socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 2.25
Περὶ τῶν τυράννων Μαγνεντίου καὶ Βετρανίωνος . Ἐν τούτῳ δὲ τὰ δημόσια οὐχ ἡ τυχοῦσα ταραχὴ διεδέχετο : περὶ ἦς ὅσα κεφαλαιώδη παραδραμεῖν οὐκ ἀναγκαῖον ἀναλαβόντες , βραχὺ λέξομεν . Ὅτι τοῦ κτίστου τῆς Κωνσταντινουπόλεως τελευτήσαντος , οἱ τρεῖς αὐτοῦ παῖδες τὴν βασιλείαν αὐτοῦ διεδέξαντο , ὡς ἐν τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ πεποιήμεθα μνήμην . Ἰστέον δὲ ὅτι συνεβασίλευσε τούτοις ἀνεψιὸς αὐτῶν , ᾧ ὄνομα Δαλμάτιος ὁμώνυμος τῷ ἰδίῳ πατρί : ὃν ἐπ’ ὀλίγον συμβασιλεύσαντα οἱ στρατιῶται ἀνεῖλον , οὐ κελεύοντος Κωνσταντίου τὴν σφαγὴν , ἀλλὰ μὴ κωλύοντος . Ὡς δὲ Κωνσταντῖνος ὁ νέος τοῖς τοῦ ἀδελφοῦ μέρεσιν ἐπιὼν καὶ αὐτὸς ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν συμβαλὼν ἀνῄρεθη , ἤδη πολλάκις πρότερον εἴρηται . Μετὰ δὲ τὴν ἐκείνου ἀναίρεσιν ὁ Περσικὸς πρὸς Ῥωμαίους ἐκινήθη πόλεμος , καθ̓ ὃν Κωνστάντιος οὐδὲν ἔπραττεν εὐτυχῶς : νυκτομαχίας γὰρ περὶ τοὺς ὅρους Ῥωμαίων καὶ Περσῶν γενομένης , ἐπικρατέστερα τότε τὰ Περσῶν πρὸς ὀλίγον ἔδοξε γίνεσθαι . Καθ̓ ὃν καιρὸν οὔτε τὰ Χριστιανῶν ἡσύχαζεν , ἀλλὰ δἰ Ἀθανάσιον καὶ τὴν τοῦ ὁμοουσίου λέξιν περὶ τὰς ἐκκλησίας πόλεμος ἦν . Ἐν τούτοις καθεστώτων τῶν πραγμάτων , Μαγνέντιος περὶ τὰ ἑσπέρια μέρη ἐπεφύη τύραννος : ὃς Κώνσταντα , τὸν τῶν ἑσπερίων μερῶν βασιλεύοντα , περὶ τὰς Γαλλίας διάγοντα ἐκ συσκευῆς ἀνεῖλε . Οὖ γενομένου , ἐμφύλιος μέγιστος ἀνερριπίσθη πόλεμος . Μαγνέντιος μὲν γὰρ ὁ τύραννος πάσης Ἰταλίας ἐκράτει , Ἀφρικήν τε καὶ Λιβύην ὑφ̓ ἑαυτῷ πεποίητο , καὶ αὐτὰς τὰς Γαλλίας ἔσχε λαβών . Ἐν Ἰλλυρικοῖς δὲ ἐν Σιρμίῳ πόλει ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἕτερος ἐπῇρτο τύραννος : ὄνομα δὲ αὐτῷ Βετρανίων . Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὴν Ῥώμην ταραχὴ κατεῖχεν : τοῦ Κωνσταντίου γὰρ ἀδελφιδοῦς ἦν , ᾧ Νεπωτιανὸς ὄνομα , ὃς ἀντεποιεῖτο τῆς βασιλείας χειρὶ μονομάχων δορυφορούμενος . Νεπωτιανὸν μὲν οὖν οἱ Μαγνεντίου καθεῖλον στρατηγοί : Μαγνέντιος δὲ ἐπιὼν πάντα τὰ ἑσπέρια κατεστρέφετο .
Lemmas: περι ὁ τύραννος Μαγνέντιος καί βετρανιοινος . ἐν οὗτος δέ ὁ δημόσιος οὐ ὁ τυγχάνω ταραχή διαδέχομαι : περί εἰμί ὅσος κεφαλαιώδης παρατρέχω οὐ ἀναγκαῖος ἀναλαμβάνω , βραχύς λέγω . ὅτι2 ὁ κτίστης ὁ Κωνσταντινούπολις τελευτάω , ὁ τρεῖς αὐτός παῖς ὁ βασίλειος αὐτός διαδέχομαι , ὡς ἐν ὁ πρό οὗτος βιβλίον ποιέω μνήμη . ἰστέον δέ ὅτι συμβασιλεύω οὗτος ἀνεψιός αὐτός , ὅς ὄνομα Δαλμάτις ὁμώνυμος ὁ ἴδιος πατήρ : ὅς ἐπί ὀλίγος συμβασιλεύω ὁ στρατιώτης ἀναιρέω , οὖον κελεύω Κωνστάντιος ὁ σφαγή , ἀλλά μή κωλύω . ὡς δέ Κωνσταντῖνος ὁ νέος ὁ ὁ ἀδελφός μέρος ἐπέρχομαι καί αὐτός ὑπό ὁ στρατιώτης συμβάλλω ἀναιρέω , ἤδη πολλάκις πρότερος εἴρω . μετά δέ ὁ ἐκεῖνος ἀναίρεσις ὁ Περσικός πρός Ῥωμαῖος κινέω πόλεμος , κατά ὅς Κωνστάντιος οὐδείς πράσσω εὐτυχής : νυκτομαχία γάρ περί ὁ ὅρος Ῥωμαῖος καί Πέρσης γίγνομαι , ἐπικρατής τότε ὁ Πέρσης πρός ὀλίγος δοκέω γίγνομαι . κατά ὅς καιρός οὔτε ὁ Χριστιανός ἡσυχάζω , ἀλλά διά Ἀθανάσιος καί ὁ ὁ ὁμοούσιος λέξις περί ὁ ἐκκλησία πόλεμος εἰμί . ἐν οὗτος καθίστημι ὁ πρᾶγμα , Μαγνέντιος περί ὁ ἑσπέριος μέρος ἐπιφύω τύραννος : ὅς Κώνστας , ὁ ὁ ἑσπέριος μέρος βασιλεύω , περί ὁ Γαλλία διάγω ἐκ συσκευή ἀναιρέω . οὖον γίγνομαι , ἐμφύλιος μέγας ἀναρριπίζω πόλεμος . Μαγνέντιος μέν γάρ ὁ τύραννος πᾶς Ἰταλία κρατέω , Ἀφρική τε καί Λιβύη ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω , καί αὐτός ὁ Γαλλία ἔχω λαμβάνω . ἐν Ἰλλυρικός δέ ἐν Σίρμιον πόλις ὑπό ὁ στρατιώτης ἕτερος ἐπαίρω τύραννος : ὄνομα δέ αὐτός Βετρανίων . οὖον μήv ἀλλά καί ὁ Ῥώμη ταραχή κατέχω : ὁ Κωνστάντιος γάρ ἀδελφιδέος εἰμί , ὅς Νεπωτιανός ὄνομα , ὅς ἀντιποιέω ὁ βασίλεια χείρ μονομάχος δορυφορέω . Νεπωτιανός μέν οὖν ὁ Μαγνέντιος καθαιρέω στρατηγός : Μαγνέντιος δέ ἐπέρχομαι πᾶς ὁ ἑσπέριος καταστρέφω .