socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 5.24
Ὡς καὶ Εὐνομιανοὶ πρὸς ἑαυτοὺς ἐστασίασαν , διαφόρους προσωνυμίας ἐκ τῶν προεστώτων κτησάμενοι . Ἀλλὰ μὴν , οὐδὲ οἱ ἀπὸ Εὐνομίου ἀδιαίρετοι μεμενήκασιν : αὐτὸς μὲν γὰρ Εὐνόμιος ἤδη πρότερον Εὐδοξίου τοῦ χειροτονήσαντος αὐτὸν ἐπίσκοπον Κυζίκου κεχώριστο , πρόφασιν λαβὼν , ὅτι Ἀέτιὁ??ʼ τὸν αὐτοῦ διδάσκαλον ἐκβληθέντα οὐ προσεδέχετο : οἱ δὲ ἀπ̓ αὐτοῦ εἰς διάφορα διῃρέθησαν . Πρῶτον μὲν γὰρ Θεοφρόνιός τις Καππαδόκης , ὑπὸ Εὐνομίῳ τὰ ἐριστικὰ παιδευθεὶς , καὶ παχυμερῶς τὰς Ἀριστοτέλους Κατηγορίας καὶ τὸ περὶ ἑρμηνείας νοήσας , συντάξας βιβλία περὶ τῆς γυμνασίας τοῦ νοῦ ἐπέγραψε . Προσοχθίσας δὲ τοῖς ἑαυτοῦ ὁμοθρήσκοις , ὡς ἀποστατήσας αὐτῶν ἐκβέβληται : καὶ παρασυνάξας αὐτοῖς , ἀφ̓ ἑαυτοῦ ἐπώνυμον αἵρεσιν καταλέλοιπε . Καὶ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει δὲ Εὐτύχιός τις ἐκ ψυχροῦ ζητήματος ἐχωρίσθη τῶν Εὐνομιανῶν , καὶ νῦν τὰς συνάξεις κατ̓ ἰδίαν ποιεῖται . Ὀνομάζονται οὖν οἱ μὲν Θεοφρονίῳ ἀκολουθήσαντες Εὐνομιοθεοφρονιανοί : οἱ δὲ Εὐτυχίῳ Εὐνομιοευτυχιανοί . Ὁποῖα δὲ ψυχρὰ ῥημάτιά ἐστι περὶ ὧν διαφέρονται , παραδοῦναι τῇ ἱστορίᾳ οὐκ ἄξιον εἶναι κέκρικα , ἵνα μὴ εἰς ἕτερα ἀποκλίνω τὸν λόγον : πλὴν ὅτι τὸ βάπτισμα παρεχάραξαν : οὐ γὰρ εἰς τὴν Τριάδα , ἀλλ̓ εἰς τὸν τοῦ Χριστοῦ βαπτίζουσι θάνατον . Γέγονε δὲ ἐπὶ χρόνον τινὰ καὶ ἐν Μακεδονιανοῖς διχόνοια , Εὐτροπίου μὲν πρεσβυτέρου ἰδίᾳ συνάγοντος , Καρτερίου δὲ μὴ συναινοῦντος αὐτῷ . Ἴσως δ̓ ἂν καὶ ἄλλαι τινες εἶεν θρησκεῖαι ἐκ τούτων γινόμεναι ἐν ταῖς ἄλλαις τῶν πόλεων . Ἐγὼ δὲ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει τὰς διατριβὰς ποιούμενος , ἐν ᾗ ἐτέχθην τε καὶ ἀνετράφην , τὰ ἐν αὐτῇ γενόμενα πλατύτερον διηγοῦμαι : ὅτι τινα τούτων καὶ αὐτοψίᾳ ἱστόρησα , καὶ ὅτι λαμπρότερα τὰ ἐν αὐτῇ γενόμενα , καὶ ἄξια μνήμης καθέστηκε : ταῦτα μὲν οὖν οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον , ἀλλὰ κατὰ διαφόρους συνέβη γενέσθαι καιρούς . Εἰ δέ σοι φίλον ὀνόματα διαφόρων μανθάνειν αἱρέσεων , τῷ ἐπιγραφομένῳ Ἀγκυρωτῷ βιβλίῳ , ὃ συνέταξεν ὁ Κυπρίων ἐπίσκοπος Ἐπιφάνιος , ἐντυγχάνων διδάσκου . Περὶ μὲν δὴ τούτων ἀποχρώντως εἰρήσθω : τὰ δὲ δημόσια πράγματα πάλιν ἐταράττετο ἐξ αἰτίας τοιαύτης .
Lemmas: ὡς καί Εὐνομιανός πρός ἑαυτοῦ στασιάζω , διάφορος προσωνυμία ἐκ ὁ προίστημι κτάομαι . ἀλλά μήv , οὐδέ ὁ ἀπό Εὐνόμιος ἀδιαίρετος μένω : αὐτός μέν γάρ Εὐνόμιος ἤδη πρότερος Ευδοξίου ὁ χειροτονέω αὐτός ἐπίσκοπος Κύζικος χωρίζω , πρόφασις λαμβάνω , ὅτι Ἀέτιος ὁ αὐτός διδάσκαλος ἐκβάλλω οὖον προσδέχομαι : ὁ δέ ἀπό αὐτός εἰς διάφορος διαιρέω . Πρῶτος μέν γάρ Θεοφρόνιος τις Καππαδόκης , ὑπό Εὐνόμιος ὁ ἐριστικός παιδεύω , καί παχυμερῶς ὁ Ἀριστοτέλης κατηγορία καί ὁ περί ἑρμηνεία νοέω , συντάσσω βιβλίον περί ὁ γυμνασία ὁ νόος ἐπιγράφω . προσοχθισος δέ ὁ ἑαυτοῦ ὁμόθρησκος , ὡς ἀποστατέω αὐτός ἐκβάλλω : καί παρασυνάζω αὐτός , ἀπό ἑαυτοῦ ἐπώνυμος αἵρεσις καταλείπω . καί ἐν ὁ Κωνσταντινούπολις δέ Εὐτύχιος τις ἐκ ψυχρός ζήτημα χωρίζω ὁ Εὐνομιανός , καί νῦν ὁ συνάγω κατά ἴδιος ποιέω . ὀνομάζω οὖν ὁ μέν Θεοφρόνιος ἀκολουθέω Εὐνομιοθεοφρονιανοί : ὁ δέ Εὐτύχιον Εὐνομιοευτυχιανός . ὁποῖος δέ ψυχρός ῥημάτιον εἰμί περί ὅς διαφέρω , παραδίδωμι ὁ ἱστορία οὐ ἄξιος εἰμί κρίνω , ἵνα μή εἰς ἕτερος ἀποκλίνω ὁ λόγος : πλήν ὅτι ὁ βάπτισμα παραχαράσσω : οὖον γάρ εἰς ὁ Τριάς , ἀλλά εἰς ὁ ὁ Χριστός βαπτίζω θάνατος . γίγνομαι δέ ἐπί χρόνος τις καί ἐν Μακεδονιανός διχόνοια , Εὐτρόπιος μέν πρέσβυς ἴδιος συνάγω , Καρτέριος δέ μή συναινέω αὐτός . ἴσος δέ εἄν καί ἄλλος τις ἄγω θρησκεία ἐκ οὗτος γίγνομαι ἐν ὁ ἄλλος ὁ πόλις . ἐγώ δέ ἐν ὁ Κωνσταντινούπολις ὁ διατριβή ποιέω , ἐν ὅς τίκτω τε καί ἀνατρέφω , ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι πλατύς διηγέομαι : ὅτι τις οὗτος καί αὐτοψία ἱστορέω , καί ὅτι λαμπρός ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι , καί ἄξιος μνήμη καθίστημι : οὗτος μέν οὖν οὖον κατά ὁ αὐτός χρόνος , ἀλλά κατά διάφορος συμβαίνω γίγνομαι καιρός . εἰμί δέ σύ φίλος ὄνομα διάφορος μανθάνω αἵρεσις , ὁ ἐπιγράφω Ἀγκυρωτός βιβλίον , ὅς συντάσσω ὁ Κύπριος ἐπίσκοπος Ἐπιφάνιος , ἐντυγχάνω διδάσκω . περι μέν δή οὗτος ἀποχρώντως εἴρω : ὁ δέ δημόσιος πρᾶγμα πάλιν ταράσσω ἐκ αἴτιος τοιοῦτος .