simplicius.in-aristotelis-quattuor-libros-de-caelo-commentaria 3
Οὐδὲν ἴσως κωλύει καὶ νῦν ὑπομνῆσαι περὶ τοῦ τῆς ὅλης πραγματείας σκοποῦ , ὅτι περὶ τῶν ἁπλῶν ἐστιν ἐν τῷ κόσμῳ σωμάτων τῶν πρώτων ἀπὸ τῶν ἀρχῶν συγκειμένων · πέντε δὲ ὄντων τούτων , ὡς ἐκ τῶν ἁπλῶν ἐδείχθη κινήσεων , τοῦ τε κυκλοφορητικοῦ καὶ τῶν ὑπὸ σελήνην τεσσάρων ἐν τοῖς πρώτοις δύο βιβλίοις τὰ περὶ τοῦ κυκλοφορητικοῦ σώματος παντοδπὰ θεωρήματα παραδέδωκε · καὶ γὰρ καὶ ὅσα περὶ τοῦ κόσμου λέγειν ἔδοξεν , ὅτι εἷς καὶ πεπερασμένος ἀγένητός τε καὶ ἄφθαρτος , ὡς διὰ τὸν οὐρανὸν ὑπάρχοντα τῷ κόσμῳ μνήμης ἐν ἐκείνοις τετύχηκε , καὶ τὰ περὶ τῆς γῆς εἰρημένα οὐχ ἀπλῶς ὡς περὶ γῆς εἴρηται , ἀλλ’ ὡς σχέσιν ἐχούσης πρὸς τὸν οὐρανόν , διὸ περὶ θέσεως τε αὐτῇς εἴρηται ἐν τῷ παντὶ καὶ περὶ μονῆς καὶ σχήματος καὶ τῆς κατὰ τὸ μέγεθος παραβολῆς πρὸς τὸν οὐρανόν . ἐντεῦθεν δὲ περὶ τῶν ὑπὸ σελήνην ἁπλῶν σωμάτων ἄρχεται διδάσκειν , ὅτι οὔτε ἄπειρα τὸν ἀριθμὸν οὔτε ἕν , ἀλλὰ τέσσαρα , καὶ ὅτι γενητὰ καὶ οὔτε ἐξ ἀσωμάτων γινόμενα οὔτε ἐξ ἄλλου σώματος , ἀλλ’ ἐξ ἀλλήλων , καὶ οὔτε κατ’ ἔκκρισιν οὔτε κατὰ σύνθεσιν καὶ διάλυσιν ἐπιπέδων ἢ ἀτόμων · περὶ τούτων γὰρ ἐν τῷ προκειμένῳ βιβλίῳ διδάξει , ὥσπερ ἐν τῷ τετάρτῳ περὶ τῶν δυνάμεων αὐτῶν . ὅτι δὲ ὡς περὶ ἁπλῶν καὶ πρώτων σωμάτων καὶ περὶ τούτων ποιεῖται τὸν λόγον ὥσπερ περὶ τοῦ οὐρανοῦ , δηλοῖ τὸ καὶ ἐνταῦθα πάλιν τῷ αὐτῷ χρήσασθαι προοιμίῳ δεικνύντα , ὅτι ἡ φυσικὴ πραγματεία περὶ σωμάτων ἐστί , δηλώσει δὲ καὶ τὰ ἐν τῷ προοιμίῳ ῥηθλσόμενα . p . 298α24 Περὶ μὲν οὖν τοῦ πρώτου οὐρανοῦ ἕως τοῦ διεληλύ θαμεν πρότερον . Τὸ προοίμιον κἀνταῦθα σύντομον ὑπόμνησιν ἔχει τῶν ἤδη προδιτῶν ] δαχθέντων ἔν τε τῷ πρώτῳ καὶ δευτέρῳ βιβλίῳ . πρῶτον δὲ οὐρανὸν τὸ αἰθέριον λέγει πᾶν σῶμα · εἰ γὰρ οὐρανὸς καὶ ὁ κόσμος ὅλος καλεῖται διὰ τοῦτον , ὁ πρῶτος καὶ κυρίως οὐρανὸς οὗτος ἄν εἴη ἡ τῶν ὀκτὼ σφαιρῶν συνῃρημένη μονάς , περὶ ἧς ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τὸν λόγον ἐποιήσατο . μέρη δὲ αὐτοῦ προσεχῶς τὰς ὀκτὼ λέγει σφαίρας · μέρη μὲν γάρ εἰσι καὶ οἱ ἀστέρες , ἀλλὰ μερῶν μέρη . περὶ δὲ τῶν μερῶν αὐτοῦ καὶ τῶν ἀστέρων ἐν τῷ δευτέρῳ βιβλίῳ διῆλθε . τὰ δὲ ἐφεξῆς κατὰ κοινοῦ περὶ πάντων ἀκουστέον τοῦ τε πρώτου οὐρανοῦ καὶ τῶν μερῶν αὐτοῦ καὶ τῶν ἄστρων · καὶ γὰρ ἐκ τίνων συνεστᾶσιν , ὃτι ἐκ τῆς πέμπτης οὐσίς , καὶ ποῖα ἄττα τὴν φύσιν , ὅτι οὐκ ἄψυχα σώματα , ἀλλ’ ἐψυχωμένα καὶ νοῦ καὶ πράξεως μέτοχα καὶ κατὰ τὸ σχῆμα σφαιρικά , πρὸς δὲ τούτοις , ὅτι ἀγένητα καὶ ἄφθαρτα καὶ ἀναλλοίωτα καὶ ἀπαθῆ καὶ πάσης ἀπηλλαγμένα θνητῆς δυσχερείας · ταῦτα γὰρ περὶ πάντων εἴρηται καὶ δέδεικται κοινῶς . εἰ δέ , ὡς Ἀλέξανδρος οἴεται , τῷ ἐκ τίνων · τε συνεστᾶσι καὶ ποῖα ἄττα τὴν φύσιν ἐστίν , ὅτι ὅμοια ταῖς σφαίραις , ἐν αἶς εἰσιν , ἐδείχθη , καὶ ὅτι σφαιροειδῆ καὶ ἀκίνητα , δεῖ καὶ τὸ ἀγένητα καὶ ἄφθαρτα μὴ περὶ πάντων , ὡς αὐτὸς εἶπεν , ἀλλὰ περὶ τῶν ἄστρων καὶ ταῦτα ἀκούειν , διότι περὶ τοῦ οὐρανοῦ παντός , ὅτι ἀγένητος καὶ ἄφθαρτος , ἐν τῷ πρώτῳ δέδεικται βιβλίῳ . p . 298a27 ἐπεὶ δὲ τῶν φύσει λεγομένων ἓως τοῦ καὶ ἐκ τῆς καθ’ ἕκαστα θεωρίας . Μέλλων , ὡς εἴρηται , πάλιν περὶ ἄλλων ἁπλῶν σωμάτων τῶν ὑπὸ σελήνην ποιεῖσθαι τὸν λόγον τῷ αὐτῷ χρῆται προοιμίῳ πάλιν , ᾧ καὶ κατ’ ἀρχὰς τῆς πραγματείας ἐχρήσατο . ἔστι δὲ . ὁ λόγος τοιοῦτος κατὰ τὸν πρῶτον τρόπον τῶν ὑποθετικῶν προερχόμενος · εἰ τῶν φύσει λεγομένων τὰ μέν εἰσιν οὐσίαι , τὰ δὲ ἔργα καὶ πάθη τῶν τοιούτων οὐσιῶν , τὴν πλείστην συμβαίνει τῆς περὶ φύσεως ἱστορίας περὶ σωμάτων εἶναι · καὶ γὰρ ὁ περὶ τῶν ἔργων καὶ παθῶν τῶν σωμάτων λόγος ἐπὶ τὰ σώματα τὴν ἀναφορὰν ἔχει · ἀλλὰ μὴν τὸ πρῶτον · καὶ τὸ δεύτερον ἄρα . τὰ δὲ μεταξὺ παρεμβληθέντα σαφηνίζει , τίς μὲν ἡ οὐσία ἡ φυσική , ὅτι τὰ σώματα , τίνα δὲ τὰ ἔργα καὶ τὰ πάθη . ἐν δὲ τοῖς ὑποθετικοῖς , ἐν οἷς τὸ ἡγούμενον οὐ μόνον ἀληθές ἐστιν , ἀλλὰ καὶ ἐναργὲς καὶ ἀναμφίλεκτον , ἀντὶ τοῦ εἰ συνδέσμου τῷ ἐπεὶ χρῶνται παρασυναπτικῷ ἀντὶ τοῦ συναπτικοῦ , διὸ τὸ τοιοῦτον ἀξίωμα οἱ νεώτεροι παρασυναπτικὸν καλοῦσι · καὶ Θεόφραστος δὲ ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Προτέρων Ἀναλυτικῶν τὴν αἰτίαν τῆς τοιαύτης χρήσεως ἐδήλωσεν . διὰ τοῦτο οὖν καὶ ὁ Ἀριστοτέλης νῦν οὐκ εἶπεν “ εἰ τῶν φύσει λεγομένων·’ , ἀλλ’ ἐπειδὴ τῶν φύσει λεγομένων , ὡς φανεροῦ ὄντος τοῦ τῶν φύσει λεγομένων τὰ μὲν οὐσίας εἶναι , τὰ δὲ ἔργα καὶ πάθη τῶν οὐσιῶν . ἐπειδὴ δὲ οὐσίαι καὶ ὑπὲρ φύσιν εἰσίν . εἰκότως διακρίνει διὰ τῆς ἐπαγωγῆς , τίνες αἱ φυσικαὶ οὐσίαι , ὅτι αἱ σωματικαί · αἱ γὰρ ὑπὲρ φύσιν ἀσώματοι · ὥστε , ὅτε ἔλεγε τῶν φύσει λεγομένων τὰ μέν εἰσιν οὐσίαι , τἀς σωματικὰς ἔλεγεν οὐσίας , διὸ τούτῳ ἡγουμένῳ ἠκολούθει τὸ ἑπόμενον τὸ τῆς περὶ φύσεως ἱστορίας τὴν πλείστην εἶναι περι σώματα . Πῦρ δὲ καὶ εἰπῶν ἐπήγαγεν καὶ τὰ σύστοιχα τούτοις τὰ ἄλλα τρία λέγων τὰ ἁπλᾶ τό τε πέμπτον καὶ τὸν ἀέρα καὶ τὸ ὕδωρ . τὸ δὲ καὶ ὅσα ἐκ τούτων τὰ σύνθετα πάντα δηλοῖ , ἅπερ ἐφεξῆς ὀνομάζει τόν τε σύνολον οὐρανὸν τὸ αἰθέριον εἰπὼν πᾶν καὶ τὰ μέρη αὐτοῦ καὶ πάλιν ἐν τῷ ὑπὸ σελήνην τά τε ζῷα καὶ τὰ φυτὰ καὶ τὰ μόρια τούτων · πάντα γὰρ τὰ ὑπὸ σελήνην ἢ ζῷά ἐστιν ἢ φυτὰ ἢ τούτων μόρια . εἰπὼν δέ , τίνες εἰσὶν αἱ φυσικαὶ οὐσίαι , ἐπάγει , τίνα τὰ πάθη καὶ τὰ ἔργα τὰ φυσικὰ τῶν σωμάτων , τάς τε κατὰ τόπον κινήσεις λέγων ἔργα μᾶλλον οὔσας τῶν εἰρημένων οὐσιῶν καὶ τὰ ἄλλα , ὧν εἰσιν αἴτιαι αὗται κάτα τὴν φυσικὴν δύναμιν . καὶ γὰρ οὐ μόνον κατὰ τόπον κινεῖται τὸ πῦρ , ἀλλὰ καὶ θερμαίνει καὶ ξηραίνει φυσικῶς , καὶ τῶν ἄλλων φυσικῶν σωμάτων ἕκαστον κατὰ τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἐνεργεῖ , καί ἐστι τὸ γινόμενον τοῦ μὲν ποιοῦντος ἔργον , τοῦ δὲ πάσχοντος πάθος , τοιαῦται δὲ καὶ αἱ ἀλλοιώσεις , τοῦ μὲν | ἀλλοιοῦντος ἔργα , τοῦ δὲ ἀλλοιουμένου πάθη , καὶ αἱ εἰς ἄλληλα μεταβάσεις , τουτέστιν αἱ γενέσεις καὶ αἱ φθοραί , τοῦ μὲν ποιοῦντος ἢ φθείροντος ἔργα , τοῦ δὲ γινομένου ἢ φθειρομένου πάθη . εἰ οὖν καὶ τὰ ἔργα καὶ τὰ πάθη τὰ φυσικὰ τῶν φυσικῶν οὐσιῶν εἰσι , τουτέστι τῶν σωματικῶν , εἰκότως ἔλεγεν ἡ ἐπιφορὰ τοὐ λόγου , ὅτι ἡ πλείστη τῆς περὶ φύσιν ἐπιστήμης περὶ σωμάτων ἐστί . τὴν πλείστην δὲ εἶπεν ἤτοι ἀντὶ τοῦ πᾶσαν μετὰ φιλοσόφου μετριότητος ἢ κυρίως τὴν πλείστην , ἐπειδὴ καὶ περὶ ψυχῆς καὶ περὶ τοῦ πρώτου κινοῦντος ἐπὶ ποσὸν ὁ λόγος τῷ φυσικῷ · καὶ γὰρ καὶ οὗτος πρὸς τὸ συνεχῆ καὶ ἀίδιον εἶναι τὴν κυκλοφορίαν προσεχρήσατο τοῖς περὶ τοῦ ἀκινήτου αἰτίου λόγοις . ἢ τὴν πλείστην εἶπε περὶ σωμάτων εἶναι , διότι καὶ περὶ τὰ ἔργα καὶ τὰ πάθη τῶν σωμάτων ἄλλων ὄντων παρὰ τὰ σώματα , κἀν εἰς τὰ σώματα καὶ ταῦτα ἀναφέρηται ; ἢ ὅτι αἱ φυσικαὶ οὐσίαι οὐχ ἀπλῶς εἰσι σώματα , ἀλλ’ ἡ σώματα ἢ μετὰ σωμάτων , ὡς αὐτὸς ἐπήγαγεν · ὥστε εἴη ἄν ἡ πλείστη περὶ σώματα , εἴπερ καὶ ψυχαί τινες οὐσίαι φυσικαί , οὐ σώματα . ὅτι δὲ αἱ φυσικαὶ οὐσίαι ἢ σώματα ἢ μετὰ σωμάτων γίνονται κατὰ τὴν ψυχῆς πρὸς σῶμα κοινωνίαν , δῆλον , φησίν , ἔκ τε τοῦ διωρίσθαι , ποῖά ἐστι τὰ φύσει , ὡς πρότερον παρεδείκνυε πῦρ καὶ γῆν λέγων καὶ τὰ σύστοιχα τούτοις καὶ ὅσα ἐκ τούτων καὶ καθόλου τὰ ἐν αὑτοῖς ἀρχὴν κινήσεως ἔχοντα καθ’ αὑτά · ταῦτα δὲ πάντα ἢ σώματα μόνον εἰσὶν ἢ μετὰσωμά - ἔστι δὲ δῆλον τοῦτο , φησί , καὶ ἐκ τῆς καθ’ ἕκαστα θεωρίας · καὶ γὰρ ἑκάστη θεωρία τούτων , ἃς φυσικὰς λέγομεν , περὶ σωμάτων ἢ τῶν μετὰ σωμάτων ἐστί . τὰ αὐτὰ δὲ σχεδόν ἐστι ταῦτα τοῖς κατ’ ἀρχὰς τῆς πραγματείας εἰρημένοις ἔχουσιν οὕτως · “ ἡ περὶ φύσεως ἐπιστήμη σχεδὸν ἡ πλείστη τυγχάνει περί τε σώματα καὶ μεγέθη καὶ τὰ τούτων οὖσα πάθη καὶ τὰς κινήσεις . ” p . 298b6 Περὶ μὲν οὖν τοὐ πρώτου τῶν στοιχείων εἴρηται ἕως τοῦ λοιπὸν δὲ περὶ τοῖν δυοῖν εἰπεῖν . Δείξας καὶ πρότερον καὶ νῦν , ὅτι ἡ περὶ φύσεως πραγματεία περὶ σωμάτων ἐστὶ καὶ δηλονότι περὶ προτέρων τῶν ἁπλῶν , εἶθ’ οὕτω περὶ τῶν συνθέτων , οὐκέτι δεῖται νῦν περὶ τῆς τοῦ σώματος φύσεως διδάξαι , οὐδὲ πόσα τὰ ἀπλᾶ σώματα , ὡς ἤδη περὶ τούτων δεδειχώς , ἀλλ’ ὑπομνήσας , ὅτι περὶ ἑνὸς τῶν ἁπλῶν εἴρηται τοῦ οὐρανίου , ὃ πρῶτον εἰκότως εἶπεν ὡς καὶ θέσει καὶ χρόνῳ καὶ τῷ τῆς αἰτίας λόγῳ τῶν ὑπὸ σελήνην πρωτεῦον , ἐπὶ τὰ λοιπὰ μέτεισι τὰ ὑπὸ σελήνην . στοιχεῖον δὲ τὸ οὐράνιον ὡς ἁπλοῦν καλεῖ , ἐπεὶ οὐδὲ τοῦ κόσμου στοιχεῖόν ἐστιν , ὡς Ἀλέξανδρός φησιν , ἀλλὰ μέρος μᾶλλον · τὸ γὰρ στοιχεῖον δι’ ὅλου τοῦ στοιχειωτοῦ διήκει καὶ τοῖς μεθ’ ἑαυτοῦ στοι|χείοις συγκεράννυται . τὸ δὲ ποῖόν τι τὴν φύσιν , ὅτι πέμπτης τινὸς ἐξῃρημένης οὐσίας κυκλοφορητικῆς καὶ ὅτι ἄφθαρτον καὶ ἀγένητον . λοιπὸν οὖν περὶ τοῖν δυοῖν εἰπεῖν τῶν γένεσιν καὶ φθορὰν ἐχόντων . δύο δὲ τὰ τέσσαρα τὰ ὑπὸ σελήνην εἶπεν εἰς τὰς κινήσεις αὐτὰ συνελὼν τήν τε ἄνω καὶ τὴν κάτω καὶ εἰς τὰς ῥοπὰς τὸ κοῦφον καὶ βαρύ · δείξας δὲ πρότερον ἀπὸ τῶν κινήσεων τῶν ἁπλῶν , ὅτι τρία τὰ ἁπλά σώματα κατὰ γένος ἐστὶν τό τε κυκλοφορητικὸν καὶ τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω κινούμενον , καὶ περὶ τοῦ κυκλοφορητικοῦ εἰπὼν εἰκότως ἐπήγαγεν , ὅτι λοιπὸν περὶ τοῖν δυοῖν εἰπεῖν . p . 298b8 Ἃυα δὲ συμβήσεται περὶ τούτων λέγουσιν ἕως τοῦ καὶ πρὸς ἀλλήλους διηνέχθησαν . Μετὰ τὸν περὶ τοῦ ἀιδίου σώματος λόγον περὶ τῶν γενητῶν μέλλων λέγειν ζητεῖ πρῶτον , εἰ ἔστιν ὅλως γένεσις ἢ οὔ , ἐπειδὴ ἔλεγόν τινες μὴ εἶναι , καὶ εἰ ἔστι , πῶς μὲν οὐκ ἔστι , πῶς δὲ ἔστιν ἐπειδὴ τῶν λεγόντων εἶναι γένεσίν τινες οὐ κατὰ τὸ προσῆκον αὐτὴν ἐξηγοῦνται . δείξας δὲ πρῶτον , ὅτι ἀναγκαῖος ὁ περὶ γενέσεως λόγος τῷ περὶ τῶν ὑπὸ σελήνην μέλλοντι λέγειν , εἴπερ ἢ τὸ παράπαν οὐκ ἔστι γένεσις ἢ μόνον ἐν τούτοις ἔστι τοῖς ὑπὸ σελήνην στοιχείοις καὶ τοῖς ἐκ τούτων συνισταμένοις , ζητεῖ λοιπόν , πότερον ἔστι γένεσις ἢ οὐκ ἔστιν · τοῦτο γὰρ πρῶτόν ἐστι τῶν προβλημάτων τὸ εἰ ἔστιν ἢ οὐκ ἔστι τὸ προτιθέμενον , ὅταν μὴ παντελῶς προφανὲς καὶ ἀναμφίλεκτον ᾖ τὸ εἶναι , ὡς ἐπὶ τῆς γενέσεως ἔχει . οἱ γὰρ πρῶτον περὶ τῆς ἀληθείας φιλοσοφήσαντες θεωρητικῶς , ἀλλ’ οὐ πρακτικῶς καὶ πολιτικῶς περὶ τὰ αἱρετὰ καὶ φευκτὰ διατρίψαντες καὶ πρὸς τοὺς ἡμετέρους διηνέχθησαν λόγους καὶ πρὸς ἀλλήλους , πρὸς μὲν ἡμᾶς , ὅτι λέγομεν εἶναι γένεσιν καὶ οὐκ ἐν πᾶσιν , ἀλλ’ ἐν τοῖς ὑπὸ σελήνην μόνοις , ἐκείνων τῶν μὲν οὐδενὸς λεγόντων γένεσιν , τῶν δὲ πάντων , καὶ διὰ τοῦτο καὶ πρὸς ἀλλήλους διαφερομένων · ὥστε καὶ τὸ περὶ γενέσεως ὅλως ζητεῖν ἀναγκαῖον τῷ περὶ τῶν ὑπὸ σελήνην διασκοποῦντι καὶ τὸ εἰ ἔστι γένεσις καὶ τίνων ἔστι πολλῆς οὕσης περὶ τοῦτο διαφωνίας . p.298b14 Οἱ μὲν γὰρ αὐτῶν ὅλως ἀνεἴλον γένεσιν ἕως τοῦ μετήνεγκαν ἐπὶ ταῦτα τοὺς ἐκεῖ λόγους . Tετραχῇ διεῖλε τὰς περὶ γενέσεως δόξας · καὶ γὰρ οἱ μὲν τελέως τὴν γένεσιν ἀναιροῦσι πάντα τὰ ὄντα ἀγένητα λέγοντες διὰ τὸ τῶν γενητῶν καὶ φθαρτῶν μὴ εἶναι γνῶσιν ἀεὶ ῥεόντων αὐτῶν , ὡς Παρμενίδης καὶ Μέλισ|σος ἐδόκουν λέγειν , οἱ δὲ ἀπ’ ἐναντίας τούτων , ὡς Ἡσίοσος καὶ τὸ πρώτιστον τῶν παρ’ αὐτῷ γενέσθαι λέγων ἤτοι μὲν πρώτιστα Χάος γένετ’ , οἱ δὲ ἰὰ μὲν ἄλλα γενέσθαι λέγουσιν , ἓν δὲ μόνον τὸ κοινὸν ὑποκείμενον ἀγένητόν φασιν , ἐξ οὗ τὰ ἄλλα γίνεται , ὥσπερ Ἠράκελιτος , οἱ δὲ οὐδὲν ἀγένητον σῶμα λέγουσιν , ἀλλὰ πάντα γενέσθαι , ἐξ ἐπιπέδων μέντοι συντιθέμενα . πρώτους δὲ προχειρίζεται τοὺς περὶ Μέλισσον καὶ Παρμενίδην , ὧν ὁ μὲν οὐδὲ ὅλως γένεσιν εἶναί φησι , Παρμενίδης δὲ οὐ πρὸς ἀλήθειαν ἀλλὰ πρὸς δόξαν · διὰ τοῦτο προσέθηκε τὸ ἀλλὰ μόνον δοκεῖν ἡμῖν . οὗτοι δέ , φησί , κἂν τὰ ἄλλα λέγωσι καλῶς · τὰ γὰρ περὶ τοῦ ἑνὸς ὄντος καὶ τῆς νοητῆς φύσεως καλῶς τῷ ὄντι καὶ θείως ἐνόησάν τε καὶ τοῖς ἑπομένοις ἐξέφηναν καὶ τὸ μὴ δύνασθαι ἐπιστήμην εἶναι τῶν ἐν γενέσει τε καὶ κινήσει ὂντων ἃτε ῥεόντων ἀεί · ἀλλ’ οὐ φυσικῶς γε δεῖ νομίσαι λέγειν αὐτοὺς περὶ τὰ ὑπὲρ τὴν φύσιν φιλοσοφοῦντας . τὸ γὰρ εἶναι ἂττα τῶν ὄντων ἀγένητα καὶ ὅλως ἀκίνητα , ὅπερ ἀπεδείκνυον ἐκεῖνοι , ἑτέρας ἐστὶ τῆς πρώτης φιλοσοφίας ἀποδεικνύναι καὶ οὐχὶ τῆς φυ - σικῆς σκέψεως τῆς περὶ τὰ κινούμενα ἐχούσης , εἴπερ ἡ φύσις ἀρχὴ κινήενιους πράγματα . καὶ τί κωλύει , φαίη ἄν τις , μὴ λέγεσθαι φυσικοὺς ἐκ μηδὲ ὡς φυσικοὺς εὐθύνεσθαι ; ἢ ὅτι Περὶ φύσεως ἐπέγραφον τὰ σγγάμματα καὶ Μέλισσος καὶ Παρμενίδης ; τοῦτο δὲ οὐκ ἂν εἴη τοσοῦτον · καὶ γὰρ καὶ κοινὸν ᾖν ὄνομα τῆς φύσεως , καθὸ καὶ θεοῦ φύσιν πολλάκις τολμῶσιν εἰπεῖν καὶ τὴν τῶν ὄντων φύσιν λέγομεν , καὶ μέντοι οὐ περὶ τῶν ὑπὲρ φύσιν μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν φυσικῶν ἐν αὐτοῖς τοῖς συγγράμμασι διελέγοντο , καὶ διὰ τοῦτο ἴσως οὐ παρῃτοῦντο περὶ φύσεως ἐπιγράφειν · ἀλλ’ ὅπερ Ἀριστοτέλης αὐτοῖς ἐγκαλεῖ τὴν αἰτίαν τῆς διαμαρτίας ἐξελέγχων σκληρὸν ὄντως ἦν , εἴπερ ἀληθὲς ἦν · ἐκεῖνοι γάρ , φησίν , οὐδὲν μὲν ἂλλο παρὰ τὴν τῶν αἰσθητῶν οὐσίαν ὑπολαμβάνοντες ἐν ὑποστάσει εἶναι , πρῶτοι δὲ ἐννοήσαντες , ὅτι ἀνάγκη τοιαύτας τινὰς ἀγενήτους καὶ ἀκινήτους εἶναι φύσεις , εἴπερ ἔστι γνῶσις ἐπιστημονική · τῶν γὰρ ἀεὶ ῥεόντων οὐκ ἔστιν ἐπιστήμη , καὶ λέγει καὶ ὁ παρὰ τῷ Πλάωνι Παρμενίδης , ὅτι οὐδὲ ὅποι τρέψει τις τὴν διάνοιαν ἕξει μὴ τῶν ἀιδίων εἰδῶν ὑποτιθεμένων εἶναι · ταῦτα οὖν ἐννοήσαντες μετήνεγκαν ἐπὶ τὰ αἰσθητὰ καὶ γενητὰ τοὺς τοῖς νοητοῖς καὶ ἀκινήτοις ἐφαρμόζοντας λόγους , εἴ γε περὶ φύσεως προτιθέμενοι λέγειν τὰ ἐκείνοις προσήκοντα λέγουσι . καὶ εἰ Περὶ φύσεως ἢ Περὶ τοῦ ὄντος ἐπέγραψε Μέλισσος , δῆλον , ὅτι τὴν φύσιν ἐνόμιζεν εἶναι τὸ ὂν καὶ τὰ φυσικὰ τὰ ὄντα , ταῦτα δέ ἐστι τὰ αἰσθητά . καὶ ταύτῃ δὲ ἴσως ὁ Ἀριστοτέλης εἶπεν αὐτοὺς μηδὲν ἄλλο παρὰ τὴν τῶν αἰσθητῶν οὐσίαν ὑπολαμβάνειν τῷ ἓν λέγειν τὸ ὄν · τοῦ γὰρ αἰσθητοῦ ἐναργῶς εἶναι δοκοῦντος , εἰ ἓν τὸ ὄν ἐστιν , οὐκ ἂν εἴη ἄλλο παρὰ τοῦτο . λέγει δὲ Μέλισσος μὲν “ εἰ γὰρ εἴη , ἓν εἴη ἄν · εἰ γὰρ δύο εἴη , οὐκ ἂν δύναιτο ἄπειρα εἶναι , ἀλλ’ ἔχοι ἄν πείρατα πρὸς ἂλληλα ” , Παρμενίδης δὲ οὖλον μουνογενές τε καὶ ἀτρεμὲς ἠδ’ ἀγένητον . ἀλλ’ ὁ μὲν Ἀριστοτέλης , ὡς ἔθος αὐτῷ , πρὸς τὸ φαινόμενον καὶ νῦν τῶν λόγων ὑπήντησε προνοῶν τοὐ μὴ τοὺς ἐπιπολαιοτέρους παραλογίζεσθαι , οἱ δὲ ἄνδρες ἐκεῖνοι διττὴν ὑπόστασιν ὑπετίθεντο , τὴν μὲν τοῦ ὄντως ὄντος τοῦ νοητοῦ , τὴν δὲ του γινομένου τοῦ αἰσθητοῦ , ὅπερ οὐκ ἠξίουν καλεῖν ὂν ἀπλῶς , ἀλλὰ δοκοῦν ὄν · διὸ περὶ τὸ ὂν ἀλήθειαν εἶναί φησι , περὶ δὲ τὸ γινόμενον δόξαν . λέγει γοῦν ὁ Παρμενίδης · χρεὼ δέ σε πάντα πυθέσθαι , ἠμὲν ἀληθείης εὐκυκλέος ἀτρεμὲς ἦτορ ἠδὲ βροτῶν δόξας , ταῖς οὐκ ἔνι πίστις ἀληθής · ἀλλ’ ἔμπης καὶ ταῦτα μαθήσει , ὡς τὰ δοκοῦντα χρῆν δοκίμως εἶναι διὰ παντὸς πάντα περῶντα . ἀλλὰ καὶ συμπληρώσας τὸν περὶ τοῦ ὄντως ὄντος λόγον καὶ μέλλων περὶ τῶν αἰσθητῶν διδάσκειν ἐπήγαγεν · ἐν τῷ σοι παύσω πιστὸν λόγον ἠδὲ νόημα ἀμφὶς ἀληθείης , δόξας δ’ ἀπὸ τοῦδε βροτείας μάνθανε κόσμον ἐμῶν ἐπέων ἀπατηλὸν ἀκούων . παραδοὺς δὲ τὴν τῶν αἰσθητῶν διακόσμησιν ἐπήγαγε πάλιν · οὕτω τοι κατὰ δόξαν ἔφυ τάδε καί νυν ἔασι καὶ μετέπειτ’ ἀπὸ τοῦδε τελευτήσουσι τραφέντα · τοῖς δ’ ὄνομ’ ἄνθρωποι κατέθεντ’ ἐπίσημον ἑκάστῳ . πῶς οὖν τὰ αἰσθητὰ μόνον εἶναι Παρμενίδης ὑπελάμβανεν ὁ περὶ τοῦ νοητοῦ τοιαύτα φιλοσοφήσας , ἅπερ νῦν περιττόν ἐστι παραγράφειν ; πῶς δὲ τὰ τοῖς νοητοῖς ἐφαρμόζοντα μετήνεγκεν ἐπὶ τὰ αἰσθητὰ ὁ χωρὶς μὲν τὴν ἕνωσιν τοῦ νοητοῦ καὶ ὄντως ὄντος παραδούς , χωρὶς δὲ τὴν τῶν αἰσθητῶν διακόσμησιν ἐναργῶς καὶ μηδὲ ἀξιῶν τῷ τοῦ ὄντος ὀνόματι τὸ αἰσθητὸν καλεῖν ; ἀλλὰ καὶ Μέλισσος ὡς καταλογάδην γράψας σαφέστερον ἔτι τὴν ἑαυτοῦ περὶ τούτων γνώμην ἐξέφηνε δι’ ὅλου μὲν τοῦ λόγου , καὶ ἐν τούτοις δὲ οὐχ ἥκιστα τοῖς ῥητοῖς · εἰπὼν γὰρ περὶ τοῦ ὄντος , ὅτι ἕν ἐστι καὶ ἀγένητον καὶ ἀκίνητον καὶ μηδενὶ κενῷ διειλημμένον , ἀλλ’ ὅλον ἑαυτοῦ πλῆρες , ἐπάγει · “ μέγιστον μὲν οὖν σημεῖον οὗτος ὁ λόγος , ὅτι ἓν μόνον ἔστιν , ἀτὰρ καὶ τάδε σημεῖα · εἰ γὰρ ἦν πολλά , τοιαῦτα χρὴ αὐτὰ εἶναι , οἷόν περ ἐγώ φημι τὸ ἓν εἶναι · εἰ γὰρ ἔστι γῆ καὶ ὕδωρ καὶ ἀὴρ καὶ σίδηρος καὶ χρυσὸς καὶ πῦρ καὶ τὸ μὲν ζῶον , τὸ δὲ τεθνηκός , καὶ μέλαν καὶ λευκὸν καὶ τὰ ἄλλα , ὅσα φασὶν οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἀληθῆ , εἰ δὴ ταῦτα ἔστι , καὶ ἡμεῖς ὀρθῶς ὁρῶμεν καὶ ἀκούομεν , εἶναι χρὴ ἕκαστον τοιοῦτον , οἷόν περ ι τὸ πρῶτον ἔδοξεν ἡμῖν , καὶ μὴ μεταπίπτειν μηδὲ γίνεσθαι ἑτεροῖον , ἀλλὰ ἀεὶ εἶναι ἕκαστον , οἷόν περ ἐστίν . νῦν δέ φαμεν ὀρθῶς ὁρᾶν καὶ ἀκούειν καὶ συνιέναι , δοκεῖ δὲ ἡμῖν τό τε θερμὸν ψυχρὸν γίνεσθαι καὶ τὸ ψυχρὸν θερμὸν καὶ τὸ σκληρὸν μαλθακὸν καὶ τὸ μαλθακὸν σκληρὸν καὶ τὸ ζῶον ἀποθνήσκειν καὶ ἐκ μὴ ζῶντος γίνεσθαι , καὶ ταῦτα πάντα ἑτεροιοῦσθαι καὶ ὅ τι ἦν τε καὶ ὃ νῦν οὐδὲν ὅμοιον εἶναι , ἀλλ’ ὅ τε σίδηρος σκληρὸς ἐὼν τῷ δακτύλῳ κατατρίβεσθαι ὁμοῦ ῥέων καὶ χρυσὸς καὶ λίθος καὶ ἄλλο ὅ τι ἰσχυρὸν δοκεῖ εἶναι πᾶν , ἐξ ὕδατός τε γῆ καὶ λίθος γίνεσθαι · ὥστε συμβαίνει μήτε ὁρᾶν μήτε τὰ ὄντα γινώσκειν . οὐ τοίνυν ταῦτα ἀλλήλοις ὁμολογεῖ · φαμένοις γὰρ εἶναι πολλὰ καὶ ἀίδια καὶ εἲδη τε καὶ ἰσχὺν ἔχοντα πάντα ἑτεροιοῦσθαι ἡμῖν δοκεῖ καὶ μεταπίπτειν ἐκ τοῦ ἑκάστοτε ὁρωμένου · δῆλον τοίνυν , ὅτι οὐκ ὀρθῶς ἑωρῶμεν , οὐδὲ ἐκεῖνα πολλὰ ὀρθῶς δοκεῖ εἶναι · οὐ γὰρ ἄν μετέπιπτεν , εἰ ἀληθῆ ἦν , ἀλλ’ ἦν , οἷόν περ ἐδόκει ἕκαστον , τοιοῦτον · τοῦ γὰρ ἐόντος ἀληθινοῦ κρεῖσσον οὐδέν , ἢν δὲ μεταπέσῃ , τὸ μὲν ἐὸν ἀπώλετο , τὸ δὲ οὐκ ἐὸν γέγονεν . οὕτως οὖν , εἰ πολλὰ εἴη , τοιαῦτα χρὴ εἶναι , οἷόν περ τὸ ἓν ” . σαφῶς οὖν οὗτος καὶ τὴν αἰτίαν εἶπε , δι’ ἣν τὰ αἰσθητὰ οὐκ εἶναι λέγουσιν ἀλλὰ δοκεῖν εἶναι . πῶς οὖν ἄν τις αὐτοὺς ὑπολάβοι μόνον τὸ αἰσθητὸν νομίζειν εἶναι ; ἀλλὰ καὶ γένεσιν ἀπὸ τοῦ ὄντως ὄντος ἀναιροῦσιν · ἐπ’ ἐκείνου γὰρ καὶ Παρμενιοης εἶπε τὸ γένεσις μὲν ἀπέσβεσται καὶ ἄπυστος ὄλεθρος καὶ Μέλισσος ὡς Παρμενίδης · τῶν μέντοι αἰσθητῶν γένεσιν σαφῶς λέγουσι , Μέλισσος μὲν ἐν τούτοις “ τὸ θερμὸν ψυχρὸν γίνεσθαι ” καὶ τὰ ἑξῆς * “ ἐξ ὕδατός τε τῆ καὶ λίθος γίνεσθαι ” , Παρμενίδης δὲ περὶ τῶν αἰσθητῶν ἄρξασθαί φησι λέγειν , πῶς γαῖα καὶ ἥλιος ἠδὲ σελήνη αἰθήρ τε ξυνὸς γάλα τ’ οὐράνιον καὶ Ὂλυμπος ἔσχατος ἠδ’ ἄστρων θερμὸν μένος ὡρμήθησαν γίγνεσθαι , καὶ τῶν γινομένων καὶ φθειρομένων μέχρι τῶν μορίων τῶν ζῴων τὴν γένεσιν παραδεδώκασι . δῆλον δέ , ὅτι οὐκ ἠγνόει Παρμενίδης , ὅτι γενητὸς αὐτὸς ἦν , ὥσπερ οὐδέ , ὅτι δύο πόδας εἶχεν , ἓν λέγων τὸ ὄν , ἀλλ’ ὅπερ ἐν τῇ Μετὰ τὰ φυσικὰ καλῶς ὁ Ἀριστοτέλης ἀπεφθέγξατο , τὸ Παρμενίδης δὲ ἔοικέ που βλέπειν , ” τοῦτο πανταχοῦ μετὰ τὸν τοὺ φαινομένου ἔλεγχον ἐπιφέρειν τὸν Ἀριστοτέλην νομιστέον . ’0 δὲ Ἀλέξανδρος οὕτως αὐτοὺς συλλογίζεσθαί φησι · τὰ αἰσθητὰ μόνα ὄντα · τῶν ὄντων ἐπιστήμη · ὧν δὲ ἐπιστήμη , ταῦτα ἀκίνητά ἐστι · τὰ αἰσθητὰ ἄρα ἀκίνητα . τούτῳ δέ , φησίν , ἀ‘κολουθήσαντες τῷ λόγῳ τὰ ἐπὶ τῶν ἀκινήτων οὐσιῶν ἀληθῶς λεγόμενα μετήνεγκαν ἐπὶ τὰ αἰσθητά , οὐχ ὑγιῶς · διὸ συνέβαινεν αὐτοὺς περὶ τῶν φυσικῶν οὐ φυσικῶς λέγοντας ἀναιρεῖν τὴν φύσιν . p . 298b24 " Exspot δέ τινες ὥσπερ ἐπίτηδες ἕως τοῦ καὶ διαλύοντες εἰς ἐπίπεδα ἐξ ἐπιπέδων . Μετὰ τοὺς ἀναιρεῖν τελέως τὴν γένεσιν δοκοῦντας τοὺς ἐξ ἐναντίας τούτοις παρατίθησι τοὺς πάντα γίνεσθαι λέγοντας καὶ μηδὲν ἀγένητον εἶναι τῶν ὄντων , πάντων δὲ γινομένων τὰ μὲν ἄφθαρτα μένειν , τὰ δὲ φθείρεσθαι . τούτων δὲ εἶναι τὸν Ἡσίοδόν φησιν , ὃς καὶ τὸ πρώτιστον τῶν ὑπ’ αὐτοῦ λεγομένων εἶναι τὸ Χάος γενητὸν ποιεῖ λέγων · ἤτοι μὲν πρώτιστα Χάος γένετο . τοῦτον μὲν οὖν μάλιστα πάντα γενητὰ ποιεῖν φησιν , ὅτι καὶ τὸ πρῶτον παρ’ αὐτῷ γενέσθαι λέγει · τῶν δὲ ἄλλων πρώτους φυσιολογῆσαι τοὺς περὶ Ὀρφέα καὶ Μουσαῖον λέγειν εἰκός , οἵτινες πλὴν τοὐ πρώτου πάντα γενέσθαι λέγουσι . δῆλον δέ , ὅτι διὰ μύθων οὗτοι θεολογοῦντες γένεσιν ἐκάλουν τὴν ἀπὸ τῶν αἰτίων πρόοδον · διὸ καὶ τὸ πρῶτον αἴτιον πάντες ἀγένητον φυλάττουσι . καὶ γὰρ καὶ Ἡσίοδος εἰπὼν πρῶτον γενέσθαι τὸ Χάος ἐνεδείξατο εἶναί τι καὶ πρὸ τοῦ Χάους , ἀφ’ οὗ τὸ Χάος γέγονε · τὸ γὰρ γινόμενον ἀνάγκη πάντως ὑπό τινος γίνεσθαι · καὶ τοῦτο δὲ προσενεδείξατο , ὅτι τὸ πρῶτον αἴτιον καὶ ὑπὲρ γνῶσιν καὶ ὑπὲρ ὀνομασίαν ἐστί . Διαστήσας οὖν οὕτω τὰς ἐνατίας ἀλλήλαις δόξας τρίτον προστίθησι τὴν τῶν κυρίως φυσικῶν λεγομένων δόξαν , οἵτινες πάντα γίνεσθαι λέγοντες ἓν μόνον ἔφασκον ἀγένητον ὑπομένειν , ἐξ οὗ τὰ ἄλα γίνεται καὶ εἰς ὃ ἀναλύεται , Θαλῆς μὲν ὕδωρ , Ἀναξιμένης δὲ ἀέρα , Ἀναξίμανδρος τὸ μεταξύ , πῦρ δὲ Ἡράκλειτος . δῆλον δέ , ὅτι , κἄν ἀγένητον τὸ ἓν ἔλεγον ἐκεῖνοι , ἀλλ’ οὐκ ἀκίνητον , εἴπερ μετασχηματιζομένου αὐτοῦ τὰ ἄλλα γίνεσθαί φασιν . ἀλλ’ οὗτοι μὲν τὸ πρῶτον τοῦτο , ἐξ οὗ τὰ ἄλλα , σῶμα καὶ αὐτὸ ὂν ἀγένητον ἔλεγον . τετάρτους δὲ ἐπάγει τοὺς πᾶν σῶμα γενητὸν λέγοντας , οὕτω δὲ γενητὸν ὡς ἐξ ἐπιπέδων συγκείμενον καὶ εἰς τὰ ἐπίπεδα πάλιν διαιρούμενον . τοιαύτη δέ τίς ἐστιν ἡ τοῦ Πυθαγορικοῦ Τιμαίου φυσιολογία , ἣν καὶ ὁ Πλάτων ἐν τῷ ὁμωνύμῳ διαλόγῳ παραδέδωκε . δύο γὰρ τρίγωνα ὑποθέμενοι , τὸ μὲν σκαληνὸν ἥμισυ ἰσοπλεύρου τριγώνου καὶ διὰ τοῦτο ἡμιτρίγωνον λεγόμενον , τὸ δὲ ἰσοσκελὲς ὀρθογώνιον , ἐκ τούτου μὲν συνιστῶσι τὸν κύβον καὶ τὴν γῆν , ἐκ δὲ τοῦ ἑτέρου τήν τε πυραμίδα καὶ τὸ ὀκτάεδρον καὶ τὸ εἰκοσάεδρον , ἐξ ὧν τό τε πῦρ καὶ τὸν ἀέρα καὶ τὸ ὕδωρ συνεστάναι λέγουσι , τὸ μὲν πῦρ ἐκ πυραμίδων , τὸν δὲ ἀέρα ἐξ ὀκταέδρων , τὸ δὲ ὕδωρ ἐκ τῶν εἰκοσαέδρων · καὶ διὰ τοῦτο ταῦτα μὲν τὰ τρία εἰς ἄλληλα μεταβάλλειν φασίν , ὅτι ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἡμιτριγώνου 251b συνεστήκασι , τὴν δὲ γῆν ἐξ ἰδίου στοιχείου τοῦ ἰσοσκελοῦς ὀρθογωνίου γενομένην οὔτε γίνεσθαι ἔκ τινος τῶν τριῶν ἐκείνων λέγουσιν οὔτε μεταβάλ - λειν εἰς ἐκεῖνα . πᾶν δὲ σῶμα γενητὸν ποιεῖν αὐτοὺς εἶπεν ὁ Ἀριστοτέλης ἀντὶ τοῦ αὐτὸ τὸ σῶμα εἰς ἀτοπίαν ἐντεῦθεν ἤδη τὸν λόγον ἀπάγων · σώματος γὰρ γένεσιν ποιοῦσιν οἱ οὕτω λέγοντες , ὅπερ αὐτὸς ἀπογινώσκει · ἐκ γὰρ · μὴ σώματος σῶμα λέγοντες γίνεσθαι οὔ τινος σώματος , ἀλλὰ ἁπλῶς σώματος γένεσίν φασι . Παραπεμψάμενος μὲν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης τὰς ἄλλας τρεῖς περὶ γενέσεως δόξας τήν τε λέγουσαν μηδὲν γίνεσθαι καὶ τὴν πάντα γενητὰ ὑποτιδεμένην καὶ τὴν ἕν τι μόνον ὑπομένειν ἀγένητον σῶμα ὄν , ἐξ οὗ τὰ ἄλλα γίνεται καὶ εἰς ὃ ἀναλύεται , πρὸς τὴν τελευταίαν ῥηθεῖσαν ὑπαντᾷ τὴν ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα συνιστῶσαν , ὡς μὲν ὁ πολυτίμητος τῶν Πλάτωνος φίλιον χαριέντως ἀπέσκωψεν αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς Ἐκτορος ἄντα μάλιστα λιλαίετο δῦναι ὅμιλον , ὡς δὲ Ἀλέξανδρος ἀπολογεῖται , διότι καινοτέρα ἦν ἡ δόξα καὶ διὰ τοῦτο πιθανωτέρα μηδέπω μηδεμιᾶς ἀντιλογίας τετυχηκυῖα . καὶ τῇ τάξει δὲ πρώιην ταύτην τὴν ὑπόθεσιν ὁ Ἀλέξανδρος εἶναί φησι , διότι ἡ τοὐ σώ · μάτος γένεσις προτέρα τῆς ἐκ σωμάτων ἐστί · πρότερον γὰρ εἶναι δεῖ τὰ ἁπλᾶ σώματα , ὧν ἐποίουν τὴν γένεσιν ἐκ τῶν ἐπιπέδων , εἶθ’ οὕτω τὰ ἐκ τούτων γίνεσθαι . μήποτε δὲ καὶ διὰ τοῦτο τὰς ἄλλας νῦν παρῆκε δόξας , ὅτι ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει πολὺν πρὸς ἐκείνας ἐποιήσατο τὸν λόγον . τάχα δὲ τὰ μὲν Παρμενίδου καὶ Ἡσιόδου κατ’ ἄλλας ἐννοίας λεγόμενα οὐ πολλῇς ἐδεῖτο τῆς ὑπαντήσεως · τῶν δὲ φυσικῶν ὁ μὲν ὕδωρ , ὁ δὲ ἀέρα , ὁ δὲ πῦρ ἔλεγεν , ὁ δὲ τὸ μεταξύ · ὁ τοίνυν Ἀριστοτέλης ἀπὸ τῶν ἁπλῶν κινήσεων τέτταρα δείξας τὰ κατ’ εὐθεῖαν κινούμενα ἀπλᾶ σώματα καὶ περὶ τούτων μέλλων διδάσκειν , ὅτι γενητὰ καὶ ὅπως γενητά , ὅτι κατὰ τὴν εἰς ἄλληλα μεταβολήν , εἰκότως ταύτην ἐξετάζει πρώτην τὴν δόξαν τὴν καὶ αὐτὴν γίνεσθαι μὲν τὰ τέσσαρα στοιχεῖα λέγουσαν καὶ μὴ τὸ ἓν αὐτῶν ἀγένητον ὑποτιθεμένην , ὥσπερ οἱ φυσικοί , τὸν δὲ τρόπον τῆς γενέσεως καινοπρεπῶς παραδιδοῦσαν καὶ ἀναιροῦσαν μάλιστα τὰς φυσικὰς αὐτῶν ῥοπὰς βαρύτητά τε καὶ κουφότητα , καθ’ ἃς αὐτὸς εἰδοποιεῖσθαι τὰ τέσσαρα στοιχεῖα βούλεται . p . 299a2 Τοῖς δὲ τὸν τρόπον τοῦτον λέγουσιν ἕως τοῦ ὅτι οὐκ ἔστιν ἀδιαίρετα μήκη . Πρῶτον ἔγκλημα τούτοις ἐπάγει τὸ τὰς γεωμετρικὰς | ἀρχὰς ἀναιεῖν πρόχειρον εἶναι λέγων τὴν τούτου κατανόησιν · διὸ καὶ παρῆκεν αὐτήν . λέγει δὲ ἀναιρεῖν αὐτοὺς τοὺς τῶν γεωμετρῶν ὅρους τοῦ τε σημείου καὶ τῆς γραμμῆς καὶ τῆς ἐπιφανείας · εἰ γὰρ σημεῖον λέγουσιν , οὗ μέρος οὐθέν , γραμμὴν δὲ μῆκος ἀπλατές , ἐπιφάνειαν δέ , ὃ μῆκος καὶ πλάτος μόνον ἔχει , οὐκ ἄν ποτε ἐκ σημείων γραμμὴ γένοιτο , ὥστε οὐδὲ ἐκ γραμμῶν ἐπιφάνεια οὐδὲ ἐξ ἐπιφανείας ἀβαθοῦς οὔσης σῶμα βεβαθυσμένον · εἰ δὲ γίνεται ἐξ ἐπιπέδου σῶμα , βάθος ἂν ἔχοι τὸ ἐπίπεδον , καὶ εἰ ἐκ γραμμῶν ἐπίπεδον , οὐκ ἂν εἴη ἀπλατὴς ἡ γραμμή , καὶ εἰ ἐκ σημείων γραμμή . οὐκ ἂν ἀμερὲς εἴη τὸ σημεῖον . ἔδει δέ , φησίν , ἢ μὴ κινεῖν τὰς τῶν μαθημάτων ἀρχὰς τοσοῦτον ἀξίωμα ἐχόντων εἰς ἀκρίβειαν ἐπιστημονικήν , ὡς τὰ ἀναμφιλέκτως ἀποδεικνύμενα λέγεσθαι γεωμετρικαῖς ἀνάγκαις ἀποδεδεῖχθαι , ἢ εἴ τις καὶ πρὸς τὰ τοιαῦτα παραβάλλεται , τοιούτοις ἔδει χρῆσθαι λόγοις , ὥστε πιστοτέρους αὐτοὺς τῶν ἀναιρουμένων εἶναι , ἀλλ’ οὐ καινοπεπεῖς οὕτω καὶ ἀπεμφαίνοντας . ὑποθέσεις δὲ καλεῖ τὰς μαθηματικὰς ἀρχάς , διότι ἐξ ὑποθέσεως αὐτὰς λαμβάνουσιν · ὑποτίθενται γὰρ τὸ ση - μεῖον ἀμερὲς καὶ τὰ τοιαῦτα · οὐ γὰρ οἷόν τε τὴν ἀρχὴν ἀποδεῖξαι κατὰ τὴν μέθοδον ἐκείνην , ἧς λαμβάνεται ὡς ἀρχή , διότι ἡ ἀπόδειξις ἀεὶ εἰς πρότερον , ἀρχῆς δὲ οὐδὲν πρότερον . διὰ τοῦτο τὰς τῶν κατωτέρω ἀρχὰς αἱ ἀναβεβηκυῖαι ἐπιστῆμαι ἀποδεικνύουσιν , ἀρχιτεκτονικῆς μὲν μηχανική , ταύτης δὲ γεωμετρία , ταύτης δὲ ἡ πρώτη φιλοσοφία . Εἶτα δεύτερον ἐπάγει λόγον δυνάμενον μὲν καὶ αὐτὸν εἰς τὸ αὐτὸ ἄτοπον ἀπάγειν , αὐτὸς δὲ εἰς ἄλλο καὶ αὐτὸ ἐναργὲς ἀπήγαγε τὸ μὴ γίνεσθαι τὸ τῆς γραμμῆς μέρος γραμμὴν μηδὲ τὸ συνεχὲς ἐπ’ ἄπειρον διαιρετὸν εἶναι , ὃ καὶ αὐτὸ ὑπεναντίον ἐστὶ τοῖς μαθήμασι . τὸ δὲ λεγόμενόν ἐστι τοιοῦτον · ὃν ἔχει λόγον ἐπίπεδον πρὸς σῶμα , τοιοῦτον ἔχει καὶ γραμμὴ πρὸς ἐπίπεδον καὶ στιγμὴ πρὸς γραμμήν · πέρατα γὰρ πάντα · τοῦ αὐτοῦ οὖν ἐστι λόγου τό τε σῶμα ἐξ ἐπιπέδων γεννᾶν καὶ τὸ ἐπίπεδον ἐκ γραμμῶν καὶ τὴν γραμμὴν ἐκ στιγμῶν . ἀλλ’ ἐὰν ἐκ στιγμῶν ἡ γραμμή , ἔσονται μέρος αἱ στιγμαὶ τῆς γραμμῆς · ἐξ ὧν γάρ τι σύγκειται , ταῦτα ἔχει μέρη · ὥστε οὐ πᾶν μέρος γραμμῆς γραμμή , εἴπερ καὶ αἱ στιγμαὶ μέρη τῆς γραμμῆς εἰσιν · ὥστε καὶ καταλήξει ἡ τῆς γραμμῆς τομή , καὶ οὐκέτι ἐπ’ ἄπειρον ἔσται διαιρετή , εἴπερ ἐκ στιγμῶν ἡ γραμμὴ σύγκειται . ἀλλὰ μὴν δέδεικται ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει ἐν τοῖς περὶ κινήσεως λόγοις , ἐν οἷς ἀντέλεγε πρὸς Ξενοκάτη γραμμὰς ἀτόμους λέγοντα , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀδιαίρετα μήκη , μήκη , τουτέστιν ὅτι οὐδὲν μέρος ἐστὶ τῆς γραμμῆς ἀδιαίρετον , ἀλλ’ ἐπ’ ἄπειρόν ἐστι διαιρετή · οὐκ ἄρα ἐκ στιγμῶν ἡ γραμμή , ὥστε οὐδὲ ἐκ γραμμῶν τὸ ἐπίπεδον οὐδὲ ἐξ ἐπιπέδων τὸ | στερεόν . Ταῦτα μὲν τὰ τοῦ Ἀριστοτέλους , ὅπερ ἀεὶ λέγω , πρὸς τὸ φαινόμενον ὑπαντῶντος τοῦ λόγου . ῥητέον δέ , ὅτι , εἰ μὲν τὰ ἐπιπέδα μαθηματικὰ ἔλεγον εἶναι , ὡς μῆκος μόνον καὶ πλάτος ἔχειν , οἱ ἐξ ἐπιπέδων τὰ στερεὰ λέγοντες καὶ εἰς ἐπίπεδα αὐτὰ ἀναλύοντες , καὶ ταῦτα καλῶς ὁ Ἀριστοτέλης ἐπήγαγεν αὐτοῖς τὰ ἄτοπα καὶ τὰ ἑξῆς ἐπαγόμενα · εἰ δὲ φυσικὰ τὰ ἐπίπεδα λέγουσιν , ὡς μὴ μόνον μῆκος καὶ πλάτος ἀλλὰ καὶ βάθος ἔχειν τὸ πρῶτον ἐν τοῖς φυσικοῖς συστῆναι δυνάμενον , οὐκέτι τῇ ἐκείνων θέσει ἀκοουθεὶ τὰ ἄτοπα τὰ ὡς πρὸς ἀβαθῆ τὰ ἐπίπεδα ἐπαγόμενα . ὅτι δὲ φυσικὰ καὶ οὐ μαθηματικὰ τὰ ἐπίπεδα ὑποτίθενται , δῆλον ἐκ τοῦ ἔνυλα λέγειν αὐτά , διὸ καὶ τὴν ὕλην πρότερον παραδόντες διεσχηματίσθαι ταύτην εἴδεσί τε καὶ ἀριθμοῖς λέγουσι . καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Τίμαιος ἐν τῷ οἰκείῳ συγγράμματι τόδε γέγραφεν · “ ἀχαὶ μὲν οὖν τῶν γεννωμένων ὡς μὲν ὑποκείμενον ἁ ὕλα , ὡς δὲ λόγος μορφᾶς τὸ εἶδος · ἀπογεννάματα δὲ τουτέων ἐστὶ τὰ σώματα , γᾶ τε καὶ ὕδωρ , ἀήρ τε καὶ πῦρ , ὧν ἀπογέννασις τοιαύτα · ἅπαν σῶμα ἐξ ἐπιπέδων ἐστί , τοῦτο δὲ ἐκ τριγώνων , ὧν τὸ μὲν ὀρθογώνιον ἰσοσκελὲς ἡμιτετράγωνον , ” καὶ ἑξῆς λοιπὸν τὴν τῶν τριγώνων διαφορὰν παραδοὺς τὰ τέσσαρα σχήματα ἐξ αὐτῶν συντίθησιν , ἃ τοῖς τέτρασι στοιχείοις ἀποδίδωσι . ταύτην δὲ τὴν διὰ τῶν σχημάτων φυσιολογίαν τινὲς μὲν τῶν τοῦ Πλάτωνος ἐξηγητῶν , ὧν καὶ ὁ θεῖος Ἰάμβλιχός ἐστι , συμβολικῶς εἰρῆσθαι νομίζουσι , καὶ οὕτως αὐτὸς ἐξηγεῖται τὸν Πλατωνικὸν Τίμαιον , οἱ δὲ νεώτεροι τῶν Πλατωνικῶν φιλοσόφων ὡς οὕτως κατὰ τὸ λεγόμενον ἔχουσαν πειρῶνται δεικνύναι . συνθέτων γὰρ ὄντων τῶν τεσσάων στοιχείων ἐξ ὕλης καὶ εἴδους καὶ διὰ τοῦτο πρὸς ἀρχῆς λόγον μὴ ὄντων ἐπιτηδείων οἱ μὲν τὰς παθητικὰς λεγομένας ποιότητας , θερμότητα , ξηρότητα καὶ τὰς ἀντικειμένας ταύταις , πρώτας ἐγγενομένας τῇ ὕλῃ ἤτοι τῷ ἀποίῳ σώματι συνιστάνειν καὶ τὰ τέσσαρα στοιχεῖά φασιν , ὥσπερ καὶ ὁ Ἀριστοτέλης ἀξιοῖ καὶ τὴν κουφότητα καὶ τὴν βαρύτητα προσλογιζόμενος ὡς αἰτίας μὲν ταύτας κινήσεως τῆς ἁπλῆς καὶ φυσικῆς , τῆς δὲ φύσεως κατὰ κίνησιν μάλιστα χαρακτηριζομένης · κἀν ἐρωτήσῃ τις , διὰ τί τὸ μὲν πῦρ θερμαίνει , τὸ δὲ ὕδωρ ψύχει , ὅτι τὸ μὲν θερμόν , τὸ δὲ ψυχρόν , ἐροῦσιν · ἀρχὰς γὰρ θέμενοι ταύτας οὐδὲν ἔτι ζητοῦσιν ἐπέκεινα τῶν ἀρχῶν αἴτιον . Δημόκριτος δέ , ὡς Θεόφραστος ἐν τοῖς Φυσικοῖς ἱστορεῖ , ὡς ἰδιωτικῶς ἀποδιδόντων τῶν κατὰ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν καὶ τὰ τοιαῦτα αἰτιολογούντων ἐπὶ τὰς ἀτόμους ἀνέβη , ὁμοίως δὲ καὶ οἱ Πυθαγόρειοι ἐπὶ τὰ ἐπίπεδα νομίζοντες τὰ σχήματα αἴτια καὶ τὰ μεγέθη τῆς θερμότητος εἶναι καὶ τῆς ψύξεως · τὰ μὲν γὰρ διακριτικὰ καὶ διαιρετικὰ θερμότητος συν|αίσθησιν παρέχεσθαι , τὰ δὲ συγκριτικὰ καὶ πιλητικὰ ψύξεως · καὶ γὰρ πάν σῶμα κατ’ οὐσίαν εὐθὺς πεπόσωται , τὸ δὲ σχῆμα , εἰ καὶ ποιότης ἐστίν , ἀλλ’ ἐκ τοῦ γένους εἲληπται τῶν ποσῶν , διὸ τῶν σωμάτων ἕκαστον ποσόν ἐστιν ἐσχηματισμένον · ἡ μὲν γὰρ ὕλη καθ’ αὑτὴν ἀσώματός ἐστι , τὸ δὲ δεύτερον ὑποκείμενον σῶμα μὲν ἄποιον καθ’ αὑτό , σχήμασι δὲ ποικίλοις μεμορφωμένον καὶ τοῦ μαθηματικοῦ σώματος διαφέρον τῷ ἔνυλον καὶ ἁπτὸν εἶναι τῆς ἁφῆς κατὰ τὸν ὄγκον ἀντιλαμβανομένης αὐτοῦ καὶ οὐ κατὰ θερμότητα ἢ ψυχρότητα . τοῦτο οὖν τὸ δεύτερον ὑποκείμενον διαφόροις σχήμασι διαζωγραφούμενον τὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων φασὶν ὑφιστάνειν ἀρχοειδέστερα στοιχεῖα , τὰ μὲν τῆς γῆς τῷ κυβικῷ , οὐχ ὅτι ἡ ὅλη κυβικὸν ἔχει τὸ σχῆμα , ἀλλ’ ὅτι ἐκ κυβικῶν πλειόνων ἀοράτων διὰ σμικρότητα ἕκαστον τῆς γῆς μέρος συνέστηκεν , οὕτω δὲ καὶ ἐκ τῶν ἄλλων τὰ ἄλλα . τῇ δὲ τῶν τοιούτων σχημάτων διαφορᾷ καὶ τὰς ἄλλας πάσας δυνάμεις ἀκολουθεῖν φασι καὶ τὰς εἰς ἄλληλα μεταβολάς . πῶς γὰρ ἐξ ὀλίγου ὕδατος ἀὴρ γίνεται τοσοῦτος , οὗτοι μὲν ἑτοίμως ἀποδιδόασιν , ὅτι τὰ τοῦ ὕδατος στοιχεῖα πολλὰ ὄντα · εἰκοσάεδρα γὰρ ἦν τὰ τοῦ ὕδατος σχήματα · διακρινόμενα πολλὰ ὀκτάεδρα ποιεῖ καὶ πολὺν ἀέρα τὸν ἐξ ὀκταέδρων συγκείμενον . οἱ δὲ μάνωσιν καὶ πύκνωσιν αἰτιώμενοι πῶς ἀσωμάτου δυνάμεως προσγινομένης αὔξεσθαι τὰ σώματα λέγουσιν ἢ μειοῦσθαι ; πῶς δὲ ὅλως ἀσώματος τοῦ πυρὸς δύναμις διαιρεῖν πέφυκε ; τὸ γὰρ ἀσώματον ἀναφῶς διὰ τοῦ σώματος δίεισιν , ἡ δὲ διαίρεσις κατὰ σχῆμα γίνεται τοῦ διαιροῦντος . καὶ ἐπὶ τῆς ψυχρότητος δὲ τὰ αὐτὰ λέγουσι . πῶς δὲ προσθήκη ποιότητος , φασί , βαρύτερον ποιεῖ τὸν ὄγκον ; ποσὸν γὰρ τὸ βαρὺ καὶ οὐ ποιόν · διαιρεῖται γοῦν ἰσότητι καὶ ἀνισότητι . ὅλως δέ , εἰ καὶ Ἀριστοτέλης πρῶτον ἐξ ὕλης καὶ εἴδους τὸ ἄποιον γίνεσθαι σῶμα νομίζει τὸ ταῖς ποιότησιν ὑποκείμενον καὶ πεπερασμένον εἷναί φησιν αὐτό , πῶς οὐκ ἀνάγκη σχῆμα ἔχειν αὐτὸ καὶ προυπάρχειν τῶν ποιοτήτων τὰ σχήματα ; ἀλλὰ ταῦτα μὲν εἰς ἔνδειξιν παρεθέμην τοῦ μὴ ἀλόγως καὶ τοὺς Πυθαγόρείους καὶ Δημόκριτον ἀρχὰς τῶν ποιοτήτων ἐπιζητοῦντας εἰς τὰ σχήματα ἀνελθεῖν . μήποτε δὲ οὐχ ὡς πάντῃ πάντως τῆς συστάσεως ἐκ τριγώνων τοιούτων οὔσης ὑπέθεντο αὐτὴν οἵ τε Πυθαγόειοι καὶ ὁ Πλατῶν , ἀλλ’ ὥσπερ οἱ ἀστρονόμοι ὑποθέσεις ὑπέθεντό τινας ἄλλοι ἄλλας οὐ πάντως τοιαύτας εἶναι ποικιλίας ἐν οὐρανῷ διαβεβαιούμενοι , ἀλλ’ ὅτι τοιούτων ἀρχῶν ὑποτεθεισῶν σώζεσθαι τὰ φαινόμενα δυνατὸν ἐγκυκλίως πάντων καὶ ὁμαλῶς κινουμένων τῶν οὐρανίων σωμάτων , οὕτω καὶ οὗτοι τὸ ποσὸν τοῦ ποιοῦ προτιμήσαντες ἐν ἀρχῆς λόγῳ καὶ τὸ σχῆμα τῆς ποιότητος καὶ τῶν σχημάτων τὰ ἀρχοειδέστερα καὶ ὁμοιότητι καὶ συμμετρίᾳ κρατούμενα ταῦτα I ἀρχὰς ὑπέθεντο τῶν σωμάτων , ἃς ἀρκεῖν ἐνόμιζον πρὸς τοὺς ἀπολογισμοὺς τῆς τῶν γινομένων αἰτίας . ὅτι γὰρ οὐ πάντῃ πάντως ταύτας ἀρχὰς ὑπελάμβανον τῶν σωμάτων , ἄκουε τοὺ Πλάτωνος λέγοντος “ τοῖν δὴ δυοῖν τριγώνοιν τὸ μὲν ἰσοσκελὲς μίαν εἴληχε φύσιν , τὸ δὲ πρόμηκες ἀπεράντους · προαιρετέον οὖν αὖ τῶν ἀπείρων τὸ κάλλιστον , εἰ μέλλομεν ἄρξασθαι κατὰ τρόπον . ἄν οὖν τις ἔχῃ κάλλιον ἐκλεξάμενος εἰπεῖν εἰς τὴν τούτων ξύστασιν , ἐκεῖνος οὐκ ἐχθρὸς ὢν ἀλλὰ φίλος κρατεῖ . ” ἀλλὰ καὶ πρὸ τούτων τάδε γέγραφε · ἰτὴν δὴ πυρὸς ἀρχὴν καὶ τῶν ἄλλων σωμάτων ὑπο·τιθώμεθα κατὰ τὸν μετὰ ἀνάγκης εἰκότα λόγον πορευόμενοι , τὰς δὲ ἔτι τούτων ἀρχὰς ἄνωθεν θεὸς οἶδε καὶ ἀνδρῶν ὃς ἂν ἐκείνῳ φίλος ᾖ . δεῖ δὴ λέγειν , ποῖα κάλλιστα σώματα γένοιτο ἄν τέτταρα , ἀνόμοια μὲν ἑαυτοῖς , δυνατὰ δὲ ἐξ ἀλλήλων αὐτῶν αὐτὰ διαλυόμενα ἄττα γίνεσθαι · τούτου γὰρ τυχόντες ἔχομεν τὴν ἀλήθειαν γενέσεως πέρι γῆς καὶ πυρὸς τῶν τε ἀνάλογον ἐν μέσῳ ” . Ἐγὼ δὲ ἐπὶ τὰ ἑξῆς πρόειμι τὴν πρὸς τὸ φαινόμενον τῶν τοιούτων λόγων ἐξεταστικὴν τοῦ Ἀριστοτέλους ἀκρίβειαν διαρθρῶσαι κατὰ τὸ δυνατὸν προθυμούμενος καὶ καθ’ ἕκαστον ἐπιχείρημα τὰς ἀληθεῖς ἐννοίας μηδὲν ὑπ’ αὐτῶν βλαπτομένας ἐπιδεῖξαι . p . 299α11 Ὃσα δὲ περὶ τῶν φυσικῶν σωμάτων ἕως τοῦ τὰ δὲ φυσικὰ ἐκ προσθέσεως . Τὰς μὲν ἀπὸ τῶν μαθημάτων ὁρμωμένας ἐνστάσεις πρὸς τοὺς ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα γεννῶντας , ὡς μὲν ἄν τῳ δόξειεν , ὑπερέθετο νῦν καὶ ὡς προχείρους ἰδεῖν καὶ ὡς ἐν τῷ Περὶ τῶν ἀτόμων γραμμῶν περὶ αὐτῶν εἰρηκώς , ὅ τινες εἰς Θεόφραστον ἀναφέρουσιν , ὡς δὲ τὸ ἀληθὲς ἔχει , κατὰ τὸ παραλειπτικὸν παρὰ τοῖς ῥήτορσι καλούμενον σχῆμα καὶ τούτων τὰς κυριωτέρας παρήγαγεν , ὅτι ἀναιρεθήσονται αἱ ὁριστικαὶ τῶν μαθημάτων ἀρχαί , ὅτι τὸ τῆς γραμμῆς μέρος οὐκ ἔσται γραμμή , ὅτι ἡ γραμμὴ ἐκ στιγμῶν ἔσται συγκειμένη , ὅτι τὰ μεγέθη οὐκ ἔσται ἐπ’ ἄπειρον διαιρετά . νῦν δὲ ὅσα ἀδύνατα περὶ τῶν φυσικῶν σωμάτων ἀκολουθεῖ λέγειν ἐπάγει τοῖς ποιοῦσι τὰς ἀτόμους γραμμάς , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν τοῖς ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα συνιστῶσιν . εἰ γὰρ ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα τὰ πρῶτα , καὶ αἱ γραμμαὶ αἱ πρῶται ἐκ στιγμῶν · καὶ διαιροῦνται ἄρα οὐκ εἰς γραμμὰς αὗται ἀλλ’ εἰς στιγμάς , καὶ ταύτῃ λέγονται ἀδιαίρετοι γραμμαί , ὅτι οὐκ εἰς γραμμὰς διαιροῦνται . ὅτι δὲ ταῦτα ἀτοπώτερα τῶν εἰς τὰ μαθήματα ἁμαρτανομένων , δείκνυσιν ἐκ τοῦ πλείονα εἶναι τὰ τοῖς φυσικοῖς ἑπόμενα , τοῦτο δὲ ἐκ τοῦ τὰ μὲν ἐκ τῶν μαθημάτων συμβαίνοντα ἄτοπα τῷ λόγῳ καὶ τοῖς φυσικοῖς ἀκολουθεῖν , τὰ δὲ τοῖς φυσικοῖς συμβαίνοντα ἐκ τούτου τοῦ λόγου μηκέτι τοῖς μαθηματικοῖς | πάντα ἕπεσθαι . τούτου δὲ πάλιν ἡ πίστις ἐκ τοῦ τὰ μὲν μαθηματικὰ ἐξ ἀφαιρέσεως εἶναι , τὰ δὲ φυσικὰ ἐκ προσθέσεως · εἰ γὰρ χωρισθείη τῇ ἐπινοίᾳ τοῦ φυσικοῦ σώματος ἥ τε ὕλη τά τε πάθη , οἷον θερμότητες , ψυχρότητες , βαρύτητες , κουφότητες , καὶ αἱ ἀντιτυπίαι καὶ αἱ κινήσεις πᾶσαι , τὸ καταλειπόμενόν ἐστι τὸ μαθηματικὸν σῶμα , εἰ δὲ προστεθείη ἐκεῖνα τούτῳ , γίνεται τὸ φυσικόν , ὥστε ἐν τῷ φυσικῷ ἐστι τὸ μαθηματικόν . διὸ ὅσα τῷ μαθηματικῷ ἕπεται ἄτοπα , ταῦτα καὶ τῷ φυσικῷ , ὅσα δὲ ἕπεται ἄτοπα ἀπὸ τοῦ λόγου τούτου περί τε τὴν κίνησιν τῶν φυσικῶν καὶ τὰ πάθη , οἷον τὸ μὴ εἶναι κίνησιν ἐν τοῖς σώμασιν , εἴπερ ἐξ ἐπιπέδων εἴη , μηδὲ βαρύτητα ἢ κουφότητα ἢ ὅλως πάθη , ταῦτα τοῖς μαθηματικοῖς οὐκ ἀκολουθεῖ . δείξει οὖν αὐτός , ὅτι οἱ τοιαύτην ὑποτιθέμενοι τὴν τῶν σωμάτων γένεσιν οὐ δύνανται σώζειν τὰ τῶν σωμάτων πάθη , ὧν χωρὶς ἀδύνατόν τι εἶναι σῶμα φυσικόν . p . 299α17 Πόλλα δέ ἐστιν , ἃ τοῖς ἀδιαιρέτοις οὐχ οἷόν τε ὑπάρχειν ἕως τοῦ διὸ τὸ ἀδύνατον ἐν τοῖς τοιούτοις ἐπισκεπτέον . Εἰ μὲν αδιαίρετα καλεῖ τὰ μαθηματικὰ ὡς ἀρχὴν ἔχοντα τὸ σημεῖον ἀδιαίρετον ὄν , ἀκόλουθα ἄν εἴη ταῦτα τοῖς προειρημένοις δεικνύντα , τίνα ἐστίν , οἷς πλεονάζοντα τὰ φυσικὰ τῶν μαθηματικῶν ἐκ προσθέσεως ἔλεγε · ταῦτα γὰρ πάντα κοινῷ λόγῳ περιλαβὼν ἀδιαίρετα εἶπε . τὰ γὰρ φυσικὰ πάντα διαιρετά ἐστι , διαιρετὸν δὲ ἐν ἀδιαιρέτῳ ἀδύνατον εἶναι . τίνα δὲ τὰ διαιρετὰ τὰ ἐν τοῖς φυσικοῖς , ἐπάγει , ὅτι τὰ πάθη . ταῦτα δέ , φησί , διχῶς ἐστι διαιρετά · ἢ γὰρ κατ’ εἶδος , ὡς ὅταν τὸ χρῶμα διαιρῆται εἰς τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν , ἢ κατὰ συμβεβηκός , ὅταν τὸ ᾧ ὑπάρχει τὸ πάθος ᾖ διαιρετόν · τοῦτο δὲ μάλιστα τὸ σημαινόμενον ἴδιόν ἐστι τῆς τῶν παθῶν διαιρέσεως · τὸ γὰρ κατ’ εἶδος καὶ ἐν τοῖς μαθηματικοῖς ἐστιν · ὥστε , φησίν , ὅσα ἁπλᾶ τῶν παθημάτων ἐστί , τουτέστιν ὅσα ἄτομα καὶ μὴ ἄλλων περιεκτικὰ ὥσπερ τὰ εἴδη , ταῦτα διαιρετά ἐστι κατὰ συμβεβηκός · εἰ οὖν ἐν ἀδιαιρέτῳ διαιρετὸν ἀδύνατον εἶναι , τὰ ἐν τοῖς φυσικοῖς ὄντα πάθη ἐν τοῖς μαθηματικοῖς οὐκ ἔστιν . Οὕτω μέν , εἰ τοῖς ἀδιαιρέτοις ἐξ ἀρχῆς τοῖς μαθηματικοῖς ἔλεγεν · εἰ δὲ ἀδιαιρέτοις ἔλεγε τοῖς ἐπιπέδοις , ἐξ ὧν τὰ σώματα συνιστῶσιν , ἢ ὅτι καὶ αὐτὰ ἀβαθῆ ὄντα τὴν τῶν σωμάτων διαίρεσιν οὐχ ὑπομένει , ἢ ὅτι , εἰ τὰ σώματα ἐξ ἐπιπέδων ἐστί , τὰ δὲ ἐπίπεδα ἐκ γραμμῶν , αἱ δὲ γραμμαὶ ἐκ στιγμῶν , καὶ τὰ σώματα ἐκ στιγμῶν ἄν εἴη κατ’ αὐτούς , ὥστε ἐξ ἀδιαιρέτων · πολλὰ δέ ἐστιν , ἃ τοῖς μὲν φυσικοῖς σώμασιν ὑπάρχει , ταῖς δὲ στιγμαῖς οὐχ ὑπάρχει · οὐκ ἂν εἴη τὰ σώματα ἐξ ἀδιαιρέτων · εἰ γὰρ τὰ ἀδιαίρετα | μηδὲν ἔχει διαιρετόν , οὐδ’ ἄν τὰ ἐξ αὐτῶν ἔχοι . ὥστε διὰ τούτου τοὐ ἐπιχειρήματος ἀπὸ καθολικοῦ τοῦ διαιρετοῦ πᾶσι τοῖς πάθεσι τοῖς σωματικοῖς ὑπάρχοντος καθόλου ἄν εἴη δεδειχώς , ὅτι οὐκ ἔστιν ἐξ ἐπιπέδων τὸ σῶμα , ὅπερ ἐφεξῆς διὰ τοῦ βαρέος καὶ τοὐ κούφου τινῶν παθῶν ὄντων δείκνυσιν . Καὶ οὕτω μᾶλλον ἐκδεκτέον τὸ εἰρημένον · τεκμαίρομαι δὲ ἐκ τοὐ εἰπόντα αὐτὸν διὸ τὸ ἀδύνατον ἐν τοῖς τοιούτοις ἐπισκεπτέον ἐπαγαγεῖν τὴν ἀπὸ τοῦ βαρέος καὶ τοῦ κούφου ἀπόδειξιν . τὸ ἀδύνατον δὲ εἶπε δεῖν ἐπισκέψασθαι ἐν τοῖς τοιούτοις , ὅτι ἐκ τῆς τῶν παθῶν θεωρίας ἀδύνατον φανήσεται τὸ ἐξ ἐπιπέδων εἶναι τὰ σώματα . πάντα δὲ τὰ πάθη διχῶς διαιρετὰ εἶπεν , οὐχ ὡς ἑκάστου πάθους κατὰ τοὺς δύο τρόπους διαιρουμένου · τὰ γὰρ ἀπλᾶ οὐκέτι κὰτ εἶδος διαιρετά ἐστιν · ἀλλ’ ὡς πάνων ἐν ταύτῃ τῇ διαιρέσει περιειλημμένων , ὥστε τὰ μὲν οὕτως τὰ δὲ ἐκείνως διαιρεῖσθαι . p . 299a25 Εἰ δὴ τῶν ἀδυνάτων ἐστὶν ἕως τοῦ ἡ δὲ στιγμὴ ἀδιαίετον ὑπόκειται . Δείξας καθόλου διὰ τοῦ διαιρετοῦ , ὅτι ἀδύνατον ἐξ ἐπιπέδων συγκεῖσθαι τὰ σώματα , νῦν ἀπό τινος ἑνὸς πάθους σωματικοῦ τοῦ βάρους τὸ αὐτὸ δείκνυσι προλαβὼν τρία τινὰ ἀξιώματα ἢ ὑποθέσεις τοιαύτας · εἰ σύγκειταί τι ἔκ τινων , ἀδύνατον τῶν συντιθέντων μηδὲν ἐχόντων βάρος τὸ συντεθὲν ἔχειν βάρος , καὶ δεύτερον , ὅτι τὰ αἰσθητά , τουτέστι τὰ φυσικά , σώματα ἢ πάντα ἡ ἔνι βάρος ἔχει . οἱ γὰρ περὶ Δημόκριτον καὶ ὕστερον Ἐπίκουρος τὰς ἀτόμους πάσας ὁμοφυεῖς οὔσας βάρος ἔχειν φασί , τῷ δὲ εἶναί τινα βαρύτερα ἐξωθούμενα τὰ κουφότερα ὑπ’ αὐτῶν ὑφιζανόντων ἐπὶ τὸ ἄνω φέρεται , καὶ οὕτω λέγουσιν οὗτοι δοκεῖν τὰ μὲν κοῦφα εἶναι τὰ δὲ βαρέα . καὶ εἰ μὴ πάντα δὲ εἴη βαρέα τὰ φυσικὰ σώματα , ἀλλ’ ἔνιά γε ὑπὸ πάντων ὁμολογεῖται , ὥσπερ ἡ τῆ καὶ τὸ ὕδωρ . τρίτον δὲ δυνάμει προλαμβάνει τὸ ἤδη εἰρημένον , ὅτι τοῦ αὐτοῦ λόγου ἐστὶ στερεὰ ἐξ ἐπιπέδων συγκεῖσθαι καὶ ἐπίπεδα ἐκ γραμμῶν καὶ γραμμὰς ἐκ στιγμῶν . τούτων οὗν ὑποκειμένων , εἰ ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα , ἡ δὲ στιγμὴ μηδὲν ἔχει βάρος , δῆλον , ὅτι οὐδὲ αἱ γραμμαὶ διὰ τὴν πρώτην ὑπόθεσιν , εἰ δὲ μηδὲ αἱ γραμμαί , οὐδὲ τὰ ἐπίπεδα , εἰ δὲ μηδὲ ταῦτα , οὐδὲ τῶν σωμάτων οὐδὲν διὰ τὸ τρίτον . ἀλλὰ μὴν τὰ σώματα ἢ πάντα ἢ ἔνια βάρος ἔχει διὰ τὸ δεύτερον ὡς ὡμολογημένον προληφθέν · οὐκ ἄρα ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα . τὸ μὲν οὖν συνημμένον καὶ ἡ πρόσληψις καὶ ἡ ἐπιφορὰ τοιαῦτα . πρῶτον δὲ τὸ ἐν τῷ συνημμένῳ προυποτεθὲν τὸ τὴν στιγμὴν μὴ ἔχειν βάρος πολυειδῶς ἐφεξῆς ἀποδεί|κνυσιν ἀπὸ τοῦ τὸ μὲν βαρὺ ἅπαν διαιετὸν εἶναι , τὴν δὲ στιγμὴν ἀδιαίρετον , καὶ μὴ δύνασθαι διαιρετὸν ἐν ἀδιαιρέτῳ εἶναι . ὅτι δὲ διαιρετὸν τὸ βαρύ , πρῶτον δείκνυσιν ἐκ τοῦ πᾶν τὸ βαρὺ καὶ βαρύτερον εἶναι , ὥσπερ τὸ κοῦφον καὶ κουφότερον καὶ τὸ μέγα καὶ μεῖζον · εἰ δὲ πᾶν τὸ βαρὺ καὶ βαρύτερόν ἐστιν , ἀνάγκη βάρει τινὶ ὑπερέχειν · ὣστε πᾶν τὸ βαρὺ διαιρετόν · διαιρεῖται γὰρ εἰς τὴν ὑπεροχήν · ἡ δὲ στιγμὴ ἀδιαίρετον · καὶ συμπέρασμα ἐν δευτέρῳ σχήματι , ὅτι ἡ στιγμὴ οὐ βαρεῖα , τουτέστιν οὐκ ἔχει βάρος , ὅπερ προέκειτο δεῖξαι . Ἀπορίας δὲ ἐκ τῶν εἰρημένων ἀναφυομένης , πῶς τὸ βαρὺ πᾶν βαρύ - τερόν φησιν · εἰ γὰρ τὸ βαρύτερον βαρέος βαρύτερον , τὸ δὲ βαρύ , οὗ βαρύἑνὸς τερον ἦν τὸ βαρύτερον , καὶ αὐτὸ βαρύτερόν ἐστιν ἄλλου βαρέος καὶ τοῦτο πάλιν βαρύτερον , ἀνάγκη ἐπ’ ἄπειρον ἰέναι · ταύτην οὖν τὴν ἀπορίαν προαναστέλλων ὁ Ἀριστοτέλης τὸ μὲν ἁπλῶς βαρὺ καὶ βαρύτερον ἅπαν εἶναί φησιν , ὥσπερ καὶ τὸ κοῦφον κουφότερον καὶ τὸ μέγα μεῖζον , τὸ δὲ βαρύτερον ἢ κουφότερον οὐκ ἀνάγκη καὶ ἁπλῶς βαρὺ ἢ ἁπλῶς κοῦφον εἶναι . καὶ γὰρ οὐ πᾶν τὸ μεῖζόν τινος ἤδη μέγα λέγομεν · καὶ γὰρ μεῖζον κέγχρος σινήπιος καὶ ὅμως οὐχ ἁπλῶς μέγα ἡ κέγχρος · οὐδὲ τὸ αἱρετώτερον καὶ ἁπλῶς αἱρετόν · καὶ γὰρ αἱρετώτερον νόσος κακίας καὶ τὸ ἀδικεῖσθαι τοῦ ἀδικεῖν , ἀλλ’ οὐδέτερον τούτων ἁπλῶς αἱρετόν · λέγει γοῦν ὁ ἐν Γοργίᾳ Σωκράτης , ὅτι “ βουλοίμην μὲν ἄν οὐδέτερον , εἰ δὲ ἀνάγκη θάτερον , ἑλοίμην ἄν μᾶλλον ἀδικεῖσθαι ἢ ἀδικεῖν . ” ὥστε , κἀν τὸ βαρὺ πᾶν βαρύτερον , τὸ βαρύτερον οὐ πᾶν βαρύ , διὸ οὐδὲ ἀντιστρέφει ταῦτα οὐδὲ λέγεται τοῦ βαρυτέρου βαρύ , ἀλλὰ τὸ βαρύτερον τοῦ κουφοτέρου καὶ τὸ κουφότερον τοῦ βαρυτέρου . τί δὲ βούλεται τὸ ἴσως προστεθέν , ὅτε ἒλεγε τὸ δὲ βαρύτερον ἢ κουφότερον ἴσως οὐκ ἀνάγκη βαρὺ ἢ κοῦφον εἶναι ; ἢ ὅτι , εἴ τις ἀκριβολογοῖτο , λέγοι ἄν μὴ κυρίως αἱετώτερον λέγεσθαι , ὃ μὴ καὶ αἱρετόν ἐστιν , μηδὲ μεῖζον , ὃ μὴ καὶ μέγα , ὥστε οὐδὲ βαρύτερον , ὃ μὴ μετέχει βάρους , ἀλλὰ τὰ τοιαῦτα οὐχ αἱρετώτερον οὐδὲ μεῖζον οὐδὲ βαρύτερον , ἃ μὴ μετέχει τοῦ ὀνόματος , ἀλλ’ ἧττον τὸ ἐναντίον ῥητέον μᾶλλον , τὸ μὴ καὶ ἀπλῶς αἱρετὸν ἧττον φευκτὸν καὶ τὸ μεῖζον τὸ μὴ μέγα ἧττον μικρὸν καὶ τὸ βαρύτερον τὸ μὴ βαρὺ ἧττον κοῦφον · πάντως δὲ τὸ βάρος ποσότητα ἐμφαῖνον διαιρετόν ἐστιν , διὸ καὶ πάντως βαρύτερον . Ἐφιστάνει δὲ ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι τῷ αὐτῷ λόγῳ χρωμένους δυνατὸν δεικνύναι , ὅτι οὐδὲ ἄλλο τι πάθος τῇ στιγμῇ συμβέβηκεν , εἴπερ πᾶν τὸ ἁπλῶς τι ἔχον καὶ ὑπερέχει κατ’ αὐτό τινος · καὶ γὰρ εἰ μὴ ἄλλου τινός , ἀλλὰ τοὐ γε μὴ ἁπλῶς τοιούτου ὑπερέχοι ἄν · ὥστε οὐδὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἔστι τι διαιρετὸν ἐν ἀδιαιρέτῳ . | p . 299b7 Ἒτι εἷτό μὲν βαρὺ πυκνόν τι ἓως τοῦ τὸ δὲ ὑπεῖκον οιαιρετον . Δείξας ἀπὸ τοῦ βαρυτέρου τὸ βάρος διαιρετὸν εἶναι τῆς στιγμῆς ἀδιαιέτου οὔσης συνήγαγεν , ὅτι ἡ στιγμὴ βάρος οὐκ ἔχει . ἐφεξῆς δὲ ἀπὸ τοῦ πυκνοῦ καὶ μανοῦ τὸ αὐτὸ δείκνυσιν , ὅτι , εἴ ἐστι βαρεῖα ἢ κούφη ἡ στιγμὴ · κοινὸν γὰρ ποιεῖται τὸν λόγον · ἔστι πυκνὴ ἢ μανή · ἀλλὰ μὴν οὔτε πυκνὴ οὔτε μανή ἐστιν · οὔτε βαρεῖ ἄρα ἢ κούφη . καὶ τὸ μὲν συνημμένον δείκνυσιν ὁριζόμενος τὸ πυκνὸν καὶ τὸ μανόν · εἰ γὰρ πυκνὸν μὲν τὸ ἐν ἴσῳ ὄγκῳ πλείονα ἔχον τοῦ μανοῦ σώματα , συμπεπιλημένα δηλονότι , μανὸν δὲ τὸ ἐν ἴσῳ ὄγκῳ ἐλάττονα ἔχον , διεξασμένα εἰκότως , τὸ μὲν πυκνὸν βαρύ ἐστι καὶ τὸ βαρὺ πυκνόν , τὸ δὲ μανὸν κοῦφον καὶ τὸ κοῦφον μανόν · τὸ γάρ ὕδωρ ἐξαεριζόμενον καὶ ἀραιούμενον κουφότερον γίνεται καὶ ὁ ἀὴρ ὑδατούμενος πυκνότερος . οἱ δὲ Πλατωνικοὶ οὐ λέγουσι τὸ βαρὺ διὰ πυκνότητα εἶναι βαρύ · τὸ γοῦν πῦρ τῆς γῆς πυκνότερόν φασιν · ἀλλὰ τὴν βαρύτητα τὸ μεγαλομερέστερον ποιεῖν φασι . Tὴν δὲ πρόσληψιν δείκνυσιν ἐν δευτέρῳ σχήματι κατηγορικῶς οὕτως · τὸ πυκνὸν καὶ μανὸν διαιρετά , εἴπερ τὸ μὲν ἐκ πλειόνων , τὸ δὲ ἐξ ἐλατόνων ἔστι σωμάτων , καὶ οἱ ὄγκοι ἴσοι · ἡ στιγμὴ ἀδιαίρετος · ἡ στιγμὴ οὔτε πυκνὴ οὔτε μανή ἐστιν . εἰ οὗν μήτε βαρεῖαι μήτε κοῦφαι αἱ στιγμαί εἰσιν , οὐδ’ ἄν κοῦφα σώματα οὐδὲ βαρέα εἴη , εἴπερ αἱ μὲν γραμμαὶ ἐκ στιγμῶν , τὰ δὲ ἐπίπεδα ἐκ γραμμῶν , τὰ δὲ σώματα ἐξ ἐπιπέδων . Δείξας δὲ διὰ μέσου τοῦ πυκνοῦ καὶ μανοῦ , ὅτι ἡ στιγμὴ οὔτε βαρεῖα οὔτε κούφη ἐστί , καὶ διὰ τοῦ μαλακοῦ ἢ σκληροῦ τὸ αὐτὸ δείκνυσι κατηγορικῶς · τὸ βαρὺ ἢ σκληρόν ἐστιν ἢ μαλακόν · ἀνάγκη γὰρ πᾶν σῶμα θατέρῳ τούτων κατέχεσθαι · τὸ σκληρὸν καὶ τὸ μαλακὸν διαιρετά , εἴπερ τὸ μὲν μὴ ὑπείκει εἰς ἑαυτό , τὸ δὲ ὑπείκει · ἄμφω γὰρ ἐν διαστήματι λέγεται , τὸ δὲ διεστὼς διαιρετόν · ὥστε πάλιν τὸ μὲν βαρὺ διαιρετόν , εἴτε σκληρὸν εἴτε μαλακὸν εἴη · ἡ δὲ στιγμὴ οὐ διαιρετή · ἡ ἄρα στιγμὴ οὐ βαρεῖα οὐδὲ κούφη · οὐδὲ τὰ σώματα ἄρα · εἰ οὖν τὰ σώματα βαρέα καὶ κοῦφα , οὐκ ἂν εἴη ἐξ ἐπιπέδων . p . 299b u Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ ἐκ μὴ ἐχόντων βάρος ἔσται βάρος ἓως τοῦ ὥστε καὶ μία στιγμὴ βάρος ἕξει . Δείξας , ὅτι οὐκ ἔστιν ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα , ἐκ τοῦ αὐτὰ μὲν βάρος ἔχειν καὶ κουφότητα , τὰς δὲ στιγμὰς μήτε βαρείας εἶναι μήτε κούφας , καὶ τοῦτο διὰ τριῶν δείξας ἐπιχειρημάτων , ὅτι ἡ στιγμὴ οὔτε βαρεῖα οὔτε κούφη ἐστίν , ἐφεξῆς τὸ πρῶτον τῶν ὑποτεθέντων δείκνυσιν , I ὅτι , εἰ σύγκειταί τι ἔκ τινων , ἀδύνατον τῶν συντιθέντων μηδὲν ἐχόντων βάρος τὸ συγκείμενον βάρος ἔχειν . καί ἐστιν αὐτῷ τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα τοιοῦτον · εἰ ἐξ ἀβαρῶν τὸ βάρος ἔχον γίνεται , πόσα ἄρα ἀβαρῆ συνελθόντα βάρος ποιήσει ; δῆλον γάρ , ὡς ἀριθμὸς ἀβαρῶν συνελθόντων ποιήσει τι βάρος · τοῦτον δὲ πῶς ὁριοῦσι ; τί γὰρ μᾶλλον ὁ ῥηθεὶς ὑπ’ αὐτῶν ἀριθμὸς ἀληθὴς ἢ ὁ ἑνὶ ἐλάττων ἢ ὁ ἑνὶ πλείων , οὐχ ἕξουσιν εἰπεῖν πάντων ὁμοίως τῶν συνιόντων ἀβαρῶν ὄντων , εἰ μὴ πλάσμα μόνον ἀναίτιον λέγοιεν . δεύτερον δὲ ἐπάγει δεικνύς , ὅτι οἱ ἐξ ἀβαρῶν συνελθόντων λέγοντες γίνεσθαι βάρος ἀντιφάσει περιπίπτουσι · δειχθήσεται γάρ , ἃ λέγουσιν ἀβαρῆ , βάρος ἔχοντα ἕκαστον . δείκνυσι δὲ προλαβὼν ἐναργὲς λῆμμα τὸ πᾶν μεῖζον βάρος τοῦ ἐλάττονος βάρους βάρει μεῖζον εἶναι · οὐ γὰρ δὴ γλυκύτητι ὑπερέχει τινὸς τὸ βαρύτερον αὐτοῦ , ἀλλὰ βάρει · καὶ ἕτερον , ὅτι τὸ βαρέος βαρύτερον ἀνάγκη βαρὺ εἶναι ὥσπερ καὶ τὸ λευκοῦ λευκότερον λευκόν . εἰ οὖν τὸ ἐκ τεσσάρων στιγμῶν βάρος ἔχει , τὸ δὲ ἐκ πλειόνων τοῦ ἐκ τεσσάρων βαρέος ὄντος οἷον τὸ ἐκ πέντε βαρύτερόν ἐστι , τὸ δὲ βαρέος βαρύτερον βαρύ ἐστι καὶ βάρει ὑπερέχει , τὸ ἄρα ἐκ πέντε στιγμῶν τοῦ ἐκ τεσσάρων βάρει ὑπερέχειν ἀνάγκη στιγμῇ ὑπερέχον · ἀφαιρεθέντος οὖν τοῦ ἴσου , τουτέστιν ἀπὸ τῶν πέντε στιγμῶν ἀφαιρεθεισῶν τεσσάρων , μία στιγμὴ ὑπολείπεται , ᾗ ὑπερέχουσαι αἱ πέντε τῶν τεσσάρων βάρει ὑπερεῖχον · οὐ γὰρ ἄλλῳ τινὶ ὑπερεῖχον ἢ τῇ στιγμῇ βάρει ὑπερέχουσαι · ὥστε ἑκάστη τῶν στιγμῶν βάρος ἕξει . Καὶ ὁ μὲν Ἀλέξανδρος οὕτω συνήγαγε τὸν λόγον · οὗ ἀφαιρεθέντος τὸ μεῖζον βάρος ἔλαττον γίνεται , βαρὺ τοῦτο · στιγμῆς δὲ ἀφαιρεθείσης τὸ μεῖζον βάρος ἔλαττον γίνεται · ἡ στιγμὴ ἄρα βαρύ . ἐπειδὴ δὲ ὁ Ἀριστοτέλης οὐ τῆς στιγμῆς ἀφαιρεθείσης εἶπεν , ἀλλὰ τοὐ ἴσου , μήποτε οὕτω μᾶλλον συνακτέον τὸν λόγον · ὃ τοῦ ἴσου βάρους ἀφαιρεθέντος καταλείπεται ἐν τῷ βαρυτέρῳ , βαρὺ τοῦτό ἐστι · στιγμὴ δέ ἐστιν ἡ καταλειπομένη . Ταῦτα τοίνυν ὑπὸ τοῦ Ἀριστοτέλους ῥηθέντα ὡς μὲν πρὸς ἄνδρας ἐξ ἐπιπέδων μαθηματικῶν ὄντως γεννῶντας τὰ σώματα καλῶς εἴρηται καὶ φυσικῶς , ὡς δὲ πρὸς τοὺς Πυθαγορείους φυσικὰ καὶ ἔνυλα καὶ βάθος τι ἔχοντα λέγοντας τὰ ἐπίπεδα οὐκ ἄν ἁρμόττοι τὰ εἰρημένα . καὶ γὰρ καὶ ὁ Τίμαιος αὐτὸς διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἐπιπέδων βαρύτερα γίνεσθαι τὰ σώματά φησι λέγων “ τρίτον δὲ τὸ εἰκοσάεδρον , βάσεων μὲν εἴκοσι , γωνιῶν δὲ δώδεκα , ὕδατος στοιχεῖον , πολυμερέστατον καὶ βαρύτατον . ” καὶ ὁ τοῦ Πλάτωνος δὲ Τίμαιος ἐλαφρότατόν φησι τὸ ἐξ ὀλίγων συνεστὼς τῶν αὑτοῦ μερῶν . Ἐπισημαίνονται δέ τινες καὶ τὸ λέγειν , ὅτι ἀδύνατόν ἐστιν ἑκατέρου μηδὲν ἔχοντος βάρος τὰ ἄμφω ἔχειν βάρος · καὶ γὰρ καὶ κατ’ αὐτόν , φασί , μήτε τῆς ὕλης I μήτε τοῦ εἴδους βάρος ἐχόντων τὸ ἐξ ἀμφοῖν ἔχει βάρος . ἀλλὰ ταύτην τὴν ἀπορίαν προλαβὼν διέλυσεν ὁ Ἀριστοτέλης · ἡ μὲν γὰρ ὕλη καὶ τὸ εἶδος στοιχεῖα ὄντως ὄντα τοῦ συνθέτου δυνάμει βαρέα ὄντα συνελθόντα ἐνεργείᾳ ποιεῖ τὸ ἐξ αὐτῶν βαρύ , τὴν δὲ στιγμὴν ἔδειξεν ὁ Ἀριστοτέλης οὐ δυνάμει ἀλλ’ ἐνεργείᾳ βαρεῖαν οὖσαν , ἐὰν ὑποτεθῇ ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα . καὶ γὰρ οἱ τὰ σώματα λέγοντες ἐξ ἐπιπέδων ἢ τὰ ἐπίπεδα ἐκ γραμμῶν ἢ τὰς γραμμὰς ἐκ στιγμῶν οὐχ ὡς ἐξ ὕλης καὶ εἲδους , ἀλλ’ ὡς ἐκ μερῶν ἐκείνων συγκεῖσθαί φασιν · ἡ μὲν γὰρ ὕλη καὶ τὸ εἶδος καὶ ὅλως τὰ κυρίως στοιχεῖα δυνάμει ὄντα εἰς ἐνέργειαν πρόεισι συνιόντα · καὶ οὕτως σὰρξ καὶ ὀστοῦν καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον τῶν συνθέτων ἐκ τῶν τεσσάρων γίνεται στοιχείων συναλλοιουμένων ἀλλήλοις καὶ μηκέτι εἰλικρινῆ τὴν ἑαυτῶν φύσιν ἐχόντων ἐν τῷ συνθέτῳ , ὁ δὲ τοῖχος ἐκ λίθου καὶ πηλοῦ γίνεται συντιθεμένων , ἀλλ’ οὐ συναλλοιουμένων · διὸ ἡ τῶν μερῶν φύσις κατ’ ἐνέργειαν οὖσα καὶ ἐν τῷ ὅλῳ ἐστίν · οὕτω δὲ καὶ ἐξ ἐπιπέδων τὸ σῶμα ἄν εἴη . p . 299b23 Ἒτι εἰ μὲν τὰ ἐπίπεδα μόνον κατὰ γραμμὴν ἓως τοῦ ἐκ τῶν οὕτω συντιθεμένων ἐπιπέδων . Oἱ ἐκ τῶν ἐπιπέδων τὰ σώματα γεννῶντες τὴν σύνθεσιν τῶν ἐπιπέδων οὐ κατὰ ἐφαρμογὴν αὐτῶν τὴν κατὰ πλάτος ποιοῦνται , ἀλλὰ κατὰ τὰ γραμμικὰ πέρατα · οὕτω γὰρ στερεὰς γωνίας ποιοῦντες διαφερούσας ἀλλήλων κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιπέδων τὰ διάφορα σώματα ἐγέννων . τριῶν μὲν γὰρ τριγώνων ἰσοπλεύρων εἰς μίαν κορυφὴν συναγομένων καὶ κατὰ τὰς περιεχούσας γραμμὰς συνημμένων καὶ βάσιν ἐχόντων τρίγωνον ἰσόπλευρον ἡ πυραμὶς γίνεται τέσσαρας ἔχουσα στερεὰς γωνίας , ὧν ἑκάστη ἐκ τριῶν γωνιῶν συνέστηκεν ἀπὸ διμοίρου ὀρθῆς οὐσῶν διὰ τὸ ἰσόπλευρα εἶναι τὰ τρίγωνα . τὸ δὲ ὀκτάεδρον σύγκειται μὲν ἐξ ὀκτὼ τριγώνων πάντῃ ἰσοπλεύ - ρων εἴκοσι τέσσαρας γωνίας ἐχόντων ἐπιπέδους , διὸ στερεὰς ἓξ ἔχει γωνίας ἑκάστην ἐκ τεσσάρων ἐπιπέδων συγκειμένην . τὸ δὲ εἰκοσάεδρον σύγκειται μὲν ἐξ εἴκοσι τριγώνων ἰσοπλεύρων , ἑξήκοντα δὲ οὐσῶν ἐπιπέδων γωνιῶν ἑκάστης ἐν αὐτῷ στερεᾶς γωνίας ἐκ πέντε ἐπιπέδων ὁμοίων συνισταμένης δώδεκα ἔχει στερεὰς γωνίας . ὁ δὲ κύβος σύγκειται μὲν ἐκ τεσσάρων τετραγώνων , ὧν ἕκαστον σύγκειται ἐκ τεσσάρων τριγώνων ἰσοσκελῶν ὀρθογωνίων τὰς κορυφὰς ἐν τῷ κέντρῳ τοῦ τετραγώνου συνημμένας ἐχόντων καὶ πλευρὰς μὲν τὰ τμήματα τῶν τοῦ τετραγώνου διαμέτρων , βάσεις δὲ τὰς τοῦ τετραγώνου πλευράς · ἔχει δὲ ὁ κύβος στερεὰς γωνίας ὀκτὼ ἑκάστην ἐκ τριῶν ὀρθῶν ἐπιπέδων γω|νιῶν συνισταμένην . τὸ δὲ δωδεκάεδρον σύγκειται μὲν ἐκ δώδεκα πενταγώνων ἰσοπλεύρων τε καὶ ἰσογωνίων , ἔχει δὲ στερεὰς γωνίας εἴκοσιν ἑκάστην ἐκ τριῶν τοὐ πενταγώνου ἐπιπέδων γωνιῶν συνισταμένην , ὧν ἑκάστη μιᾶς ὀρθῆς καὶ πέμπτου ἐστί . Λέγει οὖν ὁ Ἀριστοτέλης πρὸς αὐτούς , ὅτι τῆς τοιαύτης συνθέσεως τῶν ἐπιπέδων κατὰ γραμμὴν οὔσης , εἰ μὲν μόνον οὕτω πεφυκέναι λέγουσι συντίθεσθαι τὰ ἐπίπεδα , ἄτοπον λέγουσι · δεῖ γάρ , ὥσπερ γραμμὴ πρὸς γραμμὴν ἀμφοτέρως συντίθεται καὶ κατὰ μῆκος καὶ κατὰ πλάτος · λέγει δὲ κτὰ πλάτος μέν , ὃ κατὰ γραμμὴν ἐφεξῆς καλεῖ , ἐπιτιθεμένην , κατὰ μῆκος δὲ οὐκ ἐπιτιθεμένην , ἀλλὰ προστιθεμένην , οὐ κατὰ γραμμήν , ἀλλὰ κατὰ σημεῖον , καὶ διὰ τούτου μὲν τοῦ τρόπου τὸ μῆκος αὔξουσαν , διὰ δὲ τοῦ κατὰ γραμμὴν τὸ πλάτος , εἴπερ γραμμῶν συντιθεμένων ἐπίπεδον γίνεται , ὥσπερ ἐπιπέδων σῶμα · ὡς οὖν ἡ γραμμὴ διχῶς συντίθεται , οὕτω χρὴ καὶ τὸ ἐπίπεδον μὴ μόνον κατὰ γραμμὴν καὶ μῆκος συντίθεσθαι , ὡς οὗτοι λέγουσιν , ἀλλὰ καὶ κατὰ πλάτος , ὥστε ἐφαρμόζειν ἀλλήλοις τὰ ἐπίπεδα , ὡς ἐφήρμοζον ἀλλήλαις καθ’ ὅλον τὸ μῆκος αἱ γραμμαὶ αἱ κατὰ γραμμὴν ἐπιτιθέμεναι , ἀλλ’ οὐχὶ αἱ προστιθέμεναι . ἀλλ’ εἰ καὶ κατὰ πλάτος ἐνδέχεται συντίθεσθαι τὰ ἐπίπεδα ὥσπερ τὰς γραμμὰς καὶ κατὰ μῆκος , ἔσται τι σῶμα τὸ ἐκ τῶν οὕτω συντιθεμένων ἐπιπέδων γινόμενον , εἴπερ τὸ ἐξ ἐπιπέδων συντιθέμενον σῶμά ἐστιν , ὃ οὔτε στοιχεῖον οὔτε ἐκ στοιχείων ἐστίν · οὔτε γὰρ τῶν τεσσάρων τι σωμάτων , ὧν ἡ γένεσις κατὰ γραμμὴν συντιθεμένων · οὔτε γὰρ πυραμὶς οὔτε ἄλλο τι τῶν συστοίχων οὔτε σύνθετόν τι ἐκ τούτων σῶμα οὔτε πῦρ οὔτε ἀὴρ οὔτε ἄλλο τι τούτων · οὐδὲν δὲ σῶμα οἷόν τε εἶναι ὃ μὴ στοιχεῖόν ἐστιν ἢ ἐκ στοιχείων σύγκειται . Ταῦτα τοῦ Ἀριστοτέλους εἰπόντος ῥητέον , ὅτι , εἰ μὲν πᾶσαν σύνθεσιν ἐπιπέδων σῶμα ποιεῖν ἔλεγον οἱ οὕτως ὑποθέμενοι , ἀλλὰ μὴ τὴν κατὰ γραμμὰς συντιθεμένην , καλῶς ἂν ἐλέγετο ταῦτα , εἰ δὲ κατ’ ἐκείνην μόνην , καθ’ ἣν ἡ ἐπίπεδος φύσις περιέχει τὸ στερεόν , ὡς ὁ Πλατῶν φησίν , οὐδὲν ἄν εἴη πρὸς ἐκείνους τὰ εἰρημένα . ἔπειτα οὐδὲν θαυμαστὸν κατὰ πλάτος συντιθεμένων τῶν ἐπιπέδων ἀτελές τι καὶ παρὰ φύσιν ἐν τοῖς ἐσχάτοις ὑφίστασθαι · καὶ γὰρ καὶ κατ’ αὐτὸν ἐν τῇ τῶν στοιχείων μεταβολῇ εἴη ἄν τινα ἀποτυγχανόμενα , ὡς μήτε στοιχεῖα μήτε ἐκ στοιχείων εἶναι . Ἐπειδὴ δὲ ὁ Ἀλέξανδρος καὶ καθ’ αὑτὸν ἀντιλέγειν πειρᾶται τῷ λόγῳ , ἴδωμεν καὶ τὰ ὑπ’ ἐκείνου λεγόμενα . ὅτι γάρ , φησίν , ἐξ ἐπιπέδων τὴν γένεσιν ἀληθῶς ἐποίουν καὶ οὐ διὰ τὴν πρὸς τὰ ἁπλᾶ σώματα τῶν σχημάτων τούτων ὁμοιότητα , καὶ ὅτι εὐλόγως αὐτοῖς ὁ Ἀριστοτέλης ἀντιλέγει , δῆλον ἐκ τοὐ διὰ τοῦτο λέγειν τὰ μὲν ἄλλα σώματα εἰς ἄλληλα ποιεῖσθαι τὴν μεταβολήν , ὅτι ἡ γένεσις αὐτοῖς ἐκ | τῶν ὁμοίων ἀλλήλοις σκαληνῶν ὀρθογωνίων τριγώνων ἐστίν , ἐξ ὧν σύγκειται τὰ ἰσόπλευρα τρίγωνα , τὴν δὲ γῆν εἰς μηδὲν τῶν ἄλλων μεταβάλλειν , ὅτι μόνη ἐξ ἰσοσκεγραμμὴν λῶν ὀρθογωνίων τριγώνων γέγονεν . ἀλλ’ ὅτι μὲν οὐκ ἀναγκαῖον τὴν κατὰ ὁμοιότητα τῶν σχημάτων πρὸς τὰ στοιχεῖα ἐξήγησιν ἐκβάλλειν διὰ τὸ μὴ πάντα τὰ στοιχεῖα ἐκ τοῦ αὐτοῦ λέγεσθαι τριγώνου , πρόδηλον ἄν εἴη · εἰ γὰρ τὰ ἄλλα συμβολικῶς εἴρηται , τί κωλύει καὶ τούτου συμβολικῶς ἀκούειν ; ὅτι δὲ ἀρχοειδέστεραί εἰσιν αἱ κατὰ τὰ σχήματα αἰτίαι τῶν κατὰ τὰς ποιότητας , δῆλον , εἴπερ καὶ αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης πρὸ τῶν ἄλλων ποιοτήτων ἐγγίνεσθαι τὰ σχήματα τῇ ὕλῃ νομίζει · τοῦτο δὲ δῆλον ἐκ τοῦ τὺ παρ’ αὐτῷ δεύτερον καλούμενον ὑποκείμενον ὂν τὸ ἄποιον λέγεσθαι σῶμα · τῷ δὲ σώματι καθὸ σῶμα τριχῇ διαστατῷ ὄντι συνουσίωται τὸ σχῆμα καὶ μάλιστα πεπερασμένου ὄντος αὐτοῦ , ὡς αὐτὸς ἀποδείκνυσιν ἀλλὰ τί , φησίν , διοίσει τῆς Δημοκρίτου δόξης ἡ ἐκ τῶν ἐπιπέδων λέγουσα , εἴπερ καὶ αὐτὴ κατὰ τὰ σχήματα εἰδοποιεῖσθαι τὰ φυσικὰ σώματά φησι , ῥᾴδιον δὴ καὶ πρὸς τοῦτο λέγειν , ὅτι κατὰ τοῦτο μὲν οὐδὲν διαφέρει · καὶ γάρ , ὅπερ καὶ πρότερον εἶπον , Δημόκριτον ὁ Θεόφραστος ἱστορεῖ ὡς ἰδιωτικῶς ἀποδιδόντων τῶν κατὰ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν καὶ τὰ τοιαῦτα αἰτιολογούντων ἐπὶ τὰς ἀτόμους ἀναβῆναι · διαφέρει δὲ ἴσως ταύτης ἐκείνη ἡ δόξα καὶ τῷ ἁπλούστερόν τι τῶν σωμάτων προϋποθέσθαι τὸ ἐπίπεδον τῶν ἀτόμων σωμάτων οὐσῶν καὶ τῷ συμμετρίας καὶ ἀναλογίας δημιουργικὰς τοῖς σχήμασιν ἐνιδεῖν καὶ τῷ περὶ τῆς γῆς ἀλλοίως διαιτᾶσθαι . p . 