὖον καλῶς ποιέω ἐν οὗτος αὖος - ὁ ὁ ῥοπή ὁ στοιχεῖον παίω . εἴρω γάρ οὗτος προστίθημι ὁ αὔξησις συμβαίνω ὁ φυτός κάτω μέν ῥιζόω διά ὁ ὁ γῆ οὗτος φέρω κατά φύσις , ἄνω δέ διά ὁ πῦρ ὡσαύτως . πρώϊος μέν ὁ ἄνω καί ὁ κάτω οὖον καλῶς λαμβάνω · οὖον γάρ αὐτός ὁ ἄλλος ὁ ἄνω καί κάτω καί ὁ πᾶς , εἴπερ οὗτος δεῖ λέγω ἐπί ὁ κόσμος ὁ δέ εἰμί πέριξ καί μέσος ) , ἀλλά ὡς ὁ κεφαλή ὁ ζῷον , οὕτως ὁ ῥίζα ὁ φυτός , εἰμί χρή ὁ ὄργανον λέγω ἕτερος καί αὐτός ὁ ἔργον . ἄνω δέ ὁ κεφαλή ὁ ζῷον , ἐπεί ἐκεῖθεν διά ὁ στόμα ὁ ὁ τροφή εἴσοδος . ὡς γάρ ἔμπροσθεν λέγω , ἐπί ὅς ὁ αἴσθησις , καί δεξιός , ὅθεν ὁ κίνησις , οὗτος καί ἄνω , ὅθεν ὁ τροφή , εἴτε καί ταυτίζομαι ὁ ὁ πᾶς ἄνω ὡς ἄν ἐπί ἄνθρωπος , ἢ καί εἰμί διάφορος ὡς ἐπί ὁ ἄλογος καί ὁ φυτός . πρός δέ οὗτος τίς ὁ συνέχω εἰς τἀναντία φέρω ὁ πῦρ καί ὁ γῆ ; διασπάω γάρ ὁ φυτός , εἰμί μή τίς εἰμί ὁ κωλύω καί κατέχω · εἰμί δέ εἰμί , οὗτος δέ ὁ ψυχή , οὗτος καί αἰτία αὐτός ὁ αὐξάνω καί ὁ τρέφω . καί τίς δεῖ ἐγκαλέω Ἐμπεδοκλῆς , ὅς μόνος φυτός καί μόνος αὔξησις καί ἐν μέρος ὁ πῦρ αἰτιάομαι ; ἀλλά εἰμί τις , ὅς καί δοκέω ὁ πυρός φύσις ἀπλόος καί μόνος αἴτιος εἰμί πᾶς τροφή καί αὔξησις . ὑπάγω δέ ὁ μόνος φαίνω ὁ σῶμα καί ὁ στοιχεῖον τρέφω καί αὐξάνω διό καί ἐν ὁ ζῷον ὑπολαμβάνω οὗτος εἰμί ὁ ἐργάζομαι . ἐπί μέν γάρ ὁ ἄλλος ἐναργής ὁ πλεονασμός πρόσθεσις εἰμί · γῆ γάρ γῆ καί ὕδωρ ὕδωρ προστίθημι ὅμοιος ὅμοιος μάλα τίς ὁ ὅλος γίγνομαι · ὧδε δέ ἀνομοιοειδής προστίθημι , ξύλον ἢ ὁ τοιοῦτος , ὥσπερ ἐπί ὁ κύριος τρέφω συμβαίνω ὁ ὁ τροφή καί αὔξησις . οὐ οὗτος δέ ἔχω , ἀλλά γένεσις μέν πυρός οὗτος κύριος λέγω ἄν , τροφή δέ ἢ αὔξησις οὖον πάνυ ὅς · οὔτε γάρ ὀργανικός , οὔτε παραμένω ὁ εἶδος ὁ ἀριθμός αὐτός ἄν ἐπί βραχύς ἔτι εἰμί δεῖ συνεισάγω ὁ πῦρ πρός ὁ ἐν ὁ ζῷον τροφή τε καί αὔξησις , συναίτιος μέν πως εἰμί καί ὄργανον συνεισφέρω γάρ πέσσω ὁ τροφή ὑπό εἰμί ὁ αὔξησις ) , οὖον μήv ἁπλόος γε αἴτιος . τίς γάρ μᾶλλον ἄν τις ὁ Ψυχή ἀποδίδωμι ; τοσοῦτος γάρ δήω ὁ πῦρ ὁ κύριος αἴτιος ἵημι τροφή ἢ αὔξησις , ὅτι καί χείρων ἢ κατά ὁ ὀργανικός . λόγος μέν γάρ ὁ τεχνικός ὅς ὄργανον ῥυθμίζω οὐ ἄν ἁμαρτάνω ὁ τέλος , παρίημι δέ ὁ τεχνίτης βλάβη οὐδʼ ἄν τις γίγνομαι αἴτιος · τίς γάρ ποιέω μηδείς κινέω ; ὁ δέ πῦρ αὐτενέργητος εἰμί βλάπτω μᾶλλον ἢ ὠφελέω ἕψω γάρ ὁ σιτίον ἢ ὁ φάρμακον εἴπερ μή ὑπό ὁ μαγειρικός ἢ ἰατρικός κυβερνέω , φθείρω ἄν ὁ ἕψω πῦρ καί ὁ εἶδος ἐξίστημι . ἔτι ὁ μέν ὁ πυρός αὔξησις εἰς ἤπειρος , ἠώς εἄν εἰμί ὁ καυστός καί Ἀφθονία χορηγέω ὕλη · ὁ δέ φύσις συνίστημι πέρας εἰμί μέγεθος καί αὔξησις , καί μέτρον τοσόσδε ἕκαστος προσήκω ὁ ὁ ἔμψυχος ὁρίζω σῶμα · οὗτος δέ Ψυχή , ἀλλά οὖον πῦρ , καί λόγος μᾶλλον ἢ ὕλη . ἐπεί δέ ὁ μέν προσδιορθόω ὁ δέ ἀποπέμπω ἐν ὁ μέσος ἱκανῶς ἀσχολέω , πάλιν ὁ ἀρχή ἅπτω . εἰμί δέ ὁ λόγος περί ὁ θρεπτικός δύναμις . οὖον δεῖ δέ λανθάνω , ὡς ἐπί μέν ὁ ἄλλος οὗτος κε - χωριστής ἕτερος γάρ ὁ εἶδος τροφή καί τρέφω καί ὁράω καί ὁράω καί ὁ λοιπός ) , ἐπί δέ ὁ γεννάω καί γεννάω αὐτός · ὅμοιος γάρ . οὗτος δέ πως ἔχω καί ἐπί ὁ αὐξάνω καί αὐξάνω · ἔνδον γάρ . ὅς δέ περί αὔξησις καί γέννησις εἴρω φθάνω , ὡς ἐν ὁ πάρειμι μέτριος ἔχω ἐξαρκέω , ὁ πάλιν λέγω ὑπερτίθημι ἄλλως τε , ἐπεί οὗτος ἔργον καί τέλος ὁ θρεπτικός γεννάω καί αὐξάνω , ὅσος ἄν περί τροφή εἶπον , οὗτος καί ὑπέρ αὐτός λέγω . δεῖ γάρ ἕκαστος ὁ ἀεί εἰμί , οὗτος δέ ἐν ὁ ζῷον διά γέννησις , γέννησις δέ προσδεής αὔξησις · εἰμί γάρ τίς μέτρον ὁ σῶμα , ὅς φθάνω ἐντελής ἔχω πρός γέννησις · τροφή δέ ὁ ἔμψυχος καί αὐξάνω καί συνίστημι τελειόω . ἐπεί οὖν ὁ αὐτός δύναμις ὁ Ψυχή θρεπτικός καί γεννητικός καί αυξητικός , περί τροφή ἀναγκαῖος διορίζω μόνος εἰμί ἄν ἐν οὗτος καί ὁ περί ἐκεῖνος διά-ὁρίζω ) , καί πρῶτος · ὁ γάρ ἄλλος ψυχικός δύναμις προτίθημι . ἀφορίζω δέ οὗτος πρός ὁ ἄλλος δύναμις ὁ ἔργον οὗτος ὁ τρέφω . δύο δέ περί τροφή δόξα ὁ παλαιός - τέρος εἰσάγω , ὁ μέν ὁ ὅμοιος τρέφω λέγω , ὁ δέ ὁ ἐναντίος . ἄμφω δέ ὡς μέν ἀληθής , ὡς δέ ψευδής · καί κατά τίς αὐτός καί διάφορος ὁ ὁ ἑκάτερος δόξα προϊστάμενος λέγω . θεωρητέον οὗτος δή ὁ ἑξῆς . δοκέω γάρ εἰμί ὁ τροφή ὁ ἐναντίος , ὡς ἀπαθής εἰμί ὁ ὁμοιόω . πάσχω δέ ὁ τρέφω