socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 2.41
Ὡς τοῦ βασιλέως ἐπανελθόντος ἐκ τῶν ἑσπερίων μερῶν , οἱ περὶ Ἀκάκιον ἐν τῇ Κωνσταντίνου πόλει συναχθέντες τὴν ἐν Ἀριμίνῳ πίστιν ἐκύρωσαν προσθέντες αὐτῇ τινα . Καὶ γὰρ παρῆν ἀπὸ τῶν ἑσπερίων μερῶν ἀναστρέψας ὁ βασιλεύς : καὶ τότε τὸν ἔπαρχον τῆς Κωνσταντινουπόλεως κατέστησεν , Ὁνωράτον ὄνομα , τὴν ἀνθυπάτων παύσας ἀρχήν . Φθάσαντες δὲ οἱ περὶ Ἀκάκιον προδιαβάλλουσιν αὐτοὺς βασιλεῖ , διδάξαντες μὴ δέχεσθαι τὴν ὑπ’ αὐτῶν ἐκτεθεῖσαν πίστιν . Διόπερ ἀγανακτήσας ὁ βασιλεὺς ἐπενόησε διασπεῖραι αὐτοὺς , νόμῳ κελεύσας τοὺς ὑποκειμένους αὐτῶν δημοσίοις λειτουργήμασι τῇ ἰδίᾳ τύχῃ ἀποδίδοσθαι . Καὶ γὰρ ἦσαν τινες ἐξ αὐτῶν λειτουργίαις ὑποκείμενοι , οἱ μὲν βουλευτηρίων , οἱ δὲ τῶν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τάξεων . Τούτων δὴ οὕτως ταραττομένων , οἱ περὶ Ἀκάκιον ἐπιμείναντες τῇ Κωνσταντινουπόλει συνέδριον ἕτερον πεποιήκασι , τοὺς ἀπὸ Βιθυνίας ἐπισκόπους μεταπεμψάμενοι . Γενόμενοι οὖν οἱ πάντες τὸν ἀριθμὸν πεντήκοντα , οἷς κατηρίθμητο Μάρις ὁ Χαλκηδόνος , βεβαιοῦσι τὴν ἐν Ἀριμίνῳ μετὰ τῆς ὑπατείας ἀναγνωσθεῖσαν πίστιν : ἣν περιττὸν ἦν ἂν ἐνταῦθα προσκεῖσθαι , εἰ μηδὲν αὐτῇ προστεθείκασιν . Ἐπειδὴ δέ τινα αὐτῇ προστεθείκασι ῥήματα , ἀναγκαῖον καὶ αὖθις αὐτὴν ἐνταῦθα παραγράψαι : ἔστι δὲ ἐν τοῖς ῥήμασι τούτοις : Πιστεύομεν εἰς ἕνα μόνον Θεὸν , Πατέρα παντοκράτορα , ἐξ οὗ τὰ πάντα : καὶ εἰς τὸν μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ , πρὸ πάντων τῶν αἰώνων καὶ πρὸ πάσης ἀρχῆς γεννηθέντα ἐκ τοῦ Θεοῦ : δἰ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο , τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα : γεννηθέντα δὲ μονογενῆ , μόνον ἐκ μόνου τοῦ Πατρὸς , Θεὸν ἐκ Θεοῦ , ὅμοιον τῷ γεννήσαντι αὐτὸν Πατρὶ κατὰ τὰς γραφάς : οὗ τὴν γέννησιν οὐδεὶς γινώσκει , εἰ μὴ μόνος ὁ γεννήσας αὐτὸν Πατήρ . Τοῦτον οἴδαμεν μονογενῆ τοῦ Θεοῦ Υἱὸν , πέμποντος τοῦ Πατρὸς , παραγενέσθαι ἐκ τῶν οὐρανῶν , ὡς γέγραπται , ἐπὶ καταλύσει τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου : καὶ γεννηθέντα ἐκ Πνεύματος Ἁγίου , καὶ Μαρίας τῆς παρθένου τὸ κατὰ σάρκα , ὡς γέγραπται , καὶ ἀναστραφέντα μετὰ τῶν μαθητῶν : καὶ πάσης τῆς οἰκονομίας πληρωθείσης κατὰ τὴν πατρικὴν βούλησιν , σταυρωθέντα , καὶ ἀποθανόντα , καὶ ταφέντα , καὶ εἰς τὰ καταχθόνια κατεληλυθότα : ὅν τινα καὶ αὐτὸς ὁ ᾅδης ἔπτηξεν . Ὅς τις καὶ ἀνέστη ἀπὸ τῶν νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ , καὶ διέτριψε μετὰ τῶν μαθητῶν : καὶ πληρωθεισῶν τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν , ἀνελήφθη εἰς τοὺς οὐρανοὺς , καὶ καθέζεται ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς , ἐλευσόμενος ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῆς ἀναστάσεως ἐν τῇ πατρικῇ δόξῃ , ἵνα ἀποδώσῃ ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ . Καὶ εἰς τὸ Ἅγιον Πνεῦμα , ὅπερ αὐτὸς ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ ὁ Χριστὸς , ὁ Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν , ἐπηγγείλατο πέμπειν τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων Παράκλητον , καθάπερ γέγραπται , τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας : ὅπερ αὐτοῖς ἔπεμψεν , ὅτε ἀνελήφθη εἰς τοὺς οὐρανούς . Τὸ δὲ ὄνομα τῆς οὐσίας , ὅπερ ἁπλούστερον ὑπὸ τῶν πατέρων ἐτέθη , ἀγνοούμενον δὲ τοῖς λαοῖς σκάνδαλον ἔφερε , διότι μηδὲ αἱ γραφαὶ τοῦτο περιέχουσιν , ἤρεσε περιαιρεθῆναι , καὶ παντελῶς μηδεμίαν μνἥ??ʼν τοῦ λὁ??ʼοῦ γενέσθαι , ἐπειδήπερ καὶ αἱ θεῖαι γραφαὶ οὐδαμοῦ ἐμνημόνευσαν περὶ οὐσίας Π̔??ʼτρὸς καὶ Υἱοῦ . Καὶ γὰρ οὐκ ὀφείλει ὑπόστασις περὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ Ἁγίου Πνεύματος ὀνομάζεσθαι . Ὅμοιον δὲ λέγομεν τὸν Υἱὸν τῷ Πατρὶ , ὡς λέγουσιν αἱ θεῖαι γραφαὶ καὶ διδάσκουσι . Πᾶσαι δὲ αἱρέσεις , οἵ τε ἤδη πρότερον κατεκρίθησαν , καὶ αἴ τινες ἐὰν καινότεραι γένωνται , ἐναντίαι τυγχάνουσαι τῆς ἐκτεθείσης ταύτης γραφῆς , ἀνάθεμα ἔστωσαν . Ταῦτα μὲν ἐν Κωνσταντινουπόλει τότε ἀνεγνώσθησαν : ἡμεῖς δὲ τὸν λαβύρινθον τῶν ἐκθέσεων ὀψέ ποτε διανύσαντες , τὴν ἀπαρίθμησιν αὐτῶν συναγάγωμεν . Μετὰ γὰρ τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν , ὕστερον ἐν Ἀντιοχείᾳ τοῖς ἐγκαινίοις δισσὰς ἐκθέσεις ὑπηγόρευσαν . Τρίτη δέ ἐστιν ἡ ἐπιδοθεῖσα παρὰ τῶν περὶ Νάρκισσον ἐν ταῖς Γαλλίαις τῷ βασιλεῖ Κώνσταντι . Τετάρτη δὲ , ἡ δἰ Εὐδοξίου τοῖς ἐν Ἰταλίᾳ πεμφθεῖσα : ἔν τε Σιρμίῳ τρεῖς ὑπηγορεύθησαν , ὧν ἡ μία ἐν Ἀριμίνῳ μετὰ τῆς ὑπατείας ἀνεγνώσθη . Ὀγδόη δέ ἐστιν ἡ ἐν Σελευκείᾳ , ἣν οἱ περὶ Ἀκάκιον ἀνεγνώκεισαν . Τελευταία δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει μετὰ τῆς προσθήκης ἐκδέδοται : πρόσκειται γὰρ αὐτῇ , μήτε οὐσίαν , μήτε ὑπόστασιν ἐπὶ Θεοῦ λέγειν . Ταύτῃ καὶ Οὐλφίλας ὁ τῶν Γότθων ἐπίσκοπος τότε πρῶτον συνέθετο : τὸν γὰρ ἔμπροσθεν χρόνον τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν ἠσπάζετο , ἑπόμενος Θεοφίλῳ , ὃς τῶν Γότθων ἐπίσκοπος ὢν τῇ ἐν Νικαίᾳ συνόδῳ παρὼν καθυπέγραψε . Τοσαῦτα μὲν περὶ τούτων εἰρήσθω .
Lemmas: ὡς ὁ βασιλεύς ἐπανέρχομαι ἐκ ὁ ἑσπέριος μέρος , ὁ περί Ἀκάκιος ἐν ὁ Κωνσταντῖνος πόλις συνάγω ὁ ἐν Ἀρίμινον πίστις κυρόω προστίθημι αὐτός τις . καί γάρ πάρειμι ἀπό ὁ ἑσπέριος μέρος ἀναστρέφω ὁ βασιλεύς : καί τότε ὁ ἔπαρχος ὁ Κωνσταντινούπολις καθίστημι , Ὁνωράτος ὄνομα , ὁ ἀνθύπατος παύω ἀρχή . φθάνω δέ ὁ περί Ἀκάκιος προδιαβάλλω αὐτός βασιλεύς , διδάσκω μή δέχομαι ὁ ὑπό αὐτός ἐκτίθημι πίστις . διόπερ ἀγανακτέω ὁ βασιλεύς ἐπινοέω διασπείρω αὐτός , νόμος κελεύω ὁ ὑπόκειμαι αὐτός δημόσιος λειτούργημα ὁ ἴδιος τυγχάνω ἀποδίδωμι . καί γάρ εἰμί τις ἐκ αὐτός λειτουργία ὑπόκειμαι , ὁ μέν βουλευτήριον , ὁ δέ ὁ ἐν ὁ ἐπαρχία τάξις . οὗτος δή οὕτως ταράσσω , ὁ περί Ἀκάκιος ἐπιμένω ὁ Κωνσταντινούπολις συνέδριον ἕτερος ποιέω , ὁ ἀπό Βιθυνία ἐπίσκοπος μεταπέμπω . γίγνομαι οὖν ὁ πᾶς ὁ ἀριθμός πεντήκοντα , ὅς καταριθμέω Μάρις ὁ Χαλκηδών , βεβαιόω ὁ ἐν Ἀρίμινον μετά ὁ ὑπατεία ἀναγιγνώσκω πίστις : ὅς περισσός εἰμί εἄν ἐνταῦθα πρόσκειμαι , εἰμί μηδείς αὐτός προστίθημι . ἐπεί δέ τις αὐτός προστίθημι ῥῆμα , ἀναγκαῖος καί αὖθις αὐτός ἐνταῦθα παραγράφω : εἰμί δέ ἐν ὁ ῥῆμα οὗτος : πιστεύω εἰς εἷς μόνος θεός , πατήρ παντοκράτωρ , ἐκ ὅς ὁ πᾶς : καί εἰς ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός , πρό πᾶς ὁ αἰών καί πρό πᾶς ἀρχή γεννάω ἐκ ὁ Θεός : διά ὅς ὁ πᾶς γίγνομαι , ὁ ὁρατός καί ὁ ἀόρατος : γεννάω δέ μονογενής , μόνος ἐκ μόνος ὁ πατήρ , θεός ἐκ Θεός , ὅμοιος ὁ γεννάω αὐτός πατήρ κατά ὁ γραφεύς : ὅς ὁ γέννησις οὐδείς γιγνώσκω , εἰμί μή μόνος ὁ γεννάω αὐτός Πατήρ . οὗτος οἶδα μονογενής ὁ Θεός υἱός , πέμπω ὁ πατήρ , παραγίγνομαι ἐκ ὁ οὐρανός , ὡς γράφω , ἐπί καταλύω ὁ ἁμαρτία καί ὁ θάνατος : καί γεννάω ἐκ πνεῦμα ἅγιος , καί Μαρία ὁ παρθένος ὁ κατά σάρξ , ὡς γράφω , καί ἀναστρέφω μετά ὁ μαθητής : καί πᾶς ὁ οἰκονομία πληρόω κατά ὁ πατρικός βούλησις , σταυρωθείς , καί ἀποθνῄσκω , καί θάπτω , καί εἰς ὁ καταχθόνιος κατέρχομαι : ὅς τις καί αὐτός ὁ ᾍδης πτήσσω . ὅς τις καί ἀνίστημι ἀπό ὁ νεκρός ὁ τρίτος ἡμέρα , καί διατρίβω μετά ὁ μαθητής : καί πληρόω ὁ τεσσαράκοντα ἡμέρα , ἀναλαμβάνω εἰς ὁ οὐρανός , καί καθέζομαι ἐν δεξιός ὁ πατήρ , ἔρχομαι ἐν ὁ ἔσχατος ἡμέρα ὁ ἀνάστασις ἐν ὁ πατρικός δόξα , ἵνα πωλέω ἕκαστος κατά ὁ ἔργον αὐτός . καί εἰς ὁ Ἅγιον πνεῦμα , ὅσπερ αὐτός ὁ μονογενής ὁ Θεός ὁ Χριστός , ὁ Κύριος καί θεός ἐγώ , ἐπαγγέλλω πέμπω ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος Παράκλητος , καθάπερ γράφω , ὁ πνεῦμα ὁ ἀλήθεια : ὅσπερ αὐτός πέμπω , ὅτε ἀναλαμβάνω εἰς ὁ οὐρανός . ὁ δέ ὄνομα ὁ οὐσία , ὅσπερ ἁπλόος ὑπό ὁ πατήρ τίθημι , ἀγνοέω δέ ὁ λαός σκάνδαλον φέρω , διότι μηδέ ὁ γραφή οὗτος περιέχω , ἀρέσκω περιαιρέω , καί παντελῶς μηδείς ὅς ὁ ὅλος γίγνομαι , ἐπεί καί ὁ θεῖος γραφή οὐδαμοῦ μνημονεύω περί οὐσία Π̔??ʼτρὸς καί υἱός . καί γάρ οὐ ὀφείλω ὑπόστασις περί πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα ὀνομάζω . Ὅμοιος δέ λέγω ὁ υἱός ὁ πατήρ , ὡς λέγω ὁ θεῖος γραφή καί διδάσκω . Πᾶς δέ αἵρεσις , ὁ τε ἤδη πρότερος κατακρίνω , καί ἀεί τις ἐάν καινός γίγνομαι , ἐναντίος τυγχάνω ὁ ἐκτίθημι οὗτος γραφεύς , ἀνάθεμα εἰμί . οὗτος μέν ἐν Κωνσταντινούπολις τότε ἀναγιγνώσκω : ἐγώ δέ ὁ λαβύρινθος ὁ ἔκθεσις ὀψέ ποτός διανύω , ὁ ἀπαρίθμησις αὐτός συνάγω . μετά γάρ ὁ ἐν Νίκαια πίστις , ὕστερος ἐν Ἀντιόχεια ὁ ἐγκαίνια δισσός ἔκθεσις ὑπαγορεύω . Τρίτη δέ εἰμί ὁ ἐπιδίδωμι παρά ὁ περί Νάρκισσος ἐν ὁ Γαλλίας ὁ βασιλεύς Κώνστας . Τέταρτος δέ , ὁ διά Ευδοξίου ὁ ἐν Ἰταλία πέμπω : ἐν τε Σίρμιον τρεῖς ὑπαγορεύω , ὅς ὁ εἷς ἐν Ἀρίμινον μετά ὁ ὑπατεία ἀναγιγνώσκω . ὄγδοος δέ εἰμί ὁ ἐν Σελεύκεια , ὅς ὁ περί Ἀκάκιος ἀναγιγνώσκω . τελευταῖος δέ ἐν Κωνσταντινούπολις μετά ὁ προσθήκη ἐκδίδωμι : πρόσκειμαι γάρ αὐτός , μήτε οὐσία , μήτε ὑπόστασις ἐπί Θεός λέγω . Ταύτη καί Ουλφίλας ὁ ὁ Γότθος ἐπίσκοπος τότε πρῶτος συντίθημι : ὁ γάρ ἔμπροσθεν χρόνος ὁ ἐν Νίκαια πίστις ἀσπάζομαι , ἕπω Θεόφιλος , ὅς ὁ Γότθος ἐπίσκοπος εἰμί ὁ ἐν Νίκαια σύνοδος πάρειμι καθυπέγραψε . τοσοῦτος μέν περί οὗτος εἴρω .