2299b31 Ἒτι μὲν πλήθει βαρύτερα τὰ σώματα τῶν ἐπιπέδων ἕως τοῦ τὸ γὰρ τῆς γῆς ἐπίπεδον ἔσται βαρύτερον ἢ τὸ τοὐ πυρός . Καὶ τοῦτο πάλιν ἀπὸ τῆς βαρύτητος αὐτοῖς ἐπάγει τὸ ἐπιχείρημα . ἔστι δὲ τοιοῦτον · εἰ πλήθει μὲν τῶν ἐπιπέδων βαρύτερα τὰ σώματά ἐστιν , ὀλιγότητι δὲ ἐλαφρότερα , ὡς ἐν τῷ Τιμαίῳ γέγραπται · λέγει γὰρ “ ἒτι τε ἐλαφρότατον τὸ ἐξ ὀλίγων συνεστὼς τῶν αὑτοῦ μερῶν ” ὡς πάντων ἰσορρόπων ὄντων τῶν ἐπιπέδων · ἕξει καὶ ἡ γραμμὴ καὶ ἡ στιγμὴ βάρος , ὅπερ ἀδύνατον δέδεικται . εἰ γὰρ παρὰ τὸ πλῆθος τῶν ἐπιπέδων βαρύτερον γίνεται τὸ σῶμα , δῆλον , ὅτι ἕκαστον αὐτῶν εἰς βαρύτητα σ.υντελεῖ · τὸ γὰρ πλέον βάρος , τουτέστι τὸ βαρύτερον , βάρει βαρύτερόν ἐστιν . εἰ οὖν τὰ ἐπίπεδα βαρέα , ἐξ ὧν τὸ σῶμα , καὶ αἱ γραμμαὶ βαρεῖαί εἰσιν , ἐξ ὧν τὰ ἐπίπεδα , καὶ αἱ στιγμαί , ἐξ ὧν αἱ γραμμαί · ὁ γὰρ αὐτός ἐστι λόγος , διότι πέρατα ὁμοίως πάντα . ἀλλὰ μὴν τὸ τὴν στιγμὴν βάρος ἔχειν δέδεικται διὰ πλειόνων ἀδύνατον , εἴπερ τὸ μὲν βάρος διαιρετόν , ἡ δὲ στιγμὴ ἀδιαίρετον . εἰ δὲ μὴ τῷ πλήθει τῶν ἐπιπέδων ἡ κατὰ τὸ βάρος διαφορὰ τοῖς σώμασιν ἀκολουθεῖ , ἀλλ’ ἀνάπαλιν τῷ τὴν γῆν βαρεῖαν εἶναι , τὸ δὲ πῦρ κοῦφον , τὰ μὲν τῆς γῆς ἐπίπεδα βαρέα ἐστί , τὰ δὲ τοῦ πυρὸς κοῦφα . ὅπερ αὐτὸς εἶπε διὰ τοῦ τὸ γὰρ τῆς γῆς ἐπίπεδον ἔσται βαρύτερον ἢ τὸ τοῦ πυρὸς ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν · τὸ γὰρ τῆς γῆς ἐπίπεδον ἔσται βαρύ , τὸ δὲ τοῦ πυρὸς κοῦφον · εἰ δὲ τοῦτο , καὶ τῶν γραμμῶν πάλιν καὶ τῶν στιγμῶν ἡ αὐτὴ ἔσται διαφορά , ὥστε καὶ οὕτως ἀκολουθέσει τὸ ἀδύνατον τὸ τὴν στιγμὴν βάρος ἔχειν ἢ κουφότητα . εἰ οὖν ἀνάγκη , εἰ ἐξ ἐπιπέδων ἐστὶ τὰ σώματα , ἡ τῷ πλήθει τῶν ἐπιπέδων βαρύτερα καὶ κουφότερα αὐτὰ εἶναι ἢ διὰ τὸ τὰ μὲν φύσει βαρέα εἶναι τῶν σωμάτων , τὰ δὲ κοῦφα , καὶ τῶν ἐπιπέδων , ἐξ ὧν συνεστήκασι , τὰ μὲν βαρέα ἐστί , τὰ δὲ κοῦφα , ἑκατέρᾳ δὲ τῶν ὑποθέσεων ἀδύνατόν τι ἀκολουθεῖ τὸ τὴν στιγμὴν βάρος ἔχειν ἡ κουφότητα , ἀδύνατον τὸ ἐξ ἀρχῆς ἐστι τὸ ἐξ ἐπιπέδων εἶναι τὰ σώματα . καὶ πρὸς τοῦτο δὲ τὸ αὐτὸ ῥητέον , ὃτι οὐ μαθηματικὰ τὰ ἐπίπεδα ὑποτίθενται , ὥστε ἀνάλογον εἶναι , ὡς ἐπίπεδα πρὸς σῶμα , οὕτω γραμμὰς πρὸς ἐπίπεδον καὶ στιγμὰς πρὸς γραμμήν . p . 300α7 Ὃλως δὲ συμβαίνει ἢ μηθέν ποτε εἶναι μέγεθος ἓως τοῦ σῶμα δὲ μηδέν . Τοῦτο ἔτι βιαιότερον τὸ ἐπιχείρημα οὐκ ἀπὸ τῆς συνθέσεως τῶν ἐπιπέδων , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἀναλύσεως εἰλημμένον . συμβήσεται γάρ , φησί , ποτε κατὰ τοῦτον τὸν λόγον μηδὲν εἶναι μέγεθος ἐν τοῖς οὖσιν ἢ ἐνδέχεσθαι μὴ εἶναι · τὸ δὲ ἐνδέχεσθαι μὴ εἶναι τοῦ μὴ εἶναι ἰῷ χρόνῳ διαφέρει . πῶς οὖν τοῦτο συμβήσεται ; εἴπερ ὁμοίως ἔχει , φησί , στιγμὴ μὲν πρὸς γραμμήν · αὐτὸς δὲ ἀντὶ τῆς στιγμῆς τὴν μονάδα παρέλαβε κατὰ τὸ κοινὸν τῆς ἀμερείας · γραμμὴ δὲ πρὸς ἐπίπεδον , τὸ δὲ ἐπίπεδον πρὸς σῶμα , ὥσπερ τὸ σῶμα εἰς ἐπίπεδα κατ’ αὐτοὺς διαλύεται , διότι καὶ ἐκ τούτων συνέστηκεν , οὕτω καὶ τὸ ἐπίπεδον εἰς γραμμὰς οἷόν τε διαλυθῆναι καὶ τὰς γραμμὰς εἰς στιγμάς · ἐνδέχεται οὖν σημεῖα μόνον εἶναί ποτε , μηδὲν δὲ μέγεθος . ἐνταῦθα ὁ Ἀλέξανδρος αἰσθόμενος τῆς ὁμοίας ἐνστάσεως “ οὐκέτι , φησί , τοῖς ἐξ ὕλης καὶ εἴδους τὰ σώματα λέγουσιν ἀκολουθεῖ τὸ ἐνδέχεσθαι μηδὲν εἶναι μέγεθος · οὐ γὰρ σώματος γένεσίς ἐστι κατ’ αὐτούς , ἀλλὰ τοῦδε τοῦ σώματος , οὗ δέ ἐστιν ἡ γένεσις , ἐκείνου καὶ ἡ φθορά . ἔτι οὐκ ἔστιν ἡ ὕλη κατ’ αὐτοὺς ἐνεργείᾳ , κατὰ δὲ τοὺς τὰ ἐπίπεδα ἔστιν . ἴσως δέ , φησίν , οὐδὲ ἡ ὕλη εἴη ἂν αὐτὴ καθ’ αὑτὴν ἀμεγέθης ” . καὶ πρὸς μὲν τοῦτο ῥητέον · εἰ λέγει ὁ Ἀριστοτέλης “ ἔστι γὰρ καὶ σώματος ὕλη καὶ μεγάλου καὶ μικροῦ ἡ αὐτή,’’ πῶς ἕξει τῷ ἑαυτῆς λόγῳ I μέγεθος ἡ ὕλη , εἴπερ σώματός ἐστιν ὕλη ἄλλη οὖσα δηλονότι παρὰ τὸ σῶμα , καὶ εἴπερ καὶ μεγάλου καὶ μικροῦ ἡ αὐτή ; εἰ γὰρ ἔχει μέγεθος , πεπερασμένον πάντως τοσονδί . πρὸς δὲ τὸν τοῦ Ἀριστοτέλους λόγον ῥητέον , ὡς , εἰ μόνον ἀναλύοιτο τὰ ἐν γενέσει , ἀλλὰ μὴ καὶ συντιθοῖτο κατὰ τοὺς ἐνεργοῦντας ἀεὶ δημιουργικοὺς λόγους καὶ τὴν οὐράνιον κίνησιν καὶ τὴν εἰς ἄλληλα καὶ ὑπ’ ἀλλήλων δρᾶσίν τε καὶ πεῖσιν , καὶ κατὰ τοὺς ἐξ ὕλης καὶ εἴδους λέγοντας τὴν γένεσιν , κἄν μέγεθος μὴ ἐνδέχεταί ποτε μὴ εἶναι , διότι ἡ ἄλλου φθορὰ ἄλλου γένεσίς ἐστιν ἐν τοῖς ἁπλοῖς , ἀλλὰ ἄνθρωπον ἐνδέχεται μὴ εἶναι καὶ ἵππον πάντων εῖς τὰ στοιχεῖα διαλυθέντων καὶ ἄλλων μὴ συστάντων , οὐδὲν δὲ ἧττον ἄτοπον τοῦτο τοῦ μέγεθος μὴ εἶναι . Πάλιν δὲ ὁ Ἀλέξανδρος “ πρὸς τοὺς λέγοντας , φησίν , ὅτι οὐ τὰ φυσικὰ σώματα ὁ Πλατῶν ἐκ τῶν ἐπιπέδων ἐν τῷ Τιμαίῳ συνίστησιν , ἀλλὰ τὸ εἶδος ἑκάστου τῶν σωμάτων , καθ’ ὃ ἕκαστόν ἐστιν αὐτὸ τοῦτο , ὅ ἐστι , τὸ δὲ εἶδος ἀσώματον , τοῦτο δὲ τὸ γεννώμενον εἶδος ἐκ τῶν ἐπιπέδων γενόμενον ἐν τῇ ὕλῃ τὸ μὲν πῦρ ποιεῖ , τὸ δὲ ὕδωρ , τὸ δὲ γῆν , τὸ δὲ ἀέρα , ὥστε οὐ τὸ ἔνυλον σῶμα , ὥς φησιν Ἀριστοτέλης , ἐξ ἐπιπέδων γεννᾷ ὁ Πλατῶν · πρὸς τούτους οὖν , φησί , ῥητέον , ὅτι , κἂν δέξηταί τις τοῦτο αὐτὸν βούλεσθαι λέγειν , ἀλλ’ οὖν καὶ οὕτως ἐξ ἐπιπέδων αὐτῷ γεννᾶται τὸ βάθος . οὐ γὰρ ἀβαθὴς ἡ ἐκ τῶν τριγώνων γινομένη πυραμίς · πυραμὶς γὰρ ἐπίπεδος οὐκ ἔστιν οὐδὲ τῶν ἄλλων οὐδὲν τῶν συστοίχων τᾖ πυραμίδι . ἕπεται δὲ τῷ ἐκ τῶν ἀβαθῶν τὸ βάθος γεννῶντι καὶ ἐκ τῶν ἀπλα - τῶν τὸ πλάτος ποιεῖν καὶ ἐκ τῶν ἀδιαστάτων τὸ μῆκος πρὸς τῷ , φησί , μηδὲ εὐλόγως αὐτοὺς λέγειν γένεσιν εἴδους γίνεσθαι . ὡς γὰρ οὐκ ἔστι γένεσις ὕλης , οὕτως οὐδὲ εἴδους καθ’ αὑτό , ἀλλ’ ἔστιν ἡ γένεσις τοὐ so συναμφοτέρου , καὶ τοῦτό ἐστι τὸ γινόμενον καὶ φθειρόμενον , γινόμενον μὲν τῇ παρουσία τοῦ εἴδους , φθειρόμενον δὲ τῇ ἀπουσίᾳ ” . ταῦτα τοῦ Ἀλεξάνδρου λέγοντος , ὅτι μὲν οὐκ ἐξ ἀβαθῶν τὸ βάθος γεννῶσιν οὐδὲ μαθηματικὰ αὐτῶν ἐστι τὰ ἐπίπεδα , εἴρηται πολλάκις · ἐχρῆν μέντοι ἐννοεῖν , ὅτι καὶ ἡμεῖς ἐξ ὕλης καὶ εἴδους ἀσωμάτων ὄντων καὶ ἀποίων σῶμα καὶ ἡμεῖς πεποιωμένον ποιοῦμεν , εἰ μὴ ἄρα λέγοι τις , ὅπερ καὶ πρότερον εἶπον , ὅτι τὰ μὲν ἐπίπεδα ὡς μέρη παραλαμβάνεται , ἡ δὲ ὕλη καὶ τὸ εἶδος ὡς στοιχεῖ . πῶς δὲ λέγει γένεσιν εἴδους μὴ εἶναι ; εἰ μὲν ὡς μὴ διὰ γενέσεως ἀλλὰ ἀχρόνως εἰς τὸ εἶναι παραγινομένου , καὶ τοῦτο μὲν ἀμφιδοξεῖται · πλὴν οἱ τὸ εἶδος ἐκ τῶν ἐπιπέδων λέγοντες γενέσθαι οὕτω ἔλεγον , ὡς ἐκ τοῦ μὴ εἶναι εἰς τὸ εἶναι παραγόμενον , εἴτε ἐν χρόνῳ εἴτε ἀχρόνως τοῦτο συμβαίνοι , εἴπερ ὄρα τινὲς ἦσαν οἱ οὕτω λέγοντες . | p . 300a12 Πρὸς δὲ τούτοις καὶ εἰ ὁ χρόνος ἕως τοῦ οἷον στιγμὴ γραμμῆς ἐστι . Κατὰ τὴν αὐτὴν ἐπιχείρησιν εἰς ἄλλο ἀτοπώτερον ἀπάγει τὸν λόγον . ἐπειδὴ γάρ , φησί , τὸ νῦν , οὐ τὸ πλατυκόν , ἀλλὰ τὸ ἄτομον , οἷον στιγμὴ γραμμῆς ἐστιν · ἀναλογίαν γὰρ ἔχει πρὸς ἄλληλα , ὡς στιγμὴ πρὸς γραμμήν , οὕτω τὸ νῦν πρὸς τὸν χρόνον · ἐάν τις λέγῃ καὶ τὸν χρόνον ὁμοίως ἔχειν τοῖς σώμασιν , ὥστε συγκεῖσθαι ἐκ τῶν νῦν ὡς ἐκεῖνα ἐκ τῶν στιγμῶν διὰ μέσων τῶν γραμμῶν καὶ τῶν ἐπιπέδων , ἢ ὁμοίως ἔχειν ταῖς γραμμαῖς ἐκ τῶν στιγμῶν συγκειμέναις , ἀναιροῖτο ἂν καὶ ὁ χρόνος ποτὲ διαλυθεὶς εἰς τὰ νῦν ἢ ἐνδέχοιτο ἀναιρεῖσθαι , ὅπερ ἐστὶν ἀτοπώτατον τό ποτε μὴ εἶναι χρόνον · εἰ γὰρ τὸ ποτὲ χρόνος , ταὐτὸν εἰπεῖν , ὅτι ἔστι χρόνος , ὅτε μὴ ἔσται χρόνος . ἐπειδὴ δέ , ἐξ ὧν ἕκαστον σύγκειται , εἰς ταῦτα καὶ διαλύεσθαι δοκεῖ , χώραν ἔσχεν ὁ τὴν εἰς τὰ νῦν ἀνάλυσιν τοῦ χρόνου ἐπάγων τοῖς ἐκ τῶν νῦν αὐτὸν συγκεῖσθαι λέγουσι , δῆλον δέ , ὅτι οἱ ἐξ ἐπιπέδων ἐνύλων καὶ φυσικῶν τὰ σώματα λέγοντες συγκεῖσθαι οὔτε τὴν γραμμὴν ἐκ στιγμῶν ἀναγκασθήσονται λέγειν οὔτε τὸν χρόνον ἐκ τῶν νυν . p . 3000a14 Τὸ δὲ αὐτὸ συμβαίνει καὶ τοῖς ἐξ ἀριθμῶν συντιθεῖιν ὅως τοῦ οὔτε βάρος ἔχειν . Ὅπερ συμβαίνει , φησί , τοῖς ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα συνιστῶσι καὶ ὅλως τοῖς ἐξ ἀβαρῶν τὰ βάρος ἔχοντα , τοῦτο συμβαίνει καὶ τοῖς ἐξ ἀριθμῶν τὸν κόσμον ποιοῦσι καὶ τὰ φυσικὰ πράγματα . αἱ γὰρ μονάδες οὐ τὰ σώματα συντιθέμεναι ποιοῦσιν , οὐχ ὅτι ἀδιαίρετοι ἀπλῶς · οὐδὲ γὰρ ἡ δυὰς συντιθεμένη ποιεῖ σῶμα οὐδὲ ἡ τριάς · ἀλλ’ ὅτι ἐξ ἄλλου εἴδους ποσότητός ἐστι τοῦ διωρισμένου , τὸ δὲ σῶμα ἐκ τοῦ συνεχοῦς , οὐδὲν δὲ συνεχὲς ἐκ διωρισμένου · ἀλλ’ οὐδὲ βάρος ἐστὶν ἐν τοῖς ἀριθμοῖς . ὅτι δὲ τοῖς ἐξ ἀριθμῶν λέγουσι τὰ ὄντα ἀκολουθεῖ τὸ ἐκ μονάδων λέγειν , πρόδηλον , εἴπερ οἱ ἀριθμοὶ ἐκ μονάδων εἰσί . δῆλον δέ , ὅτι ἐξ ἀριθμῶν ἔλεγον οὗτοι τὰ ὄντα ὡς τῶν ἀριθμῶν πάντα τὰ εἴδη ἀρχοειδῶς ἐν αὑτοῖς προειληφότων καὶ ὡς πάντων τῶν ἐν τῷ κόσμῳ εἰδῶν τοῖς ἀριθμοῖς διακεκοσμημένων , διότι καὶ “ πατέρα μακάρων καὶ ἀνδρῶν’’ τὸν ἀριθμὸν ἐξύμνουν καὶ ἀριθμῷ δέ τε πάντ’ ἐπέοικεν ἔλεγον . p . 300a20 Ὅτι δὲ ἀναγκαῖον ὑπάρχειν κίνησιν τοῖς ἁπλοῖς σώμασιν ἕως τοῦ παρὰ φύσιν δὲ ἔχει πολλὰς ἕκαστον . Δείξας τὸ πρῶτον ἀξίωμα τὸ λέγον , ὅτι ἀδύνατον ἐκ μὴ ἐχόντων βάρος συντεθῆναι τὸ βάρος ἔχον , δείξας δὲ καί , ὅτι ἡ | στιγμὴ βάρος οὐκ ἔχει , διὰ τοῦ τὸ μὲν βάρος διαιρετὸν εἶναι , τὴν δὲ στιγμὴν ἀδιαίρετον , καὶ προσθεὶς καὶ ἄλλα πρὸς τὸν ἐξ ἀρχῆς λόγον ἐπιχειρήματα νῦν τὸ δεύτερον τῶν προληφθέντων ἢ ὑποτεθέντων ἀποδείκνυσι τὸ λέγον , ὅτι τὰ αἰσθητὰ σώματα ἢ πάντα ἢ ἔνια βάρος ἔχει . δείκνυσι δὲ αὐτὸ διὰ τοῦ δεῖξαι , ὅτι ἀνάγκη κίνησιν ὑπάρχειν τοῖς ἁπλοῖς σώμασι κατὰ φύσιν καὶ ὅτι αὕτη κατὰ τὰς κατὰ φύσιν ῥοπὰς ἐπιτελεῖται , τουτέστι βαρύτητας καὶ κουφότητας · εἰ δὲ τοῦτο ; οὐκ ἐξ ἐπιπέδων ἡ τῶν σωμάτων γένεσις , εἴπερ τὰ μὲν σώματα βαρέα ἢ κοῦφά ἐστι , τὰ δὲ ἐπίπεδα οὔτε βάρος ἔχει οὔτε κουφότητα · οὔτε γὰρ αἱ γραμμαὶ οὔτε τὰ σημεῖα . ὅτι δὲ ἑκάστῳ τῶν ἁπλῶν σωμάτων κίνησις ὑπάρχει κατὰ φύσιν , δείκνυσι λαβὼν ἐκ τῆς ἐναργείας τὸ κινεῖσθαι τὰ ἁπλᾶ σώματα · φαίνεται γὰρ κινούμενα . ἀλλ’ εἰ μὲν κατὰ φύσιν αὐτὰ κινούμενα ἐλάμβανε , τὸ ζητούμενον ἐλάμβανεν ἐξ ἑτοίμου · τά τε γὰρ ἄνω καὶ τὰ κάτω κινούμενα εἰ κατὰ φύσιν ὑπετέθη κινούμενα , κατὰ κουφότητα ἄν καὶ βαρύτητα κινούμενα ἐλαμβάνετο , ὅπερ προὔκειτο δεικνύναι · διὸ τὸ κινεῖσθαι ὅλως ἐκ τῆς ἐναργείας λαβὼν παρὰ φύσιν αὐτὰ καὶ βίᾳ κινεῖσθαι ὑπέθετο . εἰ γὰρ μὴ κατὰ φύσιν , ἵνα μὴ τὸ ζητούμενον προλάβῃ , ἀνάγκη δὲ τὸ κινούμενον ἢ κατὰ φύσιν ἡ παρὰ φύσιν κινεῖσθαι , δῆλον , ὅτι παρὰ φύσιν ἄν κινοῖτο . ἀλλὰ δέδεικται ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει , ὅτι οὐχ οἷόν τε παρὰ φύσιν τι κινηθῆναι , ὃ μὴ φύσει καὶ κατὰ φύσιν κινητόν ἐστιν · ὃ γὰρ τὴν ἀρχὴν μὴ πέφυκεν ὅλως κινεῖσθαι , οὐδ’ ἄν τὴν ἀρχὴν κινηθείη ποτέ , ὃ δὲ πέφυκε κινεῖσθαι ἁπλοῦν ὂν ἁπλῆν κίνησιν , δῆλον , ὅτι καί που πέφυκε φέρεσθαι · ὥστε καὶ τῷ βίᾳ κινουμένῳ ἐστὶ κίνησις κατὰ φύσιν · ὑστέρα γὰρ ἡ παρὰ φύσιν κίνησις τῆς κατὰ φύσιν · εἰ ἄρα κινεῖται τὰ ἁπλᾶ σώματα παρὰ φύσιν , ἀνάγκη εἶναι αὐτῶν καὶ κατὰ φύσιν κίνησιν . ἀλλὰ κἄν τὸ παρὰ φύσιν κινούμενον πάντως καὶ κατὰ φύσιν κινεῖται , οὐκ ἤδη , ὅσαι αἱ παρὰ φύσιν εἰσὶ κινήσεις , τοσαύτας ἀνάγκη τὰς κατὰ φύσιν εἶναι · ἐν πᾶσι γὰρ μοναχῶς μὲν τὸ κατορθοῦν , τὸ δὲ παρεκβαίνειν τοῦ ὀρθοῦ καὶ ἁμαρτάνειν πολλαχῶς · ἁμαρτία δέ τις καὶ παρέκβασις τοῦ κατὰ φύσιν ἡ παρὰ φύσιν κίνησις . Ἀπορεῖ δὲ καὶ ἐνταῦθα καλῶς ὁ Ἀλέξανδρος , πῶς ἐν τῷ πρώτῳ τῆσδε τῆς πραγματείας εἰπὼν τὸ παρὰ φύσιν ἐναντίον εἶναι τῷ κατὰ φύσιν καὶ ἓν ἑνὶ ἐναντίον ἐνταῦθα παρὰ φύσιν δὲ ἔχει πολλὰς ἕκαστον εἶπε , καὶ λύει κἀνταῦθα πολλαχῶς τὴν ἀπορίαν , προσφυέστερον δέ , ὅτι παρὰ φύσιν πλείους ἐπὶ τῶν ἁπλῶν λέγοιντο ἂν κινήσεις , εἴ τις λαμβάνοι μὴ μόνον , ἣν κινεῖται , ἀλλὰ καὶ ἣν οὐχ οἷόν τέ ἐστι κινηθῆναι . τῷ γὰρ κάτωθεν ἄνω κινουμένῳ παρὰ φύσιν μὲν ἡ ἄνωθεν κάτω , ἣν καὶ κινεῖται βίᾳ , καὶ ἡ κύκλῳ δὲ παρὰ φύσιν ἄν λέγοιτο αὐτῷ , ἣν οὐδὲ κινεῖται ὅλως . εἰ δὲ ὁ Ἀριστοτέλης κινεῖσθαι λαβὼν ἀπὸ τῆς | ἐναργείας παρὰ φύσιν ὑπέθετο τὰς κινήσεις , οὐ χρή , οἶμαι , παρὰ φύσιν ἐκείνας λαμβάνειν , ἃς οὐ πέφυκε κινεῖσθαι , ἀλλὰ ἃς πέφυκεν . ἡ δὲ βῶλος οὐ μόνον ἄνω κινεῖται παρὰ φύσιν , ἀλλὰ καὶ λοξὰς κινήσεις ῥιπτουμένη κινεῖται οὐκέτι ἁπλᾶς οὔσας καὶ κύκλῳ περιαγομένας , κἀν μὴ περὶ τὸ τοῦ παντὸς μέσον . ὥστε ἡ μὲν παρὰ φύσιν ἁπλὴ μία τέ ἐστι καὶ ἐναντία τῇ κατὰ φύσιν , δύναται δὲ τὰ ἁπλᾶ βιαζόμενα καὶ μὴ ἁπλᾶς , ὡς εἴρηται , κινεῖσθαι κινήσεις . οἶδε δὲ καὶ ταύτην τὴν λύσιν τῆς ἀπορίας ὁ Ἀλέξανδρος . p . 300a27 Ἔτι δὲ καὶ ἐκ τῆς ἠρεμίας ἕως τοῦ εἰς τοῦτον τὸν τόπον φορά . Δείξας ἀπὸ τῆς παρὰ φύσιν κινήσεως , ὅτι ἀνάγκη κατὰ φύσιν εἶναι κίνησιν ἑκάστου τῶν ἁπλῶν σωμάτων , τὸ αὐτὸ καὶ ἀπὸ τῆς ἠρεμίας δείκνυσιν . ὑποθέμενος γὰρ πάλιν ὡς ἐναργὲς τὸ εἶναί τι ἠρεμοῦν , ὥσπερ τὴν γῆν ἐπὶ τοῦ μέσου , ἐρωτᾷ , πότερον κατὰ φύσιν ἠρεμεῖ ἐνταῦθα ἢ παρὰ φύσιν . καὶ γάρ , εἰ μὲν κατὰ φύσιν , δῆλον , ὅτι καὶ ἡ φορὰ ἡ ἐνταῦθα κατὰ φύσιν αὐτῷ · ἐν ᾧ γὰρ ἠρεμεῖ τι κατὰ φύσιν , εἰς τοῦτο καὶ φέρεται κατὰ φύσιν · ἡ δὲ ἐπὶ τὸ μέσον φορὰ κατὰ βαρύτητα γίνεται , ὥστε ἐστὶν ἡ κατὰ φύσιν φορὰ τὴν ἀρχὴν ἀπὸ βαρύτητος ἢ κουφότητος ἔχουσα . εἰ δὲ τὸ ἠρεμοῦν ἐπὶ τοῦ μέσου βίᾳ ἠρεμεῖ , πρόχειρον μὲν ἦν εἰπεῖν , ὅτι φέρεται κατὰ φύσιν ἀπὸ τοῦ μέσου · ἐν ᾧ γὰρ ἠρεμεῖ τι παρὰ φύσιν , ἀπὸ τούτου φέρεται κατὰ φύσιν · ὥστε πάλιν ἐστὶν ἡ κατὰ φύσιν κίνησις τὴν ἀρχὴν ἀπὸ κουφότητος ἔχουσα . ὁ δὲ μακροτέραν καὶ ἀκριβεστέραν ἴσως ἀπόδειξιν ἐπάγει ἀπὸ τοῦ βιαζομένου ἐπιχειρῶν . τὸ γὰρ βίᾳ ἠρεμοῦν ἐπὶ τοὐ μέσου ὑπό τινος πάντως βιαζόμενον καὶ κωλυόμενον ἠρεμεῖ , καὶ τὸ κωλῦον ἤτοι ἠρεμοῦν αὐτὸ κωλύει ἢ κινούμενον · ἀλλ’ εἰ μὲν ἠρεμοῦν , τὸν αὐτὸν κυκλήσομεν λόγον · ἢ γὰρ κατὰ φύσιν ἠρεμεῖ καί , ἔνθα ἠρεμεῖ , εἰς τοῦτο καὶ φέρεται κατὰ φύσιν ἢ παρὰ φύσιν καὶ βίᾳ · εἰ δὲ τοῦτο , περὶ τοῦ βιαζομένου καὶ κωλύοντος πάλιν ἔστι τὰ αὐτὰ ἐρωτᾶν . εἰ δὲ τὸ κωλῦον φέρεσθαι μὴ ἠρεμοῦν ἀλλὰ κινούμενον κωλύει , ὥσπερ Ἐμαὐτῷ ] πεδοκλῆς φησι τὴν γῆν ὑπὸ τῆς δίνης κωλυομένην ἠρεμεῖν , ἐρωτητέον · εἰ μὴ ἐκωλύετο ὑπὸ τῆς δίνης ἡ γῆ , ποῦ ἄν ἐφέρετο ; ἀνάγκη γὰρ ἢ εἰς ἄπειρον φέρεσθαι ἢ στῆναί που φερομένην · ἀλλ’ εἰς ἄπειρον φέρεσθαι ἀδύνατον , εἴπερ τὴν ἄπειρον ἀδύνατον διελθεῖν · οὐδὲν γὰρ γίνεται ὅλως , ὃ ἀδύνατόν ἐστι γενέσθαι . ἐπειδὴ γὰρ ἀδύνατον τὴν διάμετρον σύμμετρον τῇ πλευρᾷ γενέσθαι , τὴν ἀρχὴν οὐδὲ γίνεται · πανταχοῦ γὰρ ἐκεῖνο γίνεται κτὰ φύσιν , ὃ καὶ γενέσθαι δυνατόν , ἀδύνατον δὲ τὴν ἄπειρον διελθεῖν , ὥστε οὐδὲ κινεῖταί τι ταύτην . ἀνάγκη | οὖν , εἰ κινοῖτο μηδενὸς κωλύοντος πεπερασμένην κινηθῆναι καὶ στῆναί που τὸ φερόμενον μὴ βίᾳ ἀλλὰ κατὰ φύσιν . εἰ δὲ έστιν ἠρεμία κατὰ φύσιν , καὶ κίνησις ἔστιν κατὰ φύσιν ἡ εἰς τοῦτον τὸν τόπον φορά · ἐν ᾧ γάρ τι κατὰ φύσιν ἠρεμεῖ , ἐπ’ ἐκεῖνο καὶ κινεῖται κατὰ φύσιν . ὁ δὲ Ἀλέξανδρος τὸ ποῦ ἄν ἐφέρετο ἐπὶ τοῦ κωλύοντος τὴν γῆν φέρεσθαι ἀκούων καὶ οὐκ ἐπὶ τῆς γῆς “ δόξει , φησί , μὴ δείκνυσθαι τὸ προκείμενον ” . p . 300b8 Διὸ καὶ Λευκίππῳ καὶ Δημοκρίτῳ ἕως τοῦ ταύτην δὲ κόσμος ἔχει τὴν διάστασιν . Δείξας , ὅτι ἔστι κατὰ φύσιν κίνησις τοῖς σώμασι καὶ προτέρα γε τῆς παρὰ φύσιν · οὐδὲ γὰρ αὕτη ἄν ἦν μὴ οὔσης ἐκείνης · εὐθύνει τοὺς τὴν ἄτακτον καὶ παρὰ φύσιν κίνησιν πρὸ τῆς κατὰ φύσιν εἶναι λέγοντας . διττὴ δὲ ἦν αὕτη ἡ δόξα · οἱ μὲν γὰρ περὶ Λεύκιππον καὶ Δημόκριτον ἔλεγον ἀεὶ κινεῖσθαι τὰ πρῶτα κατ’ αὐτοὺς σώματα , τουτέστι τὰς ἀτόμους , ἐν τῷ ἀπείρῳ κενῷ βίᾳ , ὁ δὲ Τίμαιος πρὶν γενέσθαι τὸν κόσμον ἀτάκτως κινεῖσθαι τὰ στοιχεῖά φησι . λέγει οὖν πρὸς μὲν τὴν προτέραν δόξαν · εἰ ἄλλη ὑπ’ ἄλλης τῶν ἀτόμων βίᾳ καὶ παρὰ φύσιν κινεῖται ἀεί , τίς ἡ κατὰ φύσιν αὐτῶν κίνησις ; ἀνάγκη γὰρ τὴν κατὰ φύσιν ἑκάστου προϋπάρχειν , ᾗ παρυφέστηκεν ἡ παρὰ φύσιν , διὸ καὶ παρὰ φύσιν λέγεται · εἰ οὖν ὑπ’ ἀλλήλων βίᾳ κινοῦνται , δεῖ τὴν πρώτην κινοῦσαν μὴ βίᾳ κινουμένην κινεῖν ἀλλὰ κατὰ φύσιν ἡ ὑφ’ ἑαυτῆς κινουμένην ἢ ὑπὸ ἀκινήτου αἰτίου , ἵνα μὴ ἐπ’ ἄπειρον ἴωμεν · τὸ γὰρ βίᾳ κινούμενον ὤσει τινὶ καὶ μοχλείᾳ κινούμενον ὑπὸ κινουμένου κινεῖται · εἰ οὖν καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον ἰέναι , καὶ οὕτως οὐδὲν κινηθήσεται · ὥστε ἀνάγκη προϋπάρχειν τῆς παρὰ φύσιν κινήσεως τὴν κατὰ φύσιν , καὶ τίς αὕτη . λεγέτωσαν , καὶ μέντοι μὴ ἀεὶ εἶναι τὴν παρὰ φύσιν , εἴπερ προυπάρχειν αὐτῆς ἀνάγκη τὴν κατὰ φύσιν . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης τὸ ἀδύνατον τῆς τῶν ἀτόμων κινήσεως ἐνεδείξατο καὶ διὰ τοὐ ἐν τῷ κενῷ καὶ τῷ ἀπείρῳ κινεῖσθαι τὰ πρῶτα σώματα . εἰ γὰρ πᾶσα φορά ποθέν ποι , ἐξ ὡρισμένου εἰς ὡρισμένον , ἐν δὲ τῷ ἀπείρῳ οὐδὲν ὥρισται , οὐκ ἄν τι ἐν τῷ ἀπείρῳ κινοῖτο . ἔτι δὲ πᾶσα φορὰ ἢ ἄνω ἢ κάτω , ἐν δὲ τῷ ἀπείρῳ οὐδὲν ἄνω ἢ κάτω , ὡς ἐν τῷ τετάρτῳ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως δέδεικται . Ταῦτα πρὸς τοὺς περὶ Δημόκριτον εἰπὼν μέτεισι λοιπὸν ἐπὶ τὴν τοῦ Τιμαίου δόξαν καὶ λέγει καὶ ἐπὶ ταύτης , ὅτι , εἰ πρὶν γενέσθαι τὸν κόσμον ἀτάκτως τὰ στοιχεῖα ἐκινεῖτο , ἀνάγκη ἢ βίαιον καὶ παρὰ φύσιν εἶναι τὴν κίνησιν ἢ κατὰ φύσιν · καὶ δῆλον μέν , ὅτι , εἰ ἄτακτος ἦν , παρὰ φύσιν ἦν , ἀλλὰ τοῦ τελείου τῆς διαιρέσεως ἕνεκεν καὶ τὴν κατὰ φύσιν παρέλαβε καὶ ἅμα , ἵνα καὶ τὰ τῇ κατὰ φύσιν διαθέσει ἑπόμενα δηλώσῃ . λέγει οὖν , ὅτι , εἰ μὲν παρὰ φύσιν καὶ βίαιος | ἡ κίνησις , τὰ αὐτὰ ἀκολουθήσει , ἅπερ καὶ πρότερον · ἀνάγκη γὰρ πάλιν προυπάρχειν τὴν κατὰ φύσιν , ᾗ παρυφέστηκεν ἡ παρὰ φύσιν , καὶ τίς αὕτη , λεγέτωσαν . καὶ εἰ ὑπ’ ἀλλήλων ἢ ὑπ’ ἄλλου κινεῖται βίᾳ , ἀνάγκη τὴν πρώτην κινοῦσαν κατὰ φύσιν κινουμένην κινεῖν , ἵνα μὴ ἐπ’ ἄπειρον ἴωμεν βίαιον πρὸ βιαίου τιθέντες καὶ ἀναιρεθείη πᾶσα κίνησις , εἴπερ ἀνάγκη κινήσεως οὔσης τὴν κατὰ φύσιν εἶναι πρὸ τῆς παρὰ φύσιν . εἰ δὲ κατὰ φύσιν λέγοι τις εἶναι τὴν πρὸ τοῦ κόσμου κίνησιν , ἀνάγκη κόσμον εἶναι καὶ πρὸ τοῦ κόσμου , ἄν τις βούληται θεωρεῖν ἐπιστήσας , τίνα πρὸς ἄλληλα τάξιν τοῖς σώμασιν ἡ κατὰ φύσιν κίνησις παρέχεται · τό τε γὰρ πρῶτον κινοῦν αὐτὸ κινούμενον κατὰ φύσιν οὕτως ἀνάγκη κινεῖν , ἵνα μὴ ἀεὶ ἄλλο ὑπ’ ἄλλου βίᾳ κινούμενον ὑποτιθέμενοι ἐπ’ ἄπειρον ἴωμεν τὴν κατὰ φύσιν προυπάρχουσαν ζητοῦντες . ἔστι δὲ ὁ οὐρανὸς τὸ πρῶτον κατὰ φύσιν κινούμενον ἢ ὑφ’ ἑαυτοῦ , ἂν ᾖ γεγραμμένον ἀνάγκη κινεῖν ἑαυτὸ κινούμενον κατὰ φύσιν , εἰ δέ , ὡς ὁ Ἀλέξανδρος ἀξιοῖ , χωρὶς τοῦ εἰ γέγραπται “ αὐτὸ κινούμενον κατὰ φύσιν’’ , ὑπὸ τοῦ ἀκινήτου δηλονότι αἰτίου κινούμενον . οὕτω δὲ ὁ Ἀλέξανδρος γράφει καίτοι πολλῶν βιβλίων τὸ εἰ ἐχόντων δείσας , οἶμαι , μὴ καὶ κατὰ Ἀριστοτέλην τὸ πρῶιον κινοῦν τὰς φυσικὰς κινήσεις τὸ αὐτοκίνητον εὑρεθῇ · “ οὐδὲ γὰρ ἦν , φησί , πρὸ τοῦ τὸν κόσμον γενέσθαι κατὰ Πλάτωνα τὸ αὐτοκίνητον , τουέστιν ἡ ψυχή · ἢ κἀκεῖνο , φησίν , αὐτοκίνητον , εἴ γε μὴ ὑπ’ ἄλλου ἐκινεῖτο , οὐ πάντως δέ , εἰ αὐτοκίνητον , ψυχή · καὶ γὰρ καὶ τὰ κατὰ φύσιν κινούμενα αὐτοκίνητά πως τῷ τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως ἔχειν ἐν ἑαυτοῖς . ” χρὴ δὲ ἐπιστῆσαι , ὅτι διττὴ ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως , ἡ μὲν κατὰ τὸ κινεῖν , ἡ δὲ κατὰ τὸ κινεῖσθαι , μᾶλλον δὲ τριττή · ἔστι γὰρ καὶ ἡ κτὰ τὸ κινεῖν ἅμα καὶ κινεῖσθαι · καὶ ὅτι ἡ μὲν κατὰ τὸ κινεῖν μόνως ἀρχὴ ἐν τῷ πρώτως κινοῦντι τῷ ἀκινήτῳ ἐστὶν αἰτίῳ , ἡ δὲ κατὰ τὸ κινεῖν ἅμα καὶ κινεῖσθαι ἐν τῷ κυρίως αὐτοκινήτῳ , ἐν ᾧ ταὐτόν ἐστι τῷ ὑποκειμένῳ τό τε κινοῦν καὶ τὸ κινούμενον , ἡ δὲ κατὰ τὸ κινεῖσθαι τῆς κινήσεως ἀρχὴ ἐν τοῖς φυσικοῖς ἐστιν ἡ φύσις · αὕτη γὰρ πρώτη κινουμένη ὑπὸ ψυχῆς ἑαυτῇ τὰ σώματα συγκινεῖ . εἰ οὖν τὸ πρῶτον κινοῦν κατὰ φύσιν κινεῖ , δῆλον , ὅτι καὶ τὰ κινούμενα ὑπ’ αὐτοῦ κατὰ φύσιν κινεῖται , κινούμενα δὲ κατὰ φύσιν ἐπὶ τοὺς οἰκείους ἄν φερόμενα τόπους ἠρεμοίη , οὕτω δὲ κόσμον ἄν ποιοίη τὴν νῦν ἔχοντα τῶν σωμάτων τάξιν , εἴπερ τὰ μὲν βάρος ἔχοντα ἐπὶ τὸ μέσον φερόμενα ἐκεῖ ἠρεμοίη , τὰ δὲ κοῦφα ἐπὶ τὸ ἄνω ἀπὸ τοῦ μέσου · ταύτην γὰρ ὁ κόσμος ἔχει καὶ νῦν π·ρὸς ἄλληλα τῶν σωμάτων διάστασιν · ὥστε ἦν κόσμος πρὸ τοῦ κόσμον γενέσθαι . εἰ οὖν μήτε βίᾳ μήτε κατὰ φύσιν , δῆλον , ὅτι οὐκ ἂν εἴη πρὸ τοῦ κόσμου κίνησις . Ὁ δὲ Ἀλέξανδρος καὶ τοῦτο προστίθησιν , | ὡς , εἰ ἄπειρον χρόνον 261a ἐξ αὑτῶν ἀτάκτως ἐκινεῖτο τὰ στοιχεῖα , ἔπειτα ἀρξάμενα ἀπό τινος χρόνου τεταγμένως ὑπό τινος κινεῖται εἰς ἄπειρον , ἐκείνη ἂν ἡ κίνησις κατὰ φύσιν εἴη τοῖς σώμασιν , ἣν ἐξ αὑτῶν κινοῦνται · τὰ γὰρ κατὰ τὴν ἐν αὑτοῖς ἀρχὴν τῆς κινήσεως κινούμενα κατὰ φύσιν κινεῖται · ἡ δὲ κατὰ φύσιν κίνησις τάξει κόσμῳ μᾶλλον ἁρμόζει . Καὶ τοῦτο δὲ προστίθησιν ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι τὸ ἄτοπον τοῦτο τὸ εἶναι κόσμον πρὸ τοῦ γενέσθαι οὐ μόνον τοῖς ἐν τῷ Τιμαίῳ ῥηθεῖσιν ἀκολουθεῖ , ἀλλὰ καὶ τοῖς περὶ Λεύκιππον καὶ Δημόκριτον τὰς ἀτόμους ἐν ἀπείρῳ τῷ κενῷ βίᾳ φέρεσθαι λέγουσιν · εἰ γὰρ ἀνάγκη πρὸ τοῦ παρὰ φύσιν εἶναι τὸ κατὰ φύσιν , τούτου δὲ ὄντος ἀνάγκη κόσμον εἶναι , εἴη ἄν πρὸ τοῦ γενέσθαι . μήποτε δὲ οὐκ ἀκολουθεῖ τοῦτο λέγειν τοῖς περὶ Δημόαὐτοκίνητον κριτὸν · ἐκεῖνοι γὰρ ἀεὶ βίᾳ κινεῖσθαι ἔλεγον καὶ κόσμου ὄντος , ἀλλ’ οὐ πρὸ τῆς κοσμοποιίας μόνον , ὡς ὁ Τίμαιος ἔγραψεν . p . 300b25 Ἔτι δὲ τοσοῦτον ἐπανέροιτο ἄν τις ἕως τοῦ πολλαὶ μὲν κόρσαι ἀναύχενες ἐβλάστησαν . Καὶ ἄλλο ἄτοπον ἐπάγει τοῖς ἄτακτον κίνησιν πρὸ τοῦ κόσμου λέγουσιν , ὃ διὰ βραχυλογίαν ἀσαφέστερον δοκεῖ . ἐρωτᾷ δέ , πότερον οὐχ οἷά τε ἦν τότε οὕτω κινεῖσθαι ἀτάκτως , ὥστε καὶ μίγνυσθαι τοιαύτας μίξεις ἔνια , ἐξ ὧς συνίσταται τὰ κατὰ φύσιν συνιστάμενα σώματ·α , οἷον ὀστᾶ καὶ σάρκες καὶ ὅλως τὰ τῶν ζῴων μέρη καὶ τῶν φυτῶν καὶ αὐτὰ τὰ ζῷα καὶ τὰ φυτά , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς γίνεσθαί φησιν ἐπὶ τῆς Φιλότητος λέγων · ᾗ πολλαὶ μὲν κόρσαι ἀναύχενες ἐβλάστησαν . τοῦτο δὲ ἐρωτήσας καὶ τὸ ἀντικείμενον μέρος τῆς ἐρωτήσεως καὶ τὰ ἑπόμενα ἄτοπα ἡμῖν καταλέλοιπε συλλογίζεσθαι . ἔστι δὲ τὸ μὲν ἀντικείμενον τὸ οὕτω μίγνυσθαί ποτε αὐτά , ὥστε καὶ συστῆναι ἂν ἐξ αὐτῶν τὰ φυσικὰ σώματα · τὰ δὲ ἑπόμενα ἄτοπα · εἰ μὲν γὰρ οὐχ οἷόν τε ἦν ἀτάκτως κινούμενα καὶ οὕτω κινεῖσθαι , ὡς μίγνυσθαί ποτε ἀλλήλοις τὰς εἰρημένας μίξεις , οὐ πάντῃ ἀτάκτως ἐκινεῖτο · τὸ γὰρ ἄτακτον ἀόριστόν ἐστιν , ὥστε καὶ μιχθῆναι ἄν καὶ μὴ μιχθῆναι · ὥστε οὐκ ἦν ἀπλῶς ἀταξία . εἰ δὲ ἐδύνατο καὶ τότε μιγνύμενα ταῦτα ποιεῖν πῦρ καὶ γῆν καὶ ὕδωρ καὶ ἀέρα καὶ τὰ ἐκ τούτων ζῷα καὶ φυτά , διότι οἱ γίνεσθαι τὸν κόσμον λέγοντες ἐν τῇ γενέσει αὐτοῦ τὰ ζῷα οὐκ ἐκ ζῴων δηλονότι ἀλλ’ ἐκ τῶν σωμάτων συγκρινομένων ποιοῦσι , καὶ τότε ἂν κόσμος ἦν . διὰ τί γὰρ δυναμένων καὶ οὕτω μίγνυσθαι τῶν σωμάτων τότε μὲν οὐκ ἦν κόσμος , νῦν δὲ ἔστιν ; καὶ ὁ ὅλος τοὐ λόγου σκοπὸς τοιοῦτος . τὸ δὲ καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς γίνεσθαί φησιν ἐπὶ τῆς | Φιλότητος ὁ μὲν Ἀλέξανδρος ὡς μίξεως παράδειγμα ἀκούει , ἐξ ἧς συνίσταται τὰ κατὰ φύσιν σώματα , καὶ συναίρεσθαι δοκεῖ τῷ λόγῳ αὐτοῦ τὸ ἐπὶ τῆς Φιλότητος τοῦτο λέγεσθαι μίξεως αἰτίας οὔσης ὥσπερ τοῦ Νείκους διακρίσεως . πῶς δὲ ἂν εἴη μίξεως σημαντικὸν ἡ ‘ ἀναύχενος κόρση’ καὶ τἆλλα τὰ ὑπὸ τοῦ Ἐμπεδοκλέους λεγόμενα ἐν τούτοις γυμνοὶ δ’ ἐμπλάζοντο βραχίονες εὔνιδες ὤμων , ὄμματά τ’ οἶ’ ἐπλανᾶτο πενητεύοντα μετώπων καὶ πολλὰ ἄλλα , ἅπερ οὐκ ἔστι μίξεως παραδείγματα , ἐξ ἧς τὰ κατὰ φύσιν συνίσταται ; μήποτε οὖν εἰπὼν ὁ Ἀριστοτέλης πότερον οὐχ οἷά τε ἦν κινούμενα ἀτάκτως καὶ μίγνυσθαι τοιαύτας μίξεις ἔνια , ἐξ ὧν συνίσταται τακτὰ φύσιν συνιστάμενα σώματα ἐπήγαγε καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς γίνεσθαί φησιν , τουτέστι κινούμενα ἀτάκτως μίγνυσθαι · τὸ γὰρ πλανᾶσθαι καὶ τὸ πλάζεσθαι ἄτακτον κίνησιν δηλοῖ . καὶ πῶς ταῦτα , φαίη ἄν τις , ἐπὶ τῆς Φιλότητος γίνεσθαι λέγει ὁ Ἀριστοτέλης , δι’ ἣν πάντα ἓν γίνεσθαι ὁ Ἐμπεδοκλῆς φησιν ἐν τῇ δὴ τάδε πάντα συνέρχεται ἓν μόνον εἶναι ; μήποτε οὖν οὐκ ἐν τῇ ἐπικρατείᾳ τῆς Φιλίας ταῦτα λέγει γενέσθαι ὁ Ἐμπεδοκλῆς , ὡς ἐνόμισεν Ἀλέξανδρος , ἀλλὰ τότε , ὅτε οὔπω τὸ Νεῖκος πᾶν ἐξέστηκεν ἐπ’ ἔσχατα τέρματα κύκλου , ἀλλὰ τὰ μέν τ’ ἐνέμιμνε μελέων , τὰ δέ τ’ ἐξεβεβήκει · ὅσσον δ’ αἰὲν ὑπεκπροθέοι φησὶ τὸ Νεῖκος ) , τόσον αἰὲν ἐπῄει ἠπιόφρων Φιλότητος ἀμεμφέος ἄμβροτος ὁρμή . ἐν ταύτῃ οὗν τῇ καταστάσει “ μουνομελῆ ” ἔτι τὰ γυῖα ἀπὸ τῆς τοῦ Νείκους διακρίσεως ὄντα ἐπλανᾶτο τῆς πρὸς ἄλληλα μίξεως ἐφιέμενα . αὐτὰρ ἐπεὶ ( φησί ) κατὰ μεῖζον ἐμίσγετο δαίμονι δαίμων , ὅτε τοῦ Νείκους ἐπεκράτει λοιπὸν ἡ Φιλότης , ταῦτά τε συμπίπτεσκον , ὅπῃ συνέκυρσεν ἕκαστα , ἄλλα τε πρὸς τοῖς πολλὰ διηνεκῆ ἐξεγένοντο . ἐπὶ τῆς Φιλότητος οὖν ὁ Ἐμπεδοκλῆς ἐκεῖνα εἶπεν , οὐχ ὡς ἐπικρατούσης ἤδη τῆς Φιλότητος , ἀλλ’ ὡς μελλούσης ἐπικρατεῖν , ἔτι δὲ τὰ ἄμικτα καὶ μονόγυια δηλούσης . ἀλλ’ εἰ μὲν οὕτως ἔλεγεν ὁ Τίμαιος ὡς πρὸ τῆς τοῦ κόσμου γενέσεως τῷ ὄντι οὔσης ἀτάκτου τῶν στοιχείων κινήσεως , καλῶς ἄν ὄντως καὶ φυσικῶς ὁ Ἀριστοτέλης πρὸς τὸν Τιμαίου λόγον ὑπήντησεν · εἰ δὲ τοῦτο παραστῆσαι βουλόμενος , ὅτι πᾶσα τάξις καὶ διακόσμησις ἀπὸ τῆς δημιουργικῆς ἀγαθότητος ἐφήκει τῇ ὕλῃ , αὐτὴν καθ’ αὑτὴν ἀπογυμνώσας τῷ λόγῳ μετὰ μόνης τῆς ἐπιτηδειότητος τῆς πρὸς τὰ εἴδη πλημμελῶς αὐτὴν καὶ ἀτάκτως κινουμένην ὑπέδειξε , καὶ τὰ τοῦ τιμίου νοερᾶς ἐστι θεωρίας γεννήματα , καὶ ὁ Ἀριστοτέλης πρὸς τὸ φαινόμενον τοῦ ῥηθέντος ἀλλ’ οὐ πρὸς τὸ ἀληθὲς ἱκανῶς ἠγωνίσατο . ὥσπερ δὲ ἐν Τιμαίῳ πρὸ τῆς κοσμοποιίας ὁ Πλάτων τὴν ὕλην αὐτῆν καθ᾿ αὑτὴν πλημμελῶς καὶ ἀτάκτως κινουμένην ὑπέδειξεν , οὕτως ἐν τῷ Πολιτικῷ ἀποστήσας τῷ τῆς κοσμοποιίας τὴν δημιουρηικὴν πρόνοιαν ὑπὸ τῆς εἱμαρμένης ἀναστρεφόμενον αὐτὸν παραδείκνυσιν . Τοῖς δὲ ἄπειρα ἐν ἀπείρῳ τὰ κινούμενα ποιοῦσιν ἕως τοῦ ἀλλὰ τὰ συγγενῆ μόνον . Ταῦτα πρὸς τοὺς περὶ Δημόκριτον ἐπάγει · οὗτοι γάρ εἰσιν οἱ ἄπειρα τὰ κινούμενα ἐν ἀπείρῳ τῷ κενῷ ποιοῦντες . λέγει οὖν πρὸς τούτους , ὅτι τὸ κινοῦν ἤτοι ἕν ἐστιν ἢ πεπερασμένα ἢ ἄπειρα · ἓν δὲ λέγει τὸ κινοῦν οὐ τῷ ἀριθμῷ ἀλλὰ κτὰ τὸ εἶδος , οἷον βαρύτητα ἢ κουφότητα . καὶ εἰ μὲν ἕν ἐστι τὸ κινοῦν , ἀνάγκη μίαν φέρεσθαι φοράν , ὥστε οὐκ ἄτακτος ἡ κίνησις αὐτῶν ἀεὶ κατὰ ταύτην κινουμένων , εἰ δὲ ἄπειρα κατ’ εἶδος τὰ κινοῦντα , καὶ τὰς φορὰς αὐτῶν ἀναγκαῖον ἀπείρους εἶναι κατ’ εἶδος . καὶ τοῦτο εἰπὼν οὐκέτι ἄτοπον ἐπήνεγκεν ἄλλο ὡς εἰς τοῦτο ἄτοπον ἀπαγαγὼν τὸν λόγον τὸ τὰς φορὰς ἀπείρους εἶναι · τῶν γὰρ ἁπλῶν κινήσεων τὰ εἴδη πεπερασμένα ἐστίν · ἢ γὰρ κύκλῳ ἡ ἄνω ἢ κάτω · αἱ δὲ ἄλλαι μικταὶ ἐκ τούτων . ἔτι δέ , φησὶν Ἀλέξανδρος , εἰ ἄπειρα τὰ κινοῦντα , ἄπειρα δὲ καὶ τὰ κινούμενα , διττὰ ἄπειρα συμβήσεται , τοῦτο δὲ ἄτοπον · ἢ εἰ τὰ ἄπειρα κινοῖ , οὐδ’ ἄν εἴη τὰ κινούμενα ὅλως . εἰ δὲ πεπερασμένα τὰ κινοῦντα , καὶ αἱ φοραὶ πεπερασμέναι , αἱ δὲ πεπερασμέναι κατ’ εἶδος φοραὶ τεταγμέναι εἰσίν , ὥστε τάξις ἔσται τῶν κινήσεων καὶ οὐκ ἀταξία . οὐδὲ γὰρ τῷ πλείονας εἶναι τὰς φορὰς καὶ μὴ φέρεσθαι εἰς ταὐτὸν πάντα ἡ ἀταξία συμβαίνει · οὐδὲ γὰρ εἰς ταὐτὸ φέρεται τὰ βαρέα καὶ τὰ κοῦφα , ἀλλὰ τὰ συγγενῆ μόνον · τὰ γὰρ βαρέα ἐπὶ τὸ μέσον καὶ τὰ κοῦφα ἐπὶ τὸ πέριξ . ἔλαθε δὲ ὁ Ἀριστοτέλης καὶ πεπερασμένα τά κινοῦντα ὑποθέμενος διὰ τοῦ εἰ γὰρ πεπερασμέναι , τάξις τις ἔσται , ἔλαθε δὲ τὰς φορὰς πεπερασμένας ἀντὶ τῶν κινούντων λαβών . τοῦτο δὲ ἐποίησε , καὶ ὅτι τῶν φορῶν πεπερασμένων οὐσῶν κατ’ εἶδος καὶ τὰ κινοῦντα πεπερασμένα ἔστι κατ’ εἶδος , καὶ μάλιστα ὅτι πρὸς τὸ τάξιν εἶναι τῶν φορῶν προσεχῶς προσεδεῖτο πεπερασμένων . ὁ δὲ Ἀλέξανδρος τὴν τῶν πεπερασμένων ὑπόθεσιν παραλιπεῖν αὐτόν φησι , διότι τὸ τῷ ἑνὶ ἑπόμενον καὶ τοῖς πεπερασμένοις ἀκολουθεῖ . Ἔτι τὸ ἀτάκτως οὐδέν ἐστιν ἕτερον ἢ τὸ παρὰ φύσιν ἕως τοῦ οὐδὲν γὰρ ὡς ἔτυχε γίνεται τῶν κατὰ φύσιν . Καὶ τοῦτο τοῖς περὶ Δημόκριτον ἐπάγει μᾶλλον · οὗτοι | γὰρ ἄπειρα λέγουσι τὰ κινούμενα . προλαμβάνει δέ , ὅτι τὸ ἀτάκτως τὸ παρὰ συσὶν ἐστίν , εἴπερ ἡ τάξις τὸ κατὰ φύσιν , ὅπερ αὐτὸς φύσιν εἶπε , καὶ ἕτερον , ὅτι φύσις ἐκείνη τῶν πραγμάτων , οἵαν ἔχει τὰ πλείω καὶ τὸν πλείω χρόνον · καὶ γὰρ τῷ ἀνθρώπῳ κατὰ φύσιν ἐστίν , ὃ τοῖς πλείστοις καὶ τὸν πλείω χρόνον ὑπάρχει . τούτων οὖν τεθέντων ἄτοπον καὶ ἀδύνατον τὸ ἄπειρον ἐν ἀπείρῳ χρόνῳ ἄτακτον ἔχειν κίνησιν · τὸ γὰρ ἄπειρον καὶ ἐν ἀπείρῳ χρόνῳ κινούμενον κατὰ φύσιν κινεῖται , τὸ δὲ κατὰ φύσιν κινούμενον ἀδύνατον ἄτακτον κίνησιν κινεῖσθαι , διότι τὸ ἄτακτον τῷ παρὰ φύσιν ταὐτόν ἐστι · τὸ ἄρα ἄπειρον καὶ ἐν ἀπείρῳ χρόνῳ κινούμενον ἀδύνατον ἄτακτον κίνησιν κινεῖσθαι . συμβαίνει οὖν αὐτοῖς τοὐναντίον καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ πρὸς τὴν ἑαυτῶν βούλησιν τὸ τὴν μὲν ἀταξίαν εἶναι κατὰ φύσιν , εἴπερ τὸ πλείω χρόνον ὑπάρχον τοῖς πλείστοις καὶ πρῶτον τοῦτο κατὰ φύσιν ἐστί , τὴν δὲ τάξιν καὶ τὸν κόσμον παρὰ φύσιν , εἴπερ τὸν ἄπειρον χρόνον ἀτάκτως κινούμενα ἐπ’ ὀλίγον καταλλήλως συμπλεκόμενα τάττεται καὶ κοσμεῖται . καίτοι , φησίν , οὐδὲν ὡς ἔτυχε γίνεται τῶν κατὰ φύσιν , οἱ δὲ τὴν κατὰ φύσιν κίνησιν ἄτακτον λέγοντες τὰ κατὰ φύσιν ὡς ἔτυχε γίνεσθαι ἔλεγον · τὸ γὰρ ἄτακτον οὐ πρὸς τέλος ὡρισμένον ἀναφερόμενον ὡς ἔτυχε γίνεται . Ἔοικε δὲ τοῦτό γε αὐτὸ καλῶς Ἀναξαγόρας λαβεῖν ἕως του φανερὸν ἐκ τούτων . Αἰτιασάμενος τοὺς ἐξ ἀτάκτως πρότερον κινουμένων τῶν στοιχείων κοσμοποιουντας , καὶ ὅτι τὸ παρὰ φύσιν πρὸ τοῦ κατὰ φύσιν ὑπετίθεντο , καὶ ὅτι τὴν ἄτακτον κίνησιν ὡς ἄτακτον παρὰ φύσιν οὖσαν ὡς πρώτην καὶ ἄπειρον καὶ ἀπείρων κατὰ φύσιν ἔλεγον , τὸν Ἀναξαγόραν ἀποδέχεται κατ’ αὐτό γε τοῦτο ὅτι οὐκ ἐκ κινουμένων καὶ διακεκριμένων ἀλλ’ ἐξ ἠρεμούντων καὶ ἡνωμένων κοσμοποιεῖ . λέγει γάρ , ὅτι ἦν ὁμοῦ πάντα χρήματα , νοῦς δὲ αὐτὰ διακρίνας διεκόσμησεν . “ καίτοι ἔνεστι , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , καὶ ἐπὶ τούτου λέγειν · εἰ ἐξ ἠρεμούντων κοσμοποιεῖ τῇ διακρίσει , καί ἐστιν ἡ κίνησις καὶ ἡ διάκρισις τοῖς σώμασι κατὰ φύσιν , ἡ ἠρεμία ἦν αὐτοῖς παρὰ φύσιν · ἡ γὰρ ἐκ τῆς παρὰ φύσιν μονῆς τῶν σωμάτων κίνησις κατὰ φύσιν . εἰ δὲ παρὰ φύσιν ἡ μονὴ αὐτοῖς καὶ ἐπ’ ἄπειρον χρόνον , εἴη ἄν ἡ παρὰ φύσιν αὐτοῖς κατὰ φύσιν . ἔτι δέ , εἰ ἐκείνη ἡ ἠρεμία παρὰ φύσιν , ἄλλη τις ἦν προϋπάρχουσα κατάστασις κατὰ φύσιν , ἐπειδὴ τοῦ παρὰ φύσιν ἀνάγκη προυπάρχειν τὸ κατὰ φύσιν · εἰ δὲ τοῦτο , ἦν κόσμος πρὸ τοῦ γενέσθαι . ” Ταῦτα μὲν ὁ Ἀλέξανδρος · ὁ δὲ Ἀριστοτέλης τοῦτό γε αὐτὸ μόνον ἀποδέχεται τοῦ Ἀναξαγόρου τὸ ἐξ ἀκινήτων καὶ ἡνωμένων κοσμοποιεῖν , καὶ τὴν αἰτίαν αὐτὸς ἐν τοῖς ἑξῆς ἐπάγει · εἰ γὰρ ἐκ διακρινομένων τῶν | στοιχείων συνέστηκε νῦν ὁ κόσμος , εἰ ἐγένετο , ἀνάγκη ἦν ἐκ τῆς ἐναντίας γενέσθαι καταστάσεως , ὥστε ἀναγκαῖον ἐκ συγκεκριμένου τινὸς καὶ διὰ τοῦτο ἑνὸς ὄντος γενέσθαι . μαρτύρεται δὲ καὶ τοὺς ἄλλους φυσιολόγους , τοὺς μὲν ἐξ ἑνὸς ποιοῦντας , ὥσπερ οἱ περὶ Θαλῆν καὶ Ἀναξιμένην καὶ Ἡράκλειτον , τοὺς δὲ ἐκ συγκεκριμένων , ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς · συγκρινόμενα γὰρ πρότερον ὑπὸ τῆς Φιλίας τὰ στοιχεῖα ὕστερον ὑπὸ τοῦ Νείκους διακρινόμενα τόνδε τὸν κόσμον ποιεῖν λέγει . ἐκ διεστώτων δέ , φησί , καὶ κινουμένων οὐκ εὔλογον ποιεῖν τὴν γένεσιν τοῦ κόσμου · εἰ γὰρ διακεκριμένα καὶ κινούμενά ἐστι τὰ ἐν τῷ κόσμῳ , ἀπὸ δὲ τῶν ἐναντίων ἡ γένεσις , ἐκ συγκεκριμένων εἶναι χρὴ καὶ ἠρεμούντων . διό , φησί , καὶ Ἐμπεδοκλῆς παραλείπει τὴν ἐπὶ τῆς Φιλότητος διάθεσιν τῶν στοιχείων , τουτέστιν οὐ ταύτην αἰτιᾶται τῆς κοσμοποιίας , ἀλλὰ τὴν ἐπὶ τοῦ Νείκους διάκρισιν . οὐ γὰρ ἄν ἐδύνατο , φησί , συστῆσαι κόσμον ἐκ κεχωρισμένων μὲν αὐτὸν κατασκευάζων , ὡς ἔχων νῦν φαίνεται , σύγκρισιν δὲ ποιῶν διὰ τὴν Φιλότητα · οὐ γὰρ ἐκ συγκεκριμένων ἀλλ’ ἐκ διακρινομένων τῶν στοιχείων ὁ κόσμος συνέστηκεν · εἰ οὖν ἐκ τῶν ἐναντίων ἡ γένεσις , ἀναγκαῖον ἐξ ἑνὸς καὶ συγκεκριμένου γίνεσθαι . εἰκότως οὖν κοσμοποιῶν ὁ Ἐμπεδοκλῆς οὐ προσεχρήσατο τούτῳ , ἵνα κατὰ τὴν ἀπ’ αὐτοῦ μεταβολὴν ὑποδείξῃ γινομένην τὴν κοσμικὴν διάκρισιν . καλῶς οὖν ἐνόησαν τὸ παραλείπειν οἱ ἐξηγηταί · εἰς γὰρ τὴν τοῦ κόσμου κατασκευὴν παραλείπει τὴν ἐπὶ τῆς Φιλότητος · κατ’ ἐκείνην γὰρ οὐχ ὅδε ὁ κόσμος ὁ αἰσθητὸς ἀλλ’ ὁ νοητὸς ἐγίνετο σφαῖρος κυκλοτερὴς μονίῃ περιγηθέι γαίων καὶ τὰ ἐν τούτῳ ἡνωμένα . τινὲς δὲ τὸ παραλείπει ἐξηγοῦνται ἀντὶ τοῦ διακρίνει τῆς τοῦ Νείκους αἰτίας καὶ ἰδίαν καταλιμπάνει . Προθέμενος οὗν ὁ Ἀριστοτέλης δεῖξαι , ὅτι ἀναγκαῖον ὑπάρχειν τοῖς ἁπλοῖς σώμασι κατὰ φύσιν τινὰ κίνησιν , καὶ λαβὼν ἐκ τῆς ἐναργείας , ὅτι κινεῖται , ἔδειξεν , ὅτι , εἰ μὲν κατὰ φύσιν , ἔχει τὸ ζητούμενον , εἰ δὲ βίᾳ καὶ παρὰ φύσιν , καὶ οὕτως ἀνάγκη προυπάρχειν τῆς παρὰ φύσιν κινήσεως τὴν κατὰ φύσιν . ἠναγκάσθη <δὴ> τὸν λόγον ἐκτρέψας ἀντειπεῖν τοῖς παρὰ φύσιν πρὸ τῆς κατὰ φύσιν ὑποτιθεμένοις · οὗτοι δὲ ἦσαν οἵ τε περὶ Δημόκριτον ἐν ἀπείρῳ τῷ κενῷ τὰ ἄπειρα ἄτομα λέγοντες ἐπ’ ἄπειρον χρόνον κινεῖσθαι πρὸ τῆς κοσμοποιίας καὶ ὁ Τίμαιος ἐκ προυπαρχούσης πλημμελοῦς κινήσεως τὸν κόσμον γίνεσθαι . συμπληρώσας οὖν τὴν ἀντιλογίαν τὸ ἐξ ἀρχῆς προτεθὲν συμπεραίνεται , ὅτι ἔστι φυσική τις κίνησις ἑκάστου τῶν σωμάτων , φανερὸν εἶναι λέγων ἐκ τῶν προειρημένων . Ὅτι δὲ ἔχειν ἔνια ἀναγκαῖον ῥοπὴν βάρους καὶ κουφότητος | ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ κουφότητος . Δείξας , ὅτι ἀνάγκη τοῖς ἁπλοῖς σώμασι κατὰ φύσιν ὑπάρχειν τινὰ κίνησιν , ἐφεξῆς δείκνυσιν ; ὅτι τοῖς κατὰ φύσιν κινουμένοις οὐ πᾶσιν ἀλλ’ ἐνίοι αὐτῶν , τοῖς ἐπ’ εὐθείας πᾶσιν , ἀνάγκη ῥοπὴν ὑπάρχειν βάρους ἢ κουφότητος · τὸ γὰρ κύκλῳ κινούμενον ἐξῄρηται τούτων · καὶ ὅτι κατὰ τὰς ῥοπὰς ταύτας ἐστὶν αὐτοῖς ἡ κατὰ φύσιν κίνησις . τὸ γὰρ ἔχειν βάρος καὶ κουφότητα τὰ ὑπὸ σελήνην πάντα σώματα πρότερον ὁμολογούμενον λαβὼν καὶ ἐκ τούτου ἐλέγξας τοὺς ἐξ ἐπιπέδων συνιστῶντας τὰ σώματα μήτε βαρύτητα ἐχόντων μήτε κουφότητα νῦν δείκνυσι τὸ πρότερον ὑποτεθέν , ὅτι ἀνάγκη πάντα βάρος ἢ κουφότητα ἔχειν τὰ ἐπ’ εὐθείας κινούμενα ἁπλᾶ σώματα κατὰ φύσιν . οὐ γὰρ τοῦτο πρόκειται δεῖξαι , ὅτι ἔστι σώματα βαρέα καὶ κοῦφα · οὐ γὰρ ἄν ἐν τῇ ἀποδείξει ὑπετίθετο βαρέα καὶ κοῦφα · ἀλλ’ ὅτι οὐκ ἔστι τι , ὃ μὴ βαρὺ ἢ κοῦφόν ἐστι , τῶν ἐπ’ εὐθείας κινουμένων , ἅπερ ἔνια εἶπεν διὰ τὸ οὐράνιον . ὅτι γὰρ τοῦτο πρόκειται δεῖξαι τὸ μηδὲν εἶναι ἐν τούτοις μὴ ἔχον ῥοπήν , δηλοῖ μὲν καὶ εὐθὺς εἰπὼν εἰ γὰρ μὴ ἕξει φύσει ῥοπὴν τὸ κινούμενον καὶ μετ᾿ ὀλίγα “ ἔτι δέ , εἰ ἔσται τι σῶμα κινούμενον μήτε κουφότητα μήτε βάρος ἔχον ” , ἡ δὲ δεῖξις πρόεισιν ἐπὶ προδεδειγμένῳ τῷ ὑπάρχειν κατὰ φύσιν κίνησιν τοῖς σώμασιν ἐπί τε τὸ ἄνω καὶ ἐπὶ τὸ κάτω καὶ μέντοι ἐπὶ τῷ τὸ βάρος ἔχον τοῦ μὴ ἔχοντος ἐν τῷ ἴσῳ χρόνῳ ἐπὶ πλέον διάστημα ἐπὶ τὸ κάτω κατὰ φύσιν κινεῖσθαι · ἐναργὲς δὲ τοῦτό ἐστιν , ἐὰν ἄρα κινῆται · καὶ τρίτῳ , ὅτι ἐν τοῖς βία κινουμένοις ὑπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ μεῖζον ἄν διάστημα κινηθείη τὸ μὴ ἔχον βάρος , ἔλαττον δὲ τὸ ἔχον . τούτων προληφθέντων δείκνυσιν , ὅτι , εἰ μὴ ἔχει τὸ κινούμενον ῥοπὴν ἢ βάρους ἢ κουφότητος , ἀδύνατον αὐτὸ κινεῖσθαι ἀπὸ τοῦ μέσου ἢ ἐπὶ τὸ μέσον , καὶ πρῶτον , ὅτι ἀδύνατον ἀβαρές τι ὂν κάτω κινηθῆναι , οὗ πέφυκε κινεῖσθαι τὰ βάρος ἔχοντα . ἡ δὲ δεῖξις διὰ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς οὕτως · Α Β Ζ Γ Δ E ἔστω βάρος μὲν ἔχον σῶμα τὸ Β , ἀβαρὲς δὲ τὸ Α , καὶ ἐνηνέχθω τὸ μὲν Α τὸ ἀβαρὲς διάστημά τι τὸ ΓΔ , τὸ δὲ Β τὸ βάρος ἔχον ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ κεκινήσθω διάστημά τι τὸ ΓΕ μεῖζον δηλονότι τοῦ ΓΔ · τὸ γὰρ Β βάρος ἔχον τοῦ μὴ ἔχοντος βάρος Α ἐν τῷ ἴσῳ χρόνῳ κάτω κινούμενον πλέον διάστημα κινεῖται . ἐὰν δή , ὡς ἔχει τὸ ΓΔ διάστημα πρὸς τὸ μεῖζον αὐτοῦ τὸ ΓΕ , οὕτως ἔχον μέρος τι τοῦ Β τοῦ βάρος ἔχοντος πρὸς ὅλον τὸ Β ἀφέλωμεν τὸ Ζ · δυνατὸν γὰρ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ τῇ τετμημένῃ τὴν ἄτμητον τεμεῖν · ἔσται , ὡς τὸ ΕΓ διάστημα , ὃ κεκίνηται τὸ βάρος ἔχον τὸ Β , πρὸς τὸ ΓΔ διάστημα , ὃ κεκίνηται τὸ Α τὸ ἀβαρές , οὕτως τὸ Β βάρος πρὸς τὸ Ζ · καὶ ἐναλλὰξ ἄρα , | ὡς τὸ Β ὅλον πρὸς τὸ ΓΕ , οὕτω τὸ Z πρὸς τὸ ΓΔ διάστημα · κινεῖται δὲ τὸ Β τὸ ΓΕ διάστημα · καὶ τὸ Z ἄρα ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ κινηθήσεται τὸ ΓΔ διάστημα . ἀλλὰ τὸ ΓΔ διάστημα ἐν τῷ ἴσῳ χρόνῳ ἐκινεῖτο τὸ Α τὸ ἀβαρές · ἐν τῷ αὐτῷ ἄρα χρόνῳ τὸ ΓΔ διάστημα κινηθήσεται τό τε Α τὸ ἀβαρὲς καὶ τὸ Z τὸ βάρος ἔχον , ὅπερ ἄτοπον · τὸ γὰρ βάρος ἔχον τοῦ μὴ ἔχοντος ἐν τῷ ἴσῳ χρόνῳ ἐπὶ τὸ κάτω πλέον κινηθήσεται , κἂν ὑποτεθῇ καὶ τὸ μὴ ἔχον βάρος κινούμενον . Τῷ δὲ αὐτῷ λόγῳ δειχθήσεται μηδὲ ἄνω δυνάμενόν τι κινηθῆναι , εἰ μὴ ἔχοι κουφότητα . μεῖζον γὰρ διάστημα κινηθήσεται τὸ κουφότητα ἔχον τοῦ μὴ ἔχοντος εἰς τὸ ἄνω . ἂν δή , ὡς ἔχει τὸ διάστημα , ὃ κινεῖται τὸ κοῦφον , πρὸς τὸ διάστημα , ὃ κινεῖται τὸ μὴ ἔχον κουφότητα , οὕτω τὸ κοῦφον αὐτὸ ποιήσωμεν πρός τι τῶν αὑτοῦ μορίων , ἔσται , ὡς τὸ μεῖζον διάστημα πρὸς τὸ ἔλαττον , οὕτω τὸ κοῦφον πρὸς τὸ ἴδιον μέρος · καὶ ἐναλλάξ , ὡς τὸ μεῖζον διάστημα πρὸς ὅλον τὸ κοῦφον , οὕτω τὸ ἔλαττον διάστημα πρὸς τὸ τοῦ κούφου μέρος · ἐν τῷ ἴσῳ ἄρα χρόνῳ ἴσον διάστημα εἰς τὸ ἄνω κινηθήσεται τό τε ἔχον κουφότητα καὶ τὸ μὴ ἔχον , ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον . Ἔτι δέ , εἰ ἔσται τι σῶμα κινούμενον ἕως τοὐ ἀνάγκη σῶμα πᾶν βάρος ἔχειν ἢ κουφότητα διωρισμένον . Δείξας , ὅτι ἀδύνατον τὸ σῶμα τὸ μὴ ἔχον βαρύτητα ἢ κουφότητα κατὰ φύσιν ἢ ἄνω ἢ κάτω κινηθῆναι , νῦν δείκνυσιν , ὅτι οὐδὲ παρὰ φύσιν καὶ βίᾳ δυνατόν · ἀκολουθεῖ γὰρ τὸ εἰς ἄπειρον κινεῖσθαι ὑπὸ τῆς κινούσης δυνάμεως · εἰ οὖν τοῦτο ἀδύνατον , καὶ τὸ βίᾳ κινεῖσθαι ῥιπτούμενον ἢ ὠθούμενον ἢ ἑλκόμενον ὑπό τινος μὴ ἔχον βάρος ἢ κουφότητα ἀδύνατον . δείκνυσι δὲ αὐτὸ προλαβὼν πάλιν , ὅτι τὸ ἔλαττον καὶ τὸ κουφότερον ὑπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως πλέον κινηθήσεται , ὅπερ ἐστὶν ἐναργές . ἔστω οὖν τὸ μὲν ἐφ’ ᾧ τὸ Α ἀβαρές , τὸ δὲ ἐφ’ ᾧ τὸ Β τὸ βάρος ἔχον , καὶ κεκινήσθω ὑπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως τῆς βίᾳ κινούσης τὸ μὲν ἐφ’ ᾧ τὸ Α τὸ ΓΕ διάστημα , τὸ δὲ ἐφ’ ᾧ τὸ Β βάρος ἔχον ἐν τῷ ἴσῳ χρόνῳ τὸ ΓΔ διάστημα ἔλαττον ὂν τοῦ ΓΕ . διαιρεθέντος δὴ τοῦ Β τοῦ βάρος ἔχοντος σώματος οὕτως ὡς εἶναι , ὡς ἡ ΓΕ πρὸς τὴν ΓΔ , οὕτω τὸ Β πρός τι μέρος αὑτοῦ τὸ Ζ , συμβήσεται τὸ Ζ τὸ ἀφαιρούμενον ἀπὸ τοῦ Β τοῦ βάρος ἔχοντος σώματος τὴν ΓΕ τὴν μείζονα φέρεσθαι ἐν χρόνῳ , ἐν ᾧ ὅλον τὸ Β τὴν ΓΔ ἐφέρετο · τὸ γὰρ τάχος ἕξει τὸ τοῦ ἐλάττονος πρὸς τὸ τοῦ μείζονος , ὡς τὸ μεῖζον σῶμα πρὸς τὸ ἔλαττον . ἀλλὰ μὴν καὶ τὸ Α τὸ ἀβαρὲς ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ ὑπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως τὸ | ΓΕ διάστημα ἐκινεῖτο . ἴσον ἄρα τὸ ἀβαρὲς σῶμα τὸ Α καὶ τὸ βάρος ἔχον τὸ Ζ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ ὑπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως κινηθήσεται , ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον . Ἐπειδὴ δὲ παντὸς τοῦ προτεθέντος διαστήματος πεπερασμένου μεῖζον κινηθήσεται τὸ ἀβαρές · ὃ γὰρ ἂν ληφθῇ βάρος ἔχον ὁποσονοῦν κινούμενον τὸ προτεθὲν μέγιστον διάστημα , εὐκινητότερον ἐκείνου τῷ βιαζομένῳ τὸ ἀβαρές ἐστιν · ἀλλὰ μὴν ἄπειρόν τι διάστημα οὐχ οἷόν τε κινεῖσθαι · πᾶσα γὰρ κίνησίς ποθέν ποι , καὶ ὃ μὴ δυνατὸν γενέσθαι , οὐδὲ γίνεται , ὡς ἔλεγε πρότερον · οὐκ ἄρα κινηθήσεται τὸ σῶμα τὸ μήτε βάρος ἔχον μήτε κουφότητα · φανερὸν οὖν , ὅτι ἀνάγκη πᾶν σῶμα διωρισμένον βάρος ἔχειν ἡ κουφότητα . Διωρισμένον δὲ λέγει , ὥς φησιν ὁ Ἀλέξανδρος , ἢ τὸ διῃρημένον καὶ διακεκριμένον , ὡς τὸ μὲν κουφότητα ἔχειν τὸ δὲ βαρύτητα , ἡ διωρισμένον τὸ διῃρημένον καὶ μὴ ἐγκύκλιον . “ ἄμεινον δέ , φησί , τοῦ διωρισμένον ἀκούειν ἀντὶ τοῦ ἐνεργείᾳ ὂν καὶ ἐν τόπῳ ἀλλὰ μὴ δυνάμει · τὸ γὰρ δυνάμει σῶμα οὐδέπω οὔτε σῶμά ἐστιν οὔτε ἐν τόπῳ . καὶ εἴη ἄν τοῦτο διὰ τὸ μαθηματικὸν σῶμα προστιθείς · ἐκεῖνο γάρ , ὥσπερ οὐκ ἔχει βάρος ἢ κουφότητα , οὕτως οὐδὲ διωρισμένον ἐστὶ καὶ ἐνεργείᾳ ὄν . ” ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὐκ οἶδα πῶς εἴρηται · τὸ γὰρ μαθηματικὸν ὡς μαθηματικὸν καὶ διωρισμένον ἐστὶ καὶ ἐνεργείᾳ · ἐκεῖνο δὲ ἔχειν μοι δοκεῖ λόγον τὸ διωρισμένον τὸ εὐθυπορούμενον λέγεσθαι ὡς ἀντιδιαιρεθὲν κουφότητι καὶ βαρύτητι τοῦ κυκλικοῦ ὑπὲρ τοῦτον ὄντος τὸν διορισμόν . καὶ ἐκεῖνο δὲ ἔτι πιθανώτερόν μοι δοκεῖ <λέγεσθαι> διωρισμένον τὸ καθ’ αὑτὸ καὶ ἐν τόπῳ ὄν · τοῦτο γὰρ καὶ κατὰ τόπον δύναται κινεῖσθαι . τὸ γὰρ συνεχὲς πρὸς ἄλλο , ὥσπερ τὰ ἐν τῷ ὅλῳ μέρη , οὔτε ἔστιν ἐν τόπω καθ’ αὑτὸ οὔτε κινεῖται κατὰ τόπον κατὰ τὴν Ἀριστοτέλους διάταξιν . ἐπειδὴ οὖν τὰ ἀποσπώμενα τῶν στοιχείων μέρη καὶ τῆς γῆς καὶ τοῦ πυρὸς καὶ τῶν μεταξὺ ταῦτά ἐστι τὰ ἐπ’ εὐθείας κινούμενα καὶ οὔτε αἱ ὁλότητες οὔτε τὰ συνημμένα τῇ ὁλότητι μέρη , διὰ τοῦ εἰπεῖν σῶμα πᾶν διωρισμένον τὰ ἐπ’ εὐθείας κινούμενα ἐνεδείξατο μέρη ὄντα τῶν ὑπὸ σελήνην στοιχείων . οὔτε γὰρ τῶν οὐρανίων διωρισμένον τί ἐστιν ἀπὸ τῆς ὁλότητος τῆς ἑαυτοῦ καὶ ἐν τοῖς ὑπὸ σελήνην αἱ ὁλότητες οὐ διωρισμένα ἀλλὰ συνεχῆ πρὸς ἄλληλα τὰ μόρια ἔχουσιν . ἀντὶ οὖν τοῦ εἰπεῖν σῶμα πᾶν ἐπ’ εὐθείας κινούμενον διωρισμένον εἶπεν . Λαβὼν δέ , ὅτι πᾶν σῶμα ὑποσέληνον κινεῖται ἢ κατὰ φύσιν ἢ βία , καὶ δείξας , ὅτι τὸ μήτε κουφότητα μήτε βάρος ἔχον οὔτε κατὰ φύσιν κινεῖται οὔτε βίᾳ , συνηγμένον ἔχει διὰ τούτων τὸ μήτε βαρύτητα μήτε κουφότητα ἔχον μὴ εἶναι σῶμα ὑποσέληνον . Ἐπεὶ δὲ φύσις μέν ἐστιν ἡ ἐν αὐτῷ ἕως τοῦ καὶ πῶς αἱ παρὰ φύσιν κινήσεις ἔχουσιν , ἐν τούτοις φανερόν . Δείξας , ὅτι τὸ μήτε βάρος ἔχον σῶμα μήτε κουφότητα οὔτε κατὰ φύσιν οὔτε βίᾳ κινεῖσθαι δυνατόν , ἐφεξῆς δείκνυσι , τίς τε ἡ φύσις ἡ τὰ κατὰ φύσιν λεγόμενα κινεῖσθαι κινοῦσα καὶ τίς ἡ δύναμις ἡ τὰ παρὰ φύσιν , καὶ ὅτι ἡ μὲν ἐν τῷ κινουμένῳ , ἡ δὲ ἐν ἄλλῳ . καὶ γὰρ φύσις μέν ἐστιν ἡ ἐν αὐτῷ ὑπάρχουσα κινήσεως ἀρχή · τοῦτο δὲ ἤδη δέδεικται ἐν τῷ δευτέρῳ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως · δύναμις δὲ ἡ ἐν ἄλλῳ ὑπάρχουσα ἀρχὴ κινήσεως · τὸ γὰρ ὑπ’ ἄλλου κινούμενον ἐν ἐκείνῳ τὴν ἀρχὴν ἔχει τοῦ κινεῖσθαι . τὸ δὲ ᾗ ἄλλο προσέθηκεν , ἐπειδή τινα μὴ κατὰ φύσιν κινούμενα ἐν αὑτοῖς μὲν ἔχει τὴν τῆς κινήσεως ἀρχήν , ἧς κινεῖται , οὐ μὴν ὡς καθ’ αὑτὸ ἐν αὐτοῖς οὔσης τῆς τοιαύτης δυνάμεως ἀλλ’ ὡς κατὰ συμβεβηκός , καθ’ αὑτὸ δὲ ὡς ἐν ἄλλῳ οὔσης τῆς δυνάμεως κινεῖται ὑπ’ αὐτῆς , οἷον εἴ τις νοσῶν ὑγιάζοιτο ὑφ’ ἑαυτοῦ ἰατροῦ ὄντος · οὐ γάρ , ᾗ νοσῶν ἐστιν , ὑφ’ ἑαυτοῦ ἄν ὑγιάζοιτο οὐδὲ κατὰ τοῦτο ἄν ἔχοι τὴν τῆς κινήσεως ἀρχήν · καίτοι ἔστι γε ἐν αὐτῷ τῷ νοσοῦντι ἡ ἰατρική , καθ’ ἣν ὑγιάζεται , ἀλλ’ ὡς ἐν ἄλλῳ καὶ οὐχ ὡς ἐν τῷ πυρὶ ἡ κουφότης , διὸ πᾶν μὲν πῦρ μετὰ κουφότητος , οὐ πᾶς δὲ νοσῶν μετὰ ἰατρικῆς . τὸ δὲ κίνησις δὲ ἡ μὲν κατὰ φύσιν , ἡ δὲ βίᾳ πᾶσα εἴρηται ἀντὶ τοῦ πᾶσα κίνησις ἢ κατὰ φύσιν ἢ βίᾳ . καὶ ἡ μὲν κατὰ φύσιν ὑπὸ τῆς ἐνυπαρχούσης αἰτίας γίνεται , ἥτις ἦν ἡ φύσις , ἡ δὲ βίᾳ ὑπὸ τῆς ἐν ἄλλῳ δυνάμεως . ὑπὸ ταύτης δὲ καὶ τὰ κατὰ φύσιν κινούμενα συνεπωθούσης θᾶττον κινεῖται τῆς κατὰ δύναμιν μόνον γινομένης κινήσεως · τῷ γὰρ λίθῳ τὴν ἐπὶ τὸ κάτω φορὰν ἡ συνεπωθοῦσα δύναμις θάττω ποιήσει τῆς φορᾶς τῆς κατὰ δύναμιν μόνην γινομένης , οἷον τῆς ἐπὶ τὸ ἄνω τοῦ λίθου · ταύτην γὰρ τὴν ἐπὶ τὸ ἄνω τοῦ λίθου παρὰ φύσιν οὖσαν ἡ δύναμις μόνη ποιεῖ , τὴν δὲ ἐπὶ τὸ κάτω συνεπωθοῦσα ἡ δύναμις αὐτή τε καὶ ἡ φύσις ποιοῦσιν . ἐφεξῆς δὲ λέγει , πῶς ἡ δύναμις κινεῖ καθ’ αὑτήν τε ἐνεργοῦσα καὶ μετὰ τῆς φύσεως , καὶ ὅτι πρὸς ἄμφω τὰς κινήσεις ὡς ὀργάνῳ χρῆται τῷ ἀέρι τήν τε ἄνω , ἣν μόνη βιαζομένη ἐπὶ τῶν βαρέων ἐνεργεῖ , καὶ τὴν κάτω συνεπωθοῦσα τὴν φύσιν . ὁ δὲ ἀὴρ πρὸς ἄμφω ἐπιτήδειος , διότι καὶ κοῦφος καὶ βαρύς ἐστιν · εἶπε γὰρ καὶ πρόσθεν , ὅτι τὰ μεταξὺ γῆς καὶ πυρὸς στοιχεῖα ἐπαμφοτερίζει · οὐδέτερον γὰρ αὐτῶν οὔτε ἁπλῶς βαρύ ἐστιν · οὐ γὰρ πᾶσιν ὑφίσταται · οὔτε ἀπλῶς κοῦφον · οὐ γὰρ πᾶσιν ἐπιπολάζει · τὸ δὲ μὴ ἀπλῶς πᾶν μίξει πως τοῦ ἐναντίου τοιοῦτον . ὁ δὲ ἀὴρ καὶ εὐκίνητός ἐστιν λεπτομερὴς ὤν , διὸ πρὸς μὲν τὸ ἄνω καὶ κατὰ τὴν ἐαυτου φορὰν ἐνέργει καὶ μέντοι καὶ ἀρχὴ χην νάμεως προσλαβών , τὴν δὲ κάτω κίνησιν ὁ ἀὴρ ἐνεργεῖ καὶ ὡς ἔχων τι βαρὺ καὶ ὡς ἀρχὴν κινήσεως πάλιν ἀπὸ τῆς δυνάμεως λαβών · ἡ γὰρ | κινοῦσα δύναμις ὥσπερ συναρτήσασα καὶ ἐναποδήσασα κινητικὴν δύναμιν παραδίδωσιν ἑκατέρῳ τῶν ἀέρων τῷ τε ἄνω ἐπωθουμένῳ καὶ τῷ κάτω ἢ ἑκατέρῳ τῷ τε ἀέρι καὶ τῷ λίθῳ . καὶ ὅτι ἐνδίδοταί τις ἀπὸ τοῦ κινοῦντος δύναμις συνηρτημένη , τεκμήριον ἱκανὸν παράγει τὸ καὶ μὴ παρακολουθοῦντος τοῦ κινήσαντος φέρεσθαι τὸ παρὰ φύσιν κινηθέν · τὸ μὲν γὰρ κατὰ φύσιν κινούμενον ἔχει κινοῦσαν τὴν φύσιν , τὸ δὲ παρὰ φύσιν δῆλον ὅτι ἀπὸ τοῦ βίᾳ κινοῦντος τὴν τοῦ κινεῖσθαι δύναμιν λαμβάνει συνεργοῦντος τοῦ ἀέρος . εἰ μὴ γὰρ ἦν τι τοιοῦτον σῶμα τὸ συνεργοῦν , οὐκ ἄν ἡ βίᾳ κίνησις τοιαύτη ἦν · εἰ μὴ γὰρ εἶχέ τι κοῦφον ὁ ἀήρ , οὐκ ἄν τὸ βαρὺ ἄνω ἔφερε , καὶ εἰ μὴ βαρύ τι εἶχεν , οὐκ ἄν τὸ πῦρ ἐπὶ τὸ κάτω ἐκίνει . Καὶ τὴν κατὰ φύσιν δὲ ἑκάστου κίνησιν ὁ ἀὴρ συνεπουρίζει , τουτέστιν ἐπωθεῖ , δυνάμεως ἀπὸ τοὐ κινοῦντος μεταλαμβάνων · τὸ δὲ συνεπουρίζειν ἀπὸ τῶν ὄπισθεν πνεόντων καὶ τὴν ναῦν ὠθούντων ἀνέμων μετείληπται , οὓς διὰ τοῦτο οὐρίους καλοῦσιν ὡς κατὰ τὸ οὐραῖον τῆς νεὼς πνέοντας . μήποτε δὲ καὶ ἀπὸ μεταφορᾶς τῶν λεόντων λέγεται , οὕς φασι τῇ ἑαυτῶν οὐρᾷ ἀντὶ μάστιγος πλήττοντας ἑαυτοὺς εἰς δρόμον ἐλαύνειν . Εἶτα συμπεραινόμενος τὸν λόγον , ὅτι , φησίν , ἅπαν τὸ ὑπὸ σελήνην σῶμα , ὃ καὶ εὐθυπορούμενόν ἐστι · περὶ γὰρ τούτου νῦν ὁ λόγος · ἢ κοῦφον ἢ βαρύ ἐστι , καὶ πῶς αἱ παρὰ φύσιν κινήσεις ἔχουσιν ἐν τούτοις , ἐν οἷς καὶ εἰσίν , ὅτι ὕστεραι τῶν κατὰ φύσιν εἰσὶ καὶ ὀλιγοχρονιώτεραι , καὶ ὅτι ὑπὸ τῆς ἔξωθεν δυνάμεως κινοῦνται τοῦ ἀέρος ὑπουργοῦντος πρὸς τὴν κίνησιν , ὅτι οὖν ταῦτα οὕτως ἔχει , φανερὸν ἐκ τῶν δεδειγμένων δηλονότι . Ὁ δὲ Ἀλέξανδρος ἐλλειπτικῶς ἔχειν κατὰ τὴν λέξιν νομίζει τὸ ἐν τούτοις . λείπειν γὰρ τὸ καὶ προείρηται ἢ ὡς ἄν εἰ ἔλεγεν ἐν τούτοις εἴρηται . ἵνα μηκέτι ἀκούωμεν ἐν τούτοις τοῖς βάρος ἢ κουφότητα ἔχουσιν , ἀλλ’ ἐν τούτοις τοῖς λόγοις · τοῦτο δὲ πέπονθε τὸ φανερὸν τῷ ἐφεξῆς συντάξας καὶ οὕτω γράψας “ φανερὸν δέ , ὅτι οὔτε πάντων ἔστι γένεσις.’ ἐγὼ μέντοι τὸ μὲν φανερὸν ὡς τέλος εὑρίσκω τοῦ προτέρου λόγου χωρὶς τοὐ δὲ συνδέσμου γεγραμμένον , τὸ δὲ ἑξῆς οὕτως ἔχον · “ ὅτι δὲ οὔτε πάντων ἔστι γένεσις οὔτε ἁπλῶς οὐδενός , δῆλον ἐκ τῶν προειρημένων . ” ὁ δὲ Ἀλέξανδρος , ὡς ἔοικεν , ἔν τισιν ἀντιγράφοις εὑρὼν ὡς δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων τὸ φανερὸν ἠναγκάσθη τοῖς ἐφεξῆς συντάξαι . κάλλιον δέ , οἶμαι , πταῖσμα τοῦτο τοῦ γράψαντος λέγειν ἢ ὡς ἐλλιπῆ τὴν ἑρμηνείαν ἀποδέχεσθαι · καὶ γὰρ οὐδὲ συντάττειν οὕτως εἰκὸς ἦν ἐπ’ ἄλληλα τὸ φανερὸν καὶ τὸ δῆλον λέγοντα “ φανερὸν δέ , ὅτι οὔτε πάντων ἔστι γένεσις οὔτε ἁπλῶς οὐδενός , ὡς δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων . ” ἀλλὰ τοῦτο μὲν ὅπως ἂν ἔχῃ , οὐδὲν ἄν εἴη πρὸς τὴν τῶν πραγμάτων ἀλήθειαν . ἐπὶ δὲ τὰ ἑξῆς ἰτέον . | Ὅτι δὲ οὔτε πάντων ἔστιν γένεσις ἕως τοῦ κενὸν ἔσται κεχωρισμένον · Τοῦ λόγου τοῦ πρὸς τοὺς ἐξ ἐπιπέδων λέγοντας τὰ σώματα τάς τε ὑποθέσεις ἀποδείξας καὶ τὸν ὅλον συλλογισμὸν ἀποτρέχει λοιπὸν ἐπὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς περὶ γενέσεως διαίρεσιν , ἐν ᾗ ἔλεγεν , ὅτι οἱ μὲν ὅλως ἀνεῖλον γένεσιν , ὡς οἱ περὶ τὸν Παρμενίδην καὶ Μέλισσον , · οἱ δὲ ἀπ’ ἐναντίας αὐτοῖς πάντων ἔλεγον γένεσιν , ὡς οἱ περὶ τὸν Ἡσίοδον θεόλογοι . λέγει οὖν , ὅτι ἐκ τῶν εἰρημένων δῆλόν ἐστιν , ὅτι οὔτε πάντων γένεσις , εἴπερ δέδεικται , ὅτι τὸ κυκλοφορητικὸν σῶμα ἀγένητόν τε καὶ ἄφθαρτόν ἐστιν ; οὔτε οὐδενός , εἴπερ διήλεγξε τοὺς τῶν Παρμενίδου καὶ Μελίσσου λόγων οὕτως ἀκούοντας ὡς πᾶν τὸ ὂν ἀγένητον λεγόντων . δείκνυσι δὲ καὶ νῦν , ὅτι οὐ πάντων ἔστι γένεσις , ἐκ τοῦ σώματος μὴ εἶναι τοῦ ἀπλῶς · ἐξ ὕδατος μὲν γὰρ ἀὴρ γίνεται καὶ ἄλλο ἐξ ἄλλου τῶν ποιοτήτων ἀμειβομένων , τὸ δὲ σῶμα αὐτὸ τὸ ταῖς ποιότησιν ὑποκείμενον οὐ γίνεται . εἰ γὰρ γίνεται , ἐξ οὐ σώματος γίνεται · τόδε μὲν γὰρ τὸ σῶμα , οἷον ὁ ἀήρ , ἐκ τοῦ μὴ ἀέρος γίνεται , ἐκ σώματος μέντοι , ὅτι οὐχ ᾗ σῶμά γίνεται ἀλλ’ ᾗ ἀήρ , τὸ δὲ σῶμα εἰ ὡς σῶμα γίνεται , ἀνάγκη ἐξ οὐ σώματος γίνεσθαι αὐτό · εἰ δὲ τοῦτο , ἀνάγκη κενὸν εἶναι κεχωρισμένον . διττὸν γὰρ τὸ κενὸν οἱ λέγοντες αὐτὸ ὑπετίθεντο , τὸ μὲν τοῖς σώμασιν ἀναμεμιγμένον κατὰ τοὺς ἐν αὐτοῖς πόρους , οὓς ἡμεῖς ἀέρος λέγομεν μεστούς , τὸ δὲ κεχωρισμένον τῶν σωμάτων τόπον τῶν σωμάτων γινόμενον . εἰ οὖν γίνεται σῶμα μὴ πρότερον ὂν σῶμα , χώρας δεῖταί τινος κενῆς σώματος , ἐν ᾗ χωρηθήσεται . εἶτα , οἶμαι , ἔνστασιν λύει τὴν λέγουσαν · τί οὖν ἡ ὕλη οὐχ , ὥσπερ τὰ ἄλλα πάντα δυνάμει ἐστίν , οὕτω καὶ σῶμα , καὶ ἐκ τοῦ δυνάμει γίνεται τὸ ἐνεργείᾳ , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἔχει ; λέγει οὖν , ὅτι μάλιστα γὰρ ἐκ δυνάμει τινὸς ὄντος σώματος ἐνεργείᾳ γένοιτο ἂν σῶμα ἀλλ᾿ εἰ τὸ δυνάμει ὂν σῶμα μηδέν ἐστιν ἄλλο σῶμα ἐνεργείᾳ πρότερον , ὥστε ἐκ τοῦδε τοῦ σώματος τὸ μὴ τοιοῦτον γίνεσθαι , ἀλλ’ ἐξ ἀσωμάτου γινοιτο σῶμα , κενὸν έσται κεχωρισμένον . Λέγει δὲ ὁ Ἀλέξανδρος ὅτι τὸ ἀρέσκον αὐτῷ περὶ τῆς ὕλης νῦν ὁ Ἀριστοτέλης ἐκτίθεται . οὐ γὰρ δοκεῖ αὐτῷ ἡ ὕλη εἶναι ἐνεργείᾳ ἀσώματος , ἀλλὰ καὶ ταύτην καὶ τὸ εἶδος ἐπινοίᾳ χωρίζεσθαι , ἐνεργεία μέντοι μηδέτερον αὐτῶν χωρὶς εἶναι · ἀλλ’ ὅταν λέγηται ἐξ ὕλης γίνεσθαί τι , ἐξ ἐνεργείᾳ μέν τι ὄντος τινὸς λέγεται , καθ’ ὃ δὲ δυνάμει τοῦτό ἐστιν , ὃ γίνεται , κατὰ τοῦτο ἐξ ἐκείνου τοῦτο λέγεται γίνεσθαι ὡς ἐξ ὕλης · ὅλως γάρ , φησί , γίνεσθαί τι ἐκ μηδενὸς ἄλλου προυπάρχοντος μεγέθους ἐνεργείᾳ , τουτέστι σώματος , ἀδύνατον · εἰ γὰρ τοῦτο , ἔσται κενόν · ὥστε κατ’ αὐτὸν τὸ ἄποιον σῶμα , ὃ δεύτερον ὑποκείμενον καλεῖ , ἀγένητόν ἐστιν · εἰ | γὰρ γίνοιτο , ἐκ μὴ σώματος ἀνάγκη γενέσθαι · τοῦτο δὲ ἀδύνατον , εἰ μὴ κενὸν εἴη κεχωρισμένον . μήποτε δὲ οὐδὲ ἄλλου τινὸς τῶν κοινῶν γενῶν ἔστι γένεσις · οὔτε γὰρ χρώματος οὔτε σχήματος · εἰ γὰρ γίνοιτο χρῶμα , ἐξ ἀχρωμάτου γίνοιτο ἄν , καὶ εἰ σχῆμα , ἐξ ἀσχηματίστου , οὔτε δὲ ἀχρώματον πάντῃ οὔτε ἀσχημάτιστον εἶναι σῶμα δυνατὸν πεπερασμένον . τῷ δὲ αὐτῷ λόγῳ οὐδὲ αἱ τῶν ἄλλων ποιοτήτων κοινότητες , οἷον θερμότητος καὶ ψυχρότητος , γλυκύτητος καὶ πικρότητος , γίνοιντο ἄν , εἰ ἀνάγκη πᾶν σῶμα ἑνί τινι τῶν ἐναντίων ἢ τῶν μεταξὺ κρατεῖσθαι , ἀλλά πανταχοῦ τὸ τί ἐστιν ἔκ τινος γινόμενον τοῦ πεφυκότος . τί οὖν ; ἔστι τοσαῦτα εἴδη ἀγένητα ὑπὸ σελήνην , καὶ πῶς γενητὰ καὶ φθαρτὰ πάντα λέγομεν τὰ ὑπὸ σελήνην ; ἢ ὥσπερ ἔστι τὰ κοινὰ εἴδη τὰ ἐνθάδε , οὕτω καὶ γίνεται καὶ φθείρεται · ἔστι δὲ οὐ καθ’ αὑτά , ἀλλ’ ἐν τοῖς ἀτόμοις . οὐ γὰρ ἔστι χρῶμα καθ’ αὑτὸ ἐνταῦθα ἢ σχῆμα , ὃ μὴ τόδε τί ἐστιν , ὁμοίως οὐδὲ σῶμα . ὥσπερ οὖν ἔστι τὰ κοινὰ ἐν τοῖς κατὰ μέρος , οὕτω καὶ γίνεται καὶ φθείρεται ἐν αὐτοῖς , ἔστι δὲ ὡς τοῖς μέρεσιν ἀεὶ ἀμειβόμενα , ὥσπερ καὶ ὁ χρόνος ὁ ἐνθάδε καὶ ἡ κίνησις · οὔτε γὰρ χρόνος ἔστιν , ὃ μὴ ὅδε τις χρόνος , οὔτε κίνησις , ἀλλ’ ἐν τῇ συνεχεῖ ῥοῇ τῶν κατὰ μέρος αἱ κοινότηες ἐμφαίνονται , καὶ τὸ δοκοῦν αὐτῶν ἑστάναι ἓν διὰ τὴν τοῦ ἀεὶ ὄντος νοεροῦ εἴδους ἔμφασιν ἔστιν , ὡς εἰ πρόσωπον εἰς ποταμὸν ἀεὶ ῥέοντα ἐμβλέποι · μία γὰρ ἡ ἐν τῷ ὕδατι τοῦ προσώπου ἔμφασις ἡ αὐτὴ δοκεῖ οὐχ ἡ αὐτὴ οὖσα ἀλλὰ δόκησιν τοῦ μία εἶναι διὰ τὸ ἑστὼς πρόσωπον ἔχουσα . ἀλλ’ ὅτι μὲν τὸ κοινὸν ἐν τοῖς κατὰ μέρος ἀεὶ ῥέουσιν ὑφεστὼς ἐξαλλαττόμενον μένει , καὶ τοῖς ἀπὸ τοῦ Περιπάτου δοκεῖ πάντα τὰ κοινὰ ἐν τοῖς κατὰ μέρος τιθεμένοις . μήποτε δὲ διὰ ταύτην μᾶλλον τὴν αἰτίαν χρὴ λέγειν μὴ γίνεσθαι τὸ ἁπλῶς σῶμα καὶ οὐ διὰ τὸ μὴ ἀναγκασθῆναι κενὸν ὑποτίθεσθαι . εἰ γὰρ ἔστι μάνωσις καὶ πύκνωσις καὶ οὔτε κενὸν ἀνάγκη εἶναι οὔτε κυμαίνει τὸ πᾶν , ὡς Ξοῦθος ἔλεγεν , οὔτε τὸ δοκοῦν πλασματῶδες ἀνάγκη ὑποτίθεσθαι τὸ μανουμένου τινὸς ἄλλο πυκνοῦσθαι κατὰ τὸ αὐτὸ μέτρον , τί κωλύει γινομένου σώματος ἄλλο φθείρεσθαι ἢ πυκνοῦσθαι τέως ; Λοιπὸν δὲ εἰπεῖν , τίνων τε ἔστι γένεσις ἕως τοῦ καὶ ἐν ἅπασι βούλονται λέγειν . Δείξας , ὅτι οὔτε οἱ πάντα γίνεσθαι λέγοντες οὔτε οἱ μηδὲν κατορθοῦσιν , ἀκολούθως ζητεῖ , τίνων ἔστι γένεσις · προέθετο γὰρ ἐξ ἀρχῆς μετὰ τὸν περὶ τοῦ κυκλοφορητικοῦ σώματος λόγον περὶ τῶν λοιπῶν ἁπλῶν σωμάτων εἰπεῖν , ἐν οἷς ἤδη γένεσις ἔστι καὶ φθορά · διὸ καὶ περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς , εἶπε , δεῖ σκοπεῖν , καὶ πρῶτον , εἰ ἔστιν ὅλως | γένεσις , καὶ εἰ πάντων ἢ τίνων . ἐλέγξας οὖν καὶ τοὺς ἀναιροῦντας τελέως τὴν γένεσιν καὶ τοὺς πάντων εἶναι λέγοντας ἐπὶ τό , τίνων ἔστι γένεσις καὶ διὰ τί ἔστιν , ἐτράπη , τίνων μὲν λέγων , ὅτι τῶν ποιότητας παθητικὰς ἐχόντων καὶ ἐπ’ εὐθείας κινουμένων , διὰ τί δὲ ἀντὶ τοῦ τίνων γινομένων . ἐπεὶ οὖν ἐν πᾶσι τοῖς ἔχουσιν ἀρχὰς τὸ εἰδέναι καὶ τὸ ἐπίστασθαι συμβαίνει ἐκ τοῦ τὰς ἀρχὰς γνωρίσαι , εἰσὶ δὲ τῶν γινομένων ἀρχαὶ τὰ στοιχεῖα · . πᾶν γὰρ τὸ γινόμενον ἔκ τινος γίνεται · καί ἐστι πρῶτα τῶν ἐνυπαρχόντων τοῖς γενητοῖς τὰ στοιχεῖα , ἐκ δὲ τῶν πρώτων ἡ γνῶσις , εἰκότως ὁ περὶ γενέσεως λόγος ἀπὸ τῶν στοιχείων τὴν ἀρχὴν ποιήσεται . σκεπτέον οὖν , φησί , ποῖα τῶν τοιούτων σωμάτων ἐστὶ στοιχεῖα . ἐπεὶ δὲ ἄλλοι ἄλλα ὑπέθεντο , τὰς ἐκείνων δόξας ἱστορήσας πρῶτον τότε τὸ ἑαυτῷ ἀρέσκον ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως βιβλίοις ἐρεῖ , ἐν οἷς καὶ τὴν αἰτίαν τοῦ γένεσιν ἐν τοῖς τέτρασιν εἶναι σώμασι δηλώσει . πρῶτα δὲ τῶν ἐνυπαρχόντων τοῖς γενητοῖς λέγει τὰ στοιχεῖα , διότι καὶ τὰ συμβεβηκότα ἐνυπάρχει αὐτοῖς , ἀλλ’ οὐ πρῶτα . σκεπτέον οὖν , φησί , τὰ ὁποῖα τῶν ἐν γενέσει σωμάτων σ·τοιχεῖά ἐστιν , ἐπειδὴ τῶν ἐν γενέσει σωμάτων τὰ μὲν στοιχεῖά ἐστι , τὰ δὲ ἐκ στοιχείων . ὅταν οὖν διορισθῇ , τὰ ὁποῖά ἐστι τὰ στοιχεῖα , ὅτι τὰ ἐξ ἐναντίων παθητικῶν ποιοτήτων συνεστῶτα , ζητεῖν χρή , διὰ τί ταῦτα τῶν ἐν γενέσει σωμάτων ἐστὶ στοιχεῖα , καὶ ἐπὶ τούτῳ , πόσα καὶ ποῖα τῶν σωμάτων ἐστὶ τοιαῦτα ὡς εἶναι στοιχεῖα , ὅτι τὰ τέσσαρα , πῦρ , ἀήρ , ὕδωρ , γῆ . ταῦτα δέ , φησίν , ἔσται φανερὰ ὑποθεμένων ἡμῶν , τίς ἐστιν ἡ τοῦ στοιχείου φύσις · πρὸς γὰρ τὸν τοῦ στοιχείου λόγον παραβάλλοντες τὰ σώματα εὑρήσομεν , πόσα καὶ τίνα ἐστὶ τὰ τοιαῦτα . καὶ λοιπὸν ὁρίζεται τὸ στοιχεῖον στοιχεῖον εἶναι λέγων τῶν σωμάτων , εἰς ὃ τὰ ἄλλα σώματα διαιρεῖται τὰ στοιχειωτά · οὐ γὰρ σώματος ὡς σώματος ἀλλ’ ὡς συνθέτου σώματος ζητοῦμεν στοιχεῖον . καλῶς οὑν εἶπεν εἰς ὃ τὰ ἄλλα σώματα διαιρεῖται ἐνυπάρχον δυνάμει ἐνεργεία . τοῦτο δέ , φησί , ποτέρως , ἔτι ἀμφισβητήσιμον , ἐπειδὴ τοῖς μὲν συγκρίσει ἢ ἐκκρίσει λέγουσι τὴν γένεσιν γίνεσθαι , ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς καὶ Ἀναξαγόρας , ἀκολουθεῖ τὸ ἐνεργείᾳ τὰ στοιχεῖα ἐνυπάρχειν , τοῖς δὲ ἀλλοιώσει τὸ δυνάμει . αὐτὸ δέ , φησί , τὸ στοιχεῖον , κἀν διαιρετὸν ᾖ ὡς σῶμα , ἀλλ’ ὡς στοιχεῖον εἰς ἕτερα τῷ εἴδει ἀδιαίρετόν ἐστι καὶ διαφέρει καὶ ταύτῃ τοῦ στοιχειωτοῦ , ὅτι ἐκεῖνο μὲν εἰς ἕτερα τῷ εἴδει τὰ στοιχεῖα διαιρεῖται , κἄν διαιρῆται καὶ εἰς ὁμοιομερῆ · ἡ γὰρ σὰρξ διαιρεῖται μὲν καὶ εἰς σάρκας , διαιρεῖται δὲ καὶ εἰς τὰ τέσσαρα στοιχεῖα τῷ εἴδει διαφέροντα ἀλλήλων , τὸ δὲ πῦρ οὐκέτι διαιρεῖται εἰς ἕτερα τῷ εἴδει . τὸ δὲ ἐνυπάρχον διορίζει τὸ στοιχεῖον τῶν εἰδῶν · καὶ γὰρ διαιρεῖται τὸ ἁπλοῦν σῶμα εἴς τε τὸ | πέμπτον καὶ εἰς τὰ τέσσαρα , ἀλλ’ οὐκ ἐνυπάρχοντα · ὡς γὰρ γένος εἰς εἴδη διαιρεῖται , οὐχ ὡς στοιχειωτὸν εἰς στοιχεῖα · τοιοῦτον γάρ τι , φησί , τὸ στοιχεῖον ἅπαντες καὶ ἐν ἅπασι τοῖς στοιχειωτοῖς βούλονται εἷναι · καὶ γὰρ τὸ τοῦ λόγου στοιχεῖόν ἐστιν , εἰς ὃ διαιρεῖται ὁ λόγος ἐνυπάρχον αὐτὸ ἀδιαίρετον ὂν εἰς ἕτερα τῷ εἴδει . Εἰ δὴ τὸ εἰρημένον ἐστὶ στοιχεῖον ἕως τοῦ θεωρητέον , τίς ὁ τρόπος τῆς γενέσεως . ἐπειδὴ γένεσις ἔστιν , ἀνάγκη εἶναι στοιχεῖα , ἐξ ὧν τὸ γινόμενον γίνεται , εἰ οὖν τοιοῦτόν ἐστιν τὸ στοιχεῖον ἀνάγκη εἶναί τινα τῶν σωμάτων τοιαῦτα · ἀλλὰ μὴν τοιαῦτα τὰ στοιχεῖά ἐστιν , οἷα εἴρηται · ἔστιν ἄρα τινὰ τῶν σωμάτων τοιαῦτα . καὶ τὸ μὲν συνημμένον δῆλον ἐκ τοῦ εἶναι γένεσιν · εἰ γὰρ ἔστι γένεσις , ἀνάγκη εἶναι τοιαῦτα σώματα , ἐξ ὧν γίνεται τὸ γινόμενον καὶ εἰς ἃ διαλύεται · τὴν δὲ πρόσληψιν ἐκ τῆς κοινῆς προλήψεως ἐπιστώσατο , ὅτι τοιοῦτον τὸ στοιχεῖον · τὴν δὲ ἐπιφορὰν λοιπόν , ὅτι ἔστι τινὰ τοιαῦτα σώματα , ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς μαρτύρεται , ὅτι ἐν σαρκὶ καὶ ξύλῳ καὶ ἑκάστῳ τῶν τοιούτων ἔνεστι δυνάμει πῦρ καὶ γῆ . ὅτι γὰρ ἔνεστι , δῆλον ἐκ τοῦ ἐκκρίνεσθαι αὐτὰ ἐξ αὐτῶν · δυνάμει δὲ ἔνεστι · τοῖς γὰρ τὰ τέσσαρα σώματα συναλλοιούμενα ἀλλήλοις στοιχεῖα τιθεμένοις δυνάμει λέγειν αὐτὰ ἀκολουθεῖ . τῷ δὲ τῆς ἐκκρίσεως ὀνόματι κοινότερον ἐχρήσατο · δοκεῖ γὰρ ἡ ἔκκρισις ἐπὶ τῶν ἐνυπαρχόντων ἐνεργείᾳ λέγεσθαι . ὅτι δὲ ἐκκρίνεται πῦρ ἐκ σαρκός , Θεόφραστος μὲν ἀπὸ ὀφθαλμῶν ἀνθρώπου φλόγα ἐκκρ·ιθῆναι ἱστορεῖ , Μεγέθιος δὲ ὁ Ἀλεξανδρεὺς ἰατρὸς ἐμοὶ διηγήσατο τεθεᾶσθαι ἰσχιαδικοῦ ἀνδρὸς πῦρ ἀπὸ τοῦ ἰσχίου ἐξελθὸν καὶ καῦσαν τὰ στρώματα , ἐφ’ ᾧ καὶ ἐπαύσατο τὸ πάθος , δηλοῦσι δὲ καὶ αἱ τῶν ἀνθράκων ἐσχάραι ἀπὸ πυρὸς γινόμεναι καὶ οἱ διακαεῖς πυρετοί · ἀπὸ δὲ ξύλων πῦρ ἐκβάλλουσι τὸ ἕτερον ξύλον ὡς τρύπανον ἐν τῷ ἑτέρῳ περιστρέφοντες . ὅτι δὲ γῆ τούτοις ἔνεστι , δηλοῖ ἡ μετὰ τὴν καῦσιν ὑπολειπομένη τέφρα , δηλοῖ δὲ καὶ ἡ ἐκκρινομένη ὑγρότης καὶ ὁ ἐξατμιζόμενος ἀήρ . εἰ οὖν ἐν σαρκὶ μὲν καὶ ξύλῳ ἔνεστι πῦρ καὶ γῆ καὶ τὰ λοιπά , ἐν πυρὶ δὲ καὶ γῇ σὰρξ οὐκ ἔστιν ἢ ξύλον οὕτε δυνάμει οὔτε ἐνεργείᾳ · ἐξεκρίνετο γὰρ ἄν ποτε · δῆλον , ὅτι πῦρ μὲν καὶ γῆ καὶ τὰ λοιπὰ στοιχεῖά ἐστιν ὡς ἐνυπάρχοντα σαρκὸς καὶ ξύλου , ταῦτα δὲ ἐκείνων οὐκ ἔστι στοιχεῖα . ἐπειδὴ δὲ οὔπω δέδεικται τὸ εἶναι τέσσαρα στοιχεῖα , ἦσαν δέ τινες οἱ ἓν λέγοντες , Θαλῆς μὲν καὶ Ἵππων ὕδωρ , Ἀναξιμένης δὲ καὶ Διογενὴς ἀέρα , Ἵππασος δὲ καὶ Ἡράκλειτος πῦρ , καὶ τὸ μεταξὺ Ἀναξίμανδρος , εἰκότως προσέθηκεν , ὅτι . καὶ εἰ μὴ τέσσαρα εἴη τὰ πρῶτα σώματα ἀλλὰ ἕν , οὐκ ἐνυπάρξει ἐν ἐκείνῳ οὔτε κατ’ ἐνέργειαν οὔτε κατὰ δύναμιν 268b τὰ ἐξ αὐτοῦ γινόμενα , ἀλλὰ προσθεωρητέον τὸν τῆς γενέσεως τρόπον · εἰ μὲν γὰρ ἐκκρίσει λέγει τις τὴν γένεσιν , ἐνυπάρχειν ἀνάγκη , εἰ δὲ κατὰ μεταβολήν , οὐκέτι . ἐπειδὴ δὲ δοκεῖ καὶ ἐκ τῶν συνθέτων διαλυομένων γίνεσθαι τὰ στοιχεῖα καὶ ἐκ τῶν στοιχείων τὰ σύνθετα · καὶ γὰρ οἱ ἓν τὸ στοιχεῖον ὑποτιθέμενοι ἐκ τούτου τὰ ἄλλα γεννῶσιν · οὐ διὰ τοῦτο ὁμοίως ἐνυπάρχειν ῥητέον τὸ στοιχεῖον ἐν τῷ συνθέτῳ καὶ τὸ σύνθετον ἐν τῷ στοιχείῳ , οὐδὲ ταὐτὸν εἶναι τὸ ἐνυπάρχειν τινὶ καὶ τὸ γεγονέναι ἐξ ἐκείνου · τὰ μὲν γὰρ ἀπλᾶ γινόμενα ἐκ τῶν συνθέτων ἐνυπῆρχεν αὐτοῖς , τὰ δὲ σύνθετα γίνεται μὲν ἐκ τῶν ἁπλῶν , οὐ μὴν ἤδη καὶ ἐνυπάρχει αὐτοῖς · οὐ γὰρ αὔταρκες τὸ γεγονέναι ἔκ τινος πρὸς τὸ ἐνυπάρχειν αὐτῷ . ὥστε , κἄν εἴη σὰρξ καὶ ὀστοῦν καὶ τῶν συνθέτων ἕκαστον ἐκ τῶν ἁπλῶν , οὐ διὰ τοῦτο ῥητέον ἐνυπάρχειν ταῦτα τοῖς ἁπλοῖς , ὡς οἱ κατὰ ἔκκρισιν τὴν γέεἰ γὰρ κατὰ ἀλλοίωσιν , οὐκ ἀνάγκη ἐνυπάρχειν . Ἀναξαγόρας Ἀναξαγόρας δὲ ἐναντίως Ἐμπεδοκλεῖ λέγει περὶ τῶν στοιχείων ἕως τοῦ τὸ γὰρ πῦρ καὶ τὸν αἰθέρα προσαγορεύει τὸ αὐτό . Ὡς στοιχείων μνημονεύσας ἀέρος καὶ πυρὸς καὶ τῶν συστοίχων τούτοις . ἅπερ καὶ Ἐμπεδοκλῆς ἔλεγε στοιχεῖα , ἐφεξῆς τῆς Ἀναξαγόρου δόξης μνημονεύει ὡς ἐναντίας τῇ Ἐμπεδοκλέους , οὐ κατὰ τὴν τοῦ στοιχείου ἔννοιαν · πάντες γὰρ στοιχεῖον ἔλεγον , εἰς ὃ ἐνυπάρχον διαιρεῖται τὰ σώματα , αὐτὸ δέ ἐστιν ἀδιαίρετον εἰς ἕτερα τῷ εἴδει · ἀλλ’ ἡ διαφωνία γέγονε , καθ’ ὅσον τὴν τοιαύτην φύσιν οἱ μὲν ἄλλοις οἱ δὲ ἄλλοις σώμασιν ἐνυπάρχειν ἔλεγον , Ἐμπεδοκλῆς μὲν τοῖς τέτρασιν ἐκεῖνα λέγων · στοιχεῖα , Ἀναξαγόρας δὲ ταῖς ὁμοιομερείαις , Θαλῆς δὲ τῷ ὕδατι , ἄλλος δὲ ἄλλῳ τινί · τῷ γὰρ αὐτῷ τεκμηρίῳ χρώμενος ἕκαστος τὰ καθ’ αὑτὸν ἔλεγε στοιχεῖα τῷ αὐτὰ μὲν ἐκ τῶν ἄλλων ἐκκρίνεσθαι , τὰ δὲ ἄλλα ἐκ τούτων μηκέτι . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ Ἐμπεδοκλῆς τὰ τέσσαρα ἔλεγεν εἶναι στοιχεῖα . καὶ Ἀναξαγόρας τὰ ὁμοιομερῆ , οἷον σάρκα καὶ ὀστοῦν καὶ τὰ τοιαῦτα , σπέρματα ἐκάλει , ἐξ ὧν καὶ τὰ ὑπὸ Ἐμπεδολλέους στοιχεῖα μεμῖχθαι ἔλεγεν ἀέρα καὶ πῦρ καὶ τὰ ἄλλα πάντα καὶ εἶναι ἀθροίσματα τῶν ὁμοιομερῶν πάντα , μὴ δοκεῖν δὲ ἐξ αὐτῶν εἶναι διὰ τὸ ἀόρατα καὶ ἀναίσθητα διὰ μικρότητα εἶναι τὰ ὁμοιομερῆ . ὁ δὲ Ἀναξαγόρας πολλαχοῦ τῷ τοῦ αἰθέρος ὀνόματι ἀντὶ τοῦ πυρὸς κέχρηται . εἰπὼν δὲ τὴν ἑκατέρου δόξαν περὶ τῶν στοιχείων καὶ ἅμα τὴν ἐναντίωσιν αὐτῶν παραδούς , ὅτι ὁ μὲν Ἐμπεδοκλῆς τὰ ὁμοιομερῆ πάντα ἀπὸ τῶν | τεσσάρων συγκεῖσθαί φησι καὶ εἶναι ταῦτα πάντων στοιχεῖα , ὁ δὲ Ἀναξαγόρας καὶ ταῦτα καὶ τὰ ἄλλα πάντα ἀπὸ τῶν ὁμοιομερῶν συνίστησι καὶ ἀπὸ τούτων ὡς ὁμοιομερῶν καὶ αὐτῶν ὄντων , τὴν μὲν περὶ τοῦ στοιχείου δόξαν ἀπὸ τῆς κοινῆς προλήψεως ἔλαβεν ὁμολογουμένην , τίνα δέ ἐστι τοιαῦτα σώματα , οὐκέτι παρ’ ἐκείνων λαμβάνει · διαφέρονται γὰρ περὶ τούτου · ἀλλ’ αὐτὸς δείξας ἐφεξῆς , τίνα ἐστὶν ἀπλᾶ τῶν σωμάτων , ἕξει δεδειγμένον , τίν τὰ στοιχεῖά ἐστιν . ἐπεὶ δ’ ἐστι φυσικοῦ σώματος κίνησις ἕως τοῦ ὅτι οὐκ ἔστιν ἄπειρα , καθάπερ οἴονταί τινες , θεωρητέον . Πρὸς τὴν ἀπόδειξιν τοῦ εἶναι ἁπλᾶ σώματα καὶ ταῦτα τὰ τέσσαρα χρῆται τοῖς ἤδη δεδειγμένοις ὑπ’ αὐτοῦ , ὅτι φυσικά ἐστι σώματα τὰ ἀρχὴν κινήσεως ἐν αὑτοῖς ἔχοντα καθ’ αὑτά , ὅπερ ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει δέδεικται , καὶ ὅτι τῶν κινήσεων αἱ μέν εἰσιν ἁπλαῖ αἱ δὲ μικταί , καὶ ὅτι ἡ μὲν ἁπλῆ ἁπλοῦ σώματος , ἡ δὲ μικτὴ μικτοῦ , καὶ τοῦ ἁπλοῦ σώματος ἁπλὴ ἡ κίνησις · αἱ γὰρ τῶν συνθέτων κινήσεις ἁπλαῖ κατὰ ἐπικράτειαν τῶν ἐν αὐτοῖς ἁπλῶν γίνονται · ταῦτα δὲ ἐν τῷ πρώτῳ ταύτης τῆς πρᾶγμα · τείας ἔχει δεδειγμένα . τούτων δὲ κειμένων , ἐπειδή εἰσι κινήσεις ἁπλαῖ αἱ κατὰ τὰς ἁπλᾶς γραμμὰς γινόμεναι τήν τε εὐθεῖαν καὶ τὴν περιφερῆ , φανερόν , ὅτι ἔσται καὶ σώματά τινα ἁπλᾶ , εἴπερ αἱ ἁπλαῖ κινήσεις ἁπλῶν σωμάτων · εἰσὶ κατὰ φύσιν · τὰ δὲ ἁπλᾶ τῶν σωμάτων στοιχεῖά ἐστι , διότι καὶ εἰς αὐτὰ διαιρεῖται τὰ σύνθετα , αὐτὰ δὲ ἀδιαίρετά ἐστιν εἰς ἕτερα τῶ εἴδει . Τὸ δὲ διὰ τί ἔστι δύναται μὲν διὰ τὰ ἀπλᾶ εἰρῆσθαι · διὰ τοῦτο γάρ ἐστι στοιχεῖα , ὅτι ἐστὶ τὰ τὴν ἁπλῆν κίνησιν κατὰ φύσιν κινούμενα σώματα · δύναται δὲ καὶ πρὸς τὴν γένεσιν ἀναφέρεσθαι · ὅτι γὰρ ἐδείχθη γένεσις οὖσα , διὰ τοῦτο ἔστι τινὰ στοιχεῖα · μὴ γὰρ ὄντων στοιχείων γένεσιν ἀδύνατον εἶναι . Δείξας δέ , ὅτι ἔστιν ἁπλὰ τινα σώματα , ἃ καὶ στοιχεῖά ἐστιν , ἐπὶ τούτῳ ζητεῖ , πότερον πεπερασμένα ταῦτα ἢ ἄπειρα , καὶ εἰ πεπερασμένα , πόσα . καὶ δυνατὸν μὲν ἦν ἀπὸ τῶν κινήσεων καὶ τοῦτο λα - βεῖν , ὅτι πεπερασμένα , καὶ πόσα , ὁ δὲ πρῶτον μὲν πρὸς τοὺς ἄπειρα λέγοντας ἐνστὰς κατασκευάζει , ὅτι πεπερασμένα , ἔπειτα πρὸς τοὺς ἓν τὸ στοιχεῖον τιθεμένους ὑπαντᾷ · ἀξιοπιστότερα γὰρ οὕτως ἔσται τὰ δειχθησόμενα μὴ ἐνοχλούσης τινὸς δόξης ὡς πιθανῆς . Καὶ πρῶτον τοὺς πάντα τὰ ὁμοιομερῆ στοιχεῖα ποιοῦντας ἕως τοῦ καθάπερ εἴρηται πρότερον . Τῶν ἄπειρα λεγόντων τὰ στοιχεῖα Λεύκιππος μὲν καὶ | Δημόκριτος τὰς ἀτόμους ἀπείρους ὑπέθεντο , Ἀναξαγόρας δὲ καὶ Ἀρχέλαος τὰς ὁμοιομερείας , καὶ πρὸς ταύτην πρώτην ὑπαντᾷ τὴν δόξαν . καὶ εἴρηκε μὲν ἤδη πρὸς αὐτὴν ἐν τῷ πρώτῳ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως , λέγει δὲ καὶ νῦν καὶ δείκνυσιν , ὅτι μὴ ὀρθῶς ὑπέθεντο οἱ πάντα τὰ ὁμοιομερῆ στοιχεῖα ὑποθέμενοι · πολλὰ γὰρ καὶ τῶν συνθέτων σωμάτων , ἅτινα οὐκ ἄν εἴη στοιχεῖα , ὁμοιομερῆ . ὁμοιομερῆ γάρ ἐστι τὰ εἰς ὅμοια τῷ ὅλῳ μέρη διαιρούμενα , τοιαῦτα δὲ σὰρξ καὶ ὀστοῦν καὶ ξύλον καὶ λίθος , ἅπερ ὅτι μή ἐστιν ἁπλᾶ δῆλον · ἐκκρίνεται γὰρ ἀπ’ αὐτῶν , ὥσπερ εἶπε , τὰ ἁπλᾶ σώματα πῦρ καὶ γῆ καὶ τὰ μεταξύ , καὶ τὴν γένεσιν ἐκ πλειόνων ἔχει · ἐκ γὰρ τροφῆς γίνεται ποικίλης οὔσης , καὶ τὸ ξύλον δὲ καὶ γῆς τι ἔχει καὶ ἀέρος καὶ ὕδατος , καὶ ὁ λίθος οὐκ ἄνευ ὕδατος · ἄνευ γὰρ ὕδατος συνεχῆ τὴν γῆν γενέσθαι ἀδύνατον . καὶ αὐτὸς δὲ Ἀναξαγόρας λέγει μὴ εἶναι στοιχεῖα ταῦτα τὰ τέσσαρα , καίτοι ὁμοιομερῆ ὄντα . εἰ οὖν μηδὲν σύνθετον στοιχεῖον · ἁπλοῦν γὰρ τὸ στοιχεῖον · τὶ δὲ σύνθετον σῶμα ὁμοιομερές , ὡς πῦρ καὶ γῆ καὶ τὰ μεταξύ , συνάγεται ἐν τρίτῳ σχήματι , ὅτι οὐχ ἅπαν ἔσται τὸ ὁμοιομερὲς στοιχεῖον , ἀλλ’ ὃ μή ἐστι σύνθετον μηδὲ διαιρεῖται εἰς ἕτερα τῷ εἴδει . οὐ πᾶν δὲ ὁμοιομερὲς τοιοῦτον , εἴπερ σὰρξ καὶ ὀστοῦν καὶ τὰ τοιαῦτα ὁμοιομερῆ ὄντα διαιρεῖται εἰς ἕτερα τῷ εἴδει , ἐξ ὧν καὶ συνίσταται . ἢ δείξας , ὅτι μὴ ὑγιῶς οἱ τὰ ὁμοιομερῆ στοιχεῖα λέγοντες εἶπον , προσέθηκε καθόλου , τίνι δεῖ κρίνειν τὸ στοιχεῖον , ὅτι οὐ τῇ ὁμοιομερείᾳ οὐδὲ ἄλλῳ τινὶ τοιούτῳ , ἀλλὰ τῷ ἀδιαίρετον εἶναι εἰς ἕτερα τῷ εἴδει ; ἔτι δὲ οὐδ’ οὕτω λαμβάνοντας τὸ στοιχεῖον ἕως τοῦ ἢ τῷ εἴδει ἢ τῷ ποσῷ . Ἀπὸ τῆς ὁμοιομερείας πρότερον ἐπιχειρήσας καὶ δείξας , ὅτι οὐ πάντα τὰ ὁμοιομερῆ στοιχεῖά ἐστιν · οὐδὲ γὰρ ἁπλᾶ πάντα · νῦν πρὸς τὴν ἀπειρίαν ὑπαντᾷ καὶ συγχωρήσας καθ’ ὑπόθεσιν τῇ ὁμοιομερείᾳ λέγει , ὅτι , κἄν ὁμοιομερῆ τις λαμβάνῃ τὰ στοιχεῖα , οὐκ ἀνάγκη διὰ τοῦτο ἄπειρα ποιεῖν αὐτά · καὶ πεπερασμένων γὰρ ὑποτιθεμένων τὰ αὐτὰ δυνατὸν ἀποδιδόναι , κἄν ὀλίγα τις ὑποθῆται τῷ πλήθει δύο ἢ τρία ἢ τέτταρα , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς . καὶ γὰρ οὗτος τέσσαρα τὰ στοιχεῖα ὑποθέμενος καὶ ἕκαστον αὐτῶν ὁμοιομερὲς εἰπὼν ἐκ τούτων πᾶσαν τὴν γένεσιν ἀποδίδωσι , πλὴν ὅτι Ἐμπεδοκλῆς μὲν ἁπλᾶ ταῦτα ὑποτίθεται , Ἀναξαγόρας δὲ καὶ ταῦτα σύνθετα ἐξ ὁμοιομερῶν , ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα πάντα τὰ αἰσθητὰ σύνθετα ἐκ τῶν ὁμοιομερῶν ποιεῖ κατ’ ἐπικράτειαν ἑνὸς τῶν ἐν αὐτοῖς χαρακτηριζόμενα . εἶτα καὶ τρίτον ἐπ’ ἀμφοῖν ἐπιχείρημα ἐπάγει ἀπό τε τῆς ὁμοιομερείας καὶ ἀπὸ τῆς ἀπειρίας . ἐπειδὴ γάρ , φησί , κἂν ἄπειρα τῷ πλήθει τὰ στοιχεῖα ὑποθῶνται , συμβαίνει μὴ πάντα τὰ σύνθετα ἐξ ὁμοιομερῶν ποιεῖν · σάρκα μὲν γὰρ τὴν αἰσθητὴν καὶ χρυσὸν καὶ τὰ τοιαύτα ἐξ ὁμοιομερῶν ποιεῖν αὐτοῖς ὁπωσοῦν προχωρεῖ ἐπικρατοῦντος τοὐ πλήθους ἐν τῷ μίγματι τῶν ἀναισθήτων διὰ μικρότητα σαρκίων ἢ χρυσίων , πρόσωπον δὲ καὶ τὰ ἄλλα ὀργανικὰ καλούμενα μόρια οὐκέτι δυνατὸν ἐκ πολλῶν ἀναισθήτων τῷ μεγέθει προσώπων συντιθέναι . καὶ ὁ μὲν Ἀλέξανδρός φησι μὴ εἶναι ἐξ ὁμοιομερῶν , διότι ὁ ὀφθαλμὸς καὶ ἡ ῥὶς οὐκ ἔστιν ὅμοια · μήποτε δὲ ἀκριβέστερον ὁ Ἀριστοτέλης εἶπε πρόσωπον γὰρ οὐκ ἐκ προσώπων , διότι τὰ ὁμοιομερῆ , εἰ καὶ ἀλλήλοις ὅμοια ἔχει τὰ μόρια , οὐ διὰ τοῦτο λέγεται ὁμοιομερῆ , ἀλλ’ ὅτι τῷ ὅλῳ ὅμοια ἔχει τὰ μέρη . πάνυ δὲ ἀκριβῶς προσέθηκε τὸ οὐδ’ ἄλλο τῶν κατὰ φύσιν ἐσχηματισμένων οὐδέν , ἐπειδὴ οὐ μόνα τὰ ἐξ ἀνομοίων ἀλλήλοις συγκείμενα οὐκ ἔχει ὅμοια τὰ μέρη τῷ ὅλῳ , ὡς εἴρηται ἐπὶ τοῦ προσώπου , ἀλλὰ καὶ ἐν οἷς ὅμοια τὰ μέρη ἀλλήλοις ἐστὶ καὶ τῷ ὅλῳ τοῦ ὅλου κατὰ σχῆμα φυσικὸν εἰδοπεποιημένου , ὡς τὸ τοῦ κρανίου ὀστοῦν ἢ τοῦ βραχίονος ἢ τοῦ μηροῦ ἢ νεῦρον ἡ φλὲψ ἢ ἀρτηρία , οὐδὲ ταῦτα ἐξ ὁμοίων τῷ ὅλῳ μερῶν ἐστι · κἄν γὰρ τὸ τοῦ ὀστοῦ μέρος ὀστοῦν καὶ τὸ τοῦ νεύρου νεῦρον , ἀλλ’ οὐκ ἐσχημάτισται τὸ μέρος τῷ ὅλῳ , τὸ δὲ ὅλον μετὰ τοῦ σχήματος ἦν τοῦτο , ὅπερ εἶναι λέγεται . εἰ δὲ ἀνάγκη κατ’ αὐτοὺς καὶ μὴ ἐξ ὀμοιομερῶν τινα γίνεσθαι , καὶ μηδὲν ἡ ἀπειρία συντελεῖ πρὸς τὸ πάντα ἐξ ὁμοιομερῶν εἶναι , οὐδὲν κωλύει πεπερασμένα τὰ ὁμοιομερῆ ποιεῖν , εἴπερ ἐστὶ στοιχεῖα · καὶ γὰρ πεπερασμένων ὄντων τὰ μὲν ἐξ ὁμοίων ἔσται τὰ δὲ ἐξ ἀνομοίων , ὥσπερ καὶ ἀπείρων ὑποκειμένων . εἰ οὖν τὰ αὐτὰ σώζειν δυνατὸν πεπερασμένας τε τὰς ἀρχὰς καὶ ἀπείρους ὑποτιθεμένους , βέλτιον , φησί , πεπερασμένας λαμβάνειν , ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς μαθήμασιν , καὶ ὡς δυνατὸν ἐλαχίστας . εἰ γὰρ ἀγνοουμένων τῶν ἀρχῶν ἀγνοεῖσθαι καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν ἀναγκαῖον , ὁ γινώσκειν τὸ ἐκ τῶν ἀρχῶν βουλόμενος πεπερασμένας ἀρχὰς ὑποτιθέσθω καὶ ταύτας ὡς ἐλαχίστας , διότι τὸ μὲν ἄπειρον ἄγνωστόν ἐστι . τὸ δὲ πεπερασμένον γνωστόν , καὶ τοσούτῳ μᾶλλον , ὅσῳ εὐπεριληπτότερὸν ἐστι καὶ τῇ μονάδι πλησιάζει . διὸ καὶ οἱ μαθηματικοὶ ἔπι . στημονικὴν γνῶσιν ἔχειν τῶν ὑποκειμένων βουλόμενοι πεπερασμένας τὰς ἀρχὰς λαμβάνουσιν ἢ τῷ εἴδει ἢ τῷ ποσῷ , τῷ μὲν εἴδει , ὅταν σημεῖον καὶ γραμμὴν καὶ ἐπίπεδον ὁρίζωνται · οὐ γὰρ ἓν ἀριθμῷ τούτων ἕκαστον , ἀλλὰ τῷ εἴδει καὶ τῷ λόγῳ · τῷ δὲ ποσῷ μαθηματικὰς ἀρχὰς ὡρίσθαι ὁ μὲν Ποτάμων λέγει , ὅταν τὴν μονάδα ἀρχὴν ἀριθμοῦ λαμβάνωσιν , Ἀσπάσιος δὲ τῷ ποσῷ ὡρίσθαι τὰ πέντε αἰτήματά φησι · ταῦτα γὰρ οὐ κατ’ εἶδος , ἀλλὰ κατ’ ἀριθμὸν πέντε ἐστί . “ δύναται δέ , φησὶν Ἀλέξανδρος , ἀρχὰς τῷ ποσῷ λέ|γειν πεπερασμένας καὶ αὐτὰς ταύτας , ὧν ἑκάστην κατὰ τὸ εἶδος ὡρισμένην ἐλάμβανον · ὧν γοῦν τοὺς ὁρισμοὺς ὡς στοιχείων ἀποδιδόασιν , ὥρισται ταῦτα κατὰ τὸν ἀριθμόν . ἢ τῷ μὲν εἴδει , φησίν , ὡρισμένα τὰ στοιχεῖα κατ’ αὐτούς ἐστιν , ὅτι σημεῖον καὶ γραμμή , ἡ μὲν εὐθεῖα , ἡ δὲ περιφερής , καὶ ὅσα πρῶτα λαμβάνοντες ὁρίζονται , ἃ καὶ ὅρους καλοῦσιν · οὐ γὰρ ἄπειρα τὰ εἴδη αὐτῶν , ἀλλ’ ἔστιν αὐτῶν ἀριθμός · τῷ δὲ ποσῷ , ὅτι οὐδενὶ ἀπείρῳ χρῶνται οὔτε εὐθείᾳ οὔτε ἐπιπέδῳ , ἐπειδάν τι δεικνύωσι · κἄν γὰρ ἄπειρον ὑποθῶνται , ἀλλ’ ἀεὶ πεπερασμένον ἀφαιροῦντες χρῶνται . ” μήποτε δὲ τῷ μὲν εἴδει πεπερασμένας , ὅτι οὐδὲν ἄπειρον ὑποτίθενται , ἀλλὰ τρίγωνα καὶ τετράγωνα καὶ κύκλους καὶ σημεῖα καὶ γραμμὰς καὶ ἐπίπεδα , τῷ δὲ ποσῷ , ὅτι ἠρίθμηνται αἱ λαμβανόμεναι ἀρχαὶ οἴ τε ὅροι πόσοι καὶ τὰ ἀξιώματα καὶ τὰ αἰτήματα , οἷς ἀρκοῦνται πρὸς τὰς ἀποδείξεις τῶν ἑξῆς . Ἔτι εἰ σῶμα σώματος ἕτερον λέγεται ἔως τοῦ φανερόν , ὅτι καὶ τὰ στοιχεῖα ἀνάγκη πεπερασμένα εἶναι . Καὶ τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα δείκνυσιν , ὅτι τὰ στοιχεῖα τῷ εἴδει πεπερασμένα ἐστίν . ἡ δὲ συναγωγὴ τοῦ λόγου ὑποθετικῶς μὲν οὕτω προάγεται · εἰ πάντα τὰ σώματα ἀλλήλων πεπερασμέναις κατ’ εἶδος διαφοραῖς διαφέρει , τὰ δὲ πεπερασμέναις κατ’ εἶδος διαφοραῖς διαφέροντα πεπερασμένα κατ’ εἶδός ἐστιν , ἀνάγκη τὰ σώματα πεπερασμένα εἶναι τῷ εἴδει · εἰ οὖν καὶ τὰ στοιχεῖα σώματά ἐστιν ἁπλᾶ , ἔτι μᾶλλον ἀνάγκη ταῦτα ἤπερ τὰ ἀπ’ αὐτῶν πεπερασμένα εἶναι τῷ εἴδει . καὶ ὅτι μὲν τὰ σώματα ταῖς οἰκείαις διαφοραῖς διαφέρει , πρόδηλον · καὶ γὰρ πάντα τὰ διαφέροντα ταῖς οἰκείαις διαφοραῖς διαφέρει · ὅτι δὲ αἱ διαφοραί αἷς διαφέρει τὰ σώματα , πεπερασμέναι εἰσὶ τῷ εἴδει , δῆλον ἐκ τοῦ αἰσθητὰς αὐτὰς εἶναι . καὶ ὅτι μὲν αἰσθηταῖς διαφοραῖς διαφέρει τὰ σώματα , ἔδειξεν ἐν τῷ Η τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως , τὸ δὲ τὰς αἰσθητὰς πεπερασμένας εἶναι τῷ εἴδει ἔδειξεν ἐν τῷ Περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητῶν οὕτω · πᾶν τὸ αἰσθητὸν ἔχει ἐναντίωσιν · τὸ ἔχον ἐναντίωσιν ἔχει ἔσχατα κατ’ εἶδος · τὸ ἔχον ἔσχατα κατ’ εἶδος πεπερασμένον κατ’ εἶδός ἐστι · τῶν ἄρα αἰσθητῶν τὰ εἴδη πεπέρανται . καὶ κατηγορικῶς δὲ οὕτως ἔστι συναγαγεῖν τὸ περὶ τῶν στοιχείων ἐπιχείρημα · τὰ στοιχεῖα σώματα · τὰ σώματα ἀλλήλων ταῖς οἰκείαις διαφοραῖς αἰσθηταῖς οὔσαις διαφέρει · τὰ ταῖς αἰσθηταῖς διαφοραῖς διαφέροντα πεπερασμέναις τῷ εἴδει διαφοραῖς διαφέρει · τὰ πεπερασμέναις τῷ εἴδει διαφοραῖς διαφέροντα πεπερασμένα κατ’ εἶδός ἐστι . ταύτα μὲν ἐν τούτοις τῷ Ἀναξαγόρου λόγῳ προσήγαγεν , ἐν δὲ τῷ πρώτῳ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως καὶ πρὸς τὸ πάντα ἐν πᾶσι μεμῖχθαι τὴν ὑπάντησιν ἐποιήσατο . ἔλεγε γὰρ | ἕκαστον τῶν αἰσθητῶν σωμάτων ἄπειρα ἔχειν ἐν ἑαυτῷ ὁμοιομερῆ · διὰ τοῦτο γὰρ ὁρᾶσθαι πάντα ἐκ πάντων γινόμενα . ἔδειξεν οὖν ἀκολουθοῦν τούτῳ τὸ ἕκαστον τῶν αἰσθητῶν ἀπειρομέγεθες γίνεσθαι · τὸ γὰρ ἐξ ἀπείρων τῷ πλήθει μεγεθῶν κατ’ ἐνέργειαν συγκείμενον μέγεθος ἄπειρον ἀνάγκη γίνεσθαι τῷ μεγέθει · εἰ οὖν τοῦτο ἀδύνατον , οὐκ ἄν εἴη ἄπειρα τὰ στοιχεῖα . καὶ δῆλον , ὅτι τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα τὴν κατ’ ἀριθμὸν ἀπειρίαν ἀναιρεῖ , ἥτις τῇ κατ’ εἶδος ἀπειρίᾳ οὐ συνανῃρέθη . Λέγει δὲ ὁ Ἀναξαγόρας ἀρχόμενος τοὐ συγγράμματος · “ ὁμοῦ χρήματα πάντα ἦν ἄπειρα καὶ πλῆθος καὶ μικρότητα · καὶ γὰρ τὸ σμικρὸν ἄπειρον ἦν , καὶ πάντων ὁμοῦ ἐόντων οὐδὲν ἔνδηλον ἦν ὑπὸ σμικρότητος , ” καὶ ὅτι “ ἐν σύμπαντι χρὴ δοκεῖν ἐνεῖναι πάντα χρήματα . ” μήποτε δὲ τὸ ἄπειρον ὡς ἡμῖν ἀπερίληπτον καὶ ἄγνωστον λέγει · τοῦτο γὰρ ἐνδείκνυται διὰ τοῦ “ ὥστε τῶν ἀποδρινομένων μὴ εἰδέναι τὸ πλῆθος μήτε λόγῳ μήτε ἔργῳ . ” ἐπεί , ὅτι τῷ εἴδει πεπερασμένα ᾤετο , δηλοῖ λέγων πάντα γιγνώσκειν τὸν νοῦν · καίτοι , εἰ ἄπειρα ὄντως ἦν , παντελῶς ἦν ἄγνωστα · ἡ γὰρ γνῶσις ὁρίζει καὶ περατοῖ τὸ γνωσθέν . λέγει δέ , ὅτι “ καὶ ἰὰ συμμισγόμενά τε καὶ ἀποκρινόμενα πάντα ἔγνω νοῦς , καὶ ὁποῖα ἔμελλεν ἔσεσθαι καὶ ὁποῖα ἦν ” . ἔοικε δὲ διττὴν ἐνδείκνυσθαι διακόσμησιν ὁ Ἀναξαγόρας , τὴν μὲν νοητὴν καὶ ἡνωμένην , ἐν ᾗ ὁμοῦ πάντα χρήματα ἦν καὶ ἕκαστον πάντα ἦν τὰ ἄλλα διὰ τὴν νοητὴν ἕνωσιν , τὴν δὲ αἰσθητὴν καὶ διακεκριμένην ἀπ’ ἐκείνης τῆς ἑνώσεως ὑπὸ τοῦ δημιουργικοῦ νοῦ , ὃν καὶ αὐτὸν ἀπὸ τοῦ νοητοῦ προελθόντα διακοσμῆσαι πάντα φησίν . ὅτι γὰρ νοητὴν ἐνδείκνυταί τινα διακόσμησιν πρὸ ταύτης τῆς αἰσθητῆς κατ’ αἰτίαν καὶ σπερματικῶς ταύτην προειληφυῖαν , ἐκεῖνα , οἶμαι , σαφῶς παρίστησι τὰ ῥητά · “ τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων χρὴ δοκεῖν ἐνεῖναι πολλά τε καὶ παντοῖα ἐν πᾶσι τοῖς συγκρινομένοις καὶ σπέρματα πάντων χρημάτων καὶ ἰδέας παντοίας ἔχοντα καὶ ἡδονὰς καὶ χροιάς , καὶ ἀνθρώπους συμπαγῆναι καὶ τὰ ἄλλα ζῷα , ὅσα ψυχὴν ἔχει , καὶ τοῖς γε ἀνθρώποισιν εἶναι καὶ πόλεις συνῳκημένας καὶ ἔργα κατεσκευασμένα ὥσπερ παρ’ ἡμῖν καὶ ἥλιον καὶ σελήνην καὶ τὰ ἄλλα ὥσπερ παρ’ ἡμῖν ” , καὶ ταῦτα δηλονότι σπερματικῶς ἐκεῖ καὶ κατ’ ἰδέας , ὡς εἶπε , προειλημμένα . Ἀλλὰ μὴν οὐδέ , ὡς ἕτεροί τινες λέγουσιν ἕως τοῦ ὁμως τοῦτο βούλονται λέγειν . Πρὸς τοὺς ἄπειρα πλήθει τὰ στοιχεῖα ὑποθεμένους προθέμενος ὑπαντῆσαι καὶ ἀνειπὼν πρὸς τοὺς περὶ Ἀναξαγόραν ἀπείρους ὁμοιομερείας τὰ στοιχεῖα λέγοντας μετέβη πρὸς τοὺς περὶ Λεύκιππον καὶ Δημόκριτον στοιχεῖα λέγοντας | τὰς διὰ σμικρότητα καὶ ναστότητα ἀτόμους ἀπείρους οὔσας κατά τε τὸν ἀριθμὸν καὶ τὰ σχήματα . ταύτας δὲ μόνας ἔλεγον συνεχεῖς · τὰ γὰρ ἄλλα τὰ δοκοῦντα εἶναι συνεχῆ ἁφῇ προσεγγίζειν ἀλλήλοις · διὸ καὶ τὴν τομὴν ἀνῄρουν ἀπόλυσιν τῶν ἁπτομένων λέγοντες τὴν δοκοῦσαν τομήν , καὶ διὰ τοῦτο οὔτε ἐξ ἑνὸς πολλὰ γίνεσθαι ἔλεγον · οὐ γὰρ διαιρεῖσθαι τὴν ἄτομον · οὔτε ἐκ πολλῶν ἓν κατὰ ἀλήθειαν συνεχές , ἀλλὰ τῇ συμπλοκῇ τῶν ἀτόμων ἕκαστον ἓν δοκεῖν γίνεσθαι · τὴν δὲ συμπλοκὴν Ἀβδηρῖται ἐπάλλαξιν ἐκάλουν , ὥσπερ Δημόκριτος . εἰπὼν δέ , ὅτι οὐδέ , ὡς ἕτεροί τινες λέγουσιν , εὔλογα τὰ συμβαίνοντα , καὶ ἐκτιθέμενος τὴν δόξαν αὐτῶν μεταξὺ μίαν παρέρριψεν αἰτίαν τοῦ μὴ εὔλογα τὰ συμβαίνοντα εἶναι · τρόπον γάρ τινα , φησί , καὶ οὗτοι πάντα τὰ ὄντα ποιοῦσιν ἀριθμοὺς καὶ ἐξ ἀριθμῶν · εἰ οὖν τοῦτο ἀδύνατον , οὐκ ἄν εὔλογα εἴη τὰ συμβαίνοντα τῷ λόγῳ αὐτῶν . τρόπον δέ τινα ἀριθμοὺς εἶπε τὰς ἀτόμους , διότι ταῖς μονάσιν ἐοίκασιν αἱ ἄτομοι , καὶ ὅτι μὴ διαιροῦνται ὥσπερ οὐδὲ αἱ μονάδες , καὶ ὅτι οὐδὲ ἐκ τῶν ἀτόμων τῷ κενῷ διειλημμένων γίνεταί τι συνεχὲς ὥσπερ οὐδὲ ἐκ τῶν μονάδων · καὶ γὰρ ἐκείνας τῷ κενῷ φασιν οἱ Πυθαγόρειοι διορίζεσθαι . τὸ δὲ τρόπον τινὰ πρόσκειται , ὅτι καὶ διαφορά τις τῶν ἀκολουθούντων ἀτόπων ἐστὶ τοῖς ἐξ ἀτόμων καὶ τοῖς ἐξ ἀριθμῶν γεννῶσι · τὸ γὰρ ἐξ ἀσωμάτων μερῶν σώματα γεννᾶν ἄτοπον ὑπάρχον τοῖς μὲν ἐξ ἀριθμῶν λέγουσιν ἀκολουθεῖ , οἱ δὲ ἐξ ἀτόμων γεννῶντες ἀποφεύγουσι . Καὶ πρὸς τούτοις ἕως τοῦ πάντων τῶν στοιχείων · Ταῦτα ὁ Ἀλέξανδρος ὡς ἐναντιολογίαν τινὰ αὐτῶν πρὸς ἑαυτοὺς συνάγοντα ἐξεδέξατο τῶν ἀρχὰς τὰς ἀτόμους λεγόντων , διότι λέγουσι μὲν κατὰ τὸ σχῆμα διαφέρειν ἀλλήλων τὰ στοιχεῖα καὶ οὐ κατὰ τὸ ὐποκείμενον , εἰ δὲ τοῦτο , δῆλον , ὡς καὶ τὰ ἐκ τῶν στοιχείων γινόμενα κατὰ τὸ σχῆμα διοίσουσιν ἀλλήλων . ἀκόλουθον οὖν ἦν αὐτοῖς , τίνα τε τῶν ἑκάστου στοιχείων καὶ τίνα τῶν ἐξ αὐτῶν γινομένων τὰ σχήματα , εἰπεῖν , οἱ δὲ μόνου τοῦ πυρὸς καὶ τῶν γεννητικῶν αὐτοῦ ἀτόμων σφαιρικὸν εἶπον τὸ σχῆμα · διὸ καὶ εὐλόγως αὐτὸ διαδύεσθαι καὶ κινεῖσθαί τε καὶ κινεῖν καὶ διαιρεῖν καὶ καίειν τὰ οἷς ἄν πλησιάσῃ διά τε τὴν περιφέρειαν καὶ λειότητα καὶ προσέτι τὴν μικρότητα τῶν στοιχείων , ἐξ ὧν ἔστιν · οὐκέτι μέντοι , τί τὸ σχῆμα τοῦ ἀέρος ἢ τοῦ ὕδατος ἢ τῆς γῆς ἢ τῶν τούτων στοιχείων , λέγουσι · μόνην γὰρ τούτων διαφορὰν τὴν κατὰ τὸ μέγεθος τῶν ἐξ αὐτῶν στοιχείων ἀποδιδόασιν , ἐκ μὲν μικροτέρων τῶν αὐτῶν κατὰ τὸ σχῆμα ἀέρα λέγοντες , ἐκ δὲ μειζόνων ὕδωρ , ἐκ δὲ ἔτι μειζόνων γῆν , οὐκέτι κατὰ τὸ σχῆμα διαφερόντων , ἀλλ’ ἐκ παντο|δαπῶν σχημάτων καὶ τῶν αὐτῶν ἑκάστου τούτων γινομένου . τούτῳ δέ , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , τὸ ἑπόμενον αὐτὸς μὲν οὐ προσέθηκεν , εἴη δὲ ἄν τό , εἰ μὴ κατὰ τὸ σχῆμα τὴν διαφορὰν εἶναι τῶν στοιχείων τῶν κατ’ εἶδος διαφερόντων ἔθεντο ἀλλὰ κατὰ τὸ μέγεθος , τὸν ἀέρα καὶ τὸ ὕδωρ καὶ τὴν γῆν κατὰ τὸ τῶν στοιχείων μέγεθος μόνον διαφέροντα μὴ κατ’ εἶδος ἀλλήλων διαφέρειν . ὁ μὲν οὖν Ἀλέξανδρος ὡς ἐπὶ ἐλέγχῳ τούτων προβληθέντων καὶ τὸ ἄτοπον τὸ ἑπόμενον ἐπήγαγε . μήποτε δὲ καὶ ταῦτα ἔτι ὡς τὴν δόξαν αὐτῶν σαφηνίζοντα προστέθεικεν ὁ Ἀριστοτέλης , ἅμα μὲν τὴν αἰτίαν λέγων τοῦ κατ’ ἀριθμὸν ἀπείρους τὰς ἀτόμους εἰπεῖν · διότι γάρ , φησί , τοῖς σχήμασιν διαφέρουσιν , ἄπειρα δὲ τὰ σχήματα , διὰ τοῦτο ἄπειρα τὰ ἁπλᾶ σώματα ἔλεγον , ποῖον δὲ καὶ τί τὸ σχῆμα τῶν στοιχείων τῶν ἑκάστου σώματος γεννητικῶν , οὐκέτι διώρισαν , εἰ μὴ μόνον ἐπὶ τοῦ πυρός · ἀέρα δὲ καὶ ὕδωρ καὶ τὰ ἄλλα γίνεσθαι ἐκ στοιχείων ἔλεγον σχήματα μὲν τὰ αὐτὰ ἐχόντων , μεγέθει δὲ μόνον καὶ μικρότητι διαφερόντων . τὴν δὲ ἀρχὴν τῆς πρὸς τὴν δόξαν ταύτην ἀντιλογίας ἑξῆς ποιεῖται λέγων · “ πρῶτον μὲν οὗν ταὐτὸν καὶ τούτοις ἁμάρτημα . ” καὶ τὰ τοῖς προσεχῶς ἐκτεθεῖσι τῆς δόξης μέρεσιν ἑπόμενα ἄτοπα οὐ παρέλιπεν ὁ Ἀριστοτέλης , ὡς ἐνόμισεν ὁ Ἀλέξανδρος . ἀλλὰ τετάρτην ἀντιλογίαν ἐκείνην ἐπήγαγεν , ἧς ἀρχὴ “ ἅμα δὲ καὶ ἐναντία λέγειν αὐτοὺς αὑτοῖς ἀνάγκη . ” Πρῶτον μὲν οὖν ταὐτὸν καὶ τούτοις ἁμάρτημα ἕως τοῦ καὶ ἀέρα καὶ γῆν ἐξ ἀλλήλων . Καὶ τῶν στοιχεῖα τὰς ἀτόμους λεγόντων τὴν δόξαν ἐκθέμενος δύο πρὸς αὐτοὺς ἀντιλογίαις χρῆται , αἷς καὶ πρὸς τοὺς τὰς ὁμοιομερείας λέγοντας ἐχρήσατο , πρώτῃ μὲν τῇ λεγούσῃ ἁμαρτάνειν αὐτούς , εἰ δυνάμενοι ἐκ πεπερασμένων ἀρχῶν τὰ τοιαῦτα ἀποδιδόναι ἀπείρους ὑποτίθενται · δεύτερον δέ , εἰ μὴ ἄπειροι τῶν σωμάτων αἱ διαφοραί , καθ’ ἃς διαφέρουσιν ἀλλήλων , οὐδὲ τὰ στοιχεῖα ἄν εἴη ἄπειρα τῷ εἴδει · ἀλλὰ μὴν τὸ πρῶτον · τὸ ἄρα δεύτερον . καὶ τὸ μὲν συνημμένον δῆλον , εἴπερ ἐκ τῶν στοιχείων τοῖς συνθέτοις αἱ διαφοραὶ αἱ κατὰ τὸ εἶδος . ὅτι δὲ οὐκ εἰσὶν ἄπειροι τῶν σωμάτων αἱ κατὰ τὸ εἶδος διαφοραί , δῆλον , εἴπερ αἰσθηταὶ μέν εἰσιν , ὡς δέδεικται ἐν τῷ ἑβδόμῳ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως , αἱ δὲ αἰσθηταὶ διαφοραὶ πεπερασμέναι εἰσίν , ὡς ἐν τῷ Περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητῶν ἀπο - δείκνυται . ὁ μέντοι Ἀλέξανδρος τὸ εἰ μὴ ἄπειροι τῶν σωμάτων αἱ διαφοραὶ ὡς ἐπὶ τῶν στοιχείων εἰρημένον ἀκούει · διό φησιν οὕτως εἰρῆσθαι ὡς οὐχ ἱκανῆς οὔσης τῆς κατὰ τὰ σχήματα διαφοράς διαφορὰν τῶν στοιχείων ποιεῖν , ἀλλὰ μόνων τῶν κατὰ τὰ | αἰσθητὰ διαφορῶν δυναμένων τοῦτο , ἢ ὅτι οὐδὲ τὰ σχήματα ἄπειρα καθ’ ἅ φασι διαφέρειν τὰ στοιχεῖα , ὡς δείξει . μήποτε δέ , ὡς εἴρηται , μᾶλλον ἀκουστέον , ὅτι , εἰ μὴ ἄπειροι τῶν συνθέτων σωμάτων αἱ κατ’ εἶδος διαφοραί , οὐδὲ τὰ στοιχεῖα ἄπειρα κατ’ εἶδός ἐστιν · ὁ γὰρ λόγος οὗτος τὴν κατ’ εἶδος ἀπειρίαν ἀλλ’ οὐ τὴν κατ’ ἀριθμὸν ἀναιρεῖ . τρίτον δὲ αὐτοῖς ἴδιον λοιπὸν ἐπάγει τὸ μάχεσθαι ταῖς μαθημα - τικαῖς ἐπιστήμαις ἄτομα σώματα λέγοντας . οὐδὲν γὰρ συνεχὲς κατὰ τοὺς μαθηματικοὺς ἀδιαίρετον , ἀλλ’ ἐπ’ ἄπειρον πᾶν μέγεθος διαιρετόν . εἰ οὖν καὶ τὴν συνέχειαν ἀναιροῦσιν οὗτοι καὶ τὴν ἐπ’ ἄπειρον τῶν σωμάτων τομήν , καὶ τὴν τομὴν ὅλως καὶ τὴν αἴσθησιν καὶ συναίσθησιν · πῶς γὰρ ἄν συναισθάνοιτό τις τοῦ ἐν τῷ ποδὶ πάθους τῶν σωμάτων μὴ ἡνωμένων ; πῶς δὲ ἐξ ἀδιαιρέτων καὶ ἀμερῶν γένοιτό τι διαιρετὸν καὶ μεριστόν ; ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἐν τοῖς τῆς Φυσικῆς διήλεγξεν ἀκροάσεως , ἃ περὶ χρόνου λέγει νῦν καὶ κινήσεως · καὶ τἆλλα δὲ πάντα ἔνδοξα ὄντα τὰ μὲν ὡς τῆς ἀκριβεστάτης ἐπιστήμης , τὰ δὲ ὡς κατὰ τὴν αἴσθησιν ἐναργῆ , ἀναιρεῖν δοκοῦντες ἄτοποι δόξουσι . καὶ κρᾶσις δὲ ἀναιρεθήσεται κατ’ αὐτούς · παράθεσις γάρ ἐστι μόνον τῶν σωμάτων . τετάρτην δὲ λοιπὸν ἔνστασιν ἐπάγει πρὸς ἐκεῖνον ὑπαντῶν τὸν λόγον τὸν λέγοντα · “ ἀέρα δὲ καὶ ὕδωρ καὶ τὰ ἄλλα μεγέθει καὶ σμικρότητι διεῖλον ” . εἰ γὰρ καὶ ἐξ ἀλλήλων λέγουσι ταῦτα γίνεσθαι καὶ μεγέθει καὶ σμικρότητι τῶν ἀτόμων ἀλλήλων αὐτὰ διαφέρειν , ἐναντία λέγειν αὐτοὺς αὑτοῖς ἀνάγκη · οὐ γὰρ συντρέχει ταῦτα ἀλλήλοις . εἰ γὰρ ἐξ ὕδατος γῆν λέγουσι γίνεσθαι τῶν ἐν τῷ ὕδατι μεγίστων ἐκκρινομένων , ἐπειδὴ δυνατόν ποτε ἀπὸ τοῦ ὕδατος πάντων ἐκκριθέντων τῶν μεγίστων καὶ ἀπὸ τοῦ ἀέρος ὁμοίως ἐπιλιπεῖν τὴν τῶν μεγίστων ἔκκρισιν , ἐπιλείψει καὶ ἡ τῆς γῆς ἀπὸ τοῦ ὕδατος καὶ ἡ τοῦ ὕδατος ἀπὸ τοὐ ἀέρος γένεσις , ὥστε εἶναί τι ὕδωρ , ἀφ’ οὗ μὴ δυνατὸν γῆν γενέσθαι , καὶ ἀέρα , ἐξ οὗ μηκέτι ὕδωρ ἄν γένοιτο . ἐναντία οὖν λέγουσιν αὐτοὶ αὑτοῖς καὶ ἐξ ἀλλήλων ταῦτα λέ - γοντες γίνεσθαι καὶ μεγέθει καὶ σμικρότητι διαφέρειν τῶν στοιχείων . εἰ δὲ τὰ σμικρότατα ἐκκρινόμενα ἐπιλείψει , οὐκέτι ἀπὸ τῆς γῆς ὕδωρ οὔτε ἀπὸ τοῦ ὕδατος ἀὴρ γενήσεται · καίτοι καὶ πᾶν μέρος ὕδατος εἰς ἀέρα μεταβάλλον ὁρῶμεν καὶ πᾶν μέρος ἀέρος εἰς ὕδωρ . εἰ δὲ τὸ πῦρ ἐκ μόνων σφαιροειδῶν σύγκειται , τὰ δὲ ἄλλα ἐκ πάντων , οὔτε ἄλλο τι ἐκ πυρὸς γενήσεται οὔτε ἐξ ἄλλων ἀεὶ πῦρ . Ἔτι οὐδὲ κατὰ τὴν τούτων ὑπόληψιν ἕως τοῦ καὶ τὰ ἁπλᾶ σώματα τοσαῦτα ἔσται τὸ πλῆθος . Ὥσπερ κατὰ τὴν Ἀναξαγόρου δόξαν οὐκ ἦν ἀνάγκη | λέγειν ἄπειρα 273a τὰ στοιχεῖα , εἴπερ ἔλεγον τοῖς πάθεσιν ἀλλήλων διαφέρειν τὰς ὁμοιομερείας , ἐδείχθη δὲ τὰ πάθη κατὰ τὰς αἰσθήσεις πεπερασμένα , οὕτως οὐδὲ κατὰ τούτους ἀνάγκη τὰς ἀρχὰς ἀπείρους λέγειν . εἰ γὰρ διὰ τοῦτο ἀπείρους ἔλεγον εἶναι τὰς ἀτόμους , ὅτι σχήμασι διαφέρουσι , τὰ δὲ σχήματά ἐστιν ἄπειρα , ἐὰν δείξῃ τις λόγος , ὅτι τὰ πρῶτα τῶν σωμάτων σχήματα ὡρισμένα καὶ πεπερασμένα ἐστί . δῆλον , ὅτι αἱ ἀρχαὶ τῶν σωμάτων ὡρισμέναι ἔσονται . ὅτι οὖν τὰ σχήματα τὰ σύνθετα ἐκ σχημάτων ἁπλῶν ὡρισμένων σύγκειται , δείκνυσιν ἐκ τοῦ πάντα τὰ σύνθετα τῶν σωμάτων σχήματα συγκεῖσθαι ἐκ πυραμίδων . ὡς γὰρ ἐν τοῖς ἐπιπέδοις πᾶν εὐθύγραμμον ἐπίπεδον εἰς τρίγωνα διαιρεῖται καὶ ἐκ τριγώνων συνέστηκε , διότι ἁπλούστατον καὶ ἀρχοειδέστατον τῶν ἐπιπέδων σχημάτων ἐστὶ τὸ τρίγωνον , οὕτω πᾶν ἐξ εὐθυγράμμων ἐπιπέδων περατούμενον στερεὸν εἰς πυραμίδας ἀναλύεται , καί ἐστιν ἁπλούστατον ἐν τοῖς στερεοῖς καὶ ἀρχοειδέστατον ἡ πυραμίς , καὶ ἐκ ταύτης σύγκειται καὶ εἰς ταύτην διαιρεῖται τὰ εὐθύγραμμα στερεὰ σχήματα . Ἀλλὰ τοῦτο μὲν δῆλον , καὶ ὅτι ἀνάγκη τῶν συνθέτων σχημάτων ἀρχὰς εἶναι · πῶς δὲ τὴν σφαῖραν ἐξ ὀκτὼ μορίων συγκεῖσθαί φησι , μαντείας ὄντως ἐδεήθησαν οἱ ἐξηγηταί . καλῶς δέ , οἶμαι , ἐπέστησεν ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι πάντα τὰ σώματα ἐκ πυραμίδων συγκεῖσθαί φησι , τὰ μὲν εὐθύγραμμα ἐξ εὐθυγράμμων , τὴν δὲ σφαῖραν ἐξ ὀκτὼ πυραμίδων σφαιρικὰς ἐχουσῶν τὰς βάσεις . ἐὰν γὰρ σφαῖραν τέμωμεν δίχα τῷ ὁρίζοντι κύκλῳ καὶ διὰ τοῦ κτὰ κορυφὴν τῆς σφαίρας δύο κύκλους γράψωμεν μεγίστους πρὸς ὀρθὰς τέμνοντας ἀλλήλους τε καὶ τὸν ὁρίζοντα τῷ ἰσημερινῷ καὶ τῷ μεσημβρινῷ ἀναλογοῦντας , εἰς ὀκτὼ ἴσα τμήματα διαιρεθήσεται ἡ σφαῖρα , τούτων δὲ ἕκαστον πυραμίς ἐστιν ἐκ τριγώνων ἰσοσκελῶν μὲν τῶν πρὸς τῷ κέντρῳ τῆς σφαίρας , βάσιν δὲ ἐχόντων ἰσόπλευρον τρίγωνον · ἐὰν οὖν αἱ βάσεις αὗται σφαιρικὴν ἐπιφάνειαν λάβωσιν , ἐξ ὀκτὼ τοιούτων πυραμίδων ἡ σφαῖρα συγκείσεται . καὶ διὰ τοῦτο εἰπὼν ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι τὰ εὐθύγραμμα σώματα ἐξ εὐθυγράμμων πυραμίδων σύγκειται , τὴν σφαῖραν ἐξ ὀκτὼ μορίων πυραμοειδῶν συγκεῖσθαί φησιν , ἅπερ οὔτε εὐθύγραμμα ἁπλῶς οὔτε περιφερόγραμμα λέγειν δυνατὸν οὔτε κυρίως πυραμίδας , καὶ διὰ τοῦτο ἐνεδείξατο μὲν τὴν ἀπὸ πυραμοειδῶν σχημάτων καὶ τῆς σφαίρας σύστασιν , ἐξ ὀκτὼ δὲ μορίων εἶπεν οὔτε εὐθυγράμμων οὔτε σφαιρικῶν προσθείς . Τούτοις δὲ ἐπήνεγκεν · ἀνάγκη γὰρ εἶναί τινας ἀρχὰς τῶν σχημάτων , διότι ἐστὶν ἐν αὐτοῖς τὰ μὲν ἁπλᾶ τὰ δὲ σύνθετα , ἐν δὲ τοῖς οὕτως ἔχουσι τὰ ἁπλᾶ τῶν συνθέτων ἀρχαί , ὥστε , εἴτε μία ἀρχὴ τῶν σχημάτων ἡ πυραμὶς εἴτε δύο εἴτε πλείους δειχθεῖεν , ἀνάγκη τοσαῦτα εἶναι τὸ πλῆθος τὰ πρῶτα σώματα καὶ οὐκ ἄπειρα . τὸ δὲ | εἴτε δύο εἴτε πλείους προσέθηκεν , ὥς φησιν Ἀλέξανδρος , ὅτι οὐ δοκεῖ αὐτῷ τῆς σφαίρας ἡ πυραμὶς ἁπλούστερον εἶναι σχῆμα · οὐδὲ γὰρ τοῦ κύκλου τὸ τρίγωνον · Αἱ δὲ ἀποδείξεις αὗται κατ’ εἶδος πεπερασμένα σώματα τὰ πρῶτα ἔδειξαν · τὰ δὲ κατ’ εἶδος πεπερασμένα καὶ κατ’ ἀριθμὸν ἀνάγκη πεπερασμένα εἶναι · εἰ γὰρ εἴη τι τῶν εἰδῶν τῷ ἀριθμῷ ἄπειρον , ἔσται τὰ ὑπὸ τὰ ἄλλα εἴδη ἐκτὸς τοῦ ἀπείρου , ὅπερ ἀδύνατον · τοῦ γὰρ ἀπείρου πλέον οὐκ εστιν . Ἔτι δέ , εἰ ἑκάστῳ μὲν τῶν στοιχείων ἕως τοῦ ὃ περιέχειν φασὶ πάντας τοὺς οὐρανοὺς ἄπειρον ὄν . Ἀνατρέψας διὰ πολλῶν ἐπιχειρημάτων τοὺς λόγους τοὺς ἀπείρους τῷ πλήθει τὰς ἀρχὰς τῶν σωμάτων ὐποτιθεμένους εἴτε τὰς ὁμοιομερείας , ὡς Ἀναξαγόρας , εἴτε τὰς ἀτόμους , ὡς οἱ περὶ Δημόκριτον , αὐτὸς λοιπὸν ἀντεπιχειρῶν ἀποδείκνυσιν , ὅτι μὴ οἷόν τε ἄπειρα εἶναι τὰ ἁπλᾶ σώματα , εἰ δὲ τοῦτο , οὐδὲ τὰ στοιχεῖα · τὰ γὰρ στοιχεῖα ἀπλᾶ ἐστιν ἀδιαίρετα ὄντα εἰς ἕτερα τῷ εἴδει . ὅτι οὖν πεπερασμένα ἐστὶ τῷ πλήθει τὰ ἀπλᾶ σώματα , ἀπὸ τῶν κινήσεων δείκνυσιν , ὡς ἐν ἀρχῇ τοῦ πρώτου βιβλίου . εἰ γὰρ ἀπλᾶ σώματα κατὰ φύσιν ἐστὶ τὰ τὰς ἁπλᾶς κινήσεις κινούμενα , ὅσαι εἰσὶν αἱ ἁπλαῖ κινήσεις κατ’ εἶδος , τοσαῦτα ἀνάγκη εἶναι καὶ τὰ ἁπλᾶ σώματα · εἰ οὗν μὴ ἄπειροι αἱ ἁπλαῖ κινήσεις αἱ ὑπὸ σελήνην μηδὲ πλείους δυεῖν , εἴπερ καὶ αἱ φοραὶ τῶν σωμάτων αἱ ἁπλαὶ δύο ὁρῶνται ἡ μὲν ἄνω ἡ δὲ κάτω , καὶ οἱ τόποι , ἐφ’ οὓς αἱ κινήσεις αἱ ἁπλαῖ , οὐκ ἄπειροι ἀλλὰ δύο ὅ τε ἄνω καὶ ὁ κάτω , οὐκ ἄν εἴη ἄπειρα τῷ εἴδει τὰ στοιχεῖα ἀλλὰ δύο μόνον τό τε βαρὺ καὶ τὸ κοῦφον . Δείξας δὲ καί , ὅτι μὴ οἷόν τε ἀπείρους εἶναι τὰς τῶν σωμάτων ἀρχάς , καὶ ὅτι ἀνάγκη πεπερασμένας εἶναι , εἴπερ αἱ ἁπλαῖ κινήσεις πεπερασμέναι , ἐπὶ τοὺς ἓν τὸ στοιχεῖον λέγοντας μέτεισι . πλειόνων δὲ ὄντων ἄλλος ἄλλο τι τὸ ἓν ὑπέθετο τοῦτο , Θαλῆς μὲν ὁ Μιλήσιος καὶ Ἵππων ὕδωρ , ἐπειδὴ ἐξ ὕδατος τά τε σπέρματα τῶν ζῴων ἑώρων καὶ τὰς τροφὰς τῶν τε ζῴων καὶ τῶν φυτῶν , Ἀναξίμανδρος δὲ Θαλοῦ πολίτης καὶ ἑταῖρος ἀόριστόν τι ὕδατος μὲν λεπτότερον ἀέρος δὲ πυκνότερον , διότι τὸ ὑποκείμενον εὐφυὲς ἐχρῆν εἶναι πρὸς τὴν ἐφ’ ἑκάτερα μετάβασιν . ἄπειρον δὲ πρῶτος ὑπέθετο , ἵνα ἔχῃ χρῆσθαι πρὸς τὰς γενέσεις ἀφθόνως · καὶ κόσμους δὲ ἀπείρους οὗτος καὶ ἕκαστον τῶν κόσμων ἐξ ἀπείρου τοῦ τοιούτου στοιχείου ὑπέθετο , ὡς δοκεῖ . Ἀναξιμένης δὲ ἑταῖρος Ἀναξιμάνδρου καὶ πολίτης ἄπειρον μὲν καὶ αὐτὸς ὑπέθετο τὴν ἀρχήν , οὐ μὴν | ἔτι ἀόριστον · ἀέρα γὰρ ἔλεγεν εἶναι ἀρκεῖν νομίζων τὸ τοὺ ἀέρος εὐαλλοίωτον 274a πρὸς μεταβολήν . τὸ δὲ αὐτὸ Διογενὴς ὁ Ἀπολλωνιάτης ὑπέθετο , Ἵππασος δὲ ὁ Μεταπόντιος καὶ Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος πῦρ ἔλεγον τὴν ἀρχὴν εἰς τὸ δραστήριον τοῦ πυρὸς ἀποβλέψαντες . Ὅσοι μὲν οὖν τὸ ἓν τοῦτο ἕως τοῦ ἀνάγκη γὰρ ἕν τι τῶν ἄλλων εἶναι πρῶτον καὶ μὴ τὸ μέσον . Πρὸς πρώτους ὑπαντᾷ τοὺς τὰ μέσα στοιχεῖα τιθεμένους τὸ ὕδωρ καὶ τὸν ἀέρα καὶ τὸ μεταξὺ τούτων , ἵνα ἔχωσι μανότητι καὶ πυκνότητι τὰ ἄλλα ἐκ τοὐ στοιχείου γεννᾶν , μανότητι μὲν τὰ λεπτότερα , πυκνότητι δὲ τὰ παχυμερέστερα . λέγει οὖν πρὸς τούτους , ὅτι λανθάνουσιν ἑαυτοὺς οὗτοι πρότερόν τι τοῦ στοιχείου σῶμα λέγοντες εἶναι · τοῦτο δὲ ἄτοπον . οὐδὲν γὰρ πρότερον εἶναι τοῦ στοιχείου δυνατόν . ὅτι δὲ τοῦτο πάσχουσι , δῆλον , εἴπερ ἡ μὲν πύκνωσις σύνθεσίς ἐστιν , ἡ δὲ μάνωσις διάλυσις , λέγουσι δὲ συνθέσει μὲν τὰ ἐκ τῶν στοιχείων γίνεσθαι , διαλύσει δὲ τὰ στοιχεῖα ἐκ τῶν συγκειμένων · ὅσα γὰρ μανώσει γίνεται , ἐκ τοὐ λεγομένου ὑπ’ αὐτῶν στοιχείου διαλύσει γίνεται , ἡ δὲ διάλυσις εἰς τὰ στοιχεῖα ἀνάλυσίς ἐστιν , ὥστε τοῦ μανουμένου λεπτομερέστερον καὶ ἀρχοειδέστερόν ἐστι τὸ ἐκ τῆς μανώσεως γινόμενον · οὐ γὰρ δὴ τὰ λεπτομερέστερα συνθέσει γίνεται ἀλλὰ ἀναλύσει , ἡ δὲ ἀνάλυσις <εἰς> στοιχεῖον . καί ἐστιν ὁ λόγος τοιοῦτος · τὸ μανούμενον ἀναλύεται , τὸ δὲ ἀναλυόμενον εἰς στοιχεῖον ἀναλύεται , ὥστε τὰ λεπτότερα τῶν σωμάτων πρότερα καὶ κατ’ αὐτοὺς ἔσται καὶ στοιχεῖα μᾶλλον , εἴπερ τὸ λεπτότερον ἐκ τῆς διαλύσεως γίνεται , τὸ δὲ ἐκ τῆς διαλύσεως γινόμενον στοιχεῖον . εἰ οὖν τὸ πῦρ λεπτότερον εἶναι τῶν μεταξὺ ὁμολογοῦσιν , καὶ τῇ μανώσει γίνεσθαι αὐτὸ ἐκ τῶν μεταξύ φασι · τὸ πῦρ ἄρα μᾶλλον ἔσται στοιχεῖον κατ’ αὐτούς . οὐδὲν δέ , φησί , διαφέρει , κἂν μὴ τὸ πῦρ ᾖ πρῶτον μηδὲ λεπτότερον κατ’ αὐτούς · καὶ οὕτω γὰρ ἀκολουθεῖ ἄλλο τι λέγειν αὐτοὺς τὸ λεπτότερον καὶ στοιχειωδέστερον , εἰς ὃ ἡ ἀνάλυσις γίνεται τοῦ ὑποτιθεμένου ὑπ’ αὐτῶν στοιχείου μέσου ὄντος καὶ τῇ μανώσει κατ’ αὐτοὺς ἀναλυομένου εἰς λεπτότερον . ὅσα οὖν μανώσει γίνεται , ταῦτα μᾶλλόν ἐστι στοιχεῖα . Ἔτι δὲ τὸ μὲν πυκνότητι καὶ μανότητι τὰ ἄλλα γεννᾶν ἕως τοῦ διὰ τὸ ἐνυπάρχειν ἐν τοῖς μείζοσι τοὺς τῶν ἐλαττόνων λόγους . Καὶ τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα προσάγει τοῖς ἀπὸ τῶν μέσων | μανότητι καὶ πυκνότητι τὰ ἄλλα γεννῶσι καὶ δείκνυσιν ἑπόμενον αὐτοῖς ἄτοπον τὸ πάντα τὰ γινόμενα ἀπὸ τοῦ παρ’ ἑαυτοῖς στοιχείου πρός τι λέγειν καὶ μὴ εἶναι καθ’ αὑτὸ τὸ μὲν πῦρ τὸ δὲ ὕδωρ τὸ δὲ ἀέρα . ὅτι δὲ τοῦτο συμβαίνει αὐτοῖς , συλλογίζεται οὕτως · τὸ μανότητι καὶ πυκνότητι τὰ ἄλλα γεννᾶν οὐδὲν διαφέρει ἢ λεπτότητι καὶ παχύτητι , εἴπερ τὸ μὲν μανὸν λεπτόν ἐστι , τὸ δὲ πυκνὸν παχύ · τὸ δὲ παχύτητι καὶ λεπτότητι τὰς διαφορὰς τῶν γινομένων ὁρίζειν τὸ αὐτό ἐστι τῷ μεγέθει καὶ σμικρότητι · καὶ διὰ τί , προστίθησι · λεπτὸν μὲν γάρ ἐστι τὸ μικρομερές , παχὺ δὲ τὸ μεγαλομερές · τὸ γὰρ ἐπεκτεινόμενον , φησίν , ἐπὶ πολὺ λεπτόν ἐστιν , ὡς μὴ πολλὴν οὐσίαν ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ἔχον , τοιοῦτον δὲ τὸ ἐκ μικρῶν μερῶν συνεστώς · τοῦτο δὲ λέγουσιν αὐτοῖς συμβαίνει μεγέθει καὶ σμικρότητι διορίζειν τὴν τῶν ἄλλων οὐσίαν τῶν ἐκ τοῦ στοιχείου δηλονότι γινομένων . εἰ οὖν τὸ μέγα καὶ τὸ μικρὸν πρός τι , ὡς καὶ ἐν Κατηγορίαις διώρισται , εἰ καὶ ἐν τῇ Μετὰ τὰ φυσικὰ κατὰ τὸ ποσὸν αὐτὰ θεασάμενος ὑπὸ τὴν τοῦ ποσοῦ κατηγορίαν ἀνήγαγε , συμβήσεται τοῖς οὕτω διοριζομένοις ἅπαντα λέγειν πρός τι τὰ γινόμενα , καὶ οὐκ ἔσται ἁπλῶς τὸ μὲν πῦρ τὸ δὲ ὕδωρ τὸ δὲ ἀήρ , ἀλλὰ τὸ αὐτὸ πρὸς μὲν τόδε πῦρ πρὸς δὲ ἄλλο ἀήρ . ἄν γὰρ τὸ ὕδωρ , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , τοσούτῳ μεῖζον ᾖ τοῦ ἀέρος , ὅσῳ τῆς γῆς ἔλαττον ὂν ὕδωρ ἐστίν , ἔσται ὡς μὲν πρὸς τὴν γῆν ὕδωρ , ὡς δέ πρὸς τὸν ἀέρα γῆ , καὶ ὁ ἀὴρ πάλιν , ἄν τοσούτῳ τοῦ πυρὸς ὑπερέχῃ , ὅσῳ ἐλαττοῦται τοῦ ὕδατος , πρὸς μὲν τὸ ὕδωρ ἀὴρ ἔσται , πρὸς δὲ τὸ πῦρ ὕδωρ , καὶ πάλιν , ἄν ὁ ἀὴρ τοσούτῳ τοῦ . ὕδατος ἐλάττων ᾖ , ὅσῳ αὐτοῦ τὸ πῦρ , ἔσται ὡς πρὸς ἐκεῖνο πῦρ ἀὴρ ὢν ὡς πρὸς τὸ λεπτότερον αὐτοῦ σῶμα τὸ πῦρ , οὕτω τε τὸ αὐτὸ ἅμα ὕδωρ τε καὶ ἀὴρ ἔσται . οὐ γὰρ ὥριζον , φησίν , ὅτι τὸ ἐκ τοῦ τοσούτου στοιχείου ἀὴρ καὶ τὸ ἐκ τοῦ τοσούτου στοιχείου ὕδωρ , ἀλλ’ ἐν τῷ μείζονι καὶ ἐλάττονι εἶναι τοσῷδέ τινι ἐν τούτῳ ἐτίθεντο τὴν τῶν ἐκ τοῦ στοιχείου γινομένων αὐτοῖς πρὸς ἄλληλα διαφοράν . Εἶτα λοιπὸν κοινοποιεῖ τὴν δόξαν αὐτῶν τοῖς περὶ Δημόκριτον τοῖς τὰς ἀπείρους ἀτόμους ἀρχὰς ὑποτιθεμένοις καὶ μικρότητι καὶ μεγέθει τῶν ἀτόμων τὴν τῶν γινομένων ἐξ αὐτῶν διαφορὰν ἀνατιθεῖσιν . ὡς ἐρρήθη πρὸ ὀλίγου · γῆν γὰρ καὶ ὕδωρ καὶ ἀέρα ταύτῃ διαφέρειν ἔλεγον ἀλλήλων τῷ τὸ μὲν ἐκ μειζόνων τὸ δὲ ἐκ μικροτέρων συγκεῖσθαι τῶν αὐτῶν . λέγει δέ , ὅτι καὶ τούτοις ταὐτὸν ἕπεται . ἐπεὶ γὰρ μεγέθει καὶ μικρότητι τὰ στοιχεῖα διαφέρειν λέγουσιν ἀλλήλων , τὰ μεγέθη αὐτῶν ἐν λόγῳ τινὶ ἔσται πρὸς ἄλληλα · εἰ οὖν διὰ τὸν πρὸς ἄλληλα λόγον τῶν μεγεθῶν τῶν στοιχείων καὶ τὴν ὑπεροχὴν τὴν τοσήνδε τὸ μὲν 77 , ἐστι τὸ δὲ ὕδωρ τὸ δὲ ἀήρ , ὅ τι ἄν ᾖ σῶμα πρὸς ἄλλο σῶμα ἐν τῇ ὑπεροχῇ , ἐν ᾗ τὰ τῆς γῆς στοιχεῖα πρὸς τὰ τοῦ ὕδατος , ἔσται τὸ μὲν γῆ τὸ δὲ ὕδωρ , ὥστε , κἂν τὰ τοῦ ὕδατος στοιχεῖα τοσοῦτον ὑπερέχῃ τῶν τοῦ ἀέρος , ὅσον ὑπερέχεται ὑπὸ τῶν τῆς γῆς , ἔσται τὸ μὲν ὕδωρ γῆ ὁ δὲ ἀὴρ ὕδωρ πρὸς ἄλληλα · ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . δύναται δέ , φησί , μὴ περὶ τῆς Δημοκρίτου δόξης ταῦτα λέγειν , ἀλλὰ πρὸς τοὺς λέγοντας τέσσαρα μὲν εἶναι τὰ στοιχεῖα , διαφέρειν δὲ αὐτὰ ἀλλήλων μεγέθει καὶ σμικρότητι . καὶ ἴσως ἔχει τινὰ τοῦτο λόγον , εἴπερ οἱ μὲν περὶ Δημόκριτον τὸ πῦρ οὐ τῷ μεγέθει μόνον ἀλλὰ καὶ τῷ σχήματι διαφέρειν τῶν ἄλλων λέγουσιν , ὁ δὲ Ἀριστοτέλης κοινὸν καὶ ἐπὶ τοῦ πυρὸς ποιεῖται τὸν λόγον . “ Τὸ δὲ διὰ τὸ ἐνυπάρχειν ἐν τοῖς μείζοσι τοὺς τῶν ἐλαττόνων λόγους ἀσάφειάν τινα ἔχει , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , εἴη δὲ ἄν τὸ λεγόμενον τοιοῦτον · διὰ τὸ τὰ μείζονά τινων ὄντα ἔχειν πρὸς ἄλλα τινὰ τὸν τῶν ἐλαττόνων λόγον · οὕτω γὰρ ἔχοντα , καθ’ ὃ μὲν πρός τινα τὸν τῶν μειζόνων λόγον ἔχει , ἔσται τινὰ τῶν μειζόνων ὡς πρὸς ἐκεῖνα , καθ’ ὃ δὲ πάλιν τὸν τῶν ἐλαττόνων , ἔσται πάλιν ὡς πρὸς ἐκεῖνα τῶν ἐλαττόνων τινά , οὕτω τε τὸ αὐτὸ πρὸς μὲν ἄλλο ὕδωρ ἔσται πρὸς δὲ ἄλλο 77 ] . δύναται δέ , φησί , καὶ τοιοῦτόν τι διὰ ταύτης προστιθέναι τῆς λέξεως · ἐπεὶ ἐν τῷ μείζονι καὶ τὸ ἔλαττον περιέχεται ἔστι γὰρ τὸ μεῖζον τοσοῦτον , ὅσον τὸ ἔλαττον , καὶ ἔτι , τὸ δὲ ἔλαττον τοσῷδε τοῦδέ τινος εἶναί ἐστιν ἐν ἄλλῳ εἶναι σώματί τινι · τὸ αὐτὸ ἅμα σῶμα ἀμφοτέρους ἔχοι ἂν τοὺς λόγους τόν τε τοῦ μείζονος καὶ τὸν τοὺ ἐλάττονος . εἰ δὲ ἀμφοτέρους τοὺς λόγους , καὶ ἀμφότερα ἂν εἴη τὰ σώματα , ὥστε τὸ μεῖζον καὶ ἐκ μειζόνων σῶμα ἔσται τοῦτό τε καὶ τὸ ἐξ ἐλαττόνων . ἡ γῆ ἅμα ἄρα 77 ) τε καὶ ὕδωρ καὶ πάλιν τὸ ὕδωρ ὕδωρ τε καὶ ἀὴρ καὶ ὁ ἀὴρ ἀήρ τε καὶ πῦρ , ὥστε ἡ γῆ κατὰ τὴν ἐν αὐτῇ τῶν μορίων πρὸς ἄλληλα σχέσιν πάντα ἔσται · περιέχει γὰρ τῷ ἐκ μειζόνων εἶναι τοὺς τῶν ἐλαττόνων λόγους , καὶ δυνατὸν μόρια ἐξ αὐτῆς ἀφελεῖν , ἐν ᾦ ἂν βούληταςι τις λόγῳ . ἢ τὸ ἐν τοῖς μείζοσι , φησίν , ἐνυπάρχειν τοὺς τῶν ἐλαττόνων λόγους οὐ περὶ πάντων εἴρηται τῶν μειζόνων , ἀλλὰ περὶ τῶν ἄλλων πλὴν τῆς γῆς , ἵνα τὸ λεγόμενον ᾖ · διὰ τὸ τὰ μείζω τινῶν ἄλλων εἶναι ἐλάττω · καὶ διὰ τοῦτο καὶ τοὺς τῶν μειζόνων καὶ τοὺς τῶν ἐλαττόνων λόγους ἔχει · ὕδωρ γὰρ πρὸς μὲν γῆν ἐλάττονα λόγον ἔχει πρὸς δὲ ἀέρα μείζονα , καὶ ἀὴρ πρὸς μὲν πῦρ μείζονα πρὸς δὲ ὕδωρ ἐλάτ - τὸν , ἡ μέντοι γῆ πρὸς πάντα τὸν μείζονα καὶ τὸ πῦρ τὸν ἐλάττονα . τῷ τοίνυν ταῦτα καὶ τοὺς μείζονας λόγους ἔχειν καὶ τοὺς ἐλάττονας ἔσται πρός τι · πρὸς μὲν γὰρ ἀέρα τὸ ὕδωρ γῆ ἔσται · μείζονα γὰρ λόγον ἔχει · πρὸς δὲ τὴν γῆν ὕδωρ · ἐλάττονα γὰρ ἔχει πρὸς ταύτην τὸν λόγον · πάλιν ὁ ἀὴρ ὡς μὲν πρὸς πὺρ γῆ ἄν ἢ ὕδωρ εἴη πρὸς δὲ ὕδωρ ἀὴρ ἢ πῦρ , καὶ ἡ ληφθεῖσα γῆ , | εἰ καὶ μείζων τοῦ ὕδατός ἐστιν , ἀλλὰ ἄλλης γέ τινος γῆς ἐλάττων ἔσται καὶ τοσούτῳ , ὅσῳ μείζων ἦν τοῦ ὕδατος αὐτή , οὕτω δὲ ἔχουσα ὕδωρ ἔσται ἅμα καὶ γῆ . ” ταύτην τοῦ Ἀλεξάνδρου παρεθέμην αὐτοῖς ῥήμασι τὴν ἐξήγησιν διὰ τοὺς ἐμοῦ μᾶλλον , ὡς εἰκός , ἐξ αὐτῆς τὰ τοῦ Ἀριστοτέλους δυναμένους γνωρίζειν · ἐμοὶ γὰρ βίαιον δοκεῖ τὸ ἐπιχείρημα . κἄν γὰρ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρὸν πρός τι ᾖ , οὐκέτι καὶ τὰ οἷς ὑπάρχει ταῦτα πρός τί ἐστι · κἄν γὰρ ὁ φίλος πρός τι ᾖ , ἀλλ’ ὁ ἄνθρωπος , ᾧ ὑπάρχει τὸ φίλῳ εἶναι , οὐκ ἔστι πρός τι , καὶ ἡ δυάς , ὅσῳ ὑπερέχει τῆς μονάδος , τοσούτῳ ὑπερέχεται ὑπὸ τῆς τριάδος , καὶ ὅμως οὐκ ἔστιν ἡ δυὰς πρὸς τὴν τριάδα μονάς · ὥστε , κἂν τὸ ὕδωρ τοσούτῳ μεῖζον ᾖ τοῦ ἀέρος , ὅσῳ τῆς γῆς ἔλαττον , καὶ καθ’ ὅσον μεῖζον καὶ ἔλαττον πρός τι ᾖ , ἀλλ’ οὐκέτι ἐστὶν ὡς πρὸς τὸν ἀέρα γῆ οὐδὲ ὁ ἀὴρ ὡς πρὸς τὸ ὕδωρ πῦρ , κἄν τοσούτῳ ἐλάττων ᾖ τοῦ ὕδατος , ὅσῳ τοῦ ἀέρος τὸ πῦρ · κἄν γὰρ καθ’ ὅσον μείζω καὶ ἐλάττω πρός τι ᾖ , ἀλλ’ οὐκέτι καθ’ ὃ ὕδωρ καὶ ἀήρ . κἄν γάρ , ὡς λέγει ὁ Ἀλέξανδρος , ἐν τῷ μείζονι καὶ ἐλάττονι εἶναι τοσῷδέ τινι ἐτίθεντο τὴν διαφοράν , οὐκ ἤδη διὰ τοῦτο καὶ τὰ οἷς ὑπάρχει τὸ μείζοσι καὶ ἐλάττοσι τοσῷδέ τινι εἶναι πρός τί ἐστι · καὶ γὰρ ἡ δυὰς ὥρισται τῷ μονάδι μείζων μὲν εἶναι τῆς μονάδος ἐλάττων δὲ τῆς τριάδος . καὶ τὸ πρὸς τῷ πέρατι δὲ ῥηθέν , ὅτι “ ἡ ἔχουσα ὕδωρ ἔσται ἅμα καὶ γῆ , ” καὶ τοῦτο οὖν δοκεῖ μοι λέγεσθαι ὡς τῆς γῆς αὐτῆς μείζονος λαμβανομένης τοῦ ὕδατος καὶ οὐχὶ τῶν στοιχείων τῆς γῆς μειζόνων ὄντων τῶν τοῦ ὕδατος στοιχείων . τίνα δὲ ἄν ἔχοι λόγον , εἰ τὸ ληφθὲν μέρος τῆς γῆς μεῖζον μέν ἐστί τινος μέρους ὕδατος ἔλαττον δέ τινος μέρους γῆς , διὰ τοῦτο ὕδωρ ἅμα καὶ γῆν τὸ αὐτὸ εἶναι ; Ὅσοι δὲ πῦρ ὑποτίθενται τὸ στοιχεῖον ἕως τοῦ πυραμὶς αν ειη το πυρ . εἰπὼν πρὸς τοὺς τῶν μέσων τι στοιχεῖον τιθέντας καὶ μανότητι καὶ πυκνότητι ἀπὸ τούτου τὰ ἄλλα γεννῶντας μέτεισιν ἐπὶ τοὺς τὸ λεπτότατον τῶν τεσσάρων τὸ πῦρ στοιχεῖον λέγοντας , ὧν ἦν Ἵππασός τε ὁ Μεταπόντιος καὶ Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος . οὗτοι οὖν , φησί , τὸ μὲν ἐν σχέσει καὶ ἐν τῷ πρός τι τὰ στοιχεῖα ποιεῖν διαφεύγουσι καὶ τὸ εἶναι κατ’ αὐτοὺς τοῦ στοιχείου στοιχεῖα , ἄλλα δέ τινα αὐτοῖς ἄτοπα ἐπάγει διελὼν αὐτῶν πρῶτον τὰς δόξας . οἱ μὲν γὰρ αὐτῶν σχῆμα προσάπτουσι τῷ πυρί , ὃ στοιχεῖον | τίθενται , οἱ μὲν σφαῖραν οἱ δὲ πυραμίδα τὸ σχῆμα λέγοντες · τῶν δὲ σφαῖραν λεγόντων οὐ μέμνηται νῦν · οἱ δὲ σχῆμα μὲν οὐδὲν προσάπτουσι , λεπτομερέστατον δὲ μόνον ποιοῦσι . διαιρεῖ δὲ καὶ τοὺς πυραμίδα τὸ σχῆμα τιθέντας εἴς τε τοὺς ἁπλούστερον λέγοντας , πρὸς οὓς ὑπαντᾷ πρώτους , καὶ εἰς τοὺς κομψότερον τῷ λόγῳ προσάγοντας . λέγει οὖν πρὸς τοὺς ἁπλουστέρους , οὓς εἰφημότερον ἁπλουστέρους καλεῖ , ὅτι ἀσυλλογίστῳ χρῶνται λόγῳ ἐκ δύο καταφατικῶν ἐν δευτέρῳ σχήματι συλλογιζόμενοι οὕτω · τὸ πῦρ τμητικώτατον · ἡ πυραμὶς τμητικώτατον · τὸ πῦρ ἄρα πυραμίς . ὅμοιοι δὲ τούτοις εἰσιν , ὥς φησιν ὁ Ἀλέξανδρος , καὶ οἱ τὸ πῦρ ἐν πολλαπλασίῳ λέγοντες ἀναλογίᾳ . ὅτι καὶ τὸ πῦρ καὶ ἡ πολλαπλάσιος ἀναλογία αὔξονται ταχύ . μήποτε δὲ δυνατὸν ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι τὸν συλλογισμὸν συνάγεσθαι οὕτως · ἡ πυραμὶς τῶν σχημάτων τμητικώτατον · τὸ τῶν σχημάτων τμητικώτατον οἰκεῖον τῷ τῶν σωμάτων τμητικωτάτῳ · τοιοῦτον δὲ τὸ πῦρ · ἡ ἄρα πυραμὶς οἰκεία τῷ πυρί εἰ δὲ ὁ συλλογισμὸς ὀρθῶς συνάγει , ἁπλουστέρως ἄν εἴποι λέγειν αὐτοὺς ὡς πρὸς τοὺς ἐφεξῆς παραβάλλων , οὓς κομψοτέρως τῷ λόγῳ προσάγοντας εἶπεν , ὅτι προαξιώσαντές τινα φυσικώτερον τὸν συλλογισμὸν οὕτω τεχνικώτερον ποιοῦνται . προλαμβάνουσι γάρ , ὅτι τὰ σώματα πάντα σύγκειται ἐκ τοὺ λεπτομερεστάτου · τὸ γὰρ λεπτομερέστατον ἁπλούστατον , ἐκ δὲ τοῦ ἁπλοῦ τὰ σύνθετα . καὶ δεύτερον , ὅτι τὰ σχήματα τὰ στερεὰ πάντα ἐκ πυραμίδων σύγκειται , ὥστε ἡ πυραμὶς ἂν εἴη τὸ πρῶτον καὶ λεπτομερέστατον τῶν σχημάτων . καὶ τρίτον , ὅπερ ὕστερον τέθεικεν , τὸ πρῶτον σχῆμα τοῦ πρώτου σώματος εἶναι . τούτων οὖν τεθέντων , ὅτι τὸ πῦρ πυραμίς ἐστι , συλλογίζονται οὕτω · τὸ πῦρ τῶν σωμάτων λεπτότατον καὶ πρῶτον · τὸ τῶν σωμάτων λεπτότατον καὶ πρῶτον τῷ λεπτοτάτῳ καὶ πρώτῳ τῶν σχημάτων ἐσχημάτισται , τοιοῦτον δὲ ἡ πυραμίς · τὸ πῦρ ἄρα πυραμὶς κατὰ τὸ σχῆμα . ζητῆσαι δὲ χρή , τίνος ἐστὶν αὕτη ἡ δόξα ἡ τὸ πῦρ πυραμίδα λέγουσα , διότι πρῶτον τῶν σωμάτων ἐστίν . Ἡράκλειτος μὲν γὰρ ὁ στοιχεῖον τῶν ἄλλων λέγων τὸ πῦρ οὐ λέγει πυραμίδα εἶναι τὸ πῦρ , οἱ δὲ Πυθαγόρειοι ἐκ πυραμίδων συγκεῖσθαι τὸ πῦρ λέγοντες οὐ λέγουσι τὸ πῦρ τῶν ἄλλων στοιχεῖον , εἴπερ καὶ αὐτὸ λέγουσιν ἐξ ὕδατος καὶ ἀέρος γίνεσθαι ὥσπερ καὶ ἐκ πυρὸς ἀέρα καὶ ὕδωρ . οἱ δὲ περὶ μὲν σχήματος οὐδὲν ἀποφαίνονται ἕως τοῦ καθάπερ ἄν εἰ συμφυσωμένου ψήγματος . Ἱστορήσας τὴν δόξαν τῶν πυραμίδα τὸ πῦρ εἶναι λεγόντων τῶν μὲν ἁπλούστερον τοῦτο τῶν δὲ πραγματοειδέστερον συλλογιζομένων ἐφεξῆς ἱστορεῖ τοὺς σχῆμα μὲν οὐδὲν | ἀποδιδόντας , λεπτομερέστατον δὲ μόνον λέγοντας τὸ πῦρ , ἔπειτα ἐκ τούτου συντιθεμένου γίνεσθαι τὰ ἄλλα , καθάπερ ἐκ ψήγματος συμφυσωμένου καὶ συγχωνευομένου · συνιόντος γὰρ καὶ πυκνουμένου τοῦ πυρὸς τὰ παχύτερα ἐξ αὐτοῦ γίνεσθαι , ἀλλ’ οὐχὶ μιγνυμένου τινὸς αὐτῷ . “ δοκεῖ δέ μοι διὰ τούτου , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , τοῦ παραδείγματος τὸ ἄτοπον τῆς δόξης παραδεικνύναι · ὡς γὰρ ἐπὶ τοῦ συμφυσωμένου ψήγματος παχύτερον μέν τι ἐξ αὐτοῦ γίνεται σῶμα , χρυσὸς μέντοι καὶ αὐτό , οὕτω καὶ ἐκ τοῦ πυρὸς εἰ τούτῳ γίνοιτο τῷ τρόπῳ παχύτερα σώματα , πῦρ ἄν εἴη καὶ αὐτὰ παχύτητι καὶ μεγέθει μόνον διαφέροντα . ” Ἀμφοτέροις δὲ ταὐτὰ συμβαίνει δυσχερῆ ἕως τοῦ οὔτε πυρ ουτε ετερον στοιχεῖον οὐδέν . Καὶ τοῖς σχηματίζουσι τὸ πῦρ καὶ τοῖς αὐτά , φησίν . ἕπεται δυσχερῆ , εἰ πρῶτον αὐτὸ πάντων ποιοῦσι . πρὸς μὲν γὰρ τοὺς ἄτομον αὐτὸ νομίζοντας εἴτε σχῆμα ἔχον εἴτε ἀσχημάτιστον ἐροῦμεν , ἃ καὶ πρὸς τοὺς ἐξ ἀτόμων πάντα ποιοῦντας , τό τε μάχεσθαι ταῖς μαθηματικαῖς ἐπιστήμαις ἄτομόν τι μέγεθος λέγοντας καὶ τὸ τρόπον τινὰ ἐξ ἀριθμῶν ἢ ἐκ μονάδων τὰ ἄλλα γεννᾶν , καὶ ὅσα ἄλλα πρὸς ἐκείνους εἶπεν · ἄτομον δὲ λέγει τὸ ὡς ἀμερές . ὅτι δὲ οὐκ ἐνδέχεται ἄτομον λέγειν τὸ στοιχεῖον καὶ ἐξ ἀτόμων ποιεῖν τὴν τῶν φυσικῶν σωμάτων γένεσιν φυσικῶς λέγοντα , δείκνυσι καθόλου οὕτως · εἰ τὰ τῶν σωμάτων στοιχεῖα σώματά ἐστι καὶ αὐτά . καὶ πᾶν σῶμα παντὶ σώματι συμβλητὸν κατὰ ποσὸν τῷ μηδὲν ἄπειρον εἶναι σῶμα , εἴη ἂν καὶ τὰ ὁμοιομερῆ , οἷον ἀὴρ ὅλος , ὕδωρ ὅλον , γῆ πῦρ ὅλα , καὶ ταῦτα συμβλητὰ ἀλλήλοις , καὶ ὃν ἔχει λόγον αὐτὰ πρὸς ἄλληλα μεγέθους , τοῦτον αὐτὸν καὶ τὰ στοιχεῖα ἕξει πρὸς ἄλληλα ὄντα καὶ αὐτὰ τοιαύτης φύσεως . ἔχει δὲ οὕτω τὰ σώματα ταῦτα πρὸς ἄλληλα · τὸ λεπτότερον αὐτῶν μείζονα ὄγκον ἔχει τοῦ παχυμερεστέρου καὶ ἐπὶ πλέον ἐκτείνεται , ὕδωρ μὲν γῆς , ἀὴρ δὲ ὕδατος , πῦρ δὲ ἀέρος · δῆλον δὲ τοῦτο οὕτως ἔχον καὶ ἐκ τῆς εἰς ἄλληλα μεταβολῆς αὐτῶν · ἐκ γὰρ ἐλάττονος τὸν ὄγκον ὕδατος ὁ γινόμενος ἀὴρ πλείων γίνεται , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως · καὶ τὰ στοιχεῖα ἄρα τῶν λεπτομερεστέρων · καὶ γὰρ αὐτὰ τοιαῦτα ὄντα γε τοιούτων γεννητικά . τὸ τοῦ πυρὸς ἄρα στοιχεῖον μεῖζον τὸν ὄγκον ἔσται τῶν τοῦ ἀέρος · εἰ δὲ μεῖζον , καὶ διαιρετόν · τὸ γὰρ μεῖζόν τινος αὐτό τε ἔχει τὸ οὗ μεῖζόν ἐστι καὶ τὴν ὑπεροχὴν αὐτοῦ · διαιρεῖται ἄρα εἴς τε τὸ ἴσον καὶ τὴν ὑπεροχὴν αὐτοῦ · διαιρετὸν ἄρα τὸ στοιχεῖον τοῦ πυρός . Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις , πῶς πρότερον εἰπὼν λεπτὸν μὲν εἶναι τὸ μικρομερές , παχὺ δὲ τὸ μεγαλομερές , — καὶ ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγούμενος ταῦτα , ὡς εἶναι , φησί , τὸ μὲν ἐκ διπλασίου ἢ ὁ ἀὴρ συνεστὼς ὕδωρ , τὸ δὲ ἐκ τριπλασίου γῆν — πῶς οὖν τούτων πρότερον εἰρημένων νῦν φησιν , ὅτι καὶ τὸ στοιχεῖον ἔλαττον ἔσται τὸ τοῦ ὕδατος ἢ τὸ τοῦ ἀέρος ; μήποτε οὖν ἐκεῖ μὲν τὸ ὕδωρ μεγαλομερέστερον ἐλέγετο τοῦ ἀέρος , ὅτι ἐν τῷ αὐτῷ ὄγκῳ μείζονα οὐσίαν ἔχει τὰ παχύτερα καὶ πυκνότερα τῶν λεπτοτέρων καὶ μανωτέρων , ἐνταῦθα δὲ ἔλαττον τὸ τοῦ ὕδατος ἢ τὸ τοῦ ἀέρος λέγει , ὅτι τῆς αὐτῆς οὐσίας οὔσης μᾶλλον συνέσταλται τὸ παχύτερον καὶ πυκνότερον τοῦ λεπτοτέρου καὶ μανωτέρου , ὡς δηλοῖ ἡ ἐξ ὀλίγου ὕδατος πολλοῦ γένεσις ἀέρος . ἐφιστάνει δὲ καλῶς ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι τὸ δεδειγμένον ἐν τούτοις τῷ Ἀριστοτέλει τὸ μὴ εἶναι ἄτομον τὸ τοὐ πυρὸς στοιχεῖον πρὸς μὲν τοὺς ἀρχὰς τῶν φυσικῶν σωμάτων τὰς ἀτόμους ἢ τὰ ἐπίπεδα λέγοντας ἁρμόσοι ἄν , πρὸς δὲ τοὺς πῦρ λέγοντας τὸ στοιχεῖον , περὶ ὧν ὁ λόγος ἦν , πῶς ἄν ἁρμόσειε ; καὶ λύει τὴν ἔνστασιν λέγων , ὅτι καὶ τούτοις ἄν ἀκολουθοίη , εἰ λέγοιεν μικρά τινα εἶναι πυρὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ πυρὸς καὶ ταῦτα ἄφθαρτα · τὸ γὰρ παρ’ ἡμῖν πῦρ καὶ φθειρόμενον ὁρᾶται ; δεῖ δὲ τὸ στοιχεῖον ἄφθαρτον εἶναι · ἔστιν ἄρα καὶ τοῦ πυρὸς στοιχεῖά τινα . ἀλλ’ εἰ τοῦτο , ἔστι δὲ καὶ τῶν ἐκ τοῦ πυρὸς γινομένων στοιχεῖά τινα κατὰ τὴν τοῦ πυρὸς ἀλλοίωσίν τε καὶ μεταβολὴν γινόμενα , ἔχοι ἄν λόγον τά τε τοῦ πυρὸς στοιχεῖα καὶ τὰ τῶν ἄλλων πρὸς ἄλληλα , ὃν καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν , οὕτω τε εἴη ἂν καὶ τὸ τοῦ πυρὸς στοιχεῖον ἐπὶ μείζονος ὄγκου ἢ τὰ ἐκείνων · εἰ δὲ τοῦτο , καὶ διαιρετόν , ὡς δέδεικται . ὅτι δὲ ἐπὶ τῆς τοῦ πυρὸς παντοίας ὑποθέσεως τοῦτο δείκνυσιν , ἡ τῶν ἑξῆς ἀκολουθία δηλοῖ τῶν πρὸς τὰ πρότερα ἀποδοθέντων . εἰπὼν γὰρ εἰ μὲν γὰρ ἄτομον τὸ πρῶτον σῶμα ποιοῦσι καὶ περιαγαγὼν εἰς τοὐναντίον ταύτην τὴν ὑπόθεσιν καὶ δείξας , ὅτι διαιρετὸν ἀνάγκη εἶναι , ἐπάγει · εἰ δὲ διαιρετὸν τὸ τοῦ πυρὸς στοιχεῖον , ὅπερ δέδεικται , τοῖς μὲν σχηματίζουσιν αὐτὸ τῇ πυραμίδι ἀκολουθήσει τὸ τοῦ πυρὸς μέρος μὴ εἶναι πῦρ , ὅπερ ἄτοπον · ὁμοιομερὲς γὰρ ὁρᾶται τὸ πῦρ . ἀκολουθεῖ δὲ τοῦτο , εἴπερ πυραμὶς μὲν τὸ σχῆμα τοῦ στοιχείου τοῦ πυρός , διαιρετὴ δέ , ὡς δέδεικται · τῆς δὲ πυραμίδος τὰ μέρη οὐ πυραμίδες ἄμφω , εἰ καὶ τὸ ἕτερόν ποτε πυραμὶς γίνεται · γίνεται οὖν τὰ μέρη τοῦ πυρὸς οὐ πῦρ , εἴ γε ἐν τῷ πυραμίδος σχῆμα ἔχειν ἐν τούτῳ ἦν αὐτῷ τὸ εἶναι πυρί . δεύτερον δὲ ἄτοπον ἐπάγει τοῖς σχηματίζουσι τὸ πῦρ τὸ μὴ πᾶν σῶμα ἢ στοιχεῖον εἷναι ἢ ἐκ στοιχείων , ὅπερ ὄντως ἄτοπον . τοῦτο δὲ συμβαίνει , διότι τὸ μέρος τῆς πυραμίδος οὔτε πυραμίς ἐστιν , ἵνα στοιχεῖον ᾖ , οὔτε ἐκ πυραμίδων , ἵνα ἐκ στοιχείων . εἰ οὖν πυραμὶς τὸ πῦρ , τὸ τοῦ πυρὸς μέρος οὔτε πῦρ | ἐστιν , ὅτι μὴ πυραμίς , οὔτε ἕτερον στοιχεῖον οὐδέν , οἷον ἀὴρ ἢ ὕδωρ ἢ γῆ , — στοιχεῖα γὰρ τὰ ἀλλᾶ ταῦτα λέγει σώματα — εἴπερ τούτων μὲν ἕκαστον ἐκ συνθέσεως πυρὸς ἐγίνετο , τὸ δὲ τῆς πυραμίδος μέρος πυρὸς μόριόν ἐστιν . καὶ ἄλλως δὲ ἄτοπον ἄν ἦν τὸ τοὐ πυρὸς μόριον ἀέρα λέγειν ἢ ὕδωρ ἢ γῆν · ἔσται γὰρ οὕτω μέρη τοῦ στοιχείου τὰ γινόμενα ἐκ τοῦ στοιχείου . εἰ δὲ λέγοι τις τὸ μέρος τῆς πυραμίδος , εἰ καὶ μὴ πυραμίς ἐστιν , ἀλλὰ συγκεῖσθαί γε ἐκ πυραμίδων τῷ πᾶν στερεὸν σχῆμα εἰς πυραμίδας διαιρεῖσθαι , σχῆμα δέ τι ἔχειν καὶ τὸ μέρος τῆς πυραμίδος , εἶναί τε διὰ τοῦτο τῶν ἄλλων τι σωμάτων τῶν ἐκ τοῦ πυρός , ἔσται κατ’ αὐτοὺς τὸ μέρος τοῦ ἁπλοῦ στοιχείου σύνθετον καὶ οὐκ ὂν πυραμὶς ἐκ πυραμίδων συγκείσεται . “ ἔτι δέ , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , ἐπ’ ἄπειρον ἡ τομὴ ἔσται , εἰ τῆς μὲν πυραμίδος ἁπλῆς οὔσης τὸ μέρος σύνθετον , τοῦ δὲ συνθέτου πάλιν τὸ μέρος πυραμὶς ἁπλὴ οὖσα καὶ τῆς πυραμίδος τὸ μέρος πάλιν κατ’ αὐτοὺς σύνθετον · οὕτω δὲ οὐδὲν ἄν εἴη στοιχεῖον . ” τῷ μεγέθει διορίζουσιν ἕως τοῦ καὶ πάλιν ὕδωρ και γη . Μετὰ τοὺς σχηματίζοντας τῇ πυραμίδι τὸ πῦρ ἢ καὶ τῇ σφαίρᾳ — οἱ γὰρ αὐτοὶ ἄν ἥρμοσαν λόγοι — μετέβη ἐπὶ τοὺς τῷ μεγέθει διορίζοντας καὶ διὰ τοῦτο στοιχεῖον λέγοντας , ὅτι λεπτότατόν τε καὶ μικρομερέστατον τῶν ἄλλων ἐστί , καὶ λέγει , ὅτι τοῖς τῷ μεγέθει διορίζουσιν ἀκολουθεῖ πρότερόν τι τοῦ στοιχείου στοιχεῖον εἶναι καὶ τοῦτο εἰς ἄπειρον βαδίζειν . πῶς δὲ τοῦτο ἀκολουθεῖ , συντόμως ἔδειξεν εἰπὼν εἴπερ ἅπαν σῶμα διαιρετὸν καὶ τὸ μικρομερέστατον στοιχεῖον · εἰ γάρ , διότι μικρομερέστατον , διὰ τοῦτο στοιχεῖον , ἐστὶ δὲ διαιρετὸν εἰς τὰ μέρη , τὸ μέρος μικρότερον ὂν πρότερον ἂν αὐτοῦ εἴη καὶ πάλιν τὸ τοῦ μέρους μέρος , εἴπερ ἅπαν σῶμα διαιρετόν , καὶ τοῦτο εἰς ἄπειρον · ἀναιρεθήσεται ἄρα πᾶν τὸ ὑποτιθέμενον στοιχεῖον διὰ τὸ μικρομερές , εἴπερ τὸ μικρὸν εἰς μικρότερα διαιρεῖται . ἐπιστῆσαι δὲ χρή , ὅτι τῷ μεταλαβεῖν τὸ λεπτὸν εἰς τὸ μικρὸν καὶ τὸ λεπτομερὲς εἰς τὸ μικρομερὲς ἠκολούθησε τοῦτο τὸ ἄτοπον . ὅπερ δὲ πρότερον ἔδειξεν ἀκολουθοῦν ἄτοπον τοῖς μεγέθει καὶ μικρό - τητι τῶν στοιχείων τὴν διαφορὰν τῶν σωμάτων ὁρίζουσιν , ὡς οἱ περὶ 277b Δημόκριτον τὰ τρία ἀέρα καὶ ὕδωρ καὶ γῆν τῇ μικρότητι τῶν στοιχείων ὁμοιοσχήμων ὄντων διαφέρειν ἔλεγον , τοῦτο καὶ τούτοις ἀκολουθεῖν φησιν . ἣν δὲ τὸ ἄτοπον ἐκεῖνο τὸ τῇ αὐτῶν φύσει μὴ εἶναι τὰ στοιχεῖα , ἅπερ ἔστιν , ἀλλ’ ἐν τῇ σχέσει τῇ πρὸς ἄλληλα τὸ εἶναι ἔχειν . τοῦτο οὖν τὸ ἄτοπον καὶ τοῖς τὸ πῦρ στοιχεῖον εἶναι λέγουσι διὰ τὸ λεπτομερὲς ἀκολουθεῖν φησι · τὸ γὰρ αὐτὸ σῶμα τοῦδε μὲν ὂν μικρομερέ|στερον , τοῦδε 278a δὲ μεγαλομερέστερον , πρὸς μὲν τόδε ἀέρα ἔσεσθαι , πρὸς δὲ ἄλλο ὕδωρ ἢ γῆν . ἐπεὶ γὰρ τὸ πῦρ τῷ λεπτότερον εἶναι τοῦ ἀέρος στοιχεῖόν ἐστιν αὐτοῦ , καὶ ἡ ὑπεροχή , ἣν ἔχει κατὰ τὴν λεπτότητα , ἔν τινι λόγῳ ἐστίν , ὅταν ταύτην τὴν ὑπεροχὴν τὴν κατὰ λεπτότητα ὁ ἀὴρ ἄλλου τινὸς ὑπερέχῃ , ἔσται στοιχεῖόν τε ἐκείνου καὶ πῦρ ὡς πρὸς ἐκεῖνο , εἴ γε τὸ πυρὶ εἶναι ἦν ἐν τῷ τοσούτῳ λεπτοτέρῳ εἶναι . ὁ αὐτὸς καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων λόγος . p.304b11 Κοινὸν δὲ πᾶσιν ἁμάρτημα ἕως τοῦ ἀνάγκη πλείω εἶναι καὶ πεπερασμένα . εἰπὼν πρότε ροτερον πρὸς τοὺς ἕν τι τῶν μεταξὺ στοιχεῖον λέγοντας ἢ ὕδωρ ἢ ἀέρα ἢ τὸ μεταξύ , εἶτα καὶ πρὸς τοὺς τὸ πῦρ στοιχεῖον λέγ ὄντας κοινὸν πᾶσι νῦν ἄτοπον ἐπάγει τοῖς ἓν τὸ στοιχεῖον λέγουσι τὸ μίαν πάντων ποιεῖν τὴν κατὰ φύσιν κίνησιν καὶ πάντων τὴν αὐτήν · πάντα γὰρ ἐκείνην κινήσεται τὴν κίνησιν , ἥτις οἰκεία τοῦ στοιχείου ἐστίν , ἐξ οὗ τὴν σύστασιν ἔχει . ἐπεὶ οὖν ὁρῶμεν πᾶν φυσικὸν σῶμα κινήσεως ἔχον ἀρχήν , εἰ πάντα τὰ σώματα ἕν τί ἐστι , καθ’ ὃ ἐξ ἑνός , ἀφ’ οὗ καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως ἔχει , πάντων ἄν εἴη μία κίνησις τῷ εἴδει . τὴν δὲ διαφορὰν εἶναι κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον , ἥτις ἀκολουθεῖ τῷ πλέον εἶναι καὶ ἔλαττον , ὥσπερ καὶ τὸ πῦρ , ὅσῳ ἄν πλεῖον γένηται , φέρεται θάττον ἄνω τὴν αὑτοῦ φοράν . καὶ εἴπερ τὸ πῦρ ἦν μόνον στοιχεῖον , πάντα ἂν κατὰ φύσιν ἄνω ἐφέρετο τὰ μὲν θᾶττον τὰ δὲ βραδύτερον , νῦν δὲ καὶ κάτω φέρεταί τινα · καὶ ὅτι μὴ παρὰ φύσιν μηδὲ ταῦτα , δηλοῖ τὸ καὶ ἐπὶ τούτων , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ πυρός , τὸ μεῖζον θᾶττον φέρεσθαι κάτω · καίτοι εἰ βίᾳ ἐφέρετο , τὸ μεῖζον βραδύτερον καὶ οὐχὶ θᾶττον ἐφέρετο . εἶτα συμπεραι - νόμενος , ὥστε , φησί , διά τε ταῦτα , ὅσα πρὸς τοὺς ἓν τὸ στοιχεῖον καὶ ( pr . ) om . Ε σμικρότητι Fc 3 ὁμοιοσχημόνων c 4 τὸ ( pr . ) corr . ex τῷ Ε2 6 λέγουσιν Ec : ν eras . Ε λεπτομερὲς ἢ μικρομερὲς DF 7 φησιν Dc τοῦδε ( alt . ) ] τοῦ c 9 λεπτομερέστερον c ἐστιν ] ἣν Α 10 ἐστί D deinde add . καὶ ἡ ὑπεροχὴ ἡ ἔχει DE : del . E2 11 ὅταν ] ὅταν οὑν CE2 12 τὸ ] τῷ A πυρὶ ADb : πῦρ CE 13 λεπτότερον Co 14 τοῦ om . D πλείω ἀνάγκη c 15 πεπερασμένον D 16 στοιχεῖον Α : στοιχείων DEb λέγοντας om . c 17 καὶ om . Ac 18 λέγουσιν c 20 τὴν ( pr . ) om . Ac ἐστιν c 23 ἔχει AC : καὶ DEb μία A : ἡ μία DE 24 τῳ ] corr . ex τὸ DE2 πλέον F 28 καὶ ἐπὶ ] ἐπὶ c 29 καὶ om . Α 30 φέρετο E , sed corr . ; seq . ras . 10 litt . 31 τε Α : τί DEF : del . Comment . Arist . VII Simpl . de Caelo . λέγοντας ἐρρήθη , εἴτε τῶν μέσων · τι εἴτε τὸ πῦρ , καὶ ὅσα κοινῶς πρὸς τοὺς ἓν τὸ στοιχεῖον λέγοντας , καὶ μέντοι , φησίν , ἐπεὶ διώρισται πρότερον , ὅτι πλείους αἱ φυσικαὶ κινήσεις , ἀδύνατον ἓν εἶναι τὸ στοιχεῖον . τοῦτο δὲ τὸ ἐκ τῶν ἁπλῶν κινήσεων ἐπιχείρημα κοινὸν ἢν δεικνύον , ὅτι ἔστι στοιχεῖα καὶ ὅτι οὔτε ἄπειρα οὔτε ἕν · οὐσῶν γὰρ ἁπλῶν κινήσεων καὶ οὗτε μιᾶς οὔτε ἀπείρων , ἀλλὰ πλειόνων μὲν μιᾶς πεπερασμένων δέ , ἐπειδὴ αἱ ἁπλαῖ κινήσεις ἁπλῶν σωμάτων εἰσί , καὶ ὅσαι αἱ ἁπλαῖ κινήσεις , τοσαῦτά ἐστι τὰ ἁπλᾶ σώματα , τὰ δὲ ἀπλᾶ σώματα στοιχεῖα , δῆλον , ὅτι καὶ ἐκ τῶν κινήσεων ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅτι ἀδύνατον ἓν εἶναι τὸ στοιχεῖον ὥσπερ καὶ ἄπειρα · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο διά τε τοῦ τῶν κινήσεων λόγου ἀνῄρηται καὶ δι’ ἄλλων πολλῶν ἐπιχειρημάτων . ἐπεὶ οὖν οὔτε ἄπειρα , φησίν , οὔτε ἕν , εἶναι δὲ χρὴ πάντως στοιχεῖα , ἀνάγκη 278b πλείονα αὐτὰ εἶναι καὶ πεπερασμένα . ἐπισκεπτέον δὲ πρῶτον , πότερον ἀίδιά ἐστιν ἕως τοῦ ὅπερ ἀδύνατον . Μετὰ τὸ δεῖξαι , ὅτι οὔτε ἄπειρα δυνατὸν εἶναι τὰ στοιχεῖα οὔτε ἕν . καὶ συναγαγεῖν ἐκ τούτου , ὅτι πλείονα αὐτὰ ἀνάγκη εἶναι καὶ πεπερασμένα , ἀκόλουθον ἦν ζητεῖν , πόσα καὶ ποῖα . ἀλλ’ αὐτὸς πρότερόν φησι δεῖν ἐπισκέψασθαι , πότερον ἀίδιά ἐστιν ἢ γινόμενα καὶ φθειρόμενα · τούτου γὰρ δειχθέντος φανερὸν ἔσται , καὶ πόσα ἄττα καὶ ποῖά ἐστιν . δείκνυσιν οὖν ἐφεξῆς , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀίδια , τοῦτον τὸν τρόπον · λαβὼν ὡς ἐναργές , ὅτι τὰ συνεγνωσμένα πάντα ἡμῖν ὑπὸ σελήνην σώματα καὶ τὰ σύνθετα καὶ τὰ ἁπλᾶ , ἅπερ ἐκ τῶν ἁπλῶν ηὗρε κινήσεων , ὁρᾶται διαλυόμενα καὶ φθειρόμενα καὶ μᾶλλον τῶν ἁπλῶν τὰ σύνθετα , τοὺς τρόπους , καθ’ οὓς δυνατὸν ἦν καὶ διαλυόμενα τὰ ἁπλᾶ ἀίδια εἶναι , ἐκτίθεται , ἵνα τούτους ἐλέγξας ἔχῃ τὸ μὴ εἶναι ἀίδια . εἰκότως δὲ τῶν συνεγνωσμένων τὰ ἁπλούστερα ἐκλεξάμενος ἐπὶ τούτων ποιεῖται τὸν λόγον ὡς ἐν αὐτοῖς τῶν στοιχείων ὀφειλόντων εὑρεθῆναι , εἰ μὴ ἄρα τὸ ἐν ἀρχῇ δόξει λαμβάνειν οὔπω δείξας , πόσα τε καὶ τίνα ἐστὶ τὰ στοιχεῖα , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν τὰ ἁπλᾶ σώματα . λέγει οὖν , ὅτι , εἰ διαλυόμενα ὁρᾶται τὰ ἁπλᾶ σώματα , εἰ μέλλοι οὕτως ἔχοντα ἀίδιόν τι ἔχειν ἐν αὑτοῖς , ὥσπερ προσήκει στοιχεῖον ειναι , αναγκη η επ απειρ ( ?? ) ν προχωρεῖν τὴν διάλυσιν , ὡς μηδέποτε διαπαύεσθαι τὴν διάλυσιν μήπω διαλυθέντος γὰρ τούτων τῶν τρόπων δυνατόν , κἂν μὴ τὸ ὅλον , ἀλλὰ μέρος γέ τι ὑπομένειν ἀίδιον . εἰ οὖν μήτε ἐπ᾿ ἄπειρον αὐτὰ δυνατὸν διαλύεσθαι μήτε καταλήγειν εἴς τι ἀδιάλυτον τὴν διάλυσιν , δῆλον , ὅτι οὐκ ἔσται ἀίδια . καὶ ὅτι μὲν οὐκ ἐπ᾿ ἄπειρον αὐτῶν ἠ διάλυσις , δείκνυσι προλαβών , ὅτι ἐν χρόνῳ διαλύεται , καὶ ὅτι ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ χρόνῳ διαλύεται καὶ συντίθεται · καὶ γὰρ συντιθέμενα ὁρᾶται · οὐ γὰρ δυνατὸν τὸ αὐτὸ κατὰ ταὐτὸν ὑπομένειν ἄμφω · καὶ ὅτι ὅσος ὁ τῆς διαλύσεως χρόνος , τοσοῦτος ἂν εἴη ἢ καὶ πλείων ὁ τῆς συνθέσεως · ἐργωδεστέρα γὰρ ἡ σύνθεσις πανταχοῦ τῆς διαλύσεως . τούτων δὲ προειλημμένων συμβήσεται ἔξω τοῦ ἀπείρου χρόνου ἄλλον εἶναι ἄπειρον , ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον · οὐδὲ γὰρ πεπερασμένον ἔξω τοῦ ἀπείρου δυνατὸν εἶναι , μή τί γε ἄπειρον . ἕκαστον δὲ τῶν μερῶν εἶπε , διότι μέρη τοῦ παντός ἐστι τὰ τέσσαρα ταῦτα στοιχεῖα . Ἀπορεῖ δὲ ὁ Ἀλέξανδρος , διὰ τί ἄλλος χρόνος ἔσται τῆς συνθέσεως · δύναται γὰρ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἄλλου μὲν διάλυσις γίνεσθαι ἄλλου δὲ σύνθεσις , οἷον ἀέρος | διάλυσις καὶ πυρὸς γένεσις · τὸ μὲν γὰρ αὐτὸ ἅμα διαλύεσθαί τε καὶ συντίθεσθαι ἀδύνατον κατὰ ταὐτόν , κατ᾿ ἄλλο μέντοι διαλύεσθαι καὶ κατ᾿ ἄλλο συντίθεσθαι οὐδὲν κωλύει . καὶ λύει τὴν ἀπορίαν λέγων . · “ εἰ καὶ ἕκαστον αὐτῶν εἴς τινα διαλύε ἂν ἡ ἐπ᾿ ἄπειρον ἑκάστου αὐτῶν διάλυσις ἐ θεσις αὐτῶν ἐκείνων , εἰς ἃ διαλύεται , ἑνουμένων καὶ συντιθεμένων πάλιν · εἰ τοίνυν ἐπ᾿ ἄπειρον ἡ διάλυσις τοῦ πυρός , ὅτε δὲ διαλύεται πῦρ , τότε οὐ γίνεται οὐδὲ συντίθεται , ἐν ἄλλῳ ἂν εἴη συνιστάμενον καὶ γινόμενον , οὐκ ἐν ῴ διαλύεται · οὗτος δὲ ἄπειρος · ἔξω ἄρα τοῦ ἀπείρου χρόνου ὁ χρόνος , ἐν ᾧ συνίσταται τὸ πῦρ . καὶ ἐπεὶ οὐκ ἐν ἐλάττονι γίνεται χρόνῳ ἢ φθείρεται , ἄπειρος δὲ ὁ τῆς φθορᾶς , ἄπειρος ἂν εἴη καὶ ὁ τῆς συνθέσεως ται και εκ τινων γινεται , ειη ( ?? ) ἄπειρον ἄλλου πάλιν σύν - εἰ δὲ λέγ ( ?? ) τις ἐν τῇ αὐτῇ ἀπειρίᾳ τοῦ χρόνου τὸ μὲν γίνεσθαι τοῦ πυρός , τὸ δὲ φθείρεσθαι , καὶ τὸ γενόμενον πάλιν φθείρεσθαι καὶ ἄλλο γίνεσθαι , ὥσπερ καὶ τὸ ἀληθὲς ἔχει , ἡ τοιαύτη ὑπόθεσις οὐδὲν τοῦ πυρὸς ἀίδιον φυλάττει . ” Εἰ δὲ στήσεταί που ἡ διάλυσις ἕως τοῦ τὰ στοιχεῖα τῶν σωμάτων . τὸν ἕτερον τρόπον ἀνελὼν τῆς τῶν στοιχείων ἀιδιότητος τὸν κατὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον διαλύεσθαι ἐπὶ τὸν ἕτερον μεταβέβηκε τὸν ἵστασθαί που τὴν διάλυσιν ὑποτιθέμενον καὶ δείκνυσιν , ὅτι ἀδύνατόν ἐστιν εἴς τι τοιοῦτον ἵστασθαι , ὃ μηκέτι διαλύεται . εἰ γὰρ ἵσταται , ἤτοι ἄτομόν τί ἐστι τοῦτο , εἰς ὃ ἵσταται , ἢ διαιρετὸν μὲν οὐ διαιρεθησόμενον δέ , τουτέστιν οὐ φθαρησόμενον , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς φησιν . οὗτος γὰρ διαιρετὰ μὲν λέγει τὰ στοιχεῖα · οὐ γὰρ ἀτόμους τὰς ἀρχὰς ὑποτίθεται οὗτος , ὡς οἱ περὶ Δημόκριτον · ἀλλὰ ἀμετάβλητα εἰς ἄλληλα καὶ ἄφθαρτα τὰ τέσσαρα στοιχεῖα ὑφίστησι , διότι κοινὴν ὕλην αὐτῶν οὐκ ἀπολείπει , τὴν δὲ ἐξ ἀλλήλων ὁρωμένην γένεσιν κατὰ ἔκκρισιν γίνεσθαι λέγει · πάντα γὰρ ἐν πᾶσιν ἐνυπάρχειν κατ’ ἐνέργειαν ὄντα . ἀλλ’ ἄτομον μὲν ἀδύνατον εἶναι τοῦτο , εἰς ὃ ἵσταται ἡ διαίρεσις τῶν σωμάτων , ὡς Δημόκριτος ἔλεγε . δέδεικται γάρ , ὅτι οὐχ οἷόν τε ἐξ ἀτόμων τὰ σώματα συγκεῖσθαι · οὔτε γὰρ συνεχές τι ἔσται οὔτε διαίρεσις οὔτε συναίσθησις οὔτε κρᾶσις · δέδεικται δὲ καί , ὅτι οὐδὲν ἔστιν ἄτομον σῶμα . ἀλλὰ μὴν οὐδὲ διαιρετὸν μὲν εἶναι δυνατόν , εἰς ὃ ἵσταται ἡ διάλυσις , οὐ διαιρεθησόμενον δέ · ἐν πᾶσι γὰρ τοῖς σώμασι·ν ὁρῶμεν , ὅτι τὸ ἔλαττον τοῦ μείζονος , ἄν ἡ ὁμοειδὲς καὶ τῆς αὐτῆς φύσεως , εὐφθαρτότερόν ἐστιν · εἰ οὖν τὸ μεῖζον φθείρεται διαλυόμενον , ὡς πῦρ καὶ ἀὴρ καὶ ἕκαστον τῶν 1 ἄλλων ὁρᾶται , πολὺ εὐλογώτερον τὸ ἔλαττον εὐπαθέστερόν γε ὄν · ὥστε οὐδὲ εἰς διαιρετὸν στήσεται ἡ διάλυσις . ὅτι δὲ τὸ ἔλαττον εὐφθαρτότερόν ἐστιν , ἐπὶ παραδείγματος τοῦ πυρὸς δείκνυσι . δύο γὰρ ὄντων τρόπων , καθ’ οὓς φθείρεται τὸ πῦρ , ὑπό τε τοῦ ἐναντίου σβεννύμενον καὶ αὐτὸ ὑφ’ ἑαυτοῦ μαραινόμενον , ἐν ἀμφοτέροις τὸ ἔλαττον εὐπαθέστερόν ἐστι καὶ εὐφθαρτότερον . εἴη δὲ ἄν διὰ τούτου τοῦ δύο τοὺς τρόπους εἶναι τῆς τοῦ πυρὸς φθορᾶς καὶ αὐτὸ τοῦτο δηλούμενον , ὅτι φθείρεται τὸ πῦρ καὶ ἀεὶ τὸ ἔλαττον τοὐ πλείονός ἐστιν εὐφθαρτότερον · τὸ δὲ ἐπὶ τοῦ πυρὸς ῥηθὲν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀκουστέον . εἰ οὖν μήτε ἐπ’ ἄπειρον αὐτῶν ἡ διάλυσις μήτε καταλήγει που εἰς τὰ μηκέτι διαλυθησόμενα , λείπεται φθαρτὰ καὶ γενητὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα τῶν σωμάτων . τὰ δὲ τέσσαρα ταῦτα προεχειρίσατο σώματα οὐ τὸ ἐν ἀρχῇ λαμβάνων , ὡς ἄν τις ὑποτοπήσειεν , ἀλλὰ τὰ ἀπὸ τῶν ἁπλῶν κινήσεων εὑρεθέντα ἁπλᾶ σώματα ἐκλεξάμενος ζητεῖ , εἰ ταῦτα ἢ ἐν τούτοις ἔστι τι ἀίδιον · ποῦ γὰρ ἄν ἦν ἀλλαχοῦ τῶν συνεγνωσμένων ; ἐπεὶ δέ ἐστι γενητὰ ἕως τοῦ τοῦτο δὲ ὅτι ἀδύνατον , δέδεικται πρότερον . Δείξας , ὅτι γενητά ἐστι καὶ φθαρτὰ τὰ στοιχεῖα , ἑξῆς ἐκ διαιρέσεως ἀκριβοῦς ζητεῖ , πότερον ἐξ ἀσωμάτου ἡ ἐκ σώματός ἐστιν ἡ γένεσις , καὶ δείξας , ὅτι ἐξ ἀσωμάτου ἀδύνατον , ἔχει , ὅτι ἐκ σώματος . εἰ δὲ ἐκ σώματος , ἤτοι ἐξ ἄλλου ἢ ἐξ ἀλλήλων . ἀνάγκη γὰρ ἐξ ἑαυτῶν ἡ οὐκ ἐξ ἑαυτῶν · ἀλλὰ τὸ γινόμενον ὑπό τινος ἄλλου γίνεται καὶ οὐχ ὑφ’ ἑαυτοῦ , ἵνα μὴ τῆς ἑαυτοῦ γενέσεως προυπάρχῃ . εἰ οὖν μὴ ἐξ ἑαυτῶν , ἢ ἐξ ἀλλήλων ἢ οὐκ ἐξ ἀλλήλων , ὃ ταὐτόν ἐστι τῷ ἐξ ἄλλων δείξας οὖν πάλιν , ὅτι ἐξ ἄλλου σώματος ἀδύνατον αὐτὰ γίνεσθαι , ἔχει λειπόμενον τὸ ἐξ ἀλλήλων γίνεσθαι τὰ στοιχεῖα · τῆς γὰρ διαιρέσεως ἀντιφατικῆς οὔσης τὸ λειπόμενον ἀναγκαίως περιλείπεται τῶν ἄλλων ἀναιρεθέντων . Πρῶτον οὖν δείκνυσιν , ὅτι ἐξ ἀσωμάτου ἀδύνατον γενέσθαι , διότι ὁ ἐξ ἀσωμάτου γεννῶν λόγος κενὸν ποιεῖ κεχωρισμένον , ὅπερ ἀδύνατον δέδεικται . ὅτι δὲ τοῦτο οὕτως ἔχει , δείκνυσιν ἐκ τοῦ πᾶν τὸ γινόμενον σῶμα ἔν τινι γίνεσθαι τόπῳ · πᾶν γὰρ σῶμα μάλιστα γενητὸν καὶ ὑποσέληνον ἐν τόπῳ εἶναι ἀνάγκη · καὶ τὰ ἐκ τοῦ ἀσωμάτου ἄρα γινόμενα στοιχεῖα σώματά γε ὄντα ἐν τόπῳ ἔσται τινί . ἐν δὴ τῷ τόπῳ ἐκείνῳ , ἐν ᾧ γίνεται καὶ ὃν κατέχει γινόμενα , ἤτοι προυπῆρχέ τι σῶμα κατέχον αὐτόν , ἢ οὐδὲν ἦν ἐν αὐτῷ σῶμα . ἀλλ’ εἰ μὲν ἦν τι σῶμα τὸ προκατέχον τὸν τόπον , δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ἔσται τό τε προυπάρχον καὶ τὸ γεγονὸς ἐν τῇ αὐτῇ τοῦ τόπου περιγραφὴ ἄμφω κεχωρημένα , καὶ οὕτως ἔσται σῶμα ἐν σώματι καὶ σῶμα διὰ σώματος χωροῦν , ὅπερ ἀδύνατον καὶ ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει ἔδειξεν · ἠκολούθει γὰρ ἄτοπον τὸ τὸ μέγιστον ἐν τῷ ἐλαχίστῳ καὶ τὴν θάλασσαν ἐν κυάθῳ χωρεῖσθαι . Καὶ ἡ μὲν ἔννοια τῶν λεγομένων τοιαύτη · ἡ δὲ λέξις ἡ λέγουσα πᾶν γὰρ τὸ γιγνόμενον ἤτοι ἀσώματον ἔσται , ἐν ᾧ ἡ γένεσις , ἀσαφὴς ὄντως ἐστὶ καὶ ἔοικεν , ὡς καὶ τῷ Ἀλεξάνδρῳ δοκεῖ , ἡμαρτῆσθαι μέρους τινὸς αὐτῆς ἀφαιρεθέντος , εἶναι δὲ τὸ πλῆρες “ πᾶν γὰρ τὸ γινόμενον ἔν τινι γίνεται καὶ ἤτοι ἀσώματον ἔσται , ἐν ᾧ ἡ γένεσις ” , ὅπερ δηλοῖ , ὅτι πᾶν τὸ γινόμενον ἐν τόπῳ ἔσται , καὶ οὗτος ὁ τόπος , ἐν ᾧ ἡ γένεσις , τουτέστι τὸ γινόμενον , ἤτοι ἄλλο τι περιέχων ἔσται σῶμα ἢ οὔ · τὸν δὲ μὴ ἔχοντα σῶμα τόπον ἀσώματον εἶπεν . εἰ δὲ ἐκχωρεῖν τις λέγοι τῷ γινομένῳ σώματι τὸ προυπάρχον , κενός τις ἔσται τόπος , εἰς ὃν μεταβήσεται · οὐ γὰρ δὴ εἰς τὸν ἐκείνου , ἐξ οὗ τοῦτο γίνεται · ἐκ γὰρ ἀσωμάτου γίνεσθαι ὑπόκειται . οὕτω μέν , εἰ ὁ τόπος , ἐν ᾧ ἔσται τὸ γινόμενον , περιεῖχέ τι σῶμα πρὸ τοῦ γινομένου · εἰ δὲ μηδὲν περιέχει σῶμα , κενὸν ἔσται τι ἀφωρισμένον , ὃ δέχεται τὸ σῶμα τὸ ἐκ τοῦ ἀσωμάτου γινόμενον , δέδεικται δὲ ἐν τῷ τετάρτῳ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως , ὅτι ἀδύνατον εἶναι κενὸν . Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ ἐκ σώματός τινος ἕως τοῦ λείπεται ἐξ ἀλλήλων γίνεσθαι . Δείξας , ὅτι ἐξ ἀσωμάτου ἀδύνατον τὴν τῶν σωμάτων γένεσιν εἶναι , μέτεισιν ἐπὶ τὸ δεῖξαι , ὅτι οὐδὲ ἐκ σώματός τινος ἄλλου · τὸ γὰρ ἐκ σώματός τινος τὸ ἐξ ἄλλου δηλοῖ . τούτου δὲ δειχθέντος καταλείπεται τὸ ἐξ ἀλλήλων εἶναι τῶν στοιχείων τὴν γένεσιν . ὅτι δὲ οὐκ ἐξ ἄλλου τινὸς σώματος , προθέμενος δεῖξαι βραχέως αὐτὸ συνελογίσατο εἰπὼν συμβήσεται γὰρ ἄλλο σῶμα πρότερον εἶναι στοιχείων , ὅπερ ἐναργῶς ἄτοπον , καὶ ὅτι πρῶτα χρὴ τῶν ἄλλων εἶναι τὰ στοιχεῖα , καὶ ὅτι ἐπ’ ἄπειρον ἀνάγκη ἰέναι , εἰ γενητὰ καὶ αὐτά ἐστι , καὶ ὅτι ἐκεῖνα ἄν εἴη μᾶλλον στοιχεῖα καὶ οὐ ταῦτα , ἅπερ ὑποτιθέμεθα . ταῦτα δ’ οὖν ἐνδειξάμενος προφανῆ τε ὄντα καὶ κοινότερα καὶ φυσικῶς λοιπὸν ὑπαντᾷ πρὸς τὸν λόγον . τὸ γὰρ σῶμα τοῦτο , ἐξ οὗ τὰ στοιχεῖα λέγει τις εἶναι , εἰ μὲν ἕξει βάρος ἢ κουφότητα , τῶν ὑποτεθέντων ἄν εἴη τι στοιχείων , εἰ μὲν βάρος ἔχοι , τῶν πρὸς τὸ μέσον κινουμένων , εἰ δὲ κουφότητα , τῶν πρὸς τὸ πέριξ · εἰ δὲ μηδεμίαν ἔχοι ῥοπήν , ἀκίνητον καὶ μαθηματικὸν ἔσται . πῶς γὰρ ἄν κινηθείη βάρος ἢ κουφότητα μὴ ἔχον ; μὴ κινούμενον δὲ μήτε καθόλου μήτε κατὰ τὰ μέρη μαθηματικὸν ἄν εἴη · ταύτῃ γὰρ μάλιστα τὸ φυσικὸν σῶμα | τοῦ μαθηματικοῦ διενήνοχε τῷ κινήσεως ἀρχὴν ἐν ἑαυτῷ ἔχειν . τοιοῦτον δὲ ὃν ἄρροπον καὶ κινήσεως ἀρχὴν μὴ ἔχον καὶ οὐδὲν ἄλλο ἢ μαθηματικὸν οὐδὲ ἐν τόπῳ ἔσται · τοῦτο δὲ καὶ αὐτὸ μὲν καθ’ αὑτὸ ἄτοπον τὸ εἶναί τι σῶμα φυσικὸν μὴ ὂν ἐν τόπῳ · καὶ ἄλλο δέ τι ἄτοπον αὐτὸς ἐνεῖδεν , εἰ μὴ εἴη ἐν τόπῳ , τὸ μηδὲν ἐξ αὐτοῦ γίνεσθαι · ἐν ᾧ γὰρ τόπῳ ἐστὶ τὸ ὑποκείμενόν τινι , ἐξ οὗ γίνεται , ἐν τούτῳ καὶ τὸ γινόμενον ἀνάγκη εἶναι , εἴπερ τὸ γινόμενον τὸν τόπον τοῦ ἐξ οὗ γίνεται μεταλαμβάνει · εἰ οὖν μή ἐστιν ἐν τόπῳ τὸ ἐξ οὗ γίνεται , οὐδ’ ἄν γένοιτό τι ἐξ αὐτοῦ . Οτι δὲ ῥοπὴν μὴ ἔχον οὐκ ἄν εἴη ἐν τόπῳ , δείκνυσι δι’ ἀδυνάτου . εἰ γὰρ εἴη ἐν τόπῳ ἀκίνητον ὂν καὶ ἠρεμοῦν , καὶ κινεῖσθαι ἐν τούτῳ τῷ τόπῳ δυνατὸν ἀντὶ τοῦ ἐπὶ τοῦτον τὸν τόπον · ἐν ᾧ γάρ τι ἠρεμεῖ τόπῳ , ἐπὶ τοῦτον καὶ κινεῖσθαι πέφυκεν . καὶ εἰ μὲν βίᾳ ἠρεμεῖ ἐν αὐτῷ , καὶ κινεῖται ἐπ’ αὐτὸν βίᾳ καὶ παρὰ φύσιν , τὸ δὲ βίᾳ κινούμενον πᾶν ἔχει τινὰ καὶ κατὰ φύσιν κίνησιν · ὕστερον γὰρ ἐν πᾶσι τὸ παρὰ φύσιν τοῦ κατὰ φύσιν · εἰ δὲ κατὰ φύσιν ἠρεμεῖ , καὶ κινεῖσθαι κατὰ φύσιν ἐπ’ αὐτὸν δυνατόν . εἰ οὖν ἀκίνητον παντελῶς ἐστιν , οὔτε ἠρεμήσει ἐν τόπῳ οὔτε ἔσται ὅλως ἐν τόπῳ , οὐδὲ γενήσεταί τι ἐξ αὐτοῦ · εἰ δὲ ἐν τόπῳ ἐστί , καὶ κινήσεται κατὰ τὸν τόπον καὶ βάρος ἕξει καὶ κουφότητα καὶ τῶν τεσσάρων ἔσται τι στοιχείων . “ εἰ δὲ μὴ ἐν τόπῳ , δύναται , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , καὶ τοῦτο ἐπαχθῆναι τὸ κενὸν εἶναι , ἐν ᾧ τὸ γινόμενον ἔσται · τὸ γὰρ αὐτὸ συμβαίνει , ὃ καὶ τοῖς ἐξ ἀσωμάτου τὸ σῶμα γεννῶσιν . Ταῦτα δὲ δείξας εἰκότως συμπεραίνεται τὸ ἐξ ἀλλήλων γίνεσθαι τὰ στοιχεῖα , ἐπεὶ μήτε ἐξ ἀσωμάτου δυνατὸν μήτε ἐξ ἄλλου σώματος , ὡς ἀποδέδεικται . Πάλιν οὖν ἐπισκεπτέον , τίς ὁ τρόπος τῆς ἐξ ἀλλήλων γενέσεως ἕως τοῦ ὅταν γὰρ ὕδωρ ἐξ ἀέρος γένηται , βαρύτερον ἐστιν . Δείξας , ὅτι τοῦτο ὑπελείφθη τὸ ἐξ ἀλλήλων γίνεσθαι τὰ στοιχεῖα , ἐπειδὴ καὶ γενητὰ δέδεικται καὶ οὔτε ἐξ ἀσωμάτου οὔτε ἐξ ἄλλου σώματος , ζητεῖ λοιπὸν τὸν τρόπον τῆς ἐξ ἀλλήλων γενέσεως . καὶ ἐπειδὴ διάφοροι καὶ περὶ τούτου ἐγένοντο δόξαι τοῦ μὲν Ἐμπεδοκλέους ἀίδια λέγοντος τὰ στοιχεῖα τῇ μίξει τε καὶ διακρίσει τούτων τὴν γένεσιν ἀποδιδόντος , τοῦ δὲ Ἀναξαγόρου πάντα ἐν πᾶσι λέγοντος καὶ τὴν γένεσιν ἔκκρισιν τιθέντος , Δημοκρίτου δὲ καὶ τῶν τὰ ἐπίπεδα λεγόντων τῇ συγκρίσει καὶ διακρίσει τῶν ἀτόμων καὶ τῶν ἐπιπέδων τὴν τῶν στοιχείων ἐξ ἀλλήλων γένεσιν ποιούντων , πρὸς πρώτους ὑπαντᾷ τοὺς περὶ Ἐμπεδοκλέα καὶ Δημόκριτον καὶ Ἀναξαγόραν κοινὸν ἐνιδὼν αὐτῶν τῇ δόξῃ τὸ τὰ παρ’ ἑκάστῳ τιθέμενα στοιχεῖα ἀίδια ὄντα τότε γίνεσθαι | δοκεῖν , ὅταν ἀπὸ τῶν ἄλλων διακριθῇ . ὁ μὲν γὰρ Ἀκραγαντῖνος Ἐμπεδοκλῆς , ὅταν ὕδωρ ἐξ ἀέρος γίνηται ἢ ἀὴρ ἐξ ὕδατος , ἐνυπάρχοντα πρότερον ἐν τῷ συγκρίματι ἐνεργείᾳ τότε ἐκκρίνεσθαι δοκεῖ λέγειν . Ἀναξαγόρας δὲ οὐ τὰ τέσσαρα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα πάντα , τὰς ὁμοιομερείας στοιχεῖα λέγων καὶ πάντα ἐν πᾶσιν εἶναι , κατὰ δὲ τὸ ἐπικρατοῦν χαρακτηρίζεσθαι · ὅταν οὖν πλείονα ἐκκριθέντα πυρὰ συστῇ , τότε δοκεῖ γίνεσθαι πῦρ . καὶ Δημόκριτος δὲ τὰ ἑαυτοῦ στοιχεῖα τὰς ἀτόμους ἐξ ἀλλήλων γίνεσθαι λέγει ὡς ἀποκρινομένας ἀπὸ τοῦ μίγματος · ὕδατος γὰρ διαλυομένου ἀποκρινόμεναι αἱ ἄτομοι εἰς ἀέρα συνίστανται τοιαίδε τοιώσδε συμπλακεῖσαι . οὗτοι οὖν , φησίν , οὐ γένεσθαι ἐξ ἀλλήλων ποιοῦσιν τῶν στοιχείων , ἀλλὰ φαινομένην γένεσιν , διότι ἐνυπάρχον ἕκαστον τῶν παρ’ αὐτοῖς στοιχείων κατ’ ἐνέργειαν ἐκκρίνεσθαί φασιν ὥσπερ ἐξ ἀγγείου τῆς γενέσεως οὔσης , ἀλλ’ οὐκ ἔκ τινος ὕλης κατὰ μεταβολὴν συνισταμένης · διαφορὰ δέ , ὅτι τὸ μὲν ἐξ ἀγγείου ἐνεργείᾳ ὑπάρχον ἐκκρίνεται , τὸ δὲ ἐξ ὕλης ἐκ τοῦ δυνάμει μεταβάλλει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ . εἰ δὲ καὶ δοθείη , φησίν , αὐτοῖς τὸ τὴν ἔκκρισιν γένεσιν εἶναι καίτοι καὶ καθ’ αὑτὸ ἄτοπον ὑπάρχον , καὶ οὕτως οὐδὲν ἧττον ἄτοπον αὐτοῖς ἀκολουθήσει . λαβὼν οὗν ἐκ τῆς ἐναργείας , ὅτι τὸ αὐτὸ μέγεθος συμπιληθὲν οὐ γίνεται βαρύτερον · οὕτε γὰρ τὸ ἱμάτιον τὸ ἐπτυγμένον βαρύτερον ἑαυτοῦ ἡπλωμένου ἐστὶν οὔτε τὸ πεπιλημένον ἔριον ἑαυτοῦ ἐξαμμένου · τοῖς δὲ τὴν γένεσιν κατ᾿ ἔκκρισιν ποιοῦσιν ἕπεται τοῦτο λέγειν · εἰ γὰρ τὸ ὕδωρ τῇ ἐκκρίσει τῇ ἀπὸ τοῦ ἀέρος γίνεται , οὐδὲν ἄλλο προσγίνεται αὐτῷ ἢ πίλησίς τις καὶ πύκνωσις · ἐν γὰρ τῷ ἀέρι ὕδωρ μὲν ἦν ὁμοίως , ἀλλὰ κεχυμένον · ἀλλὰ μὴν βαρύτερον τὸ ὕδωρ ἐκκριθὲν ἦν , ἢ ὅτε ἦν ἐν τῷ ἀέρι · πιληθὲν ἄρα τὸ αὐτὸ σῶμα βαρύτερον κατ’ κουφότερόν ἐστιν ἢ χωρὶς ἀέρος καθ’ αὑτὸ λαμβανόμενον , εἰ ἐν ἀέρι καὶ μὴ ἐν ὕδατι κρίνοιτο τὸ βάρος αὐτῶν · ἐν μὲν γὰρ ὕδατι συντελεῖ τοῖς βαρέσιν εἴς κουφότητα ἡ τοῦ ἀέρος μίξις τῷ τὸν ἀέρα ἐπιπολαστικὸν εἶναι τῷ ὕδατι , ἐν δὲ τῷ ἀέρι οὐκέτι τῷ μηκέτι ἔχειν τὸν ἀέρα ἐν τῷ ἀέρι κουφότητα . καὶ τοῦτο καὶ αὐτὸς εἶπε διὰ τοῦ τὸ γὰρ αὐτὸ μέγεθος οὐ δοκεῖ συμπιληθὲν γίνεσθαι βαρύτερον · τὸ γὰρ συμπιληθὲν δηλωτικόν ἐστι τοῦ στερηθὲν τοῦ μεσιτεύοντος ἀέρος . p . 305b10 Ἔτι δὲ τῶν μεμιγμένων σωμάτων ἕως τοῦ ἄλογον τὸ ἐξ ἀνάγκης ἀεὶ πλείω τόπον ἐπιλαμβάνειν τὸ χωριζόμενον . Δεύτερον ἐπάγει τούτοις ἄτοπον προλαβὼν κἀνταῦθα ὡς | ἐναργές , ὅτι , τῶν μεμιγμένων σωμάτων ἐὰν θάτερον χωρισθῇ , οὐκ ἀνάγκη πλείω τόπον ἐπέχειν . εἰ οὗν , ὅταν ἐξ ὕδατος ἀὴρ γένηται , πλείω καταλαμβάνει τόπον , οὐ μόνον οὗ κατεῖχεν ἐν τῷ ὕδατι ὤν , ἀλλὰ καὶ οὗ μετὰ τοῦ ὕδατος κατεῖχε · τὸ γὰρ λεπτομερέστερον χεόμενον πλείονα τόπον κατέχει τοῦ παχυμερεσέρου · καὶ εἰ μὲν ἐγίνετο τοιοῦτος οὐκ ὢν πρότερον ἀήρ , εὔλογον τοιοῦτον αὐτὸν γινόμενον πλείονα κατασχεῖν τόπον , εἰ δὲ ἦν καὶ προυπῆρχε τοιοῦτος ὢν ὁ ἀήρ , οὐκ ἔστιν εὔλογον τὸ κατέχειν αὐτὸν μετὰ τὴν ἔκκρισιν πλλίω τόπον . πιστωσάμενος δὲ ἐκ τοῦ λόγου τὸ πλείω κατέχειν τόπον τὸν ἐκ τοῦ ὕδατος ἀέρα γινόμενον διὰ τὸ λεπτομερέστερον εἶναι ἐπάγει καὶ τὴν ἀπὸ τῆς αἰσθήσεως ἐνάργειαν · τοῦ γὰρ γλεύκους εἰς ἀτμὸν ἀναλυομένου καὶ πνευματουμένου ἐν τῇ τοιαύτῃ μεταβολῇ ῥήγνυται πολλάκις τὰ περιέχοντα ἀγγεῖα διὰ τὴν στενοχωρίαν . Τὸ δὲ οὐκ ἀνάγκη χωρισθὲν θάτερον ἀεὶ πλείω τόπον ἐπέχειν εἷπε διὰ τὸ ἐφεξῆς ῥηθησόμενον · κἂν γὰρ ᾖ κενὸν καὶ δύνηταί τις ἐπέκτασις γίνεσθαι διὰ τοῦτο τῶν σωμάτων , ἀλλ’ οὐκ ἀεί γε τοῦτο γίνεται οὐδὲ ἐξ ἀνάγκης , ὡς ἐπὶ τοῦ ἀέρος ἔχει . Επιχειρήσας δὲ οὕτω πρότερον μὲν ἀπὸ τοῦ ὕδατος , ὅτι βαρύτερον ἔσται ἐκκρινόμενον , εἶτα ἀπὸ τοῦ ἀέρος , ὅτι πλείονα τόπον κατέχει , τὸ τρίτον ἀπὸ τοῦ τόπου ποιεῖται τὴν ἐπιχείρησιν καὶ λέγει , ὅτι , εἰ μὲν ὅλως μὴ ἔστι κενόν , ὡς αὐτὸς ἔδειξεν , εἰς ὃ ἐπεκταθήσεται τὰ σώματα , αὐτόθεν πρόδηλον τὸ ἀδύνατον · τίνα γὰρ τρόπον ἡ πῶς πλείονα τόπον ἐπιλήψεται τὸ αὐτὸ σῶμα ἀεὶ διαμένον οὐκ ὄντος κενοῦ τόπου τινὸς ἄνευ σώματος , εἰς ὃν ἡ χύσις τῷ λεπτομερεστέρῳ γενήσεται ; εἰ δὲ ἔστι κενὸν , ὡς λέγουσιν οἱ περὶ Δημόκριτον , εἰς ὃ ἡ τῶν σωμάτων ἐπέκτασις γίνεται , ὅσον μὲν ἐπὶ τῷ τόπῳ δυνήσεται ἐπεκτείνεσθαι τὰ σώματα , ἄλογον δὲ τὸ ἐξ ἀνάγκης ἀεὶ τὸ ἕτερον οἷον τὸν ἀέρα χωρισθέντα ἐκ τῆς μίξεως πλείονα τόπον ἐπιλαμβάνειν . οὕτω τὴν ἀρχὴν ὁ Ἀλέξανδρος ἐπὶ τοῦ κεχωρισμένου κενοῦ ποιησάμενος τὴν ἐξήγησιν · τοῦτο γὰρ ἄν εἴη τόπος , εἰς ὃν ἡ ἐπέκτασις τοῖς σώμασι γίνεται · ἀνεπισημάντως ἐπὶ τὸ παρεσπαρμένον κενὸν μετέβη λέγων “ τὸ γὰρ τῆς χύσεως αἰτιᾶσθαι τὴν τοῦ κενοῦ παρέμπτωσιν ἄλογον · κατὰ τίνα γὰρ ἀνάγκην ἢ δύναμιν παρεμπῖπτον τοῦτο διίστησι τὰ σώματα καὶ διαιρεῖ ἀσώματόν γε ὂν καὶ εἰς τὸ εἴκειν , οὐκ εἰς τὸ ποιεῖν παρεσκευασμένον ; ἔτι δὲ διὰ τί οὐ πάντα χεῖται , φησί , καὶ πλείονα τόπον κατέχει τὰ ἐκκρινόμενα , εἴ γε τὸ κενὸν παρεμπῖπτον αἴτιον τούτου , ἀλλ’ ὕδωρ μὲν ἐξ ἀέρος ἐκκρινόμενον οὐ χεῖται , ἀλλὰ συστέλλεται , ἀὴρ δὲ ἐξ ὕδατος ἐκκρινόμενος ἀεὶ χεῖται’’ ; μήποτε δὲ ὁ Ἀριστοτέλης περὶ τοῦ παρεσπαρμένου κενοῦ λέγει τὸ ὅλον ἐπιχείρημα · τοῦτο γὰρ κατὰ τοὺς περὶ Δημόκριτον αἴτιόν ἐστι τῆς τῶν σωμάτων ἐπεκτάσεως . τὸ γὰρ | κεχωρισμένον κενὸν αἴτιον μὲν ἐπεκτάσεως οὐκ ἔστιν , ἐπεκτεινομένοις δὲ χώραν παρέχει , καὶ διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν · εἰ μὲν ὅλως μηδὲν ἔστι κενὸν μήτε τὸ χωριστὸν μήτε τὸ παρεσπαρμένον , μηδὲ ἐπεκτείνεται τὰ σώματα , ὡς οἱ περὶ Δημόκριτον τῇ παρεμπτώσει τοὺ κενοῦ ἐπεκτείνεσθαι λέγουσιν αὐτά , ἀλλὰ τὴν ἑαυτῶν φύσιν καὶ μεμιγμένα φυλάττει , ὡς Ἐμπεδοκλῆς καὶ Ἀναξαγόρας διετάττοντο · οὗτοι γάρ εἰσιν . οἱ ταῦτα λέγοντες · φανερόν , φησίν , τὸ ἀδύνατον · ἔδει γὰρ καὶ χωριζόμενον τὸν ἀέρα μένειν ὅμοιον καὶ τὸν ἴσον κατέχειν τόπον καὶ μή . ὡς νῦν ὁρᾶται πλείονα ἐπιλαμβάνειν . εἰ δὲ ἔστι , φησί , τὸ παρεσπαρμένον κενὸν καὶ ἡ ἐπέκτασις , ὡς Δημόκριτος βούλεται , ἄλογον τὸ μεμιγμένας μὲν τὰς ἀτόμους μὴ διειλῆφθαι τῷ κενῷ , χωριζομένας δὲ τοῦτο πάσχειν , καὶ διὰ τοῦτο πλείονα τόπον ἐπέχειν τὸ χωριζόμενον . καὶ εἰ οὕτως εἴρηται , εἴη ἄν διὰ μὲν τῶν προτέρων πρὸς Ἀναξαγόραν καὶ Ἐμπεδοκλέα ἀποτεινόμενος , οἵτινες οὐκ ἔλεγον εἶναι κενόν , τὰ δὲ ὕστερα πρὸς τοὺς περὶ Δημόκριτον ἐρρήθη συγχωροῦντα τῇ τοῦ κενοῦ παρεμπλοκῇ . p . 305b20 Ἀνάγκη δὲ καὶ ὑπολείπειν τὴν ἐξ ἀλλήλων γένεσιν ἕως τοῦ ὅτι μὲν οὗν οὐκ ἔστι τῇ ἐκκρίσει ἡ εἰς ἄλληλα μετάβασις , εἴρηται . Καὶ διὰ ταύτης τῆς ἐπιχειρήσεως ἀναιρεῖ τὸ κατὰ ἔκκρισιν εἷναι τὴν γένεσιν οὕτως ὡς πάντων ἐν πᾶσι κατ’ ἐνέργειαν ὑπαρχόντων , ὡς Ἀναξαγόρας γόρας ἔλεγεν · καὶ γὰρ ἐχρήσατο πρὸς αὐτὸν ταύτῃ τῇ ἐπιχειρήσει καὶ ἐν τῷ πρώτῳ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως , ἐκεῖ μὲν τὰς ἀρχὰς τῶν σωμάτων ζητῶν , ἐνταῦθα δὲ νῦν τὸν τρόπον τῆς ἐξ ἀλλήλων γενέσεως . λέγει οὗν , ὅτι , εἰ κτὰ ἔκκρισιν ἡ γένεσις οὕτως ὡς πάντων ἐν πᾶσιν ὄντων , ἀνάγκη ὑπολείπειν τὴν ἐξ ἀλλήλων γένεσιν , ὅπερ οὐ βούλονται οἱ οὕτως ὑποτιθέμενοι · δείκνυται δὲ καὶ τοῦτο προλαμβανομένου τοῦ ἐν πεπερασμένῳ μεγέθει μὴ ἐνυπάρχειν ἄπειρα πεπερασμένα . ἀσφαλῶς δὲ εἷπεν “ ἄπειρα πεπερασμένα’’ · κἄν γὰρ ἐπ’ ἄπειρον διαιρετὰ ᾖ τὰ σώματα , ἄλλο τὸ ἐπ’ ἄπειρόν ἐστι καὶ ἄλλο τὸ ἐνεργείᾳ ἄπειρον , καὶ τὰ μὲν ἐπ’ ἄπειρον διαιγαρ ρετὰ συνεχῆ ἐστι , τὰ δὲ κατὰ Ἀναξαγόραν πεπερασμένα ἐστίν · ἥνωται πρὸς ἄλληλα ἀνομοειδῆ ὄντα . εἰ οὖν τὰ πεπερασμένα τῷ μεγέθει , ἄπειρα δὲ τῷ πλήθει , συντιθέμενα ἄπειρον τῷ μεγέθει ποιεῖ , τὸ ὅλον τὸ μὴ ἄπειρον τῷ μεγέθει , ἀλλὰ πεπερασμένον , οὐκ ἂν ἐξ ἀπείρων εἴη τῷ πλήθει πεπερασμένων , τουτέστιν ἐνεργεία τεριγεγραμμένων . τούτου οὖν τεθέντος , εἰ κατὰ ἔκκρισιν τῆς γῆς ὄντως γένεσις τοῦ ὕδατος , ὅταν ἐκ γῆς ὕδωρ γένηται καὶ πάλιν ἐκ τῆς ὑπολειπομένης ὡσαύτως , εἰ μὲν ἀεὶ τοῦτο ἔσται , συμβήσεται ἐν τῷ πεπερασμένῳ ἄπειρα ἐνυπάρχειν πεπερασμένα · οὐ γὰρ συνεχοῦς ἐστιν ἐπ’ ἄπειρον αὕτη τομή , ἀλλ’ ἔκκρισις τῶν ἐνεργείᾳ διωρισμένων . εἰ οὖν ἀδύνατον τὸ ἐν τῷ πεπερασμένῳ ἄπειρα ενυπάρχειν πεπερασμένα , ἀδύνατον ἀεὶ ἐκ τῆς γῆς ἐκείνης ὕδωρ γίνεσθαι , εἰ κατ’ ἔκκρισιν ἡ γένεσίς ἐστιν · ἐπιλείψει ἄρα ἡ γένεσις τοῦ ὕδατος ἡ ἐκ τῆς γῆς . εἰ οὖν καὶ αὐτοὶ βούλονται ἐκ τῆς γῆς ἀεὶ γίνεσθαι ὕδωρ καὶ φαίνεται ἐξ ἑκάστου τῶν στοιχείων τὰ ἄλλα γινόμενα , οὐκ ἂν εἴη κατὰ ἔκκρισιν ἡ γένεσις τῶν στοιχείων ἡ ἐξ ἀλλήλων . p . 305b28 Λείπεται δὲ εἰς ἄλληλα μεταβάλλοντα γίνεσθαι ἕως τοῦ μήτε τὸ τοῦ κύβου κύβον . Τῆς ἐκκρίσεως ἀνῃρημένης λείπεται κατὰ τὴν εἰς ἄλληλα μεταβολὴν ἐξ ἀλλήλων γίνεσθαι τὰ στοιχεῖα · ἀνάγκη γάρ , εἰ ἐξ ἀλλήλων γίνεται , ἢ ἐνεργείᾳ ὄντος ἑκατέρου τὸ ἕτερον ἐκ τοῦ ἑτέρου ἐκκρίνεσθαι , ὅπερ οὐδὲ γένεσις κυρίως ἐστὶν ἀλλὰ φαινομένη γένεσις , ἢ μεταβάλλοντος τοῦ ἐξ οὗ ἡ γένεσις εἰς τὸ γινόμενον . διχῶς δέ , φησί , καὶ τοῦτο · ἢ γὰρ τῇ μετασχηματίσει , καθάπερ ἐκ τοῦ αὐτοῦ κηροῦ γένοιτο ἄν σφαῖρα καὶ κύβος ἄλλοτε ἄλλως μεταπλαττομένου , ἢ τῇ εἰς τὰ ἐπίπεδα διαλύσει τοῦ ἐξ οὗ ἡ γένεσις καὶ τῇ ἐξ ἐκείνων τῶν ἐπιπέδων συνθέσει τοὐ γινομένου κατὰ μεταβολὴν ἡ ἐξ ἀλλήλων γένεσις ἀκολουθεῖ , ὡς εἰ λυθέντος οἴκου ἐκ τῆς αὐτῆς ὕλης ἄλλος συντεθείη οἶκος . καὶ ἔστι μὲν καὶ οὗτος μετασχηματισμός , ἀλλ’ οὐκέτι τοὺ ὑποκειμένου ἑνὸς συνεχοῦς μεταπλαττομένου , ἀλλὰ πλειόνων μετασυντιθεμένων . δῆλον δέ , ὅτι καὶ τρίτος ἐστὶ τρόπος τῆς τῶν στοιχείων κατὰ μεταβολὴν ἐξ ἀλλήλων γενέσεως , ὃν αὐτὸς ἐγκρίνει , οὐ κατὰ τὴν τῶν σχημάτων ἀλλὰ κατὰ τὴν τῶν ἄλλων τῶν δραστικῶν λεγομένων ποιοτήτων μεταβολήν , θερμότητος , ψυχρότητος , ξηρότητος , ὑγρότητος , αἷς καὶ αἱ ἄλλαι συνακολουθοῦσιν . πρὸς πρῶτον τοίνυν ἀντιλέγει τὸν κατὰ μετάπλασιν τοῦ ἑνὸς ὑποκειμένου μετασχηματισμόν · ἔοικε δὲ καὶ τοῦτον ἀπὸ τῶν ἐν Τιμαίῳ λεγομένων προβάλλεσθαι τὸν τῆς γενέσεως τρόπον · περὶ γὰρ τῆς τῶν στοιχείων ἐκεῖ μεταβολῆς εἰπὼν ἐπά - γει “ ἔτι δὲ σαφέστερον αὐτοῦ πέρι προθυμητέον αὖθις εἰπεῖν . εἰ γὰρ πάκτα τις σχήματα πλάσας ἐκ χρυσοῦ μηδὲν δὲ μεταπλάττων παύοιτο ἕκαστα εἰς ἅπαντα , δεικνύντος δή τινος αὐτῶν ἓν καὶ ἐρομένου , τί ποτε ἔστι , μακρῷ πρὸς ἀλήθειαν ἀσφαλέστατον εἰπεῖν , ὅτι χρυσός , τὸ δὲ τρίγωνον , ὅσα τε ἄλλα σχήματα ἐνεγίνετο , μηδέποτε λέγειν ταῦτα ὡς ὄντα , ἅ γε μεταξὺ τιθεμένου μεταπίπτει’’ . ὅτι δὲ οὐχ ὡς κατὰ μετάπλασιν γινομένης τῆς ἐκ ἀλλήλων μεταβολῆς , ἀλλὰ παράδειγμα τοῦτο παρήγαγε τοὺ τὴν μὲν ὑποκειμέννην ὕλην ὑπομένειν , τὰ δὲ περὶ αὐτὴν εἴδη μεταδὲ βάλλεσθαι , τὰ πρὸ ταύτης τῆς ῥήσεως πλείονα ὄντα | δηλοῖ , ἐξ ὧν ποιούσης τὴν ἔννοιαν . εἰπὼν δὴ περὶ τῆς τῶν στοιχείων εἰς ἄλληλα μεταβολῆς καὶ ὅτι τὸ ἀεὶ γινόμενον , οἷον τόδε τὸ πῦρ καὶ τόδε τὸ ὕδωρ , οὐκ ἄξιον ὡρισμένῳ ὀνόματι καλεῖν ὡς ἀεὶ μεταπῖπτον , ἀλλὰ τὸ ἀεὶ τοιοῦτον , ἐπάγει “ καὶ δὴ καὶ πῦρ τὸ διὰ παντὸς τοιοῦτον καὶ ἅπαν , ὅσον περ ἄν ἔχῃ γένεσιν · ἐν ᾧ δὲ ἐγγινόμενα ἀεὶ ἕκαστα αὐτῶν φαντάζεται καὶ πάλιν ἐκεῖθεν ἀπόλλυται , μόνον ἐκεῖνο αὗ προσαγορεύειν τῷ τε τοῦτο καὶ τῷ τόδε προσχρωμένους ὀνόματι , τὸ δὲ ὁποιονοῦν τι θερμὸν ἢ λευκὸν ἢ καὶ ὁτιοῦν τι τῶν ἐναντίων καὶ πάντα , ὅσα ἐκ τούτων , μηδὲν ἐκεῖνα αὖ τούτων καλεῖν’’ . τούτοις οὖν ἐφεξῆς εἰς παράδειγμα παράγει τὰ πρότερον παρατεθέντα περὶ τῆς τοῦ χρυσοῦ μετασχηματίσεως ὡς σαμέστερον δυνάμενα δηλῶσαι τὸ ῥηθὲν τῷ σχήματι ἀντὶ τῆς μορφῆς καὶ τοῦ ὁποιουοῦν εἴδους χρώμενος , διὸ καὶ ἀλλαχοῦ ἀμφότερα εἶπε καὶ τὴν μοργὴν καὶ τὸ σχῆμα , ὅτε λέγει περὶ τῆς ὕλης ‘‘δἑχεταί τε γὰρ ἀεὶ πάντα καὶ μορφὴν οὐδεμίαν ποτὲ οὐδενὶ τῶν εἰσιόντων ὁμοίαν ἀνείληφεν οὐδαμὴ οὐδαμῶς · ἐκμαγεῖον γὰρ φύσει παντὶ κεῖται κινούμενόν τε καὶ διασχηματιζόμενον ὑπὸ τῶν εἰσιόντων.’’ ὅτι μὲν οὖν οὐ Πλάτωνός ἐστιν ὁ μετασχηματισμός , κἄν ἀπὸ τῶν Πλάτωνος ἐλήφθη λόγων , δῆλον . λέγει δὲ πρὸς τοὺς οὕτως ἐξ ἀλλήλων τὰ στοιχεῖα γεννῶντας ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἀκολουθεῖ λουθεῖ αὐτοῖς ἄτομα τὰ στοιχεῖα λέγειν οὕτως , ὥστε τὸ τοῦ πυρὸς μέρος μὴ εἶναι πῦρ . εἰ γὰρ τὸ πῦρ τὸ στοιχειῶδες τῷ πυραμίδος ἔχειν σχῆμα πῦρ ἐστιν , εἰ διαιρεθείη ὡς μηκέτι τὰ μέρη τῆς πυραμίδος πυραμίδας εἶναι , οὐκ έσται τὸ τοῦ πυρὸς μέρος πῦρ οὐκ ἔχον τὸ τοῦ πυρὸς σχῆμα , ὅπερ ἄτοπον . καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων δὲ ὁμοίως · ἄλογον γὰρ τὸ μέρος τοῦ ὕδατος μὴ εἶναι ὕδωρ ἢ τὸ τοῦ ἀέρος ἀέρα . οὐ πάντως δὲ εἶπε τὸ τῆς πυραμίδος μέρος πυραμίδα εἶναι , διότι πῶς μὲν διαιρουμένη ἡ πυραμὶς εἰς πυραμίδας διαιρεῖται , πῶς δὲ ἓν μέρος ἔσται πυραμὶς τὰ δὲ ἄλλα οὐ πυραμίδες , πῶς δὲ οὐδὲ ἓν μέρος πυραμὶς ἔσται . ἀδιαίρετα ἄρα συμβήσεται εἰς ὅμοια τὰ στοιχεῖα εἶναι , τοῦτο δὲ δέδεικται ἀδύνατον . ἕπεται δὲ τούτοις καὶ ἐκεῖνο τὸ ἄτοπον διαιρουμένης τῆς πυραμίδος τὰ εἶναί τι σῶμα , ὃ οὔτε στοιχεῖον οὔτε ἐκ στοιχείων ἐστίν . εἰ δέ τις λέγοι , ὅτι , ὥσπερ τὸ πῦρ φαίνεται εἰς πῦρ διαιρούμενον , οὕτω καὶ ἡ τοῦ πυρὸς πυραμὶς εἰς πυραμίδας , ἐπειδὴ ἐν τούτῳ ἔχει τὸ εἶναι πῦρ ἐν τῷ πυραμὶς εἶναι , ἀπὸ τῶν ἄλλων ἐλεγχθήσεται σωμάτων · τὸ γὰρ τοῦ κύβου τῆς γῆς μόριον ἀφαιρεθὲν οὐκέτι εἰς κυβικὸν σχῆμα μεταβάλλει , ἀλλὰ μένει τοιοῦτον , οἷον ἀφαιρεθείη . ἀλλ’ ἴσως ἐρεῖ τις , ὅτι οὔτε τὸ πῦρ πυραμίς ἐστιν οὔτε ἡ γῆ κύβος , ἀλλὰ τὰ στοιχεῖα τούτων , καὶ πᾶν πῦρ καὶ τὸ βραχύτατον εἰς πῦρ διαιρεῖται καὶ ἡ γῆ εἰς γῆν , ἡ δὲ πυραμὶς καὶ ὁ κύβος εἰ διαιροῖντο , φθορὰ τῶν στοιχείων ἔσται τοῦ πυρὸς καὶ τῆς γῆς καὶ τούτῳ ἀκολουθεῖ ἄτοπον τὸ εἶναί τι σῶμα , ὃ μήτε στοιχεῖον μήτε ἐκ στοιχείων ἐστίν . p . 306a1 Εἰ δὲ τῇ τῶν ἐπιπέδων διαλύσει . Καὶ κατ’ ἀρχὰς τοῦδε τοῦ βιβλίου πρὸς ταύτην ἀντεῖπε τὴν ὑπόθεσιν καὶ νῦν διὰ πεντεκαίδεκα ἐπιχειρημάτων ἐνίσταται πρὸς αὐτήν , ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν ζητῶν , εἰ ἔστιν ὅλως γένεσις ἢ οὔ , καὶ πότερον πάντων ἤ τινων , εἰς ταύτην ἐμπέπτωκε τὴν ὑπόθεσιν πᾶν σῶμα γενητὸν ποιοῦσαν καὶ φθαρτόν , ἐνταῦθα δὲ τὸν τρόπον τῆς γενέσεως ζητῶν τῶν στοιχείων καὶ ὅτι ἐξ ἀλλήλων δείξας καὶ ὅτι οὐ κατὰ μεταπλασμὸν εἰς ταύτην πάλιν ἠνέχθη τὴν ὑπόθεσιν λέγουσαν ἐξ ἀλλήλων γίνεσθαι τὰ στερεὰ σχήματα προσεχῆ στοιγεῖα τῶν τεσσάρων τούτων σωμάτων , πυρός , ἀέρος , ὕδατος , γῆς , ἃ καλοῦμεν ἡμεῖς στοιχεῖα οὐδὲ ἐν συλλαβῆς ὄντα τάξει , ὡς ὁ Πλάτων φησίν , ἀλλ’ ἔτι συνθετώτερα , εἴπερ ταῦτα μὲν ἐκ τῶν στερεῶν σύγκειται σχημάτων , πυραμίδος καὶ κύβου καὶ τῶν λοιπῶν , τὰ δὲ σχήματα ταῦτα ἐκ τῶν ἐπιπέδων , τὰ δὲ ἐπίπεδα ἐξ ὕλης καὶ εἴδους χρὴ δὲ πάλιν ἀναμνῆσαι τῆς ὑποθέσεως πρὸς ἀκριβεστέραν κατανόησιν τῶν ῥηθησομένων . δύο γὰρ ἀρχοειδῆ τρίγωνα ὀρθογώνια ὑποτίθενται τὸ μὲν ἰσοσκελὲς τὸ δὲ σκαληνὸν διπλῆν κατὰ τὸ μῆκος ἔχον τῆς ἐλάττονος τὴν μείζονα πλευράν , ὃ καὶ ἡμιτρίγωνον λέγουσιν διὰ τὸ εἶναι αὐτὸ ἥμισυ ἰσοπλεύρου τριγώνου τῇ ἀπὸ τῆς κορυφῆς ἐπὶ τὴν βάσιν καθέτῳ δίχα διαιρουμένου . καὶ ἀπὸ μὲν τοῦ ἰσοσκελοῦς τριγώνου , ὃ καὶ " μιτετράγωνον ὁ Τίμαιος καλεῖ , τεττάρων τοιούλέγοι τῶν εἰς ἓν κέντρον τὰς ὀρθὰς γωνίας συνηγμένας ἐχόντων τετράγωνον ἀποτελεῖται , ἓξ δὲ τοιαῦτα συμπαγέντα γωνίας ἔχοντα ὀκτὼ τὸν κύβον ἀπεργάζεται στοιχεῖον ὄντα τῆς γῆς · τὸ δὲ ἡμιτρίγωνον τήν τε πυραμίδα καὶ τὸ ὀκτάεδρον καὶ τὸ εἰκοσάεδρον ἀποτελεῖ τῷ τε πυρὶ καὶ τῷ ἀέρι καὶ τῷ ὕδατι διανεμηθέντα , καί ἐστιν ἡ μὲν πυραμὶς ἐκ τεσσάρων ἰσοπλεύρων τριγώνων συνεστῶσα , ὧν ἕκαστον ἓξ ἡμιτρίγωνα συνέστησε , τὸ δὲ ὀκτάεδρον ἐξ ὀκτὼ μὲν ἰσοπλεύρων τριγώνων ἡμιτριγώνων δὲ τεσσαράκοντα καὶ ὀκτώ , τὸ δὲ εἰκοσάεδρον ἐξ εἴκοσι μὲν ἰσοπλεύρων τριγώνων , ἠμιτριγώνων δὲ ἑκατὸν καὶ εἴκοσι · καὶ διὰ τοῦτο τὰ μὲν τρία ταῦτα ἐξ ἑνὸς στοιχείου τοῦ ἡμιτριγώνου συστάντα μεταβάλλειν εἰς ἄλληλα πέφυκε κατ’ αὐτούς , ἡ δὲ γῆ ἅτε ἐξ ἄλλου τῷ γένει τριγώνου συστᾶσα οὔτε ἀναλύεσθαι δύναται εἰς τὰ ἄλλα τρία σώνατα οὔτε συνίστασθαι ἐξ αὐτῶν . καὶ λέγει γε ὁ Πλατῶν περὶ τούτων · “ τὸ δὴ πρόσθεν ἀσαφῶς ῥηθὲν νῦν μᾶλλον διοριστέον . τὰ γὰρ τέτταρα γένη δι’ ἀλλήλων εἰς ἄλληλα ἐφαίνετο πάντα γένεσιν ἔχειν οὐκ ὀρθῶς φανταζόμενα · γίνεται μὲν γὰρ ἐκ τῶν τριγώνων , ὧν προῃρήμεθα , γένη τέσσαρα , τρία μὲν ἐξ ἑνὸς τοῦ τὰς πλευρὰς ἀνίσους ἔχοντος , τὸ δὲ τέταρτον ἓν μόνον ἐκ τοῦ ἰσοσκελοῦς τριγώνου συναρμοσθέν . οὔκουν δύναται πάντα εἰς ἄλληλα διαλυόμενα ἐκ πολλῶν σμικρῶν ὀλίγα μεγάλα καὶ τοὐναντίον γίνεσθαι , τὰ δὲ τρία οἷόν τε · ἐκ γὰρ ἑνὸς ἅπαντα πεφυκότα λυθέντων τε τῶν μειζόνων πολλὰ σμικρὰ ἐκ τῶν αὐτῶν συστήσεται δεχόμενα τὰ προσήκοντα ἑαυτοῖς σχήματα , καὶ σμικρὰ ὅταν αὖ πολλὰ κατὰ τὰ τρίγωνα διασπαρῇ , γενόμενος εἷς ἀριθμὸς ἑνὸς ὄγκου μέγα ἂν ἀποτελέσειεν ἄλλο εἶδος’’ . μετὰ δὲ ὀλίγα περὶ τῆς γῆς καὶ ταῦτα προστίθησιν · “ ἐκ δὴ πάντων , ὧν περὶ τὰ γένη προειρήκαμεν , ὧδε ἄν κατὰ τὸ εἰκὸς μάλιστα ἔχοι . γῆ μὲν ξυντυγχάνουσα πυρὶ διαλυθεῖσά τε ὑπὸ τῆς ὀξύτητος αὐτοῦ φέροιτ’ ἄν , εἴτ’ ἐν αὐτῷ πυρὶ λυθεῖσα εἴτ’ ἐν ἀέρος εἴτ’ ἐν ὕδατος ὄγκῳ τύχοι , μέχρι περ αὐτῆς πῃ ξυντυχόντα τὰ μέρη πάλιν συναρμοσθέντα αὐτὰ αὑτοῖς γῆ γένοιτο · οὐ γὰρ εἰς ἄλλο γε εἶδος ἔλθοι ποτὲ ἄν . ὕδωρ δὲ ὑπὸ πυρὸς μερισθὲν εἴτε καὶ ὑπ’ ἀέρος ἐγχωρεῖ γίνεσθαι συστάντα ἓν μὲν πυρὸς σῶμα δύο δὲ ἀέρος’’ . οὕτω δὲ καὶ περὶ ἀέρος ἐπάγει καὶ πυρός . τὸ δὲ ἐν ἀρχῇ τῆς ῥήσεως εἰρημένον , ὅτι τὸ πρόσθεν ἀσαφῶς ῥηθὲν νῦν μᾶλλον διοριστέον , ὡς καὶ ὁ Ἀλέξανδρος καλῶς συνεῖδεν , εἴρηται , διότι πρότερον ἐκ τῆς αὐτῆς ὕλης ὑποθέμενος αὐτὰ μεταβάλλειν πάντα εἰς ἄλληλα ἔλεγεν , ὕστερον δὲ ἀντὶ τῆς ὕλης προσεχῶς τρίγωνα διάφορα αὐτοῖς ὑποθεὶς οὐκέτι ἐξ ἀλλήλων γίνεσθαι αὐτὰ συγχωρεῖ . ἐνίσταται δὲ πρὸς τοῦτον τὸν λόγον λέγων · “ εἰ ἡ ὕλη , καθ’ ἃ λέγουσιν , εἰδοποιεῖται τοῖς τριγώνοις κατ’ αὐτὸν καὶ ἐκ τούτων γεννᾶται τὰ σώματα , διὰ ποίαν αἰτίαν οὐ δυνήσεται ἡ τῇ γῇ ὑποκειμένη ὕλη σχηματισθῆναι πάλιν τοῖς εἰδοποιοῖς ὕδατος τριγώνοις καὶ τοῖς ἀέρος καὶ τοῖς πυρός;’’ ῥητέον δέ , οἶμαι , πρὸς ταύτην τὴν ἔνστασιν , ὅτι ἡ μὲν ὕλη κοινῶς ὑποκειμένη ἄλλοτε ἄλλου τριγώνου δέχεται εἶδος , καὶ κατὰ τοῦτο πάντα εἰς πάντα μεταβάλλει τὰ σώματα περὶ τὴν κοινὴν ὕλην τῶν τριγώνων προσεχῶς μεταβαλλομένων , τὰ δὲ ἀποδεδομένα τοῖς τέτρασι καλουμένοις στοιχείοις σχήματα ὅ τε κύβος καὶ ἡ πυραμὶς καὶ τὸ εἰκοσάεδρον καὶ τὸ ὀκτάεδρον ἅτε μὴ πάντα κοινὸν ἔχοντα τὸ προσεχῶς ὑποκείμενονν τρίγωνον οὐκέτι πάντα μεταβάλλει εἰς ἄλληλα , ἀλλὰ τὰ τρία μόνον τὰ ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἡμιτριγώνου συντιθέμενα . Τοῦτο τοίνυν προειλήφθω καὶ τὴν ὑπὸ Ἀλεξάνδρου ῥηθεῖσαν ἔνστασιν καὶ τὴν ὑπὸ Ἀριστοτέλους πρώτην ῥηθησομένην διαλύειν δυνάμενον . ἐπειδὴ δὲ πρὸς | ταύτας τὰς ἐνστάσεις τὰς τῇ γενέσει τῶν σωμάτων τῇ ἐκ τῶν ἐπιπέδων λεγομένῃ προσενεχθείσας τινὲς μὲν καὶ ἄλλοι τῶν Πλατωνικῶν ἀντειρήκασι , Πρόκλος δὲ ὁ ἐκ Λυκίας ὀλίγον πρὸ ἐμοῦ γεγονὼς τοῦ Πλάτωνος διάδοχος βιβλίον ἔγραψε τὰς ἐνταῦθα τοῦ Ἀριστοτέλους ἐνστάσεις διαλύον , καλῶς ἔχειν ἔδοξέ μοι συντόμως ὡς δυνατὸν ταῖς ἐνστάσεσι τὰς λύσεις ἐκείνας ὑποτάξαι . ὅπερ δὲ πολλάκις εἴωθα , καὶ νῦν εἰπεῖν καιρός , ὅτι οὐ πραγματική τίς ἐστι τῶν φιλοσόφων ἡ διαφωνία , ἀλλὰ πρὸς τὸ φαινόμενον τοῦ λόγου καὶ δυνάμενον καὶ χειρόνως νοεῖσθαι πολλάκις ὑπαντῶν ὁ Ἀριστοτέλης φειδοῖ τῶν ἐπιπολαίως ἀκουόντων τοῦ Πλάτωνος ἀντιλέγειν δοκεῖ πρὸς αὐτόν , ὅπερ καὶ ἐνταῦθα , οἶμαι , σαφές ἐστι συνιδεῖν , ἐν οἷς τὰ τῷ Πυθαγορικῷ Τιμαίῳ δοκοῦντα γέγραφεν ὁ Πλατῶν . καὶ γὰρ ὅτι μὲν τῆς τῶν τεσσάρων τούτων σωμάτων , πυρός ἀέρος , ὕδατος , γῆς , γενέσεως πρὸ τῶν κατὰ θερμότητα καὶ ψῦξιν καὶ ξηρότητα καὶ ὑγρότητα ποιοτήτων ἄλλας ἀρχὰς προτέρας ἀπὸ τῶν ἐν τῷ ποσῷ διαφορῶν ὡς συγγενεστέρων οὐσῶν πρὸς τὰ σώματα ζητεῖ , πρόδηλον ἐκ τοῦ τὰς τῶν ποιοτήτων ἐκείνων διαφορὰς ἀπὸ τῆς τῶν σχημάτων διαφορᾶς αἰτιολογεῖν · αἱ γὰρ κατὰ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν καὶ τὰ τοιαῦτα ἀποδόσεις ἰδιωτικῶς ἀποδίδοσθαι καὶ ὑπὸ Δημοκρίτου πρότερον ἐλέγοντο , ὡς Θεόφραστος ἱστορεῖ , τῆς ψυχῆς ἐπιποθούσης ἀρχὴν ἄλλην ἀκοῦσαι τῷ σώματι οἰκειοτέραν τῆς τοιαύτης τοῦ θερμοῦ ἐνεργείας . ὅτι μέντοι ἐξ ὕλης καὶ εἴδους τὰ τέσσαρα ταῦτα στοιχεῖα λέγουσι γίνεσθαι , δηλοὶ μὲν συντόμως αὐτὸς ὁ Τίμαιος εἰπὼν " ἀρχαὶ μὲν οὖν τῶν γινομένων ὡς μὲν ὑποκείμενον ἁ ὕλα , ὡς δὲ λόγος μορφᾶς τὸ εἶδος · ἀπογεννάματα δὲ τουτέων ἐστὶ τὰ σώματα γᾶ τε καὶ ὕδωρ ἀήρ τε καὶ πῦρ , ὧν ἀπογέννασις τοιαύτα · ἅπαν σῶμα ἐξ ἐπιπέδων ἐστί , τοῦτο δὲ ἐκ τριγώνων’’ ἀρχοειδέστερον τοῦ σώματος τὸ ἐπίπεδον λαβὼν καὶ ἐν τῷ ἐπιπέδῳ τὸ τρίγωνον · πρῶτον γὰρ τοῦτο τῶν ἐπιπέδων ἐστὶ σχημάτων · καὶ ἐν τοῖς τριγώνοις τὰ ἀρχοειδέστερα καὶ οὕτως ἐκ τούτων τὰ πρῶτα συνιστάμενα κάλλιστα σώματα ἥ τε πυραμὶς καὶ τὰ σύστοιχα . “ πάντα δὲ ταῦτα , φησὶν ὁ Πλάτων , δεῖ διανοεῖσθαι σμικρὰ οὕτως , ὡς καθ’ ἓν ἕκαστον μὲν τοῦ γένους ἑκάστου διὰ σμικρότητα οὐδὲν ὁρώμενον ὑφ’ ἡμῶν , συναθροισθέντων δὲ πολλῶν τοὺς ὄγκους αὐτῶν ὁρᾶσθαι.’’ καὶ ὅτι μέν , ὅπερ εἶπον , ἀρχοειδέστερα τὰ σχήματα τῶν ἄλλων ποιοτήτων ἐνόμισαν , πρόδηλον , καὶ ὅτι τῷ εἰκότι λόγῳ τοιαῦτα ὑπέθεντο τὰ σχήματα · ὅτι μέντοι ὑποθέσεσιν ἔοικε ταῦτα , οἷαι καὶ παρὰ τοῖς ἀστρονόμοις εἰσίν , ὧν ὑποτεθεισῶν ἔστι σώζεσθαι τὰ φαινόμενα , δηλοῖ λέγων ὁ Πλάτων ὡς ἀπὸ τοῦ Τιμαίου πρὸς τοὺς περὶ Σωκράτην “ ἀλλὰ γὰρ ἐπεὶ μετέχετε τῶν κατὰ παίδευσιν ὁδῶν,’’ — λέγει δὲ τῶν μαθηματικῶν — “ δι᾿ ὧν | ἐνδείκνυσθαι τὰ λεγόμενα ἀνάγκη , συνέψεσθε’’ . εἰ οὖν ἐνδεικτικά ἐστι τὰ λεγόμενα , οὐ πάντως ταῦτά ἐστιν , ἀλλ’ ἢ ταῦτα ἢ τοιαῦτα . ἴδωμεν δὲ λοιπὸν τὴν πρώτην τῶν Ἀριστοτέλους ἐνστάσεων τὴν λέξιν ἀναλαβόντες . p . 306a1 Εἰ δὲ τῇ τῶν ἐπιπέδων διαλύσει ἕως τοῦ τὸ φαινόμενον ἀεὶ κυρίως κατὰ τὴν αἴσθησιν . Πρῶτον αἰτιᾶται ταύτης τῆς ὑποθέσεως τὸ μὴ πάντα γεννᾶν ἐξ ἀλλήλων · ἡ γὰρ γῆ κατ’ αὐτοὺς οὔτε ἐξ ἄλλου γίνεται οὔτε αὐτὴ εἰς ἄλλο μεταβάλλει . εἰπὼν δὲ τοῦτο ἐξ ἀνάγκης λέγειν αὐτοὺς ὡς ἑπόμενον τῇ τῶν τριγώνων ὑποθέσει ἐπήγαγε καὶ λέγοὑσὶ · καὶ γὰρ αὐτόθεν λέγουσι καὶ τὴν αἰτίαν ἀποδιδόασι τοῦ μὴ μεταβάλλειν τὴν γῆν . διχῶς οὖν αἰτιᾶται τοῦτο καὶ ἀπὸ τοῦ λόγου ὡς οὐκ εὔλογον ὂν συστοίχων ὄντων τῶν τεσσάρων ἓν μόνον ἐξ αὐτῶν ἄμοιρον γενέσθαι τῆς τοιαύτης μεταβολῆς καὶ ἀπὸ τῆς αἰσθήσεως δέ , διότι ὁμοίως ἅπαντα φαίνεται μεταβάλλοντα εἰς ἄλληλα , ὡς καὶ αὐτὸς ὁ Πλατῶν ἐν ἐκείνοις εἶπε · " πρῶτον μέν , ὃ δὴ νὺν ὕδωρ ὠνομάκαμεν , πηγνύμενον , ὡς δοκοῦμεν , λίθους καὶ γῆν γινόμενον ὁρῶμεν , τηκόμενον δὲ καὶ διακρινόμενον αὖ ταὐτὸν τοῦτο πνεῦμα καὶ ἀέρα , συγκαυθέντα δὲ ἀέρα πῦρ ” · εἶτα καὶ ἀνάπαλιν τὰ αὐτὰ εἰπὼν ἐπάγει “ κύκλον τε οὕτω διαδιδόντα εἰς ἄλληλα , ὡς φαίνεται , τὴν γένεσιν.’’ εὔηθες οὖν δοκεῖ δι’ ἀναποδείκτων ἀρχῶν ὑπόθεσιν τὴν ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ἐνάργειαν βιάζεσθαι , ὅπερ συμβαίνειν τούτοις φησί · περὶ τῶν φαινομένων γὰρ λέγοντες οὐχ ὁμολογούμενα λέγουσι τοῖς φαινομένοις . τούτου δὲ αἴτιόν φησιν εἶναι τὸ μὴ καλῶς λαβεῖν τὰς πρώτας τῶν αἰσθητῶν ἀρχάς · ἔδει γὰρ ὁμογενεῖς εἶναι τοῖς ἐξ αὐτῶν γινομένοις , ὥστε τῶν μὲν αἰσθητῶν αἰσθη - τάς , τῶν δὲ ἀιδίων ἀιδίους , τῶν δὲ φθαρτῶν φθαρτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς . τὸ δὲ ἴσως προσέθηκεν , ὅτι οὐ πάντως τῶν αἰσθητῶν αἰσθητὰς ἀνάγκη τὰς ἀρχὰς εἶναι · ἡ γὰρ ὕλη ἀρχὴ τῶν αἰσθητῶν οὖσα διαφεύγει τὴν αἴσθησιν . οὗτοι δέ , φησί , βουλόμενοι πάντα πρὸς ὡρισμένας δόξας ἀνάγειν , ὡς μὲν Ἀλέξανδρος λέγει , τἀς ἀιδίους ἀρχάς , ὡς τοὺς μὲν ἀριθμοὺς εἰς τὴν μονάδα , τὰ δὲ σώματα εἰς τὰ ἐπίπεδα . οὐκ ἔλαβον τὰς ἰδίας ἀρχάς . μήποτε δὲ ὡρισμένας δόξας τὰς ὁρισθείσας ὑπ’ αὐτῶν ὑπονοίας τῶν ἀρχῶν λέγει τῶν μαθηματικῶν · δηλοῖ δὲ ἐφεξῆς εἰπών , ὅτι διὰ τὴν τούτων φιλίαν — τὴν τῶν μαθημάτων λέγων — ἐοίκασι τοῖς τὰς θέσεις ἐν τοῖς λόγοις διαφυλάττουσι . θέσις δέ ἐστι παράδοξος καὶ ἀναπόδεικτος ὑπόληψις , ὡς τὸ πάντας ἀληθεύειν τοὺς ὁτιοῦν λέγοντας · οὗτοι δέ , φησίν , πᾶν τὸ συμβαῖνον ἄτοπον τῷ λόγῳ ὑπομένουσι καὶ δέχονται , ὥσπερ καὶ τὸ τοὺς λέγοντας αὐτοὺς ψεύδεσθαι ἀληθεύειν , διὰ τὸ πάνυ θαρρεῖν ὡς ἀληθέσι ταῖς ἑαυτῶν ἀρχαῖς καὶ παντὸς ἀτόπου νομίζειν ἀτοπώτερον τὸ μὴ φυλάττειν ταύτας . καίτοι ἔδει , φησί , τινὰς τῶν | ὑποτιθεμένων ἀρχῶν , τὰς μὴ ἐναργεῖς δηλονότι , ἐκ τῶν ἀποβαινόντων κρίνειν , μάλιστα δὲ ἐκ τοῦ τέλους εἰς ὃ βλέπουσιν αἱ ἀρχαί · τέλος δὲ τῆς μὲν ποιητικῆς ἐπιστήμης τὸ ἔργον , τουτέστι τὸ ἀποτέλεσμα , οἷον ὑφαντικῆς τὸ ἱμάτιον . εἰ γὰρ λέγοι τις ὑποκείμενον καὶ ὕλην καὶ ἀρχὴν ὡς ὑλικὴν τῆς ὑφαντικῆς εἶναι τὸν χαλκόν , ἐλεγχθήσεται τοῦ ἱματίου δειχθέντος οὐκ ἐκ χαλκοῦ ἀλλ’ ἐξ ἐρίου γεγονότος . ὥσπερ δὲ τῆς ποιητικῆς τέλος τὸ ἔργον , οὕτω τῆς θεωρητικῆς μὲν ἁπλῶς ἡ ἁπλῶς ἀλήθεια , τῆς δὲ φυσικῆς ἡ ἐν τοῖς φαινομένοις κατὰ τὴν αἴσθησιν τὴν κυρίως καὶ κατωρθωμένην ἀλήθεια . Πρὸς ταύτην τοίνυν τὴν ἔνστασιν ὁ Πρόκλος φησίν , ὅτι ἡμῖν αὐτὸ τοὐναντίον λεκτέον , ὡς οἱ μεταβάλλοντες τὴν γῆν καὶ τὰ ἀκίνητα κινοῦντες οὐχ ἕπονται τοῖς φαινομένοις · οὐδαμοῦ γὰρ ἔστιν ἰδεῖν γῆν εἰς τὰ ἄλλα μεταβάλλουσαν , ἀλλὰ τὰ μὲν γήινα μεταβάλλει , καθ’ ὅσον ἀέρος ἢ ὕδατος ἀναπέπλησται , γῆ δὲ πᾶσα ἀμετάβλητός ἐστιν , ὅταν ᾖ γῆ μόνον , οἷον τέφρα γενομένη καὶ κόνις . ἐν γοῦν ταῖς μεταλλείαις τὰ μὲν ὑγρὰ δαπανᾶται ὅλα , μένει δὲ ἀπαθῆ τὰ τεφρώδη , οὐχ ὅτι πάντη ἀπαθὴς ὑπὸ τῶν ἄλλων ἡ γῆ · διαιρεῖται γὰρ ὑπ’ αὐτῶν ἐμπιπτόντων · τὰ δὲ μέρη αὐτῆς μένει , ἕως ἄν πάλιν ἀλλήλοις ἐντυχόντα ποιήσῃ πάλιν ἐξ αὑτῶν ἐν . εἰ δὲ διὰ τὰς ποιότητας λέγοι τις τὴν γῆν μεταβάλλειν εἰς τὰ ἄλλα ψυχρὰν οὖσαν καὶ ξηράν , θᾶττον ἂν ἡ γῆ μετέβαλλεν εἰς πῦρ ἤπερ τὸ ὕδωρ · καίτοι τὸ μὲν ὕδωρ ὅλον ὁρᾶται φλογούμενον , γῆ δὲ καθ’ αὑτὴν οὖσα οὐ φλογοῦται . καὶ ὁ μὲν οὐρανός , φησίν , οὔτε διαιρετὸς̣ , οὔτε μεταβλητὸς , ἡ δὲ γῆ πρεσβυτάτη οὖσα τῶν ἐντὸς οὐρανοῦ διαιρετὴ μὲν οὐ μεταβλητὴ δέ , τὰ δὲ μέσα καὶ διαιρεῖται καὶ μεταβάλλεται . ταῦτα καὶ τοῦ φιλοσόφου πρόκλου λέγοντος , ἵνα καὶ τὸ πρέπον τῇ πρὸς τὰ ἄλλα συστοιχίᾳ καὶ τῆς γῆς φυλάττηται καὶ τὸ δεῖν τὰ ἐκ τῆς αὐτῆς ὕλης ὄντα μεταβάλλειν εἰς ἄλληλα τῆς ὕλης τὴν μεταβολὴν ὑπομενούσης , ὅπερ καὶ ὁ Πλάτων αὐτῇ μαρτυρεῖ λέγων “ δέγεταί τε γὰρ ἀεὶ πάντα καὶ μορφὴν οὐδεμίαν ποτὲ οὐδενὶ τῶν εἰσιόνὥσπερ ] τῶν ὁμοίαν εἴληφεν οὐδαμῇ οὐδαμῶς · ἐκμαγεῖον γὰρ φύσει παντὶ κεῖται κινούμενόν τε καὶ διασχηματιζόμενον ὑπὸ τῶν εἰσιόντων , φαίνεται δὲ δι’ ἐκεῖνα ἄλλοτε ἀλλοῖον . τὰ δὲ εἰσιόντα καὶ ἐξιόντα τῶν ὄντων ἀεὶ μιμήματα τυπωθέντα ἀπ’ αὐτῶν τρόπον τινὰ δύσφραστον ” . καὶ ὅτι οὐδὲ ἐκεῖνα χρὴ κατανωτίσασθαι τὰ πρὸ ὀλίγου παρατεθέντα , ἐν οἷς πῆ μὲν καὶ τὴν γῆν ἐκ τῶν ἄλλων γίνεσθαί φησιν ὁ Πλατῶν , πῆ δὲ ἀμετάβλητον εἶναι · καὶ ἵνα μήτε ὁ Πλάτων αὐτὸς πρὸς ἑαυτὸν διαφωνεῖν δοκῇ μήτε ‘Αριστοτέλης πρὸς Πλάτωνα , ῥητέον τὰ πρὸ ὀλίγου ῥηθέντα , ὅτι ὡς μὲν ἐκ‘ τῆς αὐτῆς ὕλης τῆς πρώτης καὶ τὴν γῆν οὖσαν μεταβάλλειν αὐτὴν εἰς τὰ ἄλλα καὶ ἐκ I τῶν ἄλλων φησίν , ὡς δὲ ἐκ προσεχοῦς τοῦ ἰσοσκελοῦς οὖσαν τριγώνου ἀμετάβλητον . καὶ γάρ , ἕως μὲν τὰ τρίγωνα φυλάττει τὴν ἑαυτῶν ἰδιότητα , οὔτε ἡ γῆ ἐκ τοῦ ἡμιτριγώνου οὔτε τὰ ἄλλα ἐκ τοῦ ἰσοσκελοῦς γένοιτο ἄν , ὅταν δὲ αὐτὰ τὰ τρίγωνα καταθραυσθέντα πάλιν συστῇ καὶ σχηματισθῇ , τότε τὸ πρότερον ἰσοσκελὲς ἢ ὅλον ἢ μέρος αὐτοτρίγωνον γίνεται , κἀνταῦθα καὶ τῆς γῆς ἡ ἐκ τῶν ἄλλων καὶ τῶν ἄλλων ἐκ τῆς γῆς γένεσις καταφαίνεται , εἴπερ ἡ ἀνάλυσις τῶν τριγώνων μέχρι τῆς ὕλης γί - νεται . εἰ γὰρ μὴ τοῦτο , μάταιος ὁ περὶ τῆς ὕλης τῆς πάντη ἀμορφώτου καὶ τὰς πάντων μορφὰς δεχομένης λόγος . p . 306a17 Συμβαίνει δὲ αὐτοῖς μάλιστα τὴν γῆν εἶναι στοιχεῖον ἕως τοῦ ἀδιάλυτος εἰς ἄλλο σῶμα . Δεύτερον ἐπιχείρημα τοῦτο εἰς ἄτοπον ἀπάγον τὸ τὴν γῆν μάλιστα εἶναι στοιχεῖον ἢ καὶ μόνην , καίτοι χείρονα τῶν ἄλλων δοκοῦσαν . ὅτι δὲ τοῦτο ἕπεται , δείκνυσιν οὕτως · εἰ ἡ γῆ · ἀδιάλυτος εἰς ἄλλο σῶμα καὶ μένει ἡ αὐτή , τὸ δὲ μὴ διαλυόμενον εἰς ἄλλο ἄφθαρτον , τὸ δὲ ἄφθαρτον πρῶτον , τὸ δὲ πρῶτον τῶν ἄλλων στοιχεῖον μᾶλλον , ἡ γῆ αὐτοῖς στοιχεῖον . ἀδιάλυτον δὲ εἰς ἄλλο σῶμα εἶπεν , ὅτι διαλύεσθαι μὲν ἔλεγον τὴν γῆν ἀλλ’ εἰς τὰ τρίγωνα , ἐξ ὧν συνέστηκεν , οὐ μὴν γίνεσθαί γε ἐξ ἐκείνων τῶν τριγώνων ἄλλο τι σῶμα ἀλλὰ γῆν πάλιν . οὕτω μὲν ὁ Ἀλέ - ξανδρος ἐξηγήσατο συντόμως τὴν αἰτίαν τοῦ λόγου παρελθών · διὰ τί γὰρ μόνη ἡ γῆ ἀδιάλυτος εἰς ἄλλο σῶμα ; καίτοι καὶ τὰ ἄλλα σχήματα εἰς ἐπίπεδα διαλύεται , ὥσπερ ὁ κύβος . διὰ τί δέ , εἰ ἀδιάλυτος εἰς ἄλλο σῶμα , ἄφθαρτος ; καίτοι διαλυομένη εἰς τὰ ἐπίπεδα φθείρεται . ἀλλ’ ἔοικε τοῦτο αἰτιᾶσθαι , ὅπερ ὁ Ἀλέξανδρος συντόμως ἐδήλωσε διὰ τοῦ “ οὐ μὴν γίνεσθαι ἐξ ἐκείνων τῶν τριγώνων ἄλλο τι σῶμα ἀλλὰ γῆν . ” τῶν μὲν γὰρ τριῶν ἕκαστον διαλύεται εἰς τρίγωνα , ἐξ ὧν καὶ τὰ ἄλλα δύο συντίθεται , καὶ διὰ τοῦτο εἰς ἄλλο σῶμα διαλύεσθαι λέγεται ἐκεῖνο τὸ σῶμα τὸ ἐκ τῶν τριγώνων τοὺ διαλυθέντος συντιθέμενον , καὶ διὰ τοῦτο σύνθετόν πως ἦν καὶ ἐξ ἐκείνου τοῦ σώματος , οὗ στοιχεῖά ἐστι τὰ ἐν αὐτῷ ἐπίπεδα . ἡ δὲ γῆ κἄν διαλύηται εἰς ἐπίπεδα , ἀλλ’ οὖν οὐχὶ ἄλλου σώματος ἐπίπεδα · καὶ διὰ τοῦτο ταύτην ἄφθαρτον εἶπεν , ὅτι μένει τὰ τῆς γῆς ἐπίπεδα μὴ γινόμενα ἄλλο τι σῶμα , ἀλλὰ τρόπον τινὰ γῆ ὄντα καὶ ἀπὸ γῆς εἰς γῆν ματαβάλλοντα , τὸ δὲ φθειρόμενον εἰς ἄλλο τι μεταβάλλει . εἰ οὖν τὸ ἄφθαρτον καὶ τὸ μὴ συγκείμενον μηδὲ διαλυόμενον εἰς ἄλλο σῶμα , ἐξ οὗ καὶ συντίθεται , στοιχείου ἴδιον , ἡ γῆ ἄν εἴη μάλιστα στοιχεῖον . καίτοι εἰ στοιχεῖόν ἐστιν ἐξ οὗ τὰ ἄλλα γίνεται καὶ εἰς ὃ ἀναλύεται , αὕτη ἄν εἴη ἧττον στοιχεῖον . καὶ πρὸς ταύτην | δὴ τὴν ἔνστασιν ὁ φιλόσοφος Πρόκλος ὑπαντᾷ ἐνδιδοὺς τῷ πάντη ἀμετάβλητον εἶναι τὴν γῆν εἰς τὰ ἄλλα τρία σώματα καὶ λέγει , ὅτι καὶ ὁ Πλατῶν διὰ τοῦτο πρώτην αὐτὴν προσείρηκε καὶ πρεσβυτάτην τῶν ἐντὸς οὐρανοῦ ὡς ἀμετάβλητον εἰς τὰ ἄλλα , καὶ εἶναι τὰ ἄλλα πληρώματα τῆς γῆς ἐν τοῖς κόλποις αὐτῆς ἡδρασμένα , τὸ ὕδωρ , τὸν ἀέρα , τὸ ἐν τοῖς ὑπὸ σελήνην πῦρ , αὐτὸ δὲ τοῦτο τὸ διαιρεῖσθαί πως ὑπὸ τῶν ἄλλων ἐποίησεν αὐτὴν ἕν τι τῶν στοιχείων εἶναι . ἔστι γὰρ καὶ ἡ διαίρεσις πάθος τήν συνέχειαν ἀφανίζον · εἰ δὲ πάσχει καὶ αὐτὴ ὑπὸ τῶν ἄλλων διαιρουμένη καὶ ποιεῖ εἰς αὐτὰ πιλοῦσα καὶ θλίβουσα καὶ ταύτῃ καταθραύουσα , εἰκότως ἀντιδιῄρηται πρὸς ἐκεῖνα , ὑφ’ ὧν τε πάσχει καὶ εἰς ἃ ποιεῖ κατὰ τὸ αὐτό πως πάθος · διαίρεσις γὰρ ἑκατέρα , εἰ καὶ ἄλλως μὲν διαιρεῖ τὰ λεπτότερα ταῖς ὀξύτησιν , ὡς ἐν ταῖς τέχναις πρίονες καὶ τρύπανα καὶ σμῖλαι , ἄλλως δὲ τὰ παχύτερα συμπιλοῦντα καὶ θλίβοντα , ὡς ὑπέρα καὶ δοίδυξι . ταῦτα μὲν ὁ φιλόσοφος . μήποτε δέ , ὡς καὶ πρότερον εἶπον , εἰ καὶ μὴ εὐθὺς ἡ γῆ μεταβάλλει εἰς τὰ ἄλλα , ἀλλ’ ἡ εἰς τὴν κοινὴν ὕλην καὶ αὐτῆς ἀνάλυσις καὶ τὴν γῆν ἐκ τῶν ἄλλων καὶ τὰ ἄλλα ἐκ τῆς γῆς ποιεῖ γίνεσθαι . καὶ ὅρα , ὅπως τοῦτο συμφωνεῖ τοῖς γινομένοις . κἄν γὰρ ἡ 77 ; καὶ δρᾷ εἰς τὰ ἄλλα καὶ πάσχῃ ὑπ’ αὐτῶν , ἀλλὰ χρόνῳ καὶ μόγις · οὐ γὰρ οὕτως ὑπὸ πυρὸς ἡ 775 πάσχει , ὡς ἀὴρ καὶ ὕδωρ , ἀλλ’ οὐδὲ ὑπὸ ὕδατος ἢ ἀέρος , ὡς τὰ ἄλλα . ἀλλ’ οὐδὲ κατὰ τόπον οὕτως εὐκόλως εἴκει τοῖς κινοῦσιν , ὡς τὰ ἄλλα · ἔδει γὰρ τῷ ὄντι περὶ τὸ κέντρον τοῦ παντὸς οὐσιωθεῖσαν μήτε κατ’ οὐσίαν εὐκίνητον εἶναι μήτε κατ’ ἐνέρ - γειαν . τοῦ δὲ πρεσβυτάτην εἶναι τὴν γῆν τῶν ἐντὸς οὐρανοῦ ὁ μὲν Πλάτων οὐκ εἶπε τὴν αἰτίαν , ὁ δὲ Τίμαιος αὐτὸς ἐν τῷ συγγράμματι , ὅπερ ὁ Πλάτων παρέξεσεν , οὕτως ἔγραψε περὶ τῆς γῆς · ἲς πρεσβίστα δέ ἐντι τῶν ἐντὸς ὠρανῶ σωμάτων . οὐδέ ποκα ὕδωρ ἐγεννάθη δίχα γᾶς , οὐδὲ μάν τοι ἀὴρ χωρὶς ὑγρῶ , πῦρ τε ἤρεμον ὑγρῶ καὶ ὕλας , ἅς ἐξάπτοι , οὐκ ἂν διαμένοι · ὥστε ῥίζα πάντων καὶ βάσις τῶν ἄλλων ἁ γᾶ . ” ἐν δὲ τοῖς κόλποις τῆς γῆς ἀὴρ ἥδρασται καὶ πῦρ , οὐ τὰ καθαρὰ ἀλλὰ τὰ λιμνάζοντα . καὶ τά γε ἄκρα τῆς γῆς ἐν τῷ Φαίδωνι ὁ Πλατῶν ἐξυμνεῖ ὡς μέχρι τοῦ αἰθέρος ἀνατεινόμενα πολλῷ τῷ μυθικῷ , οἶμαι , καὶ αἰνιγματώδει χρώμενος · καὶ γὰρ μῦθον καλεῖ τὸν περὶ αὐτῆς λόγον . ‘Ο δὲ Ἀλέξανδρος καὶ ἰδίαν ἔνστασιν ἐπήγαγε τοῖς εἰς ἐπίπεδα λέγουσι διαλύεσθαι τὴν γῆν καὶ μὴ μεταβάλλειν εἰς ἄλλο σῶμα . εἰ γὰρ σῶμα οὖσα , φησίν , ἡ γῆ καὶ τόπον κατέχουσα διαλύεται εἰς ἐπίπεδα τρίγωνα καὶ μὴ μεταβάλλει εἰς ἄλλο τι σῶμα , ἔσται κενὸς ὁ τόπος , ὃν ἡ διαλελυμένη γῆ κατεῖχεν , ὥστε , εἰ μὴ ἔστι κενὸν κατ’ αὐτούς , οὐδὲ ὅλως ἄν ἡ γῆ εἰς τὰ στοιχεῖα διαλύοιτο . δύναται | δὲ κοινὴ αὕτη ἡ ἀπορία εἶναι · καὶ γὰρ τῶν ἄλλων στοιχείων διαλυομένων τὰ τρίγωνα οὐκ ἀμέσως εἰς ἄλλο σῶμα συμπήγνυσθαί φασιν , ἀλλὰ μένειν τινὰ χρόνον διαλελυμένα . καὶ εἰ μὲν μαθηματικὰ τὰ τρίγωνα ἔλεγον , εἶχε λόγον ἡ ἔνστασις , ‘εἰ δὲ φυσικὰ αὐτὰ λέγουσι καὶ βάθος ἔχοντα , δῆλον , ὅτι καὶ αὐτὰ τόπον κατέχει διαλυθέντα καὶ τὸν ἴσον ἅμα πάντα ἐκείνῳ , ὃν συγκείμενα κατεῖχε . ταύτην δὲ τὴν ἔνστασιν ὁ Ἀριστοτέλης τετάρτην ἐπήγαγεν . p . 