ὑπό ὁ τρέφω πέσσω καί μεταβάλλω κινέω · πᾶς δέ μεταβολή ἢ εἰς ὁ ἐναντίος ἢ εἰς ὁ μεταξύ . πάσχω δέ ὁ τροφή ὑπό ὁ τρέφω , ἀλλά οὖον οὗτος ὑπό ὁ τροφή , ὅτιπερ οὐδέ ὁ τέκτων ὑπό ὁ ὕλη , ἀλλά ὑπό ἐκεῖνος οὗτος ὁ δέ τέκτων μεταβάλλω μόνος εἰς ἐνέργεια ἐκ ἀργία . ποιητικός γάρ τίς καί ἀπαθής ὁ τρέφω , ἐπεί ὁ μέν ὁ αὐτός κατά εἶδος μένω , ὁ δέ μεταβάλλω καί ὥσπερ ὁ τεχνίτης μή μετά - βάλλω κατά πάθος κινέω πρός ἐνεργέω , ὁ ὁ ἐν αὐτός δύναμις τελειότης , οὗτος ἐνταῦθα οὖον ὁ τρέφω πάσχω , ἀλλά ὁ θρεπτικός τελειότης δύναμις · οὗτος δέ ὁ μεταβολεύς οὐδέ κίνησις εἄν καλέω κύριος ἀλλά ἢ γένεσις τελειότης . οὖον πᾶς δέ πᾶς ὁ ἐναντίος , ὥσπερ καί γίγνομαι , οὗτος καί τρέφω , ἀλλά ὅσος μή μόνος γένεσις ἐκ ἀλλήλων ἔχω , ἀλλά καί αὔξησις . γίγνομαι γάρ πολύς ἐκ ἀλλήλων , ἀλλά οὖον πάντως καί τρέφω , οἷος ὑγιής ἐκ κάμ . νοντος καί μέλας ἐκ λευκός , ὅς οὐδείς οὐδείς τροφή . ὕδωρ δέ εἰς πῦρ μεταβάλλω καί τρέφω λέγω , ὅτι καί αὐξάνω · ἔλαιον γάρ καί κῆρ , ὅς ὁ πῦρ τρέφω , ὕδωρ εἰμί πάσχω τίς · καί ξύλον δέ καί εἰμί τίς ἄλλος ὁ ὁπωσοῦν μετέχω ὑγρότης καίω . ὁ γάρ πάντῃ καταξηραίνω οἷος ὁ σήπω οὐδείς ὑπό πυρός πάσχω δύναμαι . οὐ ὥσπερ δέ ὁ ὑγρός τρέφω ὁ πῦρ λέγω , ἤδη καί ἀντιστρέφω τροφή ὕδωρ ὁ εἰς αὐτός μεταβολή ὁ πυρός εἶπον . λόγος δέ ὅτι ὁ μέν ὑλικός , ὁ δέ ἀνάκλεις - κῶος , καί ὁ μέν δραστικός καί λεπτομερής , ὁ δέ οὐ οὗτος . ὁ δέ αὐξάνω ὁ εἶδος εἰμί , οὐ ὁ ὕλη , ὥσπερ ἐν ἄλλος εἴρω . ὁ γάρ αὐξάνω εἷς εἰμί ὁ ἀριθμός πρότερος δεῖ · ὁ δέ ὕλη ἀπόρρυτος ἀεί καί ἐπίρρυτος εἰμί καί διά οὗτος μή ὑπομένω ὡς ὁ διά σωλήν ἰός ὕδωρ πῶς εἰμί αὐξάνω ; ἐν τε ὁ μεταβολή καί ὁ κρᾶσις ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός γένεσις μέν ἀπλόος , φθορά δέ τις ὀνομάζω · ἐπικρατέω δέ ὁ χείρων ὁ ἔμπαλιν . διά οὗτος οὖον ὁ αὐτός τρόπος φαίνω εἰμί ἀλλήλων τροφή , ἀλλά ὁ πῦρ μέν ὁ ὕδωρ τροφή , ὁ δέ πῦρ οὖον τρέφω ὁ ὕδωρ . ἐν μέν οὖν ὁ ἁπλόος σῶμα αὐτός εἰμί δοκέω μάλιστα ὁ μέν τροφή , ὁ δέ τρέφω . καί τοιοῦτος μέν οὖν ὁ ὁ ἐναντίος τρέφω ἰσχυρίζομαι λέγω · ὁ δέ τοσοῦτος