socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 2.39
Περὶ τῆς ἐν Σελευκείᾳ τῆς Ἰσαυρίας συνόδου . Περὶ δὲ τῆς ἑτέρας συνόδου , ἣν ἀντίμιμον τῆς ἐν Ἀριμίνῳ συνόδου κατὰ τὴν ἀνατολὴν γενέσθαι τὸ βασιλέως ἐκέλευε πρόσταγμα , νῦν διηγήσομαι . Ἐδέδοκτο πρότερον ἐν Νικομηδείᾳ τῆς Βιθυνίας τοὺς ἐπισκόπους συνάγεσθαι : ἐνέκοψε δὲ αὐτῶν τὴν ἐκεῖσε συνέλευσιν σεισμὸς ἐπιγενόμενος μέγιστος , ἀφ̓ οὗ συνέβη τὴν Νικομηδέων πόλιν πεσεῖν . Τοῦτο δὲ γέγονεν ὑπατευόντων Τατιανοῦ καὶ Κερεαλίου περὶ τὴν ὀγδόην εἰκάδα τοῦ Αὐγούστου μηνός . Ἐβουλεύοντο οὖν μεταθεῖναι τὴν σύνοδον εἰς τὴν γειτνιάζουσαν αὐτῇ Νίκαιαν . Καὶ τοῦτο μὲν αὖθις μετέδοξεν , εἰς Ταρσὸν δὲ τῆς Κιλικίας ἐδόκει συνέρχεσθαι : οὐ δὲ τούτου ἀρέσαντος , εἰς Σελεύκειαν τῆς Ἰσαυρίας τὴν ἐπικαλουμένην Τραχεῖαν συνεληλύθασι . Τοῦτο δὲ ἐν τῷ αὐτῷ ἐνιαυτῷ πεποιήκασιν , ὑπατευόντων Εὐσεβίου καὶ Ὑπατίου . Ησαν δὲ οἱ συνελθόντες τὸν ἀριθμὸν ἑκατὸν ἑξήκοντα : συμπαρῆν δὲ αὐτοῖς εἷς τῶν ἐν τοῖς βασιλικοῖς ἐκφανῶν , ὄνομα Λεωνᾶς , ἐφ̓ οὗ προθεῖναι τὸ περὶ τῆς πίστεως ζήτημα τὸ βασιλέως ἐκέλευε πρόσταγμα . Προστέτακτο παρεῖναι καὶ Λαυρίκιος , ὁ τῶν κατὰ τὴν Ἰσαυρίαν στρατιωτῶν ἡγούμενος , ὑπουργήσων εἰ δεήσοι τοῖς ἐπισκόποις . Ἐπὶ τοῦτον δὴ συνελθόντες τῇ ἑβδόμῃ καὶ εἰκάδι τοῦ Σεπτεμβρίου μηνὸς , ἐπὶ δημοσίων ὑπομνημάτων διελέγοντο . Παρῆσαν γὰρ δὴ καὶ ὀξυγράφοι τὰ παῤ ἑκάστου λεγόμενα σημειούμενοι : ὧν τὰ μὲν καθ̓ ἕκαστον ἐν τῇ συναγωγῇ Σαβίνου ζητείτωσαν οἱ φιλομαθεῖς διὰ μακροτέρων ἐγκείμενα : ἡμεῖς δὲ τὰ κεφαλαιώδη μόνον ἐπιτρέχοντες ἐκθησόμεθα . Ἐν δὲ τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ συνελθόντων , ὁ Λεωνᾶς τὰ ἑκάστῳ δοκοῦντα προθεῖναι ἐκέλευσεν : οἱ δὲ παρόντες οὐ πρότερον ἔφασάν τινα κινῆσαι ζήτησιν , πρὶν ἂν οἱ ἀπολειφθέντες συνέλθωσι : καὶ γὰρ ἦσαν ἀπολειφθέντες ἐπίσκοποι , Μακεδόνιος ὁ Κωνσταντινουπόλεως , Βασίλειος Ἀγκύρας , καὶ ἄλλοι τινες κατηγορίας ὑφορώμενοι . Μακεδόνιος μὲν οὖν νοσεῖν εἰπὼν ἀπολέλειπτο : Πατρόφιλος δὲ ὀφθαλμιᾷν ἔλεγε , καὶ διὰ τοῦτο ἐν προαστείῳ τῆς Σελευκείας ἀνάγκην ἔχειν διάγειν : καὶ τῶν ἄλλων δὲ ἕκαστος πρόφασίν τινα τῆς ἀπολείψεως προεβάλλοντο . Ἐπεὶ δὲ ὁ Λεωνᾶς καὶ τούτων μὴ παρόντων δεῖν προτιθέναι τὰ τῆς ζητήσεως ἔλεγεν , οἱ παρόντες αὖθις ἐπῆγον , ὡς οὐδ̓ ἥν τινα κινήσωσι ζήτησιν , εἰ μὴ πρότερον τῶν κατηγορουμένων οἱ βίοι ἐξετασθῶσι . Κατηγόρηντο γὰρ ἤδη πρότερον Κύριλλος ὁ Ἱεροσολύμων , Εὐστάθιος Σεβαστίας τῆς ἐν Ἀρμενίᾳ , καὶ ἄλλοι τινες . Ἐκ τούτου φιλονεικία εἰς τοὺς παρόντας ἐνέπεσεν : οἱ μὲν γὰρ τοὺς βίους τῶν κατηγορουμένων πρότερον ἐρευνᾶσθαι ἔλεγον : οἱ δὲ πρὸ τῆς πίστεως μὴ προτιθέναι ζήτημα . Ἐκίνει δὲ τὴν φιλονεικίαν ἡ διάφορος τοῦ βασιλέως γνώμη : γράμματα γὰρ αὐτοῦ προεφέρετο , νῦν μὲν πρότερον τοῦτο ζητεῖσθαι κελεύοντα , νῦν δὲ τὸ ἕτερον . Περὶ τούτου οὖν τῆς φιλονεικίας γινομένης , σχίσμα εἰς τοὺς παρόντας ἐχώρησε : καὶ αὕτη γέγονε προφάσεως ἀρχὴ τοῦ καὶ τὴν ἐν Σελευκείᾳ εἰς δύο μέρη διαιρεθῆναι σύνοδον . Ἡγοῦντο δὲ τοῦ μὲν ἑνὸς μέρους Ἀκάκιος ὁ τῆς ἐν Παλαιστίνῃ Καισαρείας , Γεώργιος Ἀλεξανδρείας , Οὐράνιος Τύρου , Εὐδόξιος Ἀντιοχείας : οἷς τριάκοντα δύο μόνον συνῄνουν ἄλλοι . Τοῦ δὲ ἑτέρου , Γεώργιος Λαοδικείας τῆς ἐν Συρίᾳ , Σωφρόνιος Πομπηϊουπόλεως τῆς ἐν Παφλαγονίᾳ , Ἐλεύσιος Κυζίκου : οἷς ἠκολούθουν οἱ πλείονες . Ὡς οὖν ἐπεκράτει τὸ πρότερον ζητεῖσθαι περὶ τῆς πίστεως , οἱ μὲν τοῦ μέρους Ἀκακίου τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν φανερῶς ἠθέτησαν , ἄλλην τε πίστιν ὑπαγορεύειν ᾐνίττοντο : οἱ δὲ τοῦ ἑτέρου μέρους , οἱ τῷ ἀριθμῷ πλεονάζοντες , τὰ μὲν ἄλλα πάντα τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου ἀπεδέχοντο : μόνην δὲ τὴν τοῦ ὁμοουσίου λέξιν ἐμέμφοντο . Πολλὰ οὖν ἄχρι δείλης ὀψίας πρὸς ἀλλήλους φιλονεικούντων , τέλος Σιλβανὸς τῆς Ταρσοῦ προεστὼς ἐκκλησίας μέγα ἀνέκραγε , λέγων μὴ χρῆναι καινὴν ὑπαγορεύειν πίστεως ἔκδοσιν , ἀλλὰ τὴν ἤδη πρότερον ἐν Ἀντιοχείᾳ τοῖς ἐγκαινίοις ὑπαγορευθεῖσαν ὀφείλειν κρατεῖν . Τούτου λεχθέντος , οἱ μὲν περὶ Ἀκάκιον ὑπεξῆλθον : οἱ δὲ τοῦ ἑτέρου μέρους προεκόμισαν τὴν ἐν Ἀντιοχείᾳ πίστιν , καὶ ἀναγνόντες διέλυσαν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ τὸν σύλλογον . Τῇ δὲ ἑξῆς εἰς τὸν ἐν Σελευκείᾳ εὐκτήριον συνελθόντες οἶκον , καὶ τὰς θύρας ἀποκλείσαντες , τὴν ἀναγνωσθεῖσαν πίστιν ὑπογράφοντες ἐκύρουν . Ὑπέγραφον δὲ ὑπὲρ ἀπολειφθέντων τινῶν παρόντες ἀναγνῶσται καὶ διάκονοι , δἰ ὧν στέρξειν τὸν ὅρον οἱ ἀπολειφθέντες ὡμολόγησαν .
Lemmas: περι ὁ ἐν Σελεύκεια ὁ Ἰσαυρία σύνοδος . περι δέ ὁ ἕτερος σύνοδος , ὅς ἀντίμιμος ὁ ἐν Ἀρίμινον σύνοδος κατά ὁ ἀνατολή γίγνομαι ὁ βασιλεύς κελεύω πρόσταγμα , νῦν διηγέομαι . δοκέω πρότερος ἐν Νικομήδεια ὁ Βιθυνία ὁ ἐπίσκοπος συνάγω : ἐγκόπτω δέ αὐτός ὁ ἐκεῖσε συνέλευσις σεισμός ἐπιγίγνομαι μέγας , ἀπό ὅς συμβαίνω ὁ Νικομήδης πόλις πίπτω . οὗτος δέ γίγνομαι ὑπατεύω Τατιανός καί Κερεάλιος περί ὁ ὄγδοος εἰκάς ὁ Αὔγουστος μείς . βουλεύω οὖν μετατίθημι ὁ σύνοδος εἰς ὁ γειτνιάζω αὐτός Νίκαια . καί οὗτος μέν αὖθις μεταδοκέω , εἰς Ταρσός δέ ὁ Κιλικία δοκέω συνέρχομαι : οὖον δέ οὗτος ἀρέσκω , εἰς Σελεύκεια ὁ Ἰσαυρία ὁ ἐπικαλέω τραχύς συνέρχομαι . οὗτος δέ ἐν ὁ αὐτός ἐνιαυτός ποιέω , ὑπατεύω Εὐσέβιος καί Ὑπάτιος . ἀείδω δέ ὁ συνέρχομαι ὁ ἀριθμός ἑκατόν ἑξήκοντα : συμπάρειμι δέ αὐτός εἷς ὁ ἐν ὁ βασιλικός ἐκφαίνω , ὄνομα Λεωνᾶς , ἐπί ὅς προτίθημι ὁ περί ὁ πίστις ζήτημα ὁ βασιλεύς κελεύω πρόσταγμα . προστάσσω πάρειμι καί Λαυρίκιος , ὁ ὁ κατά ὁ Ἰσαυρία στρατιώτης ἡγέομαι , ὑπουργέω εἰμί δήω ὁ ἐπίσκοπος . ἐπί οὗτος δή συνέρχομαι ὁ ἕβδομος καί εἰκάς ὁ Σεπτέμβριος μείς , ἐπί δημόσιος ὑπόμνημα διαλέγω . πάρειμι γάρ δή καί ὀξυγραφέω ὁ παρά ἕκαστος λέγω σημειόω : ὅς ὁ μέν κατά ἕκαστος ἐν ὁ συναγωγή Σαβῖνος ζητέω ὁ φιλομαθής διά μακρός ἔγκειμαι : ἐγώ δέ ὁ κεφαλαιώδης μόνος ἐπιτρέχω ἐκτίθημι . ἐν δέ ὁ πρῶτος ἡμέρα συνέρχομαι , ὁ Λεωνᾶς ὁ ἕκαστος δοκέω προτίθημι κελεύω : ὁ δέ πάρειμι οὖον πρότερος φημί τις κινέω ζήτησις , πρίν εἄν ὁ ἀπολείπω συνέρχομαι : καί γάρ εἰμί ἀπολείπω ἐπίσκοπος , Μακεδόνιος ὁ Κωνσταντινούπολις , Βασίλειος Ἄγκυρα , καί ἄλλος τις κατηγορία ὑφοράω . Μακεδόνιος μέν οὖν νοσέω εἶπον ἀπολείπω : Πατρόφιλος δέ ὀφθαλμία λέγω , καί διά οὗτος ἐν προάστειον ὁ Σελεύκεια ἀνάγκη ἔχω διάγω : καί ὁ ἄλλος δέ ἕκαστος πρόφασις τις ὁ ἀπόλειψις προβάλλω . ἐπεί δέ ὁ Λεωνᾶς καί οὗτος μή πάρειμι δήω προτίθημι ὁ ὁ ζήτησις λέγω , ὁ πάρειμι αὖθις ἐπάγω , ὡς οὐδέ ὅς τις κινέω ζήτησις , εἰμί μή πρότερος ὁ κατηγορέω ὁ βίος ἐξετάζω . κατηγορέω γάρ ἤδη πρότερος Κύριλλος ὁ Ἱερουσαλήμ , Εὐστάθιος Σεβάστιος ὁ ἐν Ἀρμένιος , καί ἄλλος τις . ἐκ οὗτος φιλονικία εἰς ὁ πάρειμι ἐμπίπτω : ὁ μέν γάρ ὁ βίος ὁ κατηγορέω πρότερος ἐρευνάω λέγω : ὁ δέ πρό ὁ πίστις μή προτίθημι ζήτημα . κινέω δέ ὁ φιλονεικία ὁ διάφορος ὁ βασιλεύς γνώμη : γράμμα γάρ αὐτός προφέρω , νῦν μέν πρότερος οὗτος ζητέω κελεύω , νῦν δέ ὁ ἕτερος . περι οὗτος οὖν ὁ φιλονεικία γίγνομαι , σχίσμα εἰς ὁ πάρειμι χωρέω : καί οὗτος γίγνομαι πρόφασις ἀρχή ὁ καί ὁ ἐν Σελεύκεια εἰς δύο μέρος διαιρέω σύνοδος . ἡγέομαι δέ ὁ μέν εἷς μέρος Ἀκάκιος ὁ ὁ ἐν Παλαιστίνη Καισάρεια , Γεώργιος Ἀλεξάνδρεια , Οὐράνιος Τύρος , Εὐδόξιος Ἀντιόχεια : ὅς τριάκοντα δύο μόνος συναινέω ἄλλος . ὁ δέ ἕτερος , Γεώργιος Λαοδίκεια ὁ ἐν Συρία , Σωφρόνιος πομπηιουπολις ὁ ἐν Παφλαγονία , Ἐλεύσιος Κύζικος : ὅς ἀκολουθέω ὁ πλείων . ὡς οὖν ἐπικρατέω ὁ πρότερος ζητέω περί ὁ πίστις , ὁ μέν ὁ μέρος Ἀκάκιος ὁ ἐν Νίκαια πίστις φανερῶς ἀθετέω , ἄλλος τε πίστις ὑπαγορεύω αἰνίσσομαι : ὁ δέ ὁ ἕτερος μέρος , ὁ ὁ ἀριθμός πλεονάζω , ὁ μέν ἄλλος πᾶς ὁ ἐν Νίκαια σύνοδος ἀποδέχομαι : μόνος δέ ὁ ὁ ὁμοούσιος λέξις μέμφομαι . Πολύς οὖν ἄχρι δείλη ὄψιος πρός ἀλλήλων φιλονεικέω , τέλος Σιλβανός ὁ Ταρσός προίστημι ἐκκλησία μέγας ἀνακράζω , λέγω μή χρή καινός ὑπαγορεύω πίστις ἔκδοσις , ἀλλά ὁ ἤδη πρότερος ἐν Ἀντιόχεια ὁ ἐγκαίνια ὑπαγορεύω ὀφείλω κρατέω . οὗτος λέγω , ὁ μέν περί Ἀκάκιος ὑπεξέρχομαι : ὁ δέ ὁ ἕτερος μέρος προκομίζω ὁ ἐν Ἀντιόχεια πίστις , καί ἀναγιγνώσκω διαλύω ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα ὁ σύλλογος . ὁ δέ ἑξῆς εἰς ὁ ἐν Σελεύκεια εὐκτήριον συνέρχομαι οἶκος , καί ὁ θύρα ἀποκλείω , ὁ ἀναγιγνώσκω πίστις ὑπογράφω κυρόω . ὑπογράφω δέ ὑπέρ ἀπολείπω τις πάρειμι ἀναγνώστης καί διάκονος , διά ὅς στέργω ὁ ὅρος ὁ ἀπολείπω ὁμολογέω .