306 a 20 Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ ἐν τοῖς διαλυομένοις ἓως τοῦ διὰ τὸ ἐξ ἀνίσων τῷ πλήθει συνεστάναι τριγώνων . Πρὸς τὰ περὶ τῆς γῆς ῥηθέντα τοῖς ἐξ ἐπιπέδων λέγουσι τὰ σώματα ὑπαντήσας νῦν πρὸς τὰ περὶ τῶν ἄλλων τριῶν στοιχείων ἐνίσταται ἐπὶ μὲν τῆς γῆς τὸ μὴ μεταβάλλειν εἰς τὰ ἄλλα καὶ ἐκ τῶν ἄλλων αἰτιασάμενος , ἐπὶ δὲ τῶν τριῶν μεταβάλλειν εἰς ἄλληλα λεγομένων ἄτοπον ἐπάγει τὸ ἐξ ἀνίσων τῷ ἀριθμῷ τριγώνων συγκειμένων αὐτῶν τῶν τε ἰσοπλεύρων καὶ ἐξ ὧν τὰ ἰσόπλευρα σύγκειται συμβαίνειν ἐν τῷ γίνεσθαι ἐξ ὕδατος ἀέρα ἡ ἐξ ἀέρος ὕδωρ παραιωρεῖσθαί τινα τρίγωνα . εἰ γὰρ τὸ μὲν ὕδωρ ἐξ εἴκοσι τριγώνων ἰσοπλεύρων ἐστίν , ὁ δὲ ἀὴρ ἐξ ὀκτώ , ἐὰν ἐξ ὕδατος διαλυθέντος ἀὴρ γίνηται , ἑνὸς ὑδατίου σώματος εἰς εἴκοσι τρίγωνα διαλυθέντος δύο γίνεται ἀέρος καὶ τὰ τέσσαρα τρίγωνα παραιωρεῖται , ὡς ἂν εἴποι τις , μάτην · κἂν ἐξ ἀέρος ὕδωρ γίνηται , τριῶν ἀέρος διαλυθέντων σωμάτων εἰς ἑνὸς ὕδατος σύστασιν τέσσαρα πάλιν πλεονάζει . “ οὐ γὰρ δή , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , ἅμα ἐξ ἀέρος ὕδωρ τε καὶ πῦρ ἔσται , ὡς τὰ τέσσαρα τρίγωνα πῦρ ποιεῖν , ὡς ἐν τῷ Τιμαίῳ λέγεται · μεταβάλλει μὲν γὰρ εἰς ὕδωρ ἀὴρ ψυχρούῳνός τε καὶ πυκνούμενος , οὐ δύναται δὲ αὕτη ἡ αἰτία εἶναι καὶ ἁ · πυρὸς γεννητική . ἔστι δὲ πῶς οὐκ ἄτοπον τὸ λέγειν ἐξ ἀνάγκης , ὅταν ἐξ ἀέρος ὕδωρ γίνηται , ὀφείλειν πάντως καὶ πῦρ γενέσθαι;’’ ταῦτα μὲν ὁ Ἀλέξανδρος . ὁ δὲ Πλατῶν , εἴ τι συνίημι , ὕδωρ μὲν καὶ πῦρ ἅμα οὐ λέγει γίνεσθαι ἐκ τοῦ ἀέρος , ἀλλ’ ἐξ ἑνὸς μέρους ἀέρος διαλυθέντος δύο γίνεσθαι σώματα πυρός , ἐξ ὕδατος δὲ ἓν μὲν πυρὸς σῶμα , δύο δὲ ἀέρος , τοῦ πυρὸς καὶ ἐξαεροῦντος τὸ ὕδωρ καὶ εἰς πῦρ μεταβάλλοντος . αὐτὸ μέντοι τοῦτο τὸ μένειν τινὰ χρόνον τινὰ τῶν τριγώνων ἀπαιωρούμενα σαφῶς δίδωσιν ἐπὶ τῆς γῆς λέγων , ὅτι διαλυθεῖσα φέρεται , “ μέχρι περ αὐτῆς πη ξυντυχόντα τὰ μέρη αὐτὰ αὑτοῖς γῆ γένοιτο ” . καὶ τί τοῦτο ἄτοπον , ὅτε καὶ τὰ ὑφ’ ἡμῶν λεγόμενα στοιχεῖα διαλυθέντος τοῦ συνθέτου πολλάκις μένει καθ’ αὑτά , ἕως ἄν πάλιν συναρμοσθῇ . ῾Ο δὲ φιλόσοφος Πρόκλος ἐπὶ μὲν τῆς τοῦ ὕδατος εἰς ἀέρα ἀναλύσεως , ἐπειδὴ πῦρ τὸ ἀναλύον ἐστί , δύο φησὶν ἀέρος γίνεσθαι μέρη καὶ ἓν πυρός , ὅταν δὲ τοὐναντίον ἐξ ἀέρος | ὕδωρ γίνηται , τριῶν ἀέρος μερῶν άναλυθέντων τὰ περιλειφθέντα τέσσαρα τρίγωνα ὑπὸ τῆς αὐτῆς αἰτίας τῆς πιλητικῆς μετὰ δύο μερῶν ἀέρος συγκριθέντα καὶ αὐτὰ ἓν μέρος ὕδατος ποιεῖ . θαυμαστὸν δέ , φησίν οὐδὲν καὶ ἀμόρφωτά τινα φέρεσθαι · ἐν γὰρ πάσαις μεταβολαῖς εἶναί τι ἀνείδεον μέχρι τινὸς συγχωρητέον , κρατηθὲν δὲ εἴδει τινὶ χωρεῖν εἰς τὴν τοῦ κρατήσαντος φύσιν · καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς ἄν ὁμολο - γήσαιμεν ἐν τῇ τῶν καθ’ ἡμᾶς στοιχείων μεταβολὴ μένειν τινὰ μέρη πολλάκις ἡμιγενῆ . p . 306a23 Ἒτι δὲ ἀνάγκη τοῖς ταῦτα λέγουσιν ἕως τοῦ οὐκ ἐκ σώματος ἔσται γεγονός . Τέταρτον ἄτοπον ἐπάγει τὸ σώματος ποιεῖν γένεσιν τοὐ ἁπλῶς σώματος ἀλλ’ οὐχὶ τοῦ τινος . εἰ δὲ σῶμα ἐπὶ σῶμα γίνοιτο , ἔδειξε πρότερον , ὅτι ἀνάγκη κενὸν ἀφωρισμένον εἶναι , ὅπερ οὐδὲ οὗτοι βούλονται · τὸ γὰρ σῶμα , εἰ γίνοιτο , ἐξ ἀσωμάτου γίνεται · δεῖ ἄρα χώραν εἶναι κενὴν τὴν δεξομένην τὸ γινόμενον σῶμα . εἰ οὖν ἐξ ἐπιπέδων λέγουσι γίνεσθαι σῶμα , οὐκ ἐκ σώματος ἔσται τὸ γεγονός · τὸ γὰρ ἐπίπεδον μῆκος καὶ πλάτος μόνον ἔχει . πρὸς τοῦτο λέγει ὁ Πρόκλος , ὅτι τὰ φυσικὰ ἐπίπεδα οὐκ ἔστιν ἀβαθῆ · εἰ γὰρ τὸ σῶμα τὴν λευκότητα τὴν εἰς ἑαυτὸ ἐμπίπτουσαν διίστησι , πολλῷ μᾶλλον τὰ περιέχοντα αὐτὸ ἐπίπεδα · εἰ δὲ ἔχει βάθος , οὐκέτι ἐξ ἀσωμάτου ἡ τοῦ σώματος γένεσις , ἀλλ’ ἐξ εὐνουστέρου σώματος τὸ συνθετώτερον . p . 306a26 Πρὸς δὲ τούτοις ἀνάγκη μὴ πᾶν σῶμα ἕως τοὺ οὐχ απαν σωμα διαιρετον . Πέμπτον ἐπιχείρημα τοῦτο καὶ ἤδη πως προειρημένον . τοῦτο δὲ τὸ ἐπιχείρημα κοινῶς πρὸς τοὺς σχηματίζοντας τὰ πρῶτα σώματα λέγεται εἴτε ἐξ ἐπιπέδων εἴτε ὡς Δημόκριτος · ἀπάγει δὲ εἰς θάτερον τοῖν δυοῖν ἀτόπων · οἱ γὰρ σχήματι διορίζοντες τὰς οὐσίας τῶν στοιχείων , οἷον πυραμίδι τὸ πῦρ καὶ ὀκταέδρῳ τὸν ἀέρα καὶ τὰ ἄλλα , ὡς εἴρηται , ἢ ἢ ἀδιαίρετα λέγοντες αὐτὰ ἀναγκάζονται μὴ πᾶν σῶμα διαιρετὸν λέγειν καὶ μάχεσθαι ταῖς μαθηματικαῖς ἐπιστήμαις τὰ ἐναντιώτατα αὐταῖς λέγοντες · ἐκῖναι μὲν γὰρ καὶ τὸ νοητὸν σῶμα τὸ ὑποκείμενον αὐταῖς — νοητὸν γὰρ ἐξ ἀφαιρέσεως αἰσθητοῦ γινόμενον — διαιρετὸν λαμβάνουσιν , οὗτοι δὲ οὐδὲ τὸ αἰσθητόν . καὶ τοῦτο μὲν ἀκολουθεῖ τὸ ἄτοπον αὐτοῖς , ἐὰν ἀδιαίρετα τὰ σχήματα λέγωσι , τὸ μάχεσθαι ταῖς ἀκριβεστάταις ἐπιστήμαις · εἰ δὲ διὰ τὸ τοῦτο φυγεῖν διαιρεῖσθαι λέγουσιν αὐτά , τῆς πυραμίδος ἢ τῆς σφαίρας — ἐπειδὴ σφαῖραν τὸ πῦρ οἱ περὶ Δημόκριτον ἔλεγον — διαιρεθείσης πως , τουτέστι κατ·ά τινα τρόπον τρόπον διαιρεθείσης , τῆς μὲν πυραμίδος παραλλήλῳ τῇ βάσει ἐπιπέδῳ , τῆς δὲ σφαίρας ὥστε πανταχόθεν ἴσον περιαιρεθῆναι , τὸ μὲν πρὸς τῷ κέντρῳ μένει σφαῖρα καὶ τὸ πρὸς τῇ κορυφῇ πυραμίς , τὰ δὲ λειπόμενα οὔτε τὸ τῆς σφαίρας σφαῖρά ἐστιν οὔτε τὸ τῆς πυραμίδος πυραμίς . ἀλλ’ , εἰ τοῦτο , δύο ἄτοπα ἀκολουθήσει · καὶ γὰρ τὸ τοῦ πυρὸς μέρος οὐκ ἔσται πῦρ · οὕτε γὰρ πυραμὶς τὸ ἕτερον οὔτε σφαῖρα τοῦτο δὲ ἄτοπον · παρὰ γὰρ τὰ φαινόμενα · τὸ γὰρ τοῦ πυρὸς μέρος ὁρᾶται πῦρ . καὶ ἔτι μέντοι , εἰ πᾶν σῶμα ἢ στοιχεῖον ἢ ἐκ στοι - χείων ἐστί , τὸ δὲ τῆς πυραμίδος μέρος οὐκ ἔστιν ἐκ στοιχείων σῶμα ὄν , στοιχεῖον ἄρα ἐστὶ καὶ τῆς πυραμίδος ἁπλούστερον μέρος γε αὐτῆς ὄν , ὥστε καὶ στοιχειωδέστερον του πρώτου στοιχείου καὶ πρότερον ἐκείνου . ἡ οὖν ταῦτα ἀνάγκη ὑπομένειν τὰ ἄτοπα τὸν σχηματίζοντα λόγον τὰ πρῶτα σώματα ἤ , ὅπερ εἴρηται πρότερον , τὸ μὴ πᾶν σῶμα διαιρετὸν ποιεῖν . ἀσφαλῶς δὲ εἶπε τῆς πυραμίδος πως διαιρεθείσης · δύναται γὰρ καὶ εἰς πυραμίδας διαιρεθῆναι , ἐὰν ἐπιπέδῳ διὰ τῆς κορυφῆς τμηθῇ · δῆλον δέ , ὅτι αὗται αἱ τομαὶ οὐ φυλάττουσιν ἰσόπλευρα τὰ τῶν πυραμίδων τρίγωνα . Πρὸς τοῦτο δὲ ὁ Πρόκλος ὑπαντῶν μέμφεται τῷ πυραμίδα τὸ πῦρ ποιοῦντι καὶ μὴ μένοντι ἐπὶ τῶν Πλατωνικῶν ὑποθέσεων , τὴν πυραμίδα σπέρμα πυρὸς λέγοντος τοῦ Πλάτωνος ἀλλ’ οὐχὶ πῦρ · τὸ γὰρ πῦρ ἄθροισμα πυραμίδων διὰ σμικρότητα ἀοράτων κατὰ μίαν , οὐδὲ ἕως ἄν εἰς πῦρ διαιρῆται τὸ πῦρ , εἰς πυραμίδας διαιρεῖται , ἡ δὲ μία πυραμὶς οὐκέτι πῦρ , ἀλλὰ στοιχεῖον πυρός , ἀόρατος οὖσα διὰ σμικρότητα . ἐὰν οὖν αὕτη διαιρεθῇ , τὸ μέρος αὐτῆς οὔτε στοιχεῖον οὔτε ἐκ στοιχείων , εἴπερ μὴ εἰς πυραμίδας ἢ εἰς τὰ ἐπίπεδα διαιρεθείη . καὶ τί θαυμαστὸν εἶναί τι ἄτακτον ἐν τοῖς τῇδε σώμασι ; καὶ γὰρ καὶ ἐν τῇ καθ’ ἡμᾶς τῶν στοιχείων μεταβολῇ , εἴποι ἂν ὁ Πρόκλος , γίνονταί τινες διαφοραί , αἵτινες καὶ τὰ λοιμώδη καταστήματα ποιοῦσιν ὅλῳ τῷ γένει εἰς τὸ παρὰ φύσιν ἐκτρέπουσαι τὰ στοιχεῖα . “ τί δὲ καὶ ἀδύνατον , φησί , τὸ τμῆμα τοῦτο πιεζόμενον καὶ ὑπὸ τῶν περιεχόντων εἰδοποιούμενον μορφοῦσθαι πάλιν εἰς πυραμίδα ἢ ἄλλο τι τῶν στοιχείων ἐξομοιούμενον τοῖς περιέχουσιν αὐτὸ καὶ θλίβουσιν;’’ ἀλλ’ , εἰ τοῦτο , τίς χρεία τῆς εἰς τὰ ἐπίπεδα διαλύσεως , καὶ μὴ τὸ περιεχόμενον σῶμα ὑπὸ τοῦ περιέχοντος μεταβάλλεται ; μήποτε οὖν ἡ μία πυραμίς , ὅταν βιασθῇ , θᾶττον εἰς τὰ ἐπίπεδα διαλύεται , εἴπερ συνεστῶσα τέμνεται , εἰ δὲ καὶ διαιρεθείη ἡ αὐτὴ ἢ ἐπίπεδον , ἐπειδὴ καὶ ταῦτα φθαρτὰ τῷ διαιρετὰ εἶναί ἐστιν , ὕλη πάλιν ἄλλου γίνεται ἢ μετ’ ἀλλήλων ἢ μετ’ ἄλλων συμφυομένων τῶν διαιρεθέντων μερῶν . p . 306 b 3 Ὃλως δὲ τὸ πειρᾶσθαι τὰ ἀπλᾶ σώματα σχη|ματίζειν ἕως ἰοῦ διὰ τὸ πλείω τὰ στοιχεῖα ποιεῖν . Καὶ τὸ ἕκτον ἐπιχείρημα πρὸς τὰ εἰρημένα σχήματα τῶν στοιχείων ἵσταται δεικνύων , ὅτι , εἴπερ τοῖς εἰρημένοις σχήμασιν ἐσχημάτισται τὰ στοιχεῖα , ἀνάγκη κενὸν εἶναι , ὅπερ οὐδὲ οἱ τὰ ἐπίπεδα λέγοντες βούλονται . δείκνυσι δὲ αὐτὸ ἐκ τοῦ τινα σχήματα ὀλίγα καὶ ἐν τοῖς ἐπιπέδοις καὶ ἐν τοῖς στερεοῖς συμπληροῦν δύνασθαι τὸν περὶ ἓν σημεῖον τόπον , ὡς μηδὲν καταλείπειν διάκενον , ἐν μὲν τοῖς ἐπιπέδοις τρίγωνα καὶ τετράγωνα καὶ ἑξάγωνα τὰ ἰσόπλευρά τε καὶ ἰσογώνια , τρίγωνα μὲν ἕξ , τετράγωνα δὲ τέσσαρα , ἑξάγωνα δὲ τρία , ἐν δὲ τοῖς στερεοῖς δύο μόνα συμπληροῖ τὸν περὶ ἓν σημεῖον τόπον ἥ τε πυραμὶς καὶ ὁ κύβος , ὧν τὸ μὲν τοῦ πυρὸς τὸ δὲ τῆς γῆς στοιχεῖον , καὶ πυραμίδες μὲν δώδεκα συμπληροῦσι , κύβοι δὲ ὀκτώ . εἰ οὖν τὰ ἄλλα στοιχεῖα τό τε ὀκτάεδρον καὶ τὸ εἰκοσάεδρον μὴ συμπληροῖ τὸν τόπον , ἀνάγκη κενὸν εἶναι μεταξὺ καὶ ἐν τῷ ἀέρι καὶ ἐν τῷ ὕδατι , μόνα δὲ τὸ πῦρ καὶ τὴν γῆν μὴ ἔχειν μεταξὺ κενὸν τῶν ἀναισθήτων ἐκείνων διὰ σμικρότητα πυραμίδων καὶ κύβων , ἐξ ὧν συντι - θεμένων τὰ αἰσθητὰ γίνεται πῦρ καὶ γῆ , συμπληροῦν δυναμένων τὸν τότον . ἀλλ’ οὐδὲ ἀλλήλοις παρατιθέμενα συμπληρώσει τὸν τόπον , οἷον κύβῳ εἰκοσάεδρον ἢ ὀκτάεδρον ἢ πυραμίδι . ἐκ τούτων δὲ συγκειμένων ὁ κόσμος · κενὸν ἄρα τῷ κόσμῳ ἐναπολειφθήσεται . ὅτι δὲ μόνα τὰ εἰρημένα αχήματα ἰσόπλευρά τε καί ἰσογώνια ἔν τε ἐπιπέδοις καὶ στερεοῖς τὸν περὶ ἓν ’ . σημεῖον τόπον συμπληροῖ , ὡς μήτε κενόν τι καταλείπεσθαι δυνάμενον ἄλλο τι δέξασθαι σχῆμα παρὰ τὸ προυπάρχον ἐν τῷ τόπῳ μήτε ὑπερέχειν τοῦ τόπου τὰ σχήματα , ἀλλ’ ἀεὶ τὸ ὑπολειπόμενον διάστημα ὁμοίοις σχήμασι καταπυκνοῦσθαι καὶ ἀναπληροῦσθαι , δείκνυται δυοῖν τινων προληφθέντων , ἑνὸς μέν , ὅτι , ἐὰν ἀπὸ τοὺ αὐτοῦ σημείου διαχθῶσιν ὁσαιδήποτε εὐθεῖαι ἐφ’ ἑκάτερα τοῦ σημείου , αἱ πρὸς τῷ σημείῳ γωνίαι πᾶσαι τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσαι εἰσί · τοῦτο δὲ δείκνυται ἐκ τοῦ τρισκαιδεκάτου θεωρήματος τοῦ πρώτου τῶν Στοιχείων , οὗ ἡ πρότασις τοιαύτη ἐστίν · ὡς ἄν εὐθεῖα ἐπ’ εὐθεῖαν σταθεῖσα γωνίας ποιῇ , ἤτοι δύο ὀρθὰς ἢ δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας ποιήσει · δῆλον γάρ , ὅτι τῆς ἐπισταθείσης εὐθείας ἐκβαλλομένης καὶ αἱ κατὰ κορυφὴν γωνίαι ἢ δύο ὀρθαὶ ἡ δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι ἔσονται , καὶ ὅσαι ἂν ἄλλαι ὢ διὰ τοῦ αὐτοῦ σημείου διαχθῶσιν εὐθεῖαι , ταῖς τέτρασιν ὀρθαῖς γωνίαις οὐδὲν προστιθέασι . τοῦτό τε οὖν προληπτέον , καὶ ὅτι πᾶν πολύγωνον τὰς γωνίας τοσαύταις ὀρθαῖς ἴσας ἔχει , ὅσος ἐστὶν ὁ διπλάσιος ἀριθμὸς τοῦ δυάδι ἐλάττονος τοῦ πλήθους τῶν γωνιῶν , τὸ μὲν τρίγωνον δυσὶν ὀρθαῖς , ὅτι δυάδι ἐλάττων τοῦ πλήθους τῶν γωνιῶν αὐτοῦ ἡ μονὰς ἦν , ταύτης δὲ διπλασίων ἡ δυάς , τὸ δὲ τετράγωνον | διὰ τὰ αὐτὰ τέτρασι , τὸ δὲ πενταγωνον ἕξ , τὸ ἑξάγωνον ὀκτὼ καὶ ἐφεξῆς . τούτων προληφθέντων , ἐπειδὴ πᾶς ὁ πρὸς ἑνὶ σημείῳ τόπος , ὅσας ἂν ἔχῃ γωνίας , τέτρασιν ὀρθαῖς αὐτὰς ἴσας ἔχει , τῶν εὐθυγράμμων σχημάτων ὅσα μὲν δύναται πρὸς ἑνὶ σημείῳ πλείονα τὰ αὐτὰ συνιστάμενα , οἷον τρίγωνα ἢ τετράγωνα , τὰς πρὸς τῷ σημείῳ γωνίας τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσας ποιεῖν , ταῦτα συμπληροῦσι τὸν τόπον τεσσάρων ὀρθῶν ὄντα γωνιῶν καὶ οὔτε πλειόνων οὔτε ἐλαττόνων , ὡς προείρηται , τὰ δὲ μὴ ποιοῦντα τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσας τὰς πρὸς τῷ ἑνὶ σημείῳ γωνίας , εἰ μὲν ἐλάττονας τῶν τεσσάρων ποιεῖ , κενὸν ἀπολείπει τόπον , εἰ δὲ πλείονας , ὑπερβάλλει τὸν τόπον τά σχήματα . ἐπεὶ οὖν παντὸς μὲν τριγώνου αἱ τρεῖς γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι εἰσί , τοὺ δὲ ἰσογωνίου ἑκάστη διμοίρου ὀρθῆς ἐστιν , ἐὰν πρὸς ἑνὶ σημείῳ ἓξ τρίγωνα ἰσόπλευρα καὶ ἰσογώνια συστῇ αἱ πρὸς τῷ σημείῳ ἓξ γωνίαι ἀπὸ διμοίρου ὀρθῆς οὖσαι τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσον ἐπέχουσι τόπον · ὁμοίως κἂν τέσσαρα τετράγωνα πρὸς ἑνὶ σημείῳ συστῇ , τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσας ποιοῦσι τὰς γωνίας , διότι ὀρθαί εἰσιν αἱ τοῦ τετραγώνου . ἐπειδὴ δὲ τοὐ ἑξαγώνου ἡ γωνία μιᾶς ἦν ὀρθῆς καὶ τρίτου , εἴπερ αἱ ἓξ γωνίαι ὀρθαῖς ὀκτὼ ἐτύγχανον ἴσαι , ἐὰν τρία ἑξά - γωνα πρὸς ἑνὶ σημείῳ συστῇ , αἱ τρεῖς αὐτῶν γωνίαι τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσαι ἔσονται καὶ συμπληρώσουσι τὸν τόπον . Καὶ ὅ γε Ποτάμων , ὡς Ἀλέξανδρος ἱστορεῖ , διὰ συντόμου τὰς τῶν εἰρημένων σχημάτων συμπληρώσεις ἐπὶ καταγραφῆς παραδέδωκεν . “ Ἒστω γάρ , φησίν , ἰσόπλευρον τρίγωνον , καὶ ἐκβεβλήσθωσαν αὐτοῦ δύο πλευραὶ ἐπ’ εὐθείας αἱ τὴν αὐτὴν γωνίαν ποιοῦσι κατὰ τοῦτο , καθ’ ὃ συννεύουσιν ἀλλήλαις , καὶ κατὰ τὴν διχοτομίαν , καθ’ ἣν τέμνουσιν ἀλλήλας αἱ δύο αἱ ἐκβληθεῖσαι , ἤχθω τις εὐθεῖα μὴ τέμνουσα τὴν τοῦ τριγώνου γωνίαν μηδὲ τὴν κατὰ κορυφὴν ταύτης ἀλλὰ τὰς λοιπὰς δίχα · ἔσονται δὴ περὶ τὴν διχοτομίαν τῶν ἐκβληθεισῶν πλευρῶν γωνίαι ἓξ ἴσαι ἀλλήλαις . ἀλλ’ ἦν ἡ τοῦ τριγώνου διμοίρου · αἱ ἄρα ἕξ , ἐπεὶ ἴσαι ἀλλήλαις εἰσί , τεττάρων ὀρθῶν ἔσονται · ἐκπληροῦται ἄρα ὑπὸ τῶν τριγώνων ὁ τόπος . ἐὰν γὰρ ἀπολαβόντες ἀφ’ ἑκάστης τῶν ἐκβεβλημένων εὐθειῶν ἴσα ταῖς ἐξ ἀρχῆς εὐθείαις ἐπιζεύξωμεν εἰς τὸ κύκλῳ εὐθείας , ἔσται συγκείμενα τρίγωνα ἕξ , καὶ κενὸς τόπος οὐδείς . Ἒστω πάλιν τετράγωνον , καὶ ἐκβεβλήσθωσαν ὁμοίως ἐπὶ τὸ αὐτό , καθ’ ὃ συννεύουσιν ἀλλήλαις , δύο πλευραὶ αὐτοῦ τῶν τὴν αὐτὴν γωνίαν περιεχουσῶν · ἔσονται δὴ αἱ περὶ τὴν κοινὴν τομὴν τῶν ἐκβληθεισῶν ἔσαι ἀλλήλας καὶ τὸν ἀριθμὸν τέτταρες . ἔστι δὲ ἡ τοῦ τετραγώνου ὀρθή · αἱ ἄρα τέτταρες ἔσονται τέτταρες ὀρθαί · οὐδεὶς ἄρα ἀπολειφθήσεται κενὸς τόπος . καὶ ἐὰν ἀπολαβόντες ἀφ’ ἑκατέρας τῶν ἐκβληθεισῶν εὐθειῶν ἴσην τῇ τοῦ τετραγώνου πλευρᾷ . προσαναγράψωμεν τὸν γνώμονα , ἔσται | τέτταρα τετράγωνα ἐκπληροῦντα τὸν τόπον , ὥσπερ τὰ ἓξ τρίγωνα ἐγίνετο . Τὰ δὲ ἑξάγωνον ὁ Ποτάμων κατὰ τὴν αὐτὴν ἔφοδον καταγράψας ἀποδίδωσι τὸ ζητούμενον , προστίθημι δὲ ἐγὼ στοιχεῖα , ἵνα σαφηνίσω τοῖς ἐντυγχάνουσι τὸ λεγόμενον . “ ἔστω γάρ , φησί , πάλιν ἑξαγώνου γωνία ἡ Α , καὶ ἐκβεβλήσθωσαν αὐτοῦ δύο πλευραὶ αἱ περὶ τὴν αὐτὴν γωνίαν τὴν Α , καθ’ ἃ συννεύουσι πρὸς ἀλλήλας , ἡ ΒΑΓ καὶ ἡ ΔΑΕ , καὶ δίχα τετμήσθω ἡ τοῦ ἑξαγώνου ἡ Α καὶ ἡ κατὰ κορυφὴν αὐτῇ γεγονυῖα ὑπὸ τῶν ἐκβληθεισῶν τῇ ZH εὐθεία · ἔσονται δὴ περὶ τὸ κατὰ τὴν διχοτομίαν σημεῖον γωνίαι ἓξ ἔσαι ἀλλήλαις , ὧν ἑκάστη ἡμίσεια ἔσται τῆς τοῦ ἑξαγώνου γωνίας · καὶ γὰρ καὶ ἡ EAB καὶ ἡ ΓΑΔ διμοίρου ὀρθῆς ἐστιν ἑκατέρα · εἰσὶ γὰρ αἱ γείπουσαι εἰς τὰς δύο ὀρθὰς μετὰ τὴν τοῦ ἑξαγώνου γωνίαν , ἡ δέ γε τοῦ ἑξαγώνου γωνία ἐστὶ μιᾶς ὀρθῆς καὶ τρίτου · αἱ γὰρ ἓξ αὐτοῦ γωνίαι ὀκτὼ ὀρθαῖς ἴσαι εἰσίν . εἰ οὖν ἑκάστη τῶν περὶ τὸ Α ὀκτὼ γωνιῶν διμοίρου ἐστὶν ὀρθῆς , αἱ ὀκτὼ τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσαι εἰσίν · ἀναπληροῦσιν ἄρα τὸν περὶ τὸ Α τόπον , καὶ οὔτε ἐλλείπει τι οὔτε πλεονάζει . ἐὰν οὖν ἀπὸ τῶν τριῶν γωνιῶν τῶν περὶ τὸ Α τῆς τε ZAB καὶ τῆς ΒΑΔ καὶ τῆς ΔΑΖ , ὧν ἑκάστη ἑξαγώνου ἐστί , καί εἰσιν αἱ τρεῖς τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσαι , γρά - ψωμεν ἑξάγωνα τὰ ΑΖΘΚΛΒ , ΑΒΜΝΞΔ , ΑΔΟΠΡΖ , ἔσται τρία ἑξάγωνα ἀναπληροῦντα τὸν περὶ τὸ Α τόπον καὶ οὔτε κενὸν ἀπολείποντά τι οὔτε ὑπερβάλλοντα . ” Οὕτω μὲν καὶ τὰ ἑξάγωνα ὁ Ποτάμων ἐμμεθόδως ἀνέγραψε , κατ’ ἂλλον δὲ τρόπον καταγραφῆς οὕτως ὁ Ἀλέξανδρος ἐκτίθεται . ἐὰν γὰρ ἑξάγωνον ἀναγράψωμεν τὸ ΑΒΓΔΕΖ , καὶ ἀπὸ τῆς ΓΔ πλευρᾶς ὅμοιον ἑξάγωνον ἀναγράψωμεν τῷ προτέρῳ τὸ ΓΔΠΘIΚ , ἡ ὑπὸ τῶν ΒΓΚ περιεχομένη γωνία γίνεται καὶ αὐτὴ τεσσάρων τρίτων , οὗ καὶ αἱ τῶν περὶ τὸ Γ σημεῖον ἀναγεγραμμένων δύο ἑξαγώνων . ἐπεὶ γὰρ αἱ τρεῖς τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσαι , τουτέστι δεκαδύο τρίτοις , ὧν ἑκατέρα τῶν δύο τεσσά - ρων ἐστὶ τρίτων , καὶ ἡ λοιπὴ ἄρα τεσσάρων τρίτων ἔσται . ἄν δὴ προσαωαγράψωμεν ἑξάγωνον ἀπὸ τῶν ΓΒ ΓΚ ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον , συμπληρώσομεν τὸν τόπον , καὶ οὐδὲν μέσον διάκενον καταλειφθήσεται περὶ τὸ Γ σημεῖον ἀλλοῖον σχῆμα δέξασθαι δυνάμενον . τοῦτο δὲ ἐπ’ οὐδενὸς τῶν ἄλλων ἐπιπέδων σχημάτων συμβαίνει . καὶ γὰρ τοῦ πενταγώνου ἡ μία γωνία μιᾶς ὀρθῆς ἐστι καὶ πέμπτου · τούτων δὴ ὅσας ἄν λάβῃς γωνίας , οὐκ ἐκπληρώσουσι τὰς τέσσαρας ὀρθάς · ἐὰν μὲν γὰρ ἐλάττονας τῶν τεσσάρων , ἐλλείψουσιν , ἐὰν δὲ πλείονας τῶν τριῶν , ὑπερβαλοῦσιν , ὥστε οὐκ ἐκπληροῖ τὸν τόπον τὸ πεντάγωνον . ὁμοίως δὲ δειχθήσεται , ὅτι οὐδὲ ἄλλο τι τῶν ἐπιπέδων ἐκπληροῖ τὸν τόπον ἐκτὸς τῶν ῥηθέντων τριῶν . Ἐπὶ δὲ τῶν στερεῶν , ὅτι μὲν ὁ κύβος ἐκπληροῖ τὸν τόπον , τί δεῖ καὶ λέγειν ; ἐὰν γάρ τις κατὰ τὰς πλευρὰς παραβάλλῃ τέσσαρας κύβους , ἐκπληρώσει τὸν τόπον . ἄλλως τε , ὃν ἔχει λόγον ἐν ἐπιπέδοις τὸ τετράγωνον , τοῦτον ἔχει τὸν λόγον ἐν στερεοῖς ὁ κύβος · ἐξεπλήρου δὲ τὸν τόπον ἐν τοῖς ἐπιπέδοις τὸ τετράγωνον · καὶ ὁ κύβος ἄρα ἐν τοῖς στερεοῖς πληρώσει τὸν τόπον . ὄψει δὲ ἐναργῶς , ἐὰν ἀπὸ τῶν τεσσάρων τετραγώνων τῶν πρὸς ἑνὶ σημείῳ συνεστηκότων κύβους ἀναστήσῃς βάσεις ἔχοντας ἰὰ τετράγωνα · ἀντὶ γὰρ τοῦ σημείου ἐκείνου γενήσεται ἡ ἐπὶ τὸ σημεῖον κάθετος ἀγομένη εὐθεῖα , πρὸς ἣν συνάψουσιν ἀλλήλοις οἱ τέσσαρες κύβοι τὸν στερεὸν τόπον συμπληροῦντες . ὅτι δὲ καὶ ἡ πυραμίς , δῆλον · οὐδὲν γὰρ ἄλλο ἐστὶν ἡ πυραμὶς ἢ κύβου γωνία · ἐπεὶ οὖν αἱ τοῦ κύβου γωνίαι ἀνεπλήρουν τὸν τόπον , καὶ ἡ πυραμὶς ἀναπληρώσει . ἄλλως τε ὁ κύβος αὐτὸς ἐκ δυοῖν πυραμίδων συμπεπλήρωται · ἐὰν ἄρα ὀκτὼ πυραμίδες συντεθῶσι τὰς κορυφὰς ἔχουσαι πρὸς τῷ κέντρῳ τῆς σφαίρας , ἐκπληρώσουσι τὸν τόπον . ἔτι ὃν λόγον ἔχει τὸ τρίγωνον ἐν τοῖς ἐπιπέδοις , τοῦτον ἔχει τὸν λόγον ἐν τοῖς στερεοῖς ἡ πυραμίς · τὸ δὲ τρίγωνον ἐν ἐπιπέδοις ἐκπληροῖ τὸν τόπον · καὶ ἡ πυραμὶς ἄρα ἐν στερεοῖς . καὶ δι’ αὐτῆς , φησί , τῆς αἰσθήσεως φανερόν . εἰ γάρ τις πυραμίδας συνθείη ὀκτὼ τὰς κορυφὰς αὐτῶν εἰς ἀλλήλας νευούσας ποιῶν ὡς σφῆνας , οὐκ ἀπολείψει κενὸν τόπον . ” Ταῦτα καὶ περὶ τῶν στερεῶν ἱστορεῖται τοῦ Ποτάμωνος ἐνστάσεις , οἶμαι , τινὰς ἔχοντα . ὁ δὲ Ἀλέξανδρος “ οὐδὲν δὲ ἄλλο , φησίν , ἢ τὸ ἐπὶ τῶν ἐπιπέδων γινόμενον τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν στερεῶν γίνεται κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις ὁμοίως ὡς ἐπ’ ἐκείνων . κατὰ τὴν μίαν ” . καὶ τοῦτο αἰνίγσυμπληρώσμεν ματί μοι μᾶλλον ἐοικέναι δοκεῖ πῶς γὰρ τῶν ἐπιπέδων κατὰ γραμμὴν συνταττομένων αὕτη γάρ , ὡς ἔοικεν , ἐστιν ἡ μία διάστασις ) τὰ στερεὰ κατὰ τὰς τρεῖς συνταχθήσεται , εἴπερ κατὰ τὰ ἐπίπεδα ἀλλήλοις συνήρμοσται ; φιλόκαλον δέ ἐστιν , ὥσπερ τῶν ἐπιπέδων , οὕτω καὶ τῶν στερεῶν ἐμμέθοδον ποιήσασθαι τὴν συναρμογήν . Καὶ πρὸς τοῦτο δὲ τὸ ἐπιχείρημα Πρόκλος ὑπαντῶν “ παράλληλα , φησί , κείμενα τὰ στοιχεῖα καὶ ἄνωθεν ὑπὸ τοῦ οὐρανοῦ σφιγγόμενα συνωθεῖται τὰ λεπτομερέστερα εἰς τοὺς τῶν παχυτέρων τόπους , οὗς ποιεῖ διὰ τὸ μὴ συμπληροῦν τὸν περὶ ἓν σημεῖον τόπον , ὠθούμενα δὲ καὶ εἰσδυόμενα εἰς αὐτοὺς ἀναπληροῖ τὸ ἐλλεῖπον . ταύτην γοῦν , φησί , τὴν αἰτίαν καὶ Πλατῶν ἀποδέδωκεν ἡμῖν τοῦ μηδὲν ὑπολείπεσθαι κενὸν ἐλασσόνων παρὰ μείζονα τιθεμένων · οὕτω γὰρ αἱ μὲν κοιλότητες τοῦ ἀέρος ἔχουσι τὰς πυραμίδας μέσας συμπληρούσας τὸν τόπον , αἱ δὲ τοῦ ὕδατος ὀκτάεδρα παρενεσπαρμένα , καὶ αἱ τῆς γῆς πάντα , καὶ κενὸς τόπος οὐκ ἔστιν.’’ ἀλλ’ ἐχρῆν ἴσως τοῦτο πρότερον δειχθῆναι , ὅτι οἱ ἀπολειπόμενοι τόποι ἐν τῇ τῶν ὀκταέδρων συνθέσει πυραμίσιν ἀναπληροῦωται καὶ οἱ τῶν εἲκοσαέδρων ὀκταέδροις καὶ πυραμίσιν . καὶ ὁ μὲν Ἀριστοτέλης ἐγκαλεῖ τῷ ἐκ πλειόνων στερεῶν μὴ ἀναπληροῦσθαι τὸν τόπον , μήποτε δὲ καὶ ἐπὶ ἑκάστου τῶν στερεῶν σχημάτων ἔστιν ἀπορεῖν , πῶς ἐκ τεσσάρων τριγώνων πυραμὶς καὶ ἐκ τεσσάρων τετραγώνων κύβος καὶ τὰ ἄλλα , ὡς εἴρηται · ταῦτα γὰρ τὴν ἐπιφάνειαν μόνην συμπληροῖ τῶν στερεῶν σχημάτων , τὸ δὲ τοῦ σώματος εἶδος πᾶν , ὡς ὁ Πλατῶν φησί , καὶ βάθος ἔχει , τὸ δὲ βάθος αὖ πᾶσα ἀνάγκη τὴν ἐπίπεδον περιειληφέναι φύσιν · τί οὖν ἐστι τὸ συμπλη - ροῦν τὸ βάθος ; μήποιε οὖν ῥητέον , ὅτι καὶ τὰ τρίγωνα αὐτὰ βάθος ἔχοντα καὶ συμπιλούμενα ἀναπληροῖ , καὶ καθ’ ἕκαστον τῶν σχημάτων ἐστὶ μείζονα καὶ βραχύτερα , οἷον πυραμίδα μείζους καὶ βραχύτεραι , διότι καὶ τῶν τριγώνων ἐξ ἀρχῆς τὰ μὲν μείζονα τὰ δὲ βραχύτερα γέγονε . τοῦτο δὲ καὶ αὐτὸς ὁ Πλατῶν δηλοῖ λέγων · “ τοῦ δὲ ἐν τοiς εἴδεσιν αὐτῶν ἕτερα ἐμπεφυκέναι γένη τὴν ἑκατέρου τῶν στοιχείων αἰτιατέον σύστασιν μὴ μόνον ἓν ἑκατέραν μέγεθος ἔχον τὸ τρίγωνον φυτεῦσαι κατ’ ἀρχάς , ἀλλ’ ἐλάττω τε καὶ μείζω , τὸν ἀριθμὸν δὲ ἔχοντα τοσοῦτον , ὅσαπερ ἄν ᾖ τἀν τοῖς εἲδεσι γένη . διὸ δὴ ξυμμιγνύμενα αὐτά τε πρὸς αὑτὰ καὶ πρὸς ἄλληλα τὴν ποικιλίαν ἐστὶν ἄπειρα’’ . τὰ τοίνυν ἐλάττονα τοῦ αὐτοῦ γένους εἰς τὰ διάκενα χωρεῖν καὶ συμπιλεῖσθαι εἰκός , ὡς μὴ εἰλικρινὲς διασώζειν τὸ σχῆμα . καὶ τί τοῦτο ἄτοπον , ὅτε καὶ οἱ ταῦτα πρῶτα λέγοντες στοιχεῖα ἀέρα καὶ ὕδωρ καὶ τὰ λοιπά , ὁμολογοῦσιν εἶναί τινα ἐν αὐτοῖς ἀνωμαλίαν ἢ κατὰ μίξιν ἡ κατὰ τὰς ἐν τῇ μεταβολὴ διαφοράς ; ὥστε , κἂν ἐρωτήσῃ τις , ἐκεῖνα τὰ συμπιληθέντα καὶ μὴ σώζοντα τὸ σχῆμα εἰλικρινὲς πότερον στοιχεῖα ἡ ἐκ στοιχείων ἐστί , πρόχειρον εἰπεῖν , ὅτι στοιχεῖα μέν , παρὰ φύσιν δέ πως διατεθέντα , πρὸς ὀλίγον ἴσως . p . 306b9 ἔπειτα φαίνεται πάντα μὲν τὰ ἁπλᾶ σώματα ἕω τοῦ τῶν κατὰ πάθη διαφορῶν . Ἓβδομον τοῦτο καὶ αὐτὸ ἀνασκευάζον τὸ κατὰ τὰ σχήματα ταῦτα τὴν τῶν στοιχείων οὐσίαν ἀφωρίσθαι ἐκ τοῦ μὴ δεῖν ὅλως κατ’ ἴδιόν τι σχῆμα εἰδοποιεῖν αὐτά . ὁ δὲ λόγος ἐκ διαιρέσεως πρόεισιν οὕτως · εἰ τούτοις τοῖς σχήμασιν ἀφώρισται τὸ εἶναί τι τῶν στοιχείων , ἢ διαμένει τὰ σχήματα αὐτῶν , ἵνα καὶ μένῃ ὄντα , ἅπερ ἐστίν , ἢ οὐ διαμένει , ἀλλὰ μεταρρυθμίζεται . ἀλλ’ εἰ μὲν διαμένει τὸ τοῦ στοιχείου σχῆμα , οὐκ ἄν τὸ ὀλὸν στοιχεῖον πανταχῆ τοὐ περιέχοντος ἅπτοιτο . ἀλλὰ μὴν φαίνεται πάντα τὰ ἁπλᾶ σώματα σχηματιζόμενα τῷ περιέχοντι τόπῳ , μά|λιστα δὲ τὸ ὕδωρ καὶ ὁ ἀήρ · καὶ γὰρ καὶ ἡ γῆ αὐτὴ ἡ καθαρὰ τῷ δεχομένῳ αὐτὴν συσχηματίζεται · ὁ γὰρ λίθος οὐχ ἁπλοῦν ἐστι σῶμα οὐδὲ ψιλὴ γῆ · καὶ τὸ πῦρ δέ , εἴ τις ἔν τινι τόπῳ ἢ ἀγγείῳ καθείρξοι ὡς μὴ διαχεῖσθαι , συσχηματίζεται τῷ περιέχοντι , τὸ δὲ ὕδωρ καὶ ὁ ἀὴρ ἐναργῶς φαίνεται · ἀδύνατον ἄρα μένειν τὰ τῶν στοιχείων σχήματα ταῦτα . εἰ δὲ μεταρρυθμίζεται καὶ ἀποβάλλει τὰ σχήματα τοῖς περιέχουσι σχημα - τιζόμενα , ἀκολουθεῖ τὸ μηκέτι αὐτὰ ὕδωρ ἢ πῦρ εἶναι , εἴπερ τούτοις ἦν τοῖς σχήμασιν οὐσιωμένα . ὥστε , εἰ μήτε διαμένειν ἐν αὐτοῖς τὰ σχήματα δυνατὸν μήτε ἀποβάλλεσθαι , ἀνάγκη δὲ τούτων θάτερον , οὐκ ἄν ἔχοιεν ἴδια σχήματα ἀφωρισμένα . εἰ δὲ καὶ συρρέοντα φαίνεται ὅ τε ἀὴρ καὶ τὸ ὕδωρ , δῆλον , ὅτι οὐ φυλάττει τὸ οἰκεῖον σχῆμα · εἰ δὲ μὴ φυλάττει , οὐκ ἄν εἴη τὸ μὲν ἀὴρ τὸ δὲ ὕδωρ , εἴπερ ἐν τῷ τοιώσδε ἐσχηματίσθαι εἶχε τὸ ταῦτα εἶναι . ἔσται οὖν ἄλλα σώματα , ἃ οὔτε στοιχεῖα οὔτε ἐκ στοιχείων · ὅπερ ἄτοπον . ὥστε οὐκ ἄν ἔχοι σχήματα οἰκεῖα τὰ πρῶτα σώματα , ἀλλ’ ἔοικε , φησίν , ἡ φύσις αὐτῶν διὰ τοῦ ἀσχηματίστου σημαίνειν ἡμῖν τοῦτο , ὅπερ καὶ κατὰ λόγον ἐστὶν αἰτιώδη , τὸ τὰ στοιχεῖα ταῦτα τὸν τῆς ὕλης ἔχειν λόγον πρὸς τὰ γινόμενα ἐξ αὐτῶν · ἡ γὰρ ὕλη “ δέχεται ἀεὶ πάντα καὶ μορφὴν οὐδεμίαν ποτὲ οὐδενὶ τῶν εἰσιόντων ὁμοίαν εἴληφεν οὐδαμῆ οὐδαμῶς’’ , ἵνα μὴ τὰ ἐνδιδόμενα εἴδη “ κακῶς ἀφομοιοῖ τὴν αὑτῆς παρεμφαίνουσα ὄψιν’’ · ταῦτα γὰρ ἐν τῷ Τιμαίῳ περὶ αὐτῆς γέγραπται . οὕτως οὖν καὶ τὰ στοιχεῖα ἐν τῇ τῶν συνθέτων σωμάτων γενέσει τῶν σχήμασιν οἰκείοις ἐναργῶς ἀφωρισμένων οὐδὲν οἰκεῖον σχῆμα συνεισφέρειν προσήκει . εἰπὼν δέ , ὅτι καὶ τὰ στοιχεῖα δεῖ νομίζειν ὥσπερ ὕλην εἶναι τοῖς συνθέτοις , τεκμήριον ἐπήγαγε τούτου τὸ δύνασθαι μεταβάλλειν εἰς ἄλληλα χωριζομένων τῶν κατὰ τὰ πάθη διαφορῶν · διὰ γὰρ τὸ ὕλη πως εἶναι καὶ αὐτὰ δύναται μεταβάλλειν εἰς ἄλληλα , οὐ πάντη δὲ σωζόμενα · οὕτω γὰρ ἄν ἦν ἄντικρυς ἡ πρώτη ὕλη · ἀλλὰ χωριζόμενα τῶν κατὰ τὰ πάθη διαφορῶν καὶ κατὰ τὴν ἐν αὑτοῖς ὕλην ἀπ’ ἄλλων εἰς ἄλλα μεταβαίνοντα . οὕτω μὲν ἐνταῦθα βραχέως ἐνεδείξατο τὸν τρόπον τῆς ἐξ ἀλλήλων τῶν στοιχείων γενέσεως , ὅτι μενούσης μὲν τῆς ὕλης τῶν δὲ κατὰ τὰ πάθη διαφορῶν ὑπαλλαττομένων ἐξ ἀλλήλων γίνεται τὰ στοιχεῖα · τοῦτο δὲ ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς ἀποδείξει . Εἴποιεν δὲ ἂν οἱ τὰ πρῶτα σώματα σχηματίζοντες , ὅτι τῆς ὅλης μενούσης τῶν δὲ κατὰ τὰ σχήματα διαφορῶν πρώτων ἐπαλλαττομένων ἡ ἐξ ἀλλήλων τῶν στοιχείων γίνεται γένεσις . ὁ δὲ Πρόκλος καὶ πρὸς τὸ ἕβδομον ἐπιχείρημα τοῦτο ἐνιστάμενος τὸ μὴ συγχωροῦν ἔχειν ἴδιον σχῆμα τὰ στοιχεῖα , εἴπερ μήτε μόνιμον αὐτὸ δυνατὸν ἔχειν μήτε ἀποβαλλόμενον , “ οὐχ αἱ ὁλότητες , φησί , τῶν τεσσάρων τούτων σωμάτων τούτοις τοῖς σχήμασιν ἐσχηματισμέναι εἰσίν , ἀλλὰ τὰ τούτων στοιχεῖα τὰ μικρὰ ἐκεῖνα καὶ ἀόρατα , ἐξ ὧν συνελθόντων τὰ αἰσθητὰ γίνεται ταῦτα πῦρ καὶ ὕδωρ καὶ τὰ λοιπά , τὰ δὲ ὅλα ἐσφαίρωται συνεξομοιούμενα τῷ οὐρανῷ πανταχόθεν · ἕκαστα γὰρ ἔχει τι κρεῖσσον τῆς ἑαυτῶν ἰδιότητος ἐκ τῶν θειοτέρων , ὥσπερ καὶ τὴν κύκλῳ κίνησιν τὰ τῷ οὐρανῷ πλησιάζοντα . δῆλον οὖν , ὅτι τὰ πέρατα τῶν πυραμίδων τὰ πρὸς τῷ περιέχοντι , κἄν ἐπιπέδων ᾖ τριγώνων , ἀλλὰ κυρτοῦται σφιγγόμενα , ἵνα ἐφαρμόσῃ τῇ κοιλότητι τοῦ οὐρανοῦ , τὰ δὲ μέρη ὅταν ἐν ἄλλοις ὄντα οἷον ἐν ἀγγείοις συσχηματίζηται ἐκείνοις , οὐκ ἀπόλλυται τὸ τῶν στοιχείων σχῆμα . καὶ γὰρ τὰ περιέχοντα , φησίν , ἐξ εὐθυγραμμικῶν ἐστι στοιχείων καὶ οὐδὲν κωλύονται ἐφαρμόζειν ἀλλήλοις · ἡμεῖς δὲ οἰόμενοι κυλινδρικὰς ἢ σφαιρικὰς τῶν περιεχόντων ὁρᾶν τὰς ἐπιφανείας διὰ τὸ λεληθέναι ἐξ εὐθυγράμμων καὶ αὐτὰς οὔσας ἀποροῦμεν · ἦν δὲ ἄρα πάντα καὶ τὰ περιέχοντα , ἐξ ὧν καὶ τὰ περιεχόμενα , καὶ ἐφαρμόζεται πάντα ἀλλήλοις κατὰ τὰ ἐπίπεδα.’’ μήποτε δὲ τοῦτο ῥητέον , ὡς , εἰ τὰ περιέχοντα ὑπὸ τέχνης ἢ φύσεως βιασθέντα σφαιρικὰ γέγονεν , οὐδὲν θαυμαστὸν καὶ ὑπ’ ἐκείνων τὰ περιεχόμενα εὔπλαστα ὄντα κυρτοῦσθαι . p . 306b22 Πρὸς δὲ τούτοις πῶς ἐνδέχεται ἕως τοῦ ἀναιροῦντας αὐτοὺς ὄψεται τὴν γένεσιν ἑκτῶν ὄντων . Ὄγδοον τοῦτο κοινῶς πρὸς τοὺς συνθέσει μεγεθῶν εἴτε τῶν ἀτόμων , ὡς οἱ περὶ Δημόκριτον λέγουσιν , εἴτε τῶν ἐπιπέδων , ὡς ὁ Τίμαιος , τὴν ἐξ ἀλλήλων γένεσιν τῶν σωμάτων ποιοῦντας καὶ δείκνυσιν αὐτοὺς καὶ ἀναιροῦντας ὅλως τὴν γένεσιν . πῶς γάρ , φησίν , ἐνδέχεται σάρκα ἢ ὀστοῦν ἢ ὁτιοῦν ἄλλο τῶν συνεχῶν γενέσθαι σωμάτων , εἴπερ μήτε ἐκ τῶν στοιχείων ἐνδέχεται γενέσθαι μήτε ἐκ τῶν ἐπιπέδων ; στοιχεῖα δὲ λέγει κατὰ μὲν Δημόκριτον τὰς ἀτόμους , κατὰ δὲ τὸν Τίμαιον τὰ πρῶτα τέσσαρα σώματα πυραμίδα καὶ κύβον καὶ τὰ λοιπά . εἰ γὰρ ἐκ μὲν τῆς τῶν στοιχείων τούτων συνθέσεως κατὰ ἁφὴν συγκειμένων συνεχὲς οὐ γίνεται , τὰ δὲ σώματα συνεχῆ ἐστι , τὰ σώματα οὐκ ἂν εἴη ἐκ τῆς τῶν στοιχείων συνθέσεως γινόμενα · ἐν δευτέρῳ σχήματι ἡ συναγωγή . ἔτι δέ . φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , ἐν τῇ πρὸς ἄλληλα ἀφῇ οὐκ ἐκπληροῖ τὸν τόπον τὰ στοιχεῖα οὔτε τὰ ἄτομα οὔτε πάντα τὰ σχήματα , ἀλλ’ ἀνάγκη κενὸν εἶναι μεταξύ , ὡς εἴρηται πρότερον . ἀλλὰ τοῦτο μὲν τὸ εἶναι κενὸν οὐ δοκεῖ τοῖς περὶ Δημόκριτον ἄτοπον εἶναι , ἐκεῖνο δὲ καὶ τούτοις καὶ τοῖς ἄλλοις ἀκολουθεῖ τὸ μὴ γίνεσθαι τὸ συγκείμενον συνεχές . ἀλλ’ εἶπεν ἄν τις ἴσως , ὅτι τὰ ἐπίπεδα διὰ τὸ ἀβαθῆ εἶναι ῥᾷον δύναται συνεχίζεσθαι · ἀλλὰ τὰ στοιχεῖα , φησί , τουτέστι πυραμὶς καὶ τὰ λοιπά , γεννᾶται τῇ τῶν ἐπιπέδων συνθέσει , ἀλλ’ οὐ τὰ ἐκ τῶν στοιχείων συντιθέμενα σώματα · εἰ οὖν μήτε ἐκ τῶν στοιχείων μήτε ἐκ τῶν ἐπιπέδων , οὐκ ἄν γένοιτο κατ’ αὐτοὺς σῶμα συνεχές . εἰ οὖν τις , φησί , μὴ ἐκ παρόδου τοὺς λόγους τοὺς περὶ τοῦ στοιχείου λεγομένους ἀποδέχοιτο , ἀλλ’ ἐννοεῖ , ὡς , εἴπερ ἔστι γένεσις , τὰ σώματά ἐστι τὰ γινόμενα , τὰ δὲ σώματα συνεχῆ ἐστι , τὰ δὲ συνεχῆ οὐκ ἄν γένοιτο κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον , ὃν λέγουσιν , ἀναιροῦντας αὐτοὺς ὄψεται γένεσιν ἑκτῶν ὄντων . ’0 δὲ Πρόκλος καὶ πρὸς ταῦτα ῾ οὐκ ἐξ ἀέρος , φησί , μόνου οὐδὲ ἐξ ὕδατος μόνου γίνεται σύνθεσις · ἐν τούτοις οὖν τὰ σμικρομερέστερα μεταξὺ τῶν μεγαλομερεστέρων χωροῦντα συμπληροῖ τὸν τόπον καὶ οὐδὲν ἀπολείπει κενόν . εἰ δὲ παράθεσίς ἐστι , φησί , καὶ οὐχ ἕνωσις , μὴ θαυμάσῃς · ἔδει γὰρ αὐτὰ καὶ διάλυτα εἶναι ἀπ’ ἀλλήλων . εἰ δὲ καὶ παρακείμενα , φησί , δυσαπόσπαστά ἐστιν ἀλλήλων , οὐδὲ τοῦτο θαυμαστόν · ἡμῖν γὰρ ἔστι τοιαῦτα τοῖς ἐκ μαλακῶν τῶν ἔξωθεν ἐπιχειροῦσι θλίβειν τὰ ἐκείνων μὴ πεφυκότων εἴκειν τῶν ἐκ μειζόνων ἐπιπέδων τοῖς ἐκ τῶν ἐλαττόνων καὶ τῶν ἐκ στασιμωτέρων τοῖς ἐκ τῶν εὐκ̓ινητοτέρων.’’ Καὶ ταῦτα μὲν εἰρήσθω μετρίως πρὸς Ἀλέξανδρον μάλιστα λέγοντα μὴ ἐκπληροῦσθαι τὸν τόπον ἐν τῇ τῶν ἀτόμων ἢ τῶν σχημάτων συνθέσει · ἡ δὲ τοῦ Ἀριστοτέλους ἔνστασις ἡ λέγουσα σάρκα καὶ ὀστοῦν καὶ τὰ τοιαῦτα συνεχῆ εἶναι , μὴ γίνεσθαι δὲ ἐξ ἁπτομένων συνεχές , τὰ δὲ ἐσχηματισμένα στοιχεῖα κατὰ ἁφὴν συγκεῖσθαι , πῶς ἐκ τῶν εἰρημένων λύεται ; ἢ φαίνεται ὁ φιλόσοφος μὴ ἐνδοὺς τῷ κυρίως συνεχῆ καὶ ἡνωμένα εἶναι τὰ σώματα πάλιν εἰς τὰ ἐξ ὧν συνετέθη διαλυόμενα ; μήποτε γὰρ οὐδὲ κατὰ τοὺς στοιχεῖα τὰ τέσσαρα λέγοντας πρῶτα , πῦρ καὶ γῆν καὶ . τὰ μεταξύ , συνεχῆ κυρίως ἐξ αὐτῶν καὶ ἡνωμένα τὰ σώματα γίνεται , ἀλλὰ ταῦτα μὲν παρεμπλέκεται ἀλλήλοις κατὰ μικρὰ συγκεκομμένα , τὸ δὲ ἓν τῆς σαρκὸς ἢ τοῦ ὀστέου εἶδος ἐπιγινόμενον τὴν δοκοῦσαν συνέχειαν καὶ ἕνωσιν ἐμποιεῖ , ὅπερ καὶ τοῖς χρώμασι τοῖς κατὰ μικρὰ παρακειμένοις συμβαίνει ἕν τι μικτὸν εἶδος αὐτοῖς ἐπιφαίνεσθαι · τοιαῦτα γὰρ καὶ ἱμάτια εἶδον ἐκ διαφόρων χρωμάτων τοὺς στήμονας ἔχοντα καὶ τὴν κρόκην . κἂν παρακείμενα οὖν ἀλλήλοις τὰ τέσσαρα στοιχεῖα τὰς ποιότητας διαδίδωσι καὶ ἀλλοιοῖ πως ἄλληλα πρὸς ἑαυτά , ἀλλὰ τά γε σώματα αὐτὰ οὐ χωρεῖ δι’ ἀλλήλων οὕτε ἥνωται πρὸς ἄλληλα οὔτε μετέβαλεν εἰς ἄλληλα τελέως . δηλοῖ δὲ τὸ ἐν τῇ φθορᾷ χωρίζεσθαι πάλιν τὰ στοιχεῖα καὶ ἕκαστον εἰς τὴν οἰκείαν ὁλότητα χωρεῖν ὡς ἐνεργείᾳ ἐνυπάρχοντα . εἰ γὰρ ἐν τῇ συνἐσται θέσει ἀπώλεσεν ἕκαστον τὸ ἑαυτοῦ εἶδος πῶς ἐν | τῇ φθορᾶ τοῦ συνθέτου πάλιν αὐτὸ ἀπολαμβάνει ; κὰν γὰρ ἐν τῷ συνθέτῳ μεταβάλλει εἰς ἄλληλά τινα καὶ τό τε ὕδωρ τὸ ἐν ἡμῖν ἐξαεροῦται καὶ ὁ ἀὴρ ἐκφλογοῦται , ἀλλὰ τά γε σώματα αὐτῶν ἁφῇ συνῆπται , καί τι πάντως ἐστὶ καὶ τῇ κόλλῃ τῇ κατὰ τὰς τέχνας ἀνάλογον · οὐδὲ ἡ κόλλα δὲ συνεχῆ ποιεῖ · οὐδὲ γὰρ ἀφανίζει τῶν κολλωμένων τὰ πέρατα · ἀλλ’ ὥσπερ πλειόνων λαμπάδων συνιουσῶν ἡ πασῶν φλὸξ μίγνυται καὶ μία εἶναι δοκεῖ , χωριζομένων δὲ τῶν λαμπάδων συναποσπᾶται ἡ οἰκεία ἑκάστης φλὸξ καὶ τὸ ἀπὸ τῆς φλογὸς φῶς , οὕτω καὶ ἡ τῶν τεσσάρων στοιχείων σύνοδος τῶν σωμάτων παρακειμένων καὶ συναλλοιούντων ἄλληλα ταῖς ποιότησι μίαν ἐπιπρέπειαν ἐμφαίνει , ὥσπερ καὶ τὸ ἀπὸ διαφόρων ψόφων συγκείμενον μέλος τῇ κατὰ μικρὰ παραθέσει κεκραμένον καὶ ἓν εἶναι δοκοῦν . τοιοῦτον γάρ τι καὶ ἡ λεγομένη κρᾶσίς ἐστι σωμάτων ἀλλήλοις παρακειμένων , ἕως ἄν παρακέηται , συναλλοίωσις . p . 306b29 Ἀλλὰ μὴν καὶ πρὸς τὰ πάθη τε καὶ τὰς δυνάμεις ἕως τοῦ ἐν δὲ τῷ οἰκείῳ κύβος . Ἔνατον ἐπιχείρημα τοῦτο τὴν τῶν σχημάτων ὑπόθεσιν ἐλέγχον ὡς οὐ τυγχάνουσαν τοῦ σκοποῦ , δι’ ὃν ὑπετέθη · καὶ γὰρ πρὸς τὰ πάθη καὶ τὰς δυνάμεις καὶ τὰς κινήσεις , <εἰς> ἂ μάλιστα βλέψαντες οὕτως ἐσχημάτισαν , ἀσύμφωνα τὰ σχήματα τοῖς σώμασίν ἐστι . λέγει δὲ πάθη μὲν τὰς παθητικὰς καλουμένας ποιότητας , οἷον θερμότητας , ψύξεις καὶ τὰς τοιαύτας , δυνάμεις δέ , καθ’ ἃς ἡ κατὰ φύσιν κίνησις , βαρύτητας , κουφότητας , κινήσεις δὲ τὰς κατὰ τόπον · ἢ δυνάμεις μὲν τὰς τῶν ποιούντων πρὸς τὸ ποιεῖν παρασκευάς , οἷον καθ’ ἣν θερμαίνει τὸ θερμαῖνον , πάθος δέ , καθ’ ὃ θερμαίνεται τὸ θερμαινόμενον , κίνησις δὲ ἡ μεταξὺ ἀμφοῖν , ἡ θέρμανσις . ἀλλ’ ἐν μὲν τοῖς ὑστέροις οὕτω μᾶλλον αὐτὰ διαιρεῖ , νῦν δὲ κατὰ τὴν προτέραν εἰρημένην ἐπιβολήν . πρῶτον οὖν παραδίδωσιν , ὅπως εἰς ταῦτα βλέποντες διένειμαν τὰ σχήματα τοῖς σώμασι , καὶ οὕτως , ὅτι μὴ τυγχάνουσι τοῦ σκοποῦ , δείκνυσιν . ἐπεὶ γὰρ εὐκίνητον , φησίν , ἐστι τὸ πῦρ καὶ θερμαντικὸν καὶ καυστικόν , οἱ μὲν περὶ Δημόκριτον ἐποίησαν αὐτὸ σφαῖραν , οἱ δὲ τὰ ἐπίπεδα πυραμίδα · καὶ γὰρ ἡ μὲν σφαῖρα εὐκίνητος διὰ τὸ κατὰ σημεῖον ἅπτεσθαι τοῦ ὑποκειμένου ἐπιπέδου καί , ὡς ὁ Πλάτων φησίν , ἐπὶ σμικροτάτου ποδὸς βαίνειν , ἡ δὲ πυραμὶς διὰ τὸ ὑπὸ τριγώνων περιέχεσθαι , ἅπερ ἐλάχιστά ἐστι τῶν εὐθυγράμμων σχημάτων , καὶ διὰ τοῦτο ἕδραν ἐλαχίστην ἔχουσα καὶ ἡ πυραμὶς ἥκιστα βέβηκε . καὶ μέντοι ἀνόμοιον ὃν τὸ τρίγωνον ἑαυτῷ διὰ τὸ μὴ ἔχειν γωνίας γωνίαις ἀντιρρόπους καὶ πλευρὰς πλευραῖς , ὡς τὸ τετράγωνον , ἀλλὰ πλευρὰς γωνίαις , εὐκόλως ῥέπει καθάπερ ἐν ζυγῷ διὰ τὴν ἀνομοιότητα τῶν ἀπ’ ἐναντίας . καὶ θερμαντικώτατα καὶ καυστικώτατα ταῦτα τὰ σχήματα δοκεῖ , διότι καίει μὲν καὶ θερμαίνει ταῖς γωνίαις , ὥς φασι , τὰ σώματα διακρίνοντα καὶ διαιροῦντα λεπτομερῶς , ἔστι δὲ ἡ μὲν πυραμὶς ὀξυγωνιώτατον , τὸ δὲ σφαιρικὸν ὅλον γωνία · εἰ γὰρ τὸ συγκεκαμμένον ἐστὶ γωνία , ἡ δὲ σφαῖρα καθ’ ὅλην ἑαυτὴν συγκέκαμπται , εἰκότως ὅλη γωνία λέγεται . εἰπὼν οὖν , ὅπως ἐφαρμόζουσι τὰ πάθη καὶ τὰς κινήσεις τοῖς σώμασι , δείκνυσιν , ὅτι κατὰ τὴν κίνησιν ἀμφότεροι διημαρτήκασι τοὐ σκοποῦ καὶ οἱ σφαῖραν καὶ οἱ πυραμίδα τὸ πῦρ ποιήσαντες διὰ τὸ εὐκίνητον . κἄν γὰρ εὐκινητότατα ταῦτα τῶν σχημάτων ᾖ διὰ τὸ ἐλαχίστῳ ἅπτεσθαι τοῦ ὑποκειμένου καὶ ἥκιστα βεβηκέναι , ἀλλὰ κατὰ τὴν τοῦ πυρὸς κίνησιν οὐ μόνον εὐκίνητα οὐκ ἔστιν , ἀλλ’ οὐδὲ ἔχει ὅλως αὐτήν . ἡ μὲν γὰρ τοῦ πυρὸς κίνησις ἄνω καὶ κατ’ εὐθεῖάν ἐστι , ταῦτα δὲ εὐκίνητα κατὰ κύλισιν · εὐπερίτρεπτα γάρ ἐστι καὶ εὐμετακύλιστα . τί οὖν ὄφελος τούτων τῶν σωμάτων πρὸς εὐκινησίαν πυρός ; ἔπειτα , φησίν , εἰ διὰ τοῦτο κύβος ἐστὶν ἡ γῆ διὰ τὸ βεβηκέναι καὶ μένειν , ἐπειδὴ μόνιμον τοῦτο τὸ σχῆμα , ἕκαστον δὲ τῶν στοιχείων ἐν μὲν τῷ οἰκείῳ τόπῳ μένει κατὰ φύσιν , κινεῖται δὲ ἐκ τοὐ ἀλλοτρίου ἐπὶ τὸν οἰκεῖον μὴ κωλυόμενον , δῆλον , ὅτι ἕκαστον τῶν στοιχείων ἐν τῷ ἀλλοτρίῳ τόπῳ σφαῖρά ἐστιν ἢ πυραμίς , ἐν δὲ τῷ οἰκείῳ κύβος . συνά ξεις τὸν λόγον οὕτως · καὶ πῦρ καὶ 77 ] καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ἐν τῷ οἰκείῳ τόπῳ μένει · τὸ μένον κύβος · ἕκαστον ἄρα τῶν τεσσάρων ἐν τῷ οἰκείῳ τόπῳ κύβος ἐστί . καὶ πάλιν · ἕκαστον ἐν τῷ ἀλλοτρίῳ τόπῳ κινεῖται · τὸ κινούμενον σφαῖρα ἢ πυραμίς · ἕκαστον ἄρα ἐν ἀλλοτρίῳ τόπῳ σφαῖρα ἢ πυραμίς · ὥστε καὶ τὸ πῦρ ἔσται κύβος καὶ ἡ γῆ σφαῖρα . Ἐπιστῆσαι δὲ ἄξιον , ὅτι καὶ ὁ Ἀριστοτέλης οἶδεν τὸν Πλάτωνα μόνιμον νομίζοντα τὴν γῆν , εἴπερ διὰ τοῦτο κύβον αὐτὴν ἔλεγεν διὰ τὸ βεβηκέναι καὶ μένειν , ὥστε , ὅτε ἐν τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ ἰλλομένην καὶ κινου - μένην τὴν γῆν ὑπὸ τοῦ Τιμαίου λέγεσθαι εἶπε , πρὸς τοὺς οὕτω τὰ τοῦ Τιμαίου ἐκδεχομένους ἀπήντησεν . Ἀλλ’ ἴδωμεν , τί καὶ πρὸς ταύτην τὴν ἐπιχείρησιν ἀντέθηκε Πρόκλος . λέγει τοίνυν , ὅτι , κἄν ἐν τοῖς οἰκείοις τόποις ᾖ τὰ στοιχεῖα , οὐκ ἄνευ κινήσεως ἐστι τά γε ἐκ τῶν εὐκινήτων σχημάτων συγκείμενα · σείονται γὰρ αἱ πυραμίδες ἀεὶ διὰ τὴν ἀνομοιότητα τῆς κορυφῆς πρὸς τὴν βάσιν . οὕτω δὲ καὶ τὰ τοῦ ἀέρος στοιχεῖα καὶ ταῦτα ἐν οἰκείῳ τόπῳ ὄντος ἀεὶ ῥέουσιν ἔοικε , καὶ τὰ τοῦ ὕδατος ἀεὶ κυλινδεῖσθαι φιλεῖ · προστυγχάνουσαι γὰρ αἱ κορυφαὶ ταῖς τῶν ὁμοίων βάσεσι καὶ κρουόμεναι σαλεύουσι τὸ ὅλον , ἐν ᾧ ἔστι τόπῳ ἕκαστον . κινούμενα δὲ οὕτω κυκλικὴν I μιμεῖται φορὰν 293b οὐκ ἀπὸ τοῦ μέσου οὐδὲ ἐπὶ τὸ μέσον φερόμενα , ἀλλὰ περὶ ἄλληλα τρεπόμενα ἐν τῷ αὑτῶν τόπῳ , τὰ δὲ τῆς γῆς στοιχεῖα μένει , διότι τὰς κορυμὰς ἔχει ταῖς βάσεσι τὰς αὐτάς , δρᾶ δὲ οὐδὲν τὸ ὅμοιον εἰς τὸ ὅμοιον , εἴτε κατὰ σχῆμα εἴτε κατὰ δύναμιν εἴτε κατὰ μέγεθος ἔχει τὴν ὁμοιότητα . p . 307a13 Ἔτι δέ , εἰ θερμαίνει καὶ καίει τὸ πῦρ ἕως τοῦ τοῦτο δὲ ὅτι ἐστὶ ψεῦδος , φανερόν . Δείξας , ὅτι ταῖς κινήσεσιν οὐ συμφωνεῖ τὰ σχήματα , ἐφεξῆς δείκνυσιν , ὅτι οὐδὲ ταῖς παθητικαῖς ποιότησιν . εἰ γὰρ διὰ τὰς γωνίας θερμαίνει τὸ πῦρ , καί ἐστιν ἡ γωνία θερμαντικὸν τῷ τμητικὸν εἶναι · οὕτω γὰρ καὶ ὁ Πλάτων τὸ θερμὸν οἷον τεμόν τι ὁμολογεῖ τοῦ ρ παρεμβληθέντος διὰ τὴν κίνησιν · εἰ πάντα ἔχει τὰ στοιχεῖα γωνίας , πάντα ἄν εἴη τμητικὰ καὶ θερμαντικὰ καὶ μόνον ἄρα διοίσει τῷ μᾶλλον καὶ ἧττον ἄλλο ἄλλου θερμαίνειν . ἀλλὰ μὴν τοῦτο ψεῦδος , ὡς δῆλον ἐκ τοῦ τινα τῶν στοιχείων μὴ μόνον μὴ θερμαίνειν ἀλλὰ καὶ ψύχειν · ψεῦδος ἄρα καὶ τὸ ἡγούμενον , ὅτι διὰ τὰς γωνίας θερμαίνει τὸ πῦρ . Λέγει δὴ καὶ πρὸς τοῦτο τὸ δέκατον ὁ Πρόκλος , ὅτι κακῶς εἴληπται τὸ τὴν γωνίαν εἶναι θερμαντικήν , καὶ τούτῳ τὸ ψεῦδος ἠκολούθησεν . ὁ γὰρ Τίμαιος , ὅτι μὲν ὀξύ τι τὸ πάθος τοῦ θερμοῦ καὶ διαιρετικόν , παρὰ τῆς αἰσθήσεως ἔλαβε , τέμνει δὲ τὸ τέμνον οὐ γωνίᾳ ἁπλῶς , ἀλλ’ ὀξύτητι μὲν γωνίας λεπτότητι δὲ πλευρᾶς · οὕτω γὰρ καὶ · αἱ τέχναι τὰ τμητικὰ ποιοῦσιν ὄργαν , καὶ ἡ φύσις τῶν ἐν τοῖς ὀδοῦσι τομέων καὶ τὰς γωνίας ὤξυνε καὶ τὰς πλευρὰς ἐλέπτυνε τοὺς μασητῆρας πλατύνασα . χρεία δὲ καὶ ταχείας κινήσεως . οὐκ ἄρα τῇ γωνίᾳ ἁπλῶς δοτέον τὴν τοιαύτην δύναμιν , ἀλλὰ τῇ ὀξύτητι τῆς γωνίας νυττούσῃ καὶ τῇ λεπτότητι τῆς πλευρᾶς τεμαχιζούσῃ καὶ τῷ τάχει τῆς κινήσεως · δεῖ δὲ προσεῖναι καὶ μέγεθος , ὡς ἐν πυραμίδι , ἵνα βιαζόμενον εἰσδύῃ . εἰ οὖν ἐν μόνῳ τῷ πυρὶ γωνίας ἐστὶν ὀξύτης καὶ πλευρᾶς λεπτότης καὶ τάχος κινήσεως , εἰκότως τοῦτο μόνον θερμόν , καὶ τοῦτο δὲ οὐ πᾶν , ἀλλὰ τὸ ἐκ μειζόνων πυραμίδων . διόπερ , ὥς φησιν ὁ Τίμαιος , ἔστι τι πῦρ φωτίζον μὲν οὐ καῖον δὲ διὰ τὸ ἐκ σμικροτάτων εἶναι στοιχείων , καὶ κατὰ τοῦτο ὁρατόν ἐστι τὸ πῦρ . Τάχα δὲ οὐδὲν ἄν εἴη χεῖρον καὶ αὐτὴν τοῦ Πλάτωνος παραθέσθαι τὴν λέξιν ἔχουσαν οὕτω · “ πρῶτον μὲν οὖν , ᾗ πῦρ θερμὸν λέγομεν , ἴδωμεν οὕτως σκοποῦντες τὴν διάκρισιν καὶ τομὴν αὐτοῦ περὶ τὸ σῶμα ἡμῶν γινομένην ἐννοηθέντες . ὅτι μὲν γὰρ ὀξύτητι τὸ πάθος , πάντες σχεδὸν αἰσθανόμεθα , τὴν δὲ λεπτότητα τῶν πλευρῶν καὶ γωνιῶν ὀξύτητα τῶν τε μορίων σμικρότητα’’ , ὡς πρὸς τὰ ἄλλα δηλονότι , “ καὶ τῆς φορᾶς τάχος , οἷς πᾶσι σφοδρὸν ὂν καὶ τομὸν ὀξέως τὸ προστυχὸν ἀεὶ | τέμνει , λογιστέον αναμιμνησκομενοις τὴν τοῦ σχήματος αὐτοῦ γένεσιν , ὅτι μάλιστα ἐκείνη καὶ οὐκ ἄλλη φύσις διακρίνουσα ἡμῶν κατὰ σμικρά τε τὰ σώματα κερματίζουσα τοῦτο , ὃ νῦν θερμὸν λέγομεν , εἰκότως τὸ πάθημα καὶ τὸ ὄνομα παρέσχεν.’’ p . 307.119 Ἅμα δὲ συμβήσεται καὶ τὰ μαθηματικὰ σώματα ἕως τοῦ ἀλλ᾿ οὐχ ἁπλῶς οὕτω λεκτέον , ὡς λέγουσιν . Ἑνδέκατον τοῦτο ἐπιχείρημα εἰς πολλὴν ἀπάγον ἀτοπίαν καὶ κωμῳδίαν τὸν λόγον . εἰ γὰρ διὰ τὰς γωνίας καίει καὶ θερμαίνει τὸ πῦρ , συμβήσεται καὶ τὰ μαθηματικὰ σώματα καίειν καὶ θερμαίνειν . καὶ τάχα ἐπὶ τούτων οὐδὲ τὸ τὴν ὀξύτητα τῶν γωνιῶν αἰτιᾶσθαι βοηθεῖ τι τῷ λόγῳ · καὶ γὰρ ἐν τοῖς μαθηματικοῖς ἐστιν ὀξεῖα γωνία καὶ πυραμίδες καὶ σφαῖραι καὶ αὗται ἄτομοι , ὥσπερ καὶ αἱ ὑπὸ τούτων ὑποτιθέμεναι , τουτέστι μὴ διαιρούμεναι εἰς ὅμοια τῷ ὅλῳ · οὔτε γὰρ ἡ σφαῖρα εἰς σφαίρας οὔτε ἡ πυραμὶς πάντως εἰς πυραμίδας . ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο ὁμοιότης ἄν εἴη καὶ ἔτι μᾶλλον , εἰ οὐσίαι τινές εἰσι κεχωρισμέναι τὰ μαθηματικά , ὡς ἐν τῇ Μετὰ τὰ φυσικὰ πρὸς Πλάτωνα ὡς οὕτω λέγοντα ἀπετείνετο . εἰ δὲ καὶ ἔστιν ἄτομα μεγέθη καὶ ἀπαθῆ καὶ ἄποια , ὡς οἱ περὶ Δημόκριτον ἔλεγον καὶ Ξενοκράτης τὰς ἀτόμους γραμμὰς ὑποτιθέμενος , ἄντικρυς τοῖς μαθηματικοῖς ἄν ἦν ἐοικότα . εἰ δὲ τὰ μὲν ὑπ’ αὐτῶν ὑποτεθέντα θερμαίνει καὶ καίει κατὰ τὰς γωνίας , τὰ δὲ μαθηματικὰ ὁμοίως τούτοις ἐσχηματισμένα γωνίαις μηκέτι , λεκτέον τὴν διαφοράν , ἀλλ’ οὐχ ἁπλῶς οὕτω , τουτέστιν ὁλοσχερῶς καὶ ἀναιτίως , λεκτέον , ὡς λέγουσι · ζητοῦντες γὰρ τὴν διαφορὰν ἀποδοῦναι , δι’ ἣν τὰ μὲν φυσικὰ καίει , τὰ δὲ μαθηματικὰ οὔ , εὑρήσουσιν , ὅτι οὐχ αἱ γωνίαι αἴτιαι , αἵτινες οὐδὲν ἔλαττον καὶ ἐν τοῖς μαθηματικοῖς εἰσιν , ἀλλὰ τὰ πάθη , ὧν οὐδὲν τοῖς μαθηματικοῖς μέτεστι . Ταῦτα μὲν ὁ Ἀριστοτέλης , ὁ δὲ Πρόκλος πρὸς αὐτὰ καλῶς ὑπαντῶν τοῦτο ποιεῖ , ὅπερ ὁ Ἀριστοτέλης ἀπαιτεῖ , τὸ τὴν διαφορὰν ἀποδοῦναι ταῖς ὑποθέσεσιν ἀκολούθως , καθ’ ἣν ταῦτα μὲν καίει , τὰ δὲ μαθηματικὰ οὐ καίει . ὁ γὰρ Πλάτων καὶ ἔνυλα καὶ κινούμενα τὰ σχήματα ταῦτά φησιν εἶναι · διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τὸ ρ τῷ ὀνόματι προσκεῖσθαι κινήσεως ὄργανον ὑπάρχον . οὐ πᾶν οὖν τὸ γεγωνιωμένον θερμαντικόν , ἄν μὴ καὶ ὀξυγώνιον ᾖ καὶ τὰς πλευρὰς λελεπτυσμένον καὶ ἔτι μέντοι ἔνυλον καὶ εὐκίνητον . αὐτὸς δὲ τὰ μὲν πρῶτα δύο παραλιπὼν τὴν δεκάτην ἔνστασιν ἔπλασε , τὰ δὲ δύο τὰ τελευταῖα τὴν ἑνδεκάτην . p . 307a24 Ἔτι , εἰ τὸ καιόμενον πυροῦται ἕως τοῦ ἢ τὸν πρίονα εις πριονας . Δυοδέκατον καὶ τοῦτο σκωπτικόν . εἰ γὰρ τὸ πῦρ , φησί , πυραμίς ἐστιν ἢ σφαῖρα καὶ τῷ διαιρεῖν θερμαίνει καὶ πυροῖ , τὸ δὲ πυρούμενον καὶ καιόμενον πῦρ γίνεται , τὸ δὲ πῦρ σφαῖρά ἐστιν ἢ πυραμίς , ἀνάγκη τὸ καιόμενον γίνεσθαι σφαῖραν ἢ πυραμίδα . ἀλλὰ τὸ μὲν τέμνειν καὶ διαιρεῖν εὔλογον ἔστω συμβαίνειν τῷ σχήματι τῷ ὀξυγωνίῳ , τὸ δὲ ἑ ξ ἀνάγκης τὴν πυραμίδα ποιεῖν πυραμίδας ἢ τὴν σφαῖραν σφαίρας παντελῶς ἄλογον . τὸ δὲ ἄλογον ἡ τοῦ ὁμοίου μάλιστα δείξει παράθεσις · ὅμοιον γάρ , ὡς εἴ τις ἀξιοῖ ἢ τὴν μάχαιραν εἰς μαχαίρας διαιρεῖν τὸ διαιρούμενον ὑπ’ αὐτῆς ἢ τὸν πρίονα εἰς πρίονας . τὸ μὲν γὰρ τὸ πυρούμενον γίνεσθαι πῦρ τοῦ πυροῦντος κατ’ ἀλλοίωσιν εἰς ἑαυτὸ τὸ πυρούμενον μεταβάλλοντος οὐδὲν ἄτοπον , τὸ δὲ τὸ διαιροῦν καὶ τέμνον εἰς ἑαυτῷ ὅμοια τὸ διαιρούμενον διαιρεῖν τῶν ἀπεμφαινόντων ἐστί . Λέγει δὲ καὶ πρὸς τοῦτο ὁ Πρόκλος , ὅτι τὸ πῦρ πυρῶσαν τὸ καυθὲν διέλυσεν αὐτοῦ τὰ στοιχεῖα καὶ μετέβαλεν εἰς τὰ ἑαυτοῦ , ἡ δὲ μάχαιρα οὐκ εἰς τὴν οὐσίαν δρᾷ τοῦ τεμνομένου · οὐ γὰρ ἀναλύει τὴν οὐσίαν αὐτοῦ , ἀλλὰ τὸ ποσὸν ἐκ μείζονος ἔλαττον ποιεῖ διαιροῦσα · οὐδὲ γὰρ αὐτὴ κατ’ οὐσίαν ἔχει τὸ σχῆμα τοῦτο ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός . εἰ οὖν μηδὲν εἰς τὰ στοιχεῖα τοῦ τεμνομένου δρᾷ μηδὲ ἀμείβει τὸ εἶδος αὐτοῦ , πῶς ἄν εἰς ὅμοια ἑαυτῇ ποιήσαιτο τὴν διαίρεσιν ; ἀλλ’ ἔστω , φαίην ἄν , τὰ πυρούμενα διαλύεσθαι εἰς τὰ τρίγωνα , οἷον ὕδωρ καὶ ἀέρα καὶ τὰ στοιχεῖα αὐτῶν τά τε εἰκοσάεδρα καὶ τὰ ὀκτάεδρα , τί τὸ συντιθὲν τὰ τούτων τρίγωνα εἰς τὸ τοῦ πυρὸς σχῆμα τὴν πυραμίδα , ἵνα πολλαὶ τοιαῦται συναχθεῖσαι γένωνται πῦρ ; λέγει τοίνυν ὁ Πλατῶν , ὅτι , τὰ διαλυόμενα ὑπὸ τοῦ πυρὸς τρίγων ἕως μὲν ἄν εἰς ἄλλο εἶδος συστάντα , οἷον τὰ ἐξ εἰκοσαέδρων διαλυθέντα εἰς ὀκτάεδρα , διαιρετὸν μᾶλλον ὃν τῷ τοῦ πυρὸς διαιρετικῷ ὄντι μάχηται , λυόαενον οὐ παύεται , ἐὰν δὲ εἰς τὴν τοῦ πυρὸς φύσιν συστῇ , πέπαυται · τά γὰρ ὅμοια οὔτε ποιεῖ τι εἰς ἄλληλα οὔτε πάσχει ὑπ’ ἀλλήλων . καλὸν δὲ σὐτῶν ἀκοῦσαι τῶν τοὐ Πλάτωνος παγκάλων ῥημάτων · “ ᾧδε γὰρ δὴ λογισώμεθα αὐτὰ πάλιν , ὡς , ὅταν ἐν πυρὶ λαμβανόμενον τῶν ἄλλων ὑπ’ αὐτοῦ τι γένος τῇ τῶν γωνιῶν καὶ κατὰ τὰς πλευρὰς ὀξύτητι τέμνηται , ξυστὰν μὲν εἰς τὴν ἐκείνου φύσιν πέπαυται τεμνόμενον · τὸ γὰρ ὅμοιον καὶ ταὐτὸν αὑτῷ γένος ἕκαστον οὔτε τινὰ μεταβολὴν ἐμποιῆσαι δυνατὸν οὔτε τινά παθεῖν ὑπὸ τοῦ κατὰ ταὐτὰ ὁμοίως τε ἔχοντος · ἕως δ’ ἂν εἰς ἄλλο γινόμενον ἧττον ὂν κρείττονι μάχηται , λυόμενον οὐ παύεται’’ . δῆλον δέ , ὅτι οὐκ εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε ποτὲ μὲν εἰς τόδε τὸ σχῆμα ποτὲ δὲ εἰς ἄλλο συντίθεται τὰ ἐπίπεδα , ἀλλὰ τὸ διαλύον αὐτὰ τὴν μὲν πρὸς ἐκεῖνο τὸ σχῆμα , ὅπερ εἶχεν , ἐπιτηδειότητα , οἷον τὴν πρὸς τὸ εἰκοσάεδρον , ἀφανίζει παχυτέραν τινὰ οὖσαν καὶ θολωδεστέραν , πρὸς δὲ τὸ ἐγγὺς μεθίστησι καθαρώτερον τὸ τοῦ ἀέρος , καὶ πρῶτον εἰς ὀκτάεδρα συμπήγνυται , εἶτα καὶ ταῦτα ὑπὸ τοῦ πυρὸς διαλυόμενα καθαίρεται μᾶλλον καὶ λεπτύνεται καὶ γίνεται πρὸς πυραμίδος σύστασιν ἐπιτήδεια . δῆλον δέ , ὅτι , πρὸς ὃ ἄν εἶδος ἐπιτηδείως ἔχῃ σχήματος , τοῦτο καταδέχεται ῥᾳδίως , καὶ διὰ τοῦτο ἐξ ὕδατος ἀὴρ πρῶτον γίνεται καὶ τότε ἐξ ἀέρος πῦρ . p . 307a31 Ἔτι δὲ γελοῖον τὸ πρὸς τὸ διαιρεῖν μόνον ἕως τοὺ ἢ μᾶλλον ἐπὶ τὸ συγκρίνειν . Τρισκαιδέκατον μέμφεται τοῖς τῷ διαιρετικῷ μόνον ἀλλὰ μὴ τῷ συγκριτικῷ μᾶλλον τὸ πῦρ Χαρακτηρίζουσιν ἢ ἀμφοτέροις . δοκεῖ γάρ , φησίν , μᾶλλον συγκρίνειν καὶ συνορίζειν ἢ διακρίνειν , εἴπερ διακρίνει μὲν τὰ μὴ ὁμόφυλα , ὅταν χρυσὸν ἀργύρου διαχωρίζῃ ἢ τὴν σκωρίαν ἀποκαθαίρῃ τοῦ σιδήρου , συγκρίνει δὲ τὰ ὁμόφυλα . εἰ οὖν τιμιώτερον τοῦτο , προηγουμένην ἄν εχοι ταύτην τὴν ἐνέργειαν τὸ πῦρ , ἡ δὲ διάκρισις κατὰ συμβεβηκός · συγκρῖνον γὰρ τὸ ὁμόφυλον ἐξαιρεῖ τὸ ἀλλότριον · ὥστε , φησίν , ἢ πρὸς ἄμφω ἐχρῆν ἀποδοῦναι τὸ σχῆμα τῷ πυρί , εἴπερ ἄμφω ἐνεργεῖ συγκρῖνον τε καὶ διακρῖνον , ἢ μᾶλλον ἐπὶ τὸ συγκρίνειν , εἴπερ τοῦτο μὲν καθ’ αὑτὸ ποιεῖ , διακρίνει δὲ κατὰ συμβεβηκός . Πρὸς δὲ τοῦτον ἐνίσταται τὸν λόγον ὁ Πρόκλος τοὐναντίον λέγων ἀληθὲς εἶναι , διακρίνειν μὲν καθ’ αὑτὸ τὸ πῦρ , συγκρίνειν δὲ κατὰ συμβεβηκός · τῷ γὰρ ἐξαιρεῖν τὰ ἀλλότρια τοῖς ὁμοίοις τὴν πρὸς ἄλληλα σύνοδον καὶ τὴν εἰς ταὐτὸ ῥοπὴν ἐξευμαρίζει . πάντα γοῦν τὰ πύρια κατὰ πάσας τὰς αἰσθήσεις διακριτικὴν ἔχει δύναμιν · τὴν μὲν γὰρ ἁφὴν διακρίνει τὸ θερμόν , τὴν δὲ ὄψιν τὸ λαμπρόν , τὴν δὲ γεῦσιν τὸ δριμύ , καὶ τὰ φάρμακα δὲ πάντα , ὁπόσα πύρια , διαφορητικὴν ἔχει τὴν δύναμιν . ἔτι δὲ πᾶν μὲν τὸ συγκρῖνον περιίστασθαι βούλεται τὸ συγκρινόμενον συνωθοῦν αὐτό , τὸ δὲ πῦρ οὐχὶ περιίστασθαι , ἀλλὰ δύνειν κατὰ τῶν σωμάτων ἐθέλει . προστίθησι δέ , ὅτι καὶ κατὰ τοὺς μὴ σχηματίζοντας τὰ στοιχεῖα λεπτομερὲς μᾶλλον νενόμισται τὸ πῦρ , τὸ δὲ τοιοῦτον διακριτικὸν μᾶλλόν ἐστιν εἰσδυόμενον εἰς τὰ ἄλλα ἤπερ συγκριτικόν . ὅτι δὲ τὸ διαιρετικὸν καθ’ αὑτὸ τῷ πυρὶ προσήκει , δηλοῖ τὸ μὴ μόνον τὰ ἀλλόφυλα διακρίνειν ἀπ’ ἀλλήλων , ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἕκαστον · χεῖ γοῦν τὸν χρυσὸν καὶ τὸν ἄργυρον καὶ τὰ ἄλλα μέταλλα τῷ διακρίνειν αὐτά . p . 307 1)5 Πρὸς τούτοις δέ , ἐπεὶ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν | ἕως τοῦ καίτοι προσῆκεν ἡ πάντα ἀφορίσαι σχήμασιν ἢ μηδέν . Τεσσαρεσκαιδέκατον καὶ τοῦτο σαφὲς ἐπιχείρημα δεικνύον , ὅτι ἀδύνατον τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν σχήμασιν ἀφορίζειν . ὁ δὲ λόγος τοιοῦτος · τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν καὶ ὅλως τὰ κατὰ τὰς παθητικὰς ποιότητας ἐναντία ἐστὶ ταῖς δυνάμεσιν · τὰ σχήμασιν ἀφωρισμένα οὐκ ἐναντία , διότι σχῆμα σχήματι οὐδέν ἐστιν ἐναντίον · τὸ θερμὸν ἄρα καὶ τὸ ψυχρὸν ἀδύνατον σχήμασιν ἀφορισθῆναι · ἡ συναγωγὴ ἐν δευτέρῳ σχήματι . δυνατὸν δὲ καὶ ὑποθετικῶς συναγαγεῖν οὕτως · εἰ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ἐναντία ὄντα σχήμασιν ἀφορίζεται , εἴη ἄν τὰ σχήματα αὐτῶν ἐναντία · ἀλλὰ μὴν σχῆμα σχήματι οὐκ ἔστιν ἐναντίον · οὐκ ἄρα τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν σχήμασιν ἀφορίζεται . δηλοῖ δέ , φησί , καὶ τὸ πάντας ἀπολείπειν τὸ τῷ ψυχρῷ προσῆκον σχῆμα τοὺς τὸ θερμὸν σχήματι ἀφορίζοντας · καίτοι ἔδει ἢ πάντα τὰ κατὰ τὰς ποιότητας ἐναντία ἀφορίσαι σχήμασιν ἢμηδέν . Καὶ ταύτην διαλύων τὴν ἔνστασιν ὁ Πρόκλος λέγει καλῶς ἀπαιτεῖν τὸν λόγον τῷ ψύχοντι τὸ προσῆκον ἀποδοῦναι σχῆμα , δεῖν δὲ προσαναμνησθῆναι περὶ τῆς θερμότητος , ὡς οὐ τὴν πυραμίδα ἐλέγομεν εἶναι θερμότητα , ἀλλὰ δύναμιν τμητικὴν διὰ τῆς κατὰ τὰς γωνίας ὀξύτητος καὶ τῆς κατὰ τὰς πλευρὰς λεπτότητος . ὅτι οὖν ἡ ψυχρότης οὐδὲ αὐτὴ σχῆμά ἐστιν , ὥσπερ οὐδὲ ἡ θερμότης , ἀλλὰ δύναμίς τινος σχήματος , καὶ ὡς ἐκείνη τμητική , οὕτως αὕτη συγκριτικὴ δι’ ὤσεως , καὶ ὡς ἐκείνη κατὰ τὴν ὀξύτητα τῶν γωνιῶν καὶ τὴν λεπτότητα τῶν πλευρῶν , οὕτως ἀπ’ ἐναντίας αὕτη κατὰ τὴν ἀμβλύτητα τῶν γωνιῶν καὶ τὴν παχύτητα τῶν πλευρῶν · ἐναντία ἄρα ἡ δύναμις αὕτη πρὸς ἐκείνην οὐ τῶν σχημάτων ὄντων ἐναντίων , ἀλλὰ τῶν ἐν τοῖς σχήμασι δυνάμεων · ἀπῄτει δὲ ὁ λόγος σχῆμα ἐναντίον οὐ δέον , ἀλλὰ δύναμιν ἐναντίαν . ὅσα τοίνυν ἀμβλείας ἔχει τὰς γωνίας καὶ παχείας τὰς πλευράς , ταῦτα τὰς ἐναντίας ἔχει τῇ πυραμίδι δυνάμεις καί ἐστι συγκριτικὰ τῶν σωμάτων · τοιαῦτα δὲ τὰ στοιχεῖα τῶν τριῶν σωμάτων , διὸ πάντα ἐκεῖνα συγκριτικὰ δι’ ὤσεως συγκρίνοντα , μόνον δὲ τὸ πῦρ , ὡς εἴρηται , διακριτικόν . Ταῦτα τοῦ Πρόκλου λέγοντος ἀπορήσοι ἄν τις , πῶς τῶν ἐν τοῖς σχήμασι δυνάμεων , ὥς φησιν , ἐναντίων οὐσῶν τὰ σχήματα οὐκ ἄν εἴη ἐναντία · αἱ γὰρ δυνάμεις οἰκεῖαι τοῖς δυναμένοις εἰσίν . μήποτε οὖν σχήματα ὢ τὰ τέσσαρα λέγει , πυραμίδα καὶ τὰ λοιπά , ὧν μὴ ὄντων ἐναντίων αἱ δυνάμεις ἐναντίαι εἰσίν , ἐπεὶ μὴ κτὰ τὰ σχήματα αὐτῶν εἰσιν αἱ δυνάμεις · οὔτε γὰρ τὸ παχὺ καὶ λεπτὸν οὔτε τὸ μεγαλομερὲς καὶ σμικρομερὲς οὔτε τὸ δυσκίνητον καὶ εὐκίνητον σχήματός εἰσι διαφοραί , τάχα δὲ οὐδὲ τὸ ὀξὺ καὶ ἀμβλὺ τῶν γωνιῶν ἀπλῶς σχή|ματός εἰσι διαφοραί , εἴπερ μηδὲ ἡ γωνία σχῆμα ἁπλῶς . εἰ οὖν κατὰ ταύτας τὰς ἐναντιώσεις καὶ τοῦ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ διαθέσεις ἀποτελοῦνται ἐναντίαι οὖσαι , οὐδὲν ἄτοπον συμβαίνει , ἀλλ’ ἡ πρότασις ἡ λέγουσα , ὅτι τὰ σχήμασιν ἀφωρισμένα οὐκ ἔστιν ἀναντία , διορισμοῦ δεῖταί τινος · οὐ γάρ ἐστιν ἐναντία κατὰ τὰ σχήματα , ἔχειν μέντοι ἐναντία οὐ κωλύεται . εἰ δὲ καὶ βιάζοιτό τις κατὰ τὰ σχήματα τὰς ἐναντιώσεις εἶναι , ὑπομνησθῆναι χρὴ τοῦ Ἀριστοτέλους ἐν ταύτῃ τῇ πραγματείᾳ εἰπόντος , ὅτι ἔστι πως καὶ ἐν τοῖς σχήμασιν ἐναντίωσις . Επειδὴ δὲ τὴν περὶ τοῦ θερμοῦ ῥῆσιν παρεθέμην τοῦ Πλάτωνος , καλὸν ἄν εἴη καὶ τὴν περὶ τοῦ ψυχροῦ μετ’ ἐκείνην εὐθὺς ἐπαχθεῖσαν ἐνταῦθα προσθεῖναι · “ τὸ δὲ ἐναντίον τούτῳ κατάδηλον μέν , ὅμως δὲ μηδὲν ἐπιδεὲς ἔστω λόγου · τὰ γὰρ δὴ τῶν περὶ τὸ σῶμα ὑγρῶν μεγαλομερέστερα εἰσιόντα τὰ σμικρομερέστερα ἐξωθοῦντα εἰς τὰς ἐκείνων μὴ δυνάμενα ἕδρας ἐνδῦναι ξυνωθοῦντα ἡμῶν τὸ νοτερὸν ἐξ ἀνωμάλου κεκινημένου τε ἀκίνητον δι’ ὁμαλότητα καὶ τὴν ξύνωσιν ἀπεργαζόμενα πήγνυσι · τὸ δὲ παρὰ φύσιν ξυναγόμενον μάχεται κατὰ φύσιν αὐτὸ ἑαυτὸ εἰς τοὐναντίον ἀπωθοῦν . τῇ δὴ μάχῃ καὶ τῷ σεισμῷ τούτῳ τρόμος καὶ ῥῖγος ἐτέθη , ψυχρόν τε τὸ πάθος ἅπαν τοῦτο καὶ τὸ δρῶν αὐτὸ ἔσχεν ὄνομα . ” p . 307b10 Ἔνιοι δὲ περὶ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ ἕως τοῦ ἀλλὰ τοῦ ἐναντίου . Πεντεκαιδέκατον τοῦτο ἐφ’ ἅπασι τοῖς εἰρημένοις προστίθησι πρὸς τὸ μέγεθος ὑπαντῶν καὶ δεικνύς , ὅτι , ὅσοι τὴν τοῦ ψυχροῦ δύναμιν αἰτιολογοῦντες τὸ μεγαλομερὲς ᾐτιάσαντο διὰ τὸ συνθλίβειν καὶ μὴ διιέναι διὰ τῶν πόρων , ὥσπερ ἡ προσεχῶς ὑπ’ ἐμοῦ τοῦ Πλάτωνος ἐκτεθεῖσα ῥῆσις , οὗτοι καὶ τὸ θερμὸν ἄν διιέναι λέγοιεν . τοιοῦτον δὲ ἄν εἴη τὸ λεπτομερές . καὶ τὸ παχυμερὲς δὲ καὶ τὸ λεπτομερὲς μεγέθει διαφέρειν ἐλέγετο πρότερον · εἰ δὴ τῷ μεγαλομερεῖ καὶ λεπτομερεῖ διορίζουσι , συμβαίνει καὶ μικρότητι μεγέθει διαφέρειν τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρόν , ἀλλ’ οὐ τοῖς σχήμασιν . ὅλως δέ , εἰ τὸ μεῖζον ψυχρόν , ἐπειδὴ καὶ ἐν ταῖς πυραμίσιν αἱ μὲν μεγάλαι λέγονται αἱ δὲ μικραί , αἱ μεγάλαι ἄν εἶεν οὐ πῦρ ἀλλά τι τῶν ψυχόντων , καὶ ἐν ταύταις τὸ σχῆμα οὐ τοῦ καίειν ἀλλὰ τοῦ ψύχειν ἔσται αἴτιον διὰ τὸ μέγεθος , ὥστε συμβαίνει τὰ ἐναντία λέγειν αὑτοῖς , ὅπερ προεῖπε . Τὰ δὲ τοῦ Πρόκλου καὶ ἐν τούτοις , ὅτι οὐ μεγέθει μόνῳ τὰ στοιχεῖα τῶν ἁπλῶν σωμάτων διορίζομεν , ἀλλὰ καὶ λεπτότητι καὶ παχύτητι καὶ ὀξύτητι καὶ ἀμβλύτητι καὶ εὐκινησίᾳ καὶ δυσκινησίᾳ , ἅπερ | ἐξαλλάσσει τὰ εἴδη καὶ οὐ ποιεῖ τὰ τὸ αὐτὸ εἶδος ἔχοντα κατὰ μέγεθος μόνον διαφέρειν . “ τὸ μὲν γὰρ πλῆθος , φησί , τῶν ἐπιπέδων ποιεῖ τὸ μεγαλομερὲς ἢ σμικρομερὲς ἐν τοῖς σώμασιν · μέρη γὰρ αὐτῶν τὰ στοιχεῖα λέγεται , οἷον αἱ πυραμίδες τοῦ πυρός , ἐξ ὧν τὸ πῦρ , καὶ τὰ ὀκτάεδρα τοῦ ἀέρος · μεῖζον γὰρ τὸ ὀκτάεδρον ἰῆς πυραμίδος ἐκ τοῦ ἴσου τριγώνου γεγονότοιν ἀμφοῖν . ἡ δὲ σύνθεσις μετὰ τοῦ τοσοῦδε πλήθους τὸ ὀξὺ ποιεῖ καὶ ἀμβλύ · πλειόνων γὰρ ἢ ἐλασσόνων τριγώνων συννευσάντων ἡ γωνία ἢ ὀξεῖα ἢ ἀμβλεῖα γίνεται , ὀξεῖα μὲν ἡ τῶν ἐλασσόνων , ἀμβλεῖα δὲ ἡ τῶν πλειόνων . ἡ δὲ τῶν ἐπιπέδων ἰδιότης ποιεῖ τὸ εὐκίνητον ἢ δυσκίνητον ἑδραίων ὄντων δι’ ὁμοιότητα ἢ πρὸς ῥοπὴν ἑτοίμων δι’ ἀνομοιότητα · οὐκ ἄρ αἱ μεγάλαι πυραμίδες οὐ πῦρ , ἀλλὰ μεγαλομερέστερον πῦρ , ὥσπερ τὰ μεγάλα ὀκτάεδρα μεγαλομερέστερος ἀὴρ καὶ τὰ μεγάλα εἰκοσάεδρα μεγαλομερέστερον ὕδωρ . παρὰ ποίαν γάρ , φησίν αἰτίαν καὶ ὕδατά ἐστι λεπτὰ καὶ παχέα καὶ ἀὴρ λεπτός , ὁ δέ τις παχύς ; ὅτι μὲν γὰρ ποσῷ ταῦτα διώρισται , δῆλον . ” ’Ev δὴ τούτοις πρῶτον μὲν ἐφιστάνω , πῶς τὸ πλῆθος τῶν ἐπιπέδων ποιεῖν φησι τὸ μεγαλομερὲς καὶ σμικρομερὲς καὶ ἐξ ἴσων τριγώνων εἶναι τὰ σχήματα τοῦ Πλάτωνος σαφῶς εἰπόντος " μὴ μόνον ἓν ἑκάτερον μέγεθος ἔχον τὸ τρίγωνον φυτεῦσαι κατ’ ἀρχάς , ἀλλ’ ἐλάττω τε καὶ μείζω’’ ; πῶς δὲ πυραμίες μείζονες καὶ ἐλάττονες γένοιντο ἄν ἐκ τεσσάρων οὖσαι πᾶσαι τριγώνων ; ἔοικεν οὖν καὶ αὐτὸς τοῦτο λέγειν , ὅτι ὕδωρ μὲν ἀέρος καὶ ἀὴρ πυρὸς μεγαλομερέστερα , κἄν ἐξ ἴσων ᾖ τῷ μεγέθει τριγώνων , διότι τὸ εἰκοσάεδρον τοῦ ὀκταέδρου καὶ τὸ ὀκτάεδρον τῆς πυραμίδος ἐκ πλειόνων ἐστὶ τριγώνων , πυραμὶς δὲ πυραμίδος μείζων οὐ διὰ τὴν τοῦ πλήθους ἀλλὰ διὰ τὴν τοῦ μεγέθους τῶν τριγώνων διαφοράν . πῶς δὲ ἡ τῶν ἐπιπέδων ἰδιότης ποιεῖ τὸ εὐκίνητον ἢ δυσκίνητον ; τετράγωνον μὲν γὰρ τριγώνου δυσκινητότερόν ἐστι καὶ διὰ τοῦτο τῶν ἄλλων στοιχείων ἡ τῆ , τὰ μέντοι τρία τὰ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τριγώνου τοῦ σκαληνοῦ συνεστῶτα τὸ εὐκινητότερον ἔχει τῇ ὀλιγότητι καὶ βραχύτητι τῶν τ·ριγώνων . p . 307b19 ἐπεὶ δὲ κυριώταται διαφοραὶ τῶν σωμάτων ἕως τοῦ τέλους . Συμπερανάμενος τὸ προσεχῶς προτεθέν , ὅτι οὐ τοῖς σχήμασι διαφέρει τὰ στοιχεῖ , ἐφεξῆς , τίσι διαφέρει , δηλοῖ , ὅτι κατὰ τὰ πάθη καὶ τὰ ἔργα καὶ τὰς δυνάμεις . διορίζει δὲ ταῦτα Ἀλέξανδρος πολλαχῶς ποτὲ μὲν πάθη λέγων κουφότητας , βαρύτητας , σκληρότητας , μαλακότητας , μανότητας , πυκνότητας , δυνάμεις δὲ θερμότητας , ψυχρότητας , ποτὲ δὲ πάθη μὲν τὰς παθητικὰς | ποιότητας , δυνάμεις δὲ τὰς κατὰ τὰς ῥοπάς , ἔργα δὲ τὰς ἐνεργείας , καὶ πάλιν δυνάμεις μὲν τὰς ποιητικὰς αὐτῶν ποιότητας , θερμότητας , ξηρότητας , κουφότητας · αὗται γὰρ αἱ δυνάμεις ποιητικαί · πάθη δὲ τὰς ἀντικειμένας αὐταῖς , ψυχρότητας , ὑγρότητας , βαρύτητας , ὡς παθητικὰς καὶ ὑλικωτέρας · καὶ γὰρ καὶ ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως ἐκείνας μὲν μᾶλλον ποιητικάς , ταύτας δὲ μᾶλλον παθητικὰς εἶναί φησι καὶ δὴ καὶ στερήσεις ταύτας ἐκείνων καλεῖ . “ ἄλλην δὲ ἐπιβολὴν ταὐτό , φησί , δύναμις καὶ πάθος ἐστίν , ἀπὸ μὲν τοῦ πάθος ἐμποιεῖν ἢ πασχούσης τῆς ὕλης γίνεσθαι πάθος , δύναμις δὲ ἀπὸ τοῦ δύνασθαι.’’ καὶ τάχα οὕτω μᾶλλον ἐκδεκτέον . βούλεται μὲν γὰρ μὴ κατὰ τὰ σχήματα τὰς τῶν στοιχείων ἀφορίζεσθαι διαφοράς , ὅτι μηδὲ ἔστιν ἐν τούτοις ἐναντίωσις κυρίως , ἀλλὰ κατὰ τὰς παθητικὰς καλουμένας ποιότητας , θερμότητας , ξηρότητας , μαλακότητας , κουφότητας , καὶ τὰς ἀντικειμένας αὐταῖς καὶ ὅσαι τοιαῦται · ἐν γὰρ ταύταις ἔστιν ἐναντίωσις , καθ’ ἣν ἡ εἰς ἄλληλα τῶν στοιχείων γίνεται μεταβολή , ὅπερ ἐστὶ νῦν προβεβλημένον . τῶν δὲ ποιοτήτων τούτων ἑκάστη τριχῶς θεωρεῖται · ἡ γὰρ ὡς δύναμις · αὕτη γάρ ἐστιν ἡ τῆς οὐσίας πρὸς ἐνέργειαν παρασκευή , καθ’ ἣν τὸ πῦρ δύναμιν θερμαντικὴν ἔχειν λέγομεν · ἢ ὡς ἡ κατὰ τὴν δύναμιν ταύτην ἐνέργεια , ὡς τὸ θερμαίνειν · ἢ ὡς τὸ ἀπὸ τῆς δυνάμεως διὰ τῆς ἐνεργείας ἐγγινόμενον τῷ πάσχοντι πάθος , ὡς τὸ θερμαίνεσθαι . ἀπὸ δὲ τούτων τῆς τε δυνάμεως καὶ τῆς ἐνεργείας καὶ τοῦ πάθους καὶ αἱ οὐσίαι γνωρίζονται καὶ ἡ εἰς ἄλληλα τῶν στοιχείων μεταβολὴ καταλαμβάνεται . τούτων δὲ μίαν ἐν τῷ ἐφεξῆς βιβλίῳ προχειρισάμενος ὡς μᾶλλον πρὸς τὴν φυσικὴν κίνησιν οἰκείαν περὶ τῶν ἄλλων ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς διδάξει , καὶ ὅτι κατὰ ταύτας τὰς ποιότητας οὐσιωμένα τὰ στοιχεῖα καὶ οὐ κατὰ τὰ σχήματα κτὰ ταύτας καὶ τὴν εἰς ἄλληλα ποιεῖται μεταβολήν , ἀποδείξει . Τοῦτο μὲν οὖν τὸ πέρας ἐστὶ τοῦ τρίτου τῆς Περὶ οὐρανοῦ πραγματείας βιβλίου , ἔφοδος δὲ αὐτοῦ σύντο|μος ἔστω τοιαύτη . προθέμενος περὶ τῶν ἁπλῶν ἐν τῷ παντὶ σωμάτων εἰπεῖν κατὰ τὰ δύο πρῶτα βιβλία τῆς πραγματείας περὶ κυκλοφορητικοῦ καὶ ἀιδίου σώματος ἀποδοὺς ἐν τούτῳ περὶ τῶν εὐθυπορουμένων καὶ γενητῶν διδάσκων ζητεῖ πρῶτον , εἰ ἔστι γένεσις ἢ οὔ , ἐπειδὴ οἱ μὲν τελέως ἀνῄρουν γένεσιν ἀγένητον τὸ ὂν λέγοντες , ὥσπερ Παρμενίδης καὶ Μέλισσος , οἱ δὲ πάντων ἁπλῶς ἔλεγον γένεσιν , ὡς Ἡσίοδος , οἱ δὲ τῶν σωμάτων πάντων , ὡς οἱ ἐξ ἐπιπέδων τὰ σώματα συνιστῶντες . πρὸς τούτους οὖν ἀντειπὼν ἐφεξῆς λέγει , τίνων ἔστι γένεσις , ὅτι τῶν ποιότητας παθητικὰς ἐναντίας ἐχόντων καὶ ἐπ’ εὐθείας κινουμένων . εἰ δὲ μέλλοι τις τὴν τῶν γενητῶν σωμάτων οὐσίαν γινώσκειν , τὰ στοιχεῖα αὐτῶν πρῶτον γνωστέον · ἄλλων δὲ ἄλλα στοιχεῖα λεγόντων ὁρισάμενος πρῶτον τὸ στοιχεῖον , πότερον ἄπειρα τῷ ἀριθμῷ ἢ πεπερασμένα ἐστί , ζητεῖ καὶ ἐλέγξας τοὺς ἄπειρα λέγοντας τοὺς περὶ Ἀναξαγόραν καὶ Δημόκριτον μέτεισιν ἐπὶ τοὺς ἓν τὸ στοιχεῖον ὑποτιθεμένους καὶ ἀντειπῶν καὶ πρὸς τούτους συνεπεράνατο , ὅτι ἀνάγκη πλείονα εἶναι καὶ πεπερασμένα . καὶ τότε δείξας , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀίδια ἀλλὰ γενητὰ καὶ φθαρτά , ἐκ διαιρέσεως ζητεῖ , πότερον ἐξ ἀσωμάτου ἢ ἐκ σώματος γίνεται , καί , εἰ ἐκ σώματος , πότερον ἐξ ἄλλου ἢ ἐξ ἀλλήλων , καὶ διελέγξας τὰ ἄλλα τῆς διαιρέσεως τμήματα κατέλιπε τὸ ἐξ ἀλλήλων καὶ ζητεῖ λοιπὸν τὸν τρόπον τῇς ἐξ ἀλλήλων γενέσεως καὶ δείξας , ὅτι οὔτε κατὰ ἔκκρισιν πάντων ἐκκρινομένων οὔτε κατὰ σύγκρισιν καὶ διάκρισιν , ὡς Ἐμπεδοκλῆς καὶ Δημόκριτος , οὔτε κατὰ μετασχηματισμὸν οὔτε κατὰ τὴν εἰς τὰ ἐπίπεδα διάλυσιν , ὡς ὁ Τίμαιος , ἐπὶ τέλει λοιπὸν συνάγει , ὅτι ἡ εἰς ἄλληλα μεταβολὴ τῶν στοιχείων κατὰ τὰς εἰδοποιοὺς αὐτῶν ἐναντίας διαφορὰς εἰδοποιεῖται , κυριώταται δὲ διαφοραὶ αὐτῶν αἱ κατὰ τὰς ποιότητας , αἵτινες θεωροῦνται τριχῶς , ἢ ὡς δυνάμεις ἢ ὡς πάθη ἢ ὡς ἐνέργειαι .
