socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 1.6
Ὡς ἐκ τῆς φιλονεικίας ἀρχὴν διαιρέσεως ἡ ἐκκλησία ἔλαβε : καὶ ὡς Ἀλέξανδρος ὁ Ἀλεξανδρείας καθεῖλεν Ἄρειον , καὶ τοὺς περὶ αὐτόν . Ταῦτα τῷ καινοπρεπεῖ : λόγῳ συλλογισάμενος , ἀναρριπίζει τοὺς πολλοὺς πρὸς τὸ ζήτημα . Καὶ ἀνάπτεται ἀπὸ σμικροῦ σπινθῆρος μέγα πῦρ . Ἀρξάμενόν τε τὸ κακὸν ἀπὸ τῆς Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίας , διέτρεχε τὴν σύμπασαν Αἴγυπτόν τε καὶ Λιβύην , καὶ τὴν ἄνω Θηβαΐδα : ἤδη δὲ καὶ τὰς λοιπὰς ἐπενέμετο ἐπαρχίας τε καὶ πόλεις . Συνελαμβάνοντο τῇ Ἀρείου δόξῃ πολλοὶ μὲν καὶ ἄλλοι , μάλιστα δὲ Εὐσέβιος αὐτῆς ἀντείχετο , οὐχ ὁ Καισαρεὺς , ἀλλ̓ ὁ πρότερον μὲν τῆς Βηρυτίων ἐκκλησίας ἐπίσκοπος , τότε δὲ τῆς ἐν Βιθυνίᾳ Νικομηδείας τὴν ἐπισκοπὴν ὑποδύς . Ταῦτα ἀκούων καὶ ὁρῶν τε γινόμενα ὁ Ἀλέξανδρος , πρὸς ὀργὴν ἐξάπτεται : καὶ συνέδριον πολλῶν ἐπισκόπων καθίσας , τὸν μὲν Ἄρειον , καὶ τοὺς ἀποδεχομένους τὴν δόξαν αὐτοῦ καθαιρεῖ : γράφει δὲ τοῖς κατὰ πόλιν τοιάδε . Ἐπιστολὴ Ἀλεξάδρου Ἀλεξανδρείας . Τοῖς ἀγαπητοῖς καὶ τιμιωτάτοις συλλειτουργοῖς τοῖς ἁπανταχοῦ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας , Ἀλέξανδρος ἐν Κυρίῳ χαίρειν . Ἑνὸς σώματος ὄντος τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας , ἐντολῆς τε οὔσης ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς , τηρεῖν τὸν σύνδεσμον τῆς ὁμονοίας καὶ εἰρήνης , ἀκόλουθόν ἐστι γράφειν ἡμᾶς , καὶ σημαίνειν ἀλλήλοις τὰ παῤ ἑκάστοις γιγνόμενα , ἵνα εἴτε πάσχει , εἴτε χαίρει ἓν μέλος , ἢ συμπάσχωμεν , ἢ συγχαίρωμεν ἀλλήλοις . Ἐν τῇ ἡμετέρᾳ τοίνυν παροικίᾳ , ἐξῆλθον νῦν ἄνδρες παράνομοι καὶ Χριστομάχοι , διδάσκοντες ἀποστασίαν , ἣν εἰκότως ἄν τις πρόδρομον τοῦ Ἀντιχρίστου νομίσειε καὶ καλέσειε . Καὶ ἐβουλόμην μὲν σιωπῇ παραδοῦναι τὸ τοιοῦτον , ἵν̓ ἴσως ἐν τοῖς ἀποστάταις μόνοις ἀναλωθῇ τὸ κακὸν , καὶ μὴ εἰς ἑτέρους τόπους διαβὰν , ῥυπώσῃ τινῶν ἀκεραίων τὰς ἀκοάς : ἐπειδὴ δὲ Εὐσέβιος , ὁ νῦν ἐν τῇ Νικομηδείᾳ , νομίσας ἐπ’ αὐτῷ κεῖσθαι τὰ τῆς ἐκκλησίας , ὅτι καταλείψας τὴν Βηρυτὸν , καὶ ἐποφθαλμίσας τῇ ἐκκλησίᾳ Νικομηδέων , οὐκ ἐκδεδίκηται κατ̓ αὐτοῦ , προΐσταται καὶ τούτων τῶν ἀποστατῶν , καὶ γράφειν ἐπεχείρησε πανταχοῦ , συνιστῶν αὐτοὺς , εἴπως ὑποσύρῃ τινὰς ἀγνοοῦντας εἰς τὴν ἐσχάτην καὶ Χριστομάχον αἵρεσιν , ἀνάγκην ἔσχον , εἰδὼς τὸ ἐν τῷ νόμῳ γεγραμμένον , μηκέτι μὲν σιωπῆσαι , ἀναγγεῖλαι δὲ πᾶσιν ὑμῖν , ἵνα γινώσκητε τούς τε ἀποστάτας γενομένους , καὶ τὰ τῆς αἱρέσεως αὐτῶν δύστηνα ῥημάτια , καὶ ἐὰν γράφῃ Εὐσέβιος , μὴ προσέχητε . Τὴν πάλαι γὰρ αὐτοῦ κακόνοιαν τὴν χρόνῳ σιωπηθεῖσαν , νῦν διὰ τούτων ἀνανεῶσαι βουλόμενος , σχηματίζεται μὲν ὡς ὑπὲρ τούτων γράφων : ἔργῳ δὲ δείκνυσιν , ὡς ὅτι ὑπὲρ ἑαυτοῦ σπουδάζων , τοῦτο ποιεῖ . Οἱ μὲν οὖν ἀποστάται γενόμενοι εἰσὶν , Ἄρειος , Ἀχιλλὰς , Ἀειθαλὴς καὶ Καρπώνης , καὶ ἕτερος Ἄρειος , καὶ Σαρμάτης , καὶ Εὐζώϊος , καὶ Λούκιος , καὶ Ἰουλιανὸς , καὶ Μηνᾶς , καὶ Ἑλλάδιος , καὶ Γάϊος , καὶ σὺν αὐτοῖς Σεκοῦνδος καὶ Θεωνᾶς , οἱ ποτὲ λεχθέντες ἐπίσκοποι . Ποῖα δὲ παρὰ τὰς γραφὰς ἐφευρόντες λαλοῦσιν , ἐστὶ ταῦτα . Οὐκ ἀεὶ ὁ θεὸς Πατὴρ ἦν , ἀλλ̓ ἦν ὅτε ὁ Θεὸς Πατὴρ οὐκ ἦν : οὐκ ἀεὶ ἦν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος , ἀλλ̓ ἐξ οὐκ ὄντων γέγονεν . Ὁ γὰρ ὢν Θεὸς τὸν μὴ ὄντα ἐκ τοῦ μὴ ὄντος πεποίηκε : διὸ καὶ ἦν ποτὲ ὅτε οὐκ ἦν . Κτίσμα γάρ ἐστι καὶ ποίημα ὁ Υἱός . Οὔτε δὲ ὅμοιος κατ̓ οὐσίαν τῷ Πατρί ἐστιν , οὔτε ἀληθινὸς καὶ φύσει τοῦ Πατρὸς Λόγος ἐστὶν , οὔτε ἀληθινὴ Σοφία αὐτοῦ ἐστί : ἀλλ̓ εἷς μὲν τῶν ποιημάτων καὶ γενητῶν ἐστί : καταχρηστικῶς δὲ λόγος καὶ σοφία , γενόμενος καὶ αὐτὸς δὲ τῷ ἰδίῳ τοῦ Θεοῦ Λόγῳ , καὶ τῇ ἐν τῷ θεῷ Σοφίᾳ , ἐν ᾗ καὶ τὰ πάντα καὶ αὐτὸν πεποίηκεν ὁ Θεός : διὸ καὶ τρεπτός ἐστι καὶ ἀλλοιωτὸς τὴν φύσιν , ὡς καὶ πάντα τὰ λογικά : ξένος τε καὶ ἀλλότριος , καὶ ἀπεσχοινισμένος ἐστὶν ὁ Λόγος τῆς τοῦ Θεοῦ οὐσίας . Καὶ ἄρρητός ἐστιν ὁ Πατὴρ τῷ Υἱῷ : οὔτε γὰρ τελείως καὶ ἀκριβῶς γινώσκει ὁ Λόγος τὸν Πατέρα , οὔτε τελείως ὁρᾷν αὐτὸν δύναται . Καὶ γὰρ ἑαυτοῦ τὴν οὐσίαν οὐκ οἶδεν ὁ Υἱὸς ὡς ἔστι : δἰ ἡμᾶς γὰρ πεποίηται , ἵνα ἡμᾶς δἰ αὐτοῦ ὡς δἰ ὀργάνου κτίσῃ ὁ Θεός : καὶ οὐκ ἂν ὑπέστη , εἰ μὴ ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἤθελεν ποιῆσαι . Ἠρώτησε γοῦν τις αὐτοὺς , εἰ δύναται ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος τραπῆναι ὡς ὁ διάβολος ἐτράπη : καὶ οὐκ ἐφοβήθησαν εἰπεῖν , Ναὶ δύναται : τρεπτῆς γὰρ φύσεως ἐστὶ , γενητὸς καὶ τρεπτὸς ὑπάρχων . Ταῦτα λέγοντας τοὺς περὶ Ἄρειον , καὶ ἐπὶ τούτοις ἀναισχυντοῦντας , αὐτούς τε καὶ τοὺς συνακολουθήσαντας αὐτοῖς , ἡμεῖς μὲν μετὰ τῶν κατ̓ Αἴγυπτον ἐπισκόπων καὶ τὰς Λιβύας , ἐγγὺς ἑκατὸν ὄντων , συνελθόντες ἀνεθεματίσαμεν . Οἱ δὲ περὶ Εὐσέβιον προσεδέξαντο , σπουδάζοντες συγκαταμίξαι τὸ ψεῦδος τῇ ἀληθείᾳ , καὶ τῇ εὐσεβείᾳ τὴν ἀσέβειαν . Ἀλλ̓ οὐκ ἰσχύσουσι , νικᾷ γὰρ ἡ ἀλήθεια : καὶ οὐδεμία ἐστὶ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος , οὐδὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαρ . Τίς γὰρ ἤκουσε πώποτε τοιαῦτα ; ἢ τίς νῦν ἀκούων οὐ ξενίζεται , καὶ τὰς ἀκοὰς βύει , ὑπὲρ τοῦ μὴ τὸν ῥύπον τούτων τῶν ῥημάτων ψαῦσαι τῆς ἀκοῆς ; Τίς ἀκούων Ἰωάννου λέγοντος , Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , οὐ καταγινώσκει τούτων λεγόντων , Ἠν ποτὲ ὅτε οὐκ ἦν ; ἢ τίς ἀκούων ἐν τῷ εὐαγγελίῳ , Ὁ μονογενὴς Υἱὸς , καὶ , Δἰ αὐτοῦ ἐγένετο τὰ πάντα , οὐ μισήσει τούτους φθεγγομένους , ὅτι εἶς ἐστὶ τῶν ποιημάτων ὁ Υἱός ; Πῶς δὲ δύναται εἷς εἶναι τῶν δἰ αὐτοῦ γενομένων ; ἢ πῶς μονογενὴς , ὁ τοῖς πᾶσι κατ̓ ἐκείνους συναριθμούμενος ; πῶς δὲ ἐξ οὐκ ὄντων ἂν εἴη , τοῦ Πατρὸς λέγοντος , Ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν : καὶ , Ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησα σέ ; ἢ πῶς ἀνόμοιος τῇ οὐσίᾳ τοῦ Πατρὸς , ὁ ὢν εἰκὼν τελεία καὶ ἀπαύγασμα τοῦ Πατρὸς , καὶ λέγων , Ὁ ἐμὲ ἑωρακὼς , ἑώρακε τὸν Πατέρα ; Πῶς δὲ εἰ Λόγος καὶ Σοφία ἐστὶ τοῦ Θεοῦ ὁ Υἱὸς , ἦν ποτὲ ὅτε οὐκ ἦν ; ἵσον γὰρ ἐστὶν αὐτοὺς λέγειν , ἄλογον καὶ ἄσοφον ποτὲ τὸν Θεόν . Πῶς δὲ τρεπτὸς ἢ ἀλλοιωτὸς , ὁ λέγων δἰ ἑαυτοῦ , Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί : καὶ , Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν : διὰ δὲ τοῦ προφήτου , Ἴδετέ με ὅτι ἐγὼ εἰμὶ , καὶ οὐκ ἠλλοίωμαι ; Εἰ δὲ καὶ ἐπ’ αὐτόν τις τὸν Πατέρα τὸ ῥητὸν δύναται ἀναφέρειν , ἀλλὰ ἁρμοδιώτερον ἂν εἴη περὶ τοῦ Λόγου νῦν λεγόμενον , ὅτι καὶ γενομένος ἄνθρωπος οὐκ ἠλλοίωται , ἀλλ̓ ὡς ὁ Ἀπόστολος , Ἰησοῦς Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας . Τί δὲ ἄρα εἰπεῖν αὐτοὺς ἔπεισεν , ὅτι δἰ ἡμᾶς γέγονε , καίτοι τοῦ Παύλου γράφοντος , Δἰ ὃν τὰ πάντα , καὶ δἰ οὗ τὰ πάντα ; Περὶ μὲν οὖν τοῦ βλασφημεῖν αὐτοὺς , ὅτι οὐκ οἶδε τελείως ὁ Υἱὸς τὸν Πατέρα , οὐ δεῖ θαυμάζειν . Ἅπαξ γὰρ προθέμενοι Χριστομαχεῖν , παρακρούονται καὶ τὰς φωνὰς αὐτοῦ Κυρίου λέγοντος , Καθὼς γινώσκει με ὁ Πατὴρ , κᾀγὼ γινώσκω τὸν Πατέρα . Εἰ μὲν οὖν ἐκ μέρους γινώσκει ὁ Πατὴρ τὸν Υἱὸν , δῆλον ὅτι καὶ ὁ Υἱὸς ἐκ μέρους γινώσκει τὸν Πατέρα . Εἰ δὲ τοῦτο λέγειν οὐ θέμις , οἶδε , δὲ τελείως ὁ Πατὴρ τὸν Υἱὸν , δῆλον ὅτι καθὼς γινώσκει ὁ Πατὴρ τὸν ἑαυτοῦ Λόγον , οὕτω καὶ ὁ Λόγος γινώσκει τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα , οὗ καὶ ἔστι Λόγος . Καὶ ταῦτα λέγοντες , καὶ ἀναπτύσσοντες τὰς θείας γραφὰς , πολλάκις ἀνετρέψαμεν αὐτούς . Καὶ πάλιν ὡς χαμαιλέοντες μετεβάλλοντο , φιλονεικοῦντες εἰς ἑαυτοὺς ἐφελκύσαι τὸ γεγραμμένον , Ὅτ̓ ἂν ἔλθῃ ὁ ἀσεβὴς εἰς βάθη κακῶν , καταφρονεῖ . Πολλαὶ γοῦν αἱρέσεις πρὸ αὐτῶν γεγόνασιν , αἵτινες πλέον τοῦ δέοντος τολμήσασαι , πεπτώκασιν εἰς ἀφροσύνην : οὗτοι δὲ διὰ πάντων αὐτῶν τῶν ῥημάτων , ἐπιχειρήσαντες ταῖς ἀναιρέσεσι τῆς τοῦ Λόγου θεότητος , ἐδικαίωσαν ἐξ ἑαυτῶν ἐκείνας , ὡς ἐγγύτεροι τοῦ Ἀντιχρίστου γενόμενοι . Διὸ καὶ ἀπεκηρύχθησαν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας , καὶ ἀνεθεματίσθησαν . Λυπούμεθα μὲν οὖν ἐπὶ τῇ ἀπωλείᾳ τούτων , καὶ μάλιστα ὅτι μαθόντες ποτὲ καὶ αὐτοὶ τὰ τῆς ἐκκλησίας , νῦν ἀπεπήδησαν . Οὐ ξενιζόμεθα δέ : τοῦτο γὰρ καὶ Ὑμέναιος καὶ Φιλητὸς πεπόνθασι : καὶ πρὸ αὐτῶν Ἰούδας . ἀκολουθήσας τῷ Σωτῆρι , ὕστερον δὲ προδότης καὶ ἀποστάτης γενόμενος . Καὶ περὶ τούτων δὲ αὐτῶν , οὐκ ἀδίδακτοι μεμενήκαμεν : ἀλλ̓ ὁ μὲν Κύριος προείρηκε , Βλέπετε μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ : πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες , Ἐγὼ εἰμὶ , καὶ ὁ καιρὸς ἤγγικε : καὶ πολλοὺς πλανήσουσι : μὴ πορευθῆτε ὀπίσω αὐτῶν . Ὁ δὲ Παῦλος μαθὼν ταῦτα παρὰ τοῦ Σωτῆρος , ἔγραψεν , Ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες τῆς πίστεως τῆς ὑγιαινούσης , προσέχοντες πνεύμασι πλάνοις , καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων , ἀποστρεφομένων τὴν ἀλήθειαν . Τοῦ τοίνυν Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , διά τε αὑτοῦ παραγγέλλοντος , καὶ διὰ τοῦ Ἀποστόλου σημαίνοντος περὶ τῶν τοιούτων , ἀκολούθως ἡμεῖς αὐτήκοοι τῆς ἀσεβείας αὐτῶν γενόμενοι , ἀνεθεματίσαμεν , καθὰ προείπομεν , τοὺς τοιούτους , ἀποδείξαντες αὐτοὺς ἀλλοτρίους τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας τε καὶ πίστεως . Ἐδηλώσαμεν δὲ καὶ τῇ ὑμετέρᾳ θεοσεβείᾳ , ἀγαπητοὶ καὶ τιμιώτατοι συλλειτουργοὶ , ἵνα μήτε τινας ἐξ αὐτῶν , εἰ προπετεύσαιντο καὶ πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν , μὴ προσδέξησθε , μήτε Εὐσεβίῳ , ἢ ἑτέρῳ τινὶ γράφοντι περὶ αὐτῶν πεισθῆτε . Πρέπει γὰρ ὑμᾶς ὡς Χριστιανοὺς ὄντας , πάντας τοὺς κατὰ Χριστοῦ λέγοντάς τε καὶ φρονοῦντας , ὡς Θεομάχους καὶ φθορέας τῶν ψυχῶν ἀποστρέφεσθαι , καὶ μηδὲ κἂν χαίρειν τοῖς τοιούτοις λέγειν , ἵνα μή ποτε καὶ ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῶν κοινωνοὶ γενώμεθα , ὡς παρήγγειλεν ὁ μακάριος Ἰωάννης . Προσείπατε τοὺς παῤ ὑμῖν ἀδελφούς . Ὑμᾶς οἱ σὺν ἐμοὶ προσαγορεύουσι . Τοιαῦτα τοῖς ἁπανταχοῦ κατὰ πόλιν Ἀλεξάνδρου γράφοντος , χεῖρον ἐγένετο τὸ κακὸν , εἰς φιλονεικίαν ἐξαπτομένων , οἷς τὰ γραφέντα ἐγνωρίζετο . Καὶ οἱ μὲν τοῖς γραφεῖσι σύμψηφοι γινόμενοι , καὶ προσυπέγραφον : οἱ δὲ τοὐναντίον ἐποίουν . Μάλιστα δὲ πρὸς ἀντιπάθειαν ἐκεκίνητο ὁ τῆς Νικομηδείας Εὐσέβιος , ὅτι αὐτοῦ κακῶς Ἀλέξανδρος ἐν τοῖς γραφεῖσι μνήμην πεποίητο . Ἴσχυε δὲ κατ̓ ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ μάλιστα ὁ Εὐσέβιος , ὅτι κατὰ τὴν Νικομήδειαν ὁ βασιλεὺς τότε διέτριβε : καὶ γὰρ ἐκεῖ τὰ βασίλεια μικρὸν ἔμπροσθεν οἱ περὶ Διοκλητιανὸν ἐπεποίηντο . Διατοῦτο οὖν πολλοὶ τῶν ἐπισκόπων τῷ Εὐσεβίῳ ὑπήκουον : κᾀκεῖνος συνεχῶς ἐπέστελλεν , Ἀλεξάνδρῳ μὲν , ἵνα καθυφεὶς τὸ κινούμενον ζήτημα , δέξηται τοὺς περὶ Ἄρειον : τοῖς δὲ κατὰ πόλιν , ὅπως ἂν μὴ γένοιντο σύμψηφοι Ἀλεξάνδρῳ . Ὅθεν τὰ πάντα ἦν ταραχῆς ἀνάμεστα : οὐ γὰρ μόνους ἦν ἰδεῖν τοὺς τῶν ἐκκλησιῶν προέδρους λόγοις διαπληκτιζομένους , ἀλλὰ καὶ πλήθη τεμνόμενα : τῶν μὲν , ὡς τούτοις : τῶν δὲ , θατέροις ἐπικλινομένων . Εἰς τοσοῦτον δὲ ἀτοπίας προέβη τὸ πρᾶγμα , ὥστε δημοσίᾳ καὶ ἐν αὐτοῖς θεάτροις τὸν Χριστιανισμὸν γελᾶσθαι . Οἱ μὲν οὖν περὶ αὐτὴν τὴν Ἀλεξάνδρειαν , νεανικῶς περὶ τῶν ἀνωτάτω δογμάτων διεπληκτίζοντο , διεπρεσβεύοντο δὲ πρὸς τοὺς κατ̓ ἐπαρχίαν ἐπισκόπους : οἱ δὲ , εἰς θάτερον τεμνόμενοι μέρος , τῆς ἐκείνων ὁμοίας στάσεως ἐγίνοντο . Συνανεμίγνυντο δὲ τοῖς Ἀρειανίζουσι Μελιτιανοὶ , οἱ μικρὸν ἔμπροσθεν τῆς ἐκκλησίας χωρισθέντες , τίνες δέ εἰσιν οὗτοι , λεκτέον . Ὑπὸ Πέτρου τοῦ ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας , τοῦ ἐπὶ Διοκλητιανοῦ μαρτυρήσαντος , Μελίτιός τις μιᾶς τῶν ἐν Αἰγύπτῳ πόλεων ἐπίσκοπος καθῃρέθη , δἰ ἄλλας τε πολλὰς αἰτίας , καὶ μάλιστα ὅτι ἐν τῷ διωγμῷ , ἀρνησάμενος τὴν πίστιν , ἐπέθυσεν . Οὗτος καθαιρεθεὶς , πολλούς τε ἐσχηκὼς τοὺς ἑπομένους αὐτῷ , αἱρεσιάρχης κατέστη τῶν ἄχρι νῦν ἐξ αὐτοῦ κατὰ τὴν Αἴγυπτον Μελιτιανῶν καλουμένων . Ἀπολογίαν τε οὐδὲ μίαν εὔλογον ἔχων τοῦ κεχωρίσθαι τῆς ἐκκλησίας , ἠδικῆσθαι μὲν ἔλεγεν ἑαυτὸν ἁπλῶς : ἐκακηγόρει δὲ καὶ ἐλοιδόρει τὸν Πέτρον . Ἀλλὰ Πέτρος μὲν ἐν τῷ διωγμῷ μαρτυρήσας , ἐτελεύτησεν : ὁ δὲ μεταφέρει τὰς λοιδορίας ἐπὶ Ἀχιλλᾶν , ὃς μετὰ Πέτρον ἐπίσκοπος ἦν : καὶ αὖθις ἐπὶ τὸν μετὰ Ἀχιλλᾶν γεγενημένον Ἀλέξανδρον . Ἐν τούτοις δὴ καθεστώτων αὐτῶν , ἐπιγίνεται τὸ κατὰ Ἄρειον ζήτημα . Καὶ ὁ Μελίτιος ἅμα τοῖς αὐτοῦ , συνελαμβάνετο τῷ Ἀρείῳ , κατὰ τοῦ ἐπισκόπου συμφατριάζων αὐτῷ . Καὶ ὅσοις μὲν ἄτοπος ἦν ἡ Ἀρείου δόξα , ἀπεδέχοντο τοῦ Ἀλεξάνδρου τὴν ἐπὶ Ἀρείῳ κρίσιν , καὶ ὡς δικαία εἴη ἡ κατὰ τῶν οὕτω φρονούντων ψῆφος . Ἔγραφον δὲ καὶ οἱ περὶ τὸν Νικομηδέα Εὐσέβιον , καὶ ὅσοι τὴν Ἀρείου δόξαν ἠσμένιζον , ὥστε λύειν μὲν τὴν φθάσασαν ἀποκήρυξιν , ἐπανάγειν δὲ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τοὺς ἀποκηρυχθέντας : μήτε γὰρ δοξάζειν κακῶς . Οὕτως ἐναντίων τῶν γραμμάτων πρὸς τὸν ἐπίσκοπον τὸν Ἀλεξανδρείας πεμπομένων , πεποίηνται τῶν ἐπιστολῶν τούτων συναγωγὰς , Ἄρειος μὲν τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ , Ἀλέξανδρος δὲ τῶν ἐναντίων : καὶ τοῦτο πρόφασις γέγονεν ἀπολογίας ταῖς νῦν ἐπιπολαζούσαις αἱρέσεσιν Ἀρειανῶν , Εὐνομιανῶν , καὶ ὅσοι τὴν ἐπωνυμίαν ἀπὸ Μακεδονίου ἔχουσιν : ἕκαστοι γὰρ μάρτυσι ταῖς ἐπιστολαῖς ἐχρήσαντο τῆς οἰκείας αἱρέσεως .
Lemmas: ὡς ἐκ ὁ φιλονεικία ἀρχή διαίρεσις ὁ ἐκκλησία λαμβάνω : καί ὡς Ἀλέξανδρος ὁ Ἀλεξάνδρεια καθαιρέω Ἄρειος , καί ὁ περί αὐτός . οὗτος ὁ καινοπρεπής : λόγος συλλογίζομαι , αναρριπίζω ὁ πολύς πρός ὁ ζήτημα . καί ἀνάπτω ἀπό μικρός σπινθήρ μέγας πῦρ . ἄρχω τε ὁ κακός ἀπό ὁ Ἀλεξανδρεύς ἐκκλησία , διατρέχω ὁ σύμπας Αἴγυπτος τε καί Λιβύη , καί ὁ ἄνω Θηβαίς : ἤδη δέ καί ὁ λοιπάς ἐπινέμω ἐπαρχία τε καί πόλις . συλλαμβάνω ὁ Ἄρειος δόξα πολύς μέν καί ἄλλος , μάλιστα δέ Εὐσέβιος αὐτός ἀντέχω , οὐ ὁ Καισαρεύς , ἀλλά ὁ πρότερος μέν ὁ Βηρύτιος ἐκκλησία ἐπίσκοπος , τότε δέ ὁ ἐν Βιθυνία Νικομήδεια ὁ ἐπισκοπή ὑποδύω . οὗτος ἀκούω καί ὁράω τε γίγνομαι ὁ Ἀλέξανδρος , πρός ὀργή ἐξάπτω : καί συνέδριον πολύς ἐπίσκοπος καθίζω , ὁ μέν Ἄρειος , καί ὁ ἀποδέχομαι ὁ δόξα αὐτός καθαιρέω : γράφω δέ ὁ κατά πόλις τοιόσδε . Ἐπιστολή Αλεξάδρου Ἀλεξάνδρεια . ὁ ἀγαπητός καί τίμιος συλλειτουργέω ὁ ἁπανταχοῦ ὁ καθολικός ἐκκλησία , Ἀλέξανδρος ἐν κύριος χαίρω . εἷς σῶμα εἰμί ὁ καθολικός ἐκκλησία , ἐντολή τε εἰμί ἐν ὁ θεῖος γραφεύς , τηρέω ὁ σύνδεσμος ὁ ὁμόνοια καί εἰρήνη , ἀκόλουθος εἰμί γράφω ἐγώ , καί σημαίνω ἀλλήλων ὁ παρά ἕκαστος γίγνομαι , ἵνα εἴτε πάσχω , εἴτε χαίρω εἷς μέλος , ἢ συμπάσχω , ἢ συγχαίρω ἀλλήλων . ἐν ὁ ἡμέτερος τοίνυν παροικία , ἐξέρχομαι νῦν ἀνήρ παράνομος καί Χριστομάχος , διδάσκω ἀποστασία , ὅς εἰκότως ἄν τις πρόδρομος ὁ ἀντίχριστος νομίζω καί καλέω . καί βούλομαι μέν σιωπή παραδίδωμι ὁ τοιοῦτος , ἵνα ἴσως ἐν ὁ ἀποστάτης μόνος ἀναλίσκω ὁ κακός , καί μή εἰς ἕτερος τόπος διαβαίνω , ῥυπάω τις ἀκέραιος ὁ ἀκοή : ἐπεί δέ Εὐσέβιος , ὁ νῦν ἐν ὁ Νικομήδεια , νομίζω ἐπί αὐτός κεῖμαι ὁ ὁ ἐκκλησία , ὅτι καταλείβω ὁ Βηρυτός , καί ἐποφθαλμίζω ὁ ἐκκλησία Νικομήδης , οὐ ἐκδικέω κατά αὐτός , προίστημι καί οὗτος ὁ ἀποστάτης , καί γράφω ἐπιχειρέω πανταχοῦ , συνιστάω αὐτός , εἴπως ὑποσύρω τις ἀγνοέω εἰς ὁ ἔσχατος καί Χριστομάχος αἵρεσις , ἀνάγκη ἔχω , εἰδοί ὁ ἐν ὁ νόμος γράφω , μηκέτι μέν σιωπάω , ἀναγγέλλω δέ πᾶς σύ , ἵνα γιγνώσκω ὁ τε ἀποστάτης γίγνομαι , καί ὁ ὁ αἵρεσις αὐτός δύστηνος ῥημάτιον , καί ἐάν γράφω Εὐσέβιος , μή προσέχω . ὁ πάλαι γάρ αὐτός κακόνοια ὁ χρόνος σιωπάω , νῦν διά οὗτος ἀνανεόομαι βούλομαι , σχηματίζω μέν ὡς ὑπέρ οὗτος γράφω : ἔργον δέ δείκνυμι , ὡς ὅτι ὑπέρ ἑαυτοῦ σπουδάζω , οὗτος ποιέω . ὁ μέν οὖν ἀποστάτης γίγνομαι εἰμί , Ἄρειος , Ἀχιλλᾶς , ἀειθαλής καί Καρπώνης , καί ἕτερος Ἄρειος , καί Σαυρομάτης , καί Ευζώιος , καί Λούκιος , καί Ἰουλιανός , καί Μηνᾶς , καί Ἑλλάδιος , καί Γάϊος , καί σύν αὐτός Σεκοῦνδος καί Θεωνᾶς , ὁ ποτέ λέγω ἐπίσκοπος . Ποίας δέ παρά ὁ γραφή ἐφευρίσκω λαλέω , εἰμί οὗτος . οὐ ἀεί ὁ θεός πατήρ εἰμί , ἀλλά εἰμί ὅτε ὁ θεός πατήρ οὐ εἰμί : οὐ ἀεί εἰμί ὁ ὁ Θεός Λόγος , ἀλλά ἐκ οὐ εἰμί γίγνομαι . ὁ γάρ εἰμί θεός ὁ μή εἰμί ἐκ ὁ μή εἰμί ποιέω : διό καί εἰμί ποτέ ὅτε οὐ εἰμί . κτίσμα γάρ εἰμί καί ποίημα ὁ υἱός . οὔτε δέ ὅμοιος κατά οὐσία ὁ πατήρ εἰμί , οὔτε ἀληθινός καί φύσις ὁ πατήρ Λόγος εἰμί , οὔτε ἀληθινός Σοφία αὐτός εἰμί : ἀλλά εἷς μέν ὁ ποίημα καί γενητός εἰμί : καταχρηστικός δέ λόγος καί σοφία , γίγνομαι καί αὐτός δέ ὁ ἴδιος ὁ Θεός Λόγος , καί ὁ ἐν ὁ θεός Σοφία , ἐν ὅς καί ὁ πᾶς καί αὐτός ποιέω ὁ Θεός : διό καί τρεπτός εἰμί καί ἀλλοιωτός ὁ φύσις , ὡς καί πᾶς ὁ λογικός : ξένος τε καί ἀλλότριος , καί ἀποσχοινίζω εἰμί ὁ Λόγος ὁ ὁ Θεός οὐσία . καί ἄρρητος εἰμί ὁ πατήρ ὁ υἱός : οὔτε γάρ τέλειος καί ἀκριβῶς γιγνώσκω ὁ Λόγος ὁ πατήρ , οὔτε τέλειος ὁράω αὐτός δύναμαι . καί γάρ ἑαυτοῦ ὁ οὐσία οὐ οἶδα ὁ υἱός ὡς εἰμί : διά ἐγώ γάρ ποιέω , ἵνα ἐγώ διά αὐτός ὡς διά ὄργανον κτίζω ὁ Θεός : καί οὐ εἄν ὑφίστημι , εἰμί μή ἐγώ ὁ θεός ἐθέλω ποιέω . ἐρωτάω γοῦν τις αὐτός , εἰμί δύναμαι ὁ ὁ Θεός Λόγος τρέπω ὡς ὁ διάβολος τρέπω : καί οὐ φοβέω εἶπον , Ναίς δύναμαι : τρεπτός γάρ φύσις εἰμί , γενητός καί τρεπτός ὑπάρχω . οὗτος λέγω ὁ περί Ἄρειος , καί ἐπί οὗτος ἀναισχυντέω , αὐτός τε καί ὁ συνακολουθέω αὐτός , ἐγώ μέν μετά ὁ κατά Αἴγυπτος ἐπίσκοπος καί ὁ Λιβύη , ἐγγύς ἑκατόν εἰμί , συνέρχομαι ἀναθεματίζω . ὁ δέ περί Εὐσέβιος προσδέχομαι , σπουδάζω συγκαταμείγνυμι ὁ ψεῦδος ὁ ἀλήθεια , καί ὁ εὐσέβεια ὁ ἀσέβεια . ἀλλά οὐ ἰσχύω , νικάω γάρ ὁ ἀλήθεια : καί οὐδείς εἰμί κοινωνία φάος πρός σκότος , οὐδέ συμφώνησις Χριστός πρός Βελίαρ . Τῖς γάρ ἀκούω πώποτε τοιοῦτος ; ἢ τίς νῦν ἀκούω οὖον ξενίζω , καί ὁ ἀκοή βύω , ὑπέρ ὁ μή ὁ ῥύπος οὗτος ὁ ῥῆμα ψαῦσαι ὁ ἀκοή ; Τῖς ἀκούω Ἰωάννης λέγω , ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , οὖον καταγιγνώσκω οὗτος λέγω , ἐάν ποτέ ὅτε οὐ εἰμί ; ἢ τίς ἀκούω ἐν ὁ εὐαγγέλιον , ὁ μονογενής υἱός , καί , διά αὐτός γίγνομαι ὁ πᾶς , οὖον μισέω οὗτος φθέγγομαι , ὅτι εἰμί εἰμί ὁ ποίημα ὁ υἱός ; Πῶς δέ δύναμαι εἷς εἰμί ὁ διά αὐτός γίγνομαι ; ἢ πῶς μονογενής , ὁ ὁ πᾶς κατά ἐκεῖνος συναριθμέω ; πῶς δέ ἐκ οὐ εἰμί εἄν εἰμί , ὁ πατήρ λέγω , ξηρεύγω ὁ καρδία ἐγώ λόγος ἀγαθός : καί , ἐκ γαστήρ πρό Ἑωσφόρος γεννάω σός ; ἢ πῶς ἀνόμοιος ὁ οὐσία ὁ πατήρ , ὁ εἰμί εἰκών τέλειος καί ἀπαύγασμα ὁ πατήρ , καί λέγω , ὁ ἐγώ ὁράω , ὁράω ὁ πατήρ ; Πῶς δέ εἰμί Λόγος καί Σοφία εἰμί ὁ Θεός ὁ υἱός , εἰμί ποτέ ὅτε οὐ εἰμί ; ἵζω γάρ εἰμί αὐτός λέγω , ἄλογος καί ἄσοφος ποτέ ὁ Θεός . Πῶς δέ τρεπτός ἢ ἀλλοιωτός , ὁ λέγω διά ἑαυτοῦ , ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ ἐν ἐγώ : καί , ἐγώ καί ὁ πατήρ εἷς εἰμί : διά δέ ὁ Προφήτης , ὁράω ἐγώ ὅτι ἐγώ εἰμί , καί οὐ ἀλλοιόω ; εἰμί δέ καί ἐπί αὐτός τις ὁ πατήρ ὁ ῥητός δύναμαι ἀναφέρω , ἀλλά ἁρμόδιος εἄν εἰμί περί ὁ Λόγος νῦν λέγω , ὅτι καί γίγνομαι ἄνθρωπος οὐ ἀλλοιόω , ἀλλά ὡς ὁ ἀπόστολος , Ἰησοῦς Χριστός χθές καί σήμερον ὁ αὐτός , καί εἰς ὁ αἰών . τις δέ ἄρα εἶπον αὐτός πείθω , ὅτι διά ἐγώ γίγνομαι , καίτοι ὁ Παῦλος γράφω , διά ὅς ὁ πᾶς , καί διά ὅς ὁ πᾶς ; περι μέν οὖν ὁ βλασφημέω αὐτός , ὅτι οὐ οἶδα τέλειος ὁ υἱός ὁ πατήρ , οὖον δεῖ θαυμάζω . ἅπαξ γάρ προτίθημι Χριστομαχέω , παρακρούω καί ὁ φωνή αὐτός κύριος λέγω , καθώς γιγνώσκω ἐγώ ὁ πατήρ , ἐͅγώ γιγνώσκω ὁ πατήρ . εἰμί μέν οὖν ἐκ μέρος γιγνώσκω ὁ πατήρ ὁ υἱός , δῆλος ὅτι καί ὁ υἱός ἐκ μέρος γιγνώσκω ὁ πατήρ . εἰμί δέ οὗτος λέγω οὖον θέμις , οἶδα , δέ τέλειος ὁ πατήρ ὁ υἱός , δῆλος ὅτι καθώς γιγνώσκω ὁ πατήρ ὁ ἑαυτοῦ Λόγος , οὗτος καί ὁ Λόγος γιγνώσκω ὁ ἑαυτοῦ πατήρ , ὅς καί εἰμί Λόγος . καί οὗτος λέγω , καί ἀναπτύσσω ὁ θεῖος γραφή , πολλάκις ἀνατρέπω αὐτός . καί πάλιν ὡς χαμαιλέων μεταβάλλω , φιλονεικέω εἰς ἑαυτοῦ ἐφέλκω ὁ γράφω , ὅτε εἄν ἔρχομαι ὁ ἀσεβής εἰς βάθος κακός , καταφρονέω . πολλή γοῦν αἵρεσις πρό αὐτός γίγνομαι , ὅστις πλέω ὁ δήω τολμάω , πίπτω εἰς ἀφροσύνη : οὗτος δέ διά πᾶς αὐτός ὁ ῥῆμα , ἐπιχειρέω ὁ ἀναίρεσις ὁ ὁ Λόγος θεότης , δικαιόω ἐκ ἑαυτοῦ ἐκεῖνος , ὡς ἐγγύτερος ὁ ἀντίχριστος γίγνομαι . Διὸ καί ἀποκηρύσσω ἀπό ὁ ἐκκλησία , καί ἀναθεματίζω . λυπέω μέν οὖν ἐπί ὁ ἀπώλεια οὗτος , καί μάλιστα ὅτι μανθάνω ποτέ καί αὐτός ὁ ὁ ἐκκλησία , νῦν ἀποπηδάω . οὖον ξενίζω δέ : οὗτος γάρ καί Ὑμέναιος καί φιλητός πάσχω : καί πρό αὐτός Ἰούδας . ἀκολουθέω ὁ Σωτήρ , ὕστερος δέ προδότης καί ἀποστάτης γίγνομαι . καί περί οὗτος δέ αὐτός , οὐ ἀδίδακτος μένω : ἀλλά ὁ μέν Κύριος προαγορεύω , βλέπω μή τις σύ πλανάω : πολύς γάρ ἔρχομαι ἐπί ὁ ὄνομα ἐγώ λέγω , ἐγώ εἰμί , καί ὁ καιρός ἐγγίζω : καί πολύς πλανάω : μή πορεύω ὀπίσω αὐτός . ὁ δέ Παῦλος μανθάνω οὗτος παρά ὁ Σωτήρ , γράφω , ὅτι2 ἐν ὕστερος καιρός ἀφίστημι τις ὁ πίστις ὁ ὑγιαίνω , προσέχω πνεῦμα πλάνος , καί διδασκαλία δαιμόνιος , ἀποστρέφω ὁ ἀλήθεια . ὁ τοίνυν κύριος καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά τε αὐτός παραγγέλλω , καί διά ὁ ἀπόστολος σημαίνω περί ὁ τοιοῦτος , ἀκόλουθος ἐγώ αὐτήκοος ὁ ἀσέβεια αὐτός γίγνομαι , ἀναθεματίζω , καθά προεῖπον , ὁ τοιοῦτος , ἀποδείκνυμι αὐτός ἀλλότριος ὁ καθολικός ἐκκλησία τε καί πίστις . δηλόω δέ καί ὁ ὑμέτερος θεοσέβεια , ἀγαπητός καί τίμιος συλλειτουργός , ἵνα μήτε τις ἐκ αὐτός , εἰμί προπετεύω καί πρός σύ ἔρχομαι , μή προσδέχομαι , μήτε Εὐσέβιος , ἢ ἕτερος τις γράφω περί αὐτός πείθω . πρέπω γάρ σύ ὡς Χριστιανός εἰμί , πᾶς ὁ κατά Χριστός λέγω τε καί φρονέω , ὡς θεομάχος καί φθορεύς ὁ Ψυχή ἀποστρέφω , καί μηδέ κἀν χαίρω ὁ τοιοῦτος λέγω , ἵνα μή ποτός καί ὁ ἁμαρτία αὐτός κοινωνός γίγνομαι , ὡς παραγγέλλω ὁ μακάριος Ἰωάννης . προσεῖπον ὁ παρά σύ ἀδελφός . ὑμός ὁ σύν ἐγώ προσαγορεύω . τοιοῦτος ὁ ἁπανταχοῦ κατά πόλις Ἀλέξανδρος γράφω , χείρων γίγνομαι ὁ κακός , εἰς φιλονεικία ἐξάπτω , ὅς ὁ γράφω γνωρίζω . καί ὁ μέν ὁ γράφω σύμψηφος γίγνομαι , καί προσυπογράφω : ὁ δέ ἐναντίος ποιέω . μάλιστα δέ πρός ἀντιπάθεια κινέω ὁ ὁ Νικομήδεια Εὐσέβιος , ὅτι αὐτός κακῶς Ἀλέξανδρος ἐν ὁ γράφω μνήμη ποιέω . Ἴσχυς δέ κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός μάλιστα ὁ Εὐσέβιος , ὅτι κατά ὁ Νικομήδεια ὁ βασιλεύς τότε διατρίβω : καί γάρ ἐκεῖ ὁ βασίλεια μικρός ἔμπροσθεν ὁ περί Διοκλητιανός ποιέω . Διατοῦτο οὖν πολύς ὁ ἐπίσκοπος ὁ Εὐσέβιος ὑπακούω : κᾀκεῖνος συνεχῶς ἐπιστέλλω , Ἀλέξανδρος μέν , ἵνα καθυφίημι ὁ κινέω ζήτημα , δέχομαι ὁ περί Ἄρειος : ὁ δέ κατά πόλις , ὅπως εἄν μή γίγνομαι σύμψηφος Ἀλέξανδρος . ὅθεν ὁ πᾶς εἰμί ταραχή ἀνάμεστος : οὖον γάρ μόνος εἰμί ὁράω ὁ ὁ ἐκκλησία πρόεδρος λόγος διαπληκτίζομαι , ἀλλά καί πλῆθος τέμνω : ὁ μέν , ὡς οὗτος : ὁ δέ , θήτερος ἐπικλίνω . εἰς τοσοῦτος δέ ἀτοπία προβαίνω ὁ πρᾶγμα , ὥστε δημόσιος καί ἐν αὐτός θέατρον ὁ χριστιανισμός γελάω . ὁ μέν οὖν περί αὐτός ὁ Ἀλεξάνδρεια , νεανικός περί ὁ ἄνω2 δόγμα διαπληκτίζω , διαπρεσβεύομαι δέ πρός ὁ κατά ἐπαρχία ἐπίσκοπος : ὁ δέ , εἰς ἕτερος τέμνω μέρος , ὁ ἐκεῖνος ὅμοιος στάσις γίγνομαι . Συνανεμίγνυντο δέ ὁ Ἀρειανίζω Μελιτιανοί , ὁ μικρός ἔμπροσθεν ὁ ἐκκλησία χωρίζω , τίς δέ εἰμί οὗτος , λεκτέος . ὑπό Πέτρος ὁ ἐπίσκοπος Ἀλεξάνδρεια , ὁ ἐπί Διοκλητιανός μαρτυρέω , Μελίτιος τις εἷς ὁ ἐν Αἴγυπτος πόλις ἐπίσκοπος καθαιρέω , διά ἄλλος τε πολύς αἴτιος , καί μάλιστα ὅτι ἐν ὁ διωγμός , ἀρνέομαι ὁ πίστις , ἐπιθύω . οὗτος καθαιρέω , πολύς τε ἔχω ὁ ἕπομαι αὐτός , αἱρεσιάρχης καθίστημι ὁ ἄχρι νῦν ἐκ αὐτός κατά ὁ Αἴγυπτος Μελιτιανός καλέω . ἀπολογία τε οὐδέ εἷς εὔλογος ἔχω ὁ χωρίζω ὁ ἐκκλησία , ἀδικέω μέν λέγω ἑαυτοῦ ἁπλόος : κακηγορέω δέ καί λοιδορέω ὁ Πέτρος . ἀλλά Πέτρος μέν ἐν ὁ διωγμός μαρτυρέω , τελευτάω : ὁ δέ μεταφέρω ὁ λοιδορία ἐπί Ἀχιλλᾶς , ὅς μετά Πέτρος ἐπίσκοπος εἰμί : καί αὖθις ἐπί ὁ μετά Ἀχιλλᾶς γίγνομαι Ἀλέξανδρος . ἐν οὗτος δή καθίστημι αὐτός , ἐπιγίγνομαι ὁ κατά Ἄρειος ζήτημα . καί ὁ Μελίτιος ἅμα ὁ αὐτός , συλλαμβάνω ὁ Ἄρειος , κατά ὁ ἐπίσκοπος συμφατριάζω αὐτός . καί ὅσος μέν ἄτοπος εἰμί ὁ Ἄρειος δόξα , ἀποδέχομαι ὁ Ἀλέξανδρος ὁ ἐπί Ἄρειος κρίσις , καί ὡς Δίκαιος εἰμί ὁ κατά ὁ οὗτος φρονέω ψῆφος . γράφω δέ καί ὁ περί ὁ Νικομηδεύς Εὐσέβιος , καί ὅσος ὁ Ἄρειος δόξα ἀσμενίζω , ὥστε λύω μέν ὁ φθάνω ἀποκήρυξις , ἐπανάγω δέ εἰς ὁ ἐκκλησία ὁ ἀποκηρύσσω : μήτε γάρ δοξάζω κακῶς . οὕτως ἐναντίος ὁ γράμμα πρός ὁ ἐπίσκοπος ὁ Ἀλεξάνδρεια πέμπω , ποιέω ὁ ἐπιστολή οὗτος συναγωγή , Ἄρειος μέν ὁ ὑπέρ αὐτός , Ἀλέξανδρος δέ ὁ ἐναντίος : καί οὗτος πρόφασις γίγνομαι ἀπολογία ὁ νῦν ἐπιπολάζω αἵρεσις Ἀρειανός , Εὐνομιανός , καί ὅσος ὁ ἐπωνυμία ἀπό Μακεδόνιος ἔχω : ἕκαστος γάρ μάρτυς ὁ ἐπιστολή χράω ὁ οἰκεῖος αἵρεσις .