socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 2.23
Ὡς φοβηθεὶς ὁ Κωνστάντιος τὰς ἀπειλὰς τοῦ ἀδελφοῦ δἰ ἐπιστολῶν ἐκάλεσε τὸν Ἀθανάσιον , καὶ εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν ἔπεμψε . Ταῦτα γνοὺς ὁ τῆς ἑῴας βασιλεὺς εἰς ἀγωνίαν οὐ τὴν τυχοῦσαν κατέστη : μεταπεμψάμενός τε εὐθὺς πλείστους τῶν ἀνατολικῶν ἐπισκόπων , τήν τε αἵρεσιν τοῦ ἀδελφοῦ προὐτίθει , καὶ περὶ τοῦ πρακτέου διεπυνθάνετο . Οἱ δὲ κρεῖσσον ἔφασαν τῶν ἐκκλησιῶν παραχωρῆσαι τοῖς περὶ Ἀθανάσιον , ἢ ἐμφύλιον ἀναδέξασθαι πόλεμον . Ὅθεν ἐπ’ ἀνάγκῃ καταστὰς ὁ βασιλεὺς ἐκάλει πρὸς ἑαυτὸν τοὺς περὶ Ἀθανάσιον . Καὶ τέως μὲν παραχρῆμα τὸν Παῦλον , μετὰ δυεῖν ἐπισκόπων καὶ τῆς ἄλλης τιμῆς , γράμμασί τε πάλιν τοῖς οἰκείοις ὁ τῶν ἑσπερίων βασιλεὺς , ἔτι τε καὶ τοῖς ἀπὸ τῆς συνόδου , κατοχυρώσας , ἀποστέλλει ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν . Τοῦ δὲ Ἀθανασίου ἔτι ὑποστελλομένου καὶ ἀμφιβάλλοντος ἐλθεῖν πρὸς αὐτὸν—ηὐλαβεῖτο γὰρ τὰς τῶν συκοφαντῶν σκευωρίασ—ὁ βασιλεὺς τῆς ἑῴας αὐτὸν οὐχ ἅπαξ μόνον , ἀλλὰ καὶ δὶς καὶ τρὶς ἐκάλει παῤ ἑαυτόν : ὡς τὰ παῤ αὐτοῦ γράμματα δεικνύει , ἅπερ ἐκ τῆς Ῥωμαϊκῆς μεταβληθέντα γλώσσης τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον : Ἐπιστολὴ Κωνσταντίου πρὸς Ἀθανάσιον . Κωνστάντιος νικητὴς Αὔγουστος Ἀθανασίῳ ἐπισκόπῳ . Ἐπὶ πολύ σε κλυδωνίζεσθαι καὶ χειμάζεσθαι τοῖς τῆς θαλάσσης ὁμοίως κύμασιν ἀγρίοις οὐκ ἀφῆκεν ἡ τῆς ἡμετέρας ἡμερότητος φιλανθρωπία . Γυμνωθέντα σε τῆς πατρῴας ἑστίας , καὶ στερηθέντα τῶν ἰδίων , καὶ πλανώμενον ἐν θηριώδεσιν ἀνοδίαις , οὐ παρεῖδεν ἡ ἀκάματος ἡμῶν εὐσέβεια . Εἰ καὶ τὰ μάλιστα ἐπὶ πολὺ ὑπερεθέμην γράψαι τὴν πρόθεσιν τῆς ἐμῆς διανοίας , προσδοκῶν αὐθαίρετόν σε παραγενέσθαι πρὸς ἡμᾶς , καὶ τῶν καμάτων αἰτεῖν θεραπείαν : ὅμως ἐπειδὴ ἴσως ὁ φόβος τὴν προαίρεσιν τῆς σῆς προθέσεως ἐνεπόδιζε , διὰ τοῦτο δωρεᾶς πληρέστατα γράμματα πρὸς τὴν σὴν στερρότητα διεπεμψάμεθα : ἵνα ἀφόβως ταῖς ἡμετέραις προσόψεσι ταχεῖαν τὴν σαυτοῦ παρουσίαν παρασχεῖν σπουδάσῃς , ὑπὲρ τοῦ τῆς σαυτοῦ ἐπιθυμίας ἀπολαῦσαι , καὶ πειραθεὶς ἡμῶν τῆς φιλανθρωπίας , τοῖς ἰδίοις ἀποκατασταθῇς . Τούτου γὰρ ἕνεκα καὶ τὸν δεσπότην καὶ ἀδελφόν μου Κώνσταντα τὸν νικητὴν Αὔγουστον ὑπὲρ σοῦ παρεκάλεσα , ἵνα τοῦ ἐλθεῖν ἐξουσίαν σοι δῷ , ἐπὶ τῷ ἀμφοτέρων ἡμῶν ἐπινευσάντων τῇ πατρίδι ἀποκατασταθῇς , ἔχων τοῦτο τῆς ἡμῶν χάριτος ἐνέχυρον . Ἄλλη ἐπιστολὴ πρὸς Ἀθανάσιον . Κωνστάντιος νικητὴς Αὔγουστος Ἀθανασίῳ ἐπισκόπῳ . Εἰ καὶ τὰ μάλιστα διὰ προτέρων γραμμάτων ἐδηλώσαμεν , ὅπως ἀμερίμνως εἰς τὸ ἡμέτερον κομιτάτον παραγένῃ , διὰ τὸ μάλιστα βούλεσθαι ἡμᾶς ἀποστεῖλαί σε εἰς τὰ ἴδια , ὅμως καὶ νῦν ταῦτα τὰ γράμματα πρὸς τὴν σὴν στερρότητα δεδηλώκαμεν . Διὸ προτρεπόμεθα χωρὶς τινὸς ἀπιστίας καὶ φόβου ἐπιβῆναί σε δημοσίοις ὀχήμασι , καὶ σπουδάσαι πρὸς ἡμᾶς , ἵνα ὧν ἐπιθυμεῖς ἀπολαῦσαι δυνηθείης . Ἄλλη ἐπιστολὴ πρὸς τὸν αὐτόν . Κωνστάντιος νικητὴς Αὔγουστος Ἀθανασίῳ ἐπισκόπῳ . Ἡνίκα ἐν τῇ Ἐδέσῃ διετρίβομεν , παρόντων τῶν σῶν πρεσβυτέρων , ἤρεσεν ὅπως ἀποσταλέντος πρεσβυτέρου πρός σε , ἐλθεῖν πρὸς τὸ ἡμέτερον κομιτάτον σπουδάσῃς , ἐπὶ τῷ ἰδόντα σε τὴν ἡμετέραν πρόσοψιν εὐθέως εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν ὁδεῦσαι . Ἀλλ̓ ἐπειδὴ πλεῖστος χρόνος παρῆλθεν , ἀφ̓ οὗ γράμματα δεξάμενος παῤ ἡμῶν οὐκ ἀπήντησας , διὰ τοῦτο καὶ νῦν ὑπομνῆσαί σε ἐσπουδάσαμεν , ἵνα καὶ νῦν τὴν σὴν παρουσίαν ταχεῖαν ποιῆσαι πρὸς ἡμᾶς σπουδάσῃς , καὶ οὕτω δυνηθῇς τῇ πατρίδι σου ἀποκατασταθῆναι , καὶ τῆς εὐχῆς σου ἐπιτυχεῖν . Πρὸς δὲ πληρεστάτην διήγησιν Ἀχήταν τὸν διάκονον ἀπεστείλαμεν , παῤ οὗ δυνήσῃ μαθεῖν τῆς τε ἡμετέρας ψυχῆς τὴν προαίρεσιν , καὶ ὅτι τούτων ὧν εὔχῃ τυχεῖν δυνήσῃ . Ταύτας τὰς ἐπιστολὰς ἐν τῇ Ἀκυληΐᾳ δεξάμενος Ἀθανάσιοσ — ἐκεῖ γὰρ τῆς Σαρδικῆς ἀναχωρήσας διέτριβεν—εὐθέως ἐπὶ τὴν Ῥώμην ἀνέδραμεν : ἐπιδείξας τε τὰ γράμματα τῷ ἐπισκόπῳ Ἰουλίῳ , ἐν μεγίστῃ μὲν χαρᾷ τὴν Ῥωμαίων ἐκκλησίαν κατέστησεν . Ἐδόκει γὰρ καὶ ὁ τῆς ἑῴας βασιλεὺς συντίθεσθαι αὐτῶν τῇ πίστει διὰ τοῦ καλεῖν Ἀθανάσιον παῤ ἑαυτόν . Ἰούλιος δὲ τοῖς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ κληρικοῖς τε καὶ λαοῖς τάδε περὶ Ἀθανασίου ἐπέστειλεν : Ἐπιστολὴ Ἰουλίου ἐπισκόπου Ῥώμης πρὸς τοὺς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ . Ἰούλιος ἐπισκόποις καὶ πρεσβυτέροις καὶ διακόνοις καὶ λαῷ παροικοῦντι Ἀλεξάνδρειαν ἀγαπητοῖς ἀδελφοῖς , ἐν Κυρίῳ χαίρειν . Συγχαίρω κἀγὼ ὑμῖν , ἀδελφοὶ ἀγαπητοὶ , ὅτι τὸν καρπὸν τῆς ἑαυτῶν πίστεως ἐπ’ ὀφθαλμῶν λοιπὸν ὁρᾶτε . Τοῦτο γὰρ ἀληθῶς ἄν τις ἴδοι γενόμενον ἐπὶ τοῦ ἀδελφοῦ καὶ συνεπισκόπου μου Ἀθανασίου : ὃν διά τε τὴν καθαρότητα τοῦ βίου , καὶ διὰ τὰς ὑμετέρας εὐχὰς , ὁ Θεὸς ὑμῖν ἀποδίδωσιν . Ἐκ δὴ τούτου συνορᾷν ἐστὶν καθαρὰς ὑμῶν καὶ μεστὰς ἀγάπης ἀεὶ τὰς εὐχὰς ἀνενηνοχέναι πρὸς τὸν Θεόν . Μνήμονες γὰρ ὄντες τῶν οὐρανίων ἐπαγγελιῶν καὶ τῆς πρὸς αὐτὰς ἀγάπης , ἣν ἐκ τῆς διδασκαλίας τοῦ προειρημένου ἀδελφοῦ μου ἐπαιδεύθητε , ἔγνωτε ἀληθῶς , καὶ κατὰ τὴν προσοῦσαν ὑμῖν ὀρθὴν πίστιν κατειλήφατε τοῦτο , ὡς οὐκ ἂν εἰς τέλος οὗτος ἀφ̓ ὑμῶν ἀποσχοινισθήσεται , ὃν ἐν ταῖς θεοσεβέσιν ὑμῶν ψυχαῖς ἐσχήκατε ὡς παρόντα ἀεί . Οὐκοῦν οὐ πολλῶν μοι χρεία λόγων πρὸς ὑμᾶς ἐπιστέλλοντι : ὅσα γὰρ ὑμῖν λέλεκται παῤ ἐμοῦ , ταῦτα ἡ ὑμετέρα πίστις προὔλαβε : καὶ πεπλήρωται κατὰ Χριστοῦ χάριν τὰ τῆς κοινῆς ὑμῶν πάντων εὐχῆς . Συγχαίρω τοίνυν ὑμῖν : πάλιν γὰρ ἐρῶ , ὅτι τὰς ψυχὰς ἀκαταμαχήτους ἐν τῇ πίστει τετηρήκατε . Καὶ αὐτῷ δὲ τῷ ἀδελφῷ μου Ἀθανασίῳ οὐκ ἔλαττον συγχαίρω , ὅτι , καίπερ πολλὰ πάσχων λυπηρὰ , οὐδεμίαν ὥραν ἐπιλήσμων γέγονε τῆς ὑμετέρας ἀγάπης καὶ τοῦ ὑμετέρου πόθου . Εἰ γὰρ καὶ τῷ σώματι πρὸς καιρὸν ἔδοξεν ἀφ̓ ὑμῶν ἀφελκυσθῆναι , ἀλλὰ τῷ πνεύματι διαπαντὸς ὡς συνὼν ὑμῖν διῆγε . Καὶ ἔγωγε , ἀγαπητοὶ , τὸν γενόμενον κατ̓ αὐτοῦ πάντα πειρασμὸν οὐκ ἄδοξον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι : καὶ γὰρ καὶ ἡ ὑμετέρα καὶ ἡ τούτου πίστις ἐγνώσθη παρὰ πᾶσι καὶ δεδοκίμασται . Εἰ γὰρ μὴ τοσαῦτα συμβεβήκει , τίς ἂν ἐπίστευσεν ἢ ὑμᾶς τοσαύτην κρίσιν καὶ τοσαύτην ἀγάπην περὶ τὸν τηλικοῦτον ἐπίσκοπον ἔχειν , ἢ ἐκεῖνον τοσαύταις ἀρεταῖς περιβεβλῆσθαι , δἰ ἃς καὶ τῆς ἐν οὐρανοῖς ἐλπίδος οὐκ ἀλλότριος γένοιτο ; Ἐπέτυχε τοίνυν οἱῳδήποτε τρόπῳ , καὶ ἐν τῷ νῦν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι , καὶ ὁμολογίας ἔνδοξον μαρτυρίαν . Διαφόρως γὰρ κατά τε γῆν καὶ κατὰ θάλατταν πολλὰ χειμασθεὶς , τὴν σκευωρίαν πᾶσαν τῆς Ἀρειανῆς αἱρέσεως κατεπάτησε , καὶ πολλάκις διὰ φθόνον καὶ εἰς κίνδυνον ἐπιβουλευθεὶς κατεφρόνησε θανάτου , φρουρούμενος ὑπὸ τοῦ παντοκράτορος Θεοῦ καὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ : ἐλπίζων ἅμα καὶ τὰς ἐπιβουλὰς ἐκκλίνειν , καὶ ἀποκατασταθήσεσθαι πρὸς ὑμετέραν παράκλησιν , φέρων ὑμῖν ἅμα ἐκ τῆς ὑμετέρας συνειδήσεως μείζονα τὰ τρόπαια . Ἐν οἷς καὶ ἄχρι τερμάτων πάσης τῆς γῆς ἔνδοξος ἐγνώσθη , δοκιμασθεὶς ἐκ τοῦ βίου , παρρησιασάμενος μὲν τῇ προθέσει καὶ τῇ οὐρανίᾳ διδασκαλίᾳ , ἀποδειχθεὶς δὲ ἀθανάτῳ κρίσει παῤ ὑμῶν ἀγαπώμενος . Ἐπανέρχεται τοιγαροῦν πρὸς ὑμᾶς λαμπρότερος νῦν ἢ ὅτε παῤ ὑμῶν ἀπεδήμησεν . Εἰ γὰρ καὶ τὰς τιμίας ὕλας , χρυσὸν δὴ λέγω καὶ ἄργυρον , εἰς καθαρότητα τὸ πῦρ δοκιμάζει , τί ἄν τις εἴποι κατ̓ ἀξίαν τοῦ τοσούτου ἀνδρὸς , ὃς τοσούτων θλίψεων πυρὰν καὶ κινδύνους νικήσας ἀποδίδοται νῦν ὑμῖν , ἀθῷος οὐ παῤ ἡμῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ παρὰ πάσης τῆς συνόδου ἀποδεχθείς ; Ὑποδέξασθε τοίνυν , ἀγαπητοὶ ἀδελφοὶ , μετὰ πάσης τῆς κατὰ Θεὸν δόξης τε καὶ χαρᾶς τὸν ἐπίσκοπον ὑμῶν Ἀθανάσιον , μετὰ τούτων οἵ τινες αὐτῶν κοινωνοὶ γεγόνασι : καὶ χαίρετε τῶν εὐχῶν ἀπολαύοντες , οἳ τὸν ποιμένα τὸν ὑμέτερον , ἵν̓ οὕτως εἴπω , ποθοῦντα καὶ διψῶντα τὴν ὑμετέραν θεοσέβειαν , σωτηρίοις γραφαῖς ἐθρέψατέ τε καὶ ἐποτίσατε . Καὶ γὰρ καὶ τῆς ἐπὶ ξένης αὐτοῦ διατριβῆς ὑμεῖς παραμυθεία γεγόνατε : καὶ διωκόμενον καὶ ἐπιβουλευόμενον ἐθάλψατε ταῖς πιστοτάταις ἑαυτῶν ψυχαῖς καὶ διανοίαις . Ἐμὲ δὲ ἤδη εὐφραίνει ἐννοούμενον καὶ προορῶντα τῷ λογισμῷ τὴν ἐπὶ τῇ ἐπανόδῳ ἑκάστου ὑμῶν χαρὰν , καὶ τοῦ πλήθους τὰς θεοσεβεστάτας ἀπαντήσεις , καὶ τὴν ἔνδοξον τῶν συντρεχόντων ἑορτὴν , καὶ τίς ἐκείνη ἡ ἡμέρη ὑμῖν καὶ ποία ἔσται , ἐπανερχομένου μὲν τοῦ ἀδελφοῦ μου , παυσαμένων δὲ τῶν προγενομένων , καὶ τῆς πολυτιμήτου κατ̓ εὐχὴν ἐπανόδου εἰς εὐφροσύνην τινα πληρεστάτης χαρᾶς συναπτούσης τοὺς πάντας . Ἡ τοιαύτη χαρὰ κατὰ τὸ μέγιστον μέχρις ἡμῶν φθάνει , οἷς θεόθεν καὶ τοῦτο συγκεχωρῆσθαι συνέστηκεν , ὅπως εἰς γνῶσιν τοῦ τηλικούτου ἀνδρὸς ἐλθεῖν δυνηθῶμεν . Εἰς εὐχὴν οὖν τὴν ἐπιστολὴν τελειῶσαι καλόν . Ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ , καὶ ὁ τούτου Υἱὸς , ὁ Κύριος καὶ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , διηνεκῆ τὴν χάριν ταύτην ὑμῖν παράσχοι , διδοὺς ἔπαθλον τῇ θαυμαστῇ ὑμῶν πίστει , ἣν περὶ τὸν ἐπίσκοπον ὑμῶν ἐνδόξῳ μαρτυρίᾳ ἐνεδείξασθε , ἵνα ὑμῖν τε καὶ τοῖς μεθ̓ ὑμᾶς ἐνταῦθα , καὶ ἐν τῷ μέλλοντι τὰ βελτίονα μένοι , ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε , καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε , καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη , ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν , διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δἰ οὗ τῷ παντοκράτορι Θεῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων , ἀμήν . Ἐρρῶσθαι ὑμᾶς εὔχομαι , ἀγαπητοὶ ἀδελφοί . Τούτοις πεπιστευκὼς τοῖς γράμμασιν Ἀθανάσιος ἐπὶ τὴν ἀνατολὴν παρεγένετο . Κωνστάντιος δὲ ὁ βασιλεὺς οὐκ ἀπεχθῶς μὲν τότε ἀπεδέξατο , σοφίζεσθαι δὲ αὐτὸν ἐπεχείρει ἐκ κατασκευῆς τῶν Ἀρειανιζόντων ὑποβαλλόμενος : καὶ φησὶ πρὸς αὐτόν : Τὸν μὲν θρόνον τὸν σαυτοῦ ψήφῳ τῆς συνόδου καὶ ἡμετέρᾳ συναινέσει ἀπείληφας : ἐπειδὴ δὲ εἰσὶν ἐν τῇ Ἀλεξανδρείᾳ τινες τοῦ λαοῦ διακρινόμενοι τὴν πρός σε κοινωνίαν , μίαν ἐν τῇ πόλει ἐκκλησίαν ἔασον ἔχειν αὐτούς . Πρὸς τὴν πρότασιν ταύτην Ἀθανάσιος γοργῶς ὑπαπήντησε καὶ φησὶ , Ὦ βασιλεῦ , ἐπ’ ἐξουσίας μὲν ἔχεις κελεύειν τε καὶ πράττειν ὅσα ἂν θέλῃς : χάριν δὲ καὶ αὐτὸς αἰτῶ , καὶ δέομαι , δός μοι . Τοῦ δὲ βασιλέως δώσειν ἑτοίμως ἐπαγγειλαμένου , εὐθὺς ἐπήγαγεν Ἀθανάσιος , τὴν αὐτὴν ἀξιῶν χάριν λαβεῖν , ἣν ὁ βασιλεὺς ἐπεζήτει λαβεῖν . Μίαν γὰρ καὶ αὐτὸς ἐκκλησίαν ἀπονεμηθῆναι ἠξίου καθ̓ ἑκάστην πόλιν τοῖς διακρινομένοις πρὸς τὴν τῶν Ἀρειανιζόντων κοινωνίαν . Τὴν Ἀθανασίου τοίνυν γνώμην ἀλυσιτελῆ γνόντες οἱ Ἀρειανίζοντες , ὑπερτίθεσθαι μὲν τοῦτο ἔλεγον , πράττειν δὲ τὰ δοκοῦντα τῷ βασιλεῖ παρεχώρουν . Διόπερ ὁ βασιλεὺς Ἀθανασίῳ τε καὶ Παύλῳ καὶ Μαρκέλλῳ τοὺς ἰδίους ἀπεδίδου θρόνους : ἔτι μὲν καὶ Ἀσκληπᾷ τῷ Γάζης , καὶ Λουκίῳ Ἀδριανουπόλεως . Καὶ γὰρ οὗτοι ὑπὸ τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόδου ἐδέχθησαν : Ἀσκληπᾶς μὲν ὑπομνήματα ἐπιδείξας , ἐν οἷς ἐδέδεικτο Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου ἅμα πλείοσι διαγνοὺς τὰ κατ̓ αὐτὸν , καὶ ἀποδοὺς τὴν ἀξίαν αὐτοῦ : Λούκιος δὲ , ὅτι οἱ κατηγοροῦντες αὐτοῦ φυγῇ ἐχρήσαντο . Προστάγματα οὖν τοῦ βασιλέως εἰς τὰς ἑαυτῶν ἐφοίτα πόλεις , κελεύοντα ἑτοίμως αὐτοὺς ὑποδέχεσθαι . Ἐν μὲν οὖν Ἀγκύρᾳ , Βασιλείου ἐξωθουμένου καὶ ἀντεισιόντος Μαρκέλλου , ταραχὴ οὐχ ἡ τυχοῦσα ἐγένετο , ἣ πρόφασιν λοιδορίας παρέσχε τοῖς τὰ ἐναντία φρονοῦσιν : Ἀσκληπᾶν δὲ ἑτοίμως Γαζαῖοι ἐδέξαντο . Ἐν δὲ τῇ Κωνσταντινουπόλει Μακεδόνιος Παύλῳ πρὸς ὀλίγον ὑπεξέστη , καθ̓ ἑαυτὸν ἐν ἰδιαζούσῃ ἐκκλησίᾳ τῆς πόλεως τὰς συνόδους ποιούμενος . Ὑπὲρ μέντοι Ἀθανασίου ὁ βασιλεὺς ἐπισκόποις τε καὶ κληρικοῖς καὶ λαοῖς περὶ τοῦ ἀσμένως αὐτὸν ὑποδεχθῆναι ἐπέστειλεν : ἔτι μὴν καὶ τὰ κατ̓ αὐτοῦ ἐν δικαστηρίοις πραχθέντα δἰ ἑτέρων γραμμάτων ἀφανισθῆναι ἐκέλευσε . Τὰ δὲ περὶ ἀμφοτέρων τούτων γραφέντα ἔστι τάδε . Ἐπιστολὴ Κωνσταντίου ὑπὲρ Ἀθανασίου . Νικητὴς Κωνστάντιος , μέγιστος , Σεβαστὸς , ἐπισκόποις καὶ πρεσβυτέροις τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας . Οὐκ ἀπελείφθη τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος ὁ αἰδεσιμώτατος ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος . Ἀλλ̓ εἰ καὶ ἐν βραχεῖ χρόνῳ τῇ κατὰ ἀνθρώπους δοκιμασίᾳ ὑπεβλήθη , ὅμως τὴν ὀφειλομένην παρὰ τῆς παντεφόρου προνοίας ἀπηνέγκατο ψῆφον : ἀπολαβὼν βουλήσει τοῦ κρείττονος καὶ κρίσει ἡμετέρᾳ τὴν πατρίδα ὁμοῦ καὶ τὴν ἐκκλησίαν , ἧς θείῳ νεύματι προστάτης ἐτύγχανε . Τούτῳ τὰ ἀκόλουθα ἔδει παρὰ τῆς ἡμετέρας ὑπᾶρξαι πρᾳότητος : ὥστε πάντα τὰ πρὸ τούτου κατὰ τῶν αὐτῷ κεκοινωνηκότων ὡρισμένα νῦν ἀμνηστίᾳ παραδοθῆναι , πᾶσάν τε ὑποψίαν τὴν κατ̓ αὐτοῦ σχολάσαι τοῦ λοιποῦ , τήν τε ἀτέλειαν ἧς ἔτυχον πάλαι οἱ ἅμα αὐτῷ κληρικοὶ , τούτοις βεβαιωθῆναι προσηκόντως . Ἀλλὰ μὴν καὶ τοῦτο τῇ εἰς αὐτὸν χάριτι προστεθῆναι ἐδικαιώσαμεν , ὥστε πάντας τοὺς τοῦ ἱεροῦ καταλόγου γινώσκειν ἐνδεδόσθαι τὸ ἄφοβον πᾶσι τοῖς αὐτῷ προστεθειμένοις , εἴτε ἐπισκοποῖς εἴτε κληρικοῖς . Ἱκανὸν δὲ γνώρισμα τῆς ἑκάστου ὀρθῆς προαιρέσεως ἔσται ἡ πρὸς τοῦτον ἕνωσις . Ὅσοι γὰρ ἂν , τῆς καλλίονος ὁμοῦ κρίσεώς τε καὶ μοίρας γενόμενοι , τὴν τούτου ἕλωνται κοινωνίαν , τούτους πάντας ἐκελεύσαμεν , καθ̓ ὁμοιότητα τῆς φθανούσης προνοίας , καὶ νῦν τῆς ὑφ̓ ἡμῶν βουλήσει τοῦ κρείττονος παρασχεθείσης χάριτος ἀπολαύειν . Ἄλλη ἐπιστολὴ τοῖς Ἀλεξανδρεῦσι πεμφθεῖσα . Νικητὴς Κωνστάντιος , μέγιστος , Σεβαστὸς , τῷ λαῷ τῆς κατὰ Ἀλεξάνδρειαν καθολικῆς ἐκκλησίας . Σκοπὸν ποιούμενοι τὴν ὑμετέραν ἐν ἅπασιν εὐνομίαν , εἰδότες τε ὡς ἐπὶ πολὺ τῆς τοῦ ἐπισκοποῦντος προνοίας ἐστέρησθε , Ἀθανάσιον τὸν ἐπίσκοπον , ἄνδρα τοῖς πᾶσι διά τε τὴν προσοῦσαν ὀρθοτήτα καὶ διὰ τὴν οἰκείαν εὐτροπίαν γνώριμον , πάλιν πρὸς ὑμᾶς ἀποστεῖλαι ἐδικαιώσαμεν . Τοῦτον συνήθως καὶ προσηκόντως ὑποδεξάμενοι , καὶ ταῖς πρὸς τὸν Θεὸν εὐχαῖς βοηθὸν προστησάμενοι , τὴν ὑμῖν τε ἀπρέπουσαν καὶ ἡμῖν ἀρεστὴν ὁμόνοιαν καὶ εἰρήνην κατὰ τὸν τῆς ἐκκλησίας θεσμὸν διαρκῆ φυλάττειν σπουδάσατε . Οὐδὲ γὰρ εὔλογόν ἐστι , διχόνοιάν τινα ἢ στάσιν ἐν ὑμῖν κινηθῆναι ὑπεναντίαν τῆς τῶν ἡμετέρων καιρῶν εὐμοιρίας . Καὶ τοῦτο μὲν ἀπεῖναι ἀφ̓ ὑμῶν παντελῶς βουλόμεθα : τὸ δέ γε ταῖς εὐχαῖς ὑμᾶς διαρκῶς αὐτῷ , ὡς προείρηται , προστάτῃ καὶ ἐπικούρῳ χρωμένους πρὸς τὸ Θεῖον ἐμμένειν συνήθως παραινοῦμεν : ὡς ἂν τῆς τοιαύτης ὑμῶν προθέσεως εἰς τὰς ἁπάντων εὐχὰς διαβαινούσης , καὶ ἐκ τῶν ἐθνῶν οἳ τῇ τῶν εἰδώλων πλάνῃ ἔτι καὶ νῦν προσανέχοντες ἐπὶ τὴν τῆς ἱερᾶς θρησκείας ἐπίγνωσιν προθυμότατα σπεύδοιεν , Ἀλεξανδρεῖς προσφιλέστατοι . Καὶ αὖθις οὖν παραινοῦμεν τοῖς προειρημένοις ἐμμένειν : τὸν δὲ ἐπίσκοπον ψήφῳ τοῦ κρείττονος καὶ ἡμετέρᾳ γνώμῃ ἀπεσταλμένον ἡδέως δέξασθε , καὶ πάσῃ ψυχῇ καὶ γνώμῃ ἀσπαστὸν ἡγήσασθε . Τοῦτο γὰρ καὶ ὑμῖν πρέπει , καὶ τῇ ἡμετέρᾳ πρᾳότητι προσήκειν συνέστηκεν . Ὑπὲρ γὰρ τοῦ πᾶσαν ἀνασοβὴν καὶ στάσεως πρόφασιν περιαιρεθῆναι τῶν ἐθελοκακίᾳ χρωμένων , τοῖς παῤ ὑμῖν δικασταῖς διὰ γραμμάτων προσετάξαμεν ἅπαντας οὓς ἂν στασιώδεις καταμάθοιεν τῇ τῶν νόμων ὑποβάλλειν ἐκδικίᾳ . Ἀμφότερα τοίνυν συνορῶντες , καὶ τὴν ἡμετέραν μετὰ τοῦ κρείττονος γνώμην καὶ τὸν ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τῆς ὁμονοίας λόγον , καὶ τὴν κατὰ τῶν ἀτάκτων τιμωρίαν , τὰ πρέποντα καὶ ἁρμόζοντα τῷ τῆς ἱερᾶς θρησκείας θεσμῷ διαφυλάττοντες , τὸν προειρημένον διὰ πάσης αἰδοῦς καὶ τιμῆς ἄγοντες , τὰς εὐχὰς ἅμα αὐτῷ ὑπέρ τε ἑαυτῶν καὶ τῆς τοῦ βίου παντὸς εὐνομίας τῷ τῶν ὅλων Πατρὶ Θεῷ ἀναπέμπειν σπουδάζετε . Ἐπιστολὴ περὶ τοῦ ἀφανισθῆναι τὰ πραχθέντα κατὰ Ἀθανασίου . Νικητὴς Κωνστάντιος Αὔγουστος Νεστορίῳ : τῷ δὲ αὐτῷ τύπῳ καὶ τοῖς ἐν Αὐγουστομνίκῃ καὶ Θηβαΐδι καὶ Λιβύῃ ἡγεμόσιν . Εἴ τί ποτε πρὸ τούτου ἐπὶ βλάβῃ καὶ ὕβρει τῶν κοινωνούντων Ἀθανασίῳ τῷ ἐπισκόπῳ πραχθὲν εὑρίσκεται , τοῦτο νῦν ἀπαλειφθῆναι βουλόμεθα : καὶ γὰρ τὴν ἀλειτουργησίαν , ἣν οἱ αὐτοῦ κληρικοὶ εἶχον , τὴν αὐτὴν πάλιν θέλομεν ἔχειν . Ταύτην δὲ τὴν ἡμετέραν πρόσταξιν φυλαχθῆναι βουλόμεθα : ὥστε ἀποδοθέντος Ἀθανασίου τοῦ ἐπισκόπου τῇ ἐκκλησίᾳ , τοὺς κοινωνοῦντας αὐτῷ ἔχειν ἀλειτουργησίαν ἣν ἀεὶ ἔσχον , ἣν καὶ οἱ λοιποὶ κληρικοὶ ἔχουσιν : ἵν̓ οὕτως ἔχοντες καὶ αὐτοὶ χαίρωσιν .
Lemmas: ὡς φοβέω ὁ Κωνστάντιος ὁ ἀπειλή ὁ ἀδελφός διά ἐπιστολή καλέω ὁ Ἀθανάσιος , καί εἰς ὁ Ἀλεξάνδρεια πέμπω . οὗτος γιγνώσκω ὁ ὁ ἑῷος βασιλεύς εἰς ἀγωνία οὖον ὁ τυγχάνω καθίστημι : μεταπέμπω τε εὐθύς πλεῖστος ὁ ἀνατολικός ἐπίσκοπος , ὁ τε αἵρεσις ὁ ἀδελφός προτίθημι , καί περί ὁ πρακτέος διαπυνθάνομαι . ὁ δέ κρατύς φημί ὁ ἐκκλησία παραχωρέω ὁ περί Ἀθανάσιος , ἢ ἐμφύλιος ἀναδέχομαι πόλεμος . ὅθεν ἐπί ἀνάγκη καθίστημι ὁ βασιλεύς καλέω πρός ἑαυτοῦ ὁ περί Ἀθανάσιος . καί τέως μέν παραχρῆμα ὁ Παῦλος , μετά δύο ἐπίσκοπος καί ὁ ἄλλος τιμή , γράμμα τε πάλιν ὁ οἰκέω ὁ ὁ ἑσπέριος βασιλεύς , ἔτι τε καί ὁ ἀπό ὁ σύνοδος , κατοχυρόω , ἀποστέλλω ἐπί ὁ Κωνσταντινούπολις . ὁ δέ Ἀθανάσιος ἔτι ὑποστέλλω καί ἀμφιβάλλω ἔρχομαι πρός αὐτὸν—ηὐλαβεῖτο γάρ ὁ ὁ συκοφάντης σκευωρίασ—ὁ βασιλεύς ὁ ἑῷος αὐτός οὐ ἅπαξ μόνος , ἀλλά καί δίς καί τρίς καλέω παρά ἑαυτοῦ : ὡς ὁ παρά αὐτός γράμμα δείκνυμι , ὅσπερ ἐκ ὁ Ῥωμαϊκός μεταβάλλω γλῶσσα οὗτος ἔχω ὁ τρόπος : Ἐπιστολή Κωνστάντιος πρός Ἀθανάσιος . Κωνστάντιος νικητής Αὔγουστος Ἀθανάσιος ἐπίσκοπος . ἐπί πολύς σύ κλυδωνίζω καί χειμάζω ὁ ὁ θάλασσα ὁμοίως κῦμα ἄγριος οὐ ἀφίημι ὁ ὁ ἡμέτερος ἡμερότης φιλανθρωπία . γυμνόω σύ ὁ πατρῷος ἑστία , καί στερέω ὁ ἴδιος , καί πλανάω ἐν θηριώδης ἀνοδία , οὖον παροράω ὁ ἀκάματος ἐγώ εὐσέβεια . εἰμί καί ὁ μάλιστα ἐπί πολύς ὑπερτίθημι γράφω ὁ πρόθεσις ὁ ἐμός διάνοια , προσδοκάω αὐθαίρετος σύ παραγίγνομαι πρός ἐγώ , καί ὁ κάματος αἰτέω θεραπεία : ὅμως ἐπεί ἴσως ὁ φόβος ὁ προαίρεσις ὁ σός πρόθεσις ἐμποδίζω , διά οὗτος δωρεά πληρέστατα γράμμα πρός ὁ σός στερρότης διαπέμπω : ἵνα ἄφοβος ὁ ἡμέτερος πρόσοψις ταχύς ὁ σεαυτοῦ παρουσία παρέχω σπουδάζω , ὑπέρ ὁ ὁ σεαυτοῦ ἐπιθυμία ἀπολαύω , καί πειράω ἐγώ ὁ φιλανθρωπία , ὁ ἴδιος ἀποκαθίστημι . οὗτος γάρ ἕνεκα καί ὁ δεσπότης καί ἀδελφός ἐγώ Κώνστας ὁ νικητής Αὔγουστος ὑπέρ σύ παρακαλέω , ἵνα ὁ ἔρχομαι ἐξουσία σύ δίδωμι , ἐπί ὁ ἀμφότερος ἐγώ ἐπινεύω ὁ πατρίς ἀποκαθίστημι , ἔχω οὗτος ὁ ἐγώ χάρις ἐνέχυρον . ἄλλη ἐπιστολή πρός Ἀθανάσιος . Κωνστάντιος νικητής Αὔγουστος Ἀθανάσιος ἐπίσκοπος . εἰμί καί ὁ μάλιστα διά πρότερος γράμμα δηλόω , ὅπως ἀμέριμνος εἰς ὁ ἡμέτερος κομιτάτον παραγίγνομαι , διά ὁ μάλιστα βούλομαι ἐγώ ἀποστέλλω σύ εἰς ὁ ἴδιος , ὅμως καί νῦν οὗτος ὁ γράμμα πρός ὁ σός στερρότης δηλόω . Διὸ προτρέπω Χωρὶς τις ἀπιστία καί φόβος ἐπιβαίνω σύ δημόσιος ὄχημα , καί σπουδάζω πρός ἐγώ , ἵνα ὅς ἐπιθυμέω ἀπολαύω δύναμαι . ἄλλη ἐπιστολή πρός ὁ αὐτός . Κωνστάντιος νικητής Αὔγουστος Ἀθανάσιος ἐπίσκοπος . ἡνίκα ἐν ὁ Ἐδέσῃ διατρίβω , πάρειμι ὁ σός πρέσβυς , ἀρέσκω ὅπως ἀποστέλλω πρέσβυς πρός σύ , ἔρχομαι πρός ὁ ἡμέτερος κομιτάτον σπουδάζω , ἐπί ὁ ὁράω σύ ὁ ἡμέτερος πρόσοψις εὐθύς εἰς ὁ Ἀλεξάνδρεια ὁδεύω . ἀλλά ἐπεί πλεῖστος χρόνος παρέρχομαι , ἀπό ὅς γράμμα δέχομαι παρά ἐγώ οὐ ἀπαντάω , διά οὗτος καί νῦν ὑπομιμνῄσκω σύ σπουδάζω , ἵνα καί νῦν ὁ σός παρουσία ταχύς ποιέω πρός ἐγώ σπουδάζω , καί οὗτος δύναμαι ὁ πατρίς σύ ἀποκαθίστημι , καί ὁ εὐχή σύ ἐπιτυγχάνω . πρός δέ πλήρης διήγησις Ἀχήταν ὁ διάκονος ἀποστέλλω , παρά ὅς δύναμαι μανθάνω ὁ τε ἡμέτερος Ψυχή ὁ προαίρεσις , καί ὅτι οὗτος ὅς εὔχομαι τυγχάνω δύναμαι . οὗτος ὁ ἐπιστολή ἐν ὁ Ἀκυληΐα δέχομαι Ἀθανάσιος — ἐκεῖ γάρ ὁ Σαρδική ἀναχωρέω διέτριβεν—εὐθέως ἐπί ὁ Ῥώμη ἀνατρέχω : ἐπιδείκνυμι τε ὁ γράμμα ὁ ἐπίσκοπος Ἰούλιος , ἐν μέγας μέν χαρά ὁ Ῥωμαῖος ἐκκλησία καθίστημι . Ἐδόκης γάρ καί ὁ ὁ ἑῷος βασιλεύς συντίθημι αὐτός ὁ πίστις διά ὁ καλέω Ἀθανάσιος παρά ἑαυτοῦ . Ἰούλιος δέ ὁ ἐν Ἀλεξάνδρεια κληρικός τε καί λαός ὅδε περί Ἀθανάσιος ἐπιστέλλω : Ἐπιστολή Ἰούλιος ἐπίσκοπος Ῥώμη πρός ὁ ἐν Ἀλεξάνδρεια . Ἰούλιος ἐπίσκοπος καί πρέσβυς καί διάκονος καί λαός παροικέω Ἀλεξάνδρεια ἀγαπητός ἀδελφός , ἐν κύριος χαίρω . συγχαίρω ἐγώ σύ , ἀδελφός ἀγαπητός , ὅτι ὁ καρπός ὁ ἑαυτοῦ πίστις ἐπί ὀφθαλμός λοιπός ὁράω . οὗτος γάρ ἀληθής ἄν τις ὁράω γίγνομαι ἐπί ὁ ἀδελφός καί συνεπισκοπέω ἐγώ Ἀθανάσιος : ὅς διά τε ὁ καθαρότης ὁ βίος , καί διά ὁ ὑμέτερος εὐχή , ὁ θεός σύ ἀποδίδωμι . ἐκ δή οὗτος συνοράω εἰμί καθαρός σύ καί μεστός ἀγάπη ἀεί ὁ εὐχή ἀναφέρω πρός ὁ Θεός . Μνήμων γάρ εἰμί ὁ οὐράνιος ἐπαγγελία καί ὁ πρός αὐτός ἀγάπη , ὅς ἐκ ὁ διδασκαλία ὁ προερέω ἀδελφός ἐγώ παιδεύω , γιγνώσκω ἀληθής , καί κατά ὁ πρόσειμι σύ ὀρθός πίστις καταλαμβάνω οὗτος , ὡς οὐ εἄν εἰς τέλος οὗτος ἀπό σύ ἀποσχοινίζω , ὅς ἐν ὁ θεοσεβής σύ Ψυχή ἔχω ὡς πάρειμι ἀεί . οὐκοῦν οὖον πολύς ἐγώ χρεία λόγος πρός σύ ἐπιστέλλω : ὅσος γάρ σύ λέγω παρά ἐγώ , οὗτος ὁ ὑμέτερος πίστις προλαμβάνω : καί πληρόω κατά Χριστός χάρις ὁ ὁ κοινός σύ πᾶς εὐχή . συγχαίρω τοίνυν σύ : πάλιν γάρ εἴρω , ὅτι ὁ ψυχή ακαταμάχητος ἐν ὁ πίστις τηρέω . καί αὐτός δέ ὁ ἀδελφός ἐγώ Ἀθανάσιος οὐ μικρός συγχαίρω , ὅτι , καίπερ πολύς πάσχω λυπηρός , οὐδείς ὥρα ἐπιλήσμων γίγνομαι ὁ ὑμέτερος ἀγάπη καί ὁ ὑμέτερος πόθος . εἰμί γάρ καί ὁ σῶμα πρός καιρός δοκέω ἀπό σύ ἀφέλκω , ἀλλά ὁ πνεῦμα διαπαντός ὡς σύνειμι σύ διάγω . καί ἔγωγε , ἀγαπητός , ὁ γίγνομαι κατά αὐτός πᾶς πειρασμός οὐ ἄδοξος ἡγέομαι γίγνομαι : καί γάρ καί ὁ ὑμέτερος καί ὁ οὗτος πίστις γιγνώσκω παρά πᾶς καί δοκιμάζω . εἰμί γάρ μή τοσοῦτος συμβαίνω , τίς εἄν πιστεύω ἢ σύ τοσοῦτος κρίσις καί τοσοῦτος ἀγάπη περί ὁ τηλικόσδε ἐπίσκοπος ἔχω , ἢ ἐκεῖνος τοσοῦτος ἀρετή περιβάλλω , διά ὅς καί ὁ ἐν οὐρανός ἐλπίς οὐ ἀλλότριος γίγνομαι ; ἐπιτυγχάνω τοίνυν οἱῳδήποτε τρόπος , καί ἐν ὁ νῦν καί ἐν ὁ μέλλω , καί ὁμολογία ἔνδοξος μαρτυρία . διάφορος γάρ κατά τε γῆ καί κατά θάλασσα πολύς χειμάζω , ὁ σκευωρία πᾶς ὁ αρειανός αἵρεσις καταπατέω , καί πολλάκις διά φθόνος καί εἰς κίνδυνος ἐπιβουλεύω καταφρονέω θάνατος , φρουρέω ὑπό ὁ παντοκράτωρ Θεός καί ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός : ἐλπίζω ἅμα καί ὁ ἐπιβουλή ἐκκλίνω , καί ἀποκαθίστημι πρός ὑμέτερος παράκλησις , φέρω σύ ἅμα ἐκ ὁ ὑμέτερος συνείδησις μείζων ὁ τρόπαιον . ἐν ὅς καί ἄχρι τέρμα πᾶς ὁ γῆ ἔνδοξος γιγνώσκω , δοκιμάζω ἐκ ὁ βίος , παρρησιάζομαι μέν ὁ πρόθεσις καί ὁ οὐράνιος διδασκαλία , ἀποδείκνυμι δέ ἀθάνατος κρίσις παρά σύ ἀγαπάω . ἐπανέρχομαι τοιγάρ πρός σύ λαμπρός νῦν ἢ ὅτε παρά σύ ἀποδημέω . εἰμί γάρ καί ὁ τίμιος Ὕλας , χρυσός δή λέγω καί ἄργυρος , εἰς καθαρότης ὁ πῦρ δοκιμάζω , τίς ἄν τις εἶπον κατά ἄξιος ὁ τοσοῦτος ἀνήρ , ὅς τοσοῦτος