Lemmas: οὐδείς ἴσως κωλύω καί νῦν ὑπομιμνήσκω περί ὁ ὁ ὅλος πραγματεία σκοπός , ὅτι περί ὁ ἁπλόος εἰμί ἐν ὁ κόσμος σῶμα ὁ πρῶτος ἀπό ὁ ἀρχή σύγκειμαι · πέντε δέ εἰμί οὗτος , ὡς ἐκ ὁ ἁπλόος δείκνυμι κίνησις , ὁ τε κυκλοφορητικός καί ὁ ὑπό σελήνη τέσσαρες ἐν ὁ πρῶτος δύο βιβλίον ὁ περί ὁ κυκλοφορητικός σῶμα παντοδπὰ θεώρημα παραδίδωμι · καί γάρ καί ὅσος περί ὁ κόσμος λέγω δοκέω , ὅτι εἷς καί περαίνω ἀγένητος τε καί ἄφθαρτος , ὡς διά ὁ οὐρανός ὑπάρχω ὁ κόσμος μνήμη ἐν ἐκεῖνος τυγχάνω , καί ὁ περί ὁ γῆ εἴρω οὐ ἀπλόος ὡς περί γῆ εἴρω , ἀλλά ὡς σχέσις ἔχω πρός ὁ οὐρανός , διό περί θέσις τε αὐτός εἴρω ἐν ὁ πᾶς καί περί μονή καί σχῆμα καί ὁ κατά ὁ μέγεθος παραβολή πρός ὁ οὐρανός . ἐντεῦθεν δέ περί ὁ ὑπό σελήνη ἁπλόος σῶμα ἄρχω διδάσκω , ὅτι οὔτε ἤπειρος ὁ ἀριθμός οὔτε εἷς , ἀλλά τέσσαρες , καί ὅτι γενητός καί οὔτε ἐκ ἀσώματος γίγνομαι οὔτε ἐκ ἄλλος σῶμα , ἀλλά ἐκ ἀλλήλων , καί οὔτε κατά ἔκκρισις οὔτε κατά σύνθεσις καί διάλυσις ἐπίπεδος ἢ ἄτομος · περί οὗτος γάρ ἐν ὁ πρόκειμαι βιβλίον διδάσκω , ὥσπερ ἐν ὁ τέταρτος περί ὁ δύναμις αὐτός . ὅτι δέ ὡς περί ἁπλόος καί πρῶτος σῶμα καί περί οὗτος ποιέω ὁ λόγος ὥσπερ περί ὁ οὐρανός , δηλόω ὁ καί ἐνταῦθα πάλιν ὁ αὐτός χράω προοίμιον δείκνυμι , ὅτι ὁ φυσικός πραγματεία περί σῶμα εἰμί , δήλωσις δέ καί ὁ ἐν ὁ προοίμιον ῥέω . p . 298α24 περι μέν οὖν ὁ πρῶτος οὐρανός ἠώς ὁ διαιρέω θάομαι πρότερος . ὁ προοίμιον ἐνταῦθα σύντομος ὑπόμνησις ἔχω ὁ ἤδη προδιειμι ] δάκνω ἐν τε ὁ πρῶτος καί δύο βιβλίον . πρῶτος δέ οὐρανός ὁ αἰθέριος λέγω πᾶς σῶμα · εἰμί γάρ οὐρανός καί ὁ κόσμος ὅλος καλέω διά οὗτος , ὁ πρῶτος καί κύριος οὐρανός οὗτος ἄν εἰμί ὁ ὁ ὀκτώ σφαῖρα συναιρέω μόνος , περί ὅς ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον ὁ λόγος ποιέω . μέρος δέ αὐτός προσεχῶς ὁ ὀκτώ λέγω σφαῖρα · μέρος μέν γάρ εἰμί καί ὁ ἀστήρ , ἀλλά μέρος μέρος . περί δέ ὁ μέρος αὐτός καί ὁ ἀστήρ ἐν ὁ δύο βιβλίον διέρχομαι . ὁ δέ ἐφεξῆς κατά κοινός περί πᾶς ἀκούω ὁ τε πρῶτος οὐρανός καί ὁ μέρος αὐτός καί ὁ ἄστρον · καί γάρ ἐκ τίνω συνίστημι , ὅτι ἐκ ὁ πέμπτος οὖσις , καί ποῖος τις ὁ φύσις , ὅτι οὐ ἄψυχος σῶμα , ἀλλά ψυχωμένος καί νόος καί πρᾶξις μέτοχος καί κατά ὁ σχῆμα σφαιρικός , πρός δέ οὗτος , ὅτι ἀγένητος καί ἄφθαρτος καί ἀναλλοίωτος καί ἀπαθής καί πᾶς ἀπαλλάσσω θνητός δυσχέρεια · οὗτος γάρ περί πᾶς εἴρω καί δείκνυμι κοινῶς . εἰμί δέ , ὡς Ἀλέξανδρος οἴομαι , ὁ ἐκ τίνω · τε συνίστημι καί ποῖος τις ὁ φύσις εἰμί , ὅτι ὅμοιος ὁ σφαῖρα , ἐν Αἶς εἰμί , δείκνυμι , καί ὅτι σφαιροειδής καί ἀκίνητος , δεῖ καί ὁ ἀγένητος καί ἄφθαρτος μή περί πᾶς , ὡς αὐτός εἶπον , ἀλλά περί ὁ ἄστρον καί οὗτος ἀκούω , διότι περί ὁ οὐρανός πᾶς , ὅτι ἀγένητος καί ἄφθαρτος , ἐν ὁ πρῶτος δείκνυμι βιβλίον . p . 298a27 ἐπεί δέ ὁ φύσις λέγω ἕως ὁ καί ἐκ ὁ κατά ἕκαστος θεωρία . Μέλλων , ὡς εἴρω , πάλιν περί ἄλλος ἁπλόος σῶμα ὁ ὑπό σελήνη ποιέω ὁ λόγος ὁ αὐτός χράω προοίμιον πάλιν , ὅς καί κατά ἀρχή ὁ πραγματεία χράω . εἰμί δέ . ὁ λόγος τοιοῦτος κατά ὁ πρῶτος τρόπος ὁ ὑποθετικός προέρχομαι · εἰμί ὁ φύσις λέγω ὁ μέν εἰμί οὐσία , ὁ δέ ἔργον καί πάθος ὁ τοιοῦτος οὐσία , ὁ πλεῖστος συμβαίνω ὁ περί φύσις ἱστορία περί σῶμα εἰμί · καί γάρ ὁ περί ὁ ἔργον καί πάθος ὁ σῶμα λόγος ἐπί ὁ σῶμα ὁ ἀναφορά ἔχω · ἀλλά μήv ὁ πρῶτος · καί ὁ δύο ἄρα . ὁ δέ μεταξύ παρεμβάλλω σαφηνίζω , τίς μέν ὁ οὐσία ὁ φυσικός , ὅτι ὁ σῶμα , τίς δέ ὁ ἔργον καί ὁ πάθος . ἐν δέ ὁ ὑποθετικός , ἐν ὅς ὁ ἡγέομαι οὖον μόνος ἀληθής εἰμί , ἀλλά καί ἐναργής καί ἀναμφίλεκτος , ἀντί ὁ εἰμί σύνδεσμος ὁ ἐπεί χράω παρασυναπτικός ἀντί ὁ συναπτικός , διό ὁ τοιοῦτος ἀξίωμα ὁ νέος παρασυναπτικός καλέω · καί Θεόφραστος δέ ἐν ὁ πρῶτος ὁ Πρότερος ἀναλυτικός ὁ αἴτιος ὁ τοιοῦτος χρῆσις δηλόω . διά οὗτος οὖν καί ὁ Ἀριστοτέλης νῦν οὐ εἶπον “ εἰμί ὁ φύσις λέγω , ἀλλά ἐπεί ὁ φύσις λέγω , ὡς φανερός εἰμί ὁ ὁ φύσις λέγω ὁ μέν οὐσία εἰμί , ὁ δέ ἔργον καί πάθος ὁ οὐσία . ἐπεί δέ οὐσία καί ὑπέρ φύσις εἰμί . εἰκότως διακρίνω διά ὁ ἐπαγωγή , τίς ὁ φυσικός οὐσία , ὅτι ὁ σωματικός · ὁ γάρ ὑπέρ φύσις ἀσώματος · ὥστε , ὅτε λέγω ὁ φύσις λέγω ὁ μέν εἰμί οὐσία , εἰς σωματικός λέγω οὐσία , διό οὗτος ἡγέομαι ἀκολουθέω ὁ ἕπω ὁ ὁ περί φύσις ἱστορία ὁ πλεῖστος εἰμί περί σῶμα . πῦρ δέ καί εἶπον ἐπάγω καί ὁ σύστοιχος οὗτος ὁ ἄλλος τρεῖς λέγω ὁ ἁπλόος ὁ τε πέμπτος καί ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ . ὁ δέ καί ὅσος ἐκ οὗτος ὁ σύνθετος πᾶς δηλόω , ὅσπερ ἐφεξῆς ὀνομάζω ὁ τε σύνολον οὐρανός ὁ αἰθέριος εἶπον πᾶς καί ὁ μέρος αὐτός καί πάλιν ἐν ὁ ὑπό σελήνη ὁ τε ζῷον καί ὁ φυτόν καί ὁ μόριον οὗτος · πᾶς γάρ ὁ ὑπό σελήνη ἢ ζῷον εἰμί ἢ φυτόν ἢ οὗτος μόριον . εἶπον δέ , τίς εἰμί ὁ φυσικός οὐσία , ἐπάγω , τίς ὁ πάθος καί ὁ ἔργον ὁ φυσικός ὁ σῶμα , ὁ τε κατά τόπος κινέω λέγω ἔργον μᾶλλον εἰμί ὁ εἴρω οὐσία καί ὁ ἄλλος , ὅς εἰμί αἴτιος οὗτος καὶ ὁ φυσικός δύναμις . καί γάρ οὖον μόνος κατά τόπος κινέω ὁ πῦρ , ἀλλά καί θερμαίνω καί ξηραίνω φυσικός , καί ὁ ἄλλος φυσικός σῶμα ἕκαστος κατά ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἐνεργέω , καί εἰμί ὁ γίγνομαι ὁ μέν ποιέω ἔργον , ὁ δέ πάσχω πάθος , τοιοῦτος δέ καί ὁ ἀλλοιόω , ὁ μέν | ἀλλοιόω ἔργον , ὁ δέ ἀλλοιόω πάθος , καί ὁ εἰς ἀλλήλων μετάβασις , τουτέστιν ὁ γένεσις καί ὁ φθορά , ὁ μέν ποιέω ἢ φθείρω ἔργον , ὁ δέ γίγνομαι ἢ φθείρω πάθος . εἰμί οὖν καί ὁ ἔργον καί ὁ πάθος ὁ φυσικός ὁ φυσικός οὐσία εἰμί , τουτέστι ὁ σωματικός , εἰκότως λέγω ὁ ἐπιφορά ὁ λόγος , ὅτι ὁ πλεῖστος ὁ περί φύσις ἐπιστήμη περί σῶμα εἰμί . ὁ πλεῖστος δέ εἶπον ἤτοι ἀντί ὁ πᾶς μετά φιλόσοφος μετριότης ἢ κύριος ὁ πλεῖστος , ἐπεί καί περί Ψυχή καί περί ὁ πρῶτος κινέω ἐπί ποσός ὁ λόγος ὁ φυσικός · καί γάρ καί οὗτος πρός ὁ συνεχής καί ἀίδιος εἰμί ὁ κυκλοφορία προσχράω ὁ περί ὁ ἀκίνητος αἴτιος λόγος . ἢ ὁ πλεῖστος εἶπον περί σῶμα εἰμί , διότι καί περί ὁ ἔργον καί ὁ πάθος ὁ σῶμα ἄλλος εἰμί παρά ὁ σῶμα , ἐν εἰς ὁ σῶμα καί οὗτος ἀναφέρω ; ἢ ὅτι ὁ φυσικός οὐσία οὐ ἀπλόος εἰμί σῶμα , ἀλλά ὁ σῶμα ἢ μετά σῶμα , ὡς αὐτός ἐπάγω · ὥστε εἰμί ἄν ὁ πλεῖστος περί σῶμα , εἴπερ καί Ψυχή τις οὐσία φυσικός , οὖον σῶμα . ὅτι δέ ὁ φυσικός οὐσία ἢ σῶμα ἢ μετά σῶμα γίγνομαι κατά ὁ Ψυχή πρός σῶμα κοινωνία , δῆλος , φημί , ἐκ τε ὁ διά-ὁρίζω , ποῖος εἰμί ὁ φύσις , ὡς πρότερος παραδείκνυμι πῦρ καί γῆ λέγω καί ὁ σύστοιχος οὗτος καί ὅσος ἐκ οὗτος καί καθόλου ὁ ἐν ἑαυτοῦ ἀρχή κίνησις ἔχω κατά ἑαυτοῦ · οὗτος δέ πᾶς ἢ σῶμα μόνος εἰμί ἢ μετὰσωμά - εἰμί δέ δῆλος οὗτος , φημί , καί ἐκ ὁ κατά ἕκαστος θεωρία · καί γάρ ἕκαστος θεωρία οὗτος , ὅς φυσικός λέγω , περί σῶμα ἢ ὁ μετά σῶμα εἰμί . ὁ αὐτός δέ σχεδόν εἰμί οὗτος ὁ κατά ἀρχή ὁ πραγματεία εἴρω ἔχω οὕτως · “ ὁ περί φύσις ἐπιστήμη σχεδόν ὁ πλεῖστος τυγχάνω περί τε σῶμα καί μέγεθος καί ὁ οὗτος εἰμί πάθος καί ὁ κινέω . ” p . 298b6 περι μέν οὖν ὁ πρῶτος ὁ στοιχεῖον εἴρω ἠώς ὁ λοιπός δέ περί ὁ δύο εἶπον . δείκνυμι καί πρότερος καί νῦν , ὅτι ὁ περί φύσις πραγματεία περί σῶμα εἰμί καί δηλονότι περί πρότερος ὁ ἁπλόος , εἶτα οὗτος περί ὁ συντίθημι , οὐκέτι δήω νῦν περί ὁ ὁ σῶμα φύσις διδάσκω , οὐδέ πόσος ὁ ἀπολάω σῶμα , ὡς ἤδη περί οὗτος δείκνυμι , ἀλλά ὑπομιμνῄσκω , ὅτι περί εἷς ὁ ἁπλόος εἴρω ὁ οὐράνιος , ὅς πρῶτος εἰκότως εἶπον ὡς καί θέσις καί χρόνος καί ὁ ὁ αἴτιος λόγος ὁ ὑπό σελήνη πρωτεύω , ἐπί ὁ λοιπάς μέτειμι ὁ ὑπό σελήνη . στοιχεῖον δέ ὁ οὐράνιος ὡς ἁπλόος καλέω , ἐπεί οὐδέ ὁ κόσμος στοιχεῖον εἰμί , ὡς Ἀλέξανδρος φημί , ἀλλά μέρος μᾶλλον · ὁ γάρ στοιχεῖον διά ὅλος ὁ στοιχειωτής διήκω καί ὁ μετά ἑαυτοῦ στοιχεῖον συγκεράννυμι . ὁ δέ ποῖος τίς ὁ φύσις , ὅτι πέμπτος τις ἐκλέγω οὐσία κυκλοφορητικός καί ὅτι ἄφθαρτος καί ἀγένητος . λοιπός οὖν περί ὁ δύο εἶπον ὁ γένεσις καί φθορά ἔχω . δύο δέ ὁ τέσσαρες ὁ ὑπό σελήνη εἶπον εἰς ὁ κινέω αὐτός συναιρέω ὁ τε ἄνω καί ὁ κάτω καί εἰς ὁ ῥοπή ὁ κοῦφος καί βαρύς · δείκνυμι δέ πρότερος ἀπό ὁ κίνησις ὁ ἁπλόος , ὅτι τρεῖς ὁ ἁπλόος σῶμα κατά γένος εἰμί ὁ τε κυκλοφορητικός καί ὁ ἄνω καί ὁ κάτω κινέω , καί περί ὁ κυκλοφορητικός εἶπον εἰκότως ἐπάγω , ὅτι λοιπός περί ὁ δύο εἶπον . p . 298b8 αὖος δέ συμβαίνω περί οὗτος λέγω ἠώς ὁ καί πρός ἀλλήλων διαφέρω . μετά ὁ περί ὁ ἀίδιος σῶμα λόγος περί ὁ γενητός μέλλω λέγω ζητέω πρῶτος , εἰμί εἰμί ὅλως γένεσις ἢ οὖον , ἐπεί λέγω τις μή εἰμί , καί εἰμί εἰμί , πῶς μέν οὐ εἰμί , πῶς δέ εἰμί ἐπεί ὁ λέγω εἰμί γένεσις τις οὖον κατά ὁ προσήκω αὐτός ἐξηγέομαι . δείκνυμι δέ πρῶτος , ὅτι ἀναγκαῖος ὁ περί γένεσις λόγος ὁ περί ὁ ὑπό σελήνη μέλλω λέγω , εἴπερ ἢ ὁ παράπαν οὐ εἰμί γένεσις ἢ μόνος ἐν οὗτος εἰμί ὁ ὑπό σελήνη στοιχεῖον καί ὁ ἐκ οὗτος συνίστημι , ζητέω λοιπός , πότερος εἰμί γένεσις ἢ οὐ εἰμί · οὗτος γάρ πρότερος εἰμί ὁ πρόβλημα ὁ εἰμί εἰμί ἢ οὐ εἰμί ὁ προτίθημι , ὅταν μή παντελῶς προφανής καί ἀναμφίλεκτος εἰμί ὁ εἰμί , ὡς ἐπί ὁ γένεσις ἔχω . ὁ γάρ πρῶτος περί ὁ ἀλήθεια φιλοσοφέω θεωρητικῶς , ἀλλά οὖον πρακτικός καί πολιτικός περί ὁ αἱρετός καί φευκτός διατρίβω καί πρός ὁ ἡμέτερος διαφέρω λόγος καί πρός ἀλλήλων , πρός μέν ἐγώ , ὅτι λέγω εἰμί γένεσις καί οὐ ἐν πᾶς , ἀλλά ἐν ὁ ὑπό σελήνη μόνος , ἐκεῖνος ὁ μέν οὐδείς λέγω γένεσις , ὁ δέ πᾶς , καί διά οὗτος καί πρός ἀλλήλων διαφέρω · ὥστε καί ὁ περί γένεσις ὅλως ζητέω ἀναγκαῖος ὁ περί ὁ ὑπό σελήνη διασκοπέω καί ὁ εἰμί εἰμί γένεσις καί τίνω εἰμί πολύς ὗσις περί οὗτος διαφωνία . p.298b14 ὁ μέν γάρ αὐτός ὅλως ἀναιρέω γένεσις ἠώς ὁ μεταφέρω ἐπί οὗτος ὁ ἐκεῖ λόγος . τρέχω διαιρέω ὁ περί γένεσις δόξα · καί γάρ ὁ μέν τέλειος ὁ γένεσις ἀναιρέω πᾶς ὁ εἰμί ἀγένητος λέγω διά ὁ ὁ γενητός καί φθαρτός μή εἰμί γνῶσις ἀεί ῥέω αὐτός , ὡς Παρμενίδης καί Μέλισσος δοκέω λέγω , ὁ δέ ἀπό ἐναντίος οὗτος , ὡς Ἡσίοσος καί ὁ πρῶτος ὁ παρά αὐτός γίγνομαι λέγω ἤτοι μέν πρῶτος Χάος γενέτης , ὁ δέ ἰός μέν ἄλλος γίγνομαι λέγω , εἷς δέ μόνος ὁ κοινός ὑπόκειμαι ἀγένητος φημί , ἐκ ὅς ὁ ἄλλος γίγνομαι , ὥσπερ ηρακελιος , ὁ δέ οὐδείς ἀγένητος σῶμα λέγω , ἀλλά πᾶς γίγνομαι , ἐκ ἐπίπεδος μέντοι συντίθημι . πρῶτος δέ προχειρίζω ὁ περί Μέλισσος καί Παρμενίδης , ὅς ὁ μέν οὐδέ ὅλως γένεσις εἰμί φημί , Παρμενίδης δέ οὖον πρός ἀλήθεια ἀλλά πρός δόξα · διά οὗτος προστίθημι ὁ ἀλλά μόνος δοκέω ἐγώ . οὗτος δέ , φημί , κἀν ὁ ἄλλος λέγω καλῶς · ὁ γάρ περί ὁ εἷς εἰμί καί ὁ νοητός φύσις καλῶς ὁ εἰμί καί θεῖος νοέω τε καί ὁ ἕπομαι ἐκφαίνω καί ὁ μή δύναμαι ἐπιστήμη εἰμί ὁ ἐν γένεσις τε καί κινέω εἰμί ἅτε ῥέω ἀεί · ἀλλά οὖον φυσικός γε δεῖ νομίζω λέγω αὐτός περί ὁ ὑπέρ ὁ φύσις φιλοσοφέω . ὁ γάρ εἰμί τις ὁ εἰμί ἀγένητος καί ὅλως ἀκίνητος , ὅσπερ ἀποδείκνυμι ἐκεῖνος , ἕτερος εἰμί ὁ πρῶτος φιλοσοφία ἀποδείκνυμι καί οὐ ὁ φύω - Σικῆς σκέψις ὁ περί ὁ κινέω ἔχω , εἴπερ ὁ φύσις ἀρχή κινήενιους πρᾶγμα . καί τίς κωλύω , φημί ἄν τις , μή λέγω φυσικός ἐκ μηδέ ὡς φυσικός εὐθύνω ; ἢ ὅτι περι φύσις ἐπιγράφω ὁ σγγάμματα καί Μέλισσος καί Παρμενίδης ; οὗτος δέ οὐ εἄν εἰμί τοσοῦτος · καί γάρ καί κοινός εἶμι ὄνομα ὁ φύσις , καθό καί θεός φύσις πολλάκις τολμάω εἶπον καί ὁ ὁ εἰμί φύσις λέγω , καί μέντοι οὖον περί ὁ ὑπέρ φύσις μόνος , ἀλλά καί περί ὁ φυσικός ἐν αὐτός ὁ σύγγραμμα διαλέγω , καί διά οὗτος ἴσως οὖον παραιτέομαι περί φύσις ἐπιγράφω · ἀλλά ὅσπερ Ἀριστοτέλης αὐτός ἐγκαλέω ὁ αἴτιος ὁ διαμαρτία ἐξελέγχω σκληρός εἰμί εἰμί , εἴπερ ἀληθής εἰμί · ἐκεῖνος γάρ , φημί , οὐδείς μέν ἄλλος παρά ὁ ὁ αἰσθητής οὐσία ὑπολαμβάνω ἐν ὑπόστασις εἰμί , πρῶτος δέ ἐννοέω , ὅτι ἀνάγκη τοιοῦτος τις ἀγένητος καί ἀκίνητος εἰμί φύσις , εἴπερ εἰμί γνῶσις ἐπιστημονικός · ὁ γάρ ἀεί ῥέω οὐ εἰμί ἐπιστήμη , καί λέγω καί ὁ παρά ὁ Πλάωνι Παρμενίδης , ὅτι οὐδέ ὅποι τρέπω τις ὁ διάνοια ἔχω μή ὁ ἀίδιος εἶδος ὑποτίθημι εἰμί · οὗτος οὖν ἐννοέω μεταφέρω ἐπί ὁ αἰσθητός καί γενητός ὁ ὁ νοητός καί ἀκίνητος ἐφαρμόζω λόγος , εἰμί γε περί φύσις προτίθημι λέγω ὁ ἐκεῖνος προσήκω λέγω . καί εἰμί περι φύσις ἢ περι ὁ εἰμί ἐπιγράφω Μέλισσος , δῆλος , ὅτι ὁ φύσις νομίζω εἰμί ὁ εἰμί καί ὁ φυσικός ὁ εἰμί , οὗτος δέ εἰμί ὁ αἰσθητής . καί οὗτος δέ ἴσως ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον αὐτός μηδείς ἄλλος παρά ὁ ὁ αἰσθητής οὐσία ὑπολαμβάνω ὁ εἷς λέγω ὁ εἰμί · ὁ γάρ αἰσθητής ἐναργής εἰμί δοκέω , εἰμί εἷς ὁ εἰμί εἰμί , οὐ εἄν εἰμί ἄλλος παρά οὗτος . λέγω δέ Μέλισσος μέν “ εἰμί γάρ εἰμί , εἷς εἰμί ἄν · εἰμί γάρ δύο εἰμί , οὐ εἄν δύναμαι ἤπειρος εἰμί , ἀλλά ἔχω ἄν πέρας πρός ἀλλήλων ” , Παρμενίδης δέ ὅλος μονογενής τε καί ἀτρεμής ἤδη ἀγένητος . ἀλλά ὁ μέν Ἀριστοτέλης , ὡς ἔθος αὐτός , πρός ὁ φαίνω καί νῦν ὁ λόγος ὑπαντάω προνοέω ὁ μή ὁ ἐπιπόλαιος παραλογίζομαι , ὁ δέ ἀνήρ ἐκεῖνος δισσός ὑπόστασις ὑποτίθημι , ὁ μέν ὁ εἰμί εἰμί ὁ νοητός , ὁ δέ ὁ γίγνομαι ὁ αἰσθητής , ὅσπερ οὐ ἀξιόω καλέω εἰμί ἀπλόος , ἀλλά δοκέω εἰμί · διό περί ὁ εἰμί ἀλήθεια εἰμί φημί , περί δέ ὁ γίγνομαι δόξα . λέγω γοῦν ὁ Παρμενίδης · χρεώ δέ σύ πᾶς πυνθάνομαι , ἠμὲν ἀλάομαι εὐκυκλής ἀτρεμής ἦτορ ἠδέ βροτός δόξα , ὁ οὐ ἐν πίστις ἀληθής · ἀλλά ἔμπας καί οὗτος μανθάνω , ὡς ὁ δοκέω χράω δόκιμος εἰμί διά πᾶς πᾶς περάω . ἀλλά καί συμπληρόω ὁ περί ὁ εἰμί εἰμί λόγος καί μέλλω περί ὁ αἰσθητής διδάσκω ἐπάγω · ἐν ὁ σύ παύω πιστόν λόγος ἠδέ νόημα ἀμφίς ἀλάομαι , δόξα δέ ἀπό ὅδε βρότειος μανθάνω κόσμος ἐμέω ἔπος ἀπατηλός ἀκούω . παραδίδωμι δέ ὁ ὁ αἰσθητής διακόσμησις ἐπάγω πάλιν · οὗτος ὅς κατά δόξα φύω ὅδε καί νυν εἰμί καί μετέπειτα ἀπό ὅδε τελευτάω τρέφω · ὁ δέ ὄνομα ἄνθρωπος κατατίθημι ἐπίσημος ἕκαστος . πῶς οὖν ὁ αἰσθητός μόνος εἰμί Παρμενίδης ὑπολαμβάνω ὁ περί ὁ νοητός τοιοῦτος φιλοσοφέω , ὅσπερ νῦν περισσός εἰμί παραγράφω ; πῶς δέ ὁ ὁ νοητός ἐφαρμόζω μεταφέρω ἐπί ὁ αἰσθητός ὁ Χωρὶς μέν ὁ ἕνωσις ὁ νοητός καί εἰμί εἰμί παραδίδωμι , Χωρὶς δέ ὁ ὁ αἰσθητής διακόσμησις ἐναργής καί μηδέ ἄξιος ὁ ὁ εἰμί ὄνομα ὁ αἰσθητός καλέω ; ἀλλά καί Μέλισσος ὡς καταλογάδην γράφω σαφής ἔτι ὁ ἑαυτοῦ περί οὗτος γνώμη ἐκφαίνω διά ὅλος μέν ὁ λόγος , καί ἐν οὗτος δέ οὐ ἥκιστος ὁ ῥητός · εἶπον γάρ περί ὁ εἰμί , ὅτι εἷς εἰμί καί ἀγένητος καί ἀκίνητος καί μηδείς κενός διαλαμβάνω , ἀλλά ὅλος ἑαυτοῦ πλήρης , ἐπάγω · “ μέγας μέν οὖν σημεῖον οὗτος ὁ λόγος , ὅτι εἷς μόνος εἰμί , ἀτάρ καί ὅδε σημεῖον · εἰμί γάρ εἰμί πολύς , τοιοῦτος χρή αὐτός εἰμί , οἷος περ ἐγώ φημί ὁ εἷς εἰμί · εἰμί γάρ εἰμί γῆ καί ὕδωρ καί ἀήρ καί σίδηρος καί χρυσός καί πῦρ καί ὁ μέν ζῷον , ὁ δέ θνῄσκω , καί μέλας καί λευκός καί ὁ ἄλλος , ὅσος φημί ὁ ἄνθρωπος εἰμί ἀληθής , εἰμί δή οὗτος εἰμί , καί ἐγώ ὀρθῶς ὁράω καί ἀκούω , εἰμί χρή ἕκαστος τοιοῦτος , οἷος περ ι ὁ πρῶτος δοκέω ἐγώ , καί μή μεταπίπτω μηδέ γίγνομαι ἑτεροῖος , ἀλλά ἀεί εἰμί ἕκαστος , οἷος περ εἰμί . νῦν δέ φημί ὀρθῶς ὁράω καί ἀκούω καί συνίημι , δοκέω δέ ἐγώ ὁ τε θερμός ψυχρός γίγνομαι καί ὁ ψυχρός θερμός καί ὁ σκληρός μαλθακός καί ὁ μαλθακός σκληρός καί ὁ ζῷον ἀποθνήσκω καί ἐκ μή ζῶ γίγνομαι , καί οὗτος πᾶς ἑτεροιόω καί ὅς τίς εἰμί τε καί ὅς νῦν οὐδείς ὅμοιος εἰμί , ἀλλά ὅς τε σίδηρος σκληρός εἰμί ὁ δάκτυλος κατατρίβω ὁμοῦ ῥέω καί χρυσός καί λίθος καί ἄλλος ὅς τίς ἰσχυρός δοκέω εἰμί πᾶς , ἐκ ὕδωρ τε γῆ καί λίθος γίγνομαι · ὥστε συμβαίνω μήτε ὁράω μήτε ὁ εἰμί γιγνώσκω . οὖον τοίνυν οὗτος ἀλλήλων ὁμολογέω · φημί γάρ εἰμί πολύς καί ἀίδιος καί εἶδος τε καί ἰσχύς ἔχω πᾶς ἑτεροιόω ἐγώ δοκέω καί μεταπίπτω ἐκ ὁ ἑκάστοτε ὁράω · δῆλος τοίνυν , ὅτι οὐ ὀρθῶς ὁράω , οὐδέ ἐκεῖνος πολύς ὀρθῶς δοκέω εἰμί · οὖον γάρ ἄν μεταπίπτω , εἰμί ἀληθής εἰμί , ἀλλά εἰμί , οἷος περ δοκέω ἕκαστος , τοιοῦτος · ὁ γάρ εἰμί ἀληθινός κρατύς οὐδείς , εἄν δέ μεταπίπτω , ὁ μέν εἰμί ἀπόλλυμι , ὁ δέ οὐ εἰμί γίγνομαι . οὕτως οὖν , εἰμί πολύς εἰμί , τοιοῦτος χρή εἰμί , οἷος περ ὁ εἷς ” . σαφῶς οὖν οὗτος καί ὁ αἴτιος εἶπον , διά ὅς ὁ αἰσθητός οὐ εἰμί λέγω ἀλλά δοκέω εἰμί . πῶς οὖν ἄν τις αὐτός ὑπολαμβάνω μόνος ὁ αἰσθητός νομίζω εἰμί ; ἀλλά καί γένεσις ἀπό ὁ εἰμί εἰμί ἀναιρέω · ἐπί ἐκεῖνος γάρ καί παρμενιοη εἶπον ὁ γένεσις μέν ἀποσβέννυμι καί ἄπυστος ὄλεθρος καί Μέλισσος ὡς Παρμενίδης · ὁ μέντοι αἰσθητής γένεσις σαφῶς λέγω , Μέλισσος μέν ἐν οὗτος “ ὁ θερμός ψυχρός γίγνομαι ” καί ὁ ἑξῆς * “ ἐκ ὕδωρ τε τῆ καί λίθος γίγνομαι ” , Παρμενίδης δέ περί ὁ αἰσθητής ἄρχω φημί λέγω , πῶς γαῖα καί ἥλιος ἠδέ σελήνη αἰθήρ τε ξυνός γάλα τε οὐράνιος καί Ὄλυμπος ἔσχατος ἤδη ἄστρον θερμός μένος ὁρμάω γίγνομαι , καί ὁ γίγνομαι καί φθείρω μέχρι ὁ μόριον ὁ ζῷον ὁ γένεσις παραδίδωμι . δῆλος δέ , ὅτι οὐ ἀγνοέω Παρμενίδης , ὅτι γενητός αὐτός εἰμί , ὥσπερ οὐδέ , ὅτι δύο πούς ἔχω , εἷς λέγω ὁ εἰμί , ἀλλά ὅσπερ ἐν ὁ μετά ὁ φυσικός καλῶς ὁ Ἀριστοτέλης ἀποφθέγγομαι , ὁ Παρμενίδης δέ ἔοικα ποῦ βλέπω , ” οὗτος πανταχοῦ μετά ὁ ὅς φαίνω ἔλεγχος ἐπιφέρω ὁ Ἀριστοτέλης νομιστέος . ’0 δέ Ἀλέξανδρος οὕτως αὐτός συλλογίζομαι φημί · ὁ αἰσθητός μόνος εἰμί · ὁ εἰμί ἐπιστήμη · ὅς δέ ἐπιστήμη , οὗτος ἀκίνητος εἰμί · ὁ αἰσθητός ἄρα ἀκίνητος . οὗτος δέ , φημί , ἀκολουθέω ὁ λόγος ὁ ἐπί ὁ ἀκίνητος οὐσία ἀληθής λέγω μεταφέρω ἐπί ὁ αἰσθητής , οὐ ὑγιής · διό συμβαίνω αὐτός περί ὁ φυσικός οὖον φυσικός λέγω ἀναιρέω ὁ φύσις . p . 298b24 " Exspot δέ τις ὥσπερ ἐπίτηδες ἠώς ὁ καί διαλύω εἰς ἐπίπεδος ἐκ ἐπίπεδος . μετά ὁ ἀναιρέω τέλειος ὁ γένεσις δοκέω ὁ ἐκ ἐναντίος οὗτος παρατίθημι ὁ πᾶς γίγνομαι λέγω καί μηδείς ἀγένητος εἰμί ὁ εἰμί , πᾶς δέ γίγνομαι ὁ μέν ἄφθαρτος μένω , ὁ δέ φθείρω . οὗτος δέ εἰμί ὁ Ἡσίοδος φημί , ὅς καί ὁ πρῶτος ὁ ὑπό αὐτός λέγω εἰμί ὁ Χάος γενητός ποιέω λέγω · ἤτοι μέν πρῶτος Χάος γίγνομαι . οὗτος μέν οὖν μάλιστα πᾶς γενητός ποιέω φημί , ὅτι καί ὁ πρῶτος παρά αὐτός γίγνομαι λέγω · ὁ δέ ἄλλος πρῶτος φυσιολογέω ὁ περί Ὀρφεύς καί Μουσαῖος λέγω εἰκός , ὅστις πλήν ὁ πρῶτος πᾶς γίγνομαι λέγω . δῆλος δέ , ὅτι διά μῦθος οὗτος θεολογέω γένεσις καλέω ὁ ἀπό ὁ αἴτιος πρόοδος · διό καί ὁ πρῶτος αἴτιος πᾶς ἀγένητος φυλάσσω . καί γάρ καί Ἡσίοδος εἶπον πρῶτος γίγνομαι ὁ Χάος ἐνδείκνυμι εἰμί τίς καί πρό ὁ Χάων , ἀπό ὅς ὁ Χάος γίγνομαι · ὁ γάρ γίγνομαι ἀνάγκη πάντως ὑπό τις γίγνομαι · καί οὗτος δέ προσφέρω , ὅτι ὁ πρῶτος αἴτιος καί ὑπέρ γνῶσις καί ὑπέρ ὀνομασία εἰμί . διΐστημι οὖν οὗτος ὁ ἐνατίας ἀλλήλων δόξα τρίτος προστίθημι ὁ ὁ κύριος φυσικός λέγω δόξα , ὅστις πᾶς γίγνομαι λέγω εἷς μόνος φάσκω ἀγένητος ὑπομένω , ἐκ ὅς ὁ Ἄλας γίγνομαι καί εἰς ὅς ἀναλύω , Θαλῆς μέν ὕδωρ , Ἀναξιμένης δέ ἀήρ , Ἀναξίμανδρος ὁ μεταξύ , πῦρ δέ Ἡράκλειτος . δῆλος δέ , ὅτι , ἄν ἀγένητος ὁ εἷς λέγω ἐκεῖνος , ἀλλά οὐ ἀκίνητος , εἴπερ μετασχηματίζω αὐτός ὁ ἄλλος γίγνομαι φημί . ἀλλά οὗτος μέν ὁ πρῶτος οὗτος , ἐκ ὅς ὁ ἄλλος , σῶμα καί αὐτός εἰμί ἀγένητος λέγω . τέταρτος δέ ἐπάγω ὁ πᾶς σῶμα γενητός λέγω , οὗτος δέ γενητός ὡς ἐκ ἐπίπεδος σύγκειμαι καί εἰς ὁ ἐπίπεδος πάλιν διαιρέω . τοιοῦτος δέ τίς εἰμί ὁ ὁ Πυθαγορικός Τίμαιος φυσιολογία , ὅς καί ὁ Πλάτων ἐν ὁ ὁμώνυμος διάλογος παραδίδωμι . δύο γάρ τρίγωνος ὑποτίθημι , ὁ μέν σκαληνός ἥμισυς ἰσόπλευρος τρίγωνος καί διά οὗτος ἡμιτρίγωνος λέγω , ὁ δέ ἰσοσκελής ὀρθογώνιος , ἐκ οὗτος μέν συνίστημι ὁ κύβος καί ὁ γῆ , ἐκ δέ ὁ ἕτερος ὁ τε πυραμίς καί ὁ ὀκτάεδρος καί ὁ εἰκοσάεδρος , ἐκ ὅς ὁ τε πῦρ καί ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ συνίστημι λέγω , ὁ μέν πῦρ ἐκ πυραμίς , ὁ δέ ἀήρ ἐκ ὀκτάεδρος , ὁ δέ ὕδωρ ἐκ ὁ εἰκοσάεδρος · καί διά οὗτος οὗτος μέν ὁ τρεῖς εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω φημί , ὅτι ἐκ ὁ αὐτός ἡμιτρίγωνος 251b συνίστημι , ὁ δέ γῆ ἐκ ἴδιος στοιχεῖον ὁ ἰσοσκελής ὀρθογώνιος γίγνομαι οὔτε γίγνομαι ἐκ τις ὁ τρεῖς ἐκεῖνος λέγω οὔτε μεταβάλλω - Λέιν εἰς ἐκεῖνος . πᾶς δέ σῶμα γενητός ποιέω αὐτός εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης ἀντί ὁ αὐτός ὁ σῶμα εἰς ἀτοπία ἐντεῦθεν ἤδη ὁ λόγος ἀπάγω · σῶμα γάρ γένεσις ποιέω ὁ οὗτος λέγω , ὅσπερ αὐτός ἀπογιγνώσκω · ἐκ γάρ · μή σῶμα σῶμα λέγω γίγνομαι οὖον τις σῶμα , ἀλλά ἁπλόος σῶμα γένεσις φημί . παραπέμπω μέν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης ὁ ἄλλος τρεῖς περί γένεσις δόξα ὁ τε λέγω μηδείς γίγνομαι καί ὁ πᾶς γενητός ὑποτιδεμένην καί ὁ εἷς τίς μόνος ὑπομένω ἀγένητος σῶμα εἰμί , ἐκ ὅς ὁ ἄλλος γίγνομαι καί εἰς ὅς ἀναλύω , πρός ὁ τελευταῖος εἴρω ὑπαντάω ὁ ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα συνιστάω , ὡς μέν ὁ πολυτίμητος ὁ Πλάτων φίλιος χαρίεις ἀποσκώπτω ἀτάρ Ἀχιλλεύς Ἕκτωρ ἄντα μάλιστα λιλαίομαι δύο ὅμιλος , ὡς δέ Ἀλέξανδρος ἀπολογέομαι , διότι καινός εἰμί ὁ δόξα καί διά οὗτος πιθανός μηδέπω μηδείς ἀντιλογία τυγχάνω . καί ὁ τάξις δέ πρώϊος οὗτος ὁ ὑπόθεσις ὁ Ἀλέξανδρος εἰμί φημί , διότι ὁ ὁ σός · μάτος γένεσις πρότερος ὁ ἐκ σῶμα εἰμί · πρότερος γάρ εἰμί δεῖ ὁ ἁπλόος σῶμα , ὅς ποιέω ὁ γένεσις ἐκ ὁ ἐπίπεδος , εἶτα οὗτος ὁ ἐκ οὗτος γίγνομαι . μήποτε δέ καί διά οὗτος ὁ ἄλλος νῦν παρίημι δόξα , ὅτι ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι πολύς πρός ἐκεῖνος ποιέω ὁ λόγος . τάχα δέ ὁ μέν Παρμενίδης καί Ἡσίοδος κατά ἄλλος ἔννοια λέγω οὖον πολύς δήω ὁ ὑπάντησις · ὁ δέ φυσικός ὁ μέν ὕδωρ , ὁ δέ ἀήρ , ὁ δέ πῦρ λέγω , ὁ δέ ὁ μεταξύ · ὁ τοίνυν Ἀριστοτέλης ἀπό ὁ ἁπλόος κίνησις τέσσαρες δείκνυμι ὁ κατά εὐθύς κινέω ἀπολάω σῶμα καί περί οὗτος μέλλω διδάσκω , ὅτι γενητός καί ὅπως γενητός , ὅτι κατά ὁ εἰς ἀλλήλων μεταβολή , εἰκότως οὗτος ἐξετάζω πρῶτος ὁ δόξα ὁ καί αὐτός γίγνομαι μέν ὁ τέσσαρες στοιχεῖον λέγω καί μή ὁ εἷς αὐτός ἀγένητος ὑποτίθημι , ὥσπερ ὁ φυσικός , ὁ δέ τρόπος ὁ γένεσις καινοπρεπῶς παραδίδωμι καί ἀναιρέω μάλιστα ὁ φυσικός αὐτός ῥοπή βαρύτης τε καί κουφότης , κατά ὅς αὐτός εἰδοποιέω ὁ τέσσαρες στοιχεῖον βούλομαι . p . 299a2 ὁ δέ ὁ τρόπος οὗτος λέγω ἠώς ὁ ὅτι οὐ εἰμί ἀδιαίρετος μῆκος . Πρῶτος ἔγκλημα οὗτος ἐπάγω ὁ ὁ γεωμετρικός | ἀρχή αναιεν πρόχειρον εἰμί λέγω ὁ οὗτος κατανόησις · διό καί παρίημι αὐτός . λέγω δέ ἀναιρέω αὐτός ὁ ὁ γεωμέτρης ὅρος ὁ τε σημεῖον καί ὁ γραμμή καί ὁ ἐπιφάνεια · εἰμί γάρ σημεῖον λέγω , ὅς μέρος οὐδείς , γραμμή δέ μῆκος ἀπλατής , ἐπιφάνεια δέ , ὅς μῆκος καί πλάτος μόνος ἔχω , οὐ ἄν ποτός ἐκ σημεῖον γραμμή γίγνομαι , ὥστε οὐδέ ἐκ γραμμή ἐπιφάνεια οὐδέ ἐκ ἐπιφάνεια ἀβαθής εἰμί σῶμα βαθύνω · εἰμί δέ γίγνομαι ἐκ ἐπίπεδος σῶμα , βάθος εἄν ἔχω ὁ ἐπίπεδος , καί εἰμί ἐκ γραμμή ἐπίπεδος , οὐ εἄν εἰμί ἀπλατής ὁ γραμμή , καί εἰμί ἐκ σημεῖον γραμμή . οὐ εἄν ἀμερής εἰμί ὁ σημεῖον . ἐσθίω δέ , φημί , ἢ μή κινέω ὁ ὁ μάθημα ἀρχή τοσοῦτος ἀξίωμα ἔχω εἰς ἀκρίβεια ἐπιστημονικός , ὡς ὁ ἀναμφίλογος ἀποδείκνυμι λέγω γεωμετρικός ἀνάγκη ἀποδείκνυμι , ἢ εἰμί τις καί πρός ὁ τοιοῦτος παραβάλλω , τοιοῦτος ἐσθίω χράω λόγος , ὥστε πιστός αὐτός ὁ ἀναιρέω εἰμί , ἀλλά οὖον καινοπεπεῖς οὗτος καί ἀπεμφαίνω . ὑπόθεσις δέ καλέω ὁ μαθηματικός ἀρχή , διότι ἐκ ὑπόθεσις αὐτός λαμβάνω · ὑποτίθημι γάρ ὁ σός - μείων ἀμερής καί ὁ τοιοῦτος · οὖον γάρ οἷος τε ὁ ἀρχή ἀποδείκνυμι κατά ὁ μέθοδος ἐκεῖνος , ὅς λαμβάνω ὡς ἀρχή , διότι ὁ ἀπόδειξις ἀεί εἰς πρότερος , ἀρχή δέ οὐδείς πρότερος . διά οὗτος ὁ ὁ κατωτέρω ἀρχή ὁ ἀναβαίνω ἐπιστήμη ἀποδείκνυμι , ἀρχιτεκτονικός μέν μηχανικός , οὗτος δέ γεωμετρία , οὗτος δέ ὁ πρῶτος φιλοσοφία . εἶτα δύο ἐπάγω λόγος δύναμαι μέν καί αὐτός εἰς ὁ αὐτός ἄτοπος ἀπάγω , αὐτός δέ εἰς ἄλλος καί αὐτός ἐναργής ἀπάγω ὁ μή γίγνομαι ὁ ὁ γραμμή μέρος γραμμή μηδέ ὁ συνεχής ἐπί ἤπειρος διαιρετός εἰμί , ὅς καί αὐτός ὑπεναντίος εἰμί ὁ μάθημα . ὁ δέ λέγω εἰμί τοιοῦτος · ὅς ἔχω λόγος ἐπίπεδος πρός σῶμα , τοιοῦτος ἔχω καί γραμμή πρός ἐπίπεδος καί στιγμή πρός γραμμή · πέρας γάρ πᾶς · ὁ αὐτός οὖν εἰμί λόγος ὁ τε σῶμα ἐκ ἐπίπεδος γεννάω καί ὁ ἐπίπεδος ἐκ γραμμή καί ὁ γραμμή ἐκ στιγμή . ἀλλά ἐάν ἐκ στιγμή ὁ γραμμή , εἰμί μέρος ὁ στιγμή ὁ γραμμή · ἐκ ὅς γάρ τίς σύγκειμαι , οὗτος ἔχω μέρος · ὥστε οὖον πᾶς μέρος γραμμή γραμμή , εἴπερ καί ὁ στιγμή μέρος ὁ γραμμή εἰμί · ὥστε καί κατάληξις ὁ ὁ γραμμή τομή , καί οὐκέτι ἐπί ἤπειρος εἰμί διαιρετός , εἴπερ ἐκ στιγμή ὁ γραμμή σύγκειμαι . ἀλλά μήv δείκνυμι ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι ἐν ὁ περί κίνησις λόγος , ἐν ὅς ἀντιλέγω πρός Ξενοκάτη γραμμή ἄτομος λέγω , ὅτι οὐ εἰμί ἀδιαίρετος μῆκος , μῆκος , τουτέστιν ὅτι οὐδείς μέρος εἰμί ὁ γραμμή ἀδιαίρετος , ἀλλά ἐπί ἄπειρος2 εἰμί διαιρετός · οὐ ἄρα ἐκ στιγμή ὁ γραμμή , ὥστε οὐδέ ἐκ γραμμή ὁ ἐπίπεδος οὐδέ ἐκ ἐπίπεδος ὁ | στερεός . οὗτος μέν ὁ ὁ Ἀριστοτέλης , ὅσπερ ἀεί λέγω , πρός ὁ φαίνω ὑπαντάω ὁ λόγος . ῥητέος δέ , ὅτι , εἰμί μέν ὁ ἐπίπεδος μαθηματικός λέγω εἰμί , ὡς μῆκος μόνος καί πλάτος ἔχω , ὁ ἐκ ἐπίπεδος ὁ στερεός λέγω καί εἰς ἐπίπεδος αὐτός ἀναλύω , καί οὗτος καλῶς ὁ Ἀριστοτέλης ἐπάγω αὐτός ὁ ἄτοπος καί ὁ ἑξῆς ἐπάγω · εἰμί δέ φυσικός ὁ ἐπίπεδος λέγω , ὡς μή μόνος μῆκος καί πλάτος ἀλλά καί βάθος ἔχω ὁ πρῶτος ἐν ὁ φυσικός συνίστημι δύναμαι , οὐκέτι ὁ ἐκεῖνος θέσις ακοουθεω ὁ ἄτοπος ὁ ὡς πρός ἀβαθής ὁ ἐπίπεδος ἐπάγω . ὅτι δέ φυσικός καί οὖον μαθηματικός ὁ ἐπίπεδος ὑποτίθημι , δῆλος ἐκ ὁ ἔνυλος λέγω αὐτός , διό καί ὁ ὕλη πρότερος παραδίδωμι διασχηματίζω οὗτος εἶδος τε καί ἀριθμός λέγω . καί αὐτός δέ ὁ Τίμαιος ἐν ὁ οἰκεῖος σύγγραμμα ὅδε γράφω · “ ἠχή μέν οὖν ὁ γεννάω ὡς μέν ὑπόκειμαι ὅς ὕλη , ὡς δέ λόγος μορφή ὁ εἶδος · ἀπογεννάματα δέ οὗτος εἰμί ὁ σῶμα , γῆ τε καί ὕδωρ , ἀήρ τε καί πῦρ , ὅς ἀπογεννάω τοιοῦτος · ἅπας σῶμα ἐκ ἐπίπεδος εἰμί , οὗτος δέ ἐκ τρίγωνος , ὅς ὁ μέν ὀρθογώνιος ἰσοσκελής ἡμιτετράγωνος , ” καί ἑξῆς λοιπός ὁ ὁ τρίγωνος διαφορά παραδίδωμι ὁ τέσσαρες σχῆμα ἐκ αὐτός συντίθημι , ὁ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ἀποδίδωμι . οὗτος δέ ὁ διά ὁ σχῆμα φυσιολογία τις μέν ὁ ὁ Πλάτων ἐξηγητής , ὅς καί ὁ θεῖος Ἰάμβλιχος εἰμί , συμβολικός εἴρω νομίζω , καί οὕτως αὐτός ἐξηγέομαι ὁ πλατωνικός Τίμαιον , ὁ δέ νέος ὁ πλατωνικός φιλόσοφος ὡς οὕτως κατά ὁ λέγω ἔχω πειράω δείκνυμι . συντίθημι γάρ εἰμί ὁ τίνω στοιχεῖον ἐκ ὕλη καί εἶδος καί διά οὗτος πρός ἀρχή λόγος μή εἰμί ἐπιτήδειος ὁ μέν ὁ παθητικός λέγω ποιότης , θερμότης , ξηρότης καί ὁ ἀντίκειμαι οὗτος , πρῶτος ἐγγίγνομαι ὁ ὕλη ἤτοι ὁ ἄποιος σῶμα συνίστημι καί ὁ τέσσαρες στοιχεῖον φημί , ὥσπερ καί ὁ Ἀριστοτέλης ἀξιόω καί ὁ κουφότης καί ὁ βαρύτης προσλογίζω ὡς αἴτιος μέν οὗτος κίνησις ὁ ἁπλόος καί φυσικός , ὁ δέ φύσις κατά κίνησις μάλιστα χαρακτηρίζω · ἐν ἐρωτάω τις , διά τίς ὁ μέν πῦρ θερμαίνω , ὁ δέ ὕδωρ ψύχω , ὅτι ὁ μέν θερμός , ὁ δέ ψυχρός , εἴρω · ἀρχή γάρ τίθημι οὗτος οὐδείς ἔτι ζητέω ἐπέκεινα ὁ ἀρχή αἴτιος . Δημόκριτος δέ , ὡς Θεόφραστος ἐν ὁ φυσικός ἱστορέω , ὡς ἰδιωτικός ἀποδίδωμι ὁ κατά ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός καί ὁ τοιοῦτος αἰτιολογέω ἐπί ὁ ἄτομος ἀναβαίνω , ὁμοίως δέ καί ὁ Πυθαγόρειος ἐπί ὁ ἐπίπεδος νομίζω ὁ σχῆμα αἴτιος καί ὁ μέγεθος ὁ θερμότης εἰμί καί ὁ ψῦξις · ὁ μέν γάρ διακριτικός καί διαιρετικός θερμότης συνναίω παρέχω , ὁ δέ συγκριτικός καί πιλητικός ψῦξις · καί γάρ πᾶς σῶμα κατά οὐσία εὐθύς ποσόω , ὁ δέ σχῆμα , εἰμί καί ποιότης εἰμί , ἀλλά ἐκ ὁ γένος λαμβάνω ὁ ποσός , διό ὁ σῶμα ἕκαστος ποσός εἰμί σχηματίζω · ὁ μέν γάρ ὕλη κατά ἑαυτοῦ ἀσώματος εἰμί , ὁ δέ δύο ὑπόκειμαι σῶμα μέν ἄποιος κατά ἑαυτοῦ , σχῆμα δέ ποικίλος μορφόω καί ὁ μαθηματικός σῶμα διαφέρω ὁ ἔνυλος καί ἁπτός εἰμί ὁ ἁφή κατά ὁ ὄγκος ἀντιλαμβάνω αὐτός καί οὖον κατά θερμότης ἢ ψυχρότης . οὗτος οὖν ὁ δύο ὑπόκειμαι διάφορος σχῆμα διαζωγραφέω ὁ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον φημί ὑφίστημι ἀρχοειδής στοιχεῖον , ὁ μέν ὁ γῆ ὁ κυβικός , οὐ ὅτι ὁ ὅλος κυβικός ἔχω ὁ σχῆμα , ἀλλά ὅτι ἐκ κυβικός πλείων ἀόρατος διά μικρότης ἕκαστος ὁ γῆ μέρος συνίστημι , οὗτος δέ καί ἐκ ὁ ἄλλος ὁ ἄλλος . ὁ δέ ὁ τοιοῦτος σχῆμα διαφορά καί ὁ ἄλλος πᾶς δύναμις ἀκολουθέω φημί καί ὁ εἰς ἀλλήλων μεταβολή . πῶς γάρ ἐκ ὀλίγος ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι τοσοῦτος , οὗτος μέν ἑτοίμως ἀποδίδωμι , ὅτι ὁ ὁ ὕδωρ στοιχεῖον πολύς εἰμί · εικοσάεδρο γάρ εἰμί ὁ ὁ ὕδωρ σχῆμα · διακρίνω πολύς ὀκτάεδρον ποιέω καί πολύς ἀήρ ὁ ἐκ ὀκτάεδρος σύγκειμαι . ὁ δέ μάνωσις καί πύκνωσις αἰτιάομαι πῶς ἀσώματος δύναμις προσγίγνομαι αὐξάνω ὁ σῶμα λέγω ἢ μειόω ; πῶς δέ ὅλως ἀσώματος ὁ πυρός δύναμις διαιρέω φύω ; ὁ γάρ ἀσώματος ἀναφής διά ὁ σῶμα δίειμι , ὁ δέ διαίρεσις κατά σχῆμα γίγνομαι ὁ διαιρέω . καί ἐπί ὁ ψυχρότης δέ ὁ αὐτός λέγω . πῶς δέ προσθήκη ποιότης , φημί , βαρύς ποιέω ὁ ὄγκος ; ποσός γάρ ὁ βαρύς καί οὖον ποιός · διαιρέω γοῦν ἰσότης καί ἀνισότης . ὅλως δέ , εἰμί καί Ἀριστοτέλης πρῶτος ἐκ ὕλη καί εἶδος ὁ ἄποιος γίγνομαι σῶμα νομίζω ὁ ὁ ποιότης ὑπόκειμαι καί περαίνω ἵημι φημί αὐτός , πῶς οὐ ἀνάγκη σχῆμα ἔχω αὐτός καί προυπάρχω ὁ ποιότης ὁ σχῆμα ; ἀλλά οὗτος μέν εἰς ἔνδειξις παρατίθημι ὁ μή ἄλογος καί ὁ πυθαγόρειος καί Δημόκριτος ἀρχή ὁ ποιότης ἐπιζητέω εἰς ὁ σχῆμα ἀνέρχομαι . μήποτε δέ οὐ ὡς πάντῃ πάντως ὁ σύστασις ἐκ τρίγωνος τοιοῦτος εἰμί ὑποτίθημι αὐτός ὁ τε πυθαγοειεω καί ὁ Πλάτος , ἀλλά ὥσπερ ὁ ἀστρονόμος ὑπόθεσις ὑποτίθημι τις ἄλλος ἄλλος οὖον πάντως τοιοῦτος εἰμί ποικιλίας ἐν οὐρανός διαβεβαιόω , ἀλλά ὅτι τοιοῦτος ἀρχή ὑποτίθημι σῴζω ὁ φαίνω δυνατός ἐγκύκλιος πᾶς καί ὁμαλός κινέω ὁ οὐράνιος σῶμα , οὗτος καί οὗτος ὁ ποσός ὁ ποιέω προτιμάω ἐν ἀρχή λόγος καί ὁ σχῆμα ὁ ποιότης καί ὁ σχῆμα ὁ ἀρχοειδής καί ὁμοιότης καί συμμετρία κρατέω οὗτος I ἀρχή ὑποτίθημι ὁ σῶμα , ὅς ἀρκέω νομίζω πρός ὁ ἀπολογισμός ὁ ὁ γίγνομαι αἴτιος . ὅτι γάρ οὖον πάντῃ πάντως οὗτος ἀρχή ὑπολαμβάνω ὁ σῶμα , ἀκούω ὅς Πλάτων λέγω “ ὁ δή δύο τρίγωνος ὁ μέν ἰσοσκελής εἷς λαγχάνω φύσις , ὁ δέ προμήκης ἀπέραντος · προαιρετέον οὖν αὖος ὁ ἤπειρος ὁ καλῶς , εἰμί μέλλω ἄρχω κατά τρόπος . ἄν οὖν τις ἔχω καλός ἐκλέγω εἶπον εἰς ὁ οὗτος σύστασις , ἐκεῖνος οὐ ἐχθρός εἰμί ἀλλά φίλος κρατέω . ” ἀλλά καί πρό οὗτος ὅδε γράφω · εἶμι δή πυρός ἀρχή καί ὁ ἄλλος σῶμα ὑποτίθημι κατά ὁ μετά ἀνάγκη εἰκός λόγος πορεύω , ὁ δέ ἔτι οὗτος ἀρχή ἄνωθεν θεός οἶδα καί ἀνήρ ὅς εἄν ἐκεῖνος φίλος εἰμί . δεῖ δή λέγω , ποῖος καλῶς σῶμα γίγνομαι ἄν τέσσαρες , ἀνόμοιος μέν ἑαυτοῦ , δυνατός δέ ἐκ ἀλλήλων αὐτός αὐτός διαλύω τις γίγνομαι · οὗτος γάρ τυγχάνω ἔχω ὁ ἀλήθεια γένεσις περί γῆ καί πυρός ὁ τε ἀνάλογος ἐν μέσος ” . ἐγώ δέ ἐπί ὁ ἑξῆς πρόειμι ὁ πρός ὁ φαίνω ὁ τοιοῦτος λόγος ἐξεταστική ὁ Ἀριστοτέλης ἀκρίβεια διαρθρόω κατά ὁ δυνατός προθυμέομαι καί κατά ἕκαστος ἐπιχείρημα ὁ ἀληθής ἔννοια μηδείς ὑπό αὐτός βλάπτω ἐπιδείκνυμι . p . εἶμι ὅσος δέ περί ὁ φυσικός σῶμα ἠώς ὁ ὁ δέ φυσικός ἐκ πρόσθεσις . ὁ μέν ἀπό ὁ μάθημα ὁρμάω ἔνστασις πρός ὁ ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα γεννάω , ὡς μέν ἄν ὁ δοκέω , ὑπερτίθημι νῦν καί ὡς πρόχειρος ὁράω καί ὡς ἐν ὁ περι ὁ ἄτομος γραμμή περί αὐτός εἴρω , ὅς τις εἰς Θεόφραστος ἀναφέρω , ὡς δέ ὁ ἀληθής ἔχω , κατά ὁ παραλειπτικός παρά ὁ ῥήτωρ καλέω σχῆμα καί οὗτος ὁ κύριος παράγω , ὅτι ἀναιρέω ὁ ὁριστικός ὁ μάθημα ἀρχή , ὅτι ὁ ὁ γραμμή μέρος οὐ εἰμί γραμμή , ὅτι ὁ γραμμή ἐκ στιγμή εἰμί σύγκειμαι , ὅτι ὁ μέγεθος οὐ εἰμί ἐπί ἤπειρος διαιρετός . νῦν δέ ὅσος ἀδύνατος περί ὁ φυσικός σῶμα ἀκολουθέω λέγω ἐπάγω ὁ ποιέω ὁ ἄτομος γραμμή , αὐτός δέ εἶπον ὁ ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα συνίστημι . εἰμί γάρ ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα ὁ πρῶτος , καί ὁ γραμμή ὁ πρῶτος ἐκ στιγμή · καί διαιρέω ἄρα οὐ εἰς γραμμή οὗτος ἀλλά εἰς στιγμή , καί οὗτος λέγω ἀδιαίρετος γραμμή , ὅτι οὐ εἰς γραμμή διαιρέω . ὅτι δέ οὗτος ἄτοπος ὁ εἰς ὁ μάθημα ἁμαρτάνω , δείκνυμι ἐκ ὁ πλείων εἰμί ὁ ὁ φυσικός ἕπομαι , οὗτος δέ ἐκ ὁ ὁ μέν ἐκ ὁ μάθημα συμβαίνω ἄτοπος ὁ λόγος καί ὁ φυσικός ἀκολουθέω , ὁ δέ ὁ φυσικός συμβαίνω ἐκ οὗτος ὁ λόγος μηκέτι ὁ μαθηματικός | πᾶς ἕπω . οὗτος δέ πάλιν ὁ πίστις ἐκ ὁ ὁ μέν μαθηματικός ἐκ ἀφαίρεσις εἰμί , ὁ δέ φυσικός ἐκ πρόσθεσις · εἰμί γάρ χωρίζω ὁ ἐπίνοια ὁ φυσικός σῶμα ὅς τε ὕλη ὁ τε πάθος , οἷος θερμότης , ψυχρότης , βαρύτης , κουφότης , καί ὁ ἀντιτυπία καί ὁ κινέω πᾶς , ὁ καταλείπω εἰμί ὁ μαθηματικός σῶμα , εἰμί δέ προστίθημι ἐκεῖνος οὗτος , γίγνομαι ὁ φυσικός , ὥστε ἐν ὁ φυσικός εἰμί ὁ μαθηματικός . διό ὅσος ὁ μαθηματικός ἕπω ἄτοπος , οὗτος καί ὁ φυσικός , ὅσος δέ ἕπω ἄτοπος ἀπό ὁ λόγος οὗτος περί τε ὁ κίνησις ὁ φυσικός καί ὁ πάθος , οἷος ὁ μή εἰμί κίνησις ἐν ὁ σῶμα , εἴπερ ἐκ ἐπίπεδος εἰμί , μηδέ βαρύτης ἢ κουφότης ἢ ὅλως πάθος , οὗτος ὁ μαθηματικός οὐ ἀκολουθέω . δείκνυμι οὖν αὐτός , ὅτι ὁ τοιοῦτος ὑποτίθημι ὁ ὁ σῶμα γένεσις οὖον δύναμαι σῴζω ὁ ὁ σῶμα πάθος , ὅς Χωρὶς ἀδύνατος τίς εἰμί σῶμα φυσικός . p . εἶμαι Πόλλα δέ εἰμί , ὁ ὁ ἀδιαίρετος οὐ οἷος τε ὑπάρχω ἠώς ὁ διό ὁ ἀδύνατος ἐν ὁ τοιοῦτος ἐπισκεπτέος . εἰμί μέν αδιαίρετα καλέω ὁ μαθηματικός ὡς ἀρχή ἔχω ὁ σημεῖον ἀδιαίρετος εἰμί , ἀκόλουθος ἄν εἰμί οὗτος ὁ προερέω δείκνυμι , τίς εἰμί , ὅς πλεονάζω ὁ φυσικός ὁ μαθηματικός ἐκ πρόσθεσις λέγω · οὗτος γάρ πᾶς κοινός λόγος περιλαμβάνω ἀδιαίρετος εἶπον . ὁ γάρ φυσικός πᾶς διαιρετός εἰμί , διαιρετός δέ ἐν ἀδιαίρετος ἀδύνατος εἰμί . τίς δέ ὁ διαιρετός ὁ ἐν ὁ φυσικός , ἐπάγω , ὅτι ὁ πάθος . οὗτος δέ , φημί , διχῶς εἰμί διαιρετός · ἢ γάρ κατά εἶδος , ὡς ὅταν ὁ χρῶμα διαιρέω εἰς ὁ λευκός καί ὁ μέλας , ἢ κατά συμβεβηκός , ὅταν ὁ ὅς ὑπάρχω ὁ πάθος εἰμί διαιρετός · οὗτος δέ μάλιστα ὁ σημαίνω ἴδιος εἰμί ὁ ὁ πάθος διαίρεσις · ὁ γάρ κατά εἶδος καί ἐν ὁ μαθηματικός εἰμί · ὥστε , φημί , ὅσος ἁπλόος ὁ πάθημα εἰμί , τουτέστιν ὅσος ἄτομος καί μή ἄλλος περιεκτικός ὥσπερ ὁ εἶδος , οὗτος διαιρετός εἰμί κατά συμβεβηκός · εἰμί οὖν ἐν ἀδιαίρετος διαιρετός ἀδύνατος εἰμί , ὁ ἐν ὁ φυσικός εἰμί πάθος ἐν ὁ μαθηματικός οὐ εἰμί . οὕτως μέν , εἰμί ὁ ἀδιαίρετος ἐκ ἀρχή ὁ μαθηματικός λέγω · εἰμί δέ ἀδιαίρετος λέγω ὁ ἐπίπεδος , ἐκ ὅς ὁ σῶμα συνίστημι , ἢ ὅτι καί αὐτός ἀβαθής εἰμί ὁ ὁ σῶμα διαίρεσις οὐ ὑπομένω , ἢ ὅτι , εἰμί ὁ σῶμα ἐκ ἐπίπεδος εἰμί , ὁ δέ ἐπίπεδος ἐκ γραμμή , ὁ δέ γραμμή ἐκ στιγμή , καί ὁ σῶμα ἐκ στιγμή ἄν εἰμί κατά αὐτός , ὥστε ἐκ ἀδιαίρετος · πολύς δέ εἰμί , ὁ ὁ μέν φυσικός σῶμα ὑπάρχω , ὁ δέ στιγμή οὐ ὑπάρχω · οὐ εἄν εἰμί ὁ σῶμα ἐκ ἀδιαίρετος · εἰμί γάρ ὁ ἀδιαίρετος | μηδείς ἔχω διαιρετός , οὐδέ ἄν ὁ ἐκ αὐτός ἔχω . ὥστε διά οὗτος ὁ ἐπιχείρημα ἀπό καθολικός ὁ διαιρετός πᾶς ὁ πάθος ὁ σωματικός ὑπάρχω καθόλου ἄν εἰμί δείκνυμι , ὅτι οὐ εἰμί ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα , ὅσπερ ἐφεξῆς διά ὁ βαρύς καί ὁ κοῦφος τις πάθος εἰμί δείκνυμι . καί οὗτος μᾶλλον ἐκδεκτέον ὁ εἴρω · τεκμαίρομαι δέ ἐκ ὁ εἶπον αὐτός διό ὁ ἀδύνατος ἐν ὁ τοιοῦτος ἐπισκεπτέος ἐπάγω ὁ ἀπό ὁ βαρύς καί ὁ κοῦφος ἀπόδειξις . ὁ ἀδύνατος δέ εἶπον δήω ἐπισκοπέω ἐν ὁ τοιοῦτος , ὅτι ἐκ ὁ ὁ πάθος θεωρία ἀδύνατος φαίνω ὁ ἐκ ἐπίπεδος εἰμί ὁ σῶμα . πᾶς δέ ὁ πάθος διχῶς διαιρετός εἶπον , οὐ ὡς ἕκαστος πάθος κατά ὁ δύο τρόπος διαιρέω · ὁ γάρ ἀπολάω οὐκέτι κατά εἶδος διαιρετός εἰμί · ἀλλά ὡς Πάνων ἐν οὗτος ὁ διαίρεσις περιλαμβάνω , ὥστε ὁ μέν οὕτως ὁ δέ ἐκείνως διαιρέω . p . 299a25 εἰμί δή ὁ ἀδύνατος εἰμί ἠώς ὁ ὁ δέ στιγμή αδιαιω ὑπόκειμαι . δείκνυμι καθόλου διά ὁ διαιρετός , ὅτι ἀδύνατος ἐκ ἐπίπεδος σύγκειμαι ὁ σῶμα , νῦν ἀπό τις εἷς πάθος σωματικός ὁ βάρος ὁ αὐτός δείκνυμι προλαμβάνω τρεῖς τις ἀξίωμα ἢ ὑπόθεσις τοιοῦτος · εἰμί σύγκειμαι τίς ἐκ τίνω , ἀδύνατος ὁ συντίθημι μηδείς ἔχω βάρος ὁ συντίθημι ἔχω βάρος , καί δύο , ὅτι ὁ αἰσθητής , τουτέστι ὁ φυσικός , σῶμα ἢ πᾶς ὁ ἐν βάρος ἔχω . ὁ γάρ περί Δημόκριτος καί ὕστερος Ἐπίκουρος ὁ ἄτομος πᾶς ὁμοφυής εἰμί βάρος ἔχω φημί , ὁ δέ εἰμί τις βαρύς ἐξωθέω ὁ κοῦφος ὑπό αὐτός ὑφιζάνω ἐπί ὁ ἄνω φέρω , καί οὗτος λέγω οὗτος δοκέω ὁ μέν κοῦφος εἰμί ὁ δέ βαρύς . καί εἰμί μή πᾶς δέ εἰμί βαρύς ὁ φυσικός σῶμα , ἀλλά ἔνιοι γε ὑπό πᾶς ὁμολογέω , ὥσπερ ὁ τῆ καί ὁ ὕδωρ . τρίτος δέ δύναμις προλαμβάνω ὁ ἤδη εἴρω , ὅτι ὁ αὐτός λόγος εἰμί στερεός ἐκ ἐπίπεδος σύγκειμαι καί ἐπίπεδος ἐκ γραμμή καί γραμμή ἐκ στιγμή . οὗτος ἐν ὑπόκειμαι , εἰμί ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα , ὁ δέ στιγμή μηδείς ἔχω βάρος , δῆλος , ὅτι οὐδέ ὁ γραμμή διά ὁ πρῶτος ὑπόθεσις , εἰμί δέ μηδέ ὁ γραμμή , οὐδέ ὁ ἐπίπεδος , εἰμί δέ μηδέ οὗτος , οὐδέ ὁ σῶμα οὐδείς διά ὁ τρίτος . ἀλλά μήv ὁ σῶμα ἢ πᾶς ἢ ἔνιοι βάρος ἔχω διά ὁ δύο ὡς ὁμολογέω προλαμβάνω · οὐ ἄρα ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα . ὁ μέν οὖν συνάπτω καί ὁ πρόσληψις καί ὁ ἐπιφορά τοιοῦτος . πρῶτος δέ ὁ ἐν ὁ συνάπτω προυποτιθημι ὁ ὁ στιγμή μή ἔχω βάρος πολυειδῶς ἐφεξῆς ἀποδείκνυμι ἀπό ὁ ὁ μέν βαρύς ἅπας διαιω εἰμί , ὁ δέ στιγμή ἀδιαίρετος , καί μή δύναμαι διαιρετός ἐν ἀδιαίρετος εἰμί . ὅτι δέ διαιρετός ὁ βαρύς , πρῶτος δείκνυμι ἐκ ὁ πᾶς ὁ βαρύς καί βαρύς εἰμί , ὥσπερ ὁ κοῦφος καί κοῦφος καί ὁ μέγας καί μείζων · εἰμί δέ πᾶς ὁ βαρύς καί βαρύς εἰμί , ἀνάγκη βάρος τις ὑπερέχω · ὥστε πᾶς ὁ βαρύς διαιρετός · διαιρέω γάρ εἰς ὁ ὑπεροχή · ὁ δέ στιγμή ἀδιαίρετος · καί συμπέρασμα ἐν δύο σχῆμα , ὅτι ὁ στιγμή οὖον βαρύς , τουτέστιν οὐ ἔχω βάρος , ὅσπερ πρόκειμαι δείκνυμι . ἀπορία δέ ἐκ ὁ εἴρω ἀναφύω , πῶς ὁ βαρύς πᾶς βαρύς - τέρος φημί · εἰμί γάρ ὁ βαρύς βαρύς βαρύς , ὁ δέ βαρύς , ὅς βαρυεις τέρος εἰμί ὁ βαρύς , καί αὐτός βαρύς εἰμί ἄλλος βαρύς καί οὗτος πάλιν βαρύς , ἀνάγκη ἐπί ἤπειρος εἶμι · οὗτος οὖν ὁ ἀπορία προαναστέλλω ὁ Ἀριστοτέλης ὁ μέν ἁπλόος βαρύς καί βαρύς ἅπας εἰμί φημί , ὥσπερ καί ὁ κοῦφος κοῦφος καί ὁ μέγας μείζων , ὁ δέ βαρύς ἢ κοῦφος οὐ ἀνάγκη καί ἁπλόος βαρύς ἢ ἁπλόος κοῦφος εἰμί . καί γάρ οὖον πᾶς ὁ μέγας τις ἤδη μέγας λέγω · καί γάρ μείζων κέγχρος σίνηπι καί ὅμως οὐ ἁπλόος μέγας ὁ κέγχρος · οὐδέ ὁ αἱρετός καί ἁπλόος αἱρετός · καί γάρ αἱρετός νόσος κακία καί ὁ ἀδικέω ὁ ἀδικέω , ἀλλά οὐδέτερος οὗτος ἁπλόος αἱρετός · λέγω γοῦν ὁ ἐν Γοργίας Σωκράτης , ὅτι “ βούλομαι μέν ἄν οὐδέτερος , εἰμί δέ ἀνάγκη ἕτερος , αἱρέω ἄν μᾶλλον ἀδικέω ἢ ἀδικέω . ” ὥστε , ἐν ὁ βαρύς πᾶς βαρύς , ὁ βαρύς οὖον πᾶς βαρύς , διό οὐδέ ἀντιστρέφω οὗτος οὐδέ λέγω ὁ βαρύς βαρύς , ἀλλά ὁ βαρύς ὁ κοῦφος καί ὁ κοῦφος ὁ βαρύς . τίς δέ βούλομαι ὁ ἴσως προστίθημι , ὅτε λέγω ὁ δέ βαρύς ἢ κοῦφος ἴσως οὐ ἀνάγκη βαρύς ἢ κοῦφος εἰμί ; ἢ ὅτι , εἰμί τις ἀκριβολογέω , λέγω ἄν μή κύριος αἱετώτερον λέγω , ὅς μή καί αἱρετός εἰμί , μηδέ μείζων , ὅς μή καί μέγας , ὥστε οὐδέ βαρύς , ὅς μή μετέχω βάρος , ἀλλά ὁ τοιοῦτος οὐ αἱρετός οὐδέ μείζων οὐδέ βαρύς , ὁ μή μετέχω ὁ ὄνομα , ἀλλά κακός ὁ ἐναντίος ῥητέος μᾶλλον , ὁ μή καί ἀπλόος αἱρετός κακός φευκτός καί ὁ μείζων ὁ μή μέγας κακός μικρός καί ὁ βαρύς ὁ μή βαρύς κακός κοῦφος · πάντως δέ ὁ βάρος ποσότης ἐμφαίνω διαιρετός εἰμί , διό καί πάντως βαρύς . ἐφιστάνω δέ ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι ὁ αὐτός λόγος χράω δυνατός δείκνυμι , ὅτι οὐδέ ἄλλος τίς πάθος ὁ στιγμή συμβαίνω , εἴπερ πᾶς ὁ ἁπλόος τίς ἔχω καί ὑπερέχω κατά αὐτός τις · καί γάρ εἰμί μή ἄλλος τις , ἀλλά ὁ γε μή ἁπλόος τοιοῦτος ὑπερέχω ἄν · ὥστε οὐδέ κατά συμβαίνω εἰμί τίς διαιρετός ἐν ἀδιαίρετος . | p . 299b7 ἔτι ἵημι μέν βαρύς πυκνός τίς ἕως ὁ ὁ δέ ὑπείκω οιαειρω . δείκνυμι ἀπό ὁ βαρύς ὁ βάρος διαιρετός εἰμί ὁ στιγμή αδιαετος εἰμί συνάγω , ὅτι ὁ στιγμή βάρος οὐ ἔχω . ἐφεξῆς δέ ἀπό ὁ πυκνός καί μανός ὁ αὐτός δείκνυμι , ὅτι , εἰμί εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος ὁ στιγμή · κοινός γάρ ποιέω ὁ λόγος · εἰμί πυκνός ἢ μαίνομαι · ἀλλά μήv οὔτε πυκνός οὔτε μαίνομαι εἰμί · οὔτε βαρύς ἄρα ἢ κοῦφος . καί ὁ μέν συνάπτω δείκνυμι ὁρίζω ὁ πυκνός καί ὁ μανός · εἰμί γάρ πυκνός μέν ὁ ἐν ἴσος ὄγκος πλείων ἔχω ὁ μανός σῶμα , συμπιλέω δηλονότι , μανός δέ ὁ ἐν ἴσος ὄγκος μικρός ἔχω , διαξαίνω εἰκότως , ὁ μέν πυκνός βαρύς εἰμί καί ὁ βαρύς πυκνός , ὁ δέ μανός κοῦφος καί ὁ κοῦφος μανός · ὁ γάρ ὕδωρ ἐξαερίζω καί ἀραιόω κοῦφος γίγνομαι καί ὁ ἀήρ ὑδατόω πυκνός . ὁ δέ πλατωνικός οὖον λέγω ὁ βαρύς διά πυκνότης εἰμί βαρύς · ὁ γοῦν πῦρ ὁ γῆ πυκνός φημί · ἀλλά ὁ βαρύτης ὁ μεγαλομερής ποιέω φημί . ο δέ πρόσληψις δείκνυμι ἐν δύο σχῆμα κατηγορικός οὕτως · ὁ πυκνός καί μανός διαιρετός , εἴπερ ὁ μέν ἐκ πλείων , ὁ δέ ἐκ ελατοναω εἰμί σῶμα , καί ὁ ὄγκος ἴσος · ὁ στιγμή ἀδιαίρετος · ὁ στιγμή οὔτε πυκνός οὔτε μαίνομαι εἰμί . εἰμί ἐν μήτε βαρύς μήτε κοῦφος ὁ στιγμή εἰμί , οὐδέ ἄν κοῦφος σῶμα οὐδέ βαρύς εἰμί , εἴπερ ὁ μέν γραμμή ἐκ στιγμή , ὁ δέ ἐπίπεδος ἐκ γραμμή , ὁ δέ σῶμα ἐκ ἐπίπεδος . δείκνυμι δέ διά μέσος ὁ πυκνός καί μανός , ὅτι ὁ στιγμή οὔτε βαρύς οὔτε κοῦφος εἰμί , καί διά ὁ μαλακός ἢ σκληρός ὁ αὐτός δείκνυμι κατηγορικός · ὁ βαρύς ἢ σκληρός εἰμί ἢ μαλακός · ἀνάγκη γάρ πᾶς σῶμα ἕτερος οὗτος κατέχω · ὁ σκληρός καί ὁ μαλακός διαιρετός , εἴπερ ὁ μέν μή ὑπείκω εἰς ἑαυτοῦ , ὁ δέ ὑπείκω · ἄμφω γάρ ἐν διάστημα λέγω , ὁ δέ διίστημι διαιρετός · ὥστε πάλιν ὁ μέν βαρύς διαιρετός , εἴτε σκληρός εἴτε μαλακός εἰμί · ὁ δέ στιγμή οὖον διαιρετός · ὁ ἄρα στιγμή οὖον βαρύς οὐδέ κοῦφος · οὐδέ ὁ σῶμα ἄρα · εἰμί οὖν ὁ σῶμα βαρύς καί κοῦφος , οὐ εἄν εἰμί ἐκ ἐπίπεδος . p . 299b u ἀλλά μήv οὐδέ ἐκ μή ἔχω βάρος εἰμί βάρος ἕως ὁ ὥστε καί εἷς στιγμή βάρος ἔχω . δείκνυμι , ὅτι οὐ εἰμί ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα , ἐκ ὁ αὐτός μέν βάρος ἔχω καί κουφότης , ὁ δέ στιγμή μήτε βαρύς εἰμί μήτε κοῦφος , καί οὗτος διά τρεῖς δείκνυμι ἐπιχείρημα , ὅτι ὁ στιγμή οὔτε βαρύς οὔτε κοῦφος εἰμί , ἐφεξῆς ὁ πρῶτος ὁ ὑποτίθημι δείκνυμι , I ὅτι , εἰμί σύγκειμαι τίς ἐκ τίνω , ἀδύνατος ὁ συντίθημι μηδείς ἔχω βάρος ὁ σύγκειμαι βάρος ἔχω . καί εἰμί αὐτός ὁ πρῶτος ἐπιχείρημα τοιοῦτος · εἰμί ἐκ ἀβαρής ὁ βάρος ἔχω γίγνομαι , πόσος ἄρα ἀβαρής συνέρχομαι βάρος ποιέω ; δῆλος γάρ , ὡς ἀριθμός ἀβαρής συνέρχομαι ποιέω τίς βάρος · οὗτος δέ πῶς ὁρίζω ; τίς γάρ μᾶλλον ὁ ἐρῶ ὑπό αὐτός ἀριθμός ἀληθής ἢ ὁ εἷς μικρός ἢ ὁ εἷς πλείων , οὐ ἔχω εἶπον πᾶς ὁμοίως ὁ σύνειμι ἀβαρής εἰμί , εἰμί μή πλάσμα μόνος ἀναίτιος λέγω . δύο δέ ἐπάγω δείκνυμι , ὅτι ὁ ἐκ ἀβαρής συνέρχομαι λέγω γίγνομαι βάρος ἀντίφασις περιπίπτω · δείκνυμι γάρ , ὁ λέγω ἀβαρής , βάρος ἔχω ἕκαστος . δείκνυμι δέ προλαμβάνω ἐναργής λῆμμα ὁ πᾶς μείζων βάρος ὁ μικρός βάρος βάρος μείζων εἰμί · οὖον γάρ δή γλυκύτης ὑπερέχω τις ὁ βαρύς αὐτός , ἀλλά βάρος · καί ἕτερος , ὅτι ὁ βαρύς βαρύς ἀνάγκη βαρύς εἰμί ὥσπερ καί ὁ λευκός λευκός λευκός . εἰμί οὖν ὁ ἐκ τέσσαρες στιγμή βάρος ἔχω , ὁ δέ ἐκ πλείων ὁ ἐκ τέσσαρες βαρύς εἰμί οἷος ὁ ἐκ πέντε βαρύς εἰμί , ὁ δέ βαρύς βαρύς βαρύς εἰμί καί βάρος ὑπερέχω , ὁ ἄρα ἐκ πέντε στιγμή ὁ ἐκ τέσσαρες βάρος ὑπερέχω ἀνάγκη στιγμή ὑπερέχω · ἀφαιρέω οὖν ὁ ἴσος , τουτέστιν ἀπό ὁ πέντε στιγμή ἀφαιρέω τέσσαρες , εἷς στιγμή ὑπολείπω , ὅς ὑπερέχω ὁ πέντε ὁ τέσσαρες βάρος ὑπερέχω · οὖον γάρ ἄλλος τις ὑπερέχω ἢ ὁ στιγμή βάρος ὑπερέχω · ὥστε ἕκαστος ὁ στιγμή βάρος ἔχω . καί ὁ μέν Ἀλέξανδρος οὗτος συνάγω ὁ λόγος · ὅς ἀφαιρέω ὁ μείζων βάρος μικρός γίγνομαι , βαρύς οὗτος · στιγμή δέ ἀφαιρέω ὁ μείζων βάρος μικρός γίγνομαι · ὁ στιγμή ἄρα βαρύς . ἐπεί δέ ὁ Ἀριστοτέλης οὖον ὁ στιγμή ἀφαιρέω εἶπον , ἀλλά ὁ ἴσος , μήποτε οὗτος μᾶλλον συνακτέον ὁ λόγος · ὅς ὁ ἴσος βάρος ἀφαιρέω καταλείπω ἐν ὁ βαρύς , βαρύς οὗτος εἰμί · στιγμή δέ εἰμί ὁ καταλείπω . οὗτος τοίνυν ὑπό ὁ Ἀριστοτέλης εἴρω ὡς μέν πρός ἀνήρ ἐκ ἐπίπεδος μαθηματικός εἰμί γεννάω ὁ σῶμα καλῶς εἴρω καί φυσικός , ὡς δέ πρός ὁ Πυθαγόρειος φυσικός καί ἔνυλος καί βάθος τίς ἔχω λέγω ὁ ἐπίπεδος οὐ ἄν ἁρμόζω ὁ εἴρω . καί γάρ καί ὁ Τίμαιος αὐτός διά ὁ πλῆθος ὁ ἐπίπεδος βαρύς γίγνομαι ὁ σῶμα φημί λέγω “ τρίτος δέ ὁ εἰκοσάεδρος , βάσις μέν εἴκοσι , γωνία δέ δώδεκα , ὕδωρ στοιχεῖον , πολυμερής καί βαρύς . ” καί ὁ ὁ Πλάτων δέ Τίμαιος λαφρός φημί ὁ ἐκ ὀλίγος συνίστημι ὁ αὐτός μέρος . ἐπισημαίνω δέ τις καί ὁ λέγω , ὅτι ἀδύνατος εἰμί ἑκάτερος μηδείς ἔχω βάρος ὁ ἄμφω ἔχω βάρος · καί γάρ καί κατά αὐτός , φημί , μήτε ὁ ὕλη I μήτε ὁ εἶδος βάρος ἔχω ὁ ἐκ ἄμφω ἔχω βάρος . ἀλλά οὗτος ὁ ἀπορία προλαμβάνω διαλύω ὁ Ἀριστοτέλης · ὁ μέν γάρ ὕλη καί ὁ εἶδος στοιχεῖον εἰμί εἰμί ὁ σύνθετος δύναμις βαρύς εἰμί συνέρχομαι ἐνέργεια ποιέω ὁ ἐκ αὐτός βαρύς , ὁ δέ στιγμή δείκνυμι ὁ Ἀριστοτέλης οὖον δύναμις ἀλλά ἐνέργεια βαρύς εἰμί , ἐάν ὑποτίθημι ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα . καί γάρ ὁ ὁ σῶμα λέγω ἐκ ἐπίπεδος ἢ ὁ ἐπίπεδος ἐκ γραμμή ἢ ὁ γραμμή ἐκ στιγμή οὐ ὡς ἐκ ὕλη καί εἶδος , ἀλλά ὡς ἐκ μέρος ἐκεῖνος σύγκειμαι φημί · ὁ μέν γάρ ὕλη καί ὁ εἶδος καί ὅλως ὁ κύριος στοιχεῖον δύναμις εἰμί εἰς ἐνέργεια πρόειμι συνέρχομαι · καί οὕτως σάρξ καί ὀστέον καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ὁ συντίθημι ἐκ ὁ τέσσαρες γίγνομαι στοιχεῖον συναλλοιόω ἀλλήλων καί μηκέτι εἰλικρινής ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἔχω ἐν ὁ σύνθετος , ὁ δέ τοῖχος ἐκ λίθος καί πηλός γίγνομαι συντίθημι , ἀλλά οὖον συναλλοιόω · διό ὁ ὁ μέρος φύσις κατά ἐνέργεια εἰμί καί ἐν ὁ ὅλος εἰμί · οὗτος δέ καί ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα ἄν εἰμί . p . 