socrates-scholasticus.historia-ecclesiastica-2 5.14
Περὶ τῆς νίκης τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου , καὶ τῆς ἥττης τοῦ τυράννου . Τοῦ δὲ βασιλέως ἐπιόντος τῷ τυράννῳ , πυνθανόμενοι τὴν παρασκευὴν οἱ ὑπὸ Μαξίμῳ ταττόμενοι οὐδὲ τὴν ἐκ τῆς φήμης προσβολὴν ἐνεγκεῖν ἐδυνήθησαν : ἀλλὰ καταπτήξαντες δέσμιον αὐτῷ τὸν τύραννον ἐνεχείρισαν : ὃς ἀνῃρέθη ἐν τῇ αὐτῇ ὑπατείᾳ , ἑβδόμῃ καὶ εἰκάδι τοῦ Αὐγούστου μηνός . Ἀνδραγάθιος δὲ ὁ τοῦ βασιλέως Γρατιανοῦ φονεὺς τῆς ἥττης αἰσθόμενος , εἰς τὸν παρακείμενον ποταμὸν ῥίψας ἑαυτὸν ἀπεπνίγη . Τότε οὖν οἱ βασιλεῖς νικηφόροι ἐπὶ τὴν Ῥώμην ἐχώρουν : ἦν δὲ καὶ ὁ υἱὸς Ὁνώριος σὺν αὐτοῖς , κομιδὴ νέος ὤν : μετὰ γὰρ τὴν κατὰ Μαξίμου νίκην μεταπέμπεται αὐτὸν ὁ πατὴρ ἐκ τῆς Κωνσταντινουπόλεως . Ἦσαν οὖν ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐπινικίους ἑορτὰς ἐπιτελοῦντες : ὅτε καὶ τὴν ἑαυτοῦ ἀγαθότητα ἐπὶ Συμμάχου τοῦ ἀπὸ ὑπάτων ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος ἐπεδείξατο . Οὗτος γὰρ ὁ Σύμμαχος πρῶτος μὲν ἦν τῆς ἐν Ῥώμῃ συγκλήτου : ἐθαυμάζετο δὲ ἐπὶ παιδεύσει λόγων Ῥωμαϊκῶν : καὶ γὰρ αὐτῷ πολλοὶ λόγοι συγγεγραμμένοι τῇ Ῥωμαίων γλώσσῃ τυγχάνουσι . Βασιλικὸν οὖν λόγον εἰς Μάξιμον ἔτι περιόντα γεγραφὼς καὶ διεξελθὼν , τῷ τῆς καθοσιώσεως ἐγκλήματι ἔνοχος ὕστερον γέγονεν : διὰ τοῦτο δὴ δεδιὼς τὸν θάνατον τῇ ἐκκλησίᾳ προσέφυγεν . Ὁ δὲ βασιλεὺς οὕτως ἦν περὶ τὸν Χριστιανισμὸν εὐλαβὴς , ὡς μὴ μόνον τοὺς τῆς αὐτοῦ πίστεως ἱερεῖς ὑπερτιμᾶν , ἀλλὰ γὰρ καὶ Ναυατιανοὺς τὸ ὁμοούσιον φρονοῦντας ἀσμένως προσεδέχετο . Λεοντίῳ γοῦν ἐπισκόπῳ τῆς ἐν Ῥώμῃ τῶν Ναυατιανῶν ἐκκλησίας παρακαλοῦντι χάριν διδοὺς , τὸν Σύμμαχον ἀπέλυσε τοῦ ἐγκλήματος . Συγγνώμης οὖν ἀξιωθεὶς ὁ Σύμμαχος τὸν ἀπολογητικὸν λόγον εἰς τὸν αὐτοκράτορα Θεοδόσιον ἔγραψεν . Ὁ μὲν δὴ πόλεμος κατ̓ ἀρχὰς μεγίστην ἀπειλὴν ἐσχηκὼς , τελευτῶν ταχεῖαν ἔσχε τὴν κρίσιν .
Lemmas: περι ὁ Νίκη ὁ βασιλεύς Θεοδόσιος , καί ὁ ἧσσα ὁ τύραννος . ὁ δέ βασιλεύς ἔπειμι ὁ τύραννος , πυνθάνομαι ὁ παρασκευή ὁ ὑπό Μάξιμος τάσσω οὐδέ ὁ ἐκ ὁ φήμη προσβολή φέρω δύναμαι : ἀλλά καταπτήσσω δέσμιος αὐτός ὁ τύραννος ἐγχειρίζω : ὅς ἀναιρέω ἐν ὁ αὐτός ὑπατεία , ἕβδομος καί εἰκάς ὁ Αὔγουστος μείς . Ανδραγάθιος δέ ὁ ὁ βασιλεύς Γρατιανός φονεύς ὁ ἧσσα αἰσθάνομαι , εἰς ὁ παράκειμαι ποταμός ῥίπτω ἑαυτοῦ ἀποπνίγω . τότε οὖν ὁ βασιλεύς νικηφόρος ἐπί ὁ Ῥώμη χωρέω : εἰμί δέ καί ὁ υἱός Ὁνώριος σύν αὐτός , κομιδή νέος εἰμί : μετά γάρ ὁ κατά Μάξιμος Νίκη μεταπέμπω αὐτός ὁ πατήρ ἐκ ὁ Κωνσταντινούπολις . εἰμί οὖν ἐν ὁ Ῥώμη ἐπινίκιος ἑορτή ἐπιτελέω : ὅτε καί ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθότης ἐπί Σύμμαχος ὁ ἀπό ὕπατος ὁ βασιλεύς Θεοδόσιος ἐπιδείκνυμι . οὗτος γάρ ὁ Σύμμαχος πρῶτος μέν εἰμί ὁ ἐν Ῥώμη σύγκλητος : θαυμάζω δέ ἐπί παιδεύω λόγος Ῥωμαϊκός : καί γάρ αὐτός πολύς λόγος συγγεγραμμένος ὁ Ῥωμαῖος γλῶσσα τυγχάνω . βασιλικός οὖν λόγος εἰς Μάξιμος ἔτι περίειμι γράφω καί διεξέρχομαι , ὁ ὁ καθοσίωσις ἔγκλημα ἔνοχος ὕστερος γίγνομαι : διά οὗτος δή δείδω ὁ θάνατος ὁ ἐκκλησία προσφεύγω . ὁ δέ βασιλεύς οὕτως εἰμί περί ὁ χριστιανισμός εὐλαβής , ὡς μή μόνος ὁ ὁ αὐτός πίστις ἱερεύς ὑπερτιμάω , ἀλλά γάρ καί Ναυατιανός ὁ ὁμοούσιος φρονέω ἄσμενος προσδέχομαι . Λεόντιος γοῦν ἐπίσκοπος ὁ ἐν Ῥώμη ὁ Ναυατιανός ἐκκλησία παρακαλέω χάρις δίδωμι , ὁ Σύμμαχος ἀπολύω ὁ ἔγκλημα . Συγγνώμης οὖν ἀξιόω ὁ Σύμμαχος ὁ ἀπολογητικός λόγος εἰς ὁ αὐτοκράτωρ Θεοδόσιος γράφω . ὁ μέν δή πόλεμος κατά ἀρχή μέγας ἀπειλή ἔχω , τελευτή ταχύς ἔχω ὁ κρίσις .