θλῖψις πυρή καί κίνδυνος νικάω ἀποδίδωμι νῦν σύ , ἀθῷος οὖον παρά ἐγώ μόνος , ἀλλά καί παρά πᾶς ὁ σύνοδος ἀποδείκνυμι ; ὑποδείκνυμι τοίνυν , ἀγαπητός ἀδελφός , μετά πᾶς ὁ κατά θεός δόξα τε καί χαρά ὁ ἐπίσκοπος σύ Ἀθανάσιος , μετά οὗτος ὁ τις αὐτός κοινωνός γίγνομαι : καί χαίρετε ὁ εὖχος ἀπολαύω , ἕ ὁ ποιμήν ὁ ὑμέτερος , ἵνα οὕτως εἶπον , ποθέω καί διψάω ὁ ὑμέτερος θεοσέβεια , σωτήριος γραφεύς τρέφω τε καί ποτίζω . καί γάρ καί ὁ ἐπί ξένος αὐτός διατριβή σύ παραμυθειος γίγνομαι : καί διώκω καί ἐπιβουλεύω θάλπω ὁ πιστός ἑαυτοῦ Ψυχή καί διάνοια . ἐγώ δέ ἤδη εὐφραίνω ἐννοέω καί προοράω ὁ λογισμός ὁ ἐπί ὁ ἐπάνοδος ἕκαστος σύ χαρά , καί ὁ πλῆθος ὁ θεοσεβής ἀπαντάω , καί ὁ ἔνδοξος ὁ συντρέχω ἑορτή , καί τίς ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα σύ καί ποῖος εἰμί , ἐπανέρχομαι μέν ὁ ἀδελφός ἐγώ , παύω δέ ὁ προγίγνομαι , καί ὁ πολυτίμητος κατά εὐχή ἐπάνοδος εἰς Εὐφρόσυνος τις πλήρης χαρά συνάπτω ὁ πᾶς . ὁ τοιοῦτος χαρά κατά ὁ μέγας μέχρι ἐγώ φθάνω , ὅς θεόθεν καί οὗτος συγχωρέω συνίστημι , ὅπως εἰς γνῶσις ὁ τηλικόσδε ἀνήρ ἔρχομαι δύναμαι . εἰς εὐχή οὖν ὁ ἐπιστολή τελειόω καλός . ὁ θεός ὁ παντοκράτωρ , καί ὁ οὗτος υἱός , ὁ Κύριος καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διηνεκής ὁ χάρις οὗτος σύ παρέχω , δίδωμι ἔπαθλον ὁ θαυμαστός σύ πίστις , ὅς περί ὁ ἐπίσκοπος σύ ἔνδοξος μαρτυρία ἐνδείκνυμι , ἵνα σύ τε καί ὁ μετά σύ ἐνταῦθα , καί ἐν ὁ μέλλω ὁ ἀγαθός μένω , ὁ ὀφθαλμός οὐ ὁράω , καί οὖς οὐ ἀκούω , καί ἐπί Καρδία ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω , ὁ ἑτοιμάζω ὁ θεός ὁ ἀγαπάω αὐτός , διά ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ παντοκράτωρ Θεός ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών , ἀμήν . ῥώννυμι σύ εὔχομαι , ἀγαπητός ἀδελφός . οὗτος πιστεύω ὁ γράμμα Ἀθανάσιος ἐπί ὁ ἀνατολή παραγίγνομαι . Κωνστάντιος δέ ὁ βασιλεύς οὐ ἀπεχθῶς μέν τότε ἀποδείκνυμι , σοφίζω δέ αὐτός ἐπιχειρέω ἐκ κατασκευή ὁ Ἀρειανίζω ὑποβάλλω : καί φημί πρός αὐτός : ὁ μέν θρόνος ὁ σεαυτοῦ ψῆφος ὁ σύνοδος καί ἡμέτερος συναινώ ἀπολαμβάνω : ἐπεί δέ εἰμί ἐν ὁ Ἀλεξάνδρεια τις ὁ λαός διακρίνω ὁ πρός σύ κοινωνία , εἷς ἐν ὁ πόλις ἐκκλησία ἐάω ἔχω αὐτός . πρός ὁ πρότασις οὗτος Ἀθανάσιος γοργός ὑπαπαντάω καί φημί , ὦ βασιλεύς , ἐπί ἐξουσία μέν ἔχω κελεύω τε καί πράσσω ὅσος εἄν ἐθέλω : χάρις δέ καί αὐτός αἰτέω , καί δήω , δίδωμι ἐγώ . ὁ δέ βασιλεύς δίδωμι ἑτοίμως ἐπαγγέλλω , εὐθύς ἐπάγω Ἀθανάσιος , ὁ αὐτός ἄξιος χάρις λαμβάνω , ὅς ὁ βασιλεύς ἐπιζητέω λαμβάνω . μία γάρ καί αὐτός ἐκκλησία ἀπονέμω ἀξιόω κατά ἕκαστος πόλις ὁ διακρίνω πρός ὁ ὁ Ἀρειανίζω κοινωνία . ὁ Ἀθανάσιος τοίνυν γνώμη ἀλυσιτελής γιγνώσκω ὁ Ἀρειανίζω , ὑπερτίθημι μέν οὗτος λέγω , πράσσω δέ ὁ δοκέω ὁ βασιλεύς παραχωρέω . διόπερ ὁ βασιλεύς Ἀθανάσιος τε καί Παῦλος καί Μάρκελλος ὁ ἴδιος ἀποδίδωμι θρόνος : ἔτι μέν καί Ἀσκληπᾶς ὁ Γάζα , καί Λούκιος Ἁδριανούπολις . καί γάρ οὗτος ὑπό ὁ ἐν Σαρδική σύνοδος δέχομαι : Ἀσκληπᾶς μέν ὑπόμνημα ἐπιδείκνυμι , ἐν ὅς δείκνυμι Εὐσέβιος ὁ Πάμφιλος ἅμα πλείων διαγιγνώσκω ὁ κατά αὐτός , καί ἀποδίδωμι ὁ ἄξιος αὐτός : Λούκιος δέ , ὅτι ὁ κατηγορέω αὐτός φυγή χράω . πρόσταγμα οὖν ὁ βασιλεύς εἰς ὁ ἑαυτοῦ φοιτάω πόλις , κελεύω ἑτοίμως αὐτός ὑποδέχομαι . ἐν μέν οὖν Ἄγκυρα , Βασίλειος ἐξωθέω καί ἀντείσειμι Μάρκελλος , ταραχή οὐ ὁ τυγχάνω γίγνομαι , ὅς πρόφασις λοιδορία παρέχω ὁ ὁ ἐναντίος φρονέω : Ἀσκληπᾶς δέ ἑτοίμως Γαζαῖος δέχομαι . ἐν δέ ὁ Κωνσταντινούπολις Μακεδόνιος Παῦλος πρός ὀλίγος ὑπεξίσταμαι , κατά ἑαυτοῦ ἐν ἰδιάζω ἐκκλησία ὁ πόλις ὁ σύνοδος ποιέω . ὑπέρ μέντοι Ἀθανάσιος ὁ βασιλεύς ἐπίσκοπος τε καί κληρικός καί λαός περί ὁ ἄσμενος αὐτός ὑποδείκνυμι ἐπιστέλλω : ἔτι μήv καί ὁ κατά αὐτός ἐν δικαστήριον πράσσω διά ἕτερος γράμμα ἀφανίζω κελεύω . ὁ δέ περί ἀμφότερος οὗτος γράφω εἰμί ὅδε . Ἐπιστολή Κωνστάντιος ὑπέρ Ἀθανάσιος . Νικητής Κωνστάντιος , μέγας , Σεβαστὸς , ἐπίσκοπος καί πρέσβυς ὁ καθολικός ἐκκλησία . οὐ ἀπολείπω ὁ ὁ Θεός χάρις ὁ αἰδέσιμος ἐπίσκοπος Ἀθανάσιος . ἀλλά εἰμί καί ἐν βραχύς χρόνος ὁ κατά ἄνθρωπος δοκιμασία ὑποβάλλω , ὅμως ὁ ὀφείλω παρά ὁ παντέφορος πρόνοια ἀποφέρω ψῆφος : ἀπολαμβάνω βούλομαι ὁ ἀγαθός καί κρίσις ἡμέτερος ὁ πατρίς ὁμοῦ καί ὁ ἐκκλησία , ὅς θεῖον νεῦμα προστάτης τυγχάνω . οὗτος ὁ ἀκόλουθος ἐσθίω παρά ὁ ἡμέτερος ὑπάρχω πραότης : ὥστε πᾶς ὁ πρό οὗτος κατά ὁ αὐτός κοινωνέω ὁρίζω νῦν ἀμνηστία παραδίδωμι , πᾶς τε ὑποψία ὁ κατά αὐτός σχολάζω ὁ λοιπός , ὁ τε ἀτέλεια ὅς τυγχάνω πάλαι ὁ ἅμα αὐτός κληρικός , οὗτος βεβαιόω προσήκω . ἀλλά μήv καί οὗτος ὁ εἰς αὐτός χάρις προστίθημι δικαιόω , ὥστε πᾶς ὁ ὁ ἱερός κατάλογος γιγνώσκω ἐνδίδομαι ὁ ἄφοβος πᾶς ὁ αὐτός προστίθημι , εἴτε ἐπισκοπέω εἴτε κληρικός . ἱκανός δέ γνώρισμα ὁ ἕκαστος ὀρθός προαίρεσις εἰμί ὁ πρός οὗτος ἕνωσις . ὅσος γάρ εἄν , ὁ καλός ὁμοῦ κρίσις τε καί μοῖρα γίγνομαι , ὁ οὗτος αἱρέω κοινωνία , οὗτος πᾶς κελεύω , κατά ὁμοιότης ὁ φθάνω πρόνοια , καί νῦν ὁ ὑπό ἐγώ βούλομαι ὁ ἀγαθός παρέχω χάρις ἀπολαύω . ἄλλη ἐπιστολή ὁ Ἀλεξανδρεύς πέμπω . Νικητής Κωνστάντιος , μέγας , Σεβαστὸς , ὁ λαός ὁ κατά Ἀλεξάνδρεια καθολικός ἐκκλησία . Σκοπός ποιέω ὁ ὑμέτερος ἐν ἅπας εὐνομία , οἶδα τε ὡς ἐπί πολύς ὁ ὁ ἐπισκοπέω πρόνοια στερέω , Ἀθανάσιος ὁ ἐπίσκοπος , ἀνήρ ὁ πᾶς διά τε ὁ πρόσειμι ορθότητα καί διά ὁ οἰκεῖος εὐτροπία γνώριμος , πάλιν πρός σύ ἀποστέλλω δικαιόω . οὗτος συνήθης καί προσήκω ὑποδέχομαι , καί ὁ πρός ὁ θεός εὐχή βοηθός προίστημι , ὁ σύ τε ἀπορέπω καί ἐγώ ἀρεστός ὁμόνοια καί εἰρήνη κατά ὁ ὁ ἐκκλησία θεσμός διαρκής φυλάσσω σπουδάζω . οὐδέ γάρ εὔλογος εἰμί , διχόνοια τις ἢ στάσις ἐν σύ κινέω ὑπεναντίος ὁ ὁ ἡμέτερος καιρός εὐμοιρία . καί οὗτος μέν ἄπειμι ἀπό σύ παντελῶς βούλομαι : ὁ δέ γε ὁ εὐχή σύ διαρκής αὐτός , ὡς προερέω , προστάτης καί ἐπίκουρος χράω πρός ὁ θεῖον ἐμμένω συνήθης παραινέω : ὡς εἄν ὁ τοιοῦτος σύ πρόθεσις εἰς ὁ ἅπας εὐχή διαβαίνω , καί ἐκ ὁ ἔθνος ἕ ὁ ὁ εἴδωλον πλάνη ἔτι καί νῦν προσανέχω ἐπί ὁ ὁ ἱερός θρησκεία ἐπίγνωσις πρόθυμος σπεύδω , Ἀλεξανδρεύς προσφιλής . καί αὖθις οὖν παραινέω ὁ προερέω ἐμμένω : ὁ δέ ἐπίσκοπος ψῆφος ὁ ἀγαθός καί ἡμέτερος γνώμη ἀποστέλλω ἡδύς δέχομαι , καί πᾶς Ψυχή καί γνώμη ἀσπαστός ἡγέομαι . οὗτος γάρ καί σύ πρέπω , καί ὁ ἡμέτερος πραότης προσήκω συνίστημι . ὑπέρ γάρ ὁ πᾶς ανασοβαινω καί στάσις πρόφασις περιαιρέω ὁ εθελοκακία χράω , ὁ παρά σύ δικαστής διά γράμμα προστάσσω ἅπας ὅς εἄν στασιώδης καταμανθάνω ὁ ὁ νόμος ὑποβάλλω ἐκδικία . Ἀμφότερος τοίνυν συνοράω , καί ὁ ἡμέτερος μετά ὁ ἀγαθός γνώμη καί ὁ ὑπέρ σύ καί ὁ ὁμόνοια λόγος , καί ὁ κατά ὁ ἄτακτος τιμωρία , ὁ πρέπω καί ἁρμόζω ὁ ὁ ἱερός θρησκεία θεσμός διαφυλάσσω , ὁ προερέω διά πᾶς αἰδώς καί τιμή ἄγω , ὁ εὐχή ἅμα αὐτός ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καί ὁ ὁ βίος πᾶς εὐνομία ὁ ὁ ὅλος πατήρ Θεός ἀναπέμπω σπουδάζω . Ἐπιστολή περί ὁ ἀφανίζω ὁ πράσσω κατά Ἀθανάσιος . Νικητής Κωνστάντιος Αὔγουστος Νεστόριος : ὁ δέ αὐτός τύπος καί ὁ ἐν Αὐγουστομνίκῃ καί Θηβαίς καί Λιβύη ἡγεμών . εἰμί τίς ποτός πρό οὗτος ἐπί βλάβη καί ὕβρις ὁ κοινωνέω Ἀθανάσιος ὁ ἐπίσκοπος πράσσω εὑρίσκω , οὗτος νῦν ἀπαλείφω βούλομαι : καί γάρ ὁ ἀλειτουργησία , ὅς ὁ αὐτός κληρικός ἔχω , ὁ αὐτός πάλιν ἐθέλω ἔχω . οὗτος δέ ὁ ἡμέτερος πρόσταξις φυλάσσω βούλομαι : ὥστε ἀποδίδωμι Ἀθανάσιος ὁ ἐπίσκοπος ὁ ἐκκλησία , ὁ κοινωνέω αὐτός ἔχω ἀλειτουργησία ὅς ἀεί ἔχω , ὅς καί ὁ λοιπός κληρικός ἔχω : ἵνα οὕτως ἔχω καί αὐτός χαίρω .