socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 6.13
Οἶα φησὶν ὁ συγγραφεὺς ὑπὲρ Ὠριγένους . Ἐπειδὴ δὲ οἱ φιλολοίδοροι τοὺς πολλοὺς συνήρπασαν , ὡς βλασφήμῳ μὴ προσέχειν τῷ Ὠριγένει , μικρὰ διελθεῖν περὶ τούτων οὐκ ἄκαιρον εἶναι ἡγοῦμαι . Οἱ εὐτελεῖς , καὶ ἀφ̓ ἑαυτῶν μὴ δυνάμενοι φαίνεσθαι , ἐκ τοῦ ψέγειν τοὺς ἑαυτῶν κρείττονας δείκνυσθαι βούλονται . Τοῦτο πέπονθε πρῶτος Μεθόδιος , τῆς ἐν Λυκίᾳ πόλεως λεγομένης Ὀλύμπου ἐπίσκοπος : εἶτα Εὐστάθιος , ὁ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ πρὸς ὀλίγον ἐκκλησίας προστάς : καὶ μετὰ ταῦτα Ἀπολινάριος , καὶ τὸ τελευταῖον Θεόφιλος . Αὕτη τῶν κακολόγων τετρακτὺς , οὐ κατὰ ταὐτὸν ἐλθόντες , τὸν ἄνδρα διέβαλον : ἄλλος γὰρ δἰ ἄλλο ἐπὶ τὴν κατ̓ αὐτοῦ κατηγορίαν ἐχώρησαν , δεικνύντες ἕκαστοι , ὡς ὃ μὴ διέβαλλον , τοῦτο πάντως ἐδέξαντο . Ἐπειδὴ γὰρ ἄλλος ἄλλου δόγματος ὁ καθ̓ εἷς ἐπελαμβάνοντο , δῆλον ὡς ἕκαστος ὃ μὴ ἔσκωπτεν , τοῦτο ὡς ἀληθὲς πάντως ἐδέχετο , τῷ ἀποσιωπᾷν ἐπαινῶν τοῦτο ὃ μὴ διέβαλε . Μεθόδιος μὲν οὖν πολλὰ καταδραμὼν τοῦ Ὠριγένους , ὕστερον ὡς ἐκ παλινῳδίας θαυμάζει τὸν ἄνδρα ἐν τῷ διαλόγῳ ᾧ ἐπέγραψε Ξενῶνα . Ἐγὼ δέ τι καὶ πλέον ἐκ τῆς ἐκείνων αἰτιάσεως εἰς σύστασιν Ὠριγένους φημί . Οἱ γὰρ κινήσαντες ὅσαπερ ᾤοντο μέμψεως ἄξια , δἰ ὧν ὡς κακῶς δοξάζοντα περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος οὐδ̓ ὅλως ἐμέμψαντο , δείκνυνται περιφανῶς τὴν ὀρθὴν εὐσέβειαν μαρτυροῦντες αὐτῷ . Οὗτοι μὲν οὖν διὰ τοῦ μὴ μέμψασθαι μαρτυροῦσιν αὐτῷ : Ἀθανάσιος δὲ , ὁ τῆς ὁμοουσίου πίστεως ὑπερασπιστὴς , ἐν τοῖς κατὰ Ἀρειανῶν λόγοις μεγάλῃ τῇ φωνῇ μάρτυρα τῆς οἰκείας πίστεως τὸν ἄνδρα καλεῖ , τοὺς ἐκείνου λόγους τοῖς ἰδίοις συνάπτων , καὶ λέγων : Ὁ θαυμαστὸς , φησὶ , καὶ φιλοπονώτατος Ὠριγένης , τάδε περὶ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τῇ ἡμετέρᾳ δόξῃ μαρτυρεῖ , συναΐδιον αὐτὸν λέγων τῷ Πατρί . Ἔλαθον οὖν ἑαυτοὺς οἱ λοιδορήσαντες Ὠριγένην βλασφημήσαντες καὶ τὸν ἐπαινέτην αὐτοῦ Ἀθανάσιον . Περὶ μὲν οὖν Ὠριγένους τοσαῦτα εἰρήσθω : ἑξῆς δὲ τῆς ἱστορίας ἐχώμεθα .
Lemmas: οἶος φημί ὁ συγγραφεύς ὑπέρ Ὠριγένης . ἐπεί δέ ὁ φιλολοίδορος ὁ πολύς συναρπάζω , ὡς βλάσφημος μή προσέχω ὁ Ὠριγένης , μικρός διέρχομαι περί οὗτος οὐ ἄκαιρος εἰμί ἡγέομαι . ὁ εὐτελής , καί ἀπό ἑαυτοῦ μή δύναμαι φαίνω , ἐκ ὁ ψέγω ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθός δείκνυμι βούλομαι . οὗτος πάσχω πρῶτος Μεθόδιος , ὁ ἐν Λύκιος πόλις λέγω Ὄλυμπος ἐπίσκοπος : εἶτα Εὐστάθιος , ὁ ὁ ἐν Ἀντιόχεια πρός ὀλίγος ἐκκλησία προστάς : καί μετά οὗτος Ἀπολινάριος , καί ὁ τελευταῖος Θεόφιλος . Ἄτη ὁ κακολόγος τετρακτύς , οὖον κατά αὐτός ἔρχομαι , ὁ ἀνήρ διαβάλλω : ἄλλος γάρ διά ἄλλος ἐπί ὁ κατά αὐτός κατηγορία χωρέω , δείκνυμι ἕκαστος , ὡς ὅς μή διαβάλλω , οὗτος πάντως δέχομαι . ἐπεί γάρ ἄλλος ἄλλος δόγμα ὁ κατά εἷς ἐπιλαμβάνω , δῆλος ὡς ἕκαστος ὅς μή σκώπτω , οὗτος ὡς ἀληθής πάντως δέχομαι , ὁ ἀποσιωπάω ἐπαινέω οὗτος ὅς μή διαβάλλω . Μεθόδιος μέν οὖν πολύς κατατρέχω ὁ Ὠριγένης , ὕστερος ὡς ἐκ παλινῳδία θαυμάζω ὁ ἀνήρ ἐν ὁ διάλογος ὅς ἐπιγράφω ξενών . ἐγώ δέ τίς καί πλέω ἐκ ὁ ἐκεῖνος αἰτίασις εἰς σύστασις Ὠριγένης φημί . ὁ γάρ κινέω ὅσος οἴομαι μέμψις ἄξιος , διά ὅς ὡς κακῶς δοξάζω περί ὁ ἅγιος Τριάς οὐδέ ὅλως μέμφομαι , δείκνυμι περιφανής ὁ ὀρθός εὐσέβεια μαρτυρέω αὐτός . οὗτος μέν οὖν διά ὁ μή μέμφομαι μαρτυρέω αὐτός : Ἀθανάσιος δέ , ὁ ὁ ὁμοούσιος πίστις ὑπερασπιστής , ἐν ὁ κατά Ἀρειανός λόγος μέγας ὁ φωνή μάρτυς ὁ οἰκεῖος πίστις ὁ ἀνήρ καλέω , ὁ ἐκεῖνος λόγος ὁ ἴδιος συνάπτω , καί λέγω : ὁ θαυμαστός , φημί , καί φιλόπονος Ὠριγένης , ὅδε περί ὁ υἱός ὁ Θεός ὁ ἡμέτερος δόξα μαρτυρέω , συνηΐδιος αὐτός λέγω ὁ πατήρ . λανθάνω οὖν ἑαυτοῦ ὁ λοιδορέω Ὠριγένης βλασφημέω καί ὁ ἐπαινέτης αὐτός Ἀθανάσιος . περι μέν οὖν Ὠριγένης τοσοῦτος εἴρω : ἑξῆς δέ ὁ ἱστορία ἔχω .