δήω λέγω τρέφω ὁ ἐναντίος , ὅτι μηδέ ὁ οἰκέω , εἰμί · μή ἀκριβής οὔτε γάρ ὁ ἐν ὁ γαστήρ χιλοποίησις οὔτε ὁ ἐν ἧπαρ ἐξαιμάτωσις , οὐδέ ὁ ἀνάδοσις οὐδέ ὁ πρόσθεσις αὔξησις ἢ τροφή , εἰμί μή παρά ὅσος ὁ πρόσφυσις καί ὁμοίωσις · σάρξ γάρ ὁ σάρξ τρώγω καί ὀστέον ὀστέον καί ὁ λοιπάς ὁ ὁμοιομερής οὕτως . ἐπεί δέ ἑκατέρως ὁ λόγος ὁ ἄπορος , ὅς ἄν διαφορά ἐπί ὁ τροφή εὑρίσκω , οὗτος καί λύσις εἰμί , καί πρός οὗτος ὁ λόγος διαιτάω . ἐγώ δέ ὡς ἔθος διαπορέω καί περί ὁ ἐναργής , οὗτος ὁ λόγος προάγω . πότερος δέ εἰμί ὁ τροφή ὁ τελευταῖος προσγίγνομαι ἢ ὁ πρῶτος , ἔχω διαφορά , καί οὗτος λύσις · ἐπεί γάρ ἄμφω τροφή ὁ ἄρτος καί ὁ αἷμα , ὁ μέν πρῶτος , ὁ δέ τελευταῖος , καί ὁ μέν ἄπεπτος , ὁ δέ πέσσω , ἀμφοτέρως ἄν ἐνδέχομαι ὁ τροφή λεʹ - γειν καί ἐναντίος ὁ τρέφω καί ὅμοιος ὅς μέν ἄπεπτος , ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος τρέφω , ὅς δέ πέσσω , ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος . ὥστε φανερός ὅτι λέγω τις τρόπος ἀμφότερος καί ὀρθῶς καί οὐ ὀρθῶς . ἐπεί δέ οὐδείς τρέφω μή μετέχω ζωή ( λανθάνω γάρ ἐγώ καταράομαι ὁ ὁ πολύς φύρω τροφή καί αυζησις ἀνωτέρω κατηγορέω ὁ πῦρ ) , ὁ ἔμψυχος , ἀλλά ὅτι ἔμψυχος τρέφω · ὥστε καί ὁ τροφή πρός ἔμψυχος εἰμί καί οὖον κατά συμβεβηκός εἰμί δέ ἕτερος τροφή καί αὐξητικός εἰμί · ὅς μέν γάρ ποσός τίς ὁ προσφέρω , αὐξητικός , ὅς δέ ὅδε τίς καί οὐσία , τροφή · σῴζω γάρ ὁ οὐσία , καί μέχρι οὗτος ὁ πρᾶγμα εἰμί , ἠώς ἄν τρέφω · ἐπεί γάρ ὁ τρέφω καί εἶδος εἰμί καί ποσόω ζῷον γάρ τυγχάνω ἢ φυτός , καί τοσόσδε ) , κατά ὁ αὐτός δέ καί ὁ τροφή , ἄρτος τυγχάνω ἢ οἶνος , καί ὁ - Σούτος , ὅς μέν εἶδος , σῴζω ὁ εἶδος προστίθημι ὅς προστίθημι , ὅς δέ ποσός , ὁ κατά μέγεθος ὁ τρέφω ποιέω ἐπίδοσις · καί ὅταν μέν εἰμί ὁ εἰσάγω πλέω ὁ ἀπορρέω , πρός ὅς τρέφω καί αὐξάνω , ὅταν δέ μικρός , φθίω · στάσις δέ ὁ ὄγκος καί σωτηρία μόνος ὁ εἶδος , ὅταν ἴσος . εἰμί δέ ὅτε καί πλείων ὁ τροφή εἰμί οὐ αὐξάνω ὁ σῶμα ὡς ἤδη ἀποκάμνω ὁ χρόνος ὁ μόριον καί σκληρός ἢ ὅσος τροφή πεκτέω - νω γίγνομαι · ὅθεν παῖς μέν ὑγρός εἰμί εὔεκτος