socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 5.18
Ὡς ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος ἐν τῇ Ῥώμῃ γεγονὼς πολλὰ τὴν πόλιν ὠφέλησε , περιελὼν τά τε ἐν τοῖς Μαγκηπείοις λῃστήρια καὶ τὰ ἐν τοῖς πορνείοις ἄτοπα τῶν σείστρων . Ὁ δὲ βασιλεὺς Θεοδόσιος ἐπ’ ὀλίγον κατὰ τὴν Ἰταλίαν διατρίψας , μέγιστα τὴν Ῥωμαίων ὤνησε πόλιν : τὰ μὲν τῷ δοῦναι , τὰ δὲ τῷ περιελεῖν . Καὶ γὰρ πολλὰ ἐφιλοτιμήσατο : καὶ περιεῖλε διττὴν αἰσχύνην τῆς πόλεως : μίαν μὲν τήνδε . Ἦσαν ἐξ ἀρχαίου κατὰ τὴν μεγίστην Ῥώμην οἶκοι παμμεγέθεις , ἐν οἷς ὁ τῇ πόλει χορηγούμενος ἄρτος ἐγίνετο : οἵ τε προϊστάμενοι τούτων , οἳ μάγκιπες τῇ Ῥωμαίων γλώσσῃ καλοῦνται , προϊόντος τοῦ χρόνου λῃστήρια τοὺς οἴκους πεποίηνται . Ὡς γὰρ ἦσαν οἱ τῶν οἴκων μυλῶνες κατὰ βάθους τὴν θέσιν ἔχοντες , κατὰ τὸ πλευρὸν ἑκάστου οἰκήματος καπηλεῖα κατασκευάσαντες , πόρνας τε ἐν αὐτοῖς προστησάμενοι , δἰ αὐτῶν ἐλοχῶντο πολλούς : τοὺς μὲν τῇ χρείᾳ τῆς τροφῆς εἰσιόντας , τοὺς δὲ καὶ δἰ ἀκρασίαν αἰσχρᾶς ἡδονῆς . Ἐκ γάρ τινος μηχανῆς ἐκ τοῦ καπηλείου εἰς τὸν μυλῶνα ἐνέπιπτον : καὶ τοῦτο ἔπασχον μάλιστα οἱ ξένοι τῇ Ῥώμῃ ἐπιδημοῦντες . Ἠναγκάζοντό τε οἱ ἁλόντες ἐν τοῖς μυλῶσιν ἐργάζεσθαι : πολλοί τε κατεγήρασαν ἐν αὐτοῖς μὴ συγχωρηθέντες ὑπεξελθεῖν , τοῖς τε οἰκείοις ἑαυτῶν τοῦ τεθνηκέναι δόξαν παρεσχηκότες . Ἐν τῇ παγίδι ταύτῃ τῶν στρατιωτῶν τις τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου ἐνέπεσεν : ἐπεὶ δὲ ὁ στρατιώτης κατάκλειστος τῷ μυλῶνι γενόμενος ἐξελθεῖν οὐκ ἠφίετο , σπασάμενος ἣν εἶχε παραξιφίδα , τοὺς κωλύοντας διεχρήσατο : οἱ δὲ φόβῳ τῶν γινομένων τὸν στρατιώτην ἀπέλυσαν . Γνοὺς ταῦτα ὁ βασιλεὺς τοὺς μάγκιπας μὲν ἐτιμωρήσατο , τοὺς δὲ λῃστοδόχους οἴκους ἐκείνους καταστραφῆναι ἐκέλευσε . Μίαν μὲν δὴ τοιαύτην αἰσχύνην ὁ βασιλεὺς περιεῖλε τῆς βασιλευούσης πόλεως : ἑτέραν δὲ τοιαύτην : εἰ ἥλω ἐπὶ μοιχείᾳ γυνὴ , οὐ διορθώσει , ἀλλὰ προσθήκῃ τῆς ἁμαρτίας ἐτιμωροῦντο τὴν πταίσασαν . Ἐν γὰρ πορνείῳ στενῷ κατάκλειστον ποιήσαντες ἀναιδῶς ἐποίουν πορνεύεσθαι : κώδωνάς τε σείεσθαι κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἀκαθάρτου πράξεως ἐποίουν , ὅπως ἂν μὴ λανθάνῃ τοὺς παριόντας τὸ γινόμενον : ἀλλ̓ ἐκ τοῦ ἤχου τῶν σειομένων κωδώνων ἡ ἐφύβριστος τιμωρία τοῖς πᾶσιν ἐγνωρίζετο . Ταῦτα οὐκ ἤνεγκεν ὁ βασιλεὺς πυθόμενος τὴν ἀναιδῆ συνήθειαν : ἀλλὰ κατέλυσε τὰ σεῖστρα , οὕτω γὰρ ὠνομάζετο τὰ τοιαῦτα πορνεῖα : τοῖς ἄλλοις ὑποπίπτειν νόμοις τὰς ἁλούσας ἐπὶ μοιχείᾳ κελεύσας . Τοιούτων μὲν δὴ φαυλοτάτων καὶ ἐφυβρίστων δύο πραγμάτων ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος τὴν Ῥωμαίων πόλιν ἐλευθέραν πεποίηκε . Καταστησάμενος δὲ καλῶς καὶ τὰ ἄλλα πράγματα , καταλείπει μὲν ἐν τῇ Ῥώμῃ Οὐαλεντινιανὸν βασιλεύοντα . Αὐτὸς δὲ ἅμα τῷ υἱῷ Ὁνωρίῳ ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν ἐπορεύθη , εἰς αὐτήν τε εἰσέρχεται ἐν ὑπατείᾳ Τατιανοῦ καὶ Συμμάχου , τῇ δεκάτῃ τοῦ Νοεμβρίου μηνός .
Lemmas: ὡς ὁ βασιλεύς Θεοδόσιος ἐν ὁ Ῥώμη γίγνομαι πολύς ὁ πόλις ὠφελέω , περιαιρέω ὁ τε ἐν ὁ Μαγκηπεῖον λῃστήριον καί ὁ ἐν ὁ πορνεῖον ἄτοπος ὁ σεῖστρον . ὁ δέ βασιλεύς Θεοδόσιος ἐπί ὀλίγος κατά ὁ Ἰταλία διατρίβω , μέγας ὁ Ῥωμαῖος ὀνίνημι πόλις : ὁ μέν ὁ δίδωμι , ὁ δέ ὁ περιαιρέω . καί γάρ πολύς φιλοτιμέομαι : καί περιαιρέω δισσός αἰσχύνη ὁ πόλις : εἷς μέν ὅδε . εἰμί ἐκ ἀρχαῖος κατά ὁ μέγας Ῥώμη οἶκος παμμεγέθης , ἐν ὅς ὁ ὁ πόλις χορηγέω ἄρτος γίγνομαι : ὁ τε προΐστημι οὗτος , ἕ μάγκιψ ὁ Ῥωμαῖος γλῶσσα καλέω , πρόειμι ὁ χρόνος λῃστήριον ὁ οἶκος ποιέω . ὡς γάρ εἰμί ὁ ὁ οἶκος μυλών κατά βάθος ὁ θέσις ἔχω , κατά ὁ πλευρόν ἕκαστος οἴκημα καπηλεῖον κατασκευάζω , πόρνη τε ἐν αὐτός προίστημι , διά αὐτός λοχάω πολύς : ὁ μέν ὁ χρεία ὁ τροφή εἰσέρχομαι , ὁ δέ καί διά ἀκράτεια αἰσχρός ἡδονή . ἐκ γάρ τις μηχανή ἐκ ὁ καπηλεῖον εἰς ὁ μυλών ἐμπίπτω : καί οὗτος πάσχω μάλιστα ὁ ξένος ὁ Ῥώμη ἐπιδημέω . ἀναγκάζω τε ὁ ἁλίσκομαι ἐν ὁ μυλών ἐργάζομαι : πολύς τε καταγηράσκω ἐν αὐτός μή συγχωρέω ὑπεξέρχομαι , ὁ τε οἰκέω ἑαυτοῦ ὁ θνῄσκω δόξα παρέχω . ἐν ὁ παγίς οὗτος ὁ στρατιώτης τις ὁ βασιλεύς Θεοδόσιος ἐμπίπτω : ἐπεί δέ ὁ στρατιώτης κατάκλειστος ὁ μυλών γίγνομαι ἐξέρχομαι οὐ ἀφίημι , σπάω ὅς ἔχω παραξιφίς , ὁ κωλύω διά-χράω2 : ὁ δέ φόβος ὁ γίγνομαι ὁ στρατιώτης ἀπολύω . γιγνώσκω οὗτος ὁ βασιλεύς ὁ Μαγκίπας μέν τιμωρέω , ὁ δέ λῃστοδόχος οἶκος ἐκεῖνος καταστρέφω κελεύω . μία μέν δή τοιοῦτος αἰσχύνη ὁ βασιλεύς περιαιρέω ὁ βασιλεύω πόλις : ἕτερος δέ τοιοῦτος : εἰμί ἁλίσκομαι ἐπί μοιχεία γυνή , οὖον διόρθωσις , ἀλλά προσθήκη ὁ ἁμαρτία τιμωρέω ὁ πταίω . ἐν γάρ πορνεῖον στενός κατάκλειστος ποιέω ἀναιδής ποιέω πορνεύω : κώδων τε σείω κατά ὁ καιρός ὁ ἀκάθαρτος πρᾶξις ποιέω , ὅπως εἄν μή λανθάνω ὁ πάρειμι ὁ γίγνομαι : ἀλλά ἐκ ὁ ἦχος ὁ σείω κώδων ὁ ἐφύβριστος τιμωρία ὁ πᾶς γνωρίζω . οὗτος οὐ φέρω ὁ βασιλεύς πυνθάνομαι ὁ ἀναιδής συνήθεια : ἀλλά καταλύω ὁ σεῖστρον , οὗτος γάρ ὀνομάζω ὁ τοιοῦτος πορνεῖον : ὁ ἄλλος ὑποπίπτω νόμος ὁ ἁλίσκομαι ἐπί μοιχεία κελεύω . τοιοῦτος μέν δή φαῦλος καί ἐφύβριστος δύο πρᾶγμα ὁ βασιλεύς Θεοδόσιος ὁ Ῥωμαῖος πόλις ἐλεύθερος ποιέω . καθίστημι δέ καλῶς καί ὁ ἄλλος πρᾶγμα , καταλείπω μέν ἐν ὁ Ῥώμη Οὐαλεντινιανός βασιλεύω . αὐτός δέ ἅμα ὁ υἱός Ὁνώριος ἐπί ὁ Κωνσταντινούπολις πορεύω , εἰς αὐτός τε εἰσέρχομαι ἐν ὑπατεία Τατιανός καί Σύμμαχος , ὁ δέκατος ὁ Νοέμβριος μείς .