socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 2.37
Περὶ τῆς ἐν Ἀριμίνῳ συνόδου , καὶ περὶ τῆς ἐκεῖσε ἐκτεθείσης πίστεως . Γνοὺς δὲ ὁ βασιλεὺς , τοὺς μὲν ἐκποδὼν δἰ ἐξορίας ποιεῖ : οἰκουμενικὴν δὲ σύνοδον συγκροτεῖν ἐβούλετο , ὅπως ἂν πάντας τοὺς τῆς ἀνατολῆς ἐπισκόπους εἰς τὴν δύσιν ἑλκύσας , ὁμοδόξους , εἰ δύναιτο , τοὺς πάντας ποιήσειεν . Ὡς δὲ αὐτῷ ταῦτα σκεπτομένῳ χαλεπὰ τὰ τῆς ὁδοῦ κατεφαίνετο , διμερῆ γενέσθαι τὴν σύνοδον αὐτοῖς προσέταξεν , ἐν Ἀριμίνῳ μὲν τῆς Ἰταλίας τοὺς τότε παρόντας συνελθεῖν ἐπιτρέψας : τοὺς δὲ ἐν ἀνατολῇ διὰ γραμμάτων ἐν Νικομηδείᾳ τῆς Βιθυνίας ἀπαντῆσαι ἐκέλευσε . Ταῦτα μὲν ὁ βασιλεὺς σκοπῷ τῆς ὀμοφωνίας ἐκέλευσεν : οὐ μὴν αὐτῷ ὁ σκοπὸς χρηστὴν ἔσχεν ἔκβασιν : οὐδετέρα γὰρ τῶν συνόδων ἑαυτῇ συνεφώνησεν , ἀλλ̓ ἑκατέρα διῃρέθη . Οὔτε γὰρ οἱ ἐν Ἀριμίνῳ συνελθόντες ὁμοφωνῆσαι δεδύνηνται : καὶ οἱ τῆς ἀνατολῆς συνελθόντες ἐν Σελευκείᾳ τῆς Ἰσαυρίας ἕτερον σχίσμα εἰργάσαντο . Ὅπως μὲν οὖν ἕκαστα τούτων ἐγένετο προϊόντες δηλώσομεν , πρότερον περὶ Εὐδοξίου μικρὰ μνημονεύσαντες . Περὶ γὰρ τόνδε τὸν χρόνον Λεοντίου τελευτήσαντος , ὃς τὸν αἱρετικὸν Ἀέτιον εἰς τὴν διακονίαν προβέβλητο , Εὐδόξιος Γερμανικείας ἐπίσκοπος ὢν—Συρίας δὲ καὶ ἥδε ἡ πόλισ—κατὰ τὴν Ῥώμην τότε παρὼν ἐπείγεσθαι σκέπτεται . Καὶ τῷ βασιλεῖ δολίως διαλέγεται , ὡς χρῃζούσης τῆς Γερμανικέων πόλεως παραμυθίας καὶ φυλακῆς , συγχωρηθῆναι αὐτῷ ταχεῖαν ἐπάνοδον . Οὐδὲν δὲ ὁ βασιλεὺς προειδόμενος ἀφίησιν αὐτόν : ὁ δὲ τοὺς τοῦ κοιτῶνος κρατοῦντας ἔχων συνεργοὺς , τὴν Ἀντιοχείας ἐπισκοπὴν ὑπορύξας , τὴν ἑαυτοῦ πόλιν ἀπέλιπε . Καὶ τὸν Ἀέτιον συγκροτεῖν ἐπειρᾶτο , σπουδήν τε ἐτίθετο συνέδριον ἐπισκοπῶν καθίσαι , καὶ ἀποδοῦναι αὐτῷ τῆς διακονίας τὴν ἀξίαν . Τοῦτο μὲν οὖν οὐδαμῶς ἐγένετο , διότι ἐπικρατέστερον ἦν τὸ κατὰ Ἀετίου μῖσος τῆς Εὐδοξίου σπουδῆς . Τοσαῦτα καὶ περὶ τούτων εἰρήσθω . Τῶν δὲ ἐν τῇ Ἀριμίνῳ συνελθόντων , οἱ μὲν ἀνατολικοὶ σιγῇ τὰ κατὰ Ἀθανασίου παραπέμψαντες συνεληλυθέναι ἔφασκον . Συνελαμβάνοντο δὲ τῇ τούτων σπουδῇ Οὐρσάκιος καὶ Οὐάλης , οἱ ἐξ ἀρχῆς μὲν τὸ τοῦ Ἀρείου συγκροτήσαντες δόγμα , ἐν τῷ μέσῳ δὲ τῷ ὁμοουσίῳ συνθέμενοι διὰ τοῦ ἐπιδοθέντος βιβλίου τῷ ἐπισκόπῳ τῆς Ῥώμης , ὥς μοι καὶ πρότερον εἴρηται : οὗτοι γὰρ ἀεὶ πρὸς τοὺς ἐπικρατοῦντας ἐπέκλινον . Συνελαμβάνοντο δὲ τούτοις Γερμάνιος καὶ Αὐξέντιος , Δημόφιλός τε καὶ Γάϊος . Ὡς οὖν ἐν τῷ συλλόγῳ τῶν παρόντων ἄλλος ἄλλο τι προβάλλεσθαι παρετάττοντο , τηνικαῦτα οἱ περὶ Οὐρσάκιον καὶ Οὐάλεντα πάντα ἔλεγον τὰ περὶ τῆς πίστεως ὑπαγορευθέντα μένειν ἀργὰ , δέχεσθαι δὲ νεωτέραν ἔκθεσιν , ἣν μικρὸν ἔμπροσθεν ἐν Σιρμίῳ συνελθόντες ἐξέθεντο . Ταῦτα ἔλεγον , καὶ χάρτην μετὰ χεῖρας ἔχοντες , ἀναγινώσκεσθαι πεποιήκασιν , ἄλλην δὲ ἔκθεσιν πίστεως , ἣν ἐν Σιρμίῳ προτυπώσαντες , ἐκεῖ μὲν , ὡς καὶ πρότερον ἔφην , ἐταμιεύσαντο , τότε δὲ ἐν τῇ Ἀριμίνῳ φανερὰν πεποιήκασιν : ἥτις ἐκ Ῥωμαϊκοῦ μὲν ἡρμηνεύθη , ἐστὶ δὲ ἐν τούτοις τοῖς ῥήμασιν : Ἐξετέθη πίστις ἡ καθολικὴ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ δεσπότου ἡμῶν Κωνσταντίου , ἐν ὑπατείᾳ Φλαβίου Εὐσεβίου καὶ Ὑπατίου τῶν λαμπροτάτων , ἐν Σιρμίῳ τῇ προένδεκα καλανδῶν Ἰουνίων . Πιστεύομεν εἰς ἕνα τὸν μόνον καὶ ἀληθινὸν Θεὸν , Πατέρα παντοκράτορα , κτίστην καὶ δημιουργὸν τῶν πάντων : καὶ εἰς ἕνα μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ , τὸν πρὸ πάντων τῶν αἰώνων , καὶ πρὸ πάσης ἀρχῆς , καὶ πρὸ παντὸς ἐπινοουμένου χρόνου , καὶ πρὸ πάσης καταληπτῆς ἐπινοίας γεγεννημένον ἀπαθῶς ἐκ τοῦ Θεοῦ , δἰ οὗ οἵ τε αἰῶνες κατηρτίσθησαν , καὶ τὰ πάντα ἐγένετο : γεγεννημένον δὲ μονογενῆ , μόνον ἐκ μόνου ὑπὸ τοῦ Πατρὸς , Θεὸν ἐκ Θεοῦ , ὅμοιον τῷ γεννήσαντι αὐτὸν Πατρὶ κατὰ τὰς γραφάς : οὗ τὴν γέννησιν οὐδεὶς ἐπίσταται , ἢ μόνος ὁ γεννήσας αὐτὸν Πατήρ . Τοῦτον ἴσμεν τὸν μονογενῆ αὐτοῦ Υἱὸν , νεύματι πατρικῷ παραγενόμενον ἐκ τῶν οὐρανῶν εἰς ἀθέτησιν τῆς ἁμαρτίας , καὶ γεννηθέντα ἐκ Μαρίας τῆς παρθένου , καὶ ἀναστραφέντα μετὰ τῶν μαθητῶν , καὶ πᾶσαν τὴν οἰκονομίαν πληρώσαντα κατὰ τὴν πατρικὴν βούλησιν , σταυρωθέντα , καὶ ἀποθανόντα , καὶ εἰς τὰ καταχθόνια κατελθόντα , καὶ τὰ ἐκεῖσε οἰκονομήσαντα , ὃν πυλωροὶ ᾅδου ἰδόντες ἔφριξαν , καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ , καὶ ἀναστραφέντα μετὰ τῶν μαθητῶν , καὶ . τεσσαράκοντα ἡμερῶν πληρουμένων , ἀναληφθέντα εἰς τοὺς οὐρανοὺς , καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς , καὶ ἐλευσόμενον τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ δόξῃ τῇ πατρικῇ , ἀποδιδόντα ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ . Καὶ εἰς τὸ Ἄγιον Πνεῦμα , ὃ αὐτὸς ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Υἱὸς Ἰησοῦς Χριστὸς ἐπηγγείλατο πέμψαι τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων , τὸν Παράκλητον , κατὰ τὸ γεγραμμένον , Ἀπέρχομαι πρὸς τὸν Πατέρα μου , καὶ παρακαλέσω τὸν Πατέρα μου , καὶ ἄλλον Παράκλητον πέμψει ὑμῖν , τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας . Ἐκεῖνος ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται , καὶ διδάξει καὶ ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα . Τὸ δὲ ὄνομα τῆς οὐσίας , διὰ τὸ ἁπλούστερον ὑπὸ τῶν πατέρων τεθεῖσθαι , ἀγνοούμενον δὲ ὑπὸ τῶν λαῶν , σκάνδαλον φέρειν , διὰ τὸ μήτε τὰς γραφὰς τοῦτο περιέχειν , ἤρεσε τοῦτο