ὁ ὀστέον καί ταχύς αὐξάνω , πρέσβυς δέ ἐναντίος . ὥσπερ δέ ὁ θρεπτικός δύναμις καί τρέφω καί αὐξάνω κατά ἄλλος καί ἄλλος , οὗτος καί γέννησις ὁ αὐτός ποιητικός τιμή οὖον ὁ τρέφω καί πάρειμι ἤδη γάρ εἰμί αὐτός ὁ οὐσία ) , ἀλλά οἷος ὁ τρέφω · γεννάω δέ οὐδείς αὐτός ἑαυτοῦ , ἀλλά σῴζω μόνος . πρός τε δέ ὁ τροφή ὁ ποσότης καί ποιότης καί ὁ σπέρμα περίττωμα τροφή εἰμί ἢ μειόω ἢ αὐξάνω · ὥστε ὁ μέν τοιοῦτος ὁ Ψυχή ἀρχή , ὁ θρεπτικός λέγω , δύναμις εἰμί οἷος σῴζω ὁ ἔχω αὐτός ὅς τοιοῦτος , ὁ δέ τροφή παρασκευάζω οὗτος ἐνεργέω ὁ οἰκεῖος . διό ὁ στερέω τροφή οὖον δύναμαι εἰμί . ἀλλά θρεπτικός οὗτος ἄλλος δέ , εἴπερ δεῖ καί οὗτος ὁρίζω , εἰμί αὐξητικός δύναμις Ψυχή ἄγω εἰς τελέω εἶδος ὁ ἔχω αὐτός , εἰς ὅς γίγνομαι δύναμαι ἐκτελέω πᾶς ὁ ἐνέργεια ὁ φυσικός γεννητικός δέ δύναμις καί αὐτός Ψυχή οἷος τε εἰμί παρασκευάζω ὁ ἔχω αὐτός ποιέω ἕτερος οἷος αὐτός κατά ἔφεσις ὁ ἐν ὁ πρῶτος ἀιδιότης . ἐπεί δέ εἰμί τρεῖς ὁ τρέφω καί ῳ τρέφω καί ὁ τρέφω , ὁ μέν τρέφω εἰμί ὁ ψυχή , ὁ δέ τρέφω ὁ ἔχω αὐτός σῶμα , ὅς δέ τρέφω , ὁ τροφή . ἐπεί δέ ἀπό ὁ τέλος καί ὁ ἔργον ἅπας προσαγορεύω Δίκαιος , τέλος δέ ὁ θρεπτικός ὁ γεννάω οἷος αὐτός , εἰμί ἄν ἁπλόος ὁ πρῶτος ψυχή καί φυτικός γεννητικός οἷος αὐτός · καί οὗτος δύο ὁρισμός αὐτός . ἔτι εἰμί ὅς τρέφω διττός , ὁ μέν ὡς ὕλη οἷος ὁ τροφή , ὥσπερ εἴρω , ὁ δέ ὡς ὄργανον · καί οὗτος αὖος διττός , ὥσπερ καί ὅς κυβερνάω ὁ πλωτήρ , ὁ χείρ καί ὁ πηδάλιον , ὁ μέν κινέω καί κινέω , ὁ δέ κινέω μόνος . ὁ μέν οὖν ἔμφυτος θερμός καί ὅς τροφή πέσσω ἀναλογέω ὁ χείρ , κινέω μέν ὑπό Ψυχή , κινέω δέ ὁ ὀργανικός ὁ τροφή μέλος , στόμα , ὀδούς , κοιλία , ἧπαρ καί ἄλλος ὁ κινέω μόνος , οὖον κινέω δέ , ὥσπερ καί ὁ πηδάλιον . εἰμί δέ τις δήω κινέω ὁ ναῦς , εἰμί τίς ἴσως καί αὐτός κινέω , ὁ τροφή . φανερός οὖν ὅτι πᾶς ἔμψυχος ἀνάγκη ἔχω θερμότης · ἔργον γάρ πέψις θερμός . τύπος μέν οὖν τίς εἰμί τροφή εἴρω διασαφητέον δέ ὕστερος περί αὐτός ἐν ὁ οἰκέω λόγος · ἐν γάρ ὁ περι ζῷον γένεσις , ὅταν ὁ σπέρμα περίττωμα τροφή λέγω καί περί ὁ ἁπλόος τροφή διαλαμβάνω .