socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 4.33
Ὅπως οἱ Γότθοι κατὰ Οὐάλεντα ἐχριστιάνισαν . Οἱ πέραν τοῦ Ἴστρου βάρβαροι οἱ καλούμενοι Γότθοι , ἐμφύλιον πρὸς ἑαυτοὺς κινήσαντες πόλεμον εἰς δύο μέρη ἐτμήθησαν : ὧν τοῦ ἑνὸς ἡγεῖτο Φριτιγέρνης , τοῦ δὲ ἑτέρου Ἀθανάριχος . Ἐπικρατεστέρου δὲ τοῦ Ἀθαναρίχου φανέντος , Φριτιγέρνης προσφεύγει Ῥωμαίοις , καὶ τὴν αὐτῶν κατὰ τοῦ ἀντιπάλου ἐπεκαλεῖτο βοήθειαν . Γνωρίζεται ταῦτα τῷ βασιλεῖ Οὐάλεντί : καὶ κελεύει τοὺς ἐνιδρυμένους κατὰ τὴν Θρᾴκην στρατιώτας βοηθεῖν τοῖς βαρβάροις κατὰ βαρβάρων στρατεύουσι : καὶ ποιοῦνται νίκην κατὰ Ἀθαναρίχου πέραν τοῦ Ἴστρου , τοὺς πολεμίους εἰς φυγὴν τρέψαντες . Αὕτη πρόφασις γέγονε τοῦ Χριστιανοὺς γενέσθαι τῶν βαρβάρων πολλούς : ὁ γὰρ Φριτιγέρνης , χάριν ἀποδιδοὺς ὦν εὐηργέτητο , τὴν θρησκείαν τοῦ βασιλέως ἠσπάζετο , καὶ τοὺς ὑφ̓ ἑαυτῷ τοῦτο ποιεῖν προετρέπετο . Διὸ καὶ μέχρι νῦν πλείους οἱ Γότθοι τῆς Ἀρειανῆς θρησκείας ὄντες τυγχάνουσι , τότε διὰ τὸν βασιλέα ταύτῃ προσθέμενοι . Τότε δὲ καὶ Οὐλφίλας ὁ τῶν Γότθων ἐπίσκοπος γράμματα ἐφεῦρε Γοτθικά : καὶ τὰς θείας γραφὰς εἰς τὴν Γότθων μεταβαλὼν , τοὺς βαρβάρους μανθάνειν τὰ θεῖα λόγια παρεσκεύασεν . Ἐπειδὴ δὲ Οὐλφίλας οὐ μόνον τοὺς ὑπὸ Φριτιγέρνην , ἀλλὰ καὶ τοὺς ὑπὸ Ἀθανάριχον ταττομένους βαρβάρους τὸν Χριστιανισμὸν ἐξεδίδασκεν , ὁ Ἀθανάριχος , ὡς παραχαραττομένης τῆς πατρῴου θρησκείας , πολλοὺς τῶν Χριστιανιζόντων τιμωρίαις ὑπέβαλλεν : ὥστε γενέσθαι μάρτυρας τηνικαῦτα βαρβάρους Ἀρεανίζοντας . Ἀλλὰ Ἄρειος μὲν , πρὸς τὴν Σαβελλίου τοῦ Λίβυος δόξαν ἀπαντῆσαι μὴ δυνηθεὶς , τῆς ὀρθῆς ἐξέπεσε πίστεως , πρόσφατον Θεὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ δογματίσας . Οἱ δὲ βάρβαροι ἁπλότητι τὸν Χριστιανισμὸν δεξάμενοι , ὑπὲρ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως τῆς ἐνταῦθα ζωῆς κατεφρόνησαν . Ταῦτα μὲν περὶ τῶν Χριστιανιζόντων .
Lemmas: ὅπως ὁ Γότθος κατά Οὐάλης χριστιανίζω . ὁ πέραν ὁ Ἴστρος βάρβαρος ὁ καλέω Γότθος , ἐμφύλιος πρός ἑαυτοῦ κινέω πόλεμος εἰς δύο μέρος τέμνω : ὅς ὁ εἷς ἡγέομαι Φριτιγέρνης , ὁ δέ ἕτερος Ἀθανάριχος . επικρατέστερος δέ ὁ Ἀθανάριχος φαίνω , Φριτιγέρνης προσφεύγω Ῥωμαῖος , καί ὁ αὐτός κατά ὁ ἀντίπαλος ἐπικαλέω βοήθεια . γνωρίζω οὗτος ὁ βασιλεύς Οὐάλης : καί κελεύω ὁ ἐνιδρύω κατά ὁ Θρᾴκη στρατιώτης βοηθέω ὁ βάρβαρος κατά βάρβαρος στρατεύω : καί ποιέω Νίκη κατά Ἀθανάριχος πέραν ὁ Ἴστρος , ὁ πολέμιος εἰς φυγή τρέπω . Ἄτη πρόφασις γίγνομαι ὁ Χριστιανός γίγνομαι ὁ βάρβαρος πολύς : ὁ γάρ Φριτιγέρνης , χάρις ἀποδίδωμι οὖν εὐεργετέω , ὁ θρησκεία ὁ βασιλεύς ἀσπάζομαι , καί ὁ ὑπό ἑαυτοῦ οὗτος ποιέω προτρέπω . Διὸ καί μέχρι νῦν πλείων ὁ Γότθος ὁ αρειανός θρησκεία εἰμί τυγχάνω , τότε διά ὁ βασιλεύς οὗτος προστίθημι . τότε δέ καί Ουλφίλας ὁ ὁ Γότθος ἐπίσκοπος γράμμα ἐφευρίσκω Γοτθικός : καί ὁ θεῖος γραφή εἰς ὁ Γότθος μεταβάλλω , ὁ βάρβαρος μανθάνω ὁ θεῖον λόγιος παρασκευάζω . ἐπεί δέ Ουλφίλας οὖον μόνος ὁ ὑπό Φριτιγέρνην , ἀλλά καί ὁ ὑπό Ἀθανάριχος τάσσω βάρβαρος ὁ χριστιανισμός ἐκδιδάσκω , ὁ Ἀθανάριχος , ὡς παραχαραττομενω ὁ πατρῷος θρησκεία , πολύς ὁ Χριστιανίζω τιμωρία ὑποβάλλω : ὥστε γίγνομαι μάρτυς τηνικαῦτα βάρβαρος Ἀρεανίζοντας . ἀλλά Ἄρειος μέν , πρός ὁ Σαβέλλιος ὁ Λίβυς δόξα ἀπαντάω μή δύναμαι , ὁ ὀρθός ἐκπίπτω πίστις , πρόσφατος θεός ὁ υἱός ὁ Θεός δογματίζω . ὁ δέ βάρβαρος ἁπλότης ὁ χριστιανισμός δέχομαι , ὑπέρ ὁ εἰς Χριστός πίστις ὁ ἐνταῦθα ζωή καταφρονέω . οὗτος μέν περί ὁ Χριστιανίζω .