socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 7.37
Περὶ Σιλβανοῦ τοῦ ἀπὸ Φιλιππουπόλεως εἰς Τρωάδα μετενεχθέντος . Σιλβανὸς ῥήτωρ μὲν ἐγεγόνει πρότερον Τρωΐλου τοῦ σοφιστοῦ : ἀκριβῶς δὲ Χριστιανίζειν ἐσπουδακὼς , καὶ τὸν ἀσκητικὸν βίον ἀσκῶν , τρίβωνα φορεῖν οὐ προῄρητο . Μετὰ ταῦτα δὲ αὐτὸν Ἀττικὸς ὁ ἐπίσκοπος συλλαβὼν ἐπίσκοπον τῆς Φιλιππουπόλεως κατέστησεν . Ὁ δὲ τρεῖς ἐνιαυτοὺς ἐν τῇ Θρᾴκῃ διαγαγὼν , καὶ μὴ ὑποφέρων τὸ κρύος,—λεπτὸν γὰρ εἶχε πάνυ καὶ ἀσθενὲς τὸ σῶμα,—παρεκάλεσε τὸν Ἀττικὸν , ὥστε εἰς τόπον αὐτοῦ ἕτερον χειροτονῆσαι : φήσας , δἰ οὐδὲν ἕτερον ἢ διὰ τὸ κρύος παραιτεῖσθαι τὴν ἐν Θρᾴκῃ διαγωγήν . Ἑτέρου οὖν διὰ τοῦτο ἀντικατασταθέντος , ἔμενεν ὁ Σιλβανὸς ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει , τὸν ἀσκητικὸν βίον ἄκρως μετερχόμενος . Τοσοῦτον δὲ ἄτυφος ἦν , ὡς τὰ πολλὰ ἐν τοσούτῳ πλήθει τῆς τηλικαύτης πόλεως ἀπὸ χορτίνων σανδαλίων προέρχεσθαι . Χρόνου δέ τινος διαγενομένου , ὁ τῆς ἐν Τρωάδι προεστὼς ἐκκλησίας ἐτελεύτησεν : διὸ παρῆσαν οἱ Τρῶες ζητοῦντες ἐπίσκοπον . Ἀττικοῦ δὲ διασκεπτομένου τίνα χειροτονήσει , συνέβη τὸν Σιλβανὸν ἐπὶ θέαν παρεῖναι αὐτοῦ . Ὁ δὲ θεασάμενος . αὐτὸν , εὐθὺς τὴν φροντίδα ἐπέθετο , καὶ πρὸς τὸν Σιλβανὸν , Οὐκέτι πρόφασιν ἔχεις , φησὶ , τοῦ ἀποφυγεῖν ἐκκλησίας φροντίδα , ἡ γὰρ Τρωὰς κρυμὸν οὐκ ἔχει : ἀλλ̓ ἰδού σοι τόπος εὔκαιρος πρὸς τὴν τοῦ σώματος ἀσθένειαν ἐκ Θεοῦ εὐτρεπίζεται : μὴ μέλλε οὖν , ἀδελφὲ , ἀλλ̓ ἐπὶ τὴν Τρωάδα πορεύου . Μετέστη οὖν ἐκεῖ ὁ Σιλβανός : καὶ θαῦμα ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ γενόμενον διηγήσομαι . Ναῦς ἀχθοφόρος μεγίστη ἡ τοὺς μεγάλους κομίζουσα κίονας,—πλατὴν αὐτὴν ὀνομάζουσι,—νεωστὶ κατεσκεύαστο ἐν τῷ τῆς Τρωάδος αἰγιαλῷ : ταύτην τε ἔδει καθέλκεσθαι εἰς τὴν θάλασσαν . Πολλῶν τε καλωδίων καὶ πολυπληθίας ἀνδρῶν ἑλκόντων αὐτὴν , οὐδαμῶς ἐκινεῖτο ἡ ναῦς . Ἐπεὶ δὲ τοῦτο πολλαῖς ἡμέραις ἐγίνετο , ᾠήθησαν δαιμόνιον κατέχειν τὴν ναῦν : καὶ γενόμενοι παρὰ τὸν ἐπίσκοπον Σιλβανὸν , παρεκάλουν αὐτὸν εὐχὴν ἐπὶ τοῦ τόπου τελέσαι : οὕτω γὰρ μόνως τὴν ναῦν καθελκυσθῆναι ἐπίστευσαν . Ὁ δὲ μετριοφρονῶν ἁμαρτωλὸν ἑαυτὸν ἀπεκάλει , καὶ ἔλεγε τὸ ἔργον δικαίου εἶναί τινος , οὐ μὴν ἑαυτοῦ . Ἐκλιπαρησάντων δ̓ οὖν , ἧκε παρὰ τὸν αἰγιαλόν : εὐχήν τε ἐκτελέσας ἥψατο ἑνὸς τῶν σχοινίων , καὶ τοῦ ἔργου παρεκελεύσατο ἔχεσθαι : τῶν δὲ βραχὺν ὠθισμὸν ποιησαμένων , δρομαία ἡ ναῦς ἐπὶ τὴν θάλασσαν ἐπορεύετο . Τοῦτο τὸ θαῦμα ἐν ταῖς χερσὶ Σιλβανοῦ γενόμενον πάντας τοὺς κατὰ τὴν ἐπαρχίαν εἰς εὐλάβειαν ἦγεν . Ἦν δὲ Σιλβανὸς καὶ τὰ ἄλλα ἀνὴρ ἀγαθός : κατιδὼν γοῦν τοὺς κληρικοὺς ἐμπορίαν ποιουμένους τὰς τῶν δικαζομένων ἐρεσχελίας , οὐδένα τὸν τοῦ κλήρου δικαστὴν ἐδίδου ποτέ : ἀλλὰ τὰ βιβλία τῶν δεομένων δεχόμενος , παρεκάλει ἕνα τῶν πιστῶν λαϊκῶν , ὃν ᾔδει φιλοῦντα τὸ δίκαιον : κἀκείνῳ ἐγχειρίσας τὴν ἀκρόασιν , τοὺς δικαζομένους τῆς ἐρεσχελίας ἀπήλλασσεν : καὶ διὰ ταῦτα γοῦν μεγίστην εὔκλειαν παρὰ πᾶσιν ἐκέκτητο . Τὰ μὲν οὖν περὶ Σιλβανοῦ , εἰ καὶ ἐν παρεκβάσει εἴρηται , ἀλλ̓ οὐκ ἀχρείως ἡγοῦμαι μνήμην αὐτῶν γεγονέναι : ἐπανέλθωμεν δὲ ὅθεν ἐξέβημεν . Μαξιμιανοῦ τοίνυν προχειρισθέντος εἰς τὴν ἐπισκοπὴν ἐν ὑπατείᾳ Βάσσου καὶ Ἀντιόχου , περὶ τὴν εἰκάδα πέμπτην τοῦ Ὀκτωβρίου μηνὸς , τὰ τῶν ἐκκλησιῶν ἡσύχαζε πράγματα .
Lemmas: περι Σιλβανός ὁ ἀπό Φιλιππούπολις εἰς Τρωάς μεταφέρω . Σιλβανός ῥήτωρ μέν γίγνομαι πρότερος Τρωΐλος ὁ σοφιστής : ἀκριβῶς δέ χριστιανίζω σπουδάζω , καί ὁ ἀσκητικός βίος ἀσκέω , τρίβω φορέω οὖον προλέγω . μετά οὗτος δέ αὐτός Ἀττικός ὁ ἐπίσκοπος συλλαμβάνω ἐπίσκοπος ὁ Φιλιππούπολις καθίστημι . ὁ δέ τρεῖς ἐνιαυτός ἐν ὁ Θρᾴκη διάγω , καί μή ὑποφέρω ὁ κρύος,—λεπτὸν γάρ ἔχω πάνυ καί ἀσθενής ὁ σῶμα,—παρεκάλεσε ὁ Ἀττικός , ὥστε εἰς τόπος αὐτός ἕτερος χειροτονέω : φημί , διά οὐδείς ἕτερος ἢ διά ὁ κρύος παραιτέομαι ὁ ἐν Θρᾴκη διαγωγή . ἕτερος οὖν διά οὗτος ἀντικαθίστημι , μένω ὁ Σιλβανός ἐν ὁ Κωνσταντινούπολις , ὁ ἀσκητικός βίος ἄκρως μετέρχομαι . τοσοῦτος δέ ἄτυφος εἰμί , ὡς ὁ πολύς ἐν τοσοῦτος πλῆθος ὁ τηλικόσδε πόλις ἀπό χόρτινος σανδάλιον προέρχομαι . Χρόνος δέ τις διαγίγνομαι , ὁ ὁ ἐν Τρωάς προίστημι ἐκκλησία τελευτάω : διό πάρειμι ὁ Τρώς ζητέω ἐπίσκοπος . Ἀττικός δέ διασκέπτομαι τίς χειροτονέω , συμβαίνω ὁ Σιλβανός ἐπί θέα πάρειμι αὐτός . ὁ δέ θεάομαι . αὐτός , εὐθύς ὁ φροντίς ἐπιτίθημι , καί πρός ὁ Σιλβανός , οὐκέτι πρόφασις ἔχω , φημί , ὁ ἀποφεύγω ἐκκλησία φροντίς , ὁ γάρ Τρωάς κρυμός οὐ ἔχω : ἀλλά ἰδού σύ τόπος εὔκαιρος πρός ὁ ὁ σῶμα ἀσθένεια ἐκ Θεός εὐτρεπίζω : μή μέλλω οὖν , ἀδελφός , ἀλλά ἐπί ὁ Τρωάς πορεύω . μεθίστημι οὖν ἐκεῖ ὁ Σιλβανός : καί θαῦμα ἐν ὁ χείρ αὐτός γίγνομαι διηγέομαι . ναῦς ἀχθοφόρος μέγας ὁ ὁ μέγας κομίζω κίονας,—πλατὴν αὐτός ὀνομάζω κατασκευάζω ἐν ὁ ὁ Τρωάς αἰγιαλός : οὗτος τε ἐσθίω καθέλκω εἰς ὁ θάλασσα . πολλες τε καλώδιον καί πολυπληθία ἀνήρ ἕλκω αὐτός , οὐδαμῶς κινέω ὁ ναῦς . ἐπεί δέ οὗτος πολύς ἡμέρα γίγνομαι , οἴομαι δαιμόνιον καταχέω ὁ ναῦς : καί γίγνομαι παρά ὁ ἐπίσκοπος Σιλβανός , παρακαλέω αὐτός εὐχή ἐπί ὁ τόπος τελέω : οὗτος γάρ μόνος ὁ ναῦς καθέλκω πιστεύω . ὁ δέ μετριοφρονέω ἁμαρτωλός ἑαυτοῦ ἀποκαλέω , καί λέγω ὁ ἔργον Δίκαιος εἰμί τις , οὖον μήv ἑαυτοῦ . ἐκλιπαρέω δέ οὖν , ἵημι παρά ὁ αἰγιαλός : εὐχή τε ἐκτελέω ἅπτω εἷς ὁ σχοινίον , καί ὁ ἔργον παρακελεύομαι ἔχω : ὁ δέ βραχύς ὠθισμός ποιέω , δρομαῖος ὁ ναῦς ἐπί ὁ θάλασσα πορεύω . οὗτος ὁ θαῦμα ἐν ὁ χείρ Σιλβανός γίγνομαι πᾶς ὁ κατά ὁ ἐπαρχία εἰς εὐλάβεια ἄγω . ἦς δέ Σιλβανός καί ὁ ἄλλος ἀνήρ ἀγαθός : κατεῖδον γοῦν ὁ κληρικός ἐμπορία ποιέω ὁ ὁ δικάζω ἐρεσχελία , οὐδείς ὁ ὁ κλῆρος δικαστής δίδωμι ποτός : ἀλλά ὁ βιβλίον ὁ δήω δέχομαι , παρακαλέω εἷς ὁ πιστός λαϊκός , ὅς οἶδα φιλέω ὁ Δίκαιος : ἐκεῖνος ἐγχειρίζω ὁ ἀκρόασις , ὁ δικάζω ὁ ἐρεσχελία ἀπαλλάσσω : καί διά οὗτος γοῦν μέγας εὔκλεια παρά πᾶς κτάομαι . ὁ μέν οὖν περί Σιλβανός , εἰμί καί ἐν παρέκβασις εἴρω , ἀλλά οὐ ἀχρεῖος ἡγέομαι μνήμη αὐτός γίγνομαι : ἐπανέρχομαι δέ ὅθεν ἐκβαίνω . Μαξιμιανός τοίνυν προχειρίζω εἰς ὁ ἐπισκοπή ἐν ὑπατεία Βάσσος καί Ἀντίοχος , περί ὁ εἰκάς πέμπτος ὁ Ὀκτώβριος μείς , ὁ ὁ ἐκκλησία ἡσυχάζω πρᾶγμα .