socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 6.praef
Τὸ μὲν ἐπίταγμά σου , ὦ ἱερὲ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπε Θεόδωρε , ἐν πέντε τοῖς προλαβοῦσι βιβλίοις διεπονησάμεθα , ὡς οἷόν τε τὴν ἀπὸ τῶν Κωνσταντίνου χρόνων ἐκκλησιαστικὴν ἱστορίαν συγγράψαντες . Ἴσθι δὲ ἡμᾶς μὴ ἐσπουδακέναι περὶ τὴν φράσιν , ἐννοήσαντας ὡς εἰ σπουδάσαιμεν καλλιλεξίᾳ χρήσασθαι , ἴσως μὲν καὶ ἀποπεσούμεθα τοῦ σκοποῦ . Εἰ δὲ καὶ ἐπιτευξόμεθα , οὐ τοιαῦτα πάντως δυνησόμεθα γράφειν , οἷα τοῖς παλαιοῖς συγγραφεῦσιν εἴρηται , δἰ ὧν αὔξειν τε καὶ χείρονα ποιεῖν νομίζοιτο ἄν τις τὰ πράγματα . Ἔπειτα δὲ καὶ οὐδαμῶς οἰκοδομήσει τοὺς πολλοὺς καὶ ἰδιώτας ὁ λόγος , οἳ τὰ πράγματα βούλονται μόνον εἰδέναι , οὐ τὴν λέξιν ὡς καλῶς συγκειμένην θαυμάσαι . Ἵνα μὴ οὖν ἀμφοτέροις ἀνόνητος ἡ πραγματεία γένηται , τοῖς μὲν εὐπαιδεύτοις , ὅτι μὴ ἀξία τῇ παλαιᾷ φράσει συγκρίνεσθαι , τοῖς δὲ ἰδιώταις , ὅτι μὴ δύνανται ἐφικέσθαι τῶν πραγμάτων καλυπτομένων ὑπὸ τῆς κομψείας τοῦ λόγου , τὴν σαφεστέραν μὲν δοκοῦσαν , ταπεινοτέραν δὲ φράσιν ἐπιτηδεύσαμεν . Ἀρχόμενοι δὲ ὅμως τοῦ ἕκτου βιβλίου ἐκεῖνο προλέγομεν , ὅτι τῶν ἐπὶ τῆς ἡμετέρας ἡλικίας γενομένων ἁπτόμενοι δεδοίκαμεν ἤδη , μὴ οὐκ ἀρέσκοντα τοῖς πολλοῖς δόξωμεν γράφειν : ἢ ὅτι κατὰ τὴν παροιμίαν , τὸ ἀληθές ἐστι πικρὸν , ὅτι μὴ σὺν ἐγκωμίῳ τὰ ὀνόματα ὧν φιλοῦσι παραλαμβάνομεν : ἢ ὅτι μὴ τὰς πράξεις αὐτῶν μεγαλύνομεν . Καὶ οἱ μὲν τῶν ἐκκλησιῶν ζηλωταὶ καταγνώσονται , ὅτι μὴ τοὺς ἐπισκόπους λέγομεν θεοφιλεστάτους ἢ ἁγιωτάτους , ἢ τὰ τοιαῦτα . Ἄλλοι δὲ καὶ φιλοπραγμονήσουσιν ἔσθ̓ ὅτε , ὅτι μὴ τοὺς βασιλεῖς θειοτάτους καὶ δεσπότας , καὶ ὅσα χρηματίζειν εἰώθασιν , ὀνομάζομεν . Ἐγὼ δὲ καὶ ἐκ τῶν τοῖς παλαιοῖς γεγραμμένων παραστήσειν ἔχων , καὶ δεικνύναι δυνάμενος , ὡς ὁ δοῦλος παῤ αὐτοῖς ἐξ ὀνόματος εἴωθε τὸν δεσπότην καλεῖν , διὰ τὴν τῶν πραγμάτων χρείαν , παῤ οὐδὲν τὸ ἀξίωμα θέμενος , καὶ τοῖς τῆς ἱστορίας νόμοις πειθόμενος , οἳ τὴν τῶν πραγμάτων ἀπαιτοῦσι διήγησιν καθαρὰν καὶ ἀληθῆ καὶ παντὸς ἀπηλλαγμένην ἐπικαλύμματος , ἐπ’ αὐτὴν βαδιοῦμαι λοιπὸν τὴν ἐξήγησιν , ἅ τε αὐτὸς ἐθεασάμην συγγράφων , ἅ τε παρὰ τῶν ἑωρακότων ἠδυνήθημεν μαθεῖν , δοκιμάζων τἀληθὲς , ἐκ τοῦ μὴ παραλλάττειν κατὰ τὴν ἀπαγγελίαν τοὺς διηγουμένους αὐτά . Ἐπιπόνως δέ μοι τὸ ἀληθὲς ἐγνωρίζετο , πολλῶν τε καὶ διαφόρων ἀπαγγελλόντων : καὶ τῶν μὲν παρεῖναι λεγόντων τοῖς πράγμασι , τῶν δὲ πάντων μᾶλλον ἀξιούντων εἰδέναι .
Lemmas: ὁ μέν ἐπίταγμα σύ , εἰμί ἱερός ὁ Θεός ἄνθρωπος Θεόδωρος , ἐν πέντε ὁ προλαμβάνω βιβλίον διαπονέω , ὡς οἷος τε ὁ ἀπό ὁ Κωνσταντῖνος χρόνος ἐκκλησιαστικός ἱστορία συγγράφω . εἰμί δέ ἐγώ μή σπουδάζω περί ὁ φράσις , ἐννοέω ὡς εἰμί σπουδάζω καλλιλεξία χράω , ἴσως μέν καί ἀποπίπτω ὁ σκοπός . εἰμί δέ καί ἐπιτυγχάνω , οὖον τοιοῦτος πάντως δύναμαι γράφω , οἷος ὁ παλαιός συγγραφεύς εἴρω , διά ὅς αὐξάνω τε καί χείρων ποιέω νομίζω ἄν τις ὁ πρᾶγμα . ἔπειτα δέ καί οὐδαμῶς οἰκοδομέω ὁ πολύς καί ἰδιώτης ὁ λόγος , ἕ ὁ πρᾶγμα βούλομαι μόνος οἶδα , οὖον ὁ λέξις ὡς καλῶς σύγκειμαι θαυμάζω . ἵνα μή οὖν ἀμφότερος ἀνόνητος ὁ πραγματεία γίγνομαι , ὁ μέν εὐπαίδευτος , ὅτι μή ἄξιος ὁ παλαιός φράζω συγκρίνω , ὁ δέ ἰδιώτης , ὅτι μή δύναμαι ἐφικνέομαι ὁ πρᾶγμα καλύπτω ὑπό ὁ κομψεία ὁ λόγος , ὁ σαφής μέν δοκέω , ταπεινός δέ φράσις ἐπιτηδεύω . ἄρχω δέ ὅμως ὁ ἕκτος βιβλίον ἐκεῖνος προλέγω , ὅτι ὁ ἐπί ὁ ἡμέτερος ἡλικία γίγνομαι ἅπτω δείδω ἤδη , μή οὐ ἀρέσκω ὁ πολύς δοκέω γράφω : ἢ ὅτι κατά ὁ παροιμία , ὁ ἀληθής εἰμί πικρός , ὅτι μή σύν ἐγκώμιον ὁ ὄνομα ὅς φιλέω παραλαμβάνω : ἢ ὅτι μή ὁ πρᾶξις αὐτός μεγαλύνω . καί ὁ μέν ὁ ἐκκλησία ζηλωτής καταγνοέω , ὅτι μή ὁ ἐπίσκοπος λέγω θεοφιλής ἢ ἅγιος , ἢ ὁ τοιοῦτος . ἄλλος δέ καί φιλοπραγμονέω ἔστω ὅτε , ὅτι μή ὁ βασιλεύς θεῖος1 καί δεσπότης , καί ὅσος χρηματίζω εἴωθα , ὀνομάζω . ἐγώ δέ καί ἐκ ὁ ὁ παλαιός γράφω παρίστημι ἔχω , καί δείκνυμι δύναμαι , ὡς ὁ δοῦλος παρά αὐτός ἐκ ὄνομα εἴωθα ὁ δεσπότης καλέω , διά ὁ ὁ πρᾶγμα χρεία , παρά οὐδείς ὁ ἀξίωμα τίθημι , καί ὁ ὁ ἱστορία νόμος πείθω , ἕ ὁ ὁ πρᾶγμα ἀπαιτέω διήγησις καθαρός καί ἀληθής καί πᾶς ἀπαλλάσσω ἐπικάλυμμα , ἐπί αὐτός βαδίζω λοιπός ὁ ἐξήγησις , ὅς τε αὐτός θεάομαι συγγράφω , ὅς τε παρά ὁ ὁράω δύναμαι μανθάνω , δοκιμάζω ἀληθής , ἐκ ὁ μή παραλλάσσω κατά ὁ ἀπαγγελία ὁ διηγέομαι αὐτός . ἐπιπόνως δέ ἐγώ ὁ ἀληθής γνωρίζω , πολύς τε καί διάφορος ἀπαγγέλλω : καί ὁ μέν πάρειμι λέγω ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ πᾶς μᾶλλον ἀξιόω οἶδα .