socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 7.14
Ὡς οἱ κατὰ τὴν Νιτρίαν μοναχοὶ εἰς Ἀλεξάνδρειαν ὑπὲρ Κυρίλλου κατελθόντες πρὸς τὸν ὕπαρχον Ὀρέστην ἐστασίασαν . Τῶν ἐν τοῖς ὄρεσι τῆς Νιτρίας μοναχῶν τινες ἔνθερμον ἔχοντες φρόνημα ἀπὸ Θεοφίλου ἀρξάμενοι , ὅτε αὐτοὺς ἐκεῖνος κατὰ τῶν περὶ Διόσκορον ἀδίκως ἐξώπλισε , ζῆλόν τε τότε κτησάμενοι προθύμως καὶ ὑπὲρ Κυρίλλου μάχεσθαι προῃροῦντο . Ἀφέμενοι οὖν τῶν μοναστηρίων ἄνδρες περὶ τοὺς πεντακοσίους , καὶ καταλαβόντες τὴν πόλιν , ἐπιτηροῦσιν ἐπὶ τοῦ ὀχήματος προϊόντα τὸν ἔπαρχον . Καὶ προσελθόντες ἀπεκάλουν θύτην καὶ Ἕλληνα , καὶ ἄλλα πολλὰ περιύβριζον . Ὁ δὲ ὑποτοπήσας σκευωρίαν αὐτῷ παρὰ Κυρίλλου γίνεσθαι , ἐβόα Χριστιανός τε εἶναι , καὶ ὑπὸ Ἀττικοῦ τοῦ ἐπισκόπου ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει βεβαπτίσθαι . Ὡς δὲ οὐ προσεῖχον τοῖς λεγομένοις οἱ μοναχοὶ εἷς τις ἐξ αὐτῶν Ἀμμώνιος ὄνομα λίθῳ βάλλει τὸν Ὀρέστην κατὰ τῆς κεφαλῆς . Καὶ πληροῦται μὲν αἵματι ὅλος ἐκ τοῦ τραύματος : ὑποχωροῦσι δὲ οἱ ταξεῶται πλὴν ὀλίγων , ἄλλος ἀλλαχοῦ ἐν τῷ πλήθει διαδύναντες , τὸν ἐκ τῆς βολῆς τῶν λίθων θάνατον φυλαττόμενοι . Ἐν τοσούτῳ δὲ συνέρρεον οἱ τῶν Ἀλεξανδρέων δῆμοι , ἀμύνασθαι τοὺς μοναχοὺς ὑπὲρ τοῦ ἐπάρχου προθυμούμενοι : καὶ τοὺς μὲν ἄλλους πάντας εἰς φυγὴν ἔτρεψαν , τὸν Ἀμμώνιον δὲ συλλαβόντες παρὰ τὸν ἔπαρχον ἄγουσιν : ὃς δημοσίᾳ κατὰ τοὺς νόμους ἐξετάσει αὐτὸν ὑποβαλὼν ἐπὶ τοσοῦτον ἐβασάνισεν , ὡς ἀποκτεῖναι . Οὐκ εἰς μακρὰν δὲ καὶ τὰ γενόμενα γνώριμα τοῖς κρατοῦσι κατέστησεν : οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ Κύριλλος τὰ ἐναντία ἐγνώριζε βασιλεῖ , τοῦ δὲ Ἀμμωνίου τὸ σῶμα ἀναλαβὼν καὶ ἐν μιᾷ τῶν ἐκκλησιῶν ἀποθέμενος , ὄνομα ἕτερον αὐτῷ ἐπιθεὶς Θαυμάσιον ἐπεκάλεσε , καὶ μάρτυρα χρηματίζειν ἐκέλευσεν , ἐγκωμιάζων αὐτοῦ ἐπ’ ἐκκλησίας τὸ φρόνημα , ὡς ἀγῶνα ὑπὲρ εὐσεβείας ἀνελομένου . Ἀλλ̓ οἱ σωφρονοῦντες , καίπερ Χριστιανοὶ ὄντες , οὐκ ἀπεδέχοντο τὴν περὶ τούτου Κυρίλλου σπουδήν . Ἠπίσταντο γὰρ προπετείας δίκην δεδωκέναι τὸν Ἀμμώνιον , οὐ μὴν ἀνάγκῃ ἀρνήσεως Χριστοῦ ἐναποθανεῖν ταῖς βασάνοις : διὸ καὶ Κύριλλος κατὰ βραχὺ τῷ ἡσυχάζειν λήθην τοῦ γινομένου εἰργάσατο . Ἀλλ̓ οὐχ ἕως τούτου ἔστη τὸ δεινὸν τῆς μεταξὺ Κυρίλλου καὶ Ὀρέστου φιλονεικίας : ἀπέσβεσε γὰρ ταύτην ἕτερόν τι ἐπισυμβὰν τοῖς φθάσασι παραπλήσιον .
Lemmas: ὡς ὁ κατά ὁ Νιτρία μοναχός εἰς Ἀλεξάνδρεια ὑπέρ Κύριλλος κατέρχομαι πρός ὁ ὕπαρχος Ὀρέστης στασιάζω . ὁ ἐν ὁ ὄρος ὁ Νιτρία μοναχός τις ἔνθερμος ἔχω φρόνημα ἀπό Θεόφιλος ἄρχω , ὅτε αὐτός ἐκεῖνος κατά ὁ περί Διόσκορος ἄδικος ἐξοπλίζω , ζῆλος τε τότε κτάομαι προθύμως καί ὑπέρ Κύριλλος μάχομαι προλέγω . ἀφίημι οὖν ὁ μοναστήριον ἀνήρ περί ὁ πεντακόσιοι , καί καταλαμβάνω ὁ πόλις , ἐπιτηρέω ἐπί ὁ ὄχημα πρόειμι ὁ ἔπαρχος . καί προσέρχομαι ἀποκαλέω θύτης καί Ἕλλην , καί ἄλλος πολύς περιυβρίζω . ὁ δέ ὑποτοπέω σκευωρία αὐτός παρά Κύριλλος γίγνομαι , βοάω Χριστιανός τε εἰμί , καί ὑπό Ἀττικός ὁ ἐπίσκοπος ἐν ὁ Κωνσταντινούπολις βαπτίζω . ὡς δέ οὖον προσέχω ὁ λέγω ὁ μοναχός εἷς τις ἐκ αὐτός Ἀμμώνιος ὄνομα λίθος βάλλω ὁ Ὀρέστης κατά ὁ κεφαλή . καί πληρόω μέν αἷμα ὅλος ἐκ ὁ τραῦμα : ὑποχωρέω δέ ὁ ταξεώτης πλήν ὀλίγος , ἄλλος ἀλλαχοῦ ἐν ὁ πλῆθος διαδύνω , ὁ ἐκ ὁ βολή ὁ λίθος θάνατος φυλάσσω . ἐν τοσοῦτος δέ συρρέω ὁ ὁ Ἀλεξανδρεύς δῆμος , ἀμύνω ὁ μοναχός ὑπέρ ὁ ἔπαρχος προθυμέομαι : καί ὁ μέν ἄλλος πᾶς εἰς φυγή τρέπω , ὁ Ἀμμώνιος δέ συλλαμβάνω παρά ὁ ἔπαρχος ἄγω : ὅς δημόσιος κατά ὁ νόμος ἐξέτασις αὐτός ὑποβάλλω ἐπί τοσοῦτος βασανίζω , ὡς ἀποκτείνω . οὐ εἰς μακράν δέ καί ὁ γίγνομαι γνώριμος ὁ κρατέω καθίστημι : οὖον μήv ἀλλά καί Κύριλλος ὁ ἐναντίος γνωρίζω βασιλεύς , ὁ δέ Ἀμμωνίου ὁ σῶμα ἀναλαμβάνω καί ἐν εἷς ὁ ἐκκλησία ἀποτίθημι , ὄνομα ἕτερος αὐτός ἐπιτίθημι Θαυμάσιος ἐπικαλέω , καί μάρτυς χρηματίζω κελεύω , ἐγκωμιάζω αὐτός ἐπί ἐκκλησία ὁ φρόνημα , ὡς ἀγών ὑπέρ εὐσέβεια ἀναιρέω . ἀλλά ὁ σωφρονέω , καίπερ Χριστιανός εἰμί , οὐ ἀποδέχομαι ὁ περί οὗτος Κύριλλος σπουδή . ἐπίσταμαι γάρ προπέτεια δίκη δίδωμι ὁ Ἀμμώνιος , οὖον μήv ἀνάγκη ἄρνησις Χριστός ἐναποθνῄσκω ὁ βάσανος : διό καί Κύριλλος κατά βραχύς ὁ ἡσυχάζω λήθη ὁ γίγνομαι ἐργάζομαι . ἀλλά οὐ ἠώς οὗτος ἵστημι ὁ δεινός ὁ μεταξύ Κύριλλος καί Ὀρέστης φιλονεικία : ἀποσβέννυμι γάρ οὗτος ἕτερος τίς ἐπισυμβαίνω ὁ φθάνω παραπλήσιος .