περιαιρεθῆναι , καὶ παντελῶς μηδεμίαν μνήμην οὐσίας ἐπὶ Θεοῦ εἶναι τοῦ λοιποῦ , διὰ τὸ τὰς θείας γραφὰς μηδαμοῦ περὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ οὐσίας μεμνῆσθαι . Ὅμοιον δὲ λέγομεν τὸν Υἱὸν τῷ Πατρὶ κατὰ πάντα , ὡς αἱ ἅγιαι γραφαὶ λέγουσίν τε καὶ διδάσκουσιν . Τούτων ἀναγνωσθέντων , διαναστάντες οἶς ταῦτα οὐκ ἤρεσκεν ἔφασαν , Οὐ δεόμενοι πίστεως ἐνταῦθα συνεληλύθαμεν : ὑγιῆ γὰρ φυλάττομεν , ἣν ἐξ ἀρχῆς παρειλήφαμεν : ἀλλ̓ ἵνα , εἴ τις περὶ ταύτην καινοτομία γένοιτο , ταύτην κωλύσωμεν . Εἰ οὖν τὰ ἀναγνωσθέντα μηδὲν καινοτομεῖ , φανερῶς ἤδη τὴν Ἀρειανὴν αἵρεσιν ἀναθεματίσατε , καθ̓ ὃν τρόπον καὶ τὰς ἄλλας αἱρέσεις ὁ παλαιὸς κανὼν τῆς ἐκκλησίας ὡς βλασφήμους ἐξέβαλεν . Ὅτι γὰρ τὸ βλάσφημον Ἀρείου δόγμα τοὺς θορύβους τῆς ἐκκλησίας καὶ τὰς ἄχρι νῦν γινομένας , ἐκίνησε ταραχὰς , τοῦτο τῇ οἰκουμένῃ δῆλον καθέστηκεν . Αὕτη ἡ πρότασις , ἡ ὑπὸ τῶν περὶ Οὐρσάκιον καὶ Οὐάλεντα , Γερμάνιόν τε καὶ Αὐξέντιον καὶ Δημόφιλον καὶ Γάϊον μὴ δεχθεῖσα , τελέως τὴν ἐκκλησίαν διέσπασεν . Οὗτοι μὲν γὰρ τοῖς τότε κατὰ τὴν ἐν Ἀριμίνῳ ἀναγνωσθεῖσι προσέθεντο : οἱ δὲ τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν αὖθις ἐκύρωσαν , κατεγέλασαν δὲ καὶ τῆς προγραφῆς τῶν ἀναγνωσθέντων : μάλιστα δὲ Ἀθανάσιος , δἰ ὧν πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ γνωρίμους ἐπιστέλλων τοιάδε κατὰ λέξιν φησίν . Τί γὰρ ἔλειπε διδασκαλίας εἰς εὐσέβειαν τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ , ἵνα νῦν περὶ πίστεως ζητῶσι , καὶ τὴν ὑπατείαν τῶν παρόντων χρόνων προτάσσωσι τῶν παῤ αὐτῶν ἐκτιθεμένων ῥημάτων δῆθεν περὶ πίστεως ; Οὐρσάκιος γὰρ καὶ Οὐάλης καὶ Γερμάνιος πεποιήκασιν , ὃ μήτε γέγονεν μήτε ἠκούσθη ποτε παρὰ Χριστιανοῖς . Γράψαντες γὰρ ὡς ἤθελον αὐτοὶ πιστεύειν , προέταξαν τὴν ὑπατείαν καὶ τὸν μῆνα καὶ τὴν ἡμέραν τοῦ παρόντος χρόνου , ἵνα δείξωσι πᾶσι τοῖς φρονίμοις , ὅτι μὴ πρότερον ἀλλὰ νῦν ἐπὶ Κωνσταντίου ἀρχὴν ἔχει τούτων ἡ πίστις . Πάντες γὰρ πρὸς τὴν ἰδίαν αἵρεσιν βλέποντες ἔγραφον . Πρὸς τούτοις περὶ τοῦ Κυρίου προσποιούμενοι γράφειν , ἄλλον δεσπότην ἑαυτῶν ὀνομάζουσι Κωνστάντιον : αὐτὸς γὰρ ἦν ὁ τὴν δυναστείαν τῆς ἀσεβείας αὐτοῖς παρέχων . Καὶ αἰώνιον δὲ αὐτὸν βασιλέα εἰρήκασιν οἱ τὸν Υἱὸν ἀΐδιον ἀρνούμενοι : οὕτως εἰσὶ πρὸς ἀσέβειαν Χριστομάχοι . Ἀλλ̓ ἴσως ἐστὶν αὐτοῖς πρόφασις τῆς ὑπατείας ἡ τῶν ἁγίων προφητῶν χρονογραφία . Ἀλλὰ κἂν τοῦτο τολμήσωσιν εἰπεῖν , πολὺ τὴν ἀμαθίαν ἑαυτῶν ἐξαγγέλλουσιν . Αἱ μὲν γὰρ τῶν ἁγίων προφητεῖαι χρόνων ἔχουσι μνήμην : καὶ Ἡσαΐας μὲν καὶ Ὠσηὲ ἐν ἡμέραις Ὀζίου καὶ Ἰωάθαμ καὶ Ἄχαζ καὶ Ἐζεκίου γεγόνασιν : Ἰερεμίας δὲ ἐν ἡμέραις Ἰωσίου : Ἰεζεκιὴλ δὲ καὶ Δανιὴλ ἐπὶ Κύρου καὶ Δαρείου . Καὶ ἄλλοι ἐν ἄλλοις χρόνοις ἐπροφήτευσαν , οὐ τῆς θεοσεβείας ἀρχὴν καταβαλλόμενοι : ἦν γὰρ καὶ πρὸ αὐτῶν καὶ ἀεὶ καὶ πρὸ καταβολῆς κόσμου : ταύτην ἡμῖν ὁ Θεὸς ἐν Χριστῷ προητοίμασεν : οὐδὲ τῆς αὐτῶν πίστεως τοὺς χρόνους ἐσήμαινον : ἦσαν γὰρ καὶ πρὸ τούτων τῶν χρόνων αὐτοὶ πιστοί : ἀλλὰ τῆς δἰ αὐτῶν ἀπαγγελίας ἦσαν οἱ χρόνοι . Ἡ δὲ ἀπαγγελία προηγουμένως μὲν περὶ τῆς ἐπιδημίας τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν : ἐπακολούθημα δὲ περὶ τῶν ἐσομένων τῷ Ἰσραὴλ καὶ τοῖς ἔθνεσι : καὶ ἦσαν οἱ χρόνοι σημαινόμενοι οὐκ ἀρχὴ πίστεως , καθὰ προεῖπον , ἀλλ̓ αὐτῶν τῶν προφητῶν , καθ̓ οὓς αὐτοὶ γενόμενοι τοιαῦτα προεφήτευον . Οὗτοι δὲ οἱ νῦν σοφοὶ οὐχ ἱστορίας ἐξηγούμενοι , οὐδὲ τὰ μέλλοντα προλέγοντες , ἀλλὰ γράψαντες , Ἐξετέθη ἡ πίστις ἡ καθολικὴ , εὐθὺς προσέθηκαν καὶ τὴν ὑπατείαν καὶ τὸν μῆνα καὶ τὴν ἡμέραν . Ὥσπερ οἱ ἅγιοι τῶν ἱστοριῶν καὶ τῆς ἑαυτῶν διακονίας τοὺς χρόνους ἔγραφον , οὕτως οὗτοι τῆς ἑαυτῶν πίστεως τὸν χρόνον σημαίνουσι . Καὶ εἴθε περὶ τῆς ἑαυτῶν ἔγραφον—νῦν γὰρ ἤρξαντο — καὶ μὴ ὡς περὶ τῆς καθολικῆς ἐπεχείρουν : οὐ γὰρ ἔγραψαν , οὕτω πιστεύομεν , ἀλλ̓ ὅτι ἐξετέθη ἡ καθολικὴ πίστις . Τὸ μὲν οὖν τολμηρὸν τῆς προαιρέσεως ἐλέγχει τὴν ἀμαθίαν αὐτῶν : τὸ δὲ καινὸν ἐπινόημα τῆς γραφῆς ἴσον ἐστὶ τῆς Ἀρειανῆς αἱρέσεως . Οὕτω γὰρ γράψαντες ἐδίδαξαν , πότε μὲν ἤρξαντο πιστεύειν αὐτοί : ἀπὸ δὲ τοῦ νῦν βούλονται τὴν πίστιν αὐτῶν καταγγέλλεσθαι . Καὶ ὥσπερ κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴν Λουκᾶν ἐτέθη δόγμα περὶ τῆς ἀπογραφῆς , καὶ τοῦτο τὸ δόγμα πρότερον μὲν οὐκ ἦν , ἀπὸ δὲ τῶν ἡμερῶν ἐκείνων ἤρξατο εἶναι , καὶ ἐτέθη παρὰ τοῦ γράψαντος , οὕτω καὶ οὗτοι γράψαντες , ἐξετέθη νῦν ἡ πίστις , ἔδειξαν ὅτι νεώτερον τὸ τῆς αἱρέσεως αὐτῶν ἐστὶ φρόνημα , καὶ οὐκ ἦν πρότερον . Εἰ δὲ προστιθέασι τῆς καθολικῆς , ἔλαθον ἑαυτοὺς πεσόντες εἰς τὴν παρανομίαν τῶν ἀπὸ Φρυγίας : ὥστε καὶ αὐτοὺς κατ̓ ἐκείνους εἰπεῖν , ἡμῖν πρῶτον ἀπεκαλύφθη , καὶ ἀφ̓ ἡμῶν ἡ πίστις ἄρχεται τῶν Χριστιανῶν : καὶ ὥσπερ ἐκεῖνοι Μαξίμιλλαν καὶ Μοντανὸν , οὕτως οὗτοι ἀντὶ τοῦ Χριστοῦ δεσπότην Κωνστάντιον ἐπιγράφονται . Εἰ δὲ κατ̓ αὐτοὺς ἀπὸ τῆς νῦν ὑπατείας ἀρχὴν ἡ πίστις ἔχει , τί ποιήσουσιν οἱ πατέρες καὶ οἱ μακάριοι μάρτυρες ; τί δὲ καὶ αὐτοὶ ποιήσουσι τοὺς παῤ αὐτῶν κατηχηθέντας , καὶ πρὸ τῆς ὑπατείας ταύτης κοιμηθέντας ; πῶς αὐτοὺς ἐγείρουσιν , ἵνα ἃ μὲν ἔδοξαν δεδιδαχέναι , τούτους ἀπαλείψωσιν , ἃ δὲ νῦν ὡς ἐφευρόντες ἔγραψαν , ἐπισπείρωσιν αὐτοῖς ; οὕτως εἰσὶν ἀμαθεῖς , μόνον εἰδότες πλάττειν προφάσεις , καὶ ταύτας ἀπρεπεῖς καὶ ἀπιθάνους , ἐχούσας εὐθὺς