299b23 ἔτι εἰμί μέν ὁ ἐπίπεδος μόνος κατά γραμμή ἕως ὁ ἐκ ὁ οὗτος συντίθημι ἐπίπεδος . ο ἐκ ὁ ἐπίπεδος ὁ σῶμα γεννάω ὁ σύνθεσις ὁ ἐπίπεδος οὖον κατά ἐφαρμογή αὐτός ὁ κατά πλάτος ποιέω , ἀλλά κατά ὁ γραμμικός πέρας · οὗτος γάρ στερεός γωνία ποιέω διαφέρω ἀλλήλων κατά ὁ ἀριθμός ὁ ἐπίπεδος ὁ διάφορος σῶμα γεννάω . τρεῖς μέν γάρ τρίγωνος ἰσόπλευρος εἰς εἷς κορυφή συνάγω καί κατά ὁ περιέχω γραμμή συνάπτω καί βάσις ἔχω τρίγωνος ἰσόπλευρος ὁ πυραμίς γίγνομαι τέσσαρες ἔχω στερεός γωνία , ὅς ἕκαστος ἐκ τρεῖς γωνία συνίστημι ἀπό δίμοιρος ὀρθός εἰμί διά ὁ ἰσόπλευρος εἰμί ὁ τρίγωνος . ὁ δέ ὀκτάεδρος σύγκειμαι μέν ἐκ ὀκτώ τρίγωνος πάντῃ ἰσοπλεύ - ῥόος εἴκοσι τέσσαρες γωνία ἔχω ἐπίπεδος , διό στερεός ἓξ ἔχω γωνία ἕκαστος ἐκ τέσσαρες ἐπίπεδος σύγκειμαι . ὁ δέ εἰκοσάεδρος σύγκειμαι μέν ἐκ εἴκοσι τρίγωνος ἰσόπλευρος , ἑξήκοντα δέ εἰμί ἐπίπεδος γωνία ἕκαστος ἐν αὐτός στερεός γωνία ἐκ πέντε ἐπίπεδος ὅμοιος συνίστημι δώδεκα ἔχω στερεός γωνία . ὁ δέ κύβος σύγκειμαι μέν ἐκ τέσσαρες τετράγωνος , ὅς ἕκαστος σύγκειμαι ἐκ τέσσαρες τρίγωνος ἰσοσκελής ὀρθογώνιος ὁ κορυφή ἐν ὁ κέντρον ὁ τετράγωνος συνάπτω ἔχω καί πλευρά μέν ὁ τμῆμα ὁ ὁ τετράγωνος διάμετρος , βάσις δέ ὁ ὁ τετράγωνος πλευρά · ἔχω δέ ὁ κύβος στερεός γωνία ὀκτώ ἕκαστος ἐκ τρεῖς ὀρθός ἐπίπεδος γωνία συνίστημι . ὁ δέ δωδεκάεδρον σύγκειμαι μέν ἐκ δώδεκα πεντάγωνος ἰσόπλευρος τε καί ἰσογώνιος , ἔχω δέ στερεός γωνία εἴκοσι ἕκαστος ἐκ τρεῖς ὁ πεντάγωνος ἐπίπεδος γωνία συνίστημι , ὅς ἕκαστος εἷς ὀρθός καί πέμπτος εἰμί . λέγος οὖν ὁ Ἀριστοτέλης πρός αὐτός , ὅτι ὁ τοιοῦτος σύνθεσις ὁ ἐπίπεδος κατά γραμμή εἰμί , εἰμί μέν μόνος οὗτος φύω λέγω συντίθημι ὁ ἐπίπεδος , ἄτοπος λέγω · δεῖ γάρ , ὥσπερ γραμμή πρός γραμμή ἀμφοτέρως συντίθημι καί κατά μῆκος καί κατά πλάτος · λέγω δέ κτάομαι πλάτος μέν , ὅς κατά γραμμή ἐφεξῆς καλέω , ἐπιτίθημι , κατά μῆκος δέ οὐ ἐπιτίθημι , ἀλλά προστίθημι , οὖον κατά γραμμή , ἀλλά κατά σημεῖον , καί διά οὗτος μέν ὁ τρόπος ὁ μῆκος αὐξάνω , διά δέ ὁ κατά γραμμή ὁ πλάτος , εἴπερ γραμμή συντίθημι ἐπίπεδος γίγνομαι , ὥσπερ ἐπίπεδος σῶμα · ὡς οὖν ὁ γραμμή διχῶς συντίθημι , οὗτος χρή καί ὁ ἐπίπεδος μή μόνος κατά γραμμή καί μῆκος συντίθημι , ὡς οὗτος λέγω , ἀλλά καί κατά πλάτος , ὥστε ἐφαρμόζω ἀλλήλων ὁ ἐπίπεδος , ὡς ἐφαρμόζω ἀλλήλων κατά ὅλος ὁ μῆκος ὁ γραμμή ὁ κατά γραμμή ἐπιτίθημι , ἀλλά οὐ ὁ προστίθημι . ἀλλά εἰμί καί κατά πλάτος ἐνδέχομαι συντίθημι ὁ ἐπίπεδος ὥσπερ ὁ γραμμή καί κατά μῆκος , εἰμί τίς σῶμα ὁ ἐκ ὁ οὗτος συντίθημι ἐπίπεδος γίγνομαι , εἴπερ ὁ ἐκ ἐπίπεδος συντίθημι σῶμα εἰμί , ὅς οὔτε στοιχεῖον οὔτε ἐκ στοιχεῖον εἰμί · οὔτε γάρ ὁ τέσσαρες τίς σῶμα , ὅς ὁ γένεσις κατά γραμμή συντίθημι · οὔτε γάρ πυραμίς οὔτε ἄλλος τίς ὁ σύστοιχος οὔτε σύνθετος τίς ἐκ οὗτος σῶμα οὔτε πῦρ οὔτε ἀήρ οὔτε ἄλλος τίς οὗτος · οὐδείς δέ σῶμα οἷος τε εἰμί ὅς μή στοιχεῖον εἰμί ἢ ἐκ στοιχεῖον σύγκειμαι . οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον ῥητέος , ὅτι , εἰμί μέν πᾶς σύνθεσις ἐπίπεδος σῶμα ποιέω λέγω ὁ οὕτως ὑποτίθημι , ἀλλά μή ὁ κατά γραμμή συντίθημι , καλῶς εἄν λέγω οὗτος , εἰμί δέ κατά ἐκεῖνος μόνος , κατά ὅς ὁ ἐπίπεδος φύσις περιέχω ὁ στερεός , ὡς ὁ Πλάτος φημί , οὐδείς ἄν εἰμί πρός ἐκεῖνος ὁ εἴρω . ἔπειτα οὐδείς θαυμαστός κατά πλάτος συντίθημι ὁ ἐπίπεδος ἀτελής τίς καί παρά φύσις ἐν ὁ ἔσχατος ὑφίστημι · καί γάρ καί κατά αὐτός ἐν ὁ ὁ στοιχεῖον μεταβολή εἰμί ἄν τις ἀποτυγχάνω , ὡς μήτε στοιχεῖον μήτε ἐκ στοιχεῖον εἰμί . ἐπεί δέ ὁ Ἀλέξανδρος καί κατά ἑαυτοῦ ἀντιλέγω πειράω ὁ λόγος , ὁράω καί ὁ ὑπό ἐκεῖνος λέγω . ὅτι γάρ , φημί , ἐκ ἐπίπεδος ὁ γένεσις ἀληθής ποιέω καί οὖον διά ὁ πρός ὁ ἁπλόος σῶμα ὁ σχῆμα οὗτος ὁμοιότης , καί ὅτι εὔλογος αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης ἀντιλέγω , δῆλος ἐκ ὁ διά οὗτος λέγω ὁ μέν ἄλλος σῶμα εἰς ἀλλήλων ποιέω ὁ μεταβολή , ὅτι ὁ γένεσις αὐτός ἐκ | ὁ ὅμοιος ἀλλήλων σκαληνός ὀρθογώνιος τρίγωνος εἰμί , ἐκ ὅς σύγκειμαι ὁ ἰσόπλευρος τρίγωνος , ὁ δέ γῆ εἰς μηδείς ὁ ἄλλος μεταβάλλω , ὅτι μόνος ἐκ ἰσοσκεγραμμὴν λάω ὀρθογώνιος τρίγωνος γίγνομαι . ἀλλά ὅτι μέν οὐ ἀναγκαῖος ὁ κατά ὁμοιότης ὁ σχῆμα πρός ὁ στοιχεῖον ἐξήγησις ἐκβάλλω διά ὁ μή πᾶς ὁ στοιχεῖον ἐκ ὁ αὐτός λέγω τρίγωνος , πρόδηλος ἄν εἰμί · εἰμί γάρ ὁ ἄλλος συμβολικός εἴρω , τίς κωλύω καί οὗτος συμβολικός ἀκούω ; ὅτι δέ ἀρχοειδής εἰμί ὁ κατά ὁ σχῆμα αἰτία ὁ κατά ὁ ποιότης , δῆλος , εἴπερ καί αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης πρό ὁ ἄλλος ποιότης ἐγγίγνομαι ὁ σχῆμα ὁ ὕλη νομίζω · οὗτος δέ δῆλος ἐκ ὁ σύ παρά αὐτός δύο καλέω ὑπόκειμαι εἰμί ὁ ἄποιος λέγω σῶμα · ὁ δέ σῶμα καθό σῶμα τριχῆ διαστατός εἰμί συνουσιώτης ὁ σχῆμα καί μάλιστα περαίνω εἰμί αὐτός , ὡς αὐτός ἀποδείκνυμι ἀλλά τίς , φημί , διαφέρω ὁ Δημόκριτος δόξα ὁ ἐκ ὁ ἐπίπεδος λέγω , εἴπερ καί αὐτός κατά ὁ σχῆμα εἰδοποιέω ὁ φυσικός σῶμα φημί , ῥᾴδιος δή καί πρός οὗτος λέγω , ὅτι κατά οὗτος μέν οὐδείς διαφέρω · καί γάρ , ὅσπερ καί πρότερος εἶπον , Δημόκριτος ὁ Θεόφραστος ἱστορέω ὡς ἰδιωτικός ἀποδίδωμι ὁ κατά ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός καί ὁ τοιοῦτος αἰτιολογέω ἐπί ὁ ἄτομος ἀναβαίνω · διαφέρω δέ ἴσως οὗτος ἐκεῖνος ὁ δόξα καί ὁ ἁπλόος τίς ὁ σῶμα προυποτίθημι ὁ ἐπίπεδος ὁ ἄτομος σῶμα εἰμί καί ὁ συμμετρία καί ἀναλογία δημιουργικός ὁ σχῆμα ἐνιδεῖν καί ὁ περί ὁ γῆ ἀλλοίως διαιτάω . p . 2299b31 ἔτι μέν πλῆθος βαρύς ὁ σῶμα ὁ ἐπίπεδος ἠώς ὁ ὁ γάρ ὁ γῆ ἐπίπεδος εἰμί βαρύς ἢ ὁ ὁ πῦρ . καί οὗτος πάλιν ἀπό ὁ βαρύτης αὐτός ἐπάγω ὁ ἐπιχείρημα . εἰμί δέ τοιοῦτος · εἰμί πλῆθος μέν ὁ ἐπίπεδος βαρύς ὁ σῶμα εἰμί , ὀλιγότης δέ ἐλαφρός , ὡς ἐν ὁ Τίμαιος γράφω · λέγω γάρ “ ἔτι τε ἐλαφρός ὁ ἐκ ὀλίγος συνίστημι ὁ αὐτός μέρος ” ὡς πᾶς ἰσόρροπος εἰμί ὁ ἐπίπεδος · ἔχω καί ὁ γραμμή καί ὁ στιγμή βάρος , ὅσπερ ἀδύνατος δείκνυμι . εἰμί γάρ παρά ὁ πλῆθος ὁ ἐπίπεδος βαρύς γίγνομαι ὁ σῶμα , δῆλος , ὅτι ἕκαστος αὐτός εἰς βαρύτης συντελέω · ὁ γάρ πλέω βάρος , τουτέστι ὁ βαρύς , βάρος βαρύς εἰμί . εἰμί οὖν ὁ ἐπίπεδος βαρύς , ἐκ ὅς ὁ σῶμα , καί ὁ γραμμή βαρύς εἰμί , ἐκ ὅς ὁ ἐπίπεδος , καί ὁ στιγμή , ἐκ ὅς ὁ γραμμή · ὁ γάρ αὐτός εἰμί λόγος , διότι πέρας ὁμοίως πᾶς . ἀλλά μήv ὁ ὁ στιγμή βάρος ἔχω δείκνυμι διά πλείων ἀδύνατος , εἴπερ ὁ μέν βάρος διαιρετός , ὁ δέ στιγμή ἀδιαίρετος . εἰμί δέ μή ὁ πλῆθος ὁ ἐπίπεδος ὁ κατά ὁ βάρος διαφορά ὁ σῶμα ἀκολουθέω , ἀλλά ἀνάπαλιν ὁ ὁ γῆ βαρύς εἰμί , ὁ δέ πῦρ κοῦφος , ὁ μέν ὁ γῆ ἐπίπεδος βαρύς εἰμί , ὁ δέ ὁ πυρός κοῦφος . ὅσπερ αὐτός εἶπον διά ὁ ὁ γάρ ὁ γῆ ἐπίπεδος εἰμί βαρύς ἢ ὁ ὁ πυρός ἀντί ὁ εἶπον · ὁ γάρ ὁ γῆ ἐπίπεδος εἰμί βαρύς , ὁ δέ ὁ πυρός κοῦφος · εἰμί δέ οὗτος , καί ὁ γραμμή πάλιν καί ὁ στιγμή ὁ αὐτός εἰμί διαφορά , ὥστε καί οὕτως ἀκολουθέω ὁ ἀδύνατος ὁ ὁ στιγμή βάρος ἔχω ἢ κουφότης . εἰμί οὖν ἀνάγκη , εἰμί ἐκ ἐπίπεδος εἰμί ὁ σῶμα , ὁ ὁ πλῆθος ὁ ἐπίπεδος βαρύς καί κοῦφος αὐτός εἰμί ἢ διά ὁ ὁ μέν φύσις βαρύς εἰμί ὁ σῶμα , ὁ δέ κοῦφος , καί ὁ ἐπίπεδος , ἐκ ὅς συνίστημι , ὁ μέν βαρύς εἰμί , ὁ δέ κοῦφος , ἑκάτερος δέ ὁ ὑπόθεσις ἀδύνατος τίς ἀκολουθέω ὁ ὁ στιγμή βάρος ἔχω ὁ κουφότης , ἀδύνατος ὁ ἐκ ἀρχή εἰμί ὁ ἐκ ἐπίπεδος εἰμί ὁ σῶμα . καί πρός οὗτος δέ ὁ αὐτός ῥητέος , ὅτι οὖον μαθηματικός ὁ ἐπίπεδος ὑποτίθημι , ὥστε ἀνάλογος εἰμί , ὡς ἐπίπεδος πρός σῶμα , οὗτος γραμμή πρός ἐπίπεδος καί στιγμή πρός γραμμή . p . αὖος ὅλος δέ συμβαίνω ἢ μηδείς ποτός εἰμί μέγεθος ἕως ὁ σῶμα δέ μηδείς . οὗτος ἔτι βίαιος ὁ ἐπιχείρημα οὐ ἀπό ὁ σύνθεσις ὁ ἐπίπεδος , ἀλλά ἀπό ὁ ἀνάλυσις λαμβάνω . συμβαίνω γάρ , φημί , ποτός κατά οὗτος ὁ λόγος μηδείς εἰμί μέγεθος ἐν ὁ εἰμί ἢ ἐνδέχομαι μή εἰμί · ὁ δέ ἐνδέχομαι μή εἰμί ὁ μή εἰμί ἰός χρόνος διαφέρω . πῶς οὖν οὗτος συμβαίνω ; εἴπερ ὁμοίως ἔχω , φημί , στιγμή μέν πρός γραμμή · αὐτός δέ ἀντί ὁ στιγμή ὁ μόνος παραλαμβάνω κατά ὁ κοινός ὁ ἀμέρεια · γραμμή δέ πρός ἐπίπεδος , ὁ δέ ἐπίπεδος πρός σῶμα , ὥσπερ ὁ σῶμα εἰς ἐπίπεδος κατά αὐτός διαλύω , διότι καί ἐκ οὗτος συνίστημι , οὗτος καί ὁ ἐπίπεδος εἰς γραμμή οἷος τε διαλύω καί ὁ γραμμή εἰς στιγμή · ἐνδέχομαι οὖν σημεῖον μόνος εἰμί ποτός , μηδείς δέ μέγεθος . ἐνταῦθα ὁ Ἀλέξανδρος αἰσθάνομαι ὁ ὅμοιος ἔνστασις “ οὐκέτι , φημί , ὁ ἐκ ὕλη καί εἶδος ὁ σῶμα λέγω ἀκολουθέω ὁ ἐνδέχομαι μηδείς εἰμί μέγεθος · οὖον γάρ σῶμα γένεσις εἰμί κατά αὐτός , ἀλλά ὅδε ὁ σῶμα , ὅς δέ εἰμί ὁ γένεσις , ἐκεῖνος καί ὁ φθορά . ἔτι οὐ εἰμί ὁ ὕλη κατά αὐτός ἐνέργεια , κατά δέ ὁ ὁ ἐπίπεδος εἰμί . ἴσως δέ , φημί , οὐδέ ὁ ὕλη εἰμί εἄν αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἀμεγέθης ” . καί πρός μέν οὗτος ῥητέος · εἰμί λέγω ὁ Ἀριστοτέλης “ εἰμί γάρ καί σῶμα ὕλη καί μέγας καί μικρός ὁ αὐτή πῶς ἔχω ὁ ἑαυτοῦ λόγος I μέγεθος ὁ ὕλη , εἴπερ σῶμα εἰμί ὕλη ἄλλος εἰμί δηλονότι παρά ὁ σῶμα , καί εἴπερ καί μέγας καί μικρός ὁ αὐτός ; εἰμί γάρ ἔχω μέγεθος , περαίνω πάντως τοσονδί . πρός δέ ὁ ὁ Ἀριστοτέλης λόγος ῥητέος , ὡς , εἰμί μόνος ἀναλύω ὁ ἐν γένεσις , ἀλλά μή καί συντίθημι κατά ὁ ἐνεργέω ἀεί δημιουργικός λόγος καί ὁ οὐράνιος κίνησις καί ὁ εἰς ἀλλήλων καί ὑπό ἀλλήλων δρᾶσις τε καί πεῖσις , καί κατά ὁ ἐκ ὕλη καί εἶδος λέγω ὁ γένεσις , ἄν μέγεθος μή ἐνδέχομαι ποτός μή εἰμί , διότι ὁ ἄλλος φθορά ἄλλος γένεσις εἰμί ἐν ὁ ἁπλόος , ἀλλά ἄνθρωπος ἐνδέχομαι μή εἰμί καί ἵππος πᾶς ἔρχομαι ὁ στοιχεῖον διαλύω καί ἄλλος μή συνίστημι , οὐδείς δέ κακός ἄτοπος οὗτος ὁ μέγεθος μή εἰμί . πάλιν δέ ὁ Ἀλέξανδρος “ πρός ὁ λέγω , φημί , ὅτι οὖον ὁ φυσικός σῶμα ὁ Πλάτος ἐκ ὁ ἐπίπεδος ἐν ὁ Τίμαιος συνίστημι , ἀλλά ὁ εἶδος ἕκαστος ὁ σῶμα , κατά ὅς ἕκαστος εἰμί αὐτός οὗτος , ὅς εἰμί , ὁ δέ εἶδος ἀσώματος , οὗτος δέ ὁ γεννάω εἶδος ἐκ ὁ ἐπίπεδος γίγνομαι ἐν ὁ ὕλη ὁ μέν πῦρ ποιέω , ὁ δέ ὕδωρ , ὁ δέ γῆ , ὁ δέ ἀήρ , ὥστε οὖον ὁ ἔνυλος σῶμα , ὅς φημί Ἀριστοτέλης , ἐκ ἐπίπεδος γεννάω ὁ Πλάτος · πρός οὗτος οὖν , φημί , ῥητέος , ὅτι , κἀν δέχομαι τις οὗτος αὐτός βούλομαι λέγω , ἀλλά οὖν καί οὕτως ἐκ ἐπίπεδος αὐτός γεννάω ὁ βάθος . οὖον γάρ ἀβαθής ὁ ἐκ ὁ τρίγωνος γίγνομαι πυραμίς · πυραμίς γάρ ἐπίπεδος οὐ εἰμί οὐδέ ὁ ἄλλος οὐδείς ὁ σύστοιχος ὅς πυραμίς . ἕπω δέ ὁ ἐκ ὁ αβαθής ὁ βάθος γεννάω καί ἐκ ὁ ἁπλόος - ὁ ὁ πλάτος ποιέω καί ἐκ ὁ αδιάστατος ὁ μῆκος πρός ὁ , φημί , μηδέ εὔλογος αὐτός λέγω γένεσις εἶδος γίγνομαι . ὡς γάρ οὐ εἰμί γένεσις ὕλη , οὕτως οὐδέ εἶδος κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά εἰμί ὁ γένεσις ὁ so συναμφότεροι , καί οὗτος εἰμί ὁ γίγνομαι καί φθείρω , γίγνομαι μέν ὁ παρουσία ὁ εἶδος , φθείρω δέ ὁ ἀπουσία ” . οὗτος ὁ Ἀλέξανδρος λέγω , ὅτι μέν οὐ ἐκ αβαθής ὁ βάθος γεννάω οὐδέ μαθηματικός αὐτός εἰμί ὁ ἐπίπεδος , εἴρω πολλάκις · χρή μέντοι ἐννοέω , ὅτι καί ἐγώ ἐκ ὕλη καί εἶδος ἀσώματος εἰμί καί ἄποιος σῶμα καί ἐγώ ποιόω ποιέω , εἰμί μή ἄρα λέγω τις , ὅσπερ καί πρότερος εἶπον , ὅτι ὁ μέν ἐπίπεδος ὡς μέρος παραλαμβάνω , ὁ δέ ὕλη καί ὁ εἶδος ὡς στοιχέω . πῶς δέ λέγω γένεσις εἶδος μή εἰμί ; εἰμί μέν ὡς μή διά γένεσις ἀλλά ἄχρονος εἰς ὁ εἰμί παραγίγνομαι , καί οὗτος μέν ἀμφιδοξέω · πλήν ὁ ὁ εἶδος ἐκ ὁ ἐπίπεδος λέγω γίγνομαι οὗτος λέγω , ὡς ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί παράγω , εἴτε ἐν χρόνος εἴτε ἄχρονος οὗτος συμβαίνω , εἴπερ σύργαστρος τις εἰμί ὁ οὗτος λέγω . | p . 300a12 πρός δέ οὗτος καί εἰμί ὁ χρόνος ἠώς ὁ οἷος στιγμή γραμμή εἰμί . κατά ὁ αὐτός ἐπιχείρησις εἰς ἄλλος ἄτοπος ἀπάγω ὁ λόγος . ἐπεί γάρ , φημί , ὁ νῦν , οὖον ὁ πλατυκός , ἀλλά ὁ ἄτομος , οἷος στιγμή γραμμή εἰμί · ἀναλογία γάρ ἔχω πρός ἀλλήλων , ὡς στιγμή πρός γραμμή , οὗτος ὁ νῦν πρός ὁ χρόνος · ἐάν τις λέγω καί ὁ χρόνος ὁμοίως ἔχω ὁ σῶμα , ὥστε σύγκειμαι ἐκ ὁ νῦν ὡς ἐκεῖνος ἐκ ὁ στιγμή διά μέσος ὁ γραμμή καί ὁ ἐπίπεδος , ἢ ὁμοίως ἔχω ὁ γραμμή ἐκ ὁ στιγμή σύγκειμαι , ἀναιρέω εἄν καί ὁ χρόνος ποτέ διαλύω εἰς ὁ νῦν ἢ ἐνδέχομαι ἀναιρέω , ὅσπερ εἰμί ἄτοπος ὁ ποτός μή εἰμί χρόνος · εἰμί γάρ ὁ ποτέ χρόνος , αὐτός εἶπον , ὅτι εἰμί χρόνος , ὅτε μή εἰμί χρόνος . ἐπεί δέ , ἐκ ὅς ἕκαστος σύγκειμαι , εἰς οὗτος καί διαλύω δοκέω , χώρα ἔχω ὁ ὁ εἰς ὁ νῦν ἀνάλυσις ὁ χρόνος ἐπάγω ὁ ἐκ ὁ νῦν αὐτός σύγκειμαι λέγω , δῆλος δέ , ὅτι ὁ ἐκ ἐπίπεδος ἔνυλος καί φυσικός ὁ σῶμα λέγω σύγκειμαι οὔτε ὁ γραμμή ἐκ στιγμή ἀναγκάζω λέγω οὔτε ὁ χρόνος ἐκ ὁ νυν . p . 3000a14 ὁ δέ αὐτός συμβαίνω καί ὁ ἐκ ἀριθμός συντίθημι ὅς ὁ οὔτε βάρος ἔχω . ὅπερ συμβαίνω , φημί , ὁ ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα συνίστημι καί ὅλως ὁ ἐκ ἀβαρής ὁ βάρος ἔχω , οὗτος συμβαίνω καί ὁ ἐκ ἀριθμός ὁ κόσμος ποιέω καί ὁ φυσικός πρᾶγμα . ὁ γάρ μόνος οὖον ὁ σῶμα συντίθημι ποιέω , οὐ ὅτι ἀδιαίρετος ἀπλόος · οὐδέ γάρ ὁ δυάς συντίθημι ποιέω σῶμα οὐδέ ὁ τριάς · ἀλλά ὅτι ἐκ ἄλλος εἶδος ποσότης εἰμί ὁ διορίζω , ὁ δέ σῶμα ἐκ ὁ συνεχής , οὐδείς δέ συνεχής ἐκ διορίζω · ἀλλά οὐδέ βάρος εἰμί ἐν ὁ ἀριθμός . ὅτι δέ ὁ ἐκ ἀριθμός λέγω ὁ εἰμί ἀκολουθέω ὁ ἐκ μόνος λέγω , πρόδηλος , εἴπερ ὁ ἀριθμός ἐκ μόνος εἰμί . δῆλος δέ , ὅτι ἐκ ἀριθμός λέγω οὗτος ὁ εἰμί ὡς ὁ ἀριθμός πᾶς ὁ εἶδος ἀρχοειδῶς ἐν ἑαυτοῦ προλαμβάνω καί ὡς πᾶς ὁ ἐν ὁ κόσμος εἶδος ὁ ἀριθμός διακοσμέω , διότι καί “ πατήρ μάκαρ καί ἀνδρών ὁ ἀριθμός ἐξυμνέω καί ἀριθμός δέ τε πᾶς ἐπέοικα λέγω . p . 300a20 ὅτι2 δέ ἀναγκαῖος ὑπάρχω κίνησις ὁ ἁπλόος σῶμα ἠώς ὁ παρά φύσις δέ ἔχω πολύς ἕκαστος . δείκνυμι ὁ πρῶτος ἀξίωμα ὁ λέγω , ὅτι ἀδύνατος ἐκ μή ἔχω βάρος συντίθημι ὁ βάρος ἔχω , δείκνυμι δέ καί , ὅτι ὁ | στιγμή βάρος οὐ ἔχω , διά ὁ ὁ μέν βάρος διαιρετός εἰμί , ὁ δέ στιγμή ἀδιαίρετος , καί προστίθημι καί ἄλλος πρός ὁ ἐκ ἀρχή λόγος ἐπιχείρημα νῦν ὁ δύο ὁ προλαμβάνω ἢ ὑποτίθημι ἀποδείκνυμι ὁ λέγω , ὅτι ὁ αἰσθητός σῶμα ἢ πᾶς ἢ ἔνιοι βάρος ἔχω . δείκνυμι δέ αὐτός διά ὁ δείκνυμι , ὅτι ἀνάγκη κίνησις ὑπάρχω ὁ ἁπλόος σῶμα κατά φύσις καί ὅτι οὗτος κατά ὁ κατά φύσις ῥοπή ἐπιτελέω , τουτέστι βαρύτης καί κουφότης · εἰμί δέ οὗτος ; οὐ ἐκ ἐπίπεδος ὁ ὁ σῶμα γένεσις , εἴπερ ὁ μέν σῶμα βαρύς ἢ κοῦφος εἰμί , ὁ δέ ἐπίπεδος οὔτε βάρος ἔχω οὔτε κουφότης · οὔτε γάρ ὁ γραμμή οὔτε ὁ σημεῖον . ὅτι δέ ἕκαστος ὁ ἁπλόος σῶμα κίνησις ὑπάρχω κατά φύσις , δείκνυμι λαμβάνω ἐκ ὁ ἐνάργεια ὁ κινέω ὁ ἁπλόος σῶμα · φαίνω γάρ κινέω . ἀλλά εἰμί μέν κατά φύσις αὐτός κινέω λαμβάνω , ὁ ζητέω λαμβάνω ἐκ ἑτοῖμος · ὁ τε γάρ ἄνω καί ὁ κάτω κινέω εἰμί κατά φύσις ὑποτίθημι κινέω , κατά κουφότης ἄν καί βαρύτης κινέω λαμβάνω , ὅσπερ πρόκειμαι δείκνυμι · διό ὁ κινέω ὅλως ἐκ ὁ ἐνάργεια λαμβάνω παρά φύσις αὐτός καί βία κινέω ὑποτίθημι . εἰμί γάρ μή κατά φύσις , ἵνα μή ὁ ζητέω προλαμβάνω , ἀνάγκη δέ ὁ κινέω ἢ κατά φύσις ὁ παρά φύσις κινέω , δῆλος , ὅτι παρά φύσις ἄν κινέω . ἀλλά δείκνυμι ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι , ὅτι οὐ οἷος τε παρά φύσις τίς κινέω , ὅς μή φύσις καί κατά φύσις κινητός εἰμί · ὅς γάρ ὁ ἀρχή μή φύω ὅλως κινέω , οὐδέ ἄν ὁ ἀρχή κινέω ποτός , ὅς δέ φύω κινέω ἁπλόος εἰμί ἁπλόος κίνησις , δῆλος , ὅτι καί ποῦ φύω φέρω · ὥστε καί ὁ βία κινέω εἰμί κίνησις κατά φύσις · ὕστερος γάρ ὁ παρά φύσις κίνησις ὁ κατά φύσις · εἰμί ἄρα κινέω ὁ ἁπλόος σῶμα παρά φύσις , ἀνάγκη εἰμί αὐτός καί κατά φύσις κίνησις . ἀλλά ἄν ὁ παρά φύσις κινέω πάντως καί κατά φύσις κινέω , οὐ ἤδη , ὅσος ὁ παρά φύσις εἰμί κινέω , τοσοῦτος ἀνάγκη ὁ κατά φύσις εἰμί · ἐν πᾶς γάρ μοναχός μέν ὁ κατορθόω , ὁ δέ παρεκβαίνω ὁ ὀρθός καί ἁμαρτάνω πολλαχῶς · ἁμαρτία δέ τις καί παρέκβασις ὁ κατά φύσις ὁ παρά φύσις κίνησις . ἀπορέω δέ καί ἐνταῦθα καλῶς ὁ Ἀλέξανδρος , πῶς ἐν ὁ πρῶτος ὅδε ὁ πραγματεία εἶπον ὁ παρά φύσις ἐναντίος εἰμί ὁ κατά φύσις καί εἷς εἷς ἐναντίος ἐνταῦθα παρά φύσις δέ ἔχω πολύς ἕκαστος εἶπον , καί λύω ἐνταῦθα πολλαχῶς ὁ ἀπορία , προσφυής δέ , ὅτι παρά φύσις πλείων ἐπί ὁ ἁπλόος λέγω εἄν κινέω , εἰμί τις λαμβάνω μή μόνος , ὅς κινέω , ἀλλά καί ὅς οὐ οἷος τε εἰμί κινέω . ὁ γάρ κάτωθεν ἄνω κινέω παρά φύσις μέν ὁ ἄνωθεν κάτω , ὅς καί κινέω βία , καί ὁ κύκλος δέ παρά φύσις ἄν λέγω αὐτός , ὅς οὐδέ κινέω ὅλως . εἰμί δέ ὁ Ἀριστοτέλης κινέω λαμβάνω ἀπό ὁ | ἐνάργεια παρά φύσις ὑποτίθημι ὁ κινέω , οὖον χρή , οἴομαι , παρά φύσις ἐκεῖνος λαμβάνω , ὅς οὖον φύω κινέω , ἀλλά ὅς φύω . ὁ δέ βῶλος οὖον μόνος ἄνω κινέω παρά φύσις , ἀλλά καί λοξός κινέω ῥίπτω κινέω οὐκέτι ἁπλόος εἰμί καί κύκλος περιάγω , ἐν μή περί ὁ ὁ πᾶς μέσος . ὥστε ὁ μέν παρά φύσις ἁπλόος εἷς τε εἰμί καί ἐναντίος ὁ κατά φύσις , δύναμαι δέ ὁ ἁπλόος βιάζομαι καί μή ἁπλόος , ὡς εἴρω , κινέω κινέω . οἶδα δέ καί οὗτος ὁ λύσις ὁ ἀπορία ὁ Ἀλέξανδρος . p . 300a27 ἔτι δέ καί ἐκ ὁ ἠρεμία ἠώς ὁ εἰς οὗτος ὁ τόπος φορός . δείκνυμι ἀπό ὁ παρά φύσις κίνησις , ὅτι ἀνάγκη κατά φύσις εἰμί κίνησις ἕκαστος ὁ ἁπλόος σῶμα , ὁ αὐτός καί ἀπό ὁ ἠρεμία δείκνυμι . ὑποτίθημι γάρ πάλιν ὡς ἐναργής ὁ εἰμί τίς ἠρεμέω , ὥσπερ ὁ γῆ ἐπί ὁ μέσος , ἐρωτάω , πότερος κατά φύσις ἠρεμέω ἐνταῦθα ἢ παρά φύσις . καί γάρ , εἰμί μέν κατά φύσις , δῆλος , ὅτι καί ὁ φορά ὁ ἐνταῦθα κατά φύσις αὐτός · ἐν ὅς γάρ ἠρεμέω τίς κατά φύσις , εἰς οὗτος καί φέρω κατά φύσις · ὁ δέ ἐπί ὁ μέσος φορά κατά βαρύτης γίγνομαι , ὥστε εἰμί ὁ κατά φύσις φορά ὁ ἀρχή ἀπό βαρύτης ἢ κουφότης ἔχω . εἰμί δέ ὁ ἠρεμέω ἐπί ὁ μέσος βία ἠρεμέω , πρόχειρον μέν εἰμί εἶπον , ὅτι φέρω κατά φύσις ἀπό ὁ μέσος · ἐν ὅς γάρ ἠρεμέω τίς παρά φύσις , ἀπό οὗτος φέρω κατά φύσις · ὥστε πάλιν εἰμί ὁ κατά φύσις κίνησις ὁ ἀρχή ἀπό κουφότης ἔχω . ὁ δέ μακρός καί ἀκριβής ἴσως ἀπόδειξις ἐπάγω ἀπό ὁ βιάζομαι ἐπιχειρέω . ὁ γάρ βία ἠρεμέω ἐπί ὁ μέσος ὑπό τις πάντως βιάζομαι καί κωλύω ἠρεμέω , καί ὁ κωλύω ἤτοι ἠρεμέω αὐτός κωλύω ἢ κινέω · ἀλλά εἰμί μέν ἠρεμέω , ὁ αὐτός κυκλέω λόγος · ἢ γάρ κατά φύσις ἠρεμέω καί , ἔνθα ἠρεμέω , εἰς οὗτος καί φέρω κατά φύσις ἢ παρά φύσις καί βία · εἰμί δέ οὗτος , περί ὁ βιάζομαι καί κωλύω πάλιν εἰμί ὁ αὐτός ἐρωτάω . εἰμί δέ ὁ κωλύω φέρω μή ἠρεμέω ἀλλά κινέω κωλύω , ὥσπερ ἐμαυτοῦ ] πεδοκλεις φημί ὁ γῆ ὑπό ὁ δίνη κωλύω ἠρεμέω , ἐρωτητέον · εἰμί μή κωλύω ὑπό ὁ δίνη ὁ γῆ , ποῦ ἄν φέρω ; ἀνάγκη γάρ ἢ εἰς ἤπειρος φέρω ἢ ἵστημι ποῦ φέρω · ἀλλά εἰς ἤπειρος φέρω ἀδύνατος , εἴπερ ὁ ἤπειρος ἀδύνατος διέρχομαι · οὐδείς γάρ γίγνομαι ὅλως , ὅς ἀδύνατος εἰμί γίγνομαι . ἐπεί γάρ ἀδύνατος ὁ διάμετρος σύμμετρος ὁ πλευρά γίγνομαι , ὁ ἀρχή οὐδέ γίγνομαι · πανταχοῦ γάρ ἐκεῖνος γίγνομαι κτάομαι φύσις , ὅς καί γίγνομαι δυνατός , ἀδύνατος δέ ὁ ἤπειρος διέρχομαι , ὥστε οὐδέ κινέω τίς οὗτος . ἀνάγκη | οὖν , εἰμί κινέω μηδείς κωλύω περαίνω κινέω καί ἵστημι ποῦ ὁ φέρω μή βία ἀλλά κατά φύσις . εἰμί δέ εἰμί ἠρεμία κατά φύσις , καί κίνησις εἰμί κατά φύσις ὁ εἰς οὗτος ὁ τόπος φορός · ἐν ὅς γάρ τίς κατά φύσις ἠρεμέω , ἐπί ἐκεῖνος καί κινέω κατά φύσις . ὁ δέ Ἀλέξανδρος ὁ ποῦ ἄν φέρω ἐπί ὁ κωλύω ὁ γῆ φέρω ἀκούω καί οὐ ἐπί ὁ γῆ “ δοκέω , φημί , μή δείκνυμι ὁ πρόκειμαι ” . p . 300b8 Διὸ καί Λεύκιππος καί Δημόκριτος ἠώς ὁ οὗτος δέ κόσμος ἔχω ὁ διάστασις . δείκνυμι , ὅτι εἰμί κατά φύσις κίνησις ὁ σῶμα καί πρότερος γε ὁ παρά φύσις · οὐδέ γάρ οὗτος ἄν εἰμί μή εἰμί ἐκεῖνος · εὐθύνω ὁ ὁ ἄτακτος καί παρά φύσις κίνησις πρό ὁ κατά φύσις εἰμί λέγω . δισσός δέ εἰμί οὗτος ὁ δόξα · ὁ μέν γάρ περί Λεύκιππος καί Δημόκριτος λέγω ἀεί κινέω ὁ πρῶτος κατά αὐτός σῶμα , τουτέστι ὁ ἄτομος , ἐν ὁ ἤπειρος κενός βία , ὁ δέ Τίμαιος πρίν γίγνομαι ὁ κόσμος ἄτακτος κινέω ὁ στοιχεῖον φημί . λέγω οὖν πρός μέν ὁ πρότερος δόξα · εἰμί ἄλλος ὑπό ἄλλος ὁ ἄτομος βία καί παρά φύσις κινέω ἀεί , τίς ὁ κατά φύσις αὐτός κίνησις ; ἀνάγκη γάρ ὁ κατά φύσις ἕκαστος προυπάρχω , ὅς παρυφίστημι ὁ παρά φύσις , διό καί παρά φύσις λέγω · εἰμί οὖν ὑπό ἀλλήλων βία κινέω , δεῖ ὁ πρῶτος κινέω μή βία κινέω κινέω ἀλλά κατά φύσις ὁ ὑπό ἑαυτοῦ κινέω ἢ ὑπό ἀκίνητος αἴτιος , ἵνα μή ἐπί ἤπειρος ἔρχομαι · ὁ γάρ βία κινέω ὠθέω τις καί μοχλεία κινέω ὑπό κινέω κινέω · εἰμί οὖν καί οὗτος ἐπί ἤπειρος εἶμι , καί οὕτως οὐδείς κινέω · ὥστε ἀνάγκη προυπάρχω ὁ παρά φύσις κίνησις ὁ κατά φύσις , καί τίς οὗτος . λέγω , καί μέντοι μή ἀεί εἰμί ὁ παρά φύσις , εἴπερ προυπάρχω αὐτός ἀνάγκη ὁ κατά φύσις . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὁ ἀδύνατος ὁ ὁ ἄτομος κίνησις ἐνδείκνυμι καί διά ὁ ἐν ὁ κενός καί ὁ ἤπειρος κινέω ὁ πρῶτος σῶμα . εἰμί γάρ πᾶς φορός πίνω ποῖ , ἐκ ὁρίζω εἰς ὁρίζω , ἐν δέ ὁ ἤπειρος οὐδείς ὁρίζω , οὐ ἄν τίς ἐν ὁ ἤπειρος κινέω . ἔτι δέ πᾶς φορά ἢ ἄνω ἢ κάτω , ἐν δέ ὁ ἤπειρος οὐδείς ἄνω ἢ κάτω , ὡς ἐν ὁ τέταρτος ὁ φυσικός ἀκρόασις δείκνυμι . οὗτος πρός ὁ περί Δημόκριτος εἶπον μέτειμι λοιπός ἐπί ὁ ὁ Τίμαιος δόξα καί λέγω καί ἐπί οὗτος , ὅτι , εἰμί πρίν γίγνομαι ὁ κόσμος ἄτακτος ὁ στοιχεῖον κινέω , ἀνάγκη ἢ βίαιος καί παρά φύσις εἰμί ὁ κίνησις ἢ κατά φύσις · καί δῆλος μέν , ὅτι , εἰμί ἄτακτος εἰμί , παρά φύσις εἰμί , ἀλλά ὁ τέλειος ὁ διαίρεσις ἕνεκα καί ὁ κατά φύσις παραλαμβάνω καί ἅμα , ἵνα καί ὁ ὁ κατά φύσις διάθεσις ἕπομαι δηλόω . λέγω οὖν , ὅτι , εἰμί μέν παρά φύσις καί βίαιος | ὁ κίνησις , ὁ αὐτός ἀκολουθέω , ὅσπερ καί πρότερος · ἀνάγκη γάρ πάλιν προυπάρχω ὁ κατά φύσις , ὅς παρυφίστημι ὁ παρά φύσις , καί τίς οὗτος , λέγω . καί εἰμί ὑπό ἀλλήλων ἢ ὑπό ἄλλος κινέω βία , ἀνάγκη ὁ πρῶτος κινέω κατά φύσις κινέω κινέω , ἵνα μή ἐπί ἤπειρος ἔρχομαι βίαιος πρό βίαιος τίθημι καί ἀναιρέω πᾶς κίνησις , εἴπερ ἀνάγκη κίνησις εἰμί ὁ κατά φύσις εἰμί πρό ὁ παρά φύσις . εἰμί δέ κατά φύσις λέγω τις εἰμί ὁ πρό ὁ κόσμος κίνησις , ἀνάγκη κόσμος εἰμί καί πρό ὁ κόσμος , ἄν τις βούλομαι θεωρέω ἐφίστημι , τίς πρός ἀλλήλων τάξις ὁ σῶμα ὁ κατά φύσις κίνησις παρέχω · ὁ τε γάρ πρῶτος κινέω αὐτός κινέω κατά φύσις οὕτως ἀνάγκη κινέω , ἵνα μή ἀεί ἄλλος ὑπό ἄλλος βία κινέω ὑποτίθημι ἐπί ἤπειρος ἔρχομαι ὁ κατά φύσις προυπάρχω ζητέω . εἰμί δέ ὁ οὐρανός ὁ πρῶτος κατά φύσις κινέω ἢ ὑπό ἑαυτοῦ , εἄν εἰμί γράφω ἀνάγκη κινέω ἑαυτοῦ κινέω κατά φύσις , εἰμί δέ , ὡς ὁ Ἀλέξανδρος ἀξιόω , Χωρὶς ὁ εἰμί γράφω “ αὐτός κινέω κατά φύσις , ὑπό ὁ ἀκίνητος δηλονότι αἴτιος κινέω . οὗτος δέ ὁ Ἀλέξανδρος γράφω καίτοι πολύς βιβλίον ὁ εἰμί ἔχω δείδω , οἴομαι , μή καί κατά Ἀριστοτέλης ὁ πρώϊος κινέω ὁ φυσικός κινέω ὁ αὐτοκίνητον εὑρίσκω · “ οὐδέ γάρ εἰμί , φημί , πρό ὁ ὁ κόσμος γίγνομαι κατά Πλάτων ὁ αὐτοκίνητον , τουειμι ὁ ψυχή · ἢ ἐκεῖνος , φημί , αὐτοκίνητον , εἰμί γε μή ὑπό ἄλλος κινέω , οὖον πάντως δέ , εἰμί αὐτοκίνητον , ψυχή · καί γάρ καί ὁ κατά φύσις κινέω αυτοκίνητο πως ὁ ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ἔχω ἐν ἑαυτοῦ . ” χρή δέ ἐφίστημι , ὅτι δισσός ὁ ἀρχή ὁ κίνησις , ὁ μέν κατά ὁ κινέω , ὁ δέ κατά ὁ κινέω , μᾶλλον δέ τρισσός · εἰμί γάρ καί ὁ κτάομαι ὁ κινέω ἅμα καί κινέω · καί ὅτι ὁ μέν κατά ὁ κινέω μόνος ἀρχή ἐν ὁ πρῶτος κινέω ὁ ἀκίνητος εἰμί αἴτιος , ὁ δέ κατά ὁ κινέω ἅμα καί κινέω ἐν ὁ κύριος αὐτοκίνητος , ἐν ὅς αὐτός εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ τε κινέω καί ὁ κινέω , ὁ δέ κατά ὁ κινέω ὁ κίνησις ἀρχή ἐν ὁ φυσικός εἰμί ὁ φύσις · οὗτος γάρ πρῶτος κινέω ὑπό Ψυχή ἑαυτοῦ ὁ σῶμα συγκινέω . εἰμί οὖν ὁ πρῶτος κινέω κατά φύσις κινέω , δῆλος , ὅτι καί ὁ κινέω ὑπό αὐτός κατά φύσις κινέω , κινέω δέ κατά φύσις ἐπί ὁ οἰκεῖος ἄν φέρω τόπος ἠρεμέω , οὗτος δέ κόσμος ἄν ποιέω ὁ νῦν ἔχω ὁ σῶμα τάξις , εἴπερ ὁ μέν βάρος ἔχω ἐπί ὁ μέσος φέρω ἐκεῖ ἠρεμέω , ὁ δέ κοῦφος ἐπί ὁ ἄνω ἀπό ὁ μέσος · οὗτος γάρ ὁ κόσμος ἔχω καί νῦν πρός ἀλλήλων ὁ σῶμα διάστασις · ὥστε εἰμί κόσμος πρό ὁ κόσμος γίγνομαι . εἰμί οὖν μήτε βία μήτε κατά φύσις , δῆλος , ὅτι οὐ εἄν εἰμί πρό ὁ κόσμος κίνησις . ὁ δέ Ἀλέξανδρος καί οὗτος προστίθημι , | ὡς , εἰμί ἤπειρος χρόνος 261a ἐκ ἑαυτοῦ ἄτακτος κινέω ὁ στοιχεῖον , ἔπειτα ἄρχω ἀπό τις χρόνος τεταγμένως ὑπό τις κινέω εἰς ἤπειρος , ἐκεῖνος εἄν ὁ κίνησις κατά φύσις εἰμί ὁ σῶμα , ὅς ἐκ ἑαυτοῦ κινέω · ὁ γάρ κατά ὁ ἐν ἑαυτοῦ ἀρχή ὁ κίνησις κινέω κατά φύσις κινέω · ὁ δέ κατά φύσις κίνησις τάξις κόσμος μᾶλλον ἁρμόζω . καί οὗτος δέ προστίθημι ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι ὁ ἄτοπος οὗτος ὁ εἰμί κόσμος πρό ὁ γίγνομαι οὖον μόνος ὁ ἐν ὁ Τίμαιος εἴρω ἀκολουθέω , ἀλλά καί ὁ περί Λεύκιππος καί Δημόκριτος ὁ ἄτομος ἐν ἤπειρος ὁ κενός βία φέρω λέγω · εἰμί γάρ ἀνάγκη πρό ὁ παρά φύσις εἰμί ὁ κατά φύσις , οὗτος δέ εἰμί ἀνάγκη κόσμος εἰμί , εἰμί ἄν πρό ὁ γίγνομαι . μήποτε δέ οὐ ἀκολουθέω οὗτος λέγω ὁ περί δημοαυτοκινεω κριτός · ἐκεῖνος γάρ ἀεί βία κινέω λέγω καί κόσμος εἰμί , ἀλλά οὖον πρό ὁ κοσμοποιία μόνος , ὡς ὁ Τίμαιος γράφω . p . 300b25 ἔτι δέ τοσοῦτος ἐπανέρομαι ἄν τις ἠώς ὁ πολύς μέν κόρση ἀναύχην βλαστάνω . καί ἄλλος ἄτοπος ἐπάγω ὁ ἄτακτος κίνησις πρό ὁ κόσμος λέγω , ὅς διά βραχυλογία ἀσαφής δοκέω . ἐρωτάω δέ , πότερος οὐ οἷος τε εἰμί τότε οὗτος κινέω ἄτακτος , ὥστε καί μίγνυμι τοιοῦτος μίξις ἔνιοι , ἐκ ὅς συνίστημι ὁ κατά φύσις συνιστάω σώματ·α , οἷος ὀστέον καί σάρξ καί ὅλως ὁ ὁ ζῷον μέρος καί ὁ φυτός καί αὐτός ὁ ζῷον καί ὁ φυτός , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς γίγνομαι φημί ἐπί ὁ Φιλότης λέγω · ὅς πολύς μέν κόρση ἀναύχην βλαστάνω . οὗτος δέ ἐρωτάω καί ὁ ἀντίκειμαι μέρος ὁ ἐρώτησις καί ὁ ἕπομαι ἄτοπος ἐγώ καταλείπω συλλογίζομαι . εἰμί δέ ὁ μέν ἀντίκειμαι ὁ οὗτος μείγνυμι ποτός αὐτός , ὥστε καί συνίστημι εἄν ἐκ αὐτός ὁ φυσικός σῶμα · ὁ δέ ἕπομαι ἄτοπος · εἰμί μέν γάρ οὐ οἷος τε εἰμί ἄτακτος κινέω καί οὗτος κινέω , ὡς μείγνυμι ποτός ἀλλήλων ὁ εἴρω μίξις , οὖον πάντῃ ἄτακτος κινέω · ὁ γάρ ἄτακτος ἀόριστος εἰμί , ὥστε καί μίγνυμι ἄν καί μή μίγνυμι · ὥστε οὐ εἰμί ἀπλόος ἀταξία . εἰμί δέ δύναμαι καί τότε μείγνυμι οὗτος ποιέω πῦρ καί γῆ καί ὕδωρ καί ἀήρ καί ὁ ἐκ οὗτος ζῷον καί φυτός , διότι ὁ γίγνομαι ὁ κόσμος λέγω ἐν ὁ γένεσις αὐτός ὁ ζῷον οὐ ἐκ ζῷον δηλονότι ἀλλά ἐκ ὁ σῶμα συγκρίνω ποιέω , καί τότε εἄν κόσμος εἰμί . διά τίς γάρ δύναμαι καί οὗτος μίγνυμι ὁ σῶμα τότε μέν οὐ εἰμί κόσμος , νῦν δέ εἰμί ; καί ὁ ὅλος ὁ λόγος σκοπός τοιοῦτος . ὁ δέ καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς γίγνομαι φημί ἐπί ὁ | Φιλότης ὁ μέν Ἀλέξανδρος ὡς μίξις παράδειγμα ἀκούω , ἐκ ὅς συνίστημι ὁ κατά φύσις σῶμα , καί συναίρω δοκέω ὁ λόγος αὐτός ὁ ἐπί ὁ Φιλότης οὗτος λέγω μίξις αἴτιος εἰμί ὥσπερ ὁ νεῖκος διάκρισις . πῶς δέ εἄν εἰμί μίξις σημαντικός ὁ ‘ ἀναύχενος κόρση καί ἄλλος ὁ ὑπό ὁ Ἐμπεδοκλῆς λέγω ἐν οὗτος γυμνός δέ ἐμπλάζω βραχύς εὖνις ὦμος , ὄμμα τε οἶς πλανάω πενητεύω μέτωπον καί πολύς ἄλλος , ὅσπερ οὐ εἰμί μίξις παράδειγμα , ἐκ ὅς ὁ κατά φύσις συνίστημι ; μήποτε οὖν εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης πότερος οὐ οἷος τε εἰμί κινέω ἄτακτος καί μίγνυμι τοιοῦτος μίξις ἔνιοι , ἐκ ὅς συνίστημι τακτός φύσις συνιστάω σῶμα ἐπάγω καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς γίγνομαι φημί , τουτέστι κινέω ἄτακτος μίγνυμι · ὁ γάρ πλανάω καί ὁ πλάζω ἄτακτος κίνησις δηλόω . καί πῶς οὗτος , φημί ἄν τις , ἐπί ὁ Φιλότης γίγνομαι λέγω ὁ Ἀριστοτέλης , διά ὅς πᾶς εἷς γίγνομαι ὁ Ἐμπεδοκλῆς φημί ἐν ὁ δή ὅδε πᾶς συνέρχομαι εἷς μόνος εἰμί ; μήποτε οὖν οὐ ἐν ὁ ἐπικράτεια ὁ Φιλίας οὗτος λέγω γίγνομαι ὁ Ἐμπεδοκλῆς , ὡς νομίζω Ἀλέξανδρος , ἀλλά τότε , ὅτε οὔπω ὁ νεῖκος πᾶς ἐξίστημι ἐπί ἔσχατος τέρμα κύκλος , ἀλλά ὁ μέν τε νέμω μέλος , ὁ δέ τε ἐκβαίνω · ὅσος δέ ἀεί ὑπεκπροθέω φημί ὁ νεῖκος ) , τόσος ἀεί ἔπειμι ἠπιόφρων Φιλότης ἀμεμφής ἄμβροτος ὁρμή . ἐν οὗτος ἐν ὁ κατάστασις “ μουνομελος ” ἔτι ὁ γυῖον ἀπό ὁ ὁ νεῖκος διάκρισις εἰμί πλανάω ὁ πρός ἀλλήλων μίξις ἐφίημι . ἀτάρ ἐπεί ( φημί ) κατά μείζων μίσγω δαίμων δαίμων , ὅτε ὁ νεῖκος ἐπικρατέω λοιπός ὁ Φιλότης , οὗτος τε συμπίπτω , ὅπῃ συγκυρέω ἕκαστος , ἄλλος τε πρός ὁ πολύς διηνεκής ἐκγίγνομαι . ἐπί ὁ Φιλότης οὖν ὁ Ἐμπεδοκλῆς ἐκεῖνος εἶπον , οὐ ὡς ἐπικρατέω ἤδη ὁ Φιλότης , ἀλλά ὡς μέλλω ἐπικρατέω , ἔτι δέ ὁ ἄμικτος καί μονόγυιος δηλόω . ἀλλά εἰμί μέν οὕτως λέγω ὁ Τίμαιος ὡς πρό ὁ ὁ κόσμος γένεσις ὁ εἰμί εἰμί ἄτακτος ὁ στοιχεῖον κίνησις , καλῶς ἄν εἰμί καί φυσικός ὁ Ἀριστοτέλης πρός ὁ Τίμαιος λόγος ὑπαντάω · εἰμί δέ οὗτος παρίστημι βούλομαι , ὅτι πᾶς τάξις καί διακόσμησις ἀπό ὁ δημιουργικός ἀγαθότης ἐφήκω ὁ ὕλη , αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἀπογυμνόω ὁ λόγος μετά μόνος ὁ ἐπιτηδειότης ὁ πρός ὁ εἶδος πλημμελής αὐτός καί ἄτακτος κινέω ὑποδείκνυμι , καί ὁ ὁ τίμιος νοερός εἰμί θεωρία γέννημα , καί ὁ Ἀριστοτέλης πρός ὁ φαίνω ὁ εἴρω ἀλλά οὖον πρός ὁ ἀληθής ἱκανῶς ἀγωνίζομαι . ὥσπερ δέ ἐν Τίμαιος πρό ὁ κοσμοποιία ὁ Πλάτων ὁ ὕλη αὐτός κατά ἑαυτοῦ πλημμελής καί ἄτακτος κινέω ὑποδείκνυμι , οὕτως ἐν ὁ πολιτικός ἀφίστημι ὁ ὁ κοσμοποιία ὁ δημιουρηικὴν πρόνοια ὑπό ὁ μείρομαι ἀναστρέφω αὐτός παραδείκνυμι . ὁ δέ ἤπειρος ἐν ἤπειρος ὁ κινέω ποιέω ἠώς ὁ ἀλλά ὁ συγγενής μόνος . οὗτος πρός ὁ περί Δημόκριτος ἐπάγω · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἤπειρος ὁ κινέω ἐν ἤπειρος ὁ κενός ποιέω . λέγω οὖν πρός οὗτος , ὅτι ὁ κινέω ἤτοι εἷς εἰμί ἢ περαίνω ἢ ἤπειρος · εἷς δέ λέγω ὁ κινέω οὖον ὁ ἀριθμός ἀλλά κτάομαι ὁ εἶδος , οἷος βαρύτης ἢ κουφότης . καί εἰμί μέν εἷς εἰμί ὁ κινέω , ἀνάγκη εἷς φέρω φορός , ὥστε οὐ ἄτακτος ὁ κίνησις αὐτός ἀεί κατά οὗτος κινέω , εἰμί δέ ἤπειρος κατά εἶδος ὁ κινέω , καί ὁ φορά αὐτός ἀναγκαῖος ἤπειρος εἰμί κατά εἶδος . καί οὗτος εἶπον οὐκέτι ἄτοπος ἐπιφέρω ἄλλος ὡς εἰς οὗτος ἄτοπος ἀπάγω ὁ λόγος ὁ ὁ φορά ἤπειρος εἰμί · ὁ γάρ ἁπλόος κίνησις ὁ εἶδος περαίνω εἰμί · ἢ γάρ κύκλος ὁ ἄνω ἢ κάτω · ὁ δέ ἄλλος μικτός ἐκ οὗτος . ἔτι δέ , φημί Ἀλέξανδρος , εἰμί ἤπειρος ὁ κινέω , ἤπειρος δέ καί ὁ κινέω , δισσός ἤπειρος συμβαίνω , οὗτος δέ ἄτοπος · ἢ εἰμί ὁ ἤπειρος κινέω , οὐδέ ἄν εἰμί ὁ κινέω ὅλως . εἰμί δέ περαίνω ὁ κινέω , καί ὁ φορά περαίνω , ὁ δέ περαίνω κατά εἶδος φορά τάσσω εἰμί , ὥστε τάξις εἰμί ὁ κίνησις καί οὐ ἀταξία . οὐδέ γάρ ὁ πλείων εἰμί ὁ φορά καί μή φέρω εἰς αὐτός πᾶς ὁ ἀταξία συμβαίνω · οὐδέ γάρ εἰς αὐτός φέρω ὁ βαρύς καί ὁ κοῦφος , ἀλλά ὁ συγγενής μόνος · ὁ γάρ βαρύς ἐπί ὁ μέσος καί ὁ κοῦφος ἐπί ὁ πέριξ . λανθάνω δέ ὁ Ἀριστοτέλης καί περαίνω ὁ κινέω ὑποτίθημι διά ὁ εἰμί γάρ περαίνω , τάξις τις εἰμί , λανθάνω δέ ὁ φορά περαίνω ἀντί ὁ κινέω λαμβάνω . οὗτος δέ ποιέω , καί ὅτι ὁ φορός περαίνω εἰμί κατά εἶδος καί ὁ κινέω περαίνω εἰμί κατά εἶδος , καί μάλιστα ὅτι πρός ὁ τάξις εἰμί ὁ φορός προσεχῶς προσδέω περαίνω . ὁ δέ Ἀλέξανδρος ὁ ὁ περαίνω ὑπόθεσις παραλείπω αὐτός φημί , διότι ὁ ὁ εἷς ἕπω καί ὁ περαίνω ἀκολουθέω . ἔτι ὁ ἄτακτος οὐδείς εἰμί ἕτερος ἢ ὁ παρά φύσις ἠώς ὁ οὐδείς γάρ ὡς τυγχάνω γίγνομαι ὁ κατά φύσις . καί οὗτος ὁ περί Δημόκριτος ἐπάγω μᾶλλον · οὗτος | γάρ ἤπειρος λέγω ὁ κινέω . προλαμβάνω δέ , ὅτι ὁ ἄτακτος ὁ παρά ὗς εἰμί , εἴπερ ὁ τάξις ὁ κατά φύσις , ὅσπερ αὐτός φύσις εἶπον , καί ἕτερος , ὅτι φύσις ἐκεῖνος ὁ πρᾶγμα , οἷος ἔχω ὁ πλείων καί ὁ πλείων χρόνος · καί γάρ ὁ ἄνθρωπος κατά φύσις εἰμί , ὅς ὁ πλεῖστος καί ὁ πλείων χρόνος ὑπάρχω . οὗτος οὖν τίθημι ἄτοπος καί ἀδύνατος ὁ ἤπειρος ἐν ἤπειρος χρόνος ἄτακτος ἔχω κίνησις · ὁ γάρ ἤπειρος καί ἐν ἤπειρος χρόνος κινέω κατά φύσις κινέω , ὁ δέ κατά φύσις κινέω ἀδύνατος ἄτακτος κίνησις κινέω , διότι ὁ ἄτακτος ὁ παρά φύσις αὐτός εἰμί · ὁ ἄρα ἤπειρος καί ἐν ἤπειρος χρόνος κινέω ἀδύνατος ἄτακτος κίνησις κινέω . συμβαίνω οὖν αὐτός ἐναντίος καί πρός ὁ ἀλήθεια καί πρός ὁ ἑαυτοῦ βούλησις ὁ ὁ μέν ἀταξία εἰμί κατά φύσις , εἴπερ ὁ πλείων χρόνος ὑπάρχω ὁ πλεῖστος καί πρῶτος οὗτος κατά φύσις εἰμί , ὁ δέ τάξις καί ὁ κόσμος παρά φύσις , εἴπερ ὁ ἤπειρος χρόνος ἄτακτος κινέω ἐπί ὀλίγος κατάλληλος συμπλέκω τάσσω καί κοσμέω . καίτοι , φημί , οὐδείς ὡς τυγχάνω γίγνομαι ὁ κατά φύσις , ὁ δέ ὁ κατά φύσις κίνησις ἄτακτος λέγω ὁ κατά φύσις ὡς τυγχάνω γίγνομαι λέγω · ὁ γάρ ἄτακτος οὖον πρός τέλος ὁρίζω ἀναφέρω ὡς τυγχάνω γίγνομαι . ἔοικα δέ οὗτος γε αὐτός καλῶς Ἀναξαγόρας λαμβάνω ἠώς ὁ φανερός ἐκ οὗτος . αἰτιάομαι ὁ ἐκ ἄτακτος πρότερος κινέω ὁ στοιχεῖον κοσμοποιέω , καί ὅτι ὁ παρά φύσις πρό ὁ κατά φύσις ὑποτίθημι , καί ὅτι ὁ ἄτακτος κίνησις ὡς ἄτακτος παρά φύσις εἰμί ὡς πρῶτος καί ἤπειρος καί ἤπειρος κατά φύσις λέγω , ὁ Ἀναξαγόρας ἀποδέχομαι κατά αὐτός γε οὗτος ὅτι οὐ ἐκ κινέω καί διακρίνω ἀλλά ἐκ ἠρεμέω καί ἑνόω κοσμοποιέω . λέγω γάρ , ὅτι εἰμί ὁμοῦ πᾶς χρῆμα , νόος δέ αὐτός διακρίνω διακοσμέω . “ καίτοι ἔνειμι , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , καί ἐπί οὗτος λέγω · εἰμί ἐκ ἠρεμέω κοσμοποιέω ὁ διάκρισις , καί εἰμί ὁ κίνησις καί ὁ διάκρισις ὁ σῶμα κατά φύσις , ὁ ἠρεμία εἰμί αὐτός παρά φύσις · ὁ γάρ ἐκ ὁ παρά φύσις μονή ὁ σῶμα κίνησις κατά φύσις . εἰμί δέ παρά φύσις ὁ μονή αὐτός καί ἐπί ἤπειρος χρόνος , εἰμί ἄν ὁ παρά φύσις αὐτός κατά φύσις . ἔτι δέ , εἰμί ἐκεῖνος ὁ ἠρεμία παρά φύσις , ἄλλος τις εἰμί προυπάρχω κατάστασις κατά φύσις , ἐπεί ὁ παρά φύσις ἀνάγκη προυπάρχω ὁ κατά φύσις · εἰμί δέ οὗτος , εἰμί κόσμος πρό ὁ γίγνομαι . ” οὗτος μέν ὁ Ἀλέξανδρος · ὁ δέ Ἀριστοτέλης οὗτος γε αὐτός μόνος ἀποδέχομαι ὁ Ἀναξαγόρας ὁ ἐκ ἀκίνητος καί ἑνόω κοσμοποιέω , καί ὁ αἴτιος αὐτός ἐν ὁ ἑξῆς ἐπάγω · εἰμί γάρ ἐκ διακρίνω ὁ | στοιχεῖον συνίστημι νῦν ὁ κόσμος , εἰμί γίγνομαι , ἀνάγκη εἰμί ἐκ ὁ ἐναντίος γίγνομαι κατάστασις , ὥστε ἀναγκαῖος ἐκ συγκρίνω τις καί διά οὗτος εἷς εἰμί γίγνομαι . μαρτύρομαι δέ καί ὁ ἄλλος φυσιόλογος , ὁ μέν ἐκ εἷς ποιέω , ὥσπερ ὁ περί Θαλῆς καί Ἀναξιμένης καί Ἡράκλειτος , ὁ δέ ἐκ συγκρίνω , ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς · συγκρίνω γάρ πρότερος ὑπό ὁ Φιλίας ὁ στοιχεῖον ὕστερος ὑπό ὁ νεῖκος διακρίνω ὅδε ὁ κόσμος ποιέω λέγω . ἐκ διίστημι δέ , φημί , καί κινέω οὐ εὔλογος ποιέω ὁ γένεσις ὁ κόσμος · εἰμί γάρ διακρίνω καί κινέω εἰμί ὁ ἐν ὁ κόσμος , ἀπό δέ ὁ ἐναντίος ὁ γένεσις , ἐκ συγκρίνω εἰμί χρή καί ἠρεμέω . διό , φημί , καί Ἐμπεδοκλῆς παραλείπω ὁ ἐπί ὁ Φιλότης διάθεσις ὁ στοιχεῖον , τουτέστιν οὖον οὗτος αἰτιάομαι ὁ κοσμοποιία , ἀλλά ὁ ἐπί ὁ νεῖκος διάκρισις . οὖον γάρ ἄν δύναμαι , φημί , συνίστημι κόσμος ἐκ χωρίζω μέν αὐτός κατασκευάζω , ὡς ἔχω νῦν φαίνω , σύγκρισις δέ ποιέω διά ὁ Φιλότης · οὖον γάρ ἐκ συγκρίνω ἀλλά ἐκ διακρίνω ὁ στοιχεῖον ὁ κόσμος συνίστημι · εἰμί οὖν ἐκ ὁ ἐναντίος ὁ γένεσις , ἀναγκαῖος ἐκ εἷς καί συγκρίνω γίγνομαι . εἰκότως οὖν κοσμοποιέω ὁ Ἐμπεδοκλῆς οὖον προσχράω οὗτος , ἵνα κατά ὁ ἀπό αὐτός μεταβολή ὑποδείκνυμι γίγνομαι ὁ κοσμικός διάκρισις . καλῶς οὖν νοέω ὁ παραλείπω ὁ ἐξηγητής · εἰς γάρ ὁ ὁ κόσμος κατασκευή παραλείπω ὁ ἐπί ὁ Φιλότης · κατά ἐκεῖνος γάρ οὐ ὅδε ὁ κόσμος ὁ αἰσθητός ἀλλά ὁ νοητός γίγνομαι Σφαῖρος κυκλοτερής μονία περιγηθής γαίω καί ὁ ἐν οὗτος ἑνόω . τις δέ ὁ παραλείπω ἐξηγέομαι ἀντί ὁ διακρίνω ὁ ὁ νεῖκος αἴτιος καί ἴδιος καταλείπω . προτίθημι ἐν ὁ Ἀριστοτέλης δείκνυμι , ὅτι ἀναγκαῖος ὑπάρχω ὁ ἁπλόος σῶμα κατά φύσις τις κίνησις , καί λαμβάνω ἐκ ὁ ἐνάργεια , ὅτι κινέω , δείκνυμι , ὅτι , εἰμί μέν κατά φύσις , ἔχω ὁ ζητέω , εἰμί δέ βία καί παρά φύσις , καί οὕτως ἀνάγκη προυπάρχω ὁ παρά φύσις κίνησις ὁ κατά φύσις . ἀναγκάζω δή ὁ λόγος ἐκτρέπω ἀντιλέγω ὁ παρά φύσις πρό ὁ κατά φύσις ὑποτίθημι · οὗτος δέ εἰμί ὁ τε περί Δημόκριτος ἐν ἤπειρος ὁ κενός ὁ ἤπειρος ἄτομος λέγω ἐπί ἤπειρος χρόνος κινέω πρό ὁ κοσμοποιία καί ὁ Τίμαιος ἐκ προυπάρχω πλημμελής κίνησις ὁ κόσμος γίγνομαι . συμπληρόω οὖν ὁ ἀντιλογία ὁ ἐκ ἀρχή προτίθημι συμπεραίνω , ὅτι εἰμί φυσικός τις κίνησις ἕκαστος ὁ σῶμα , φανερός εἰμί λέγω ἐκ ὁ προερέω . ὅτι2 δέ ἔχω ἔνιοι ἀναγκαῖος ῥοπή βάρος καί κουφότης | ὁ δέ αὐτός λόγος καί ἐπί κουφότης . δείκνυμι , ὅτι ἀνάγκη ὁ ἁπλόος σῶμα κατά φύσις ὑπάρχω τις κίνησις , ἐφεξῆς δείκνυμι ; ὅτι ὁ κατά φύσις κινέω οὖον πᾶς ἀλλά ἔνιοι αὐτός , ὁ ἐπί εὐθύς πᾶς , ἀνάγκη ῥοπή ὑπάρχω βάρος ἢ κουφότης · ὁ γάρ κύκλος κινέω ἐξαιρέω οὗτος · καί ὅτι κατά ὁ ῥοπή οὗτος εἰμί αὐτός ὁ κατά φύσις κίνησις . ὁ γάρ ἔχω βάρος καί κουφότης ὁ ὑπό σελήνη πᾶς σῶμα πρότερος ὁμολογέω λαμβάνω καί ἐκ οὗτος ἐλέγχω ὁ ἐκ ἐπίπεδος συνιστώ ὁ σῶμα μήτε βαρύτης ἔχω μήτε κουφότης νῦν δείκνυμι ὁ πρότερος ὑποτίθημι , ὅτι ἀνάγκη πᾶς βάρος ἢ κουφότης ἔχω ὁ ἐπί εὐθύς κινέω ἁπλόος σῶμα κατά φύσις . οὖον γάρ οὗτος πρόκειμαι δείκνυμι , ὅτι εἰμί σῶμα βαρύς καί κοῦφος · οὖον γάρ ἄν ἐν ὁ ἀποδείκνυμι ὑποτίθημι βαρύς καί κοῦφος · ἀλλά ὅτι οὐ εἰμί τίς , ὅς μή βαρύς ἢ κοῦφος εἰμί , ὁ ἐπί εὐθύς κινέω , ὅσπερ ἔνιοι εἶπον διά ὁ οὐράνιος . ὅτι γάρ οὗτος πρόκειμαι δείκνυμι ὁ μηδείς εἰμί ἐν οὗτος μή ἔχω ῥοπή , δηλόω μέν καί εὐθύς εἶπον εἰμί γάρ μή ἔχω φύσις ῥοπή ὁ κινέω καί μετά ὀλίγος “ ἔτι δέ , εἰμί εἰμί τίς σῶμα κινέω μήτε κουφότης μήτε βάρος ἔχω ” , ὁ δέ δεῖξις πρόειμι ἐπί προδείκνυμι ὁ ὑπάρχω κατά φύσις κίνησις ὁ σῶμα ἐπί τε ὁ ἄνω καί ἐπί ὁ κάτω καί μέντοι ἐπί ὁ ὁ βάρος ἔχω ὁ μή ἔχω ἐν ὁ ἴσος χρόνος ἐπί πλέω διάστημα ἐπί ὁ κάτω κατά φύσις κινέω · ἐναργής δέ οὗτος εἰμί , ἐάν ἄρα κινέω · καί τρίτος , ὅτι ἐν ὁ βία κινέω ὑπό ὁ αὐτός δύναμις ἐν ὁ αὐτός χρόνος μείζων ἄν διάστημα κινέω ὁ μή ἔχω βάρος , μικρός δέ ὁ ἔχω . οὗτος προλαμβάνω δείκνυμι , ὅτι , εἰμί μή ἔχω ὁ κινέω ῥοπή ἢ βάρος ἢ κουφότης , ἀδύνατος αὐτός κινέω ἀπό ὁ μέσος ἢ ἐπί ὁ μέσος , καί πρῶτος , ὅτι ἀδύνατος ἀβαρής τίς εἰμί κάτω κινέω , ὅς φύω κινέω ὁ βάρος ἔχω . ὁ δέ δεῖξις διά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή οὕτως · Α Β Ζ Γ δ E ἵστημι βάρος μέν ἔχω σῶμα ὁ Β , ἀβαρής δέ ὁ Α , καί φέρω ὁ μέν Α ὁ ἀβαρής διάστημα τίς ὁ ΓΔ , ὁ δέ Β ὁ βάρος ἔχω ἐν ὁ αὐτός χρόνος κινέω διάστημα τίς ὁ ΓΕ μείζων δηλονότι ὁ ΓΔ · ὁ γάρ Β βάρος ἔχω ὁ μή ἔχω βάρος Α ἐν ὁ ἴσος χρόνος κάτω κινέω πλέω διάστημα κινέω . ἐάν δή , ὡς ἔχω ὁ ΓΔ διάστημα πρός ὁ μείζων αὐτός ὁ ΓΕ , οὕτως ἔχω μέρος τίς ὁ Β ὁ βάρος ἔχω πρός ὅλος ὁ Β ἀφαιρέω ὁ Ζ · δυνατός γάρ ἐν ὁ αὐτός λόγος ὁ τέμνω ὁ ἄτμητος τέμνω · εἰμί , ὡς ὁ ΕΓ διάστημα , ὅς κινέω ὁ βάρος ἔχω ὁ Β , πρός ὁ ΓΔ διάστημα , ὅς κινέω ὁ Α ὁ ἀβαρής , οὕτως ὁ Β βάρος πρός ὁ Ζ · καί ἐναλλάξ ἄρα , | ὡς ὁ Β ὅλος πρός ὁ ΓΕ , οὗτος ὁ Z πρός ὁ ΓΔ διάστημα · κινέω δέ ὁ Β ὁ ΓΕ διάστημα · καί ὁ Z ἄρα ἐν ὁ αὐτός χρόνος κινέω ὁ ΓΔ διάστημα . ἀλλά ὁ ΓΔ διάστημα ἐν ὁ ἴσος χρόνος κινέω ὁ Α ὁ ἀβαρής · ἐν ὁ αὐτός ἄρα χρόνος ὁ ΓΔ διάστημα κινέω ὁ τε Α ὁ ἀβαρής καί ὁ Z ὁ βάρος ἔχω , ὅσπερ ἄτοπος · ὁ γάρ βάρος ἔχω ὁ μή ἔχω ἐν ὁ ἴσος χρόνος ἐπί ὁ κάτω πλέω κινέω , κἀν ὑποτίθημι καί ὁ μή ἔχω βάρος κινέω . ὁ δέ αὐτός λόγος δείκνυμι μηδέ ἄνω δύναμαι τίς κινέω , εἰμί μή ἔχω κουφότης . μείζων γάρ διάστημα κινέω ὁ κουφότης ἔχω ὁ μή ἔχω εἰς ὁ ἄνω . εἄν δή , ὡς ἔχω ὁ διάστημα , ὅς κινέω ὁ κοῦφος , πρός ὁ διάστημα , ὅς κινέω ὁ μή ἔχω κουφότης , οὗτος ὁ κοῦφος αὐτός ποιέω πρός τίς ὁ αὐτός μόριον , εἰμί , ὡς ὁ μείζων διάστημα πρός ὁ μικρός , οὗτος ὁ κοῦφος πρός ὁ ἴδιος μέρος · καί ἐναλλάξ , ὡς ὁ μείζων διάστημα πρός ὅλος ὁ κοῦφος , οὗτος ὁ μικρός διάστημα πρός ὁ ὁ κοῦφος μέρος · ἐν ὁ ἴσος ἄρα χρόνος ἴσος διάστημα εἰς ὁ ἄνω κινέω ὁ τε ἔχω κουφότης καί ὁ μή ἔχω , ὅσπερ εἰμί ἀδύνατος . ἔτι δέ , εἰμί εἰμί τίς σῶμα κινέω ἠώς ὁ ἀνάγκη σῶμα πᾶς βάρος ἔχω ἢ κουφότης διορίζω . δείκνυμι , ὅτι ἀδύνατος ὁ σῶμα ὁ μή ἔχω βαρύτης ἢ κουφότης κατά φύσις ἢ ἄνω ἢ κάτω κινέω , νῦν δείκνυμι , ὅτι οὐδέ παρά φύσις καί βία δυνατός · ἀκολουθέω γάρ ὁ εἰς ἤπειρος κινέω ὑπό ὁ κινέω δύναμις · εἰμί οὖν οὗτος ἀδύνατος , καί ὁ βία κινέω ῥίπτω ἢ ὠθέω ἢ ἕλκω ὑπό τις μή ἔχω βάρος ἢ κουφότης ἀδύνατος . δείκνυμι δέ αὐτός προλαμβάνω πάλιν , ὅτι ὁ μικρός καί ὁ κοῦφος ὑπό ὁ αὐτός δύναμις πλέω κινέω , ὅσπερ εἰμί ἐναργής . ἵστημι οὖν ὁ μέν ἐπί ὅς ὁ Α ἀβαρής , ὁ δέ ἐπί ὅς ὁ Β ὁ βάρος ἔχω , καί κινέω ὑπό ὁ αὐτός δύναμις ὁ βία κινέω ὁ μέν ἐπί ὅς ὁ Α ὁ ΓΕ διάστημα , ὁ δέ ἐπί ὅς ὁ Β βάρος ἔχω ἐν ὁ ἴσος χρόνος ὁ ΓΔ διάστημα μικρός εἰμί ὁ ΓΕ . διαιρέω δή ὁ Β ὁ βάρος ἔχω σῶμα οὕτως ὡς εἰμί , ὡς ὁ ΓΕ πρός ὁ ΓΔ , οὗτος ὁ Β πρός τίς μέρος αὐτός ὁ Ζ , συμβαίνω ὁ Ζ ὁ ἀφαιρέω ἀπό ὁ Β ὁ βάρος ἔχω σῶμα ὁ ΓΕ ὁ μείζων φέρω ἐν χρόνος , ἐν ὅς ὅλος ὁ Β ὁ ΓΔ φέρω · ὁ γάρ τάχος ἔχω ὁ ὁ μικρός πρός ὁ ὁ μείζων , ὡς ὁ μείζων σῶμα πρός ὁ μικρός . ἀλλά μήv καί ὁ Α ὁ ἀβαρής ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὑπό ὁ αὐτός δύναμις ὁ | ΓΕ διάστημα κινέω . ἴσος ἄρα ὁ ἀβαρής σῶμα ὁ Α καί ὁ βάρος ἔχω ὁ Ζ ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὑπό ὁ αὐτός δύναμις κινέω , ὅσπερ εἰμί ἀδύνατος . ἐπεί δέ πᾶς ὁ προτίθημι διάστημα περαίνω μείζων κινέω ὁ ἀβαρής · ὅς γάρ εἄν λαμβάνω βάρος ἔχω ὁπόσος κινέω ὁ προτίθημι μέγας διάστημα , εὐκίνητος ἐκεῖνος ὁ βιάζομαι ὁ ἀβαρής εἰμί · ἀλλά μήv ἄπειρος2 τίς διάστημα οὐ οἷος τε κινέω · πᾶς γάρ κίνησις πίνω ποῖ , καί ὅς μή δυνατός γίγνομαι , οὐδέ γίγνομαι , ὡς λέγω πρότερος · οὐ ἄρα κινέω ὁ σῶμα ὁ μήτε βάρος ἔχω μήτε κουφότης · φανερός οὖν , ὅτι ἀνάγκη πᾶς σῶμα διορίζω βάρος ἔχω ὁ κουφότης . διορίζω δέ λέγω , ὅς φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ἢ ὁ διαιρέω καί διακρίνω , ὡς ὁ μέν κουφότης ἔχω ὁ δέ βαρύτης , ὁ διορίζω ὁ διαιρέω καί μή ἐγκύκλιος . “ ἀγαθός δέ , φημί , ὁ διορίζω ἀκούω ἀντί ὁ ἐνέργεια εἰμί καί ἐν τόπος ἀλλά μή δύναμις · ὁ γάρ δύναμις σῶμα οὐδέπω οὔτε σῶμα εἰμί οὔτε ἐν τόπος . καί εἰμί ἄν οὗτος διά ὁ μαθηματικός σῶμα προστίθημι · ἐκεῖνος γάρ , ὥσπερ οὐ ἔχω βάρος ἢ κουφότης , οὕτως οὐδέ διορίζω εἰμί καί ἐνέργεια εἰμί . ” ἀλλά οὗτος μέν οὐ οἶδα πῶς εἴρω · ὁ γάρ μαθηματικός ὡς μαθηματικός καί διορίζω εἰμί καί ἐνέργεια · ἐκεῖνος δέ ἔχω ἐγώ δοκέω λόγος ὁ διορίζω ὁ εὐθυπορέω λέγω ὡς ἀντιδιαιρέω κουφότης καί βαρύτης ὁ κυκλικός ὑπέρ οὗτος εἰμί ὁ διορισμός . καί ἐκεῖνος δέ ἔτι πιθανός ἐγώ δοκέω <λέγεσθαι> διορίζω ὁ κατά ἑαυτοῦ καί ἐν τόπος εἰμί · οὗτος γάρ καί κατά τόπος δύναμαι κινέω . ὁ γάρ συνεχής πρός ἄλλος , ὥσπερ ὁ ἐν ὁ ὅλος μέρος , οὔτε εἰμί ἐν τόπος κατά ἑαυτοῦ οὔτε κινέω κατά τόπος κατά ὁ Ἀριστοτέλης διάταξις . ἐπεί οὖν ὁ ἀποσπάω ὁ στοιχεῖον μέρος καί ὁ γῆ καί ὁ πυρός καί ὁ μεταξύ οὗτος εἰμί ὁ ἐπί εὐθύς κινέω καί οὔτε ὁ ολότητα οὔτε ὁ συνάπτω ὁ ὁλότης μέρος , διά ὁ εἶπον σῶμα πᾶς διορίζω ὁ ἐπί εὐθύς κινέω ἐνδείκνυμι μέρος εἰμί ὁ ὑπό σελήνη στοιχεῖον . οὔτε γάρ ὁ οὐράνιος διορίζω τίς εἰμί ἀπό ὁ ὁλότης ὁ ἑαυτοῦ καί ἐν ὁ ὑπό σελήνη ὁ ολότητα οὖον διά-ὁρίζω ἀλλά συνεχής πρός ἀλλήλων ὁ μόριον ἔχω . ἀντί οὖν ὁ εἶπον σῶμα πᾶς ἐπί εὐθύς κινέω διορίζω εἶπον . λαμβάνω δέ , ὅτι πᾶς σῶμα ὑποσέληνος κινέω ἢ κατά φύσις ἢ βία , καί δείκνυμι , ὅτι ὁ μήτε κουφότης μήτε βάρος ἔχω οὔτε κατά φύσις κινέω οὔτε βία , σύνειμι ἔχω διά οὗτος ὁ μήτε βαρύτης μήτε κουφότης ἔχω μή εἰμί σῶμα ὑποσέληνος . ἐπεί δέ φύσις μέν εἰμί ὁ ἐν αὐτός ἠώς ὁ καί πῶς ὁ παρά φύσις κινέω ἔχω , ἐν οὗτος φανερός . δείκνυμι , ὅτι ὁ μήτε βάρος ἔχω σῶμα μήτε κουφότης οὔτε κατά φύσις οὔτε βία κινέω δυνατός , ἐφεξῆς δείκνυμι , τίς τε ὁ φύσις ὁ ὁ κατά φύσις λέγω κινέω κινέω καί τίς ὁ δύναμις ὁ ὁ παρά φύσις , καί ὅτι ὁ μέν ἐν ὁ κινέω , ὁ δέ ἐν ἄλλος . καί γάρ φύσις μέν εἰμί ὁ ἐν αὐτός ὑπάρχω κίνησις ἀρχή · οὗτος δέ ἤδη δείκνυμι ἐν ὁ δύο ὁ φυσικός ἀκρόασις · δύναμις δέ ὁ ἐν ἄλλος ὑπάρχω ἀρχή κίνησις · ὁ γάρ ὑπό ἄλλος κινέω ἐν ἐκεῖνος ὁ ἀρχή ἔχω ὁ κινέω . ὁ δέ ὅς ἄλλος προστίθημι , ἐπειδή τις μή κατά φύσις κινέω ἐν ἑαυτοῦ μέν ἔχω ὁ ὁ κίνησις ἀρχή , ὅς κινέω , οὖον μήv ὡς κατά ἑαυτοῦ ἐν αὐτός εἰμί ὁ τοιοῦτος δύναμις ἀλλά ὡς κατά συμβεβηκός , κατά ἑαυτοῦ δέ ὡς ἐν ἄλλος εἰμί ὁ δύναμις κινέω ὑπό αὐτός , οἷος εἰμί τις νοσέω ὑγιάζω ὑπό ἑαυτοῦ ἰατρός εἰμί · οὖον γάρ , ὅς νοσέω εἰμί , ὑπό ἑαυτοῦ ἄν ὑγιάζω οὐδέ κατά οὗτος ἄν ἔχω ὁ ὁ κίνησις ἀρχή · καίτοι εἰμί γε ἐν αὐτός ὁ νοσέω ὁ Ἰατρική , κατά ὅς ὑγιάζω , ἀλλά ὡς ἐν ἄλλος καί οὐ ὡς ἐν ὁ πῦρ ὁ κουφότης , διό πᾶς μέν πῦρ μετά κουφότης , οὖον πᾶς δέ νοσέω μετά ἰατρικός . ὁ δέ κίνησις δέ ὁ μέν κατά φύσις , ὁ δέ βία πᾶς εἴρω ἀντί ὁ πᾶς κίνησις ἢ κατά φύσις ἢ βία . καί ὁ μέν κατά φύσις ὑπό ὁ ἐνυπάρχω αἴτιος γίγνομαι , ὅστις εἰμί ὁ φύσις , ὁ δέ βία ὑπό ὁ ἐν ἄλλος δύναμις . ὑπό οὗτος δέ καί ὁ κατά φύσις κινέω συνεπωθέω ταχύς κινέω ὁ κατά δύναμις μόνος γίγνομαι κίνησις · ὁ γάρ λίθος ὁ ἐπί ὁ κάτω φορά ὁ συνεπωθέω δύναμις ταχύς ποιέω ὁ φορός ὁ κατά δύναμις μόνος γίγνομαι , οἷος ὁ ἐπί ὁ ἄνω ὁ λίθος · οὗτος γάρ ὁ ἐπί ὁ ἄνω ὁ λίθος παρά φύσις εἰμί ὁ δύναμις μόνος ποιέω , ὁ δέ ἐπί ὁ κάτω συνεπωθέω ὁ δύναμις αὐτός τε καί ὁ φύσις ποιέω . ἐφεξῆς δέ λέγω , πῶς ὁ δύναμις κινέω κατά ἑαυτοῦ τε ἐνεργέω καί μετά ὁ φύσις , καί ὅτι πρός ἄμφω ὁ κινέω ὡς ὄργανον χράω ὁ ἀήρ ὁ τε ἄνω , ὅς μόνος βιάζομαι ἐπί ὁ βάρος ἐνεργέω , καί ὁ κάτω συνεπωθέω ὁ φύσις . ὁ δέ ἀήρ πρός ἄμφω ἐπιτήδειος , διότι καί κοῦφος καί βαρύς εἰμί · εἶπον γάρ καί πρόσθεν , ὅτι ὁ μεταξύ γῆ καί πυρός στοιχεῖον ἐπαμφοτερίζω · οὐδέτερος γάρ αὐτός οὔτε ἁπλόος βαρύς εἰμί · οὖον γάρ πᾶς ὑφίστημι · οὔτε ἀπλόος κοῦφος · οὖον γάρ πᾶς ἐπιπολάζω · ὁ δέ μή ἀπλόος πᾶς μίξις πως ὁ ἐναντίος τοιοῦτος . ὁ δέ ἀήρ καί εὐκίνητος εἰμί λεπτομερής εἰμί , διό πρός μέν ὁ ἄνω καί κατά ὁ ἑαυτοῦ φορά ἐνεργέω καί μέντοι καί ἀρχή χήν νάμη προσλαμβάνω , ὁ δέ κάτω κίνησις ὁ ἀήρ ἐνεργέω καί ὡς ἔχω τίς βαρύς καί ὡς ἀρχή κίνησις πάλιν ἀπό ὁ δύναμις λαμβάνω · ὁ γάρ | κινέω δύναμις ὥσπερ συναρτάω καί ἐναποδέω κινητικός δύναμις παραδίδωμι ἑκάτερος ὁ ἀήρ ὁ τε ἄνω ἐπωθέω καί ὁ κάτω ἢ ἑκάτερος ὁ τε ἀήρ καί ὁ λίθος . καί ὅτι ἐνδίδομαι τις ἀπό ὁ κινέω δύναμις συναρτάω , τεκμήριον ἱκανός παράγω ὁ καί μή παρακολουθέω ὁ κινέω φέρω ὁ παρά φύσις κινέω · ὁ μέν γάρ κατά φύσις κινέω ἔχω κινέω ὁ φύσις , ὁ δέ παρά φύσις δῆλος ὅτι ἀπό ὁ βία κινέω ὁ ὁ κινέω δύναμις λαμβάνω συνεργέω ὁ ἀήρ . εἰμί μή γάρ εἰμί τίς τοιοῦτος σῶμα ὁ συνεργέω , οὐ ἄν ὁ βία κίνησις τοιοῦτος εἰμί · εἰμί μή γάρ ἔχω τίς κοῦφος ὁ ἀήρ , οὐ ἄν ὁ βαρύς ἄνω φέρω , καί εἰμί μή βαρύς τίς ἔχω , οὐ ἄν ὁ πῦρ ἐπί ὁ κάτω κινέω . καί ὁ κατά φύσις δέ ἕκαστος κίνησις ὁ ἀήρ συνεπουρίζω , τουτέστιν ἐπωθέω , δύναμις ἀπό ὁ κινέω μεταλαμβάνω · ὁ δέ συνεπουρίζω ἀπό ὁ ὄπισθεν πνέω καί ὁ ναῦς ὠθέω ἄνεμος μεταλαμβάνω , ὅς διά οὗτος οὔριος καλέω ὡς κατά ὁ οὐραῖος ὁ ναός πνέω . μήποτε δέ καί ἀπό μεταφορά ὁ λέων λέγω , ὅς φημί ὁ ἑαυτοῦ οὐρά ἀντί μάστιξ πλήττω ἑαυτοῦ εἰς δρόμος ἐλαύνω . εἶτα συμπεραίνω ὁ λόγος , ὅτι , φημί , ἅπας ὁ ὑπό σελήνη σῶμα , ὅς καί εὐθυπορέω εἰμί · περί γάρ οὗτος νῦν ὁ λόγος · ἢ κοῦφος ἢ βαρύς εἰμί , καί πῶς ὁ παρά φύσις κινέω ἔχω ἐν οὗτος , ἐν ὅς καί εἰμί , ὅτι ὕστερος ὁ κατά φύσις εἰμί καί ὀλιγοχρόνιος , καί ὅτι ὑπό ὁ ἔξωθεν δύναμις κινέω ὁ ἀήρ ὑπουργέω πρός ὁ κίνησις , ὅτι οὖν οὗτος οὕτως ἔχω , φανερός ἐκ ὁ δείκνυμι δηλονότι . ὁ δέ Ἀλέξανδρος ἐλλειπτικός ἔχω κατά ὁ λέξις νομίζω ὁ ἐν οὗτος . λείπω γάρ ὁ καί προερέω ἢ ὡς ἄν εἰμί λέγω ἐν οὗτος εἴρω . ἵνα μηκέτι ἀκούω ἐν οὗτος ὁ βάρος ἢ κουφότης ἔχω , ἀλλά ἐν οὗτος ὁ λόγος · οὗτος δέ πάσχω ὁ φανερός ὁ ἐφεξῆς συντάσσω καί οὗτος γράφω “ φανερός δέ , ὅτι οὔτε πᾶς εἰμί γένεσις ἐγώ μέντοι ὁ μέν φανερός ὡς τέλος εὑρίσκω ὁ πρότερος λόγος Χωρὶς ὁ δέ σύνδεσμος γράφω , ὁ δέ ἑξῆς οὕτως ἔχω · “ ὅτι δέ οὔτε πᾶς εἰμί γένεσις οὔτε ἁπλόος οὐδείς , δῆλος ἐκ ὁ προερέω . ” ὁ δέ Ἀλέξανδρος , ὡς ἔοικα , ἐν τις ἀντίγραφος εὑρίσκω ὡς δῆλος ἐκ ὁ εἴρω ὁ φανερός ἀναγκάζω ὁ ἐφεξῆς συντάσσω . καλός δέ , οἴομαι , πταῖσμα οὗτος ὁ γράφω λέγω ἢ ὡς ἐλλιπής ὁ ἑρμηνεία ἀποδέχομαι · καί γάρ οὐδέ συντάσσω οὕτως εἰκός εἰμί ἐπί ἀλλήλων ὁ φανερός καί ὁ δῆλος λέγω “ φανερός δέ , ὅτι οὔτε πᾶς εἰμί γένεσις οὔτε ἁπλόος οὐδείς , ὡς δῆλος ἐκ ὁ εἴρω . ” ἀλλά οὗτος μέν ὅπως εἄν ἔχω , οὐδείς ἄν εἰμί πρός ὁ ὁ πρᾶγμα ἀλήθεια . ἐπί δέ ὁ ἑξῆς εἶμι . | ὅτι2 δέ οὔτε πᾶς εἰμί γένεσις ἠώς ὁ κενός εἰμί χωρίζω · ὁ λόγος ὁ πρός ὁ ἐκ ἐπίπεδος λέγω ὁ σῶμα ὁ τε ὑπόθεσις ἀποδείκνυμι καί ὁ ὅλος συλλογισμός ἀποτρέχω λοιπός ἐπί ὁ ἐκ ἀρχή περί γένεσις διαίρεσις , ἐν ὅς λέγω , ὅτι ὁ μέν ὅλως ἀναιρέω γένεσις , ὡς ὁ περί ὁ Παρμενίδης καί Μέλισσος , · ὁ δέ ἀπό ἐναντίος αὐτός πᾶς λέγω γένεσις , ὡς ὁ περί ὁ Ἡσίοδος θεολόγος . λέγω οὖν , ὅτι ἐκ ὁ εἴρω δῆλος εἰμί , ὅτι οὔτε πᾶς γένεσις , εἴπερ δείκνυμι , ὅτι ὁ κυκλοφορητικός σῶμα ἀγένητος τε καί ἄφθαρτος εἰμί ; οὔτε οὐδείς , εἴπερ διελέγχω ὁ ὁ Παρμενίδης καί Μέλισσος λόγος οὕτως ἀκούω ὡς πᾶς ὁ εἰμί ἀγένητος λέγω . δείκνυμι δέ καί νῦν , ὅτι οὖον πᾶς εἰμί γένεσις , ἐκ ὁ σῶμα μή εἰμί ὁ ἀπλόος · ἐκ ὕδωρ μέν γάρ ἀήρ γίγνομαι καί ἄλλος ἐκ ἄλλος ὁ ποιότης ἀμείβω , ὁ δέ σῶμα αὐτός ὁ ὁ ποιότης ὑπόκειμαι οὖον γίγνομαι . εἰμί γάρ γίγνομαι , ἐκ οὖον σῶμα γίγνομαι · ὅδε μέν γάρ ὁ σῶμα , οἷος ὁ ἀήρ , ἐκ ὁ μή ἀήρ γίγνομαι , ἐκ σῶμα μέντοι , ὅτι οὐ ὅς σῶμα γίγνομαι ἀλλά ὅς ἀήρ , ὁ δέ σῶμα εἰμί ὡς σῶμα γίγνομαι , ἀνάγκη ἐκ οὖον σῶμα γίγνομαι αὐτός · εἰμί δέ οὗτος , ἀνάγκη κενός εἰμί χωρίζω . δισσός γάρ ὁ κενός ὁ λέγω αὐτός ὑποτίθημι , ὁ μέν ὁ σῶμα ἀναμίσγω κατά ὁ ἐν αὐτός πόρος , ὅς ἐγώ ἀήρ λέγω μεστός , ὁ δέ χωρίζω ὁ σῶμα τόπος ὁ σῶμα γίγνομαι . εἰμί οὖν γίγνομαι σῶμα μή πρότερος εἰμί σῶμα , χώρα δέω τις κενός σῶμα , ἐν ὅς χωρέω . εἶτα , οἴομαι , ἔνστασις λύω ὁ λέγω · τίς οὖν ὁ ὕλη οὐ , ὥσπερ ὁ ἄλλος πᾶς δύναμις εἰμί , οὗτος καί σῶμα , καί ἐκ ὁ δύναμις γίγνομαι ὁ ἐνέργεια , ὥσπερ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἔχω ; λέγω οὖν , ὅτι μάλιστα γάρ ἐκ δύναμις τις εἰμί σῶμα ἐνέργεια γίγνομαι εἄν σῶμα ἀλλά εἰμί ὁ δύναμις εἰμί σῶμα μηδείς εἰμί ἄλλος σῶμα ἐνέργεια πρότερος , ὥστε ἐκ ὅδε ὁ σῶμα ὁ μή τοιοῦτος γίγνομαι , ἀλλά ἐκ ἀσώματος γίγνομαι σῶμα , κενός εἰμί χωρίζω . λέγος δέ ὁ Ἀλέξανδρος ὅτι ὁ ἀρέσκω αὐτός περί ὁ ὕλη νῦν ὁ Ἀριστοτέλης ἐκτίθημι . οὖον γάρ δοκέω αὐτός ὁ ὕλη εἰμί ἐνέργεια ἀσώματος , ἀλλά καί οὗτος καί ὁ εἶδος ἐπίνοια χωρίζω , ἐνέργεια μέντοι μηδέτερος αὐτός Χωρὶς εἰμί · ἀλλά ὅταν λέγω ἐκ ὕλη γίγνομαι τίς , ἐκ ἐνέργεια μέν τίς εἰμί τις λέγω , κατά ὅς δέ δύναμις οὗτος εἰμί , ὅς γίγνομαι , κατά οὗτος ἐκ ἐκεῖνος οὗτος λέγω γίγνομαι ὡς ἐκ ὕλη · ὅλως γάρ , φημί , γίγνομαι τίς ἐκ μηδείς ἄλλος προυπάρχω μέγεθος ἐνέργεια , τουτέστι σῶμα , ἀδύνατος · εἰμί γάρ οὗτος , εἰμί κενός · ὥστε κατά αὐτός ὁ ἄποιος σῶμα , ὅς δύο ὑπόκειμαι καλέω , ἀγένητος εἰμί · εἰμί | γάρ γίγνομαι , ἐκ μή σῶμα ἀνάγκη γίγνομαι · οὗτος δέ ἀδύνατος , εἰμί μή κενός εἰμί χωρίζω . μήποτε δέ οὐδέ ἄλλος τις ὁ κοινός γένος εἰμί γένεσις · οὔτε γάρ χρῶμα οὔτε σχῆμα · εἰμί γάρ γίγνομαι χρῶμα , ἐκ ἀχρώματος γίγνομαι ἄν , καί εἰμί σχῆμα , ἐκ ἀσχημάτιστος , οὔτε δέ ἀχρώματος πάντῃ οὔτε ἀσχημάτιστος εἰμί σῶμα δυνατός περαίνω . ὁ δέ αὐτός λόγος οὐδέ ὁ ὁ ἄλλος ποιότης κοινότης , οἷος θερμότης καί ψυχρότης , γλυκύτης καί πικρότης , γίγνομαι ἄν , εἰμί ἀνάγκη πᾶς σῶμα εἷς τις ὁ ἐναντίος ἢ ὁ μεταξύ κρατέω , ἀλλά πανταχοῦ ὁ τίς εἰμί ἐκ τις γίγνομαι ὁ φύζω . τίς οὖν ; εἰμί τοσοῦτος εἶδος ἀγένητος ὑπό σελήνη , καί πῶς γενητός καί φθαρτός πᾶς λέγω ὁ ὑπό σελήνη ; ἢ ὥσπερ εἰμί ὁ κοινός εἶδος ὁ ἐνθάδε , οὗτος καί γίγνομαι καί φθείρω · εἰμί δέ οὖον κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐν ὁ ἄτομος . οὖον γάρ εἰμί χρῶμα κατά ἑαυτοῦ ἐνταῦθα ἢ σχῆμα , ὅς μή ὅδε τίς εἰμί , ὁμοίως οὐδέ σῶμα . ὥσπερ οὖν εἰμί ὁ κοινός ἐν ὁ κατά μέρος , οὗτος καί γίγνομαι καί φθείρω ἐν αὐτός , εἰμί δέ ὡς ὁ μέρος ἀεί ἀμείβω , ὥσπερ καί ὁ χρόνος ὁ ἐνθάδε καί ὁ κίνησις · οὔτε γάρ χρόνος εἰμί , ὅς μή ὅδε τις χρόνος , οὔτε κίνησις , ἀλλά ἐν ὁ συνεχής ῥοή ὁ κατά μέρος ὁ κοινότης ἐμφαίνω , καί ὁ δοκέω αὐτός ἵστημι εἷς διά ὁ ὁ ἀεί εἰμί νοερός εἶδος ἔμφασις εἰμί , ὡς εἰμί πρόσωπον εἰς ποταμός ἀεί ῥέω ἐμβλέπω · εἷς γάρ ὁ ἐν ὁ ὕδωρ ὁ πρόσωπον ἔμφασις ὁ αὐτός δοκέω οὐ ὁ αὐτός εἰμί ἀλλά δόκησις ὁ εἷς εἰμί διά ὁ ἵστημι πρόσωπον ἔχω . ἀλλά ὅτι μέν ὁ κοινός ἐν ὁ κατά μέρος ἀεί ῥέω ὑφίστημι ἐξαλλάσσω μένω , καί ὁ ἀπό ὁ περίπατος δοκέω πᾶς ὁ κοινός ἐν ὁ κατά μέρος τίθημι . μήποτε δέ διά οὗτος μᾶλλον ὁ αἴτιος χρή λέγω μή γίγνομαι ὁ ἁπλόος σῶμα καί οὖον διά ὁ μή ἀναγκάζω κενός ὑποτίθημι . εἰμί γάρ εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις καί οὔτε κενός ἀνάγκη εἰμί οὔτε κυμαίνω ὁ πᾶς , ὡς Ξοῦθος λέγω , οὔτε ὁ δοκέω πλασματώδης ἀνάγκη ὑποτίθημι ὁ μαίνομαι τις ἄλλος πυκνόω κατά ὁ αὐτός μέτρον , τίς κωλύω γίγνομαι σῶμα ἄλλος φθείρω ἢ πυκνόω τέως ; λοιπός δέ εἶπον , τίνω τε εἰμί γένεσις ἠώς ὁ καί ἐν ἅπας βούλομαι λέγω . δείκνυμι , ὅτι οὔτε ὁ πᾶς γίγνομαι λέγω οὔτε ὁ μηδείς κατορθόω , ἀκόλουθος ζητέω , τίνω εἰμί γένεσις · προτίθημι γάρ ἐκ ἀρχή μετά ὁ περί ὁ κυκλοφορητικός σῶμα λόγος περί ὁ λοιπός ἁπλόος σῶμα εἶπον , ἐν ὅς ἤδη γένεσις εἰμί καί φθορά · διό καί περί γένεσις καί φθορά , εἶπον , δεῖ σκοπέω , καί πρῶτος , εἰμί εἰμί ὅλως | γένεσις , καί εἰμί πᾶς ἢ τίνω . ἐλέγχω οὖν καί ὁ ἀναιρέω τέλειος ὁ γένεσις καί ὁ πᾶς εἰμί λέγω ἐπί ὁ , τίνω εἰμί γένεσις καί διά τίς εἰμί , τρέπω , τίνω μέν λέγω , ὅτι ὁ ποιότης παθητικός ἔχω καί ἐπί εὐθύς κινέω , διά τίς δέ ἀντί ὁ τίνω γίγνομαι . ἐπεί οὖν ἐν πᾶς ὁ ἔχω ἀρχή ὁ οἶδα καί ὁ ἐφίστημι συμβαίνω ἐκ ὁ ὁ ἀρχή γνωρίζω , εἰμί δέ ὁ γίγνομαι ἀρχή ὁ στοιχεῖον · . πᾶς γάρ ὁ γίγνομαι ἐκ τις γίγνομαι · καί εἰμί πρῶτος ὁ ἐνυπάρχω ὁ γενητός ὁ στοιχεῖον , ἐκ δέ ὁ πρῶτος ὁ γνῶσις , εἰκότως ὁ περί γένεσις λόγος ἀπό ὁ στοιχεῖον ὁ ἀρχή ποιέω . σκεπτέος οὖν , φημί , ποῖος ὁ τοιοῦτος σῶμα εἰμί στοιχεῖον . ἐπεί δέ ἄλλος ἄλλος ὑποτίθημι , ὁ ἐκεῖνος δόξα ἱστορέω πρῶτος τότε ὁ ἑαυτοῦ ἀρέσκω ἐν ὁ περι γένεσις βιβλίον εἴρω , ἐν ὅς καί ὁ αἴτιος ὁ γένεσις ἐν ὁ τέσσαρες εἰμί σῶμα δήλωσις . πρῶτος δέ ὁ ἐνυπάρχω ὁ γενητός λέγω ὁ στοιχεῖον , διότι καί ὁ συμβεβηκός ἐν-ὑπάρχω αὐτός , ἀλλά οὖον πρῶτος . σκεπτέος οὖν , φημί , ὁ ὁποῖος ὁ ἐν γένεσις σῶμα σ·τοιχεῖά εἰμί , ἐπεί ὁ ἐν γένεσις σῶμα ὁ μέν στοιχεῖον εἰμί , ὁ δέ ἐκ στοιχεῖον . ὅταν οὖν διορίζω , ὁ ὁποῖος εἰμί ὁ στοιχεῖον , ὅτι ὁ ἐκ ἐναντίος παθητικός ποιότης συνίστημι , ζητέω χρή , διά τίς οὗτος ὁ ἐν γένεσις σῶμα εἰμί στοιχεῖον , καί ἐπί οὗτος , πόσος καί ποῖος ὁ σῶμα εἰμί τοιοῦτος ὡς εἰμί