socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 6.10
Ὡς καὶ Ἐπιφάνιος ὁ Κύπρου ταῖς Θεοφίλου ἀπάταις συναπαχθεὶς , τῷ δοκεῖν κατὰ τῶν Ὠριγένους συγγραμμάτων ἐπισκόπων σύνοδον ἐν τῇ Κύπρῳ συναγαγὼν , Ἰωάννῃ διεμέμψατο , χρωμένῳ ταῖς βίβλοις Ὠριγένους . Σπένδεται δὴ φιλίαν καὶ πρὸς Ἐπιφάνιον τὸν Κωνσταντίας τῆς Κύπρου ἐπίσκοπον , πρότερον διαφερόμενος πρὸς αὐτόν : ἐμέμφετο γὰρ Ἐπιφανίῳ Θεόφιλος ὡς μικρὰ φρονοῦντι περὶ Θεοῦ , ὅτι ἀνθρωπόμορφον αὐτὸν εἶναι ἐνόμιζεν . Οὕτως οὖν Θεόφιλος ἔχων περὶ Θεοῦ , καὶ μεμφόμενος τοῖς ἀνθρωπόμορφον τὸ Θεῖον νομίζουσι , διὰ τὴν πρὸς ἑτέρους ἀπέχθειαν ἠρνεῖτο μὲν ἐν τῷ φανερῷ ἃ ἐδόξαζεν : φιλοποιεῖται δὲ τότε τὸν Ἐπιφάνιον διαφερόμενος πρὸς αὐτὸν , ὡς ἐκ μετανοίας ὁμοφρονήσας κατὰ τὴν περὶ Θεοῦ δόξαν αὐτῷ . Καὶ παρασκευάζει σύνοδον ποιῆσαι τῶν ἐν Κύπρῳ ἐπισκόπων ἐπὶ τῷ διαβαλεῖν τὰ Ὠριγένους βιβλία . Ἐπιφάνιος δὲ δἰ ὑπερβάλλουσαν εὐλάβειαν ἁπλοϊκὸς ὣν τὸν τρόπον ταχέως ὑπήχθη ὑπὸ τῶν Θεοφίλου γραμμάτων . Καὶ καθίσας συνέδριον τῶν ἐν τῇ νήσῳ ἐπισκόπων ἀπαγορεύει μὲν τοῦ ἀναγινώσκειν τὰ Ὠριγένους βιβλία , διαπέμπεται δὲ καὶ γράμματα πρὸς Ἰωάννην , παραινῶν ἀπέχεσθαι μὲν τῶν Ὠριγενείων ἀναγνωσμάτων , συνάγειν δὲ καὶ αὐτὸν συνέδριον , καὶ σύμψηφον κατὰ τοῦτο γίνεσθαι . Θεόφιλος τοίνυν τὸν ἐπ’ εὐλαβείᾳ περιβόητον Ἐπιφάνιον συναρπάσας , καὶ γνοὺς προβάντα αὐτοῦ τὸν σκοπὸν , θαρρῶν καὶ αὐτὸς συνήγαγε πολλοὺς τῶν ἐπισκόπων . Καὶ παραπλησίαν τῷ Ἐπιφανίῳ κατὰ τῶν Ὠριγένους βιβλίων , τοῦ πρὸ διακοσίων καὶ περίπου ἐτῶν τελευτήσαντος , διαβολὴν ἐποιεῖτο : οὐ τοῦτον προηγουμένως ἔχων τὸν σκοπὸν , ἀλλὰ τοὺς περὶ Διόσκορον σπεύδων ἀμύνασθαι . Ἰωάννης δὲ μικρὰ φροντίσας τῶν μηνυθέντων αὐτῷ παρά τε Ἐπιφανίου καὶ αὐτοῦ Θεοφίλου , τῇ διδασκαλίᾳ τῶν ἐκκλησιῶν προσεῖχε τὸν νοῦν . Καὶ ἤνθει μὲν κατ̓ αὐτήν : τῆς δὲ κατ̓ αὐτοῦ γενομένης σκευωρίας οὐδένα λόγον ἐτίθετο . Ἐπεὶ δὲ Θεόφιλος καταφανὴς ἐγένετο τοῖς πολλοῖς σπουδάζων καθελεῖν τῆς ἐπισκοπῆς τὸν Ἰωάννην , τότε δὴ καὶ οἱ ἀπεχθῶς πρὸς Ἰωάννην ἔχοντες πρὸς τὴν κατ̓ αὐτοῦ σκευωρίαν ἀνεκινοῦντο . Καὶ πολλοὶ μὲν τοῦ κλήρου , πολλοὶ δὲ καὶ τῶν ἐν τέλει κατὰ τὰ βασίλεια μέγιστον ἰσχύοντες , καιρὸν εὑρηκέναι λογιζόμενοι καθ̓ ὃν Ἰωάννην ἀμύνωνται , μεγίστην ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει σύνοδον γενέσθαι παρεσκεύαζον , τοῦτο μὲν δἰ ἐπιστολῶν , τοῦτο δὲ καὶ ἀγράφως διαπεμπόμενοι .
Lemmas: ὡς καί Ἐπιφάνιος ὁ Κύπρος ὁ Θεόφιλος ἀπάτη συναπάγω , ὁ δοκέω κατά ὁ Ὠριγένης σύγγραμμα ἐπίσκοπος σύνοδος ἐν ὁ Κύπρος συνάγω , Ἰωάννης διαμέμφομαι , χράω ὁ Βίβλος Ὠριγένης . σπένδω δή φίλιος καί πρός Ἐπιφάνιος ὁ Κωνσταντία ὁ Κύπρος ἐπίσκοπος , πρότερος διαφέρω πρός αὐτός : μέμφομαι γάρ Ἐπιφάνιος Θεόφιλος ὡς μικρός φρονέω περί Θεός , ὅτι ἀνθρωπόμορφος αὐτός εἰμί νομίζω . οὕτως οὖν Θεόφιλος ἔχω περί Θεός , καί μέμφομαι ὁ ἀνθρωπόμορφος ὁ θεῖον νομίζω , διά ὁ πρός ἕτερος ἀπέχθεια ἀρνέομαι μέν ἐν ὁ φανερός ὁ δοξάζω : φιλοποιέω δέ τότε ὁ Ἐπιφάνιος διαφέρω πρός αὐτός , ὡς ἐκ μετάνοια ὁμοφρονέω κατά ὁ περί Θεός δόξα αὐτός . καί παρασκευάζω σύνοδος ποιέω ὁ ἐν Κύπρος ἐπίσκοπος ἐπί ὁ διαβάλλω ὁ Ὠριγένης βιβλίον . Ἐπιφάνιος δέ διά ὑπερβάλλω εὐλάβεια ἁπλοικός ἐάν ὁ τρόπος ταχέως ὑπάγω ὑπό ὁ Θεόφιλος γράμμα . καί καθίζω συνέδριον ὁ ἐν ὁ νῆσος ἐπίσκοπος ἀπαγορεύω μέν ὁ ἀναγιγνώσκω ὁ Ὠριγένης βιβλίον , διαπέμπω δέ καί γράμμα πρός Ἰωάννης , παραινέω ἀπέχω μέν ὁ Ὠριγένειος ἀνάγνωσμα , συνάγω δέ καί αὐτός συνέδριον , καί σύμψηφος κατά οὗτος γίγνομαι . Θεόφιλος τοίνυν ὁ ἐπί εὐλάβεια περιβόητος Ἐπιφάνιος συναρπάζω , καί γιγνώσκω προβαίνω αὐτός ὁ σκοπός , θαρσέω καί αὐτός συνάγω πολύς ὁ ἐπίσκοπος . καί παραπλήσιος ὁ Ἐπιφάνιος κατά ὁ Ὠριγένης βιβλίον , ὁ πρό διακόσιοι καί περίπου ἔτος τελευτάω , διαβολή ποιέω : οὖον οὗτος προηγουμένως ἔχω ὁ σκοπός , ἀλλά ὁ περί Διόσκορος σπεύδω ἀμύνω . Ἰωάννης δέ μικρός φροντίζω ὁ μηνύω αὐτός παρά τε Επιφανίου καί αὐτός Θεόφιλος , ὁ διδασκαλία ὁ ἐκκλησία προσέχω ὁ νόος . καί ἀνθέω μέν κατά αὐτός : ὁ δέ κατά αὐτός γίγνομαι σκευωρία οὐδείς λόγος τίθημι . ἐπεί δέ Θεόφιλος καταφανής γίγνομαι ὁ πολύς σπουδάζω καθαιρέω ὁ ἐπισκοπή ὁ Ἰωάννης , τότε δή καί ὁ ἀπεχθῶς πρός Ἰωάννης ἔχω πρός ὁ κατά αὐτός σκευωρία ἀνακινέω . καί πολύς μέν ὁ κλῆρος , πολύς δέ καί ὁ ἐν τέλος κατά ὁ βασίλεια μέγας ἰσχύω , καιρός εὑρίσκω λογίζομαι κατά ὅς Ἰωάννης ἀμύνω , μέγας ἐν ὁ Κωνσταντινούπολις σύνοδος γίγνομαι παρασκευάζω , οὗτος μέν διά ἐπιστολή , οὗτος δέ καί ἄγραφος διαπέμπω .