socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 3.22
Περὶ τῆς ἀναγορεύσεως Ἰοβιανοῦ . Οἱ δὲ στρατιῶται ἐν μεγίστῃ περιστάσει γενόμενοι , μηδὲν ὑπερθέμενοι , τῇ ἑξῆς ἡμέρᾳ ἀναδεικνύουσι βασιλέα Ἰοβιανὸν , ἄνδρα γενναῖον καὶ εὐγενῆ : ὅστις χιλίαρχος ὢν ἡνίκα Ἰουλιανὸς αἵρεσιν τοῖς στρατευομένοις νόμῳ προὐτίθει , ἢ θύειν ἢ ἀποστρατεύεσθαι , μᾶλλον τὴν ζώνην ἀποθέσθαι προῃρεῖτο ἢ ἐκτελεῖν ἀσεβοῦς βασιλέως ἐπίταγμα . Ἀλλὰ Ἰουλιανὸς μὲν τῇ ἀνάγκῃ τοῦ ἐπικειμένου πολέμου ἐν τοῖς στρατηγοῦσιν εἶχε τὸν ἄνδρα . Τότε δὲ αἱρεθεὶς εἰς τὸ βασιλεῦσαι παρῃτεῖτο : βίᾳ τε ἑλκόμενος ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν , ἐβόα , μὴ βούλεσθαι λέγων βασιλεύειν ἀνθρώπων Ἑλληνίζειν προαιρουμένων , αὐτὸς ὢν Χριστιανός . Ὡς οὖν φωνὴ κοινῇ πάντων ἐγίνετο , ὁμολογοῦσα καὶ αὐτοὺς εἶναι Χριστιανοὺς , δέχεται μὲν τὴν βασιλείαν . Ἐν στενῷ δὲ ἐξαίφνης ἀποληφθεὶς ἐν τῇ Περσῶν , καὶ τῶν στρατιωτῶν λιμῷ φθειρομένων , κατέλυσεν ἐπὶ συνθήκαις τὸν πόλεμον : αἱ συνθῆκαι δὲ πρὸς μὲν τὴν δόξαν Ῥωμαίων ἦσαν ἀπρεπεῖς , πρὸς δὲ τὸν καιρὸν ἀναγκαῖαι . Ζημιωθεὶς γὰρ τοὺς Σύρους τῆς ἀρχῆς , καὶ παραδοὺς τοῖς Πέρσαις τὴν ἐν Μεσοποταμίᾳ Νίσιβιν πόλιν , ἐξήλαυνεν ἐκεῖθεν . Τούτων διαγγελθέντων , Χριστιανοὶ μὲν ἀνερρώννυντο , οἱ δὲ τὴν θρησκείαν Ἕλληνες πένθος ἐποιοῦντο τὴν Ἰουλιανοῦ τελευτήν . Τὸ στρατιωτικὸν δὲ σύμπαν τὴν ἀφύλακτον αὐτοῦ θερμότητα διεμέμφοντο , καὶ τὴν αἰτίαν τῆς ζημίας τῶν ὅρων εἰς αὐτὸν ἀνέφερον , ὅτι ὑπὸ αὐτομόλου Πέρσου ἀπατηθεὶς τὰ σιτηγοῦντα διὰ τῶν ποταμῶν πλοῖα κατέκαυσε , διὸ καὶ λιμῷ περιέπεσεν ὁ στρατός . Τότε δὴ καὶ ὁ σοφιστὴς Λιβάνιος θρῆνον ἐπὶ Ἰουλιανῷ συνέταττεν , ὃν Ἰουλιανὸν ἤτοι ἐπιτάφιον ἐπέγραψεν . Ἐν ᾧ λόγῳ πάντα σχεδὸν τὰ κατ̓ αὐτὸν ἐγκωμιαστικῶς διεξῆλθε : μνημονεύσας καὶ τῶν βιβλίων ὧν κατὰ Χριστιανῶν Ἰουλιανὸς συνέθηκε , καὶ ὡς εἴη ἐν αὐτοῖς γέλωτα καὶ φλήναφον ἀποδείξας τὰς Χριστιανῶν βίβλους . Εἰ μὲν οὖν τὰ ἄλλα τοῦ βασιλέως ὁ σοφιστὴς ἐνεγκωμίαζεν , ἡσύχως ἂν ἐπὶ τὰ ἐχόμενα τῆς ἱστορίας ἐβάδιζον . Ἐπειδὴ δὲ ὡς δεινὸς ῥήτωρ , τῇ μνήμῃ τῶν Ἰουλιανοῦ βιβλίων τοῦ Χριστιανισμοῦ καθάπτεται , διὰ τοῦτο εἰπεῖν καὶ ἡμεῖς ὀλίγα περὶ τούτων προαιρούμεθα , πρότερον θέντες αὐτοῦ τὰ ῥήματα .
Lemmas: περι ὁ ἀναγόρευσις Ἰοβιανός . ὁ δέ στρατιώτης ἐν μέγας περίστασις γίγνομαι , μηδείς ὑπερτίθημι , ὁ ἑξῆς ἡμέρα ἀναδείκνυμι βασιλεύς Ἰοβιανός , ἀνήρ γενναῖος καί εὐγενής : ὅστις χιλίαρχος εἰμί ἡνίκα Ἰουλιανός αἵρεσις ὁ στρατεύω νόμος προτίθημι , ἢ θύω ἢ ἀποστρατεύομαι , μᾶλλον ὁ ζώνη ἀποτίθημι προαιρέω ἢ ἐκτελέω ἀσεβής βασιλεύς ἐπίταγμα . ἀλλά Ἰουλιανός μέν ὁ ἀνάγκη ὁ ἐπίκειμαι πόλεμος ἐν ὁ στρατηγός ἔχω ὁ ἀνήρ . τότε δέ αἱρέω εἰς ὁ βασιλεύω παραιτέομαι : βία τε ἕλκω ὑπό ὁ στρατιώτης , βοάω , μή βούλομαι λέγω βασιλεύω ἄνθρωπος ἑλληνίζω προαιρέω , αὐτός εἰμί Χριστιανός . ὡς οὖν φωνή κοινός πᾶς γίγνομαι , ὁμολογέω καί αὐτός εἰμί Χριστιανός , δέχομαι μέν ὁ βασίλειος . ἐν στενός δέ ἐξαπίνης ἀπολαμβάνω ἐν ὁ Πέρσης , καί ὁ στρατιώτης λιμός φθείρω , καταλύω ἐπί συνθήκη ὁ πόλεμος : ὁ συνθήκη δέ πρός μέν ὁ δόξα Ῥωμαῖος εἰμί ἀπρεπής , πρός δέ ὁ καιρός ἀναγκαῖος . ζημιόω γάρ ὁ Σύρος ὁ ἀρχή , καί παραδίδωμι ὁ Πέρσης ὁ ἐν Μεσοποταμία Νίσιβις πόλις , ἐξελαύνω ἐκεῖθεν . οὗτος διαγγέλλω , Χριστιανός μέν ἀναρρώννυμι , ὁ δέ ὁ θρησκεία Ἕλλην πένθος ποιέω ὁ Ἰουλιανός τελευτή . ὁ στρατιωτικός δέ σύμπας ὁ ἀφύλακτος αὐτός θερμότης διαμέμφομαι , καί ὁ αἴτιος ὁ ζημία ὁ ὁράω εἰς αὐτός ἀναφέρω , ὅτι ὑπό αὐτόμολος Πέρσης ἀπατάω ὁ σιτηγέω διά ὁ ποταμός πλοῖον κατακαίω , διό καί λιμός περιπίπτω ὁ στρατός . τότε δή καί ὁ Σοφιστὴς Λιβάνιος θρῆνος ἐπί Ἰουλιανός συντάσσω , ὅς Ἰουλιανός ἤτοι ἐπιτάφιος ἐπιγράφω . ἐν ὅς λόγος πᾶς σχεδόν ὁ κατά αὐτός ἐγκωμιαστικός διεξέρχομαι : μνημονεύω καί ὁ βιβλίον ὅς κατά Χριστιανός Ἰουλιανός συντίθημι , καί ὡς εἰμί ἐν αὐτός γέλως καί φλήναφος ἀποδείκνυμι ὁ Χριστιανός Βίβλος . εἰμί μέν οὖν ὁ ἄλλος ὁ βασιλεύς ὁ Σοφιστὴς ἐγκωμιάζω , ἥσυχος εἄν ἐπί ὁ ἔχω ὁ ἱστορία βαδίζω . ἐπεί δέ ὡς δεινός ῥήτωρ , ὁ μνήμη ὁ Ἰουλιανός βιβλίον ὁ χριστιανισμός καθάπτω , διά οὗτος εἶπον καί ἐγώ ὀλίγος περί οὗτος προαιρέω , πρότερος θέω αὐτός ὁ ῥῆμα .