στοιχεῖον , ὅτι ὁ τέσσαρες , πῦρ , ἀήρ , ὕδωρ , γῆ . οὗτος δέ , φημί , εἰμί φανερός ὑποτίθημι ἐγώ , τίς εἰμί ὁ ὁ στοιχεῖον φύσις · πρός γάρ ὁ ὁ στοιχεῖον λόγος παραβάλλω ὁ σῶμα εὑρίσκω , πόσος καί τίς εἰμί ὁ τοιοῦτος . καί λοιπός ὁρίζω ὁ στοιχεῖον στοιχεῖον εἰμί λέγω ὁ σῶμα , εἰς ὅς ὁ ἄλλος σῶμα διαιρέω ὁ στοιχειωτής · οὖον γάρ σῶμα ὡς σῶμα ἀλλά ὡς σύνθετος σῶμα ζητέω στοιχεῖον . καλῶς ἐν εἶπον εἰς ὅς ὁ ἄλλος σῶμα διαιρέω ἐνυπάρχω δύναμις ἐνέργεια . οὗτος δέ , φημί , πότερος , ἔτι ἀμφισβητήσιμος , ἐπεί ὁ μέν σύγκρισις ἢ ἔκκρισις λέγω ὁ γένεσις γίγνομαι , ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς καί Ἀναξαγόρας , ἀκολουθέω ὁ ἐνέργεια ὁ στοιχεῖον ἐν-ὑπάρχω , ὁ δέ ἀλλοιόω ὁ δύναμις . αὐτός δέ , φημί , ὁ στοιχεῖον , ἐν διαιρετός εἰμί ὡς σῶμα , ἀλλά ὡς στοιχεῖον εἰς ἕτερος ὁ εἶδος ἀδιαίρετος εἰμί καί διαφέρω καί οὗτος ὁ στοιχειωτής , ὅτι ἐκεῖνος μέν εἰς ἕτερος ὁ εἶδος ὁ στοιχεῖον διαιρέω , ἄν διαιρέω καί εἰς ὁμοιομερής · ὁ γάρ σάρξ διαιρέω μέν καί εἰς σάρξ , διαιρέω δέ καί εἰς ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ εἶδος διαφέρω ἀλλήλων , ὁ δέ πῦρ οὐκέτι διαιρέω εἰς ἕτερος ὁ εἶδος . ὁ δέ ἐνυπάρχω διορίζω ὁ στοιχεῖον ὁ εἶδος · καί γάρ διαιρέω ὁ ἁπλόος σῶμα εἰς τε ὁ | πέμπτος καί εἰς ὁ τέσσαρες , ἀλλά οὐ ἐνυπάρχω · ὡς γάρ γένος εἰς εἶδος διαιρέω , οὐ ὡς στοιχειόω εἰς στοιχεῖον · τοιοῦτος γάρ τίς , φημί , ὁ στοιχεῖον ἅπας καί ἐν ἅπας ὁ στοιχειωτός βούλομαι ἵημι · καί γάρ ὁ ὁ λόγος στοιχεῖον εἰμί , εἰς ὅς διαιρέω ὁ λόγος ἐνυπάρχω αὐτός ἀδιαίρετος εἰμί εἰς ἕτερος ὁ εἶδος . εἰμί δή ὁ εἴρω εἰμί στοιχεῖον ἠώς ὁ θεωρητέον , τίς ὁ τρόπος ὁ γένεσις . ἐπεί γένεσις εἰμί , ἀνάγκη εἰμί στοιχεῖον , ἐκ ὅς ὁ γίγνομαι γίγνομαι , εἰμί οὖν τοιοῦτος εἰμί ὁ στοιχεῖον ἀνάγκη εἰμί τις ὁ σῶμα τοιοῦτος · ἀλλά μήv τοιοῦτος ὁ στοιχεῖον εἰμί , οἷος εἴρω · εἰμί ἄρα τις ὁ σῶμα τοιοῦτος . καί ὁ μέν συνάπτω δῆλος ἐκ ὁ εἰμί γένεσις · εἰμί γάρ εἰμί γένεσις , ἀνάγκη εἰμί τοιοῦτος σῶμα , ἐκ ὅς γίγνομαι ὁ γίγνομαι καί εἰς ὁ διαλύω · ὁ δέ πρόσληψις ἐκ ὁ κοινός πρόληψις πιστόω , ὅτι τοιοῦτος ὁ στοιχεῖον · ὁ δέ ἐπιφορά λοιπός , ὅτι εἰμί τις τοιοῦτος σῶμα , ἐκ ὁ ἐπαγωγή μαρτύρομαι , ὅτι ἐν σάρξ καί ξύλον καί ἕκαστος ὁ τοιοῦτος ἔνειμι δύναμις πῦρ καί γῆ . ὅτι γάρ ἔνειμι , δῆλος ἐκ ὁ ἐκκρίνω αὐτός ἐκ αὐτός · δύναμις δέ ἔνειμι · ὁ γάρ ὁ τέσσαρες σῶμα συναλλοιόω ἀλλήλων στοιχεῖον τίθημι δύναμις λέγω αὐτός ἀκολουθέω . ὁ δέ ὁ ἔκκρισις ὄνομα κοινός χράω · δοκέω γάρ ὁ ἔκκρισις ἐπί ὁ ἐνυπάρχω ἐνέργεια λέγω . ὅτι δέ ἐκκρίνω πῦρ ἐκ σάρξ , Θεόφραστος μέν ἀπό ὀφθαλμός ἄνθρωπος φλόξ ἐκκρίνω ἱστορέω , Μεγέθιος δέ ὁ Ἀλεξανδρεύς ἰατρός ἐγώ διηγέομαι θεάομαι ἰσχιαδικός ἀνήρ πῦρ ἀπό ὁ ἰσχίον ἐξέρχομαι καί καίω ὁ στρῶμα , ἐπί ὅς καί παύω ὁ πάθος , δηλόω δέ καί ὁ ὁ ἄνθραξ ἐσχάρα ἀπό πυρός γίγνομαι καί ὁ διακαής πυρετός · ἀπό δέ ξύλον πῦρ ἐκβάλλω ὁ ἕτερος ξύλον ὡς τρύπανον ἐν ὁ ἕτερος περιστρέφω . ὅτι δέ γῆ οὗτος ἔνειμι , δηλόω ὁ μετά ὁ καῦσις ὑπολείπω τέφρα , δηλόω δέ καί ὁ ἐκκρίνω ὑγρότης καί ὁ ἐξατμίζω ἀήρ . εἰμί οὖν ἐν σάρξ μέν καί ξύλον ἔνειμι πῦρ καί γῆ καί ὁ λοιπός , ἐν πῦρ δέ καί γῆ σάρξ οὐ εἰμί ἢ ξύλον ἵημι δύναμις οὔτε ἐνέργεια · ἐκκρίνω γάρ ἄν ποτός · δῆλος , ὅτι πῦρ μέν καί γῆ καί ὁ λοιπάς στοιχεῖον εἰμί ὡς ἐνυπάρχω σάρξ καί ξύλον , οὗτος δέ ἐκεῖνος οὐ εἰμί στοιχεῖον . ἐπεί δέ οὔπω δείκνυμι ὁ εἰμί τέσσαρες στοιχεῖον , εἰμί δέ τις ὁ εἷς λέγω , Θαλῆς μέν καί Ἵππων ὕδωρ , Ἀναξιμένης δέ καί Διογενής ἀήρ , Ἵππασος δέ καί Ἡράκλειτος πῦρ , καί ὁ μεταξύ Ἀναξίμανδρος , εἰκότως προστίθημι , ὅτι . καί εἰμί μή τέσσαρες εἰμί ὁ πρῶτος σῶμα ἀλλά εἷς , οὐ ἐνυπάρχω ἐν ἐκεῖνος οὔτε κατά ἐνέργεια οὔτε κατά δύναμις 268b ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι , ἀλλά προσθεωρητέον ὁ ὁ γένεσις τρόπος · εἰμί μέν γάρ ἔκκρισις λέγω τις ὁ γένεσις , ἐν-ὑπάρχω ἀνάγκη , εἰμί δέ κατά μεταβολή , οὐκέτι . ἐπεί δέ δοκέω καί ἐκ ὁ συντίθημι διαλύω γίγνομαι ὁ στοιχεῖον καί ἐκ ὁ στοιχεῖον ὁ σύνθετος · καί γάρ ὁ εἷς ὁ στοιχεῖον ὑποτίθημι ἐκ οὗτος ὁ ἄλλος γεννάω · οὖον διά οὗτος ὁμοίως ἐν-ὑπάρχω ῥητέος ὁ στοιχεῖον ἐν ὁ σύνθετος καί ὁ συντίθημι ἐν ὁ στοιχεῖον , οὐδέ αὐτός εἰμί ὁ ἐν-ὑπάρχω τις καί ὁ γίγνομαι ἐκ ἐκεῖνος · ὁ μέν γάρ ἀπολάω γίγνομαι ἐκ ὁ συντίθημι ἐνυπάρχω αὐτός , ὁ δέ σύνθετος γίγνομαι μέν ἐκ ὁ ἁπλόος , οὖον μήv ἤδη καί ἐν-ὑπάρχω αὐτός · οὖον γάρ αὐτάρκης ὁ γίγνομαι ἐκ τις πρός ὁ ἐν-ὑπάρχω αὐτός . ὥστε , ἄν εἰμί σάρξ καί ὀστέον καί ὁ συντίθημι ἕκαστος ἐκ ὁ ἁπλόος , οὖον διά οὗτος ῥητέος ἐν-ὑπάρχω οὗτος ὁ ἁπλόος , ὡς ὁ κατά ἔκκρισις ὁ γέεἰ γάρ κατά ἀλλοίωσις , οὐ ἀνάγκη ἐν-ὑπάρχω . Ἀναξαγόρας Ἀναξαγόρας δέ ἐναντίος Ἐμπεδοκλῆς λέγω περί ὁ στοιχεῖον ἠώς ὁ ὁ γάρ πῦρ καί ὁ αἰθήρ προσαγορεύω ὁ αὐτός . ὡς στοιχεῖον μνημονεύω ἀήρ καί πυρός καί ὁ σύστοιχος οὗτος . ὅσπερ καί Ἐμπεδοκλῆς λέγω στοιχεῖον , ἐφεξῆς ὁ Ἀναξαγόρας δόξα μνημονεύω ὡς ἐναντίος ὁ Ἐμπεδοκλῆς , οὖον κατά ὁ ὁ στοιχεῖον ἔννοια · πᾶς γάρ στοιχεῖον λέγω , εἰς ὅς ἐνυπάρχω διαιρέω ὁ σῶμα , αὐτός δέ εἰμί ἀδιαίρετος εἰς ἕτερος ὁ εἶδος · ἀλλά ὁ διαφωνία γίγνομαι , κατά ὅσος ὁ τοιοῦτος φύσις ὁ μέν ἄλλος ὁ δέ ἄλλος σῶμα ἐν-ὑπάρχω λέγω , Ἐμπεδοκλῆς μέν ὁ τέσσαρες ἐκεῖνος λέγω · στοιχεῖον , Ἀναξαγόρας δέ ὁ ὁμοιομέρεια , Θαλῆς δέ ὁ ὕδωρ , ἄλλος δέ ἄλλος τις · ὁ γάρ αὐτός τεκμήριον χράω ἕκαστος ὁ κατά ἑαυτοῦ λέγω στοιχεῖον ὁ αὐτός μέν ἐκ ὁ ἄλλος ἐκκρίνω , ὁ δέ ἄλλος ἐκ οὗτος μηκέτι . διά οὗτος γάρ καί Ἐμπεδοκλῆς ὁ τέσσαρες λέγω εἰμί στοιχεῖον . καί Ἀναξαγόρας ὁ ὁμοιομερής , οἷος σάρξ καί ὀστέον καί ὁ τοιοῦτος , σπέρμα καλέω , ἐκ ὅς καί ὁ ὑπό Ἐμπεδολλέους στοιχεῖον μείγνυμι λέγω ἀήρ καί πῦρ καί ὁ ἄλλος πᾶς καί εἰμί ἄθροισμα ὁ ὁμοιομερής πᾶς , μή δοκέω δέ ἐκ αὐτός εἰμί διά ὁ ἀόρατος καί ἀναίσθητος διά μικρότης εἰμί ὁ ὁμοιομερής . ὁ δέ Ἀναξαγόρας πολλαχοῦ ὁ ὁ αἰθήρ ὄνομα ἀντί ὁ πυρός χράομαι . εἶπον δέ ὁ ἑκάτερος δόξα περί ὁ στοιχεῖον καί ἅμα ὁ ἐναντίωσις αὐτός παραδίδωμι , ὅτι ὁ μέν Ἐμπεδοκλῆς ὁ ὁμοιομερής πᾶς ἀπό ὁ | τέσσαρες σύγκειμαι φημί καί εἰμί οὗτος πᾶς στοιχεῖον , ὁ δέ Ἀναξαγόρας καί οὗτος καί ὁ ἄλλος πᾶς ἀπό ὁ ὁμοιομερής συνίστημι καί ἀπό οὗτος ὡς ὁμοιομερής καί αὐτός εἰμί , ὁ μέν περί ὁ στοιχεῖον δόξα ἀπό ὁ κοινός πρόληψις λαμβάνω ὁμολογέω , τίς δέ εἰμί τοιοῦτος σῶμα , οὐκέτι παρά ἐκεῖνος λαμβάνω · διαφέρω γάρ περί οὗτος · ἀλλά αὐτός δείκνυμι ἐφεξῆς , τίς εἰμί ἀπολάω ὁ σῶμα , ἔχω δείκνυμι , ὅς ὁ στοιχεῖον εἰμί . ἐπεί δέ εἰμί φυσικός σῶμα κίνησις ἠώς ὁ ὅτι οὐ εἰμί ἤπειρος , καθάπερ οἴομαι τις , θεωρητέον . πρός ὁ ἀπόδειξις ὁ εἰμί ἁπλόος σῶμα καί οὗτος ὁ τέσσαρες χράω ὁ ἤδη δείκνυμι ὑπό αὐτός , ὅτι φυσικός εἰμί σῶμα ὁ ἀρχή κίνησις ἐν ἑαυτοῦ ἔχω κατά ἑαυτοῦ , ὅσπερ ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι δείκνυμι , καί ὅτι ὁ κίνησις ὁ μέν εἰμί ἁπλόος ὁ δέ μικτός , καί ὅτι ὁ μέν ἁπλόος ἁπλόος σῶμα , ὁ δέ μικτός μικτός , καί ὁ ἁπλόος σῶμα ἁπλόος ὁ κίνησις · ὁ γάρ ὁ συντίθημι κινέω ἁπλόος κατά ἐπικράτεια ὁ ἐν αὐτός ἁπλόος γίγνομαι · οὗτος δέ ἐν ὁ πρῶτος οὗτος ὁ πρᾶγμα · τίω ἔχω δείκνυμι . οὗτος δέ κεῖμαι , ἐπειδή εἰμί κινέω ἁπλόος ὁ κατά ὁ ἁπλόος γραμμή γίγνομαι ὁ τε εὐθύς καί ὁ περιφερής , φανερός , ὅτι εἰμί καί σῶμα τις ἁπλόος , εἴπερ ὁ ἁπλόος κινέω ἁπλόος σῶμα · εἰμί κατά φύσις · ὁ δέ ἁπλόος ὁ σῶμα στοιχεῖον εἰμί , διότι καί εἰς αὐτός διαιρέω ὁ σύνθετος , αὐτός δέ ἀδιαίρετος εἰμί εἰς ἕτερος ὁ εἶδος . ὁ δέ διά τίς εἰμί δύναμαι μέν διά ὁ ἀπολάω εἴρω · διά οὗτος γάρ εἰμί στοιχεῖον , ὅτι εἰμί ὁ ὁ ἁπλόος κίνησις κατά φύσις κινέω σῶμα · δύναμαι δέ καί πρός ὁ γένεσις ἀναφέρω · ὅτι γάρ δείκνυμι γένεσις εἰμί , διά οὗτος εἰμί τις στοιχεῖον · μή γάρ εἰμί στοιχεῖον γένεσις ἀδύνατος εἰμί . δείκνυμι δέ , ὅτι εἰμί ἁπλόος τις σῶμα , ὁ καί στοιχεῖον εἰμί , ἐπί οὗτος ζητέω , πότερος περαίνω οὗτος ἢ ἤπειρος , καί εἰμί περαίνω , πόσος . καί δυνατός μέν εἰμί ἀπό ὁ κίνησις καί οὗτος λάω - Βέι , ὅτι περαίνω , καί πόσος , ὁ δέ πρῶτος μέν πρός ὁ ἤπειρος λέγω ἐνίστημι κατασκευάζω , ὅτι περαίνω , ἔπειτα πρός ὁ εἷς ὁ στοιχεῖον τίθημι ὑπαντάω · ἀξιόπιστος γάρ οὕτως εἰμί ὁ δείκνυμι μή ἐνοχλέω τις δόξα ὡς πιθανός . καί πρῶτος ὁ πᾶς ὁ ὁμοιομερής στοιχεῖον ποιέω ἠώς ὁ καθάπερ εἴρω πρότερος . ὁ ἤπειρος λέγω ὁ στοιχεῖον Λεύκιππος μέν καί | Δημόκριτος ὁ ἄτομος ἤπειρος ὑποτίθημι , Ἀναξαγόρας δέ καί Ἀρχέλαος ὁ ὁμοιομέρεια , καί πρός οὗτος πρῶτος ὑπαντάω ὁ δόξα . καί εἴρω μέν ἤδη πρός αὐτός ἐν ὁ πρῶτος ὁ φυσικός ἀκρόασις , λέγω δέ καί νῦν καί δείκνυμι , ὅτι μή ὀρθῶς ὑποτίθημι ὁ πᾶς ὁ ὁμοιομερής στοιχεῖον ὑποτίθημι · πολύς γάρ καί ὁ συντίθημι σῶμα , ὅστις οὐ ἄν εἰμί στοιχεῖον , ὁμοιομερής . ὁμοιομερής γάρ εἰμί ὁ εἰς ὅμοιος ὁ ὅλος μέρος διαιρέω , τοιοῦτος δέ σάρξ καί ὀστέον καί ξύλον καί λίθος , ὅσπερ ὅτι μή εἰμί ἁπλόος δῆλος · ἐκκρίνω γάρ ἀπό αὐτός , ὥσπερ εἶπον , ὁ ἁπλόος σῶμα πῦρ καί γῆ καί ὁ μεταξύ , καί ὁ γένεσις ἐκ πλείων ἔχω · ἐκ γάρ τροφή γίγνομαι ποικίλος εἰμί , καί ὁ ξύλον δέ καί γῆ τίς ἔχω καί ἀήρ καί ὕδωρ , καί ὁ λίθος οὐ ἄνευ ὕδωρ · ἄνευ γάρ ὕδωρ συνεχής ὁ γῆ γίγνομαι ἀδύνατος . καί αὐτός δέ Ἀναξαγόρας λέγω μή εἰμί στοιχεῖον οὗτος ὁ τέσσαρες , καίτοι ὁμοιομερής εἰμί . εἰμί οὖν μηδείς συντίθημι στοιχεῖον · ἁπλόος γάρ ὁ στοιχεῖον · τίς δέ συντίθημι σῶμα ὁμοιομερής , ὡς πῦρ καί γῆ καί ὁ μεταξύ , συνάγω ἐν τρίτος σχῆμα , ὅτι οὐ ἅπας εἰμί ὁ ὁμοιομερής στοιχεῖον , ἀλλά ὅς μή εἰμί συντίθημι μηδέ διαιρέω εἰς ἕτερος ὁ εἶδος . οὖον πᾶς δέ ὁμοιομερής τοιοῦτος , εἴπερ σάρξ καί ὀστέον καί ὁ τοιοῦτος ὁμοιομερής εἰμί διαιρέω εἰς ἕτερος ὁ εἶδος , ἐκ ὅς καί συνίστημι . ἢ δείκνυμι , ὅτι μή ὑγιής ὁ ὁ ὁμοιομερής στοιχεῖον λέγω εἶπον , προστίθημι καθόλου , τίς δεῖ κρίνω ὁ στοιχεῖον , ὅτι οὖον ὁ ὁμοιομέρεια οὐδέ ἄλλος τις τοιοῦτος , ἀλλά ὁ ἀδιαίρετος εἰμί εἰς ἕτερος ὁ εἶδος ; ἔτι δέ οὐδέ οὗτος λαμβάνω ὁ στοιχεῖον ἠώς ὁ ἢ ὁ εἶδος ἢ ὁ ποσός . ἀπό ὁ ὁμοιομέρεια πρότερος ἐπιχειρέω καί δείκνυμι , ὅτι οὖον πᾶς ὁ ὁμοιομερής στοιχεῖον εἰμί · οὐδέ γάρ ἁπλόος πᾶς · νῦν πρός ὁ ἀπειρία ὑπαντάω καί συγχωρέω κατά ὑπόθεσις ὁ ὁμοιομέρεια λέγω , ὅτι , ἄν ὁμοιομερής τις λαμβάνω ὁ στοιχεῖον , οὐ ἀνάγκη διά οὗτος ἤπειρος ποιέω αὐτός · καί περαίνω γάρ ὑποτίθημι ὁ αὐτός δυνατός ἀποδίδωμι , ἄν ὀλίγος τις ὑποτίθημι ὁ πλῆθος δύο ἢ τρεῖς ἢ τέσσαρες , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς . καί γάρ οὗτος τέσσαρες ὁ στοιχεῖον ὑποτίθημι καί ἕκαστος αὐτός ὁμοιομερής εἶπον ἐκ οὗτος πᾶς ὁ γένεσις ἀποδίδωμι , πλήν ὅτι Ἐμπεδοκλῆς μέν ἁπλόος οὗτος ὑποτίθημι , Ἀναξαγόρας δέ καί οὗτος σύνθετος ἐκ ὁμοιομερής , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος πᾶς ὁ αἰσθητός σύνθετος ἐκ ὁ ὁμοιομερής ποιέω κατά ἐπικράτεια εἷς ὁ ἐν αὐτός χαρακτηρίζω . εἶτα καί τρίτος ἐπί ἄμφω ἐπιχείρημα ἐπάγω ἀπό τε ὁ ὁμοιομέρεια καί ἀπό ὁ ἀπειρία . ἐπεί γάρ , φημί , κἀν ἤπειρος ὁ πλῆθος ὁ στοιχεῖον ὑποτίθημι , συμβαίνω μή πᾶς ὁ σύνθετος ἐκ ὁμοιομερής ποιέω · σάρξ μέν γάρ ὁ αἰσθητός καί χρυσός καί ὁ τοιοῦτος ἐκ ὁμοιομερής ποιέω αὐτός ὁπωσοῦν προχωρέω ἐπικρατέω ὁ πλῆθος ἐν ὁ μίγμα ὁ ἀναίσθητος διά μικρότης σαρκίον ἢ χρυσίον , πρόσωπον δέ καί ὁ ἄλλος ὀργανικός καλέω μόριον οὐκέτι δυνατός ἐκ πολύς ἀναίσθητος ὁ μέγεθος πρόσωπον συντίθημι . καί ὁ μέν Ἀλέξανδρος φημί μή εἰμί ἐκ ὁμοιομερής , διότι ὁ ὀφθαλμός καί ὁ ῥίς οὐ εἰμί ὅμοιος · μήποτε δέ ἀκριβής ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον πρόσωπον γάρ οὐ ἐκ πρόσωπον , διότι ὁ ὁμοιομερής , εἰμί καί ἀλλήλων ὅμοιος ἔχω ὁ μόριον , οὖον διά οὗτος λέγω ὁμοιομερής , ἀλλά ὅτι ὁ ὅλος ὅμοιος ἔχω ὁ μέρος . πάνυ δέ ἀκριβῶς προστίθημι ὁ οὐδέ ἄλλος ὁ κατά φύσις σχηματίζω οὐδείς , ἐπεί οὖον μόνος ὁ ἐκ ἀνόμοιος ἀλλήλων σύγκειμαι οὐ ἔχω ὅμοιος ὁ μέρος ὁ ὅλος , ὡς εἴρω ἐπί ὁ πρόσωπον , ἀλλά καί ἐν ὅς ὅμοιος ὁ μέρος ἀλλήλων εἰμί καί ὁ ὅλος ὁ ὅλος κατά σχῆμα φυσικός εἰδοποιέω , ὡς ὁ ὁ κρανίον ὀστέον ἢ ὁ βραχύς ἢ ὁ μηρός ἢ νεῦρον ὁ φλέψ ἢ ἀρτηρία , οὐδέ οὗτος ἐκ ὅμοιος ὁ ὅλος μέρος εἰμί · ἄν γάρ ὁ ὁ ὀστέον μέρος ὀστέον καί ὁ ὁ νεῦρον νεῦρον , ἀλλά οὐ σχηματίζω ὁ μέρος ὁ ὅλος , ὁ δέ ὅλος μετά ὁ σχῆμα εἰμί οὗτος , ὅσπερ εἰμί λέγω . εἰμί δέ ἀνάγκη κατά αὐτός καί μή ἐκ ομοιομερής τις γίγνομαι , καί μηδείς ὁ ἀπειρία συντελής πρός ὁ πᾶς ἐκ ὁμοιομερής εἰμί , οὐδείς κωλύω περαίνω ὁ ὁμοιομερής ποιέω , εἴπερ εἰμί στοιχεῖον · καί γάρ περαίνω εἰμί ὁ μέν ἐκ ὅμοιος εἰμί ὁ δέ ἐκ ἀνόμοιος , ὥσπερ καί ἤπειρος ὑπόκειμαι . εἰμί οὖν ὁ αὐτός σῴζω δυνατός περαίνω τε ὁ ἀρχή καί ἤπειρος ὑποτίθημι , ἀγαθός , φημί , περαίνω λαμβάνω , ὥσπερ καί ἐν ὁ μάθημα , καί ὡς δυνατός μικρός . εἰμί γάρ ἀγνοέω ὁ ἀρχή ἀγνοέω καί ὁ ἐκ αὐτός ἀναγκαῖος , ὁ γιγνώσκω ὁ ἐκ ὁ ἀρχή βούλομαι περαίνω ἀρχή ὑποτίθημι καί οὗτος ὡς μικρός , διότι ὁ μέν ἤπειρος ἄγνωστος εἰμί . ὁ δέ περαίνω γνωστός , καί τοσοῦτος μᾶλλον , ὅσος εὐπερίληπτος εἰμί καί ὁ μόνος πλησιάζω . διό καί ὁ μαθηματικός ἐπί . στημονικός γνῶσις ἔχω ὁ ὑπόκειμαι βούλομαι περαίνω ὁ ἀρχή λαμβάνω ἢ ὁ εἶδος ἢ ὁ ποσός , ὁ μέν εἶδος , ὅταν σημεῖον καί γραμμή καί ἐπίπεδος ὁρίζω · οὖον γάρ εἷς ἀριθμός οὗτος ἕκαστος , ἀλλά ὁ εἶδος καί ὁ λόγος · ὁ δέ ποσός μαθηματικός ἀρχή ὁρίζω ὁ μέν Ποτάμων λέγω , ὅταν ὁ μόνος ἀρχή ἀριθμός λαμβάνω , Ἀσπάσιος δέ ὁ ποσός ὁρίζω ὁ πέντε αἴτημα φημί · οὗτος γάρ οὖον κατά εἶδος , ἀλλά κατά ἀριθμός πέντε εἰμί . “ δύναμαι δέ , φημί Ἀλέξανδρος , ἀρχή ὁ ποσός λέγω περαίνω καί αὐτός οὗτος , ὅς ἕκαστος κατά ὁ εἶδος ὁρίζω λαμβάνω · ὅς γοῦν ὁ ὁρισμός ὡς στοιχεῖον ἀποδίδωμι , ὁρίζω οὗτος κατά ὁ ἀριθμός . ἢ ὁ μέν εἶδος , φημί , ὁρίζω ὁ στοιχεῖον κατά αὐτός εἰμί , ὅτι σημεῖον καί γραμμή , ὁ μέν εὐθύς , ὁ δέ περιφερής , καί ὅσος πρῶτος λαμβάνω ὁρίζω , ὁ καί ὅρος καλέω · οὖον γάρ ἤπειρος ὁ εἶδος αὐτός , ἀλλά εἰμί αὐτός ἀριθμός · ὁ δέ ποσός , ὅτι οὐδείς ἤπειρος χράω οὔτε εὐθύς οὔτε ἐπίπεδος , ἐπειδάν τίς δείκνυμι · ἄν γάρ ἤπειρος ὑποτίθημι , ἀλλά ἀεί περαίνω ἀφαιρέω χράω . ” μήποτε δέ ὁ μέν εἶδος περαίνω , ὅτι οὐδείς ἤπειρος ὑποτίθημι , ἀλλά τρίγωνος καί τετράγωνος καί κύκλος καί σημεῖον καί γραμμή καί ἐπίπεδος , ὁ δέ ποσός , ὅτι ἀριθμέω ὁ λαμβάνω ἀρχή οἶς τε ὅρος πόσος καί ὁ ἀξίωμα καί ὁ αἴτημα , ὅς ἀρκέω πρός ὁ ἀποδείκνυμι ὁ ἑξῆς . ἔτι εἰμί σῶμα σῶμα ἕτερος λέγω ἔως ὁ φανερός , ὅτι καί ὁ στοιχεῖον ἀνάγκη περαίνω εἰμί . καί οὗτος ὁ ἐπιχείρημα δείκνυμι , ὅτι ὁ στοιχεῖον ὁ εἶδος περαίνω εἰμί . ὁ δέ συναγωγή ὁ λόγος ὑποθετικός μέν οὗτος προάγω · εἰμί πᾶς ὁ σῶμα ἀλλήλων περαίνω κατά εἶδος διαφορά διαφέρω , ὁ δέ περαίνω κατά εἶδος διαφορά διαφέρω περαίνω κατά εἶδος εἰμί , ἀνάγκη ὁ σῶμα περαίνω εἰμί ὁ εἶδος · εἰμί οὖν καί ὁ στοιχεῖον σῶμα εἰμί ἁπλόος , ἔτι μᾶλλον ἀνάγκη οὗτος ἤ2 ὁ ἀπό αὐτός περαίνω εἰμί ὁ εἶδος . καί ὅτι μέν ὁ σῶμα ὁ οἰκεῖος διαφορά διαφέρω , πρόδηλος · καί γάρ πᾶς ὁ διαφέρω ὁ οἰκεῖος διαφορά διαφέρω · ὅτι δέ ὁ διαφορά ὅς διαφέρω ὁ σῶμα , περαίνω εἰμί ὁ εἶδος , δῆλος ἐκ ὁ αἰσθητός αὐτός εἰμί . καί ὅτι μέν αἰσθητής διαφορά διαφέρω ὁ σῶμα , δείκνυμι ἐν ὁ ὁ ὁ φυσικός ἀκρόασις , ὁ δέ ὁ αἰσθητός περαίνω εἰμί ὁ εἶδος δείκνυμι ἐν ὁ περι αἴσθησις καί αἰσθητής οὗτος · πᾶς ὁ αἰσθητός ἔχω ἐναντίωσις · ὁ ἔχω ἐναντίωσις ἔχω ἔσχατος κατά εἶδος · ὁ ἔχω ἔσχατος κατά εἶδος περαίνω κατά εἶδος εἰμί · ὁ ἄρα αἰσθητής ὁ εἶδος περαίνω . καί κατηγορικός δέ οὕτως εἰμί συνάγω ὁ περί ὁ στοιχεῖον ἐπιχείρημα · ὁ στοιχεῖον σῶμα · ὁ σῶμα ἀλλήλων ὁ οἰκεῖος διαφορά αἰσθητής εἰμί διαφέρω · ὁ ὁ αἰσθητής διαφορά διαφέρω περαίνω ὁ εἶδος διαφορά διαφέρω · ὁ περαίνω ὁ εἶδος διαφορά διαφέρω περαίνω κατά εἶδος εἰμί . οὗτος μέν ἐν οὗτος ὁ Ἀναξαγόρας λόγος προσάγω , ἐν δέ ὁ πρῶτος ὁ φυσικός ἀκρόασις καί πρός ὁ πᾶς ἐν πᾶς μείγνυμι ὁ ὑπάντησις ποιέω . λέγω γάρ | ἕκαστος ὁ αἰσθητής σῶμα ἤπειρος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁμοιομερής · διά οὗτος γάρ ὁράω πᾶς ἐκ πᾶς γίγνομαι . δείκνυμι οὖν ἀκολουθέω οὗτος ὁ ἕκαστος ὁ αἰσθητής ἀπειρομεγέθης γίγνομαι · ὁ γάρ ἐκ ἤπειρος ὁ πλῆθος μέγεθος κατά ἐνέργεια σύγκειμαι μέγεθος ἤπειρος ἀνάγκη γίγνομαι ὁ μέγεθος · εἰμί οὖν οὗτος ἀδύνατος , οὐ ἄν εἰμί ἤπειρος ὁ στοιχεῖον . καί δῆλος , ὅτι οὗτος ὁ ἐπιχείρημα ὁ κατά ἀριθμός ἀπειρία ἀναιρέω , ὅστις ὁ κατά εἶδος ἀπειρία οὖον συναναιρέω . Λέγος δέ ὁ Ἀναξαγόρας ἄρχω ὁ σύγγραμμα · “ ὁμοῦ χρῆμα πᾶς εἰμί ἤπειρος καί πλῆθος καί μικρότης · καί γάρ ὁ μικρός ἤπειρος εἰμί , καί πᾶς ὁμοῦ εἰμί οὐδείς ἔνδηλος εἰμί ὑπό μικρότης , ” καί ὅτι “ ἐν σύμπας χρή δοκέω ἔνειμι πᾶς χρῆμα . ” μήποτε δέ ὁ ἤπειρος ὡς ἐγώ ἀπερίληπτος καί ἄγνωστος λέγω · οὗτος γάρ ἐνδείκνυμι διά ὁ “ ὥστε ὁ ἀποδρινομένων μή οἶδα ὁ πλῆθος μήτε λόγος μήτε ἔργον . ” ἐπεί , ὅτι ὁ εἶδος περαίνω οἴομαι , δηλόω λέγω πᾶς γιγνώσκω ὁ νόος · καίτοι , εἰμί ἤπειρος εἰμί εἰμί , παντελῶς εἰμί ἄγνωστος · ὁ γάρ γνῶσις ὁρίζω καί περατόω ὁ γιγνώσκω . λέγω δέ , ὅτι “ καί ἰός συμμείγνυμι τε καί ἀποκρίνω πᾶς γιγνώσκω νόος , καί ὁποῖος μέλλω εἰμί καί ὁποῖος εἰμί ” . ἔοικα δέ δισσός ἐνδείκνυμι διακόσμησις ὁ Ἀναξαγόρας , ὁ μέν νοητός καί ἑνόω , ἐν ὅς ὁμοῦ πᾶς χρῆμα εἰμί καί ἕκαστος πᾶς εἰμί ὁ ἄλλος διά ὁ νοητός ἕνωσις , ὁ δέ αἰσθητός καί διακρίνω ἀπό ἐκεῖνος ὁ ἕνωσις ὑπό ὁ δημιουργικός νόος , ὅς καί αὐτός ἀπό ὁ νοητός προέρχομαι διακοσμέω πᾶς φημί . ὅτι γάρ νοητός ἐνδείκνυμι τις διακόσμησις πρό οὗτος ὁ αἰσθητός κατά αἴτιος καί σπερματικός οὗτος προλαμβάνω , ἐκεῖνος , οἴομαι , σαφῶς παρίστημι ὁ ῥητός · “ οὗτος δέ οὕτως ἔχω χρή δοκέω ἔνειμι πολύς τε καί παντοῖος ἐν πᾶς ὁ συγκρίνω καί σπέρμα πᾶς χρῆμα καί ἰδέα παντοῖος ἔχω καί ἡδονά καί χροιά , καί ἄνθρωπος συμπάσσω καί ὁ ἄλλος ζῷον , ὅσος ψυχή ἔχω , καί ὁ γε ἄνθρωπος εἰμί καί πόλις συνοικέω καί ἔργον κατασκευάζω ὥσπερ παρά ἐγώ καί ἥλιος καί σελήνη καί ὁ ἄλλος ὥσπερ παρά ἐγώ ” , καί οὗτος δηλονότι σπερματικός ἐκεῖ καί κατά ἰδέα , ὡς εἶπον , προλαμβάνω . ἀλλά μήv οὐδέ , ὡς ἕτερος τις λέγω ἠώς ὁ ὁμῶς οὗτος βούλομαι λέγω . πρός ὁ ἤπειρος πλῆθος ὁ στοιχεῖον ὑποτίθημι προτίθημι ὑπαντάω καί ἀναλέγω πρός ὁ περί Ἀναξαγόρας ἤπειρος ὁμοιομέρεια ὁ στοιχεῖον λέγω μεταβαίνω πρός ὁ περί Λεύκιππος καί Δημόκριτος στοιχεῖον λέγω | ὁ διά μικρότης καί ναστότης ἄτομος ἤπειρος εἰμί κατά τε ὁ ἀριθμός καί ὁ σχῆμα . οὗτος δέ μόνος λέγω συνεχής · ὁ γάρ ἄλλος ὁ δοκέω εἰμί συνεχής ἁφή προσεγγίζω ἀλλήλων · διό καί ὁ τομή ἀναιρέω ἀπόλυσις ὁ ἅπτω λέγω ὁ δοκέω τομή , καί διά οὗτος οὔτε ἐκ εἷς πολύς γίγνομαι λέγω · οὖον γάρ διαιρέω ὁ ἄτομος · οὔτε ἐκ πολύς εἷς κατά ἀλήθεια συνεχής , ἀλλά ὁ συμπλοκή ὁ ἄτομος ἕκαστος εἷς δοκέω γίγνομαι · ὁ δέ συμπλοκή Ἀβδηρίτης ἐπάλλαξις καλέω , ὥσπερ Δημόκριτος . εἶπον δέ , ὅτι οὐδέ , ὡς ἕτερος τις λέγω , εὔλογος ὁ συμβαίνω , καί ἐκτίθημι ὁ δόξα αὐτός μεταξύ εἷς παραρρίπτω αἴτιος ὁ μή εὔλογος ὁ συμβαίνω εἰμί · τρόπος γάρ τις , φημί , καί οὗτος πᾶς ὁ εἰμί ποιέω ἀριθμός καί ἐκ ἀριθμός · εἰμί οὖν οὗτος ἀδύνατος , οὐ ἄν εὔλογος εἰμί ὁ συμβαίνω ὁ λόγος αὐτός . τρόπος δέ τις ἀριθμός εἶπον ὁ ἄτομος , διότι ὁ μόνος ἔοικα ὁ ἄτομος , καί ὅτι μή διαιρέω ὥσπερ οὐδέ ὁ μόνος , καί ὅτι οὐδέ ἐκ ὁ ἄτομος ὁ κενός διαλαμβάνω γίγνομαι τίς συνεχής ὥσπερ οὐδέ ἐκ ὁ μόνος · καί γάρ ἐκεῖνος ὁ κενός φημί ὁ Πυθαγόρειος διορίζω . ὁ δέ τρόπος τις πρόσκειμαι , ὅτι καί διαφορά τις ὁ ἀκολουθέω ἄτοπος εἰμί ὁ ἐκ ἄτομος καί ὁ ἐκ ἀριθμός γεννάω · ὁ γάρ ἐκ ἀσώματος μέρος σῶμα γεννάω ἄτοπος ὑπάρχω ὁ μέν ἐκ ἀριθμός λέγω ἀκολουθέω , ὁ δέ ἐκ ἄτομος γεννάω ἀποφεύγω . καί πρός οὗτος ἠώς ὁ πᾶς ὁ στοιχεῖον · οὗτος ὁ Ἀλέξανδρος ὡς ἐναντιολογία τις αὐτός πρός ἑαυτοῦ συνάγω ἐκδέχομαι ὁ ἀρχή ὁ ἄτομος λέγω , διότι λέγω μέν κατά ὁ σχῆμα διαφέρω ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον καί οὖον κατά ὁ ὑπόκειμαι , εἰμί δέ οὗτος , δῆλος , ὡς καί ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον γίγνομαι κατά ὁ σχῆμα διαφέρω ἀλλήλων . ἀκόλουθος οὖν εἰμί αὐτός , τίς τε ὁ ἕκαστος στοιχεῖον καί τίς ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι ὁ σχῆμα , εἶπον , ὁ δέ μόνος ὁ πυρός καί ὁ γεννητικός αὐτός ἄτομος σφαιρικός εἶπον ὁ σχῆμα · διό καί εὔλογος αὐτός διαδύνω καί κινέω τε καί κινέω καί διαιρέω καί καίω ὁ ὅς ἄν πλησιάζω διά τε ὁ περιφέρεια καί λειότης καί προσέτι ὁ μικρότης ὁ στοιχεῖον , ἐκ ὅς εἰμί · οὐκέτι μέντοι , τίς ὁ σχῆμα ὁ ἀήρ ἢ ὁ ὕδωρ ἢ ὁ γῆ ἢ ὁ οὗτος στοιχεῖον , λέγω · μόνος γάρ οὗτος διαφορά ὁ κατά ὁ μέγεθος ὁ ἐκ αὐτός στοιχεῖον ἀποδίδωμι , ἐκ μέν σμικρός ὁ αὐτός κατά ὁ σχῆμα ἀήρ λέγω , ἐκ δέ μείζων ὕδωρ , ἐκ δέ ἔτι μείζων γῆ , οὐκέτι κατά ὁ σχῆμα διαφέρω , ἀλλά ἐκ παντοδαπής σχῆμα καί ὁ αὐτός ἕκαστος οὗτος γίγνομαι . οὗτος δέ , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ὁ ἕπω αὐτός μέν οὖον προστίθημι , εἰμί δέ ἄν ὁ , εἰμί μή κατά ὁ σχῆμα ὁ διαφορά εἰμί ὁ στοιχεῖον ὁ κατά εἶδος διαφέρω τίθημι ἀλλά κατά ὁ μέγεθος , ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ καί ὁ γῆ κατά ὁ ὁ στοιχεῖον μέγεθος μόνος διαφέρω μή κατά εἶδος ἀλλήλων διαφέρω . ὁ μέν οὖν Ἀλέξανδρος ὡς ἐπί ἔλεγχος οὗτος προβάλλω καί ὁ ἄτοπος ὁ ἕπω ἐπάγω . μήποτε δέ καί οὗτος ἔτι ὡς ὁ δόξα αὐτός σαφηνίζω προστίθημι ὁ Ἀριστοτέλης , ἅμα μέν ὁ αἴτιος λέγω ὁ κατά ἀριθμός ἤπειρος ὁ ἄτομος εἶπον · διότι γάρ , φημί , ὁ σχῆμα διαφέρω , ἤπειρος δέ ὁ σχῆμα , διά οὗτος ἤπειρος ὁ ἁπλόος σῶμα λέγω , ποῖος δέ καί τίς ὁ σχῆμα ὁ στοιχεῖον ὁ ἕκαστος σῶμα γεννητικός , οὐκέτι διόριζω , εἰμί μή μόνος ἐπί ὁ πῦρ · ἀήρ δέ καί ὕδωρ καί ὁ ἄλλος γίγνομαι ἐκ στοιχεῖον λέγω σχῆμα μέν ὁ αὐτός ἔχω , μέγεθος δέ μόνος καί μικρότης διαφέρω . ὁ δέ ἀρχή ὁ πρός ὁ δόξα οὗτος ἀντιλογία ἑξῆς ποιέω λέγω · “ πρῶτος μέν ἐν αὐτός καί οὗτος ἁμάρτημα . ” καί ὁ ὁ προσεχῶς ἐκτίθημι ὁ δόξα μέρος ἕπομαι ἄτοπος οὖον παραλείπω ὁ Ἀριστοτέλης , ὡς νομίζω ὁ Ἀλέξανδρος . ἀλλά τέταρτος ἀντιλογία ἐκεῖνος ἐπάγω , ὅς ἀρχή “ ἅμα δέ καί ἐναντίος λέγω αὐτός ἑαυτοῦ ἀνάγκη . ” Πρῶτος μέν οὖν αὐτός καί οὗτος ἁμάρτημα ἠώς ὁ καί ἀήρ καί γῆ ἐκ ἀλλήλων . καί ὁ στοιχεῖον ὁ ἄτομος λέγω ὁ δόξα ἐκτίθημι δύο πρός αὐτός ἀντιλογία χράω , ὅς καί πρός ὁ ὁ ὁμοιομέρεια λέγω χράω , πρῶτος μέν ὁ λέγω ἁμαρτάνω αὐτός , εἰμί δύναμαι ἐκ περαίνω ἀρχή ὁ τοιοῦτος ἀποδίδωμι ἤπειρος ὑποτίθημι · δύο δέ , εἰμί μή ἤπειρος ὁ σῶμα ὁ διαφορά , κατά ὅς διαφέρω ἀλλήλων , οὐδέ ὁ στοιχεῖον ἄν εἰμί ἤπειρος ὁ εἶδος · ἀλλά μήv ὁ πρῶτος · ὁ ἄρα δύο . καί ὁ μέν συνάπτω δῆλος , εἴπερ ἐκ ὁ στοιχεῖον ὁ σύνθετος ὁ διαφορά ὁ κατά ὁ εἶδος . ὅτι δέ οὐ εἰμί ἤπειρος ὁ σῶμα ὁ κατά ὁ εἶδος διαφορά , δῆλος , εἴπερ αἰσθητός μέν εἰμί , ὡς δείκνυμι ἐν ὁ ἕβδομος ὁ φυσικός ἀκρόασις , ὁ δέ αἰσθητός διαφορά περαίνω εἰμί , ὡς ἐν ὁ περι αἴσθησις καί αἰσθητής ἀπος - δείκνυμι . ὁ μέντοι Ἀλέξανδρος ὁ εἰμί μή ἤπειρος ὁ σῶμα ὁ διαφορά ὡς ἐπί ὁ στοιχεῖον εἴρω ἀκούω · διό φημί οὕτως εἴρω ὡς οὐ ἱκανός εἰμί ὁ κατά ὁ σχῆμα διαφορά διαφορά ὁ στοιχεῖον ποιέω , ἀλλά μόνος ὁ κατά ὁ | αἰσθητός διαφορά δύναμαι οὗτος , ἢ ὅτι οὐδέ ὁ σχῆμα ἤπειρος κατά ὅς φημί διαφέρω ὁ στοιχεῖον , ὡς δείκνυμι . μήποτε δέ , ὡς εἴρω , μᾶλλον ἀκούω , ὅτι , εἰμί μή ἤπειρος ὁ συντίθημι σῶμα ὁ κατά εἶδος διαφορά , οὐδέ ὁ στοιχεῖον ἤπειρος κατά εἶδος εἰμί · ὁ γάρ λόγος οὗτος ὁ κατά εἶδος ἀπειρία ἀλλά οὖον ὁ κατά ἀριθμός ἀναιρέω . τρίτος δέ αὐτός ἴδιος λοιπός ἐπάγω ὁ μάχομαι ὁ μάθημα - τϊκός ἐπιστήμη ἄτομος σῶμα λέγω . οὐδείς γάρ συνεχής κατά ὁ μαθηματικός ἀδιαίρετος , ἀλλά ἐπί ἤπειρος πᾶς μέγεθος διαιρετός . εἰμί οὖν καί ὁ συνέχεια ἀναιρέω οὗτος καί ὁ ἐπί ἤπειρος ὁ σῶμα τομή , καί ὁ τομή ὅλως καί ὁ αἴσθησις καί συναίσθησις · πῶς γάρ ἄν συναισθάνομαι τις ὁ ἐν ὁ πούς πάθος ὁ σῶμα μή ἑνόω ; πῶς δέ ἐκ ἀδιαίρετος καί ἡμέρα γίγνομαι τίς διαιρετός καί μεριστός ; ἀλλά οὗτος μέν ἐν ὁ ὁ φυσικός διελέγχω ἀκρόασις , ὁ περί χρόνος λέγω νῦν καί κίνησις · καί ἄλλος δέ πᾶς ἔνδοξος εἰμί ὁ μέν ὡς ὁ ἀκριβής ἐπιστήμη , ὁ δέ ὡς κατά ὁ αἴσθησις ἐναργής , ἀναιρέω δοκέω ἄτοπος δοκέω . καί κρᾶσις δέ ἀναιρέω κατά αὐτός · παράθεσις γάρ εἰμί μόνος ὁ σῶμα . τέταρτος δέ λοιπός ἔνστασις ἐπάγω πρός ἐκεῖνος ὑπαντάω ὁ λόγος ὁ λέγω · “ ἀήρ δέ καί ὕδωρ καί ὁ ἄλλος μέγεθος καί μικρότης διαιρέω ” . εἰμί γάρ καί ἐκ ἀλλήλων λέγω οὗτος γίγνομαι καί μέγεθος καί μικρότης ὁ ἄτομος ἀλλήλων αὐτός διαφέρω , ἐναντίος λέγω αὐτός ἑαυτοῦ ἀνάγκη · οὖον γάρ συντρέχω οὗτος ἀλλήλων . εἰμί γάρ ἐκ ὕδωρ γῆ λέγω γίγνομαι ὁ ἐν ὁ ὕδωρ μέγας ἐκκρίνω , ἐπεί δυνατός ποτός ἀπό ὁ ὕδωρ πᾶς ἐκκρίνω ὁ μέγας καί ἀπό ὁ ἀήρ ὁμοίως ἐπιλείπω ὁ ὁ μέγας ἔκκρισις , ἐπίλειψις καί ὁ ὁ γῆ ἀπό ὁ ὕδωρ καί ὁ ὁ ὕδωρ ἀπό ὁ ἀήρ γένεσις , ὥστε εἰμί τίς ὕδωρ , ἀπό ὅς μή δυνατός γῆ γίγνομαι , καί ἀήρ , ἐκ ὅς μηκέτι ὕδωρ ἄν γίγνομαι . ἐναντίος οὖν λέγω αὐτός ἑαυτοῦ καί ἐκ ἀλλήλων οὗτος λεʹ - γοντες γίγνομαι καί μέγεθος καί μικρότης διαφέρω ὁ στοιχεῖον . εἰμί δέ ὁ μικρός ἐκκρίνω ἐπίλειψις , οὐκέτι ἀπό ὁ γῆ ὕδωρ οὔτε ἀπό ὁ ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι · καίτοι καί πᾶς μέρος ὕδωρ εἰς ἀήρ μεταβάλλω ὁράω καί πᾶς μέρος ἀήρ εἰς ὕδωρ . εἰμί δέ ὁ πῦρ ἐκ μόνος σφαιροειδής σύγκειμαι , ὁ δέ ἄλλος ἐκ πᾶς , οὔτε ἄλλος τίς ἐκ πυρός γίγνομαι οὔτε ἐκ ἄλλος ἀεί πῦρ . ἔτι οὐδέ κατά ὁ οὗτος ὑπόληψις ἠώς ὁ καί ὁ ἁπλόος σῶμα τοσοῦτος εἰμί ὁ πλῆθος . ὥσπερ κατά ὁ Ἀναξαγόρας δόξα οὐ εἰμί ἀνάγκη | λέγω ἤπειρος 273a ὁ στοιχεῖον , εἴπερ λέγω ὁ πάθος ἀλλήλων διαφέρω ὁ ὁμοιομέρεια , δείκνυμι δέ ὁ πάθος κατά ὁ αἴσθησις περαίνω , οὕτως οὐδέ κατά οὗτος ἀνάγκη ὁ ἀρχή ἤπειρος λέγω . εἰμί γάρ διά οὗτος ἤπειρος λέγω εἰμί ὁ ἄτομος , ὅτι σχῆμα διαφέρω , ὁ δέ σχῆμα εἰμί ἤπειρος , ἐάν δείκνυμι τις λόγος , ὅτι ὁ πρῶτος ὁ σῶμα σχῆμα ὁρίζω καί περαίνω εἰμί . δῆλος , ὅτι ὁ ἀρχή ὁ σῶμα ὁρίζω εἰμί . ὅτι οὖν ὁ σχῆμα ὁ σύνθετος ἐκ σχῆμα ἁπλόος ὁρίζω σύγκειμαι , δείκνυμι ἐκ ὁ πᾶς ὁ σύνθετος ὁ σῶμα σχῆμα σύγκειμαι ἐκ πυραμίς . ὡς γάρ ἐν ὁ ἐπίπεδος πᾶς εὐθύγραμμος ἐπίπεδος εἰς τρίγωνος διαιρέω καί ἐκ τρίγωνος συνίστημι , διότι ἁπλόος καί ἀρχοειδής ὁ ἐπίπεδος σχῆμα εἰμί ὁ τρίγωνος , οὗτος πᾶς ἐκ εὐθύγραμμος ἐπίπεδος περατόω στερεός εἰς πυραμίς ἀναλύω , καί εἰμί ἁπλόος ἐν ὁ στερεός καί ἀρχοειδής ὁ πυραμίς , καί ἐκ οὗτος σύγκειμαι καί εἰς οὗτος διαιρέω ὁ εὐθύγραμμος στερεός σχῆμα . ἀλλά οὗτος μέν δῆλος , καί ὅτι ἀνάγκη ὁ συντίθημι σχῆμα ἀρχή εἰμί · πῶς δέ ὁ σφαῖρα ἐκ ὀκτώ μόριον σύγκειμαι φημί , μαντεῖος εἰμί δήω ὁ ἐξηγητής . καλῶς δέ , οἴομαι , ἐφίστημι ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι πᾶς ὁ σῶμα ἐκ πυραμίς σύγκειμαι φημί , ὁ μέν εὐθύγραμμος ἐκ εὐθύγραμμος , ὁ δέ σφαῖρα ἐκ ὀκτώ πυραμίς σφαιρικός ἔχω ὁ βάσις . ἐάν γάρ σφαῖρα τέμνω δίχα ὁ ὁρίζων κύκλος καί διά ὁ κτάομαι κορυφή ὁ σφαῖρα δύο κύκλος γράφω μέγας πρός ὀρθός τέμνω ἀλλήλων τε καί ὁ ὁρίζων ὁ ἰσημερινός καί ὁ μεσημβρινός ἀναλογέω , εἰς ὀκτώ ἴσος τμῆμα διαιρέω ὁ σφαῖρα , οὗτος δέ ἕκαστος πυραμίς εἰμί ἐκ τρίγωνος ἰσοσκελής μέν ὁ πρός ὁ κέντρον ὁ σφαῖρα , βάσις δέ ἔχω ἰσόπλευρος τρίγωνος · ἐάν οὖν ὁ βάσις οὗτος σφαιρικός ἐπιφάνεια λαμβάνω , ἐκ ὀκτώ τοιοῦτος πυραμίς ὁ σφαῖρα σύγκειμαι . καί διά οὗτος εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ὁ εὐθύγραμμος σῶμα ἐκ εὐθύγραμμος πυραμίς σύγκειμαι , ὁ σφαῖρα ἐκ ὀκτώ μόριον πυραμοειδής σύγκειμαι φημί , ὅσπερ οὔτε εὐθύγραμμος ἁπλόος οὔτε περιφερόγραμμα λέγω δυνατός οὔτε κύριος πυραμίς , καί διά οὗτος ἐνδείκνυμι μέν ὁ ἀπό πυραμοειδής σχῆμα καί ὁ σφαῖρα σύστασις , ἐκ ὀκτώ δέ μόριον εἶπον οὔτε εὐθύγραμμος οὔτε σφαιρικός προστίθημι . οὗτος δέ ἐπιφέρω · ἀνάγκη γάρ εἰμί τις ἀρχή ὁ σχῆμα , διότι εἰμί ἐν αὐτός ὁ μέν ἁπλόος ὁ δέ σύνθετος , ἐν δέ ὁ οὕτως ἔχω ὁ ἁπλόος ὁ συντίθημι ἀρχή , ὥστε , εἴτε εἷς ἀρχή ὁ σχῆμα ὁ πυραμίς εἴτε δύο εἴτε πλείων δείκνυμι , ἀνάγκη τοσοῦτος εἰμί ὁ πλῆθος ὁ πρῶτος σῶμα καί οὐ ἤπειρος . ὁ δέ | εἴτε δύο εἴτε πλείων προστίθημι , ὅς φημί Ἀλέξανδρος , ὅτι οὖον δοκέω αὐτός ὁ σφαῖρα ὁ πυραμίς ἁπλόος εἰμί σχῆμα · οὐδέ γάρ ὁ κύκλος ὁ τρίγωνος · ὁ δέ ἀποδείκνυμι οὗτος κατά εἶδος περαίνω σῶμα ὁ πρῶτος δείκνυμι · ὁ δέ κατά εἶδος περαίνω καί κατά ἀριθμός ἀνάγκη περαίνω εἰμί · εἰμί γάρ εἰμί τίς ὁ εἶδος ὁ ἀριθμός ἤπειρος , εἰμί ὁ ὑπό ὁ ἄλλος εἶδος ἐκτός ὁ ἤπειρος , ὅσπερ ἀδύνατος · ὁ γάρ ἤπειρος πλέω οὐ εἰμί . ἔτι δέ , εἰμί ἕκαστος μέν ὁ στοιχεῖον ἠώς ὁ ὅς περιέχω φημί πᾶς ὁ οὐρανός ἤπειρος εἰμί . ἀνατρέπω διά πολύς ἐπιχείρημα ὁ λόγος ὁ ἤπειρος ὁ πλῆθος ὁ ἀρχή ὁ σῶμα υποτιθέμενος εἴτε ὁ ὁμοιομέρεια , ὡς Ἀναξαγόρας , εἴτε ὁ ἄτομος , ὡς ὁ περί Δημόκριτος , αὐτός λοιπός ἀντεπιχειρέω ἀποδείκνυμι , ὅτι μή οἷος τε ἤπειρος εἰμί ὁ ἁπλόος σῶμα , εἰμί δέ οὗτος , οὐδέ ὁ στοιχεῖον · ὁ γάρ στοιχεῖον ἀπολάω εἰμί ἀδιαίρετος εἰμί εἰς ἕτερος ὁ εἶδος . ὅτι οὖν περαίνω εἰμί ὁ πλῆθος ὁ ἀπολάω σῶμα , ἀπό ὁ κίνησις δείκνυμι , ὡς ἐν ἀρχή ὁ πρῶτος βιβλίον . εἰμί γάρ ἀπολάω σῶμα κατά φύσις εἰμί ὁ ὁ ἁπλόος κινέω κινέω , ὅσος εἰμί ὁ ἁπλόος κινέω κατά εἶδος , τοσοῦτος ἀνάγκη εἰμί καί ὁ ἁπλόος σῶμα · εἰμί ἐν μή ἤπειρος ὁ ἁπλόος κινέω ὁ ὑπό σελήνη μηδέ πλείων δύο , εἴπερ καί ὁ φορά ὁ σῶμα ὁ ἁπλόος δύο ὁράω ὁ μέν ἄνω ὁ δέ κάτω , καί ὁ τόπος , ἐπί ὅς ὁ κινέω ὁ ἁπλόος , οὐ ἤπειρος ἀλλά δύο ὅς τε ἄνω καί ὁ κάτω , οὐ ἄν εἰμί ἤπειρος ὁ εἶδος ὁ στοιχεῖον ἀλλά δύο μόνος ὁ τε βαρύς καί ὁ κοῦφος . δείκνυμι δέ καί , ὅτι μή οἷος τε ἤπειρος εἰμί ὁ ὁ σῶμα ἀρχή , καί ὅτι ἀνάγκη περαίνω εἰμί , εἴπερ ὁ ἁπλόος κινέω περαίνω , ἐπί ὁ εἷς ὁ στοιχεῖον λέγω μέτειμι . πλείων δέ εἰμί ἄλλος ἄλλος τίς ὁ εἷς ὑποτίθημι οὗτος , Θαλῆς μέν ὁ Μιλήσιος καί Ἵππων ὕδωρ , ἐπεί ἐκ ὕδωρ ὁ τε σπέρμα ὁ ζῷον ὁράω καί ὁ τροφή ὁ τε ζῷον καί ὁ φυτός , Ἀναξίμανδρος δέ Θαλῆς πολίτης καί ἑταῖρος ἀόριστος τίς ὕδωρ μέν λεπτός ἀήρ δέ πυκνός , διότι ὁ ὑπόκειμαι εὐφυής χρή εἰμί πρός ὁ ἐπί ἑκάτερος μετάβασις . ἤπειρος δέ πρῶτος ὑποτίθημι , ἵνα ἔχω χράω πρός ὁ γένεσις ἄφθονος · καί κόσμος δέ ἤπειρος οὗτος καί ἕκαστος ὁ κόσμος ἐκ ἤπειρος ὁ τοιοῦτος στοιχεῖον ὑποτίθημι , ὡς δοκέω . Ἀναξιμένης δέ ἑταῖρος Ἀναξίμανδρος καί πολίτης ἤπειρος μέν καί αὐτός ὑποτίθημι ὁ ἀρχή , οὖον μήv | ἔτι ἀόριστος · ἀήρ γάρ λέγω εἰμί ἀρκέω νομίζω ὁ ὅς ἀήρ εὐαλλοίωτος 274a πρός μεταβολή . ὁ δέ αὐτός Διογενής ὁ Ἀπολλωνιάτης ὑποτίθημι , Ἵππασος δέ ὁ Μεταπόντιος καί Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος πῦρ λέγω ὁ ἀρχή εἰς ὁ δραστήριος ὁ πυρός ἀποβλέπω . ὅσος μέν οὖν ὁ εἷς οὗτος ἠώς ὁ ἀνάγκη γάρ εἷς τίς ὁ ἄλλος εἰμί πρῶτος καί μή ὁ μέσος . πρός πρῶτος ὑπαντάω ὁ ὁ μέσος στοιχεῖον τίθημι ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ καί ὁ μεταξύ οὗτος , ἵνα ἔχω μανότης καί πυκνότης ὁ ἄλλος ἐκ ὁ στοιχεῖον γεννάω , μανότης μέν ὁ λεπτός , πυκνότης δέ ὁ παχυμερής . λέγω οὖν πρός οὗτος , ὅτι λανθάνω ἑαυτοῦ οὗτος πρότερος τίς ὁ στοιχεῖον σῶμα λέγω εἰμί · οὗτος δέ ἄτοπος . οὐδείς γάρ πρότερος εἰμί ὁ στοιχεῖον δυνατός . ὅτι δέ οὗτος πάσχω , δῆλος , εἴπερ ὁ μέν πύκνωσις σύνθεσις εἰμί , ὁ δέ μάνωσις διάλυσις , λέγω δέ σύνθεσις μέν ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον γίγνομαι , διαλύω δέ ὁ στοιχεῖον ἐκ ὁ σύγκειμαι · ὅσος γάρ μάνωσις γίγνομαι , ἐκ ὁ λέγω ὑπό αὐτός στοιχεῖον διαλύω γίγνομαι , ὁ δέ διάλυσις εἰς ὁ στοιχεῖον ἀνάλυσις εἰμί , ὥστε ὁ μαίνομαι λεπτομερής καί ἀρχοειδής εἰμί ὁ ἐκ ὁ μάνωσις γίγνομαι · οὖον γάρ δή ὁ λεπτομερής σύνθεσις γίγνομαι ἀλλά ἀνάλυσις , ὁ δέ ἀνάλυσις <εἰς> στοιχεῖον . καί εἰμί ὁ λόγος τοιοῦτος · ὁ μαίνομαι ἀναλύω , ὁ δέ ἀναλύω εἰς στοιχεῖον ἀναλύω , ὥστε ὁ λεπτός ὁ σῶμα πρότερος καί κατά αὐτός εἰμί καί στοιχεῖον μᾶλλον , εἴπερ ὁ λεπτός ἐκ ὁ διάλυσις γίγνομαι , ὁ δέ ἐκ ὁ διάλυσις γίγνομαι στοιχεῖον . εἰμί οὖν ὁ πῦρ λεπτός εἰμί ὁ μεταξύ ὁμολογέω , καί ὁ μάνωσις γίγνομαι αὐτός ἐκ ὁ μεταξύ φημί · ὁ πῦρ ἄρα μᾶλλον εἰμί στοιχεῖον κατά αὐτός . οὐδείς δέ , φημί , διαφέρω , κἀν μή ὁ πῦρ εἰμί πρῶτος μηδέ λεπτός κατά αὐτός · καί οὗτος γάρ ἀκολουθέω ἄλλος τίς λέγω αὐτός ὁ λεπτός καί στοιχειώδης , εἰς ὅς ὁ ἀνάλυσις γίγνομαι ὁ ὑποτίθημι ὑπό αὐτός στοιχεῖον μέσος εἰμί καί ὁ μάνωσις κατά αὐτός ἀναλύω εἰς λεπτός . ὅσος οὖν μάνωσις γίγνομαι , οὗτος μάλα εἰμί στοιχεῖον . ἔτι δέ ὁ μέν πυκνότης καί μανότης ὁ ἄλλος γεννάω ἠώς ὁ διά ὁ ἐν-ὑπάρχω ἐν ὁ μείζων ὁ ὁ μικρός λόγος . καί οὗτος ὁ ἐπιχείρημα προσάγω ὁ ἀπό ὁ μέσος | μανότης καί πυκνότης ὁ ἄλλος γεννάω καί δείκνυμι ἕπω αὐτός ἄτοπος ὁ πᾶς ὁ γίγνομαι ἀπό ὁ παρά ἑαυτοῦ στοιχεῖον πρός τίς λέγω καί μή εἰμί κατά ἑαυτοῦ ὁ μέν πῦρ ὁ δέ ὕδωρ ὁ δέ ἀήρ . ὅτι δέ οὗτος συμβαίνω αὐτός , συλλογίζομαι οὕτως · ὁ μανότης καί πυκνότης ὁ ἄλλος γεννάω οὐδείς διαφέρω ἢ λεπτότης καί παχύτης , εἴπερ ὁ μέν μανός λεπτός εἰμί , ὁ δέ πυκνός παχύς · ὁ δέ παχύτης καί λεπτότης ὁ διαφορά ὁ γίγνομαι ὁρίζω ὁ αὐτός εἰμί ὁ μέγεθος καί μικρότης · καί διά τίς , προστίθημι · λεπτόν μέν γάρ εἰμί ὁ μικρομερής , παχύς δέ ὁ μεγαλομερής · ὁ γάρ ἐπεκτείνω , φημί , ἐπί πολύς λεπτός εἰμί , ὡς μή πολύς οὐσία ἐν ὁ αὐτός τόπος ἔχω , τοιοῦτος δέ ὁ ἐκ μικρός μέρος συνίστημι · οὗτος δέ λέγω αὐτός συμβαίνω μέγεθος καί μικρότης διορίζω ὁ ὁ ἄλλος οὐσία ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον δηλονότι γίγνομαι . εἰμί οὖν ὁ μέγας καί ὁ μικρός πρός τίς , ὡς καί ἐν κατηγορία διά-ὁρίζω , εἰμί καί ἐν ὁ μετά ὁ φυσικός κατά ὁ ποσός αὐτός θεάομαι ὑπό ὁ ὁ ποσός κατηγορία ἀνάγω , συμβαίνω ὁ οὗτος διορίζω ἅπας λέγω πρός τίς ὁ γίγνομαι , καί οὐ εἰμί ἁπλόος ὁ μέν πῦρ ὁ δέ ὕδωρ ὁ δέ ἀήρ , ἀλλά ὁ αὐτός πρός μέν ὅδε πῦρ πρός δέ ἄλλος ἀήρ . ἄν γάρ ὁ ὕδωρ , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , τοσοῦτος μείζων εἰμί ὁ ἀήρ , ὅσος ὁ γῆ μικρός εἰμί ὕδωρ εἰμί , εἰμί ὡς μέν πρός ὁ γῆ ὕδωρ , ὡς δέ πρός ὁ ἀήρ γῆ , καί ὁ ἀήρ πάλιν , ἄν τοσοῦτος ὁ πυρός ὑπερέχω , ὅσος ἐλασσόω ὁ ὕδωρ , πρός μέν ὁ ὕδωρ ἀήρ εἰμί , πρός δέ ὁ πῦρ ὕδωρ , καί πάλιν , ἄν ὁ ἀήρ τοσοῦτος ὁ . ὕδωρ μικρός εἰμί , ὅσος αὐτός ὁ πῦρ , εἰμί ὡς πρός ἐκεῖνος πῦρ ἀήρ εἰμί ὡς πρός ὁ λεπτός αὐτός σῶμα ὁ πῦρ , οὗτος τε ὁ αὐτός ἅμα ὕδωρ τε καί ἀήρ εἰμί . οὖον γάρ ὁρίζω , φημί , ὅτι ὁ ἐκ ὁ τοσοῦτος στοιχεῖον ἀήρ καί ὁ ἐκ ὁ τοσοῦτος στοιχεῖον ὕδωρ , ἀλλά ἐν ὁ μείζων καί μικρός εἰμί τοσόσδε τις ἐν οὗτος τίθημι ὁ ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον γίγνομαι αὐτός πρός ἀλλήλων διαφορά . εἶτα λοιπός κοινοποιέω ὁ δόξα αὐτός ὁ περί Δημόκριτος ὁ ὁ ἤπειρος ἄτομος ἀρχή ὑποτίθημι καί μικρότης καί μέγεθος ὁ ἄτομος ὁ ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός διαφορά ἀνατίθημι . ὡς εἴρω πρό ὀλίγος · γῆ γάρ καί ὕδωρ καί ἀήρ οὗτος διαφέρω λέγω ἀλλήλων ὁ ὁ μέν ἐκ μείζων ὁ δέ ἐκ σμικρός σύγκειμαι ὁ αὐτός . λέγω δέ , ὅτι καί οὗτος αὐτός ἕπω . ἐπεί γάρ μέγεθος καί μικρότης ὁ στοιχεῖον διαφέρω λέγω ἀλλήλων , ὁ μέγεθος αὐτός ἐν λόγος τις εἰμί πρός ἀλλήλων · εἰμί οὖν διά ὁ πρός ἀλλήλων λόγος ὁ μέγεθος ὁ στοιχεῖον καί ὁ ὑπεροχή ὁ τοσόσδε ὁ μέν 77 , εἰμί ὁ δέ ὕδωρ ὁ δέ ἀήρ , ὅς τίς ἄν εἰμί σῶμα πρός ἄλλος σῶμα ἐν ὁ ὑπεροχή , ἐν ὅς ὁ ὁ γῆ στοιχεῖον πρός ὁ ὁ ὕδωρ , εἰμί ὁ μέν γῆ ὁ δέ ὕδωρ , ὥστε , κἀν ὁ ὁ ὕδωρ στοιχεῖον τοσοῦτος ὑπερέχω ὁ ὁ ἀήρ , ὅσος ὑπερέχω ὑπό ὁ ὁ γῆ , εἰμί ὁ μέν ὕδωρ γῆ ὁ δέ ἀήρ ὕδωρ πρός ἀλλήλων · ὁμοίως καί ἐπί ὁ ἄλλος . δύναμαι δέ , φημί , μή περί ὁ Δημόκριτος δόξα οὗτος λέγω , ἀλλά πρός ὁ λέγω τέσσαρες μέν εἰμί ὁ στοιχεῖον , διαφέρω δέ αὐτός ἀλλήλων μέγεθος καί μικρότης . καί ἴσως ἔχω τις οὗτος λόγος , εἴπερ ὁ μέν περί Δημόκριτος ὁ πῦρ οὖον ὁ μέγεθος μόνος ἀλλά καί ὁ σχῆμα διαφέρω ὁ ἄλλος λέγω , ὁ δέ Ἀριστοτέλης κοινός καί ἐπί ὁ πυρός ποιέω ὁ λόγος . “ ὁ δέ διά ὁ ἐν-ὑπάρχω ἐν ὁ μείζων ὁ ὁ μικρός λόγος ἀσάφεια τις ἔχω , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , εἰμί δέ ἄν ὁ λέγω τοιοῦτος · διά ὁ ὁ μέγας τίνω εἰμί ἔχω πρός ἄλλος τις ὁ ὁ μικρός λόγος · οὗτος γάρ ἔχω , κατά ὅς μέν πρός τις ὁ ὁ μείζων λόγος ἔχω , εἰμί τις ὁ μείζων ὡς πρός ἐκεῖνος , κατά ὅς δέ πάλιν ὁ ὁ μικρός , εἰμί πάλιν ὡς πρός ἐκεῖνος ὁ μικρός τις , οὗτος τε ὁ αὐτός πρός μέν ἄλλος ὕδωρ εἰμί πρός δέ ἄλλος 77 ] . δύναμαι δέ , φημί , καί τοιοῦτος τίς διά οὗτος προστίθημι ὁ λέξις · ἐπεί ἐν ὁ μείζων καί ὁ μικρός περιέχω εἰμί γάρ ὁ μείζων τοσοῦτος , ὅσος ὁ μικρός , καί ἔτι , ὁ δέ μικρός τοσόσδε ὅδε τις εἰμί εἰμί ἐν ἄλλος εἰμί σῶμα τις · ὁ αὐτός ἅμα σῶμα ἀμφότερος ἔχω εἄν ὁ λόγος ὁ τε ὁ μείζων καί ὁ ὅς μικρός . εἰμί δέ ἀμφότερος ὁ λόγος , καί ἀμφότερος εἄν εἰμί ὁ σῶμα , ὥστε ὁ μείζων καί ἐκ μείζων σῶμα εἰμί οὗτος τε καί ὁ ἐκ μικρός . ὁ γῆ ἅμα ἄρα 77 ) τε καί ὕδωρ καί πάλιν ὁ ὕδωρ ὕδωρ τε καί ἀήρ καί ὁ ἀήρ ἀήρ τε καί πῦρ , ὥστε ὁ γῆ κατά ὁ ἐν αὐτός ὁ μόριον πρός ἀλλήλων σχέσις πᾶς εἰμί · περιέχω γάρ ὁ ἐκ μείζων εἰμί ὁ ὁ μικρός λόγος , καί δυνατός μόριον ἐκ αὐτός ἀφαιρέω , ἐν οἶς εἄν βούλης τις λόγος . ἢ ὁ ἐν ὁ μείζων , φημί , ἐν-ὑπάρχω ὁ ὁ μικρός λόγος οὖον περί πᾶς εἴρω ὁ μείζων , ἀλλά περί ὁ ἄλλος πλήν ὁ γῆ , ἵνα ὁ λέγω εἰμί · διά ὁ ὁ μείζων τις ἄλλος εἰμί μικρός · καί διά οὗτος καί ὁ ὁ μείζων καί ὁ ὁ μικρός λόγος ἔχω · ὕδωρ γάρ πρός μέν γῆ μικρός λόγος ἔχω πρός δέ ἀήρ μείζων , καί ἀήρ πρός μέν πῦρ μείζων πρός δέ ὕδωρ ἐλατός - ὁ , ὁ μέντοι γῆ πρός πᾶς ὁ μείζων καί ὁ πῦρ ὁ μικρός . ὁ τοίνυν οὗτος καί ὁ μείζων λόγος ἔχω καί ὁ μικρός εἰμί πρός τίς · πρός μέν γάρ ἀήρ ὁ ὕδωρ γῆ εἰμί · μείζων γάρ λόγος ἔχω · πρός δέ ὁ γῆ ὕδωρ · μικρός γάρ ἔχω πρός οὗτος ὁ λόγος · πάλιν ὁ ἀήρ ὡς μέν πρός πῦρ γῆ ἄν ἢ ὕδωρ εἰμί πρός δέ ὕδωρ ἀήρ ἢ πῦρ , καί ὁ λαμβάνω γῆ , | εἰμί καί μείζων ὁ ὕδωρ εἰμί , ἀλλά ἄλλος γε τις γῆ μικρός εἰμί καί τοσοῦτος , ὅσος μείζων εἰμί ὁ ὕδωρ αὐτός , οὗτος δέ ἔχω ὕδωρ εἰμί ἅμα καί γῆ . ” οὗτος ὁ Ἀλέξανδρος παρατίθημι αὐτός ῥῆμα ὁ ἐξήγησις διά ὁ ἐγώ μᾶλλον , ὡς εἰκός , ἐκ αὐτός ὁ ὁ Ἀριστοτέλης δύναμαι γνωρίζω · ἐγώ γάρ βίαιος δοκέω ὁ ἐπιχείρημα . ἄν γάρ ὁ μέγας καί ὁ μικρός πρός τίς εἰμί , οὐκέτι καί ὁ ὅς ὑπάρχω οὗτος πρός τίς εἰμί · ἄν γάρ ὁ φίλος πρός τίς εἰμί , ἀλλά ὁ ἄνθρωπος , ὅς ὑπάρχω ὁ φίλος εἰμί , οὐ εἰμί πρός τίς , καί ὁ δυάς , ὅσος ὑπερέχω ὁ μόνος , τοσοῦτος ὑπερέχω ὑπό ὁ τριάς , καί ὅμως οὐ εἰμί ὁ δυάς πρός ὁ τριάς μόνος · ὥστε , κἀν ὁ ὕδωρ τοσοῦτος μείζων εἰμί ὁ ἀήρ , ὅσος ὁ γῆ μικρός , καί κατά ὅσος μείζων καί μικρός πρός τίς εἰμί , ἀλλά οὐκέτι εἰμί ὡς πρός ὁ ἀήρ γῆ οὐδέ ὁ ἀήρ ὡς πρός ὁ ὕδωρ πῦρ , ἄν τοσοῦτος μικρός εἰμί ὁ ὕδωρ , ὅσος ὁ ἀήρ ὁ πῦρ · ἄν γάρ κατά ὅσος μείζων καί μικρός πρός τίς εἰμί , ἀλλά οὐκέτι κατά ὅς ὕδωρ καί ἀήρ . ἄν γάρ , ὡς λέγω ὁ Ἀλέξανδρος , ἐν ὁ μείζων καί μικρός εἰμί τοσόσδε τις τίθημι ὁ διαφορά , οὐ ἤδη διά οὗτος καί ὁ ὅς ὑπάρχω ὁ μείζων καί μικρός τοσόσδε τις εἰμί πρός τίς εἰμί · καί γάρ ὁ δυάς ὁρίζω ὁ μόνος μείζων μέν εἰμί ὁ μόνος μικρός δέ ὁ τριάς . καί ὁ πρός ὁ πέρας δέ εἴρω , ὅτι “ ὁ ἔχω ὕδωρ εἰμί ἅμα καί γῆ , ” καί οὗτος οὖν δοκέω ἐγώ λέγω ὡς ὁ γῆ αὐτός μείζων λαμβάνω ὁ ὕδωρ καί οὐ ὁ στοιχεῖον ὁ γῆ μείζων εἰμί ὁ ὁ ὕδωρ στοιχεῖον . τίς δέ ἄν ἔχω λόγος , εἰμί ὁ λαμβάνω μέρος ὁ γῆ μείζων μέν εἰμί τις μέρος ὕδωρ μικρός δέ τις μέρος γῆ , διά οὗτος ὕδωρ ἅμα καί γῆ ὁ αὐτός εἰμί ; ὅσος δέ πῦρ ὑποτίθημι ὁ στοιχεῖον ἠώς ὁ πυραμίς αν εἰμί ὁ πυρ . εἶπον πρός ὁ ὁ μέσος τίς στοιχεῖον τίθημι καί μανότης καί πυκνότης ἀπό οὗτος ὁ ἄλλος γεννάω μέτειμι ἐπί ὁ ὁ λεπτός ὁ τέσσαρες ὁ πῦρ στοιχεῖον λέγω , ὅς εἰμί Ἵππασος τε ὁ Μεταπόντιος καί Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος . οὗτος οὖν , φημί , ὁ μέν ἐν σχέσις καί ἐν ὁ πρός τίς ὁ στοιχεῖον ποιέω διαφεύγω καί ὁ εἰμί κατά αὐτός ὁ στοιχεῖον στοιχεῖον , ἄλλος δέ τις αὐτός ἄτοπος ἐπάγω διαιρέω αὐτός πρῶτος ὁ δόξα . ὁ μέν γάρ αὐτός σχῆμα προσάπτω ὁ πῦρ , ὅς στοιχεῖον | τίθημι , ὁ μέν σφαῖρα ὁ δέ πυραμίς ὁ σχῆμα λέγω · ὁ δέ σφαῖρα λέγω οὖον μιμνήσκω νῦν · ὁ δέ σχῆμα μέν οὐδείς προσάπτω , λεπτομερής δέ μόνος ποιέω . διαιρέω δέ καί ὁ πυραμίς ὁ σχῆμα τίθημι εἰς τε ὁ ἁπλόος λέγω , πρός ὅς ὑπαντάω πρῶτος , καί εἰς ὁ κομψός ὁ λόγος προσάγω . λέγω οὖν πρός ὁ ἁπλόος , ὅς ειφημοτερος ἁπλόος καλέω , ὅτι ἀσυλλόγιστος χράω λόγος ἐκ δύο καταφατικός ἐν δύο σχῆμα συλλογίζομαι οὗτος · ὁ πῦρ τμητικός · ὁ πυραμίς τμητικός · ὁ πῦρ ἄρα πυραμίς . ὅμοιος δέ οὗτος εἰμί , ὅς φημί ὁ Ἀλέξανδρος , καί ὁ ὁ πῦρ ἐν πολλαπλάσιος λέγω ἀναλογία . ὅτι καί ὁ πῦρ καί ὁ πολλαπλάσιος ἀναλογία αὐξάνω ταχύς . μήποτε δέ δυνατός ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ συλλογισμός συνάγω οὕτως · ὁ πυραμίς ὁ σχῆμα τμητικός · ὁ ὁ σχῆμα τμητικός οἰκέω ὁ ὁ σῶμα τμητικός · τοιοῦτος δέ ὁ πῦρ · ὁ ἄρα πυραμίς οἰκεῖος ὁ πῦρ εἰμί δέ ὁ συλλογισμός ὀρθῶς συνάγω , ἁπλόος ἄν εἶπον λέγω αὐτός ὡς πρός ὁ ἐφεξῆς παραβάλλω , ὅς κομψός ὁ λόγος προσάγω εἶπον , ὅτι προαξιόω τις φυσικός ὁ συλλογισμός οὗτος τεχνικός ποιέω . προλαμβάνω γάρ , ὅτι ὁ σῶμα πᾶς σύγκειμαι ἐκ ὅς λεπτομερής · ὁ γάρ λεπτομερής ἁπλόος , ἐκ δέ ὁ ἁπλόος ὁ σύνθετος . καί δύο , ὅτι ὁ σχῆμα ὁ στερεός πᾶς ἐκ πυραμίς σύγκειμαι , ὥστε ὁ πυραμίς εἄν εἰμί ὁ πρῶτος καί λεπτομερής ὁ σχῆμα . καί τρίτος , ὅσπερ ὕστερος τίθημι , ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ πρῶτος σῶμα εἰμί . οὗτος οὖν τίθημι , ὅτι ὁ πῦρ πυραμίς εἰμί , συλλογίζομαι οὗτος · ὁ πῦρ ὁ σῶμα λεπτός καί πρῶτος · ὁ ὁ σῶμα λεπτός καί πρῶτος ὁ λεπτός καί πρῶτος ὁ σχῆμα σχηματίζω , τοιοῦτος δέ ὁ πυραμίς · ὁ πῦρ ἄρα πυραμίς κατά ὁ σχῆμα . ζητέω δέ χρή , τίς εἰμί οὗτος ὁ δόξα ὁ ὁ πῦρ πυραμίς λέγω , διότι πρῶτος ὁ σῶμα εἰμί . Ἡράκλειτος μέν γάρ ὁ στοιχεῖον ὁ ἄλλος λέγω ὁ πῦρ οὖον λέγω πυραμίς εἰμί ὁ πῦρ , ὁ δέ Πυθαγόρειος ἐκ πυραμίς σύγκειμαι ὁ πῦρ λέγω οὖον λέγω ὁ πῦρ ὁ ἄλλος στοιχεῖον , εἴπερ καί αὐτός λέγω ἐκ ὕδωρ καί ἀήρ γίγνομαι ὥσπερ καί ἐκ πυρός ἀήρ καί ὕδωρ . ὁ δέ περί μέν σχῆμα οὐδείς ἀποφαίνω ἠώς ὁ καθάπερ ἄν εἰμί συμφυσάω ψῆγμα . ἱστορέω ὁ δόξα ὁ πυραμίς ὁ πῦρ εἰμί λέγω ὁ μέν ἁπλόος οὗτος ὁ δέ πραγματοειδής συλλογίζομαι ἐφεξῆς ἱστορέω ὁ σχῆμα μέν οὐδείς | ἀποδίδωμι , λεπτομερής δέ μόνος λέγω ὁ πῦρ , ἔπειτα ἐκ οὗτος συντίθημι γίγνομαι ὁ ἄλλος , καθάπερ ἐκ ψῆγμα συμφυσάω καί συγχωνεύομαι · συνέρχομαι γάρ καί πυκνόω ὁ πυρός ὁ παχύς ἐκ αὐτός γίγνομαι , ἀλλά οὐ μείγνυμι τις αὐτός . “ δοκέω δέ ἐγώ διά οὗτος , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ὁ παράδειγμα ὁ ἄτοπος ὁ δόξα παραδείκνυμι · ὡς γάρ ἐπί ὁ συμφυσάω ψῆγμα παχύς μέν τίς ἐκ αὐτός γίγνομαι σῶμα , χρυσός μέντοι καί αὐτός , οὗτος καί ἐκ ὁ πυρός εἰμί οὗτος γίγνομαι ὁ τρόπος παχύς σῶμα , πῦρ ἄν εἰμί καί αὐτός παχύτης καί μέγεθος μόνος διαφέρω . ” Ἀμφότερος δέ αὐτός συμβαίνω δυσχερής ἠώς ὁ οὔτε πυρ οὔτε ἕτερος στοιχεῖον οὐδείς . καί ὁ σχηματίζω ὁ πῦρ καί ὁ αὐτός , φημί . ἕπω δυσχερής , εἰμί πρῶτος αὐτός πᾶς ποιέω . πρός μέν γάρ ὁ ἄτομος αὐτός νομίζω εἴτε σχῆμα ἔχω εἴτε ἀσχημάτιστος εἴρω , ὁ καί πρός ὁ ἐκ ἄτομος πᾶς ποιέω , ὁ τε μάχομαι ὁ μαθηματικός ἐπιστήμη ἄτομος τίς μέγεθος λέγω καί ὁ τρόπος τις ἐκ ἀριθμός ἢ ἐκ μόνος ὁ ἄλλος γεννάω , καί ὅσος ἄλλος πρός ἐκεῖνος εἶπον · ἄτομος δέ λέγω ὁ ὡς ἀμερής . ὅτι δέ οὐ ἐνδέχομαι ἄτομος λέγω ὁ στοιχεῖον καί ἐκ ἄτομος ποιέω ὁ ὁ φυσικός σῶμα γένεσις φυσικός λέγω , δείκνυμι καθόλου οὕτως · εἰμί ὁ ὁ σῶμα στοιχεῖον σῶμα εἰμί καί αὐτός . καί πᾶς σῶμα πᾶς σῶμα συμβλητός κατά ποσός ὁ μηδείς ἤπειρος εἰμί σῶμα , εἰμί εἄν καί ὁ ὁμοιομερής , οἷος ἀήρ ὅλος , ὕδωρ ὅλος , γῆ πῦρ ὅλος , καί οὗτος συμβλητός ἀλλήλων , καί ὅς ἔχω λόγος αὐτός πρός ἀλλήλων μέγεθος , οὗτος αὐτός καί ὁ στοιχεῖον ἔχω πρός ἀλλήλων εἰμί καί αὐτός τοιοῦτος φύσις . ἔχω δέ οὗτος ὁ σῶμα οὗτος πρός ἀλλήλων · ὁ λεπτός αὐτός μείζων ὄγκος ἔχω ὁ παχυμερής καί ἐπί πλέω ἐκτείνω , ὕδωρ μέν γῆ , ἀήρ δέ ὕδωρ , πῦρ δέ ἀήρ · δῆλος δέ οὗτος οὕτως ἔχω καί ἐκ ὁ εἰς ἀλλήλων μεταβολεύς αὐτός · ἐκ γάρ μικρός ὁ ὄγκος ὕδωρ ὁ γίγνομαι ἀήρ πλείων γίγνομαι , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὡσαύτως · καί ὁ στοιχεῖον ἄρα ὁ λεπτομερής · καί γάρ αὐτός τοιοῦτος εἰμί γε τοιοῦτος γεννητικός . ὁ ὁ πυρός ἄρα στοιχεῖον μείζων ὁ ὄγκος εἰμί ὁ ὁ ἀήρ · εἰμί δέ μείζων , καί διαιρετός · ὁ γάρ μέγας τις αὐτός τε ἔχω ὁ ὅς μέγας εἰμί καί ὁ ὑπεροχή αὐτός · διαιρέω ἄρα εἰς τε ὁ ἴσος καί ὁ ὑπεροχή αὐτός · διαιρετός ἄρα ὁ στοιχεῖον ὁ πῦρ . ἀπορέω δέ ἄν τις , πῶς πρότερος εἶπον λεπτόν μέν εἰμί ὁ μικρομερής , παχύς δέ ὁ μεγαλομερής , — καί ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγέομαι οὗτος , ὡς εἰμί , φημί , ὁ μέν ἐκ διπλάσιος ἢ ὁ ἀήρ συνίστημι ὕδωρ , ὁ δέ ἐκ τριπλάσιος γῆ — πῶς οὖν οὗτος πρότερος εἴρω νῦν φημί , ὅτι καί ὁ στοιχεῖον μικρός εἰμί ὁ ὁ ὕδωρ ἢ ὁ ὁ ἀήρ ; μήποτε οὖν ἐκεῖ μέν ὁ ὕδωρ μεγαλομερής λέγω ὁ ἀήρ , ὅτι ἐν ὁ αὐτός ὄγκος μείζων οὐσία ἔχω ὁ παχύς καί πυκνός ὁ λεπτός καί μάνος , ἐνταῦθα δέ μικρός ὁ ὁ ὕδωρ ἢ ὁ ὁ ἀήρ λέγω , ὅτι ὁ αὐτός οὐσία εἰμί μᾶλλον συστέλλω ὁ παχύς καί πυκνός ὁ λεπτός καί μανός , ὡς δηλόω ὁ ἐκ ὀλίγος ὕδωρ πολύς γένεσις ἀήρ . ἐφιστάνω δέ καλῶς ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι ὁ δείκνυμι ἐν οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης ὁ μή εἰμί ἄτομος ὁ ὁ πυρός στοιχεῖον πρός μέν ὁ ἀρχή ὁ φυσικός σῶμα ὁ ἄτομος ἢ ὁ ἐπίπεδος λέγω ἁρμόζω ἄν , πρός δέ ὁ πῦρ λέγω ὁ στοιχεῖον , περί ὅς ὁ λόγος εἰμί , πῶς ἄν ἁρμόζω ; καί λύω ὁ ἔνστασις λέγω , ὅτι καί οὗτος ἄν ἀκολουθέω , εἰμί λέγω μικρός τις εἰμί πυρά ὁ στοιχεῖον ὁ πυρός καί οὗτος ἄφθαρτος · ὁ γάρ παρά ἐγώ πῦρ καί φθείρω ὁράω ; δεῖ δέ ὁ στοιχεῖον ἄφθαρτος εἰμί · εἰμί ἄρα καί ὁ πυρός στοιχεῖον τις . ἀλλά εἰμί οὗτος , εἰμί δέ καί ὁ ἐκ ὁ πυρός γίγνομαι στοιχεῖον τις κατά ὁ ὁ πυρός ἀλλοίωσις τε καί μεταβολή γίγνομαι , ἔχω ἄν λόγος ὁ τε ὁ πυρός στοιχεῖον καί ὁ ὁ ἄλλος πρός ἀλλήλων , ὅς καί ὁ ἐκ αὐτός , οὗτος τε εἰμί εἄν καί ὁ ὁ πυρός στοιχεῖον ἐπί μείζων ὄγκος ἢ ὁ ἐκεῖνος · εἰμί δέ οὗτος , καί διαιρετός , ὡς δείκνυμι . ὅτι δέ ἐπί ὁ ὁ πυρός παντοῖος ὑπόθεσις οὗτος δείκνυμι , ὁ ὁ ἑξῆς ἀκολουθία δηλόω ὁ πρός ὁ πρότερος ἀποδίδωμι . εἶπον γάρ εἰμί μέν γάρ ἄτομος ὁ πρῶτος σῶμα ποιέω καί περιάγω εἰς ἐναντίος οὗτος ὁ ὑπόθεσις καί δείκνυμι , ὅτι διαιρετός ἀνάγκη εἰμί , ἐπάγω · εἰμί δέ διαιρετός ὁ ὁ πυρός στοιχεῖον , ὅσπερ δείκνυμι , ὁ μέν σχηματίζω αὐτός ὁ πυραμίς ἀκολουθέω ὁ ὁ πυρός μέρος μή εἰμί πῦρ , ὅσπερ ἄτοπος · ὁμοιομερής γάρ ὁράω ὁ πῦρ . ἀκολουθέω δέ οὗτος , εἴπερ πυραμίς μέν ὁ σχῆμα ὁ στοιχεῖον ὁ πῦρ , διαιρετός δέ , ὡς δείκνυμι · ὁ δέ πυραμίς ὁ μέρος οὖον πυραμίς ἄμφω , εἰμί καί ὁ ἕτερος ποτός πυραμίς γίγνομαι · γίγνομαι οὖν ὁ μέρος ὁ πυρός οὖον πῦρ , εἰμί γε ἐν ὁ πυραμίς σχῆμα ἔχω ἐν οὗτος εἰμί αὐτός ὁ εἰμί πῦρ . δύο δέ ἄτοπος ἐπάγω ὁ σχηματίζω ὁ πῦρ ὁ μή πᾶς σῶμα ἢ στοιχεῖον ἵημι ἢ ἐκ στοιχεῖον , ὅσπερ εἰμί ἄτοπος . οὗτος δέ συμβαίνω , διότι ὁ μέρος ὁ πυραμίς οὔτε πυραμίς εἰμί , ἵνα στοιχεῖον εἰμί , οὔτε ἐκ πυραμίς , ἵνα ἐκ στοιχεῖον . εἰμί οὖν πυραμίς ὁ πῦρ , ὁ ὁ πυρός μέρος οὔτε πῦρ | εἰμί , ὅτι μή πυραμίς , οὔτε ἕτερος στοιχεῖον οὐδείς , οἷος ἀήρ ἢ ὕδωρ ἢ γῆ , — στοιχεῖον γάρ ὁ Ἀλλᾶ οὗτος λέγω σῶμα — εἴπερ οὗτος μέν ἕκαστος ἐκ σύνθεσις πυρός γίγνομαι , ὁ δέ ὁ πυραμίς μέρος πυρός μόριον εἰμί . καί ἄλλως δέ ἄτοπος ἄν εἰμί ὁ ὁ πυρός μόριον ἀήρ λέγω ἢ ὕδωρ ἢ γῆ · εἰμί γάρ οὗτος μέρος ὁ στοιχεῖον ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ στοιχεῖον . εἰμί δέ λέγω τις ὁ μέρος ὁ πυραμίς , εἰμί καί μή πυραμίς εἰμί , ἀλλά σύγκειμαι γε ἐκ πυραμίς ὁ πᾶς στερεός σχῆμα εἰς πυραμίς διαιρέω , σχῆμα δέ τίς ἔχω καί ὁ μέρος ὁ πυραμίς , εἰμί τε διά οὗτος ὁ ἄλλος τίς σῶμα ὁ ἐκ ὁ πῦρ , εἰμί κατά αὐτός ὁ μέρος ὁ ἁπλόος στοιχεῖον συντίθημι καί οὐ εἰμί πυραμίς ἐκ πυραμίς σύγκειμαι . “ ἔτι δέ , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ἐπί ἤπειρος ὁ τομή εἰμί , εἰμί ὁ μέν πυραμίς ἁπλόος εἰμί ὁ μέρος συντίθημι , ὁ δέ σύνθετος πάλιν ὁ μέρος πυραμίς ἁπλόος εἰμί καί ὁ πυραμίς ὁ μέρος πάλιν κατά αὐτός συντίθημι · οὗτος δέ οὐδείς ἄν εἰμί στοιχεῖον . ” ὁ μέγεθος διορίζω ἠώς ὁ καί πάλιν ὕδωρ και γη . μετά ὁ σχηματίζω ὁ πυραμίς ὁ πῦρ ἢ καί ὁ σφαῖρα — ὁ γάρ αὐτός ἄν ἁρμόζω λόγος — μεταβαίνω ἐπί ὁ ὁ μέγεθος διορίζω καί διά οὗτος στοιχεῖον λέγω , ὅτι λεπτός τε καί μικρομερής ὁ ἄλλος εἰμί , καί λέγω , ὅτι ὁ ὁ μέγεθος διορίζω ἀκολουθέω πρότερος τίς ὁ στοιχεῖον στοιχεῖον εἰμί καί οὗτος εἰς ἤπειρος βαδίζω . πῶς δέ οὗτος ἀκολουθέω , σύντομος δείκνυμι εἶπον εἴπερ ἅπας σῶμα διαιρετός καί ὁ μικρομερής στοιχεῖον · εἰμί γάρ , διότι μικρομερής , διά οὗτος στοιχεῖον , εἰμί δέ διαιρετός εἰς ὁ μέρος , ὁ μέρος μικρός εἰμί πρότερος εἄν αὐτός εἰμί καί πάλιν ὁ ὁ μέρος μέρος , εἴπερ ἅπας σῶμα διαιρετός , καί οὗτος εἰς ἤπειρος · ἀναιρέω ἄρα πᾶς ὁ ὑποτίθημι στοιχεῖον διά ὁ μικρομερής , εἴπερ ὁ μικρός εἰς μικρός διαιρέω . ἐφίστημι δέ χρή , ὅτι ὁ μεταλαμβάνω ὁ λεπτόν εἰς ὁ μικρός καί ὁ λεπτομερής εἰς ὁ μικρομερής ἀκολουθέω οὗτος ὁ ἄτοπος . ὅσπερ δέ πρότερος δείκνυμι ἀκολουθέω ἄτοπος ὁ μέγεθος καί μικρός - ἀλλότης ὁ στοιχεῖον ὁ διαφορά ὁ σῶμα ὁρίζω , ὡς ὁ περί 277b Δημόκριτος ὁ τρεῖς ἀήρ καί ὕδωρ καί γῆ ὁ μικρότης ὁ στοιχεῖον ὁμοιοσχήμων εἰμί διαφέρω λέγω , οὗτος καί οὗτος ἀκολουθέω φημί . ὅς δέ ὁ ἄτοπος ἐκεῖνος ὁ ὁ αὐτός φύσις μή εἰμί ὁ στοιχεῖον , ὅσπερ εἰμί , ἀλλά ἐν ὁ σχέσις ὁ πρός ἀλλήλων ὁ εἰμί ἔχω . οὗτος οὖν ὁ ἄτοπος καί ὁ ὁ πῦρ στοιχεῖον εἰμί λέγω διά ὁ λεπτομερής ἀκολουθέω φημί · ὁ γάρ αὐτός σῶμα ὅδε μέν εἰμί μικρομερής , ὅδε 278a δέ μεγαλομερής , πρός μέν ὅδε ἀήρ εἰμί , πρός δέ ἄλλος ὕδωρ ἢ γῆ . ἐπεί γάρ ὁ πῦρ ὁ λεπτός εἰμί ὁ ἀήρ στοιχεῖον εἰμί αὐτός , καί ὁ ὑπεροχή , ὅς ἔχω κατά ὁ λεπτότης , ἐν τις λόγος εἰμί , ὅταν οὗτος ὁ ὑπεροχή ὁ κατά λεπτότης ὁ ἀήρ ἄλλος τις ὑπερέχω , εἰμί στοιχεῖον τε ἐκεῖνος καί πῦρ ὡς πρός ἐκεῖνος , εἰμί γε ὁ πῦρ εἰμί εἰμί ἐν ὁ τοσοῦτος λεπτός εἰμί . ὁ αὐτός καί ἐπί ὁ ἄλλος λόγος . p.304b11 κοινός δέ πᾶς ἁμάρτημα ἠώς ὁ ἀνάγκη πλείων εἰμί καί περαίνω . εἶπον πρό ροτερος πρός ὁ εἷς τίς ὁ μεταξύ στοιχεῖον λέγω ἢ ὕδωρ ἢ ἀήρ ἢ ὁ μεταξύ , εἶτα καί πρός ὁ ὁ πῦρ στοιχεῖον λέγω3 εἰμί κοινός πᾶς νῦν ἄτοπος ἐπάγω ὁ εἷς ὁ στοιχεῖον λέγω ὁ εἷς πᾶς ποιέω ὁ κατά φύσις κίνησις καί πᾶς ὁ αὐτός · πᾶς γάρ ἐκεῖνος κινέω ὁ κίνησις , ὅστις οἰκεῖος ὁ στοιχεῖον εἰμί , ἐκ ὅς ὁ σύστασις ἔχω . ἐπεί οὖν ὁράω πᾶς φυσικός σῶμα κίνησις ἔχω ἀρχή , εἰμί πᾶς ὁ σῶμα εἷς τίς εἰμί , κατά ὅς ἐκ εἷς , ἀπό ὅς καί ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ἔχω , πᾶς ἄν εἰμί εἷς κίνησις ὁ εἶδος . ὁ δέ διαφορά εἰμί κατά ὁ μᾶλλον καί κακός , ὅστις ἀκολουθέω ὁ πλέω εἰμί καί μικρός , ὥσπερ καί ὁ πῦρ , ὅσος ἄν πλείων γίγνομαι , φέρω ταχύς ἄνω ὁ αὐτός φορός . καί εἴπερ ὁ πῦρ εἰμί μόνος στοιχεῖον , πᾶς εἄν κατά φύσις ἄνω φέρω ὁ μέν ταχύς ὁ δέ βραδύς , νῦν δέ καί κάτω φέρω τις · καί ὅτι μή παρά φύσις μηδέ οὗτος , δηλόω ὁ καί ἐπί οὗτος , ὥσπερ καί ἐπί ὁ πῦρ , ὁ μείζων ταχύς φέρω κάτω · καίτοι εἰμί βία φέρω , ὁ μείζων βραδύς καί οὐ ταχύς φέρω . εἶτα συμπεράω - νέομαι , ὥστε , φημί , διά τε οὗτος , ὅσος πρός ὁ εἷς ὁ στοιχεῖον καί ( pr . ) om . Ε μικρότης Fc 3 ὁμοιοσχήμων c 4 ὁ ( pr . ) corr . ex ὁ Ε 6 λέγω Ec : Ν eras . Ε λεπτομερής ἢ μικρομερής DF 7 φημί Dc ὅδε ( alt . ) ] ὁ c 9 λεπτομερής c εἰμί ] ὅς Α 10 εἰμί D deinde add . καί ὁ ὑπεροχή ὁ ἔχω DE : del . E2 11 ὅταν ] ὅταν ἐν CE2 12 ὁ ] ὁ A πῦρ ADb : πῦρ CE 13 λεπτός Co 14 ὁ om . D πλείων ἀνάγκη c 15 περαίνω D 16 στοιχεῖον Α : στοιχεῖον DEb λέγω om . c 17 καί om . Ac 18 λέγω c 20 ὁ ( pr . ) om . Ac εἰμί c 23 ἔχω AC : καί DEb εἷς A : ὁ εἷς DE 24 ὁ ] corr . ex ὁ DE2 πλέω F 28 καί ἐπί ] ἐπί c 29 καί om . Α 30 φέρω E , sed corr . ; seq . ras . 10 litt . 31 τε Α : τίς DEF : del . Comment . Arist . VII Simpl . de Caelo . λέγω εἴρω , εἴτε ὁ μέσος · τίς εἴτε ὁ πῦρ , καί ὅσος κοινῶς πρός ὁ εἷς ὁ στοιχεῖον λέγω , καί μέντοι , φημί , ἐπεί διά-ὁρίζω πρότερος , ὅτι πλείων ὁ φυσικός κινέω , ἀδύνατος εἷς εἰμί ὁ στοιχεῖον . οὗτος δέ ὁ ἐκ ὁ ἁπλόος κίνησις ἐπιχείρημα κοινός εἄν δείκνυμι , ὅτι εἰμί στοιχεῖον καί ὅτι οὔτε ἤπειρος οὔτε εἷς · εἰμί γάρ ἁπλόος κίνησις καί ὅστε εἷς οὔτε ἤπειρος , ἀλλά πλείων μέν εἷς περαίνω δέ , ἐπεί ὁ ἁπλόος κινέω ἁπλόος σῶμα εἰμί , καί ὅσος ὁ ἁπλόος κινέω , τοσοῦτος εἰμί ὁ ἁπλόος σῶμα , ὁ δέ ἀπολάω σῶμα στοιχεῖον , δῆλος , ὅτι καί ἐκ ὁ κίνησις ἀληθής εἶπον , ὅτι ἀδύνατος εἷς εἰμί ὁ στοιχεῖον ὥσπερ καί ἤπειρος · καί γάρ καί οὗτος διά τε ὁ ὁ κίνησις λόγος ἀναιρέω καί διά ἄλλος πολύς ἐπιχείρημα . ἐπεί οὖν οὔτε ἤπειρος , φημί , οὔτε εἷς , εἰμί δέ χρή πάντως στοιχεῖον , ἀνάγκη 278b πλείων αὐτός εἰμί καί περαίνω . ἐπισκεπτέος δέ πρῶτος , πότερος ἀίδιος εἰμί ἠώς ὁ ὅσπερ ἀδύνατος . μετά ὁ δείκνυμι , ὅτι οὔτε ἤπειρος δυνατός εἰμί ὁ στοιχεῖον οὔτε εἷς . καί συνάγω ἐκ οