socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 1.12
Περὶ Σπυρίδωνος τοῦ Κυπρίων ἐπισκόπου . Περὶ δὲ Σπυρίδωνος , τοσαύτη τῷ ποιμένι προσῆν ὁσιότης , ὡς καὶ ἀξιωθῆναι αὐτὸν καὶ ἀνθρώπων ποιμένα γενέσθαι : ὃς μιᾶς τῶν ἐν Κύπρῳ πόλεων ὀνόματι Τριμιθοῦντος τὴν ἐπισκοπὴν ἐκεκλήρωτο , διὰ δὲ ἀτυφίαν πολλὴν ἐχόμενος τῆς ἐπισκοπῆς ἐποίμαινε καὶ τὰ πρόβατα . Πολλὰ μὲν οὖν τὰ περὶ αὐτοῦ λεγόμενα : ἑνὸς δὲ ἢ δύο ἐπιμνησθήσομαι , ἵνα μὴ ἔξω τοῦ προκειμένου δόξω πλανᾶσθαι . Μεσούσης ποτὲ τῆς νυκτὸς , κλέπται ταῖς ἐπαύλεσι τῶν προβάτων λαθραίως ἐπελθόντες ἀφαιρεῖσθαι τῶν προβάτων ἐσπούδαζον . Ὁ Θεὸς δὲ ἄρα ὁ τὸν ποιμένα σώζων ἔσωζε καὶ τὰ πρόβατα . Οἱ γὰρ κλέπται ἀοράτῳ δυνάμει παρὰ ταῖς ἐπαύλεσιν ἐδέδεντο . Ὄρθρος τε ἦν , καὶ ἧκε παρὰ τὰ ποίμνια : ὡς δὲ εὗρεν ὀπίσω τὰς χεῖρας ἔχοντας , ἔγνω τὸ γεγονός : καὶ εὐχόμενος λύει τοὺς κλέπτας , πολλά τε νουθετήσας , καὶ παραινέσας ἐκ δικαίων πόνων σπουδάζειν , μὴ μὴν ἐξ ἀδικίας λαμβάνειν , κριόν τε αὐτοῖς χαρισάμενος , ἀπέλυσε , καὶ χαριέντως ἐπιφθεγξάμενος , ἵνα μὴ , φησὶ , μάτην ἠγρυπνηκότες φανείητε . Ἓν μὲν δὴ τοῦτο τῶν περὶ Σπυρίδωνος θαυμάτων . Ἕτερον δὲ τοιοῦτο : ἦν αὐτῷ θυγάτηρ παρθένος , τῆς τοῦ πατρὸς εὐλαβείας μετέχουσα , τοὔνομα Εἰρήνη . Ταύτῃ γνώριμός τις πολύτιμον παρέθετο κόσμιον : ἡ δὲ ἀσφαλέστερον ποιοῦσα , γῇ τὴν παρακαταθήκην ἔκρυψε : μετ̓ οὐ πολὺ δὲ τὸν βίον ἀπέλιπεν . Ἥκει μετὰ χρόνον ὁ παραθέμενος : μὴ εὑρών τε τὴν παρθένον , ἐμπλέκεται τῷ πατρὶ , νῦν μὲν ἐγκαλῶν , ἔστιν δὲ ὅτε καὶ παρακαλῶν . Ἐπεὶ δὲ συμφορὰν ἐποιεῖτο τὴν τοῦ παραθεμένου ζημίαν ὁ γέρων , ἐλθὼν ἐπὶ τὸ μνῆμα τῆς θυγατρὸς , ἐπεκαλεῖτο τὸν Θεὸν , πρὸ καιροῦ δεῖξαι αὐτῷ τὴν ἐπαγγελλομένην ἀνάστασιν : καὶ τῆς ἐλπίδος οὐχ ἥμαρτε . Ζῶσα γὰρ αὖθις ἡ παρθένος , φαίνεται τῷ πατρὶ , καὶ τὸν τόπον σημάνασα , ἔνθα τὸ κόσμιον ἀπεκέκρυπτο , αὖθις ἀπεχώρει . Τοιοῦτοι ἄνδρες ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου κατὰ τὰς ἐκκλησίας ἐξέλαμπον . Ταῦτα δὲ ἐγὼ καὶ ἀκοῇ παρὰ πολλῶν Κυπρίων παρέλαβον , καὶ συντάγματι Ῥουφίνου τινος πρεσβυτέρου ἐνέτυχον , Ῥωμαϊκῇ λέξει συγγεγραμμένῳ , ἀφ̓ ὧν ταῦτα καὶ ἕτερα τινὰ τῶν μετ̓ οὐ πολὺ ῥηθησομένων συνήγαγον .
Lemmas: περι Σπυρίδων ὁ Κύπριος ἐπίσκοπος . περι δέ Σπυρίδων , τοσοῦτος ὁ ποιμήν πρόσειμι ὁσιότης , ὡς καί ἀξιόω αὐτός καί ἄνθρωπος ποιμήν γίγνομαι : ὅς εἷς ὁ ἐν Κύπρος πόλις ὄνομα Τριμιθοῦντος ὁ ἐπισκοπή κληρόω , διά δέ ἀτυφία πολύς ἔχω ὁ ἐπισκοπή ποιμαίνω καί ὁ πρόβατον . Πολύς μέν οὖν ὁ περί αὐτός λέγω : εἷς δέ ἢ δύο ἐπιμιμνήσκομαι , ἵνα μή ἔξω ὁ πρόκειμαι δοκέω πλανάω . Μέσος ποτέ ὁ νύξ , κλέπτης ὁ ἔπαυλις ὁ πρόβατον λαθραῖος ἐπέρχομαι ἀφαιρέω ὁ πρόβατον σπουδάζω . ὁ θεός δέ ἄρα ὁ ὁ ποιμήν σῴζω σώζω καί ὁ πρόβατον . ὁ γάρ κλέπτης ἀόρατος δύναμις παρά ὁ ἔπαυλις δήω . Ὄρθρος τε εἰμί , καί ἵημι παρά ὁ ποίμνιον : ὡς δέ εὑρίσκω ὀπίσω ὁ χείρ ἔχω , γιγνώσκω ὁ γίγνομαι : καί εὔχομαι λύω ὁ κλέπτης , πολύς τε νουθετέω , καί παραινέω ἐκ Δίκαιος πόνος σπουδάζω , μή μήv ἐκ ἀδικία λαμβάνω , κριός τε αὐτός χαρίζομαι , ἀπολύω , καί χαρίεις ἐπιφθέγγομαι , ἵνα μή , φημί , μάτην ἀγρυπνέω φαίνω . εἷς μέν δή οὗτος ὁ περί Σπυρίδων θαῦμα . ἕτερος δέ τοιοῦτος : εἰμί αὐτός θυγάτηρ παρθένος , ὁ ὁ πατήρ εὐλάβεια μετέχω , ὄνομα Εἰρήνη . Ταύτη γνώριμος τις πολύτιμος παρατίθημι κόσμιος : ὁ δέ ἀσφαλής ποιέω , γῆ ὁ παρακαταθήκη κρύπτω : μετά οὖον πολύς δέ ὁ βίος ἀπολείπω . ἥκω μετά χρόνος ὁ παρατίθημι : μή εὑρίσκω τε ὁ παρθένος , ἐμπλέκω ὁ πατήρ , νῦν μέν ἐγκαλέω , εἰμί δέ ὅτε καί παρακαλέω . ἐπεί δέ συμφορά ποιέω ὁ ὁ παρατίθημι ζημία ὁ γέρων , ἔρχομαι ἐπί ὁ μνῆμα ὁ θυγάτηρ , ἐπικαλέω ὁ θεός , πρό καιρός δείκνυμι αὐτός ὁ ἐπαγγέλλω ἀνάστασις : καί ὁ ἐλπίς οὐ ἁμαρτάνω . Ζῶσα γάρ αὖθις ὁ παρθένος , φαίνω ὁ πατήρ , καί ὁ τόπος σημαίνω , ἔνθα ὁ κόσμιος ἀποκρύπτω , αὖθις ἀποχωρέω . τοιοῦτος ἀνήρ ἐν ὁ χρόνος ὁ βασιλεύς Κωνσταντῖνος κατά ὁ ἐκκλησία ἐκλάμπω . οὗτος δέ ἐγώ καί ἀκοή παρά πολύς Κύπριος παραλαμβάνω , καί σύνταγμα Ῥουφῖνος τις πρέσβυς ἐντυγχάνω , Ῥωμαϊκός λέγω συγγράφω , ἀπό ὅς οὗτος καί ἕτερος τις ὁ μετά οὖον πολύς ἐρῶ συνάγω .