socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 6.9
Περὶ τῶν Μακρῶν καλουμένων μοναχῶν , καὶ ὅπως δἰ αὐτοὺς ἄσπονδον ἔχθραν ὁ Θεόφιλος πρὸς Ἰωάννην ἐσχηκὼς καθαιρῆσαι τοῦτον ἐσπούδαζεν . Οὐκ εἰς μακρὰν δὲ οἱ ἀπὸ τῆς ἐρήμου μοναχοὶ ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν ἔρχονται ἅμα Διοσκόρῳ καὶ τοῖς αὐτοῦ ἀδελφοῖς . Συνῆν δὲ αὐτοῖς καὶ Ἰσίδωρος , ὁ πάλαι Θεοφίλῳ τῷ ἐπισκόπῳ φιλαίτατος , τότε δὲ ἀπεχθέστατος γενόμενος δἰ αἰτίαν τοιάνδε . Πέτρος τις πρωτοπρεσβύτερος ἦν τῆς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἐκκλησίας : πρὸς τοῦτον ἀπεχθῶς ἐσχηκὼς ὁ Θεόφιλος τῆς ἐκκλησίας αὐτὸν ἐκβαλεῖν ἐπενόησε . Καὶ μέμψιν αὐτῷ κατήνεγκεν , ὡς εἴη τινὰ γυναῖκα Μανιχαῖαν τὴν θρησκείαν εἰς τὰ ἱερὰ μυστήρια προσδεξάμενος , μὴ πρότερον τῆς Μανιχαϊκῆς αἱρέσεως ἀποστήσας αὐτήν . Ἐπεὶ δὲ ὁ Πέτρος ἔλεγε καὶ μετατίθεσθαι τῆς θρησκείας τὴν γυναῖκα , καὶ μηδὲ παρὰ γνώμην Θεοφίλου δεδέχθαι αὐτὴν , ἠγανάκτει ὁ Θεόφιλος , ὡς συκοφαντούμενος : μὴ γὰρ εἰδέναι τὸ γεγονὸς ἔλεγεν : ὁ οὖν Πέτρος Ἰσίδωρον ἐκάλει μαρτυρῆσαι αὐτῷ , ὡς οὐκ ἠγνόει τὰ περὶ τῆς γυναικὸς ὁ ἐπίσκοπος . Ἐτύγχανε δὲ κατ̓ αὐτὸν τὸν καιρὸν ἐν τῇ βασιλευούσῃ Ῥώμῃ διάγων ὁ Ἰσίδωρος : ἐπέμπετο γὰρ παρὰ Θεοφίλου πρὸς Δάμασον τὸν Ῥώμης ἐπίσκοπον , ἐπὶ τῷ καταλλάξαι αὐτὸν πρὸς Φλαβιανὸν τὸν ἐπίσκοπον Ἀντιοχείας . Διεκρίνοντο γὰρ οἱ Μελετίῳ προσκείμενοι πρὸς Φλαβιανὸν διὰ τὸν ὅρκον , ὥς μοι καὶ πρότερον εἴρηται . Ἐπανελθὼν τοίνυν ἐκ τῆς Ῥώμης ὁ Ἰσίδωρος , καὶ πρὸς μαρτυρίαν παρὰ τοῦ Πέτρου κληθεὶς , ἔλεγεν ὡς εἴη δεχθεῖσα ἡ Μανιχαία κατὰ γνώμην τοῦ ἐπισκόπου : μεταδεδωκέναι τε αὐτῇ καὶ αὐτὸν τὰ μυστήρια . Ἐξάπτεται οὖν πρὸς ὀργὴν ὁ Θεόφιλος , καὶ ἀμφοτέρους πρὸς ὀργὴν ἀπήλασεν . Αὕτη πρόφασις γέγονε τοῦ καὶ Ἰσίδωρον ἅμα τοῖς περὶ Διόσκορον ἐλθεῖν ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει , ὅπως ἂν παρά τε τῷ βασιλεῖ καὶ τῷ ἐπισκόπῳ Ἰωάννῃ τὰ κατ̓ αὐτῶν ἐσκευωρημένα ἐξελεγχθήσηται . Μαθὼν δὲ ταῦτα ὁ Ἰωάννης ἐν τιμῇ μὲν ἦγε τοὺς ἄνδρας : καὶ τῶν εὐχῶν μετέχειν οὐκ ἐκώλυσε , κοινωνίαν δὲ τῶν μυστηρίων οὐκ ἔφη πρὸ διαγνώσεως μεταδώσειν αὐτοῖς . Ἐν τούτοις καθεστῶτος τοῦ πράγματος , ἥκει εἰς τὰς ἀκοὰς Θεοφίλου λόγος ψευδὴς , ὡς εἴη Ἰωάννης καὶ εἰς τὰ μυστήρια δεξάμενος αὐτοὺς καὶ ἕτοιμος πρὸς τὸ ἐπικουρῆσαι αὐτοῖς . Καὶ παντοῖος ἐγίνετο , ὅπως ἂν μὴ μόνον τοὺς περὶ Διόσκορον καὶ Ἰσίδωρον ἀμύνηται , ἀλλὰ γὰρ καὶ Ἰωάννην κατενέγκῃ τοῦ θρόνου . Διαπέμπεται οὖν κατὰ πόλεις πρὸς τοὺς ἐπισκόπους ἐπιστολὰς , κρύπτων μὲν τὸν ἑαυτοῦ σκοπὸν , μόνοις δὲ τοῖς Ὠριγένους βιβλίοις δῆθεν μεμφόμενος : οἶς πρὸ αὐτοῦ Ἀθανάσιος μάρτυσι τῆς οἰκείας πίστεως ἐν τοῖς κατὰ Ἀρειανῶν λόγους ἐχρήσατο πολλάκις .
Lemmas: περι ὁ Μακρός καλέω μοναχός , καί ὅπως διά αὐτός ἄσπονδος ἔχθρα ὁ Θεόφιλος πρός Ἰωάννης ἔχω καθαιρέω οὗτος σπουδάζω . οὐ εἰς μακράν δέ ὁ ἀπό ὁ ἐρῆμος μοναχός ἐπί ὁ Κωνσταντινούπολις ἔρχομαι ἅμα Διόσκορος καί ὁ αὐτός ἀδελφός . σύνειμι δέ αὐτός καί Ἰσίδωρος , ὁ πάλαι Θεόφιλος ὁ ἐπίσκοπος φίλος , τότε δέ ἀπεχθής γίγνομαι διά αἴτιος τοιόσδε . Πέτρος τις πρωτοπρεσβύτερος εἰμί ὁ ἐν Ἀλεξάνδρεια ἐκκλησία : πρός οὗτος ἀπεχθῶς ἔχω ὁ Θεόφιλος ὁ ἐκκλησία αὐτός ἐκβάλλω ἐπινοέω . καί μέμψις αὐτός καταφέρω , ὡς εἰμί τις γυνή Μανιχαία ὁ θρησκεία εἰς ὁ ἱερόv μυστήριον προσδέχομαι , μή πρότερος ὁ Μανιχαϊκός αἵρεσις ἀφίστημι αὐτός . ἐπεί δέ ὁ Πέτρος λέγω καί μετατίθημι ὁ θρησκεία ὁ γυνή , καί μηδέ παρά γνώμη Θεόφιλος δέχομαι αὐτός , ἀγανακτέω ὁ Θεόφιλος , ὡς συκοφαντέω : μή γάρ οἶδα ὁ γίγνομαι λέγω : ὁ οὖν Πέτρος Ἰσίδωρος καλέω μαρτυρέω αὐτός , ὡς οὐ ἀγνοέω ὁ περί ὁ γυνή ὁ ἐπίσκοπος . τυγχάνω δέ κατά αὐτός ὁ καιρός ἐν ὁ βασιλεύω Ῥώμη Διάγων ὁ Ἰσίδωρος : πέμπω γάρ παρά Θεόφιλος πρός Δάμασος ὁ Ῥώμη ἐπίσκοπος , ἐπί ὁ καταλλάσσω αὐτός πρός Φλαβιανός ὁ ἐπίσκοπος Ἀντιόχεια . διακρίνω γάρ ὁ Μελέτιος πρόσκειμαι πρός Φλαβιανός διά ὁ Ὅρκος , ὅς ἐγώ καί πρότερος εἴρω . ἐπανέρχομαι τοίνυν ἐκ ὁ Ῥώμη ὁ Ἰσίδωρος , καί πρός μαρτυρία παρά ὁ Πέτρος καλέω , λέγω ὡς εἰμί δέχομαι ὁ Μανιχαία κατά γνώμη ὁ ἐπίσκοπος : μεταδίδωμι τε αὐτός καί αὐτός ὁ μυστήριον . ἐξάπτω οὖν πρός ὀργή ὁ Θεόφιλος , καί ἀμφότερος πρός ὀργή ἀπελαύνω . Ἄτη πρόφασις γίγνομαι ὁ καί Ἰσίδωρος ἅμα ὁ περί Διόσκορος ἔρχομαι ἐν ὁ Κωνσταντινούπολις , ὅπως εἄν παρά τε ὁ βασιλεύς καί ὁ ἐπίσκοπος Ἰωάννης ὁ κατά αὐτός σκευωρέομαι ἐξελέγχω . μανθάνω δέ οὗτος ὁ Ἰωάννης ἐν τιμή μέν ἄγω ὁ ἀνήρ : καί ὁ εὖχος μετέχω οὐ κωλύω , κοινωνία δέ ὁ μυστήριον οὐ φημί πρό διάγνωσις μεταδίδωμι αὐτός . ἐν οὗτος καθίστημι ὁ πρᾶγμα , ἥκω εἰς ὁ ἀκοή Θεόφιλος λόγος ψευδής , ὡς εἰμί Ἰωάννης καί εἰς ὁ μυστήριον δέχομαι αὐτός καί ἑτοῖμος πρός ὁ ἐπικουρέω αὐτός . καί παντοῖος γίγνομαι , ὅπως εἄν μή μόνος ὁ περί Διόσκορος καί Ἰσίδωρος ἀμύνω , ἀλλά γάρ καί Ἰωάννης καταφέρω ὁ θρόνος . διαπέμπω οὖν κατά πόλις πρός ὁ ἐπίσκοπος ἐπιστολή , κρύπτω μέν ὁ ἑαυτοῦ σκοπός , μόνος δέ ὁ Ὠριγένης βιβλίον δῆθεν μέμφομαι : οἶς πρό αὐτός Ἀθανάσιος μάρτυς ὁ οἰκεῖος πίστις ἐν ὁ κατά Ἀρειανός λόγος χράω πολλάκις .