socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 7.21
Οἷα τοῖς τῶν Περσῶν αἰχμαλώτοις Ἀκάκιος Ἀμίδης ἐπίσκοπος πεποίηκε . Τότε δὴ καὶ Ἀκάκιον τὸν τῆς Ἀμίδης ἐπίσκοπον πρᾶξις ἀγαθὴ περιφανέστερον πεποίηκε τοῖς πᾶσιν . Ὡς γὰρ οἱ Ῥωμαίων στρατιῶται τοὺς αἰχμαλώτους Περσῶν , οὓς τὴν Ἀζαζηνὴν πορθήσαντες ἔλαβον , ἀποδοῦναι τῷ Περσῶν βασιλεῖ κατ̓ οὐδένα τρόπον ἐβούλοντο , λιμῷ τε οἱ αἰχμάλωτοι ἐφθείροντο , περὶ τοὺς ἑπτακισχιλίους ὄντες τὸν ἀριθμὸν , καὶ ταῦτα οὐ μικρῶς ἐλύπει τὸν βασιλέα τῶν Περσῶν , τότε ὁ Ἀκάκιος οὐ παρεῖδε ταῦτα γινόμενα : συγκαλέσας δὲ τοὺς ὑφ̓ αὑτῷ κληρικοὺς ἄνδρας ἔφη : Ὁ Θεὸς ἡμῶν οὔτε δίσκων οὔτε ποτηρίων χρῄζει , οὔτε γὰρ ἐσθίει , οὔτε πίνει , ἐπεὶ μὴ δὲ προσδεής ἐστιν : ἐπεὶ τοίνυν πολλὰ κειμήλια χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ ἡ ἐκκλησία ἐκ τῆς εὐγνωμοσύνης τῶν προσηκόντων αὐτῇ κέκτηται , προσήκει ἐκ τούτων ῥύσασθαί τε τῶν στρατιωτῶν τοὺς αἰχμαλώτους , καὶ διαθρέψαι αὐτούς . Ταῦτα καὶ ἄλλα πλείονα τούτοις παραπλήσια διεξελθὼν , χωνεύει μὲν τὰ κειμήλια : τιμήματα δὲ τοῖς στρατιώταις ὑπὲρ τῶν αἰχμαλώτων καταβαλὼν , καὶ διαθρέψας αὐτοὺς , εἶτα δοὺς ἐφόδια , τῷ οἰκείῳ ἀπέπεμψε βασιλεῖ . Αὕτη ἡ τοῦ θαυμαστοῦ Ἀκακίου πρᾶξις πλέον τὸν Περσῶν βασιλέα κατέπληττεν , ὅτι ἀμφότερα Ῥωμαῖοι μεμελετήκασι πολέμῳ τε καὶ εὐεργεσίᾳ νικᾷν . Φασὶν δὲ ὡς καὶ ἐπιθυμήσειεν ὁ Περσῶν βασιλεὺς εἰς ὄψιν ἐλθεῖν αὐτῷ τὸν Ἀκάκιον , ἐφ̓ ᾧτε καὶ τῆς θέας ἀπολαῦσαί τ̓ ἀνδρὸς , καὶ τοῦτο γενέσθαι τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου κελεύσαντος . Τῆς οὖν ἐκ Θεοῦ νίκης τοῖς Ῥωμαίοις ὑπαρξάσης , πολλοὶ τῶν ἐν λόγοις ἀνθούντων εἰς τὸν βασιλέα βασιλικοὺς ἔγραφον λόγους , δημοσίᾳ τε τούτους παρῄεσαν . Καὶ δὴ καὶ ἡ τοῦ βασιλέως γαμετὴ ἡρωϊκῷ μέτρῳ ποιήματα ἔγραφεν : ἦν γὰρ ἐλλόγιμος : Λεοντίου γὰρ τοῦ σοφιστοῦ τῶν Ἀθηνῶν θυγάτηρ οὖσα , ὑπὸ τῷ πατρὶ ἐπαιδεύθη , καὶ διὰ λόγων ἐληλύθει παντοίων . Ταύτην ἡνίκα ὁ βασιλεὺς ἔμελλεν ἄγεσθαι , Χριστιανὴν ὁ ἐπίσκοπος Ἀττικὸς ποιήσας ἐν τῷ βαπτίζειν ἀντὶ Ἀθηναΐδος Εὐδοκίαν ὠνόμασεν . Πολλοὶ μὲν οὖν , ὡς ἔφην , βασιλικοὺς ἔλεγον λόγους : ὁ μέν τις τῷ βασιλεῖ γνώριμος βουλόμενος γενέσθαι : ὁ δέ τις τὴν οἰκείαν ἐν λόγοις δύναμιν εἰς πολλοὺς ἄγειν ἐσπουδακὼς , μηδαμῶς ἀγνοεῖσθαι θέλων ἣν πολλοῖς πόνοις παιδείαν ἐκτήσατο .
Lemmas: οἷος ὁ ὁ Πέρσης αἰχμάλωτος Ἀκάκιος Ἄμιδα ἐπίσκοπος ποιέω . τότε δή καί Ἀκάκιος ὁ ὁ Ἄμιδα ἐπίσκοπος πρᾶξις ἀγαθός περιφανής ποιέω ὁ πᾶς . ὡς γάρ ὁ Ῥωμαῖος στρατιώτης ὁ αἰχμάλωτος Πέρσης , ὅς ὁ Ἀζαζηνὴν πορθέω λαμβάνω , ἀποδίδωμι ὁ Πέρσης βασιλεύς κατά οὐδείς τρόπος βούλομαι , λιμός τε ὁ αἰχμάλωτος φθείρω , περί ὁ ἑπτακισχίλιοι εἰμί ὁ ἀριθμός , καί οὗτος οὖον μικρός λυπέω ὁ βασιλεύς ὁ Πέρσης , τότε ὁ Ἀκάκιος οὖον παροράω οὗτος γίγνομαι : συγκαλέω δέ ὁ ὑπό ἑαυτοῦ κληρικός ἀνήρ φημί : ὁ θεός ἐγώ οὔτε δίσκος οὔτε ποτήριον χρῄζω , οὔτε γάρ ἐσθίω , οὔτε πίνω , ἐπεί μή δέ προσδεής εἰμί : ἐπεί τοίνυν πολύς κειμήλιον χρύσεος τε καί ἀργύρεος ὁ ἐκκλησία ἐκ ὁ εὐγνωμοσύνη ὁ προσήκω αὐτός κτάομαι , προσήκω ἐκ οὗτος ἐρύω τε ὁ στρατιώτης ὁ αἰχμάλωτος , καί διατρέφω αὐτός . οὗτος καί ἄλλος πλείων οὗτος παραπλήσιος διεξέρχομαι , χωνεύω μέν ὁ κειμήλιον : τίμημα δέ ὁ στρατιώτης ὑπέρ ὁ αἰχμάλωτος καταβάλλω , καί διατρέφω αὐτός , εἶτα δίδωμι ἐφόδια , ὁ οἰκεῖος ἀποπέμπω βασιλεύς . Ἄτη ὁ ὁ θαυμαστός Ἀκάκιος πρᾶξις πλέω ὁ Πέρσης βασιλεύς καταπλήσσω , ὅτι ἀμφότερος Ῥωμαῖος μελετάω πόλεμος τε καί εὐεργεσία νικάω . φημί δέ ὡς καί ἐπιθυμέω ὁ Πέρσης βασιλεύς εἰς ὄψις ἔρχομαι αὐτός ὁ Ἀκάκιος , ἐπί ὅστε καί ὁ θέα ἀπολαύω τε ἀνήρ , καί οὗτος γίγνομαι ὁ βασιλεύς Θεοδόσιος κελεύω . ὁ οὖν ἐκ Θεός Νίκη ὁ Ῥωμαῖος ὑπάρχω , πολύς ὁ ἐν λόγος ἀνθέω εἰς ὁ βασιλεύς βασιλικός γράφω λόγος , δημόσιος τε οὗτος πάρειμι . καί δή καί ὁ ὁ βασιλεύς γαμετή ἡρωϊκός μέτρον ποίημα γράφω : εἰμί γάρ ἐλλόγιμος : Λεόντιος γάρ ὁ σοφιστής ὁ Ἀθῆναι θυγάτηρ εἰμί , ὑπό ὁ πατήρ παιδεύω , καί διά λόγος ἔρχομαι παντοῖος . οὗτος ἡνίκα ὁ βασιλεύς μέλλω ἄγω , Χριστιανή ὁ ἐπίσκοπος Ἀττικός ποιέω ἐν ὁ βαπτίζω ἀντί Ἀθηναΐς Εὐδοκία ὀνομάζω . πολλός μέν οὖν , ὡς φημί , βασιλικός λέγω λόγος : ὁ μέν τις ὁ βασιλεύς γνώριμος βούλομαι γίγνομαι : ὁ δέ τις ὁ οἰκεῖος ἐν λόγος δύναμις εἰς πολύς ἄγω σπουδάζω , μηδαμῶς ἀγνοέω ἐθέλω ὅς πολύς πόνος παιδεία κτάομαι .