sophonias.in-aristotelis-libros-de-anima-paraphrasis 3.10
Εἰ γοῦν μηδὲν εἴη τῶν ἀπηριθμημένων τὸ κινοῦν , τί ἄν εἴη ; ἢ φαίνεταί γε δύο ταῦτα τὰ κινοῦντα , νοῦς καὶ ὄρεξις , ὄρεξις μὲν ἐπὶ τῶν ἐμπαθῶν , νοῦς δὲ ὁ μὲν λογικὸς καὶ πρακτικὸς ἐπὶ τῶν σπουδαίων , ὁ δὲ κατὰ φαντασίαν ἐπὶ τῶν ἀλόγων · ἐν γὰρ ἐκείνοις ἡ νόησις οὐ λογισμός ἐστιν ἀλλὰ φαντασία . καὶ ἡμεῖς δὲ ὅταν ἀπροβουλεύτως μνησθέντες τινὸς ἴωμεν ὄπισθεν αὐτοῦ , κατὰ μόνην φαντασίαν κινούμεθα . τρία οὖν κατὰ τοῦτο τὰ κινητικὰ κατὰ τόπον εἴη ἄν , νοῦς πρακτικὸς φαντασία καὶ ὄρεξις . μήποτε δὲ οὐκ εὐλόγως ἔχῃ λέγειν τοσαῦτα τὰ τῆς κινήσεως αἴτια , ἀλλ’ ἓν τοῦτο τίθεσθαι καὶ κοινὸν τὴν ὄρεξιν . εἰ γὰρ καὶ ἐν πλείοσιν ὑφέστηκε , νῷ καὶ θυμῷ καὶ ἐπιθυμίᾳ , ἀλλ’ οὖν εἰς ἕν τι συνάγεται καθὸ ὄρεξις . εἰ γὰρ δύο νοῦς καὶ ὄρεξις ἐκίνουν , κατὰ κοινὸν ἄν τι εἶδος ἐκίνουν . νῦν δὲ ὁ μὲν νοῦς οὐ φαίνεται κινῶν ἄνευ ὀρέξεως ἡ γὰρ βούλησις ὄρεξις · ὅταν δὲ κτὰ λογισμὸν κινῆται , καὶ κτὰ βούλησιν κινεῖται ) , ἡ δὲ ὄρεξις κινεῖ παρὰ τὸν λογισμόν · ἡ γὰρ ἐπιθυμία ὄρεξίς τίς ἐστιν . ἓν δὲ λέγομεν τὸ ὀρεκτικὸν οὐχ ὡς μιᾶς φύσεως οὔσης τῆς τε τοῦ νοῦ καὶ τῆς ἐμπαθοῦς , ἀλλ’ ὡς τὰ ἀφ’ ἑνὸς καὶ πρὸς έν . ὄρεξις μὲν οὖν ἀρχὴ κινήσεως τῷ σώματι , ταύτης δὲ τὸ ὀρεκτόν , οἷον κάλλος πόμα νίκη . τοῦτο δὲ τὸ ἀγαθὸν ἢ τὸ ὄντως ἢ τὸ φαινόμενον , καὶ πρακτον · τοῦτο δέ ἐστι τὸ καὶ ἄλλως ἔχειν δυνάμενον , καὶ περὶ ὃ βουλή , οἷον εἰρηνεῦσαι πολε - μῆσαι πλουτῆσαι ὑγιᾶναι . ὅτι μὲν οὖν ἡ τοιαύτη δύναμις τῆς ψυχῆς κινεῖ ἡ καλουμένη ὀρεκτικὴ φανερόν · ὅπως δέ , ὡς ἄν τινος τῇ ψυχῇ ἔφεσις γένηται ( τοῦτο δέ ἐστι τὸ ὀρεκτὸν καὶ πρακτὸν ἀγαθόν ) , καὶ δεῖται τῆς εἰς αὐτὸ μετουσίας καὶ τοπικῆς μεταβάσεως , εὐθὺς τὸ πνεῦμα τὸ ἐν ἐγκεφάλῳ κινεῖ τοῦτο γὰρ αὐτῇ πρῶτον ὄργανον αἰσθήσεως καὶ κινήσεως , λεπτότατον ὂν ὥσπερ τὸ τῆς ζωῆς ἐν καρδίᾳ ) · τὸ δὲ τὰ νεῦρα , πάντων ἐν ἐγκεφάλῳ τὰς ἀρχὰς ἐχόντων · τὰ δὲ τὰ ὀργανικὰ τοὐ σώματος μόρια , χεῖρας καὶ πόδας καὶ τὰ λοιπά · τούτοις δὲ τὸ ὅλον σῶμα μετάγεται καὶ οὕτω κίνησις γίνεται . ἐπεὶ δὲ ἡ ὄρεξις ἢ ἐν νῷ ἢ ἐν τῷ πάθει , ποτὲ μὲν κατορθουμένη ποτὲ δ’ ἡμαρτημένη ἡ πρᾶξις γίνεται . εἰ μὲν γὰρ ὁ νοῦς ἄρχοι , κατορθοῖ · πᾶς γὰρ νοῦς ᾗ νοῦς ὀρθός ἐστιν · εἰ δὲ ἡ ἐμπαθής , ἁμαρτάνει . καὶ ἀεὶ μὲν ὁ πρακτικὸς νοῦς ἕνεκά του τῆς πράξεως γάρ ) , ὁ θεωρητικὸς δ’ οὔ . τέλος δ’ ἐκείνῳ μὲν ἡ πρᾶξις , τῷ δὲ ἡ θεωρία . καὶ μέντοι καὶ ἡ ὄρεξις ἕνεκά του πᾶσα · τοῦ ὀρεκτοῦ γάρ . τὸ δὲ ἀρχὴ μὲν τῷ πρακτικῷ νῷ γίνεται βουλευομένῳ , τέλος δὲ τῆς πράξεως . οἷον ῥιγῶντες βουλευόμεθα ὅτι δεῖ σκέπης · τοῦτο ὅ ἄν γένοιτο , εἰ ἐπινοηθείη τι ἡμῖν περιβόλαιον · τοῦτο δὲ εἰ στήμονα καὶ κρόκην συνάψαιμεν · ταῦτα δὲ ἐξ ἐρίων , ἐκ τῶν προβάτων δὲ τὰ ἔρια · δεῖ οὖν ὠνήσασθαι πρόβατα . καὶ εἰς τοῦτο τοῦ πρακτικοῦ νοῦ λήξαντος ἐν - τεῦθεν ἡ πρᾶξις ἄρχεται · ὠνούμεθα πρόβατα , κείρομεν τὰ ἔρια , στήμονα καὶ κρόκην ποιοῦμεν · ταῦτα δὲ συμπλέξαντες ποιοῦμεν περιβόλαιον · καὶ ἐνταῦθα κατέληξε πάλιν ἡ πρᾶξις , ἔνθα ἤρξατο ἡ θεωρία . καὶ δὴ περὶ τοῦ αὐτοῦ λογίσαιτ’ ἄν πολλάκις καὶ ὁ θεωρητικὸς νοῦς , εἰς ὃ καὶ ὁ πρακτικός , οὐχ ὁμοίως δέ · ὁ μὲν γὰρ αὐτὴν τὴν φύσιν τοῦ πράγματος ἐπισκέψαιτο μόνην ὅπως ἔχοι , οὐκ εἰδὼς εἴτε πρακτόν ἐστιν εἴτε μή , οἷον τίς ποτε φύσις ὑγείας καὶ τίς ἡ τῶν σωμάτων κρᾶσις , καὶ οὐ πρὸς μερικὸν ἀλλὰ καθόλου · ὁ δὲ ὅπως ἂν τόδε τὸ σῶμα ψυχρὰν ἔχον δυσκρασίαν ἰάσαιτο , πάντα μερικά . μή - ποτε δὲ καὶ ὁ θεωρητικὸς κινεῖ · ὅτι μὲν γάρ ἐστί τις ὄρεξις καὶ αὐτῷ , πρόδηλον . ὀρεγόμεθα γὰρ μαθημάτων καὶ τῆς τῶν πραγμάτων θεωρίας καὶ τῆς πρὸς τὸ θεῖον ἀνατάσεως · ἔνθεν καὶ πρὸς τοὺς διδασκάλους φοιτῶμεν ἑαυτοῖς ἐξευρεῖν μὴ δυνάμενοι , οἵ τε διδάσκαλοι πρὸς τοὺς διδαχθῆναι ὀφείλοντας ἔρχονται ὀρεχθέντες τούτου . κἄν τελειωθέντα δέ τις ὑποθοῖτο τὸν ἡμέτερον νοῦν καὶ γενόμενον ἐνεργείᾳ , καὶ τότε προσδεὴς ἔσται τῆς ἀπ’ ἄλλου γνωστοῦ ἐπ’ ἄλλο μεταβάσεως , ὡς καὶ νῦν ὁρῶμεν τοὺς ἐπιστήμονας · οὐ γὰρ δὴ πάντα προχείρως ἕξει ὡς ὁ θεῖος ἀθρόως καὶ μιᾷ ἐπιβολῇ καὶ ἀεὶ πάντων τῶν ὄντων ἑστῶσαν ἔχων τὴν θεωρίαν , ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ἐφ’ ἕτερον θεώρημα μεταβαίνων ἔσται · τοῦτο δὲ ὀρέξεως ἄνευ ἀδύνατον . ὥστε γένοιτ’ ἄν ποτε καὶ ἡ ἐν τῷ θεωρη - τικῷ νῷ ὄρεξις αἰτία τῷ σώματι τῆς κατὰ τόπον κινήσεως . ἢ πρὸς ταῦτα ἐκεῖνο συντόμως εἰπεῖν , ὡς οὐκ αὐτόθεν ἡ ἐν τῷ θεωρητικῷ ὄρεξις κινητική ἐστι τοῦ σώματος , ἀλλ’ ὀρεχθεὶς τοῦ μαθεῖν τι ἢ διδάξαι , ἐπεὶ μὴ οἷόν τε τοῦτο γενέσθαι ἄνευ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως , ἐπιτρέπει τῷ πρακτικῷ νῷ ποιήσασθαι τὴν τοῦ σώματος κίνησιν , ὁ δὲ κινεῖ · ἐπεὶ καὶ ὑγιαίνειν τὸ σῶμα βούλεται , ἵνα μὴ πρὸς τὴν ἐνέργειαν ἐμποδίζηται , καὶ λ·ουτροῖς ἔνθεν καὶ γυμνασίοις χρῆται · οὐχ ᾗ δὲ θεωρητικός , ἀλλ’ ᾗ πρακτικός , ὡς εἷς τῷ τέλει διαφέρων . ὅτι μὲν οὖν κατ’ ὄρεξιν ἐν τοῖς ζώοις ἡ κίνησις , δῆλον ἐκ τούτων . Ἐπεὶ δ’ ὀρέξεις γίνονται ἐναντίαι ἀλλήλαις , τοῦτο δέ , ὅταν λόγος ἐπι - θυμίᾳ μάχηται , σκεπτέον ὅπως ποτὲ ταῦτ’ ἔχει . ὁ μὲν γὰρ λόγος σωφροσύνη καὶ δικαιοσύνης ὀρέγεται , τὰ δὲ πάθη τὸ μὲν ἐπὶ τὸ φιλήδονον , τὸ δὲ ἐπὶ τὸ φιλότιμον ἐκκαλεῖται · καὶ ὁ μὲν διὰ τὸ μέλλον ἀνθέλκειν κελεύει , ἡ δὲ ἐπι - θυμία διὰ τ·ὸ ἤδη ἡδύ · φαίνεται γὰρ τὸ ἤδη ἡδὺ καὶ ἁπλῶς ἡδὺ καὶ τὸ παρὸν ἀγαθὸν καὶ ἀπλῶς ἀγαθὸν διὰ τὸ μὴ ὁρᾶν τὸ μέλλον . καὶ δήπου τῷ πυρέττοντι ψυχροῦ ἐφιεμένῳ ὁ μὲν νοῦς ὁρῶν τὸ μέλλον κακὸν ἐκ τῆς πόσεως ἀποτρέπει πιεῖν , ἡ μέντοι ἐπιθυμία τὸ παρὸν ὁρῶσα βιάζεται · καὶ οὕτω λοιπὸν συμβαίνει τὴν μάχην τῶν ὀρέξεων γίνεσθαι . τοῦτο δ’ ἐν μόνοις ἀνθρώ - ποις τοῖς καὶ χρόνου αἴσθησιν ἔχουσιν , οὔτε δὲ ἐν τοῖς κρείττοσιν οὔτε ἐν τοῖς χείροσι · τοῖς μὲν γὰρ οὐκ ἔστιν ἀλογία , τοῖς δ’ οὐκ ἔστι λόγος . τούτων οὕτως ἐχόντων ἀνάγκη τὸ κινοῦν τὴν κατὰ τόπον κίνησιν τὸ ζῶον μὴ ἓν εἶναι . ἀλλὰ γένει μὲν ἕν , εἴδει δὲ καὶ ἀριθμῷ πλεῖστα . αὐτίκα ποιητικὸν μὲν καὶ πρῶτον αἴτιον αὐτὴ ἡ ὄρεξις · δεύτερον δὲ ᾧ κινεῖ . τοῦτο δὲ διττόν , τὸ μὲν κινοῦν μέν , οὐ κινούμενον δέ , ὡς τὸ ὀρεκτόν , οἷον ὑγεία , νίκη , ὃ δὴ καὶ τελικὸν κινήσεως αἴτιον · τὸ δὲ κινούμενόν τε καὶ κινοῦν , ὅπερ ἐστὶν ὀργανικόν , τὸ ἐν ἐγκεφάλῳ πνεῦμα · τούτῳ γὰρ ὀργάνῳ πρώτῳ πρὸς τὴν αἴσθησιν καὶ κίνησιν ἡ ψυχὴ χρῆται . ὅθεν καὶ εἴ τις ἔμφραξις ἐν νεύρῳ γένοιτο τοῦ πνεύματος κωλύουσα τὴν δίοδον , τὸ μὲν ἀνωτέρω κινήσεται τὸ κάτω δ’ οὔ . εἰδικὸν δὲ αὐτὴ ἡ κίνησις , ἧς ζητοῦμεν τὰ αἴτια . κινούμενον δὲ τὸ ζῶον . τὸ μέντοι πνεῦμα καὶ ἀρχὴ καὶ τέλος ἐστί · καθὸ μὲν γὰρ μέσον ὂν τῆς ἀσωμάτου καὶ ἀύλου φύσεως καὶ τοῦ παχέος τούτου σώματος , καὶ δι’ αὐτοῦ δευτέρως καὶ κίνησις χορηγεῖται καὶ αἴσθησις , εἴη ἄν ἀρχή · καθὸ δὲ ἄλλοθεν κινεῖται καὶ εἰς αὐτὸ ἀποτελευτῶσιν αἱ τῆς ψυχῆς ἐλλάμψεις καὶ ζωαί , γένοιτ’ ἄν τελευτή . ὅθεν ἕν ἐστι καὶ οὐχ ἕν , καὶ κινούμενον καὶ ἀκίνητον . θεωρητέον δὲ περὶ αὐτοῦ ὕστερον ἐν τοῖς κοινοῖς ἔργοις ψυχῆς καὶ σώματος διεξοδικώτερον · νῦν δ’ ὡς ἐν κεφαλαίῳ εἰπεῖν ὅτι τὸ κινοῦν ὀργανικῶς , ὅπου ἂν ἀρχὴ καὶ τελευτὴ τὸ αὐτό , ὡς ἐν θύρᾳ καὶ κιβωτίῳ ὁ γίγγλυμος · ἐνταῦθα γὰρ τὸ κυρτὸν καὶ τὸ κοῖλον τὸ μὲν τελευτή , τὸ δ’ ἀρχή . διὸ τὸ μὲν ἠρεμεῖ τὸ δὲ κινεῖται , λόγῳ μὲν ἕτερα ὄντα , μεγέθει δὲ ἀχώριστα · πάντα γὰρ ὤσει καὶ ἕλξει κινεῖται . διὸ ὥσπερ ἐν κύκλῳ δεῖ μένειν τι καὶ ἐντεῦθεν ἄρχεσθαι τὴν κίνησιν . ὅλως μὲν οὖν , ὥσπερ εἴρηται , ᾗ ὀρεκτικὸν τὸ ζῶον , ταύτῃ ἑαυτοῦ κινητικόν · ὀρεκτικὸν δὲ οὐκ ἄνευ φαντασίας · αὕτη δὲ ἢ λογιστικὴ ἢ αἰσθητική , ὡς κἀν τοῖς περὶ φαντασίας ἐλέγετο . τῆς δὴ αἰσθητικῆς καὶ τὰ ἄλλα ζῷα μετέχει . ἡ γὰρ φαντασία ἢ ἀπὸ τοῦ νοῦ τὰς ἀρχὰς λαμβάνουσα κινεῖται ἢ παρὰ τῆς αἰσθήσεως . καὶ ἀπὸ μὲν τοῦ νοῦ τὸν τρόπον τοῦτον · ὅταν γὰρ ὁ νοῦς ὁ πρακτικὸς ὀρεχθῇ διά τι φέρε εἰπεῖν ἀγαθὸν κινῆσαι τὸ ζῶον ἐπὶ τὸ Βυζάντιον , εὐθὺς ἡ φαντασία τυποῦται ὑπὸ τῆς τοῦ νοῦ ὀρέξεως , τοῦτο δέ ἐστι τῆς βου - λήσεως , καὶ μορφοῦται τὸν τύπον τῆς πόλεως ἢ ἀληθῆ , εἰ ἔφθη διὰ τῆς αἰσθήσεως τυπωθῆναι , τότε μνημονεύουσα , ἢ ἐξ ὁμοιότητος τῶν ἄλλων καὶ πεπλασμένον · εἶτα βουλευομένου , πότερον διὰ γῆς ἢ θαλάσσης πορεύσεται , καὶ ἡ φαντασία μορφοῦται τὸν πλοῦν ἢ τὴν γῆν · καὶ προκρίναντος θάτερον , εἰ τύχοι , τὴν διὰ γῆς καὶ τὴν διὰ τῶνδε ἢ τῶνδε τῶν τόπων ὁδόν , πάλιν ἡ φαντασία μορφοῦται κατ’ ἐκεῖνο , εἰς ὅπερ ἡ τοὐ νοῦ ἔκλινε βούλησις , καὶ τότε κινεῖ κατὰ ταύτην τὸ ζῶον συνθεῖσα πάντα τὰ φαντάσματα εἰς ἕν · λέγω δὴ τὴν ἐπὶ τόνδε τὸν τόπον πορείαν διὰ γῆς καὶ τῶνδε τῶν τόπων . καὶ τοιαύτη μὲν ἡ λογικὴ τήν τε ἀρχὴν ἀπὸ τοῦ νοῦ ἔχουσα καὶ κατὰ μέρος εἰς ἓν συντι - θεῖσα . ἡ μέντοι ἄλογος ἀπὸ τῶν αἰσθήσεων τὰς ἀρχὰς λαμβάνει · τὸ γὰρ ἐγγινόμενον ἐν αἰσθήσει πάθος τοῦ αἰσθητοῦ προσβαλόντος ἐναπομαξαμένη μορφοῦται , εἴτε ἡδὺ εἴτε λυπηρόν , καὶ κινεῖ τὴν ὄρεξιν ἐπὶ τὸ φυγεῖν ἢ ἑλεῖν , ἡ δὲ τὸ ζῶον · οἷον ὑπὸ τῆς τοῦ μέλιτος ὀσμῆς οὔσης ἡδείας πάσχει προσβαλὸν τὸ τῶν μυιῶν ὀσφραντικόν , τὸ δὲ τυποῖ τὸ φανταστικόν , ἐκ τούτου δὲ ὄρεξις , ἡ δὲ ἐπὶ τὸ μέλι τὰς μυίας ἄγει · τάς τε μελίσσας κατὰ τὰ αὐτὰ λυποῦσα διώκει ἡ τοῦ καπνοῦ προσβολή . ἐκ δὴ τῆς αἰσθήσεως ἡ ἄλογος φαντασία τὴν ἀρχὴν ἴσχει , καὶ τὰ πολλὰ φαντάσματα εἰς ἓν συνθεῖναι ἀδυνατεῖ , ὥσπερ ἡ λογική , ἀλλὰ συμπαρομαρτεῖ τῇ αἰσθήσει τοῦτο μόνον φανταζομένη , οὗπερ ἡ αἴσθησις ἀντελάβετο , ἐπιλανθανομένη τῶν ὄπισθεν · διὸ οὐδὲ δοξάξειν τὰ ἄλογα δύναται , εἴπερ ἡ δόξα τοῦ καθόλου .
Lemmas: εἰμί γοῦν μηδείς εἰμί ὁ ἀπαριθμέω ὁ κινέω , τίς ἄν εἰμί ; ἢ φαίνω γε δύο οὗτος ὁ κινέω , νόος καί ὄρεξις , ὄρεξις μέν ἐπί ὁ ἐμπαθής , νόος δέ ὁ μέν λογικός καί πρακτικός ἐπί ὁ σπουδαῖος , ὁ δέ κατά φαντασία ἐπί ὁ ἄλογος · ἐν γάρ ἐκεῖνος ὁ νόησις οὖον λογισμός εἰμί ἀλλά φαντασία . καί ἐγώ δέ ὅταν ἀπροβούλευτος μιμνήσκω τις ἔρχομαι ὄπισθεν αὐτός , κατά μόνος φαντασία κινέω . τρεῖς οὖν κατά οὗτος ὁ κινητικός κατά τόπος εἰμί ἄν , νόος πρακτικός φαντασία καί ὄρεξις . μήποτε δέ οὐ εὔλογος ἔχω λέγω τοσοῦτος ὁ ὁ κίνησις αἴτιος , ἀλλά εἷς οὗτος τίθημι καί κοινός ὁ ὄρεξις . εἰμί γάρ καί ἐν πλείων ὑφίστημι , νάω καί θυμός καί ἐπιθυμία , ἀλλά οὖν εἰς εἷς τίς συνάγω καθό ὄρεξις . εἰμί γάρ δύο νόος καί ὄρεξις κινέω , κατά κοινός ἄν τίς εἶδος κινέω . νῦν δέ ὁ μέν νόος οὖον φαίνω κινέω ἄνευ ὄρεξις ὁ γάρ βούλησις ὄρεξις · ὅταν δέ κτάομαι λογισμός κινέω , καί κτάομαι βούλησις κινέω ) , ὁ δέ ὄρεξις κινέω παρά ὁ λογισμός · ὁ γάρ ἐπιθυμία ὄρεξις τίς εἰμί . εἷς δέ λέγω ὁ ὀρεκτικός οὐ ὡς εἷς φύσις εἰμί ὁ τε ὁ νόος καί ὁ ἐμπαθής , ἀλλά ὡς ὁ ἀπό εἷς καί πρός ἐν . ὄρεξις μέν οὖν ἀρχή κίνησις ὁ σῶμα , οὗτος δέ ὁ ὀρεκτός , οἷος κάλλος πόμα νίκη . οὗτος δέ ὁ ἀγαθός ἢ ὁ εἰμί ἢ ὁ φαίνω , καί πράκτω · οὗτος δέ εἰμί ὁ καί ἄλλως ἔχω δύναμαι , καί περί ὅς βουλή , οἷος εἰρηνεύω πόλος - μήδομαι πλουτέω ὑγιαίνω . ὅτι μέν οὖν ὁ τοιοῦτος δύναμις ὁ Ψυχή κινέω ὁ καλέω ὀρεκτικός φανερός · ὅπως δέ , ὡς ἄν τις ὁ Ψυχή ἔφεσις γίγνομαι ( οὗτος δέ εἰμί ὁ ὀρεκτός καί πρακτός ἀγαθός ) , καί δήω ὁ εἰς αὐτός μετουσία καί τοπικός μετάβασις , εὐθύς ὁ πνεῦμα ὁ ἐν ἐγκέφαλος κινέω οὗτος γάρ αὐτός πρῶτος ὄργανον αἴσθησις καί κίνησις , λεπτός εἰμί ὥσπερ ὁ ὁ ζωή ἐν Καρδία ) · ὁ δέ ὁ νεῦρον , πᾶς ἐν ἐγκέφαλος ὁ ἀρχή ἔχω · ὁ δέ ὁ ὀργανικός ὁ σῶμα μόριον , χείρ καί πούς καί ὁ λοιπός · οὗτος δέ ὁ ὅλος σῶμα μετάγω καί οὗτος κίνησις γίγνομαι . ἐπεί δέ ὁ ὄρεξις ἢ ἐν νάω ἢ ἐν ὁ πάθος , ποτέ μέν κατορθόω ποτέ δέ ἁμαρτάνω ὁ πρᾶξις γίγνομαι . εἰμί μέν γάρ ὁ νόος ἄρχω , κατορθόω · πᾶς γάρ νόος ὅς νόος ὀρθός εἰμί · εἰμί δέ ὁ ἐμπαθής , ἁμαρτάνω . καί ἀεί μέν ὁ πρακτικός νόος ἕνεκα ὁ ὁ πρᾶξις γάρ ) , ὁ θεωρητικός δέ οὖον . τέλος δέ ἐκεῖνος μέν ὁ πρᾶξις , ὁ δέ ὁ θεωρία . καί μέντοι καί ὁ ὄρεξις ἕνεκα ὁ πᾶς · ὁ ὀρεκτός γάρ . ὁ δέ ἀρχή μέν ὁ πρακτικός νάω γίγνομαι βουλεύω , τέλος δέ ὁ πρᾶξις . οἷος ῥιγόω βουλεύω ὅτι δεῖ σκέπη · οὗτος ὅς ἄν γίγνομαι , εἰμί ἐπινοέω τίς ἐγώ περιβόλαιον · οὗτος δέ εἰμί στήμων καί κρόκη συνάπτω · οὗτος δέ ἐκ ἔριον , ἐκ ὁ πρόβατον δέ ὁ ἔριον · δεῖ οὖν ὠνέομαι πρόβατον . καί εἰς οὗτος ὁ πρακτικός νόος λήγω ἐν - τεῦ ὁ πρᾶξις ἄρχω · ὠνέομαι πρόβατον , κείρω ὁ ἔριον , στήμων καί κρόκη ποιέω · οὗτος δέ συμπλέκω ποιέω περιβόλαιον · καί ἐνταῦθα καταλήγω πάλιν ὁ πρᾶξις , ἔνθα ἄρχω ὁ θεωρία . καί δή περί ὁ αὐτός λογίζομαι ἄν πολλάκις καί ὁ θεωρητικός νόος , εἰς ὅς καί ὁ πρακτικός , οὐ ὁμοίως δέ · ὁ μέν γάρ αὐτός ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα ἐπισκοπέω μόνος ὅπως ἔχω , οὐ εἰδοί εἴτε πρακτός εἰμί εἴτε μή , οἷος τίς ποτός φύσις ὑγεία καί τίς ὁ ὁ σῶμα κρᾶσις , καί οὖον πρός μερικός ἀλλά καθόλου · ὁ δέ ὅπως εἄν ὅδε ὁ σῶμα ψυχρός ἔχω δυσκρασία ἰάομαι , πᾶς μερικός . μή - ποτός δέ καί ὁ θεωρητικός κινέω · ὅτι μέν γάρ εἰμί τις ὄρεξις καί αὐτός , πρόδηλος . ὀρέγω γάρ μάθημα καί ὁ ὁ πρᾶγμα θεωρία καί ὁ πρός ὁ θέω ἀνάτασις · ἔνθεν καί πρός ὁ διδάσκαλος φοιτάω ἑαυτοῦ ἐξευρίσκω μή δύναμαι , ὁ τε διδάσκαλος πρός ὁ διδάσκω ὀφείλω ἔρχομαι ὀρέγω οὗτος . ἄν τελειόω δέ τις ὑποτίθημι ὁ ἡμέτερος νόος καί γίγνομαι ἐνέργεια , καί τότε προσδεής εἰμί ὁ ἀπό ἄλλος γνωστός ἐπί ἄλλος μετάβασις , ὡς καί νῦν ὁράω ὁ ἐπιστήμων · οὖον γάρ δή πᾶς προχείρως ἔχω ὡς ὁ θεῖος ἀθρόος καί εἷς ἐπιβολή καί ἀεί πᾶς ὁ εἰμί ἵστημι ἔχω ὁ θεωρία , ἀλλά ἀπό ἕτερος ἐπί ἕτερος θεώρημα μεταβαίνω εἰμί · οὗτος δέ ὄρεξις ἄνευ ἀδύνατος . ὥστε γίγνομαι ἄν ποτός καί ὁ ἐν ὁ θεωρέω - τικῷ νάω ὄρεξις αἰτία ὁ σῶμα ὁ κατά τόπος κίνησις . ἢ πρός οὗτος ἐκεῖνος σύντομος εἶπον , ὡς οὐ αὐτόθεν ὁ ἐν ὁ θεωρητικός ὄρεξις κινητικός εἰμί ὁ σῶμα , ἀλλά ὀρέγω ὁ μανθάνω τίς ἢ διδάσκω , ἐπεί μή οἷος τε οὗτος γίγνομαι ἄνευ ὁ κατά τόπος κίνησις , ἐπιτρέπω ὁ πρακτικός νάω ποιέω ὁ ὁ σῶμα κίνησις , ὁ δέ κινέω · ἐπεί καί ὑγιαίνω ὁ σῶμα βούλομαι , ἵνα μή πρός ὁ ἐνέργεια ἐμποδίζω , καί λ·ουτρεω ἔνθεν καί γυμνάσιον χράω · οὐ ὅς δέ θεωρητικός , ἀλλά ὅς πρακτικός , ὡς εἷς ὁ τέλος διαφέρω . ὅτι μέν οὖν κατά ὄρεξις ἐν ὁ ζῷον ὁ κίνησις , δῆλος ἐκ οὗτος . ἐπεί δέ ὄρεξις γίγνομαι ἐναντίος ἀλλήλων , οὗτος δέ , ὅταν λόγος ἐπι - θυμιάω μάχομαι , σκεπτέος ὅπως ποτέ αὐτός ἔχω . ὁ μέν γάρ λόγος σωφροσύνη καί δικαιοσύνη ὀρέγω , ὁ δέ πάθος ὁ μέν ἐπί ὁ φιλήδονος , ὁ δέ ἐπί ὁ φιλότιμος ἐκκαλέω · καί ὁ μέν διά ὁ μέλλω ἀνθέλκω κελεύω , ὁ δέ ἐπι - θυμιάω διά τ·ὸ ἤδη ἡδύς · φαίνω γάρ ὁ ἤδη ἡδύς καί ἁπλόος ἡδύς καί ὁ πάρειμι ἀγαθός καί ἀπλόος ἀγαθός διά ὁ μή ὁράω ὁ μέλλω . καί δήπου ὁ πυρέσσω ψυχρός ἐφίημι ὁ μέν νόος ὁράω ὁ μέλλω κακός ἐκ ὁ πόσις ἀποτρέπω πίνω , ὁ μέντοι ἐπιθυμία ὁ πάρειμι ὁράω βιάζομαι · καί οὗτος λοιπός συμβαίνω ὁ μάχη ὁ ὄρεξις γίγνομαι . οὗτος δέ ἐν μόνος ἀνθρώ - Πόις ὁ καί χρόνος αἴσθησις ἔχω , οὔτε δέ ἐν ὁ ἀγαθός οὔτε ἐν ὁ χείρων · ὁ μέν γάρ οὐ εἰμί ἀλογία , ὁ δέ οὐ εἰμί λόγος . οὗτος οὕτως ἔχω ἀνάγκη ὁ κινέω ὁ κατά τόπος κίνησις ὁ ζῷον μή εἷς εἰμί . ἀλλά γένος μέν εἷς , εἶδος δέ καί ἀριθμός πλεῖστος . αὐτίκα ποιητικός μέν καί πρῶτος αἴτιος αὐτός ὁ ὄρεξις · δύο δέ ὅς κινέω . οὗτος δέ διττός , ὁ μέν κινέω μέν , οὖον κινέω δέ , ὡς ὁ ὀρεκτός , οἷος ὑγεία , νίκη , ὅς δή καί τελικός κίνησις αἴτιος · ὁ δέ κινέω τε καί κινέω , ὅσπερ εἰμί ὀργανικός , ὁ ἐν ἐγκέφαλος πνεῦμα · οὗτος γάρ ὄργανον πρῶτος πρός ὁ αἴσθησις καί κίνησις ὁ ψυχή χράω . ὅθεν καί εἰμί τις ἔμφραξις ἐν νεῦρον γίγνομαι ὁ πνεῦμα κωλύω ὁ δίοδος , ὁ μέν ἀνωτέρω κινέω ὁ κάτω δέ οὖον . εἰδικός δέ αὐτός ὁ κίνησις , ὅς ζητέω ὁ αἴτιος . κινέω δέ ὁ ζῷον . ὁ μέντοι πνεῦμα καί ἀρχή καί τέλος εἰμί · καθό μέν γάρ μέσος εἰμί ὁ ἀσώματος καί ἄυλος φύσις καί ὁ παχύς οὗτος σῶμα , καί διά αὐτός δύο καί κίνησις χορηγέω καί αἴσθησις , εἰμί ἄν ἀρχή · καθό δέ ἄλλοθεν κινέω καί εἰς αὐτός ἀποτελευτάω ὁ ὁ Ψυχή ἐλλάμπω καί ζωή , γίγνομαι ἄν τελευτή . ὅθεν εἷς εἰμί καί οὐ εἷς , καί κινέω καί ἀκίνητος . θεωρητέον δέ περί αὐτός ὕστερος ἐν ὁ κοινός ἔργον Ψυχή καί σῶμα διεξοδικός · νῦν δέ ὡς ἐν κεφάλαιος εἶπον ὅτι ὁ κινέω ὀργανικός , ὅπου εἄν ἀρχή καί τελευτή ὁ αὐτός , ὡς ἐν θύρα καί κιβώτιον ὁ γίγγλυμος · ἐνταῦθα γάρ ὁ κυρτός καί ὁ κοῖλος ὁ μέν τελευτή , ὁ δέ ἀρχή . διό ὁ μέν ἠρεμέω ὁ δέ κινέω , λόγος μέν ἕτερος εἰμί , μέγεθος δέ ἀχώριστος · πᾶς γάρ ὠθέω καί ἕλκω κινέω . διό ὥσπερ ἐν κύκλος δεῖ μένω τίς καί ἐντεῦθεν ἄρχω ὁ κίνησις . ὅλως μέν οὖν , ὥσπερ εἴρω , ὅς ὀρεκτικός ὁ ζῷον , οὗτος ἑαυτοῦ κινητικός · ὀρεκτικός δέ οὐ ἄνευ φαντασία · οὗτος δέ ἢ λογιστικός ἢ αἰσθητικός , ὡς ἐν ὁ περί φαντασία λέγω . ὁ δή αἰσθητικός καί ὁ ἄλλος ζῷον μετέχω . ὁ γάρ φαντασία ἢ ἀπό ὁ νόος ὁ ἀρχή λαμβάνω κινέω ἢ παρά ὁ αἴσθησις . καί ἀπό μέν ὁ νόος ὁ τρόπος οὗτος · ὅταν γάρ ὁ νόος ὁ πρακτικός ὀρέγω διά τίς φέρω εἶπον ἀγαθός κινέω ὁ ζῷον ἐπί ὁ Βυζάντιον , εὐθύς ὁ φαντασία τυπόω ὑπό ὁ ὁ νόος ὄρεξις , οὗτος δέ εἰμί ὁ βοῦς - λῆσις , καί μορφόω ὁ τύπος ὁ πόλις ἢ ἀληθής , εἰμί φθάνω διά ὁ αἴσθησις τυπόω , τότε μνημονεύω , ἢ ἐκ ὁμοιότης ὁ ἄλλος καί πλάσσω · εἶτα βουλεύω , πότερος διά γῆ ἢ θάλασσα πορεύω , καί ὁ φαντασία μορφόω ὁ πλόος ἢ ὁ γῆ · καί προκρίνω ἕτερος , εἰμί τυγχάνω , ὁ διά γῆ καί ὁ διά ὅδε ἢ ὅδε ὁ τόπος ὁδός , πάλιν ὁ φαντασία μορφόω κατά ἐκεῖνος , εἰς ὅσπερ ὁ ὁ νόος κλίνω βούλησις , καί τότε κινέω κατά οὗτος ὁ ζῷον συντίθημι πᾶς ὁ φάντασμα εἰς εἷς · λέγω δή ὁ ἐπί ὅδε ὁ τόπος πορεία διά γῆ καί ὅδε ὁ τόπος . καί τοιοῦτος μέν ὁ λογικός ὁ τε ἀρχή ἀπό ὁ νόος ἔχω καί κατά μέρος εἰς εἷς συντι - τίθημι . ὁ μέντοι ἄλογος ἀπό ὁ αἴσθησις ὁ ἀρχή λαμβάνω · ὁ γάρ ἐγγίγνομαι ἐν αἴσθησις πάθος ὁ αἰσθητής προσβάλλω ἐναπομάσσω μορφόω , εἴτε ἡδύς εἴτε λυπηρός , καί κινέω ὁ ὄρεξις ἐπί ὁ φεύγω ἢ αἱρέω , ὁ δέ ὁ ζῷον · οἷος ὑπό ὁ ὁ μέλι ὀσμή εἰμί ἡδύς πάσχω προσβάλλω ὁ ὁ μυῖα ὀσφραντικός , ὁ δέ τυπόω ὁ φανταστικός , ἐκ οὗτος δέ ὄρεξις , ὁ δέ ἐπί ὁ μέλι ὁ μυῖα ἄγω · ὁ τε μέλισσα κατά ὁ αὐτός λυπέω διώκω ὁ ὁ καπνός προσβολή . ἐκ δή ὁ αἴσθησις ὁ ἄλογος φαντασία ὁ ἀρχή ἴσχω , καί ὁ πολύς φάντασμα εἰς εἷς συντίθημι ἀδυνατέω , ὥσπερ ὁ λογικός , ἀλλά συμπαρομαρτέω ὁ αἴσθησις οὗτος μόνος φαντάζω , ὅσπερ ὁ αἴσθησις ἀντιλαμβάνω , ἐπιλανθάνομαι ὁ ὄπισθεν · διό οὐδέ δοξάζω ὁ ἄλογος δύναμαι , εἴπερ ὁ δόξα ὁ καθόλου .