τὸν ἔλεγχον . Τοιαῦτα μὲν Ἀθανάσιος τοῖς ἑαυτοῦ γνωρίμοις ἐπέστελλεν . Ἐξέστω δὲ τοῖς φιλομαθέσιν ἀναζητήσασι τὴν ἐπιστολὴν γνῶναι τὰ ἐν αὐτῇ δυνατῶς εἰρημένα : ἡμεῖς γὰρ μέρος αὐτῆς ἐνταῦθα παρατεθείκαμεν , τὸ μῆκος παραιτησάμενοι . Ἰστέον δὲ , ὅτι ἡ σύνοδος καθεῖλε τοὺς περὶ Οὐάλεντα καὶ Οὐρσάκιον , Αὐξέντιόν τε καὶ Γερμάνιον καὶ Γάϊον καὶ Δημόφιλον , ὅτι τὴν Ἀρειάνιον δόξαν ἀναθεματίσαι οὐ κατεδέξαντο . Διὸ οὗτοι μὲν ἀγανακτοῦντες ἐπὶ τῇ καθαιρέσει , πρὸς τὸν βασιλέα ταχέως ἀνέδραμον , ἐπικομιζόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν ἐν τῇ συνόδῳ τῆς πίστεως ἔκδοσιν . Ἡ σύνοδος δὲ δἰ ἐπιστολῆς γνώριμα τὰ ὑπ’ αὐτῆς γνωσθέντα καθίστη τῷ βασιλεῖ : ἧς ἐκ Ῥωμαϊκῶν μεταβληθείσης ἥδε ἔστιν ἡ διάνοια . Ἐπιστολὴ τῆς ἐν Ἀριμίνῳ συνόδου πρὸς τὸν βασιλέα Κωνστάντιον . Ἔκ τε τῆς τοῦ Θεοῦ κελεύσεως , καὶ τοῦ τῆς σῆς εὐσεβείας προστάγματος , τὰ πάλαι δογματισθέντα γεγεῆσθαι πιστεύομεν : εἰς γὰρ Ἀρίμινον ἐκ πασῶν τῶν πρὸς δύσιν πόλεων εἰς τὸ αὐτὸ πάντες ἐπίσκοποι συνήλθομεν : ἵνα καὶ ἡ πίστις τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας γνωρισθῇ , καὶ οἱ τἀναντία φρονοῦντες ἔκδηλοι γένωνται . Ὡς γὰρ ἐπὶ πλεῖστον διασκοποῦντες εὑρήκαμεν , ἀρεστὸν ἐφάνη τὴν πίστιν τὴν ἔκπαλαι διαμένουσαν , ἣν καὶ οἱ προφῆται καὶ τὰ εὐαγγέλια καὶ οἱ ἀπόστολοι διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐκήρυξαν , τοῦ καὶ τῆς σῆς βασιλείας φρουροῦ καὶ τῆς σῆς ῥώσεως προστάτου , ἵνα ταύτην κατασχόντες φυλάξωμεν , καὶ φυλάττοντες μέχρι τέλους διατηρῶμεν . Ἄτοπον γὰρ καὶ ἀθέμιτον ἐφάνη τῶν ὀρθῶς καὶ δικαίως ὡρισμένων τι μεταλλάσσειν , καὶ τῶν ἐν Νικαίᾳ κοινῇ μετὰ τοῦ ἐνδοξοτάτου σου πατρὸς καὶ βασιλέως Κωνσταντίνου ἐσκεμμένων : ὧν ἡ διδασκαλία τε καὶ τὸ φρόνημα διῆλθέ τε καὶ ἐκηρύχθη εἰς πάσας ἀνθρώπων ἀκοάς τε καὶ διανοίας , ἥτις ἀντίπαλος μόνη καὶ ὀλετὴρ τῆς Ἀρείου αἱρέσεως ὑπῆρξε : δἰ ἧς οὐ μόνον αὐτὴ , ἀλλὰ καὶ αἱ λοιπαὶ αἱρέσεις καθῃρέθησαν : ἐν ᾗ ὄντως καὶ τὸ προσθεῖναί τι σφαλερὸν , καὶ τὸ ἀφελέσθαι ἐπικίνδυνον ὑπάρχει : ὡς εἴπερ καὶ θάτερον γένοιτο , ἔσται τοῖς ἐχθροῖς ἄδεια ποιεῖν ἅπερ βούλοιντο . Ὅθεν Οὐρσάκιός τε καὶ Οὐάλης , ἐπειδὴ ἔκπαλαι μέτοχοί τε καὶ σύμφρονες τοῦ Ἀρειανικοῦ δόγματος ἦσαν καθεστηκότες , καὶ τῆς ἡμετέρας κοινωνίας χωρισθέντες ἀπεφάνθησαν . ἧς ἵνα μετάσχωσιν , ἐφ̓ οἷς ἑαυτοῖς συνεγνώκεισαν πλημμελήσαντες μετανοίας τε καὶ συγγνώμης ἠξίουν τυχεῖν , ὡς καὶ τὰ ἔγγραφα τὰ ὑπ’ ἐκείνων γεγενημένα μαρτυρεῖ : δἰ ὧν ἁπάντων φειδὼ γεγένηται καὶ τῶν ἐγκλημάτων συγγνώμη . Ἦν δὲ ὁ καιρὸς καθ̓ ὃν ταῦτα ἐπράττετο , ὅτε ἐν Μεδιολάνῳ τὸ συνέδριον τῆς συνόδου συνεκροτεῖτο , συμπαρόντων δὲ καὶ τῶν πρεσβυτέρων τῆς τῶν Ῥωμαίων ἐκκλησίας . Ἐγνωκότες δὲ ἅμα καὶ τὸν μετὰ τελευτὴν ἄξιον μνήμης Κωνσταντῖνον μετὰ πάσης ἀκριβείας καὶ ἐξετάσεως τὴν συγγραφεῖσαν πίστιν ἐκτεθεικότα , ἐπειδὴ δὲ ὡς ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο βαπτισθεὶς , καὶ πρὸς τὴν ὀφειλομένην εἰρήνην ἀνεχώρησεν , ἄτοπον εἶναι μετ̓ ἐκεῖνόν τι καινοτομεῖν , καὶ τοσούτους ἁγίους ὁμολογητὰς καὶ μάρτυρας τοὺς καὶ τοῦδε τοῦ δόγματος συγγραφεῖς τε καὶ εὑρετὰς ὑπεριδεῖν , οἵ τινες κατὰ τὸν παλαιὸν τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας θεσμὸν ἅπαντα φρονοῦντες διαμεμενήκασιν . Ὧν ὁ Θεὸς τὴν πίστιν καὶ εἰς τοὺς σοὺς χρόνους τῆς βασιλείας μετέδωκε διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δἰ οὗ σοὶ καὶ τὸ βασιλεύειν οὕτως ὑπῆρξεν , ὡς καὶ τῆς καθ̓ ἡμᾶς οἰκουμένης κρατεῖν . Πάλιν γοῦν οἱ ἐλεεινοὶ καὶ οἰκτροὶ τῷ φρονήματι ἀθεμίτῳ τολμήματι τῆς δυσσεβοῦς φρονήσεως κήρυκας ἑαυτοὺς ἀνήγγειλαν , καὶ ἐπιχειροῦσιν ἀνατρέπειν πᾶν τὸ τῆς ἀληθείας σύνταγμα . Ὡς γὰρ κατὰ τὸ σὸν πρόσταγμα τὸ συνέδριον τὴς συνόδου συνεκροτεῖτο , κἀκεῖνοι τῆς ἰδίας ἀπάτης ἐγύμνουν τὴν σκέψιν : ἐπειρῶντο γὰρ πανουργίᾳ τινι καὶ ταραχῇ προσφέροντές τι καινοτομεῖν , τῆς τοιαύτης ἑτεροίας τοὺς συναλισκομένους εὑρόντες Γερμάνιον , Αὐξέντιον καὶ Γάϊον , τοὺς τὴν ἔριν καὶ διχοστασίαν ἐμποιοῦντας : ὧν ἡ διδασκαλία μία μὲν οὖσα πᾶν πλῆθος βλασφημιῶν ὑπερβέβηκεν . Ὡς δὲ συνεῖδον οὐχὶ τῆς αὐτῆς προαιρέσεως ὄντας οὔτε ὁμογνωμονοῦντας ἐφ̓ οἷς κακῶς ἐφρόνουν , εἰς τὸ συμβούλιον ἡμῶν μετήγαγον ἑαυτοὺς , ὡς δοκεῖν ἕτερον γράφειν . Ἦν δὲ ὁ καιρὸς βραχὺς , ὁ καὶ τὰς γνώμας αὐτῶν ἐξελέγχων . Ἵνα μὴ οὖν τοῖς αὐτοῖς ἀεὶ τὰ τῆς ἐκκλησίας περιπίπτῃ , καὶ ταραχὴ καὶ θόρυβος κυλινδούμενος ἅπαντα συγχέῃ , βέβαιον ἐφάνη τὰ πάλαι ὡρισμένα ἔμμονα καὶ ἀμετακίνητα διαφυλάττειν , τοὺς δὲ προειρημένους ἀπὸ τῆς ἡμετέρας κοινωνίας ἀποκεχωρίσθαι . Δἰ ἣν αἰτίαν τοὺς ἀναδιδάξοντας πρέσβεις πρὸς τὴν σὴν ἐπιείκειαν ἀπεστάλκαμεν , τὴν γνώμην τοῦ συνεδρίου διὰ τῆς ἐπιστολῆς μηνύσοντας : τοῖς γε πρεσβεύουσι πρό γε πάντων τοῦτο παρεκελευσάμεθα , τὸ τὴν ἀλήθειαν πιστώσασθαι , ἐκ τῶν πάλαι ἀρχαίων καὶ δικαίων ὁρμωμένους . Οἳ καὶ τὴν σὴν ἀναδιδάξουσιν ὁσιότητα , ὅτι οὐχ ὥσπερ ἔφησαν Οὐρσάκιός τε καὶ Οὐάλης , ἔσται εἰρήνη , εἴπερ τι τῶν δικαίων ἀνατραπείη . Πῶς γὰρ εἰρήνην οἷόν τε ἄγειν τοὺς τὴν εἰρήνην καταλύοντας ; μᾶλλον γὰρ ἔρις καὶ ταραχὴ ἐκ τούτων σὺν ταῖς λοιπαῖς πόλεσι καὶ τῇ τῶν Ῥωμαίων ἐκκλησίᾳ γενήσεται . Διὸ δὴ καὶ ἱκετεύομεν τὴν σὴν ἐπιείκειαν , ἵνα προσηνέσιν ἀκοαῖς καὶ γαληναίῳ βλέμματι τὰ τῆς ἡμετέρας πρεσβείας ἀθρήσειας , μήτε πρὸς ὕβριν τῶν τετελευτηκότων καινόν τι μεταλλάττειν ἐπιτρέψειας , ἀλλ̓ ἐάσῃς ἡμᾶς ἐμμένειν τοῖς παρὰ τῶν προγόνων ὁρισθεῖσί τε καὶ νενομοθετημένοις : οὓς ἅπαντας μετὰ ἀγχινοίας τε καὶ φρονήσεως καὶ Πνεύματος Ἁγίου πεποιηκέναι φήσαιμεν ἄν . Τὰ γὰρ νῦν παῤ ἐκείνων καινοτομούμενα τοῖς μὲν πιστεύσασιν ἀπιστίαν ἐμποιεῖ , τοῖς δὲ ἀπιστήσασιν ὠμότητα . Ἱκετεύομεν δὲ ἔτι , ἵνα κελεύσῃς τοὺς ἐπισκόπους τοὺς ἐν ταῖς ἀλλοδαπαῖς διατρίβοντας , οὓς καὶ τὸ τῆς ἡλικίας ἐπίπονον καὶ τὸ τῆς πενίας ἐνδεὲς τρύχει , τὴν εἰς τὰ οἰκεῖα ἀνακομιδὴν ῥᾳδίαν ποιήσασθαι , ἵνα μὴ ἔρημοι τῶν ἐπισκόπων αἱ ἐκκλησίαι διαμένωσιν . Ἔτι δὲ πρὸς ἅπασι καὶ τοῦτο δεόμεθα , ἵνα μήτε ἐλλείπῃ τι τῶν προϋπαρξάντων μήτε πλεονάζῃ , ἀλλὰ πάντα ἄρρηκτα διαμένῃ ἐκ τῆς τοῦ σοῦ πατρὸς εὐσεβείας καὶ εἰς τὸν νῦν χρόνον διαφυλαττόμενα : μήτε λοιπὸν ἡμᾶς μοχθεῖν , καὶ ἐκτὸς τῶν ἰδίων παροικιῶν ἐπιτρέψειας γενέσθαι , ἀλλ̓ ἵνα οἱ ἐπίσκοποι σὺν τοῖς ἰδίοις λαοῖς μετ̓ εἰρήνης εἰς εὐχάς τε καὶ λατρείας σχολὴν ἄγοιεν , ἱκετεύοντες ὑπὲρ τῆς σῆς σωτηρίας καὶ βασιλείας καὶ εἰρήνης , ἣν ἡ θειότης σοι εἰς τὸ διηνεκὲς χαριεῖται . Οἱ δὲ ἡμέτεροι πρέσβεις τὰς ὑπογραφὰς καὶ τὰς τῶν ἐπισκόπων προσηγορίας κομίζουσιν : οἵτινες καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν θείων γραφῶν τὴν σὴν ἀναδιδάξουσι θειότητα . Ταῦτα μὲν οὖν ἡ σύνοδος ἔγραψε , καὶ δἰ ἐπισκόπων ἀπέστειλεν . Οἱ μέντοι περὶ Οὐρσάκιον καὶ Οὐάλεντα , φθάσαντες τὴν τούτων ἄφιξιν , προδιαβάλλουσι μὲν τὴν σύνοδον , ἐπιδείξαντες ἣν ἐπεκομίζοντο πίστεως ἔκδοσιν . Ὁ βασιλεὺς δὲ , ἐκ προλήψεως τῇ Ἀρειανῇ δόξῃ προσκείμενος , ἠγανάκτει μὲν κατὰ τῆς συνόδου : τοὺς δὲ περὶ Οὐάλεντα καὶ Οὐρσάκιον διὰ τιμῆς ἦγε πολλῆς . Διὸ οἱ ἀπὸ τῆς συνόδου πεμφθέντες ἐχρόνιζον , ἀποκρίσεως οὐ τυγχάνοντες . Ὀψὲ δέ ποτε τοιάδε πρὸς τὴν σύνοδον διὰ τῶν παρόντων ἀντέγραψεν ὁ βασιλεύς : Κωνστάντιος νικητὴς καὶ θριαμβευτὴς Αὔγουστος , πᾶσι τοῖς ἐν Ἀριμίνῳ ἐπισκόποις συνελθοῦσιν . Ἀεὶ μὲν προηγουμένην ἔχειν ἡμᾶς φροντίδα περὶ τοῦ θείου καὶ προσκυνητοῦ νόμου οὐδὲ ἡ ὑμετέρα χρηστότης ἀγνοεῖ . Ἀλλὰ νῦν τοὺς ἀπὸ τῆς συνέσεως ὑμῶν ἀποσταλέντας εἴκοσι ἐπισκόπους , ἀναδεξαμένους τὴν παῤ ὑμῶν πρεσβείαν , τέως οὐκ ἠδυνήθημεν ἰδεῖν : ἀναγκαία γὰρ ἡμῖν ἡ πρὸς τοὺς βαρβάρους ὁδός , καὶ ὡς οἴδατε , πρέπει τὴν ψυχὴν καθαρὰν οὖσαν ἀπὸ πάσης φροντίδος τὰ περὶ τοῦ θείου νόμου γυμνάζειν . Τοιγαροῦν τοὺς ἐπισκόπους ἐκελεύσαμεν ἐν τῇ Ἀδριανουπόλει ἐκδέξασθαι τὴν ἡμετέραν ἐπάνοδον , ἵν̓ ἐπειδὰν πάντα καλῶς διατεθῇ τὰ δημόσια , τότε λοιπὸν ἅπερ ὑποβάλλουσιν ἀκοῦσαι καὶ δοκιμάσαι δυνηθῶμεν . Τῇ μέντοι στερρότητι ὑμῶν μὴ βαρὺ φαινέσθω ὥστε ἐκδέξασθαι τὴν αὐτῶν ἐπάνοδον , ἵν̓ ἐπειδὰν ἐπανέλθωσι κομίζοντες ὑμῖν τὰς ἡμετέρας ἀποκρίσεις , δυνηθῆτε εἰς πέρας ἀγαγεῖν τὰ πρὸς τὴν λυσιτέλειαν ἀνήκοντα τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ . Ταῦτα δεξάμενοι τὰ γράμματα οἱ ἐπίσκοποι , αὖθις τοιαῦτα ἀντέγραψαν : Τὰ γράμματα τῆς σῆς φιλανθρωπίας ἐδεξάμεθα , κύριε θεοφιλέστατε βασιλεῦ , τὰ περιέχοντα διὰ τὴν τῶν δημοσίων ἀνάγκην τέως μὴ δεδυνῆσθαί σε τοὺς ἡμετέρους πρέσβεις θεωρῆσαι : ἡμᾶς δὲ κελεύεις ἐκδέξασθαι τὴν αὐτῶν ἐπάνοδον , ἕως ἂν τὰ παῤ ἡμῶν ὁρισθέντα ἀκολούθως τοῖς προγόνοις ἡμῶν ἐπιγνῷ παῤ αὐτῶν ἡ σὴ εὐλάβεια . Ἀλλὰ καὶ νῦν διὰ τούτων τῶν γραμμάτων ὁμολογοῦμεν καὶ διαβεβαιούμεθα μηδαμῶς ἡμᾶς ἀναχωρεῖν τῆς ἡμετέρας προθέσεως : τοῦτο γὰρ καὶ τοῖς πρέσβεσιν ἡμῶν ἐνετειλάμεθα . Ἀξιοῦμεν τοίνυν , ὅπως γαληναίᾳ τῇ προσόψει τά τε νῦν γράμματα τῆς ἡμετέρας μετριότητος κελεύσθῃς ἀναγνωσθῆναι : ἀλλὰ γὰρ κἀκεῖνα ἃ διὰ τῶν πρέσβεων ἡμῶν ἐνετειλάμεθα , ἡδέως ὑποδέξῃ . Ἐκεῖνο μέντοι συνορᾷ μεθ̓ ἡμῶν καὶ ἡ σὴ ἡμερότης , ὅση νῦν ἐστὶ λύπη καὶ κατήφεια , ὅτι ἐν τοῖς σοῖς μακαριωτάτοις καιροῖς τοσαῦται ἐκκλησίαι χωρὶς ἐπισκόπων εἰσί . Καὶ διὰ τοῦτο πάλιν τὴν σὴν φιλανθρωπίαν ἀξιοῦμεν , κύριε θεοφιλέστατε βασιλεῦ , ὅπως πρὸ τῆς τραχύτητος τῶν χειμώνων , εἴπερ ἀρέσειε τῇ σῇ εὐσεβείᾳ , κελεύσεις ἡμᾶς εἰς τὰς ἡμετέρας ἐκκλησίας ἐπανελθεῖν , ὑπὲρ τοῦ δύνασθαι ἡμᾶς τῷ παντοκράτορι Θεῷ καὶ τῷ δεσπότῃ καὶ Σωτῆρι ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ , τῷ Υἱῷ αὐτοῦ τῷ μονογενεῖ , ὑπὲρ τῆς σῆς βασιλείας τὰς ἐθίμους εὐχὰς μετὰ τῶν λαῶν ἀποπληροῦν , καθὼς καὶ ἀεὶ ἐπετελέσαμεν καὶ νῦν ποιοῦμεν εὐχόμενοι . Ταῦτα γράψαντες , καὶ μικρὸν ἐπιμείναντες χρόνον , ὡς οὐκ ἠξίου αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς ἀποκρίσεως , κατὰ πόλεις τὰς ἑαυτῶν ἀνεχώρησαν . Ὁ βασιλεὺς δὲ καὶ ἤδη μὲν πρότερον ἐσκόπει τὴν Ἀρειανὴν δόξαν ταῖς ἐκκλησίαις ἐγκατασπεῖραι : ταύτην τε κρατήσειν ἐσπουδακὼς , πρόφασιν ὕβρεως τὴν ἐκείνων ποιεῖται ἀναχώρησιν , καταπεφρονῆσθαι λέγων , ὅτι παρὰ γνώμην αὐτοῦ διελύθησαν . Διὸ τοῖς μὲν περὶ Οὐρσάκιον ὅσα αὐτοῖς ἐδόκει σὺν παρρησίᾳ κατὰ τῶν ἐκκλησιῶν πράττειν ἐπέτρεψε , τὴν δὲ ἔκδοσιν τῆς ἀναγνωσθείσης ἐν Ἀριμίνῳ πίστεως ἐκέλευσεν εἰς τὰς περὶ Ἰταλίαν ἐκκλησίας ἐκπέμπεσθαι , προστάξας τοὺς μὴ βουλομένους ὑπογράφειν αὐτῇ ἐξεῶσθαι τῶν ἐκκλησιῶν , καὶ εἰς τοὺς τόπους αὐτῶν ἑτέρους ἀντικαθίστασθαι . Καὶ πρῶτος μὲν Λιβέριος ὁ τῆς Ῥώμης ἐπίσκοπος , παραιτησάμενος ἐκείνῃ τῇ πίστει συνθέσθαι , ἐξόριστος γίνεται , τῶν περὶ Οὐρσάκιον εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ καταστησάντων Φίληκα , ὃς διάκονος ὢν τῆς ἐν Ῥώμῃ ἐκκλησίας , καὶ τῇ Ἀρειανῇ δόξῃ προστεθεὶς , εἰς τὴν ἐπισκοπὴν προεβλήθη : εἰσὶ δὲ οἱ λέγοντες , ὅτι οὐ προσέθετο μὲν τῇ Ἀρειανῇ δόξῃ , βίᾳ δὲ καὶ ἀνάγκῃ κεχειροτόνητο . Πάντα μὲν οὖν τότε τὰ κατὰ τὴν δύσιν καινοτομούμενα ταραχὴν εἶχε , τῶν μὲν ἐξωθουμένων καὶ ἀποστελλομένων εἰς ἐξορίαν : τῶν δὲ εἰς τόπον τῶν αὐτῶν ἀντικαθισταμένων . Καὶ ταῦτα ἐγίνετο βίᾳ καὶ τῶν βασιλικῶν προσταγμάτων , ἅπερ καὶ εἰς τὰ ἑῷα μέρη ἀπέσταλτο . Ὁ Λιβέριος μὲν οὖν μικρὸν ὕστερον , τῆς ἐξορίας ἀνακληθεὶς , τὸν οἰκεῖον θρόνον ἀπέλαβε , τοῦ ἐν Ῥώμῃ λαοῦ στασιάσαντος καὶ τῆς ἐκκλησίας ἐκβάλοντος τὸν Φίληκα : ὅ τε βασιλεὺς καὶ παρὰ γνώμην τούτοις ἐγένετο σύμψηφος . Οἱ δὲ περὶ Οὐρσάκιον τῆς Ἰταλίας ἀναχωρήσαντες καὶ ἐπὶ τὰ ἀνατολικὰ διαβαίνοντες μέρη , πόλιν τῆς Θρᾴκης , ὄνομα Νίκην , καταλαμβάνουσι : μικρὸν δὲ ἐπιμείναντες ἐν αὐτῇ χρόνον , ἕτερον ποιοῦνται ἐν αὐτῇ συνέδριον : καὶ τὴν ἀναγνωσθεῖσαν ἐν Ἀριμίνῳ τῆς πίστεως ἔκδοσιν εἰς Ἑλλάδα γλῶσσαν ἑρμηνεύσαντες , καθ̓ ὃν ἀνωτέρω γέγραπται τρόπον , εἶτα δημοσιεύσαντες ἐβεβαίωσαν , ἐπιφημίσαντες ὑπὸ τῆς οἰκουμενικῆς συνόδου καὶ ὑπηγορεῦσθαι τὴν πίστιν τὴν ἐν Νίκῃ , τῷ παρομοίῳ τοῦ ὀνόματος συναρπάζειν τοὺς ἁπλουστέρους βουλόμενοι : τὴν ἐν Νικαίᾳ γὰρ τῆς Βιθυνίας πίστιν εἶναι ἐνόμιζον . Ἀλλ̓ οὐδὲν αὐτοὺς ὤνησε τὸ σόφισμα : μετ̓ οὐ πολὺ γὰρ ἐξηλέγχθη : διετέλουν γὰρ γελώμενοι . Περὶ μὲν οὖν τῶν κατὰ τὰ ἑσπέρια γενομένων μέρη τοσαῦτα εἰρήσθω . Μετιτέον δὲ ἐπὶ τὴν διήγησιν τῶν κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον κατὰ τὴν ἀνατολὴν γεγενημένων : ἀρκτέον δὲ ἐντεῦθεν .
Lemmas: περι ὁ ἐν Ἀρίμινον σύνοδος , καί περί ὁ ἐκεῖσε ἐκτίθημι πίστις . γιγνώσκω δέ ὁ βασιλεύς , ὁ μέν ἐκποδών διά ἐξορία ποιέω : οἰκουμενικός δέ σύνοδος συγκροτέω βούλομαι , ὅπως εἄν πᾶς ὁ ὁ ἀνατολή ἐπίσκοπος εἰς ὁ δύσις ἕλκω , ὁμόδοξος , εἰμί δύναμαι , ὁ πᾶς ποιέω . ὡς δέ αὐτός οὗτος σκέπτομαι χαλεπός ὁ ὁ ὁδός καταφαίνω , διμερής γίγνομαι ὁ σύνοδος αὐτός προστάσσω , ἐν Ἀρίμινον μέν ὁ Ἰταλία ὁ τότε πάρειμι συνέρχομαι ἐπιτρέπω : ὁ δέ ἐν ἀνατολή διά γράμμα ἐν Νικομήδεια ὁ Βιθυνία ἀπαντάω κελεύω . οὗτος μέν ὁ βασιλεύς σκοπός ὁ ομοφωνία κελεύω : οὖον μήv αὐτός ὁ σκοπός χρηστός ἔχω ἔκβασις : οὐδέτερος γάρ ὁ σύνοδος ἑαυτοῦ συμφωνέω , ἀλλά ἑκάτερος διαιρέω . οὔτε γάρ ὁ ἐν Ἀρίμινον συνέρχομαι ὁμοφωνέω δύναμαι : καί ὁ ὁ ἀνατολή συνέρχομαι ἐν Σελεύκεια ὁ Ἰσαυρία ἕτερος σχίσμα ἐργάζομαι . ὅπως μέν οὖν ἕκαστος οὗτος γίγνομαι πρόειμι δηλόω , πρότερος περί Ευδοξίου μικρός μνημονεύω . περι γάρ ὅδε ὁ χρόνος Λεόντιος τελευτάω , ὅς ὁ αἱρετικός Ἀέτιος εἰς ὁ διακονία προβάλλω , Εὐδόξιος Γερμανίκεια ἐπίσκοπος ὢν—Συρίας δέ καί ὅδε ὁ πόλισ—κατὰ ὁ Ῥώμη τότε πάρειμι ἐπείγω σκέπτομαι . καί ὁ βασιλεύς δόλιος διαλέγω , ὡς χρῄζω ὁ Γερμανικός πόλις παραμυθία καί φυλακή , συγχωρέω αὐτός ταχύς ἐπάνοδος . οὐδείς δέ ὁ βασιλεύς προείδομαι ἀφίημι αὐτός : ὁ δέ ὁ ὁ κοιτών κράτος ἔχω συνεργός , ὁ Ἀντιόχεια ἐπισκοπή ὑπορύσσω , ὁ ἑαυτοῦ πόλις ἀπολείπω . καί ὁ Ἀέτιος συγκροτέω πειράω , σπουδή τε τίθημι συνέδριον ἐπισκοπέω καθίζω , καί ἀποδίδωμι αὐτός ὁ διακονία ὁ ἄξιος . οὗτος μέν οὖν οὐδαμῶς γίγνομαι , διότι ἐπικρατής εἰμί ὁ κατά Ἀέτιος μῖσος ὁ Ευδοξίου σπουδή . τοσοῦτος καί περί οὗτος εἴρω . ὁ δέ ἐν ὁ Ἀρίμινον συνέρχομαι , ὁ μέν ἀνατολικός σιγή ὁ κατά Ἀθανάσιος παραπέμπω συνέρχομαι φάσκω . συλλαμβάνω δέ ὁ οὗτος σπουδή Οὐρσάκιος καί Οὐάλης , ὁ ἐκ ἀρχή μέν ὁ ὁ Ἄρειος συγκροτέω δόγμα , ἐν ὁ μέσος δέ ὁ ὁμοούσιος συντίθημι διά ὁ ἐπιδίδωμι βιβλίον ὁ ἐπίσκοπος ὁ Ῥώμη , ὅς ἐγώ καί πρότερος εἴρω : οὗτος γάρ ἀεί πρός ὁ ἐπικρατέω ἐπικλίνω . συλλαμβάνω δέ οὗτος Γερμάνιος καί Αὐξέντιος , Δημόφιλος τε καί Γάϊος . ὡς οὖν ἐν ὁ σύλλογος ὁ πάρειμι ἄλλος ἄλλος τίς προβάλλω παρατάσσω , τηνικαῦτα ὁ περί Οὐρσάκιον καί Οὐάλης πᾶς λέγω ὁ περί ὁ πίστις ὑπαγορεύω μένω ἀργός2 , δέχομαι δέ νέος ἔκθεσις , ὅς μικρός ἔμπροσθεν ἐν Σίρμιον συνέρχομαι ἐκτίθημι . οὗτος λέγω , καί χάρτης μετά χείρ ἔχω , ἀναγιγνώσκω ποιέω , ἄλλος δέ ἔκθεσις πίστις , ὅς ἐν Σίρμιον προτυπόω , ἐκεῖ μέν , ὡς καί πρότερος φημί , ταμιεύω , τότε δέ ἐν ὁ Ἀρίμινον φανερός ποιέω : ὅστις ἐκ Ῥωμαϊκός μέν ἑρμηνεύω , εἰμί δέ ἐν οὗτος ὁ ῥῆμα : ἐκτίθημι πίστις ὁ καθολικός ἐπί παρουσία ὁ δεσπότης ἐγώ Κωνστάντιος , ἐν ὑπατεία Φλάβιος Εὐσέβιος καί Ὑπάτιος ὁ λαμπρός , ἐν Σίρμιον ὁ προφέρω καλάνδαι Ἰούνιος . πιστεύω εἰς εἷς ὁ μόνος καί ἀληθινός θεός , πατήρ παντοκράτωρ , κτίστης καί δημιουργός ὁ πᾶς : καί εἰς εἷς μονογενής υἱός ὁ Θεός , ὁ πρό πᾶς ὁ αἰών , καί πρό πᾶς ἀρχή , καί πρό πᾶς ἐπινοέω χρόνος , καί πρό πᾶς καταληπτός ἐπίνοια γεννάω ἀπαθής ἐκ ὁ Θεός , διά ὅς ὁ τε αἰών καταρτίζω , καί ὁ πᾶς γίγνομαι : γεννάω δέ μονογενής , μόνος ἐκ μόνος ὑπό ὁ πατήρ , θεός ἐκ Θεός , ὅμοιος ὁ γεννάω αὐτός πατήρ κατά ὁ γραφεύς : ὅς ὁ γέννησις οὐδείς ἐπίσταμαι , ἢ μόνος ὁ γεννάω αὐτός Πατήρ . οὗτος οἶδα ὁ μονογενής αὐτός υἱός , νεῦμα πατρικός παραγίγνομαι ἐκ ὁ οὐρανός εἰς ἀθέτησις ὁ ἁμαρτία , καί γεννάω ἐκ Μαρία ὁ παρθένος , καί ἀναστρέφω μετά ὁ μαθητής , καί πᾶς ὁ οἰκονομία πληρόω κατά ὁ πατρικός βούλησις , σταυρωθείς , καί ἀποθνῄσκω , καί εἰς ὁ καταχθόνιος κατέρχομαι , καί ὁ ἐκεῖσε οἰκονομέω , ὅς πυλωρός ᾍδης ὁράω φρίσσω , καί ἀνίστημι ὁ τρίτος ἡμέρα , καί ἀναστρέφω μετά ὁ μαθητής , καί . τεσσαράκοντα ἡμέρα πληρόω , ἀναλαμβάνω εἰς ὁ οὐρανός , καί καθέζομαι ἐκ δεξιός ὁ πατήρ , καί ἔρχομαι ὁ ἔσχατος ἡμέρα ὁ δόξα ὁ πατρικός , ἀποδίδωμι ἕκαστος κατά ὁ ἔργον αὐτός . καί εἰς ὁ ἀγάω πνεῦμα , ὅς αὐτός ὁ μονογενής ὁ Θεός υἱός Ἰησοῦς Χριστός ἐπαγγέλλω πέμπω ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος , ὁ Παράκλητος , κατά ὁ γράφω , ἀπέρχομαι πρός ὁ πατήρ ἐγώ , καί παρακαλέω ὁ πατήρ ἐγώ , καί ἄλλος Παράκλητος πέμπω σύ , ὁ πνεῦμα ὁ ἀλήθεια . ἐκεῖνος ἐκ ὁ ἐγώ λαμβάνω , καί διδάσκω καί ὑπόμνησις σύ πᾶς . ὁ δέ ὄνομα ὁ οὐσία , διά ὁ ἁπλόος ὑπό ὁ πατήρ τίθημι , ἀγνοέω δέ ὑπό ὁ λαός , σκάνδαλον φέρω , διά ὁ μήτε ὁ γραφή οὗτος περιέχω , ἀρέσκω οὗτος περιαιρέω , καί παντελῶς μηδείς μνήμη οὐσία ἐπί Θεός εἰμί ὁ λοιπός , διά ὁ ὁ θεῖος γραφή μηδαμοῦ περί πατήρ καί υἱός οὐσία μιμνήσκω . Ὅμοιος δέ λέγω ὁ υἱός ὁ πατήρ κατά πᾶς , ὡς ὁ ἅγιος γραφή λέγω τε καί διδάσκω . οὗτος ἀναγιγνώσκω , διανίστημι οἶς οὗτος οὐ ἀρέσκω φημί , οὖον δήω πίστις ἐνταῦθα συνέρχομαι : ὑγιής γάρ φυλάσσω , ὅς ἐκ ἀρχή παραλαμβάνω : ἀλλά ἵνα , εἰμί τις περί οὗτος καινοτομία γίγνομαι , οὗτος κωλύω . εἰμί οὖν ὁ ἀναγιγνώσκω μηδείς καινοτομέω , φανερῶς ἤδη ὁ Ἀρειανός αἵρεσις αναθεματίζω , κατά ὅς τρόπος καί ὁ ἄλλος αἵρεσις ὁ παλαιός κανών ὁ ἐκκλησία ὡς βλάσφημος ἐκβάλλω . ὅτι2 γάρ ὁ βλάσφημος Ἄρειος δόγμα ὁ θόρυβος ὁ ἐκκλησία καί ὁ ἄχρι νῦν γίγνομαι , κινέω ταραχή , οὗτος ὁ οἰκέω δῆλος καθίστημι . Ἄτη ὁ πρότασις , ὁ ὑπό ὁ περί Οὐρσάκιον καί Οὐάλης , Γερμάνιο τε καί Αὐξέντιος καί Δημόφιλος καί Γάϊος μή δέχομαι , τέλειος ὁ ἐκκλησία διασπάω . οὗτος μέν γάρ ὁ τότε κατά ὁ ἐν Ἀρίμινον ἀναγιγνώσκω προστίθημι : ὁ δέ ὁ ἐν Νίκαια πίστις αὖθις κυρόω , καταγελάω δέ καί ὁ προγραφή ὁ ἀναγιγνώσκω : μάλιστα δέ Ἀθανάσιος , διά ὅς πρός ὁ ἑαυτοῦ γνώριμος ἐπιστέλλω τοιόσδε κατά λέξις φημί . τις γάρ λείπω διδασκαλία εἰς εὐσέβεια ὁ καθολικός ἐκκλησία , ἵνα νῦν περί πίστις ζητέω , καί ὁ ὑπατεία ὁ πάρειμι χρόνος προτάσσω ὁ παρά αὐτός ἐκτίθημι ῥῆμα δῆθεν περί πίστις ; Οὐρσάκιος γάρ καί Οὐάλης καί Γερμάνιος ποιέω , ὅς μήτε γίγνομαι μήτε ἀκούω ποτός παρά Χριστιανός . γράφω γάρ ὡς ἐθέλω αὐτός πιστεύω , προτάσσω ὁ ὑπατεία καί ὁ μείς καί ὁ ἡμέρα ὁ πάρειμι χρόνος , ἵνα δείκνυμι πᾶς ὁ φρόνιμος , ὅτι μή πρότερος ἀλλά νῦν ἐπί Κωνστάντιος ἀρχή ἔχω οὗτος ὁ πίστις . πάνετες γάρ πρός ὁ ἴδιος αἵρεσις βλέπω γράφω . πρός οὗτος περί ὁ κύριος προσποιέω γράφω , ἄλλος δεσπότης ἑαυτοῦ ὀνομάζω Κωνστάντιος : αὐτός γάρ εἰμί ὁ ὁ δυναστεία ὁ ἀσέβεια αὐτός παρέχω . καί αἰώνιος δέ αὐτός βασιλεύς εἴρω ὁ ὁ υἱός ἀΐδιος ἀρνέομαι : οὕτως εἰμί πρός ἀσέβεια Χριστομάχος . ἀλλά ἴσως εἰμί αὐτός πρόφασις ὁ ὑπατεία ὁ ὁ ἅγιος προφήτης χρονογραφία . ἀλλά κἀν οὗτος τολμάω εἶπον , πολύς ὁ ἀμαθία ἑαυτοῦ ἐξαγγέλλω . ὁ μέν γάρ ὁ ἅγιος προφητεία χρόνος ἔχω μνήμη : καί Ἠσαΐας μέν καί Ὠσηέ ἐν ἡμέρα Ὀζίου καί Ἰωάθαμ καί Ἄχαζ καί Ἐζεκίας γίγνομαι : Ἰερεμίας δέ ἐν ἡμέρα Ἰωσίας : Ἰεζεκιήλ δέ καί Δανιήλ ἐπί Κῦρος καί Δαρεῖος . καί ἄλλος ἐν ἄλλος χρόνος προφητεύω , οὖον ὁ θεοσέβεια ἀρχή καταβάλλω : εἰμί γάρ καί πρό αὐτός καί ἀεί καί πρό καταβολή κόσμος : οὗτος ἐγώ ὁ θεός ἐν Χριστός προετοιμάζω : οὐδέ ὁ αὐτός πίστις ὁ χρόνος σημαίνω : εἰμί γάρ καί πρό οὗτος ὁ χρόνος αὐτός πιστός : ἀλλά ὁ διά αὐτός ἀπαγγελία εἰμί ὁ χρόνος . ὁ δέ ἀπαγγελία προηγουμένως μέν περί ὁ ἐπιδημία ὁ Σωτήρ ἐγώ : ἐπακολούθημα δέ περί ὁ εἰμί ὁ Ἰσραήλ καί ὁ ἔθνος : καί εἰμί ὁ χρόνος σημαίνω οὐ ἀρχή πίστις , καθά προεῖπον , ἀλλά αὐτός ὁ προφήτης , κατά ὅς αὐτός γίγνομαι τοιοῦτος προφητεύω . οὗτος δέ ὁ νῦν σοφός οὐ ἱστορία ἐξηγέομαι , οὐδέ ὁ μέλλω προλέγω2 , ἀλλά γράφω , ἐκτίθημι ὁ πίστις ὁ καθολικός , εὐθύς προστίθημι καί ὁ ὑπατεία καί ὁ μείς καί ὁ ἡμέρα . ὥσπερ ὁ ἅγιος ὁ ἱστορία καί ὁ ἑαυτοῦ διακονία ὁ χρόνος γράφω , οὕτως οὗτος ὁ ἑαυτοῦ πίστις ὁ χρόνος σημαίνω . καί εἴθε περί ὁ ἑαυτοῦ γράφω γάρ ἄρχω — καί μή ὡς περί ὁ καθολικός ἐπιχειρέω : οὖον γάρ γράφω , οὗτος πιστεύω , ἀλλά ὅτι ἐκτίθημι ὁ καθολικός πίστις . ὁ μέν οὖν τολμηρός ὁ προαίρεσις ἔλεγχος ὁ ἀμαθία αὐτός : ὁ δέ καινός ἐπινόημα ὁ γραφεύς ἴσος εἰμί ὁ αρειανός αἵρεσις . οὕτως γάρ γράφω διδάσκω , πότε μέν ἄρχω πιστεύω αὐτός : ἀπό δέ ὁ νῦν βούλομαι ὁ πίστις αὐτός καταγγέλλω . καί ὥσπερ κατά ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς τίθημι δόγμα περί ὁ ἀπογραφεύς , καί οὗτος ὁ δόγμα πρότερος μέν οὐ εἰμί , ἀπό δέ ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἄρχω εἰμί , καί τίθημι παρά ὁ γράφω , οὗτος καί οὗτος γράφω , ἐκτίθημι νῦν ὁ πίστις , δείκνυμι ὅτι νέος ὁ ὁ αἵρεσις αὐτός εἰμί φρόνημα , καί οὐ εἰμί πρότερος . εἰμί δέ προστίθημι ὁ καθολικός , λανθάνω ἑαυτοῦ πίπτω εἰς ὁ παρανομία ὁ ἀπό Φρυγία : ὥστε καί αὐτός κατά ἐκεῖνος εἶπον , ἐγώ πρῶτος ἀποκαλύπτω , καί ἀπό ἐγώ ὁ πίστις ἄρχω ὁ Χριστιανός : καί ὥσπερ ἐκεῖνος Μαξίμιλλα καί Μοντανός , οὕτως οὗτος ἀντί ὁ Χριστός δεσπότης Κωνστάντιος ἐπιγράφω . εἰμί δέ κατά αὐτός ἀπό ὁ νῦν ὑπατεία ἀρχή ὁ πίστις ἔχω , τίς ποιέω ὁ πατήρ καί ὁ μακάριος μάρτυς ; τίς δέ καί αὐτός ποιέω ὁ παρά αὐτός κατηχέω , καί πρό ὁ ὑπατεία οὗτος κοιμάω ; πῶς αὐτός ἐγείρω , ἵνα ὁ μέν δοκέω διδάσκω , οὗτος ἀπαλείφω , ὁ δέ νῦν ὡς ἐφευρίσκω γράφω , ἐπισπείρω αὐτός ; οὕτως εἰμί ἀμαθής , μόνος οἶδα πλάσσω πρόφασις , καί οὗτος ἀπρεπής καί ἀπίθανος , ἔχω εὐθύς ὁ ἔλεγχος . τοιοῦτος μέν Ἀθανάσιος ὁ ἑαυτοῦ γνώριμος ἐπιστέλλω . ἐξίστημι δέ ὁ φιλομαθής ἀναζητέω ὁ ἐπιστολή γιγνώσκω ὁ ἐν αὐτός δυνατῶς εἴρω : ἐγώ γάρ μέρος αὐτός ἐνταῦθα παρατίθημι , ὁ μῆκος παραιτέομαι . ἰστέον δέ , ὅτι ὁ σύνοδος καθαιρέω ὁ περί Οὐάλης καί Οὐρσάκιον , Αὐξέντιος τε καί Γερμανία καί Γάϊος καί Δημόφιλος , ὅτι ὁ Ἀρειάνιος δόξα ἀναθεματίζω οὖον καταδέχομαι . Διὸ οὗτος μέν ἀγανακτέω ἐπί ὁ καθαίρεσις , πρός ὁ βασιλεύς ταχέως ἀνατρέχω , ἐπικομίζω ὁ ἀναγιγνώσκω ἐν ὁ σύνοδος ὁ πίστις ἔκδοσις . ὁ Σύνοδος δέ διά ἐπιστολή γνώριμος ὁ ὑπό αὐτός γιγνώσκω καθίστημι ὁ βασιλεύς : ὅς ἐκ Ῥωμαϊκός μεταβάλλω ὅδε εἰμί ὁ διάνοια . Ἐπιστολή ὁ ἐν Ἀρίμινον σύνοδος πρός ὁ βασιλεύς Κωνστάντιος . ἐκ τε ὁ ὁ Θεός κέλευσις , καί ὁ ὁ σός εὐσέβεια πρόσταγμα , ὁ πάλαι δογματίζω γίγνομαι πιστεύω : εἰς γάρ Ἀρίμενον ἐκ πᾶς ὁ πρός δύσις πόλις εἰς ὁ αὐτός πᾶς ἐπίσκοπος συνέρχομαι : ἵνα καί ὁ πίστις ὁ καθολικός ἐκκλησία γνωρίζω , καί ὁ τἀναντία φρονέω ἔκδηλος γίγνομαι . ὡς γάρ ἐπί πλεῖστος διασκοπέω εὑρίσκω , ἀρεστός φαίνω ὁ πίστις ὁ ἔκπαλαι διαμένω , ὅς καί ὁ προφήτης καί ὁ εὐαγγέλιον καί ὁ ἀπόστολος διά ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός κηρύσσω , ὁ καί ὁ σός βασίλεια φρουρός καί ὁ σός ῥῶσις προστάτης , ἵνα οὗτος κατέχω φυλάσσω , καί φυλάσσω μέχρι τέλος διατηρέω . ἄτοπος γάρ καί ἀθέμιτος φαίνω ὁ ὀρθῶς καί δικαίως ὁρίζω τίς μεταλλάσσω , καί ὁ ἐν Νίκαια κοινός μετά ὁ ἔνδοξος σύ πατήρ καί βασιλεύς Κωνσταντῖνος σκοπέω : ὅς ὁ διδασκαλία τε καί ὁ φρόνημα διέρχομαι τε καί κηρύσσω εἰς πᾶς ἄνθρωπος ἀκοή τε καί διάνοια , ὅστις ἀντίπαλος μόνος καί ὀλετήρ ὁ Ἄρειος αἵρεσις ὑπάρχω : διά ὅς οὖον μόνος αὐτός , ἀλλά καί ὁ λοιπός αἵρεσις καθαιρέω : ἐν ὅς εἰμί καί ὁ προστίθημι τίς σφαλερός , καί ὁ ἀφαιρέω ἐπικίνδυνος ὑπάρχω : ὡς εἴπερ καί ἕτερος γίγνομαι , εἰμί ὁ ἐχθρός ἄδεια ποιέω ὅσπερ βούλομαι . ὅθεν Οὐρσάκιός τε καί Οὐάλης , ἐπεί ἔκπαλαι μέτοχος τε καί σύμφρων ὁ Ἀρειανικός δόγμα εἰμί καθίστημι , καί ὁ ἡμέτερος κοινωνία χωρίζω ἀποφαίνω . ὅς ἵνα μετέχω , ἐπί ὅς ἑαυτοῦ συγγιγνώσκω πλημμελέω μετάνοια τε καί συγγνώμη ἀξιόω τυγχάνω , ὡς καί ὁ ἔγγραφος ὁ ὑπό ἐκεῖνος γίγνομαι μαρτυρέω : διά ὅς ἅπας φειδώ γίγνομαι καί ὁ ἔγκλημα συγγνώμη . ἦς δέ ὁ καιρός κατά ὅς οὗτος πράσσω , ὅτε ἐν Μεδιόλανον ὁ συνέδριον ὁ σύνοδος συγκροτέω , συμπάρειμι δέ καί ὁ πρέσβυς ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἐκκλησία . γιγνώσκω δέ ἅμα καί ὁ μετά τελευτή ἄξιος μνήμη Κωνσταντῖνος μετά πᾶς ἀκρίβεια καί ἐξέτασις ὁ συγγράφω πίστις ἐκτίθημι , ἐπεί δέ ὡς ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι βαπτίζω , καί πρός ὁ ὀφείλω εἰρήνη ἀναχωρέω , ἄτοπος εἰμί μετά ἐκεῖνος τίς καινοτομέω , καί τοσοῦτος ἅγιος ὁμολογητής καί μάρτυς ὁ καί ὅδε ὁ δόγμα συγγραφεύς τε καί εὑρετής ὑπέρ-εἶδον , ὁ τις κατά ὁ παλαιός ὁ καθολικός ἐκκλησία θεσμός ἅπας φρονέω διαμένω . ὅς ὁ θεός ὁ πίστις καί εἰς ὁ σός χρόνος ὁ βασίλεια μεταδίδωμι διά ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς σύ καί ὁ βασιλεύω οὕτως ὑπάρχω , ὡς καί ὁ κατά ἐγώ οἰκέω κρατέω . πάλιν γοῦν ὁ ἐλεεινός καί οἰκτρός ὁ φρόνημα ἀθέμιστος τόλμημα ὁ δυσσεβής φρόνησις κῆρυξ ἑαυτοῦ ἀναγγέλλω , καί ἐπιχειρέω ἀνατρέπω πᾶς ὁ ὁ ἀλήθεια σύνταγμα . ὡς γάρ κατά ὁ σός πρόσταγμα ὁ συνέδριον σής σύνοδος συγκροτέω , ἐκεῖνος ὁ ἴδιος ἀπάτη γυμνόω ὁ σκέψις : πειράω γάρ πανουργία τις καί ταραχή προσφέρω τίς καινοτομέω , ὁ τοιοῦτος ἑτεροῖος ὁ συναλίσκομαι εὑρίσκω Γερμανία , Αὐξέντιος καί Γάϊος , ὁ ὁ Ἔρις καί διχοστασία ἐμποιέω : ὅς ὁ διδασκαλία εἷς μέν εἰμί πᾶς πλῆθος βλασφημία ὑπερβαίνω . ὡς δέ συνεῖδον οὐ ὁ αὐτός προαίρεσις εἰμί οὔτε ὁμογνωμονέω ἐπί ὅς κακῶς φρονέω , εἰς ὁ συμβούλιον ἐγώ μετάγω ἑαυτοῦ , ὡς δοκέω ἕτερος γράφω . ἦς δέ ὁ καιρός βραχύς , ὁ καί ὁ γνώμη αὐτός ἐξελέγχω . ἵνα μή οὖν ὁ αὐτός ἀεί ὁ ὁ ἐκκλησία περιπίπτω , καί ταραχή καί θόρυβος κυλινδέω ἅπας συγχέω , βέβαιος φαίνω ὁ πάλαι ὁρίζω ἔμμονος καί ἀμετακίνητος διαφυλάσσω , ὁ δέ προερέω ἀπό ὁ ἡμέτερος κοινωνία ἀποχωρίζω . διά ὅς αἴτιος ὁ ἀναδιδάσκω πρέσβυς πρός ὁ σός ἐπιείκεια ἀποστέλλω , ὁ γνώμη ὁ συνέδριον διά ὁ ἐπιστολή μηνύω : ὁ γε πρεσβεύω πρό γε πᾶς οὗτος παρακελεύομαι , ὁ ὁ ἀλήθεια πιστόω , ἐκ ὁ πάλαι ἀρχαῖος καί Δίκαιος ὁρμάω . ὅς καί ὁ σός ἀναδιδάσκω ὁσιότης , ὅτι οὐ ὥσπερ φημί Οὐρσάκιός τε καί Οὐάλης , εἰμί εἰρήνη , εἴπερ τίς ὁ Δίκαιος ἀνατρέπω . Πῶς γάρ εἰρήνη οἷος τε ἄγω ὁ ὁ εἰρήνη καταλύω ; μᾶλλον γάρ Ἔρις καί ταραχή ἐκ οὗτος σύν ὁ λοιπός πόλις καί ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἐκκλησία γίγνομαι . Διὸ δή καί ἱκετεύω ὁ σός ἐπιείκεια , ἵνα προσηνής ἀκοή καί γαληναῖος βλέμμα ὁ ὁ ἡμέτερος πρέσβυς ἀθρέω , μήτε πρός ὕβρις ὁ τελευτάω καινός τίς μεταλλάσσω ἐπιτρέπω , ἀλλά ἐάω ἐγώ ἐμμένω ὁ παρά ὁ πρόγονος ὁρίζω τε καί νομοθετέω : ὅς ἅπας μετά ἀγχίνοια τε καί φρόνησις καί πνεῦμα ἅγιος ποιέω φημί ἄν . ὁ γάρ νῦν παρά ἐκεῖνος καινοτομέω ὁ μέν πιστεύω ἀπιστία ἐμποιέω , ὁ δέ ἀπιστέω ὠμότης . ἱκετεύω δέ ἔτι , ἵνα κελεύω ὁ ἐπίσκοπος ὁ ἐν ὁ ἀλλοδαπός διατρίβω , ὅς καί ὁ ὁ ἡλικία ἐπίπονος καί ὁ ὁ πενία ἐνδεής τρύχω , ὁ εἰς ὁ οἰκεῖος ἀνακομιδή ῥᾴδιος ποιέω , ἵνα μή ἐρῆμος ὁ ἐπίσκοπος ὁ ἐκκλησία διαμένω . ἔτι δέ πρός ἅπας καί οὗτος δήω , ἵνα μήτε ἐλλείπω τίς ὁ προυπάρχω μήτε πλεονάζω , ἀλλά πᾶς ἄρρηκτος διαμένω ἐκ ὁ ὁ σύ πατήρ εὐσέβεια καί εἰς ὁ νῦν χρόνος διαφυλάσσω : μήτε λοιπός ἐγώ μοχθέω , καί ἐκτός ὁ ἴδιος παροικία ἐπιτρέπω γίγνομαι , ἀλλά ἵνα ὁ ἐπίσκοπος σύν ὁ ἴδιος λαός μετά εἰρήνη εἰς εὐχή τε καί λατρεία σχολή ἄγω , ἱκετεύω ὑπέρ ὁ σός σωτηρία καί βασίλεια καί εἰρήνη , ὅς ὁ θεότης σύ εἰς ὁ διηνεκής χαρίζομαι . ὁ δέ ἡμέτερος πρέσβυς ὁ ὑπογραφή καί ὁ ὁ ἐπίσκοπος προσηγορία κομίζω : ὅστις καί ἐκ αὐτός ὁ θεῖον γραφεύς ὁ σός ἀναδιδάσκω θειότης . οὗτος μέν οὖν ὁ σύνοδος γράφω , καί διά ἐπίσκοπος ἀποστέλλω . ὁ μέντοι περί Οὐρσάκιον καί Οὐάλης , φθάνω ὁ οὗτος ἄφιξις , προδιαβάλλω μέν ὁ σύνοδος , ἐπιδείκνυμι ὅς ἐπικομίζω πίστις ἔκδοσις . ὁ βασιλεύς δέ , ἐκ πρόληψις ὁ αρειανός δόξα πρόσκειμαι , ἀγανακτέω μέν κατά ὁ σύνοδος : ὁ δέ περί Οὐάλης καί Οὐρσάκιον διά τιμή ἄγω πολύς . Διὸ ὁ ἀπό ὁ σύνοδος πέμπω χρονίζω , ἀπόκρισις οὖον τυγχάνω . ὀψέ δέ ποτός τοιόσδε πρός ὁ σύνοδος διά ὁ πάρειμι ἀντιγράφω ὁ βασιλεύς : Κωνστάντιος νικητής καί θριαμβευτής Αὔγουστος , πᾶς ὁ ἐν Ἀρίμινον ἐπίσκοπος συνέρχομαι . ἀείς μέν προηγούμενος ἔχω ἐγώ φροντίς περί ὁ θεῖον καί προσκυνητής νόμος οὐδέ ὁ ὑμέτερος χρηστότης ἀγνοέω . ἀλλά νῦν ὁ ἀπό ὁ σύνεσις σύ ἀποστέλλω εἴκοσι ἐπίσκοπος , ἀναδέχομαι ὁ παρά σύ πρεσβεία , τέως οὐ δύναμαι ὁράω : ἀναγκαῖος γάρ ἐγώ ὁ πρός ὁ βάρβαρος ὁδός , καί ὡς οἶδα , πρέπω ὁ ψυχή καθαρός εἰμί ἀπό πᾶς φροντίς ὁ περί ὁ θεῖον νόμος γυμνάζω . τοιγάρ ὁ ἐπίσκοπος κελεύω ἐν ὁ Ἁδριανούπολις ἐκδέχομαι ὁ ἡμέτερος ἐπάνοδος , ἵνα ἐπειδάν πᾶς καλῶς διατίθημι ὁ δημόσιος , τότε λοιπός ὅσπερ ὑποβάλλω ἀκούω καί δοκιμάζω δύναμαι . ὁ μέντοι στερρότης σύ μή βαρύς φαίνω ὥστε ἐκδέχομαι ὁ αὐτός ἐπάνοδος , ἵνα ἐπειδάν ἐπανέρχομαι κομίζω σύ ὁ ἡμέτερος ἀπόκρισις , δύναμαι εἰς πέρας ἄγω ὁ πρός ὁ λυσιτέλεια ἀνήκω ὁ καθολικός ἐκκλησία . οὗτος δέχομαι ὁ γράμμα ὁ ἐπίσκοπος , αὖθις τοιοῦτος ἀντιγράφω : ὁ γράμμα ὁ σός φιλανθρωπία δέχομαι , κύριος θεοφιλής βασιλεύς , ὁ περιέχω διά ὁ ὁ δημόσιος ἀνάγκη τέως μή δύναμαι σύ ὁ ἡμέτερος πρέσβυς θεωρέω : ἐγώ δέ κελεύω ἐκδέχομαι ὁ αὐτός ἐπάνοδος , ἠώς εἄν ὁ παρά ἐγώ ὁρίζω ἀκόλουθος ὁ πρόγονος ἐγώ ἐπιγιγνώσκω παρά αὐτός ὁ σός εὐλάβεια . ἀλλά καί νῦν διά οὗτος ὁ γράμμα ὁμολογέω καί διαβεβαιόω μηδαμῶς ἐγώ ἀναχωρέω ὁ ἡμέτερος πρόθεσις : οὗτος γάρ καί ὁ πρέσβυς ἐγώ ἐντέλλω . ἀξιόω τοίνυν , ὅπως γαληναῖος ὁ πρόσοψις ὁ τε νῦν γράμμα ὁ ἡμέτερος μετριότης κελεύω ἀναγιγνώσκω : ἀλλά γάρ ἐκεῖνος ὁ διά ὁ πρέσβυς ἐγώ ἐντέλλω , ἡδύς ὑποδείκνυμι . ἐκεῖνος μέντοι συνοράω μετά ἐγώ καί ὁ σός ἡμερότης , ὅσος νῦν εἰμί λύπη καί κατήφεια , ὅτι ἐν ὁ σός μακάριος καιρός τοσοῦτος ἐκκλησία Χωρὶς ἐπίσκοπος εἰμί . καί διά οὗτος πάλιν ὁ σός φιλανθρωπία ἀξιόω , κύριος θεοφιλής βασιλεύς , ὅπως πρό ὁ τραχύτης ὁ χειμών , εἴπερ ἀρέσκω ὁ σός εὐσέβεια , κελεύω ἐγώ εἰς ὁ ἡμέτερος ἐκκλησία ἐπανέρχομαι , ὑπέρ ὁ δύναμαι ἐγώ ὁ παντοκράτωρ Θεός καί ὁ δεσπότης καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὁ υἱός αὐτός ὁ μονογενής , ὑπέρ ὁ σός βασίλεια ὁ ἔθιμος εὐχή μετά ὁ λαός ἀποπληρόω , καθώς καί ἀεί ἐπιτελέω καί νῦν ποιέω εὔχομαι . οὗτος γράφω , καί μικρός ἐπιμένω χρόνος , ὡς οὐ ἀξιόω αὐτός ὁ βασιλεύς ἀπόκρισις , κατά πόλις ὁ ἑαυτοῦ ἀναχωρέω . ὁ βασιλεύς δέ καί ἤδη μέν πρότερος σκοπέω ὁ Ἀρειανός δόξα ὁ ἐκκλησία ἐγκατασπείρω : οὗτος τε κρατέω σπουδάζω , πρόφασις ὕβρις ὁ ἐκεῖνος ποιέω ἀναχώρησις , καταφρονέω λέγω , ὅτι παρά γνώμη αὐτός διαλύω . Διὸ ὁ μέν περί Οὐρσάκιον ὅσος αὐτός δοκέω σύν παρρησία κατά ὁ ἐκκλησία πράσσω ἐπιτρέπω , ὁ δέ ἔκδοσις ὁ ἀναγιγνώσκω ἐν Ἀρίμινον πίστις κελεύω εἰς ὁ περί Ἰταλία ἐκκλησία ἐκπέμπω , προστάσσω ὁ μή βούλομαι ὑπογράφω αὐτός ἐξίημι ὁ ἐκκλησία , καί εἰς ὁ τόπος αὐτός ἕτερος ἀντικαθίστημι . καί πρῶτος μέν Λιβέριος ὁ ὁ Ῥώμη ἐπίσκοπος , παραιτέομαι ἐκεῖνος ὁ πίστις συντίθημι , ἐξόριστος γίγνομαι , ὁ περί Οὐρσάκιον εἰς ὁ τόπος αὐτός καθίστημι φίλαξ , ὅς διάκονος εἰμί ὁ ἐν Ῥώμη ἐκκλησία , καί ὁ αρειανός δόξα προστίθημι , εἰς ὁ ἐπισκοπή προβάλλω : εἰμί δέ ὁ λέγω , ὅτι οὖον προστίθημι μέν ὁ αρειανός δόξα , βία δέ καί ἀνάγκη χειροτονέω . Πάν μέν οὖν τότε ὁ κατά ὁ δύσις καινοτομέω ταραχή ἔχω , ὁ μέν ἐξωθέω καί ἀποστέλλω εἰς ἐξορία : ὁ δέ εἰς τόπος ὁ αὐτός ἀντικαθίστημι . καί οὗτος γίγνομαι βία καί ὁ βασιλικός πρόσταγμα , ὅσπερ καί εἰς ὁ ἑῷος μέρος ἀποστέλλω . ὁ Λιβέριος μέν οὖν μικρός ὕστερος , ὁ ἐξορία ἀνακαλέω , ὁ οἰκέω θρόνος ἀπολαμβάνω , ὁ ἐν Ῥώμη λαός στασιάζω καί ὁ ἐκκλησία ἐκβάλλω ὁ φίλαξ : ὅς τε βασιλεύς καί παρά γνώμη οὗτος γίγνομαι σύμψηφος . ὁ δέ περί Οὐρσάκιον ὁ Ἰταλία ἀναχωρέω καί ἐπί ὁ ἀνατολικός διαβαίνω μέρος , πόλις ὁ Θρᾴκη , ὄνομα Νίκη , καταλαμβάνω : μικρός δέ ἐπιμένω ἐν αὐτός χρόνος , ἕτερος ποιέω ἐν αὐτός συνέδριον : καί ὁ ἀναγιγνώσκω ἐν Ἀρίμινον ὁ πίστις ἔκδοσις εἰς Ἑλλάς γλῶσσα ἑρμηνεύω , κατά ὅς ἀνωτέρω γράφω τρόπος , εἶτα δημοσιεύω βεβαιόω , ἐπιφημίζω ὑπό ὁ οἰκουμενικός σύνοδος καί ὑπαγορεύω ὁ πίστις ὁ ἐν Νίκη , ὁ παρόμοιος ὁ ὄνομα συναρπάζω ὁ ἁπλόος βούλομαι : ὁ ἐν Νίκαια γάρ ὁ Βιθυνία πίστις εἰμί νομίζω . ἀλλά οὐδείς αὐτός ὀνίνημι ὁ σόφισμα : μετά οὖον πολύς γάρ ἐξελέγχω : διατελέω γάρ γελάω . περι μέν οὖν ὁ κατά ὁ ἑσπέριος γίγνομαι μέρος τοσοῦτος εἴρω . μετιτέον δέ ἐπί ὁ διήγησις ὁ κατά ὁ αὐτός χρόνος κατά ὁ ἀνατολή γίγνομαι : ἀρκτέος δέ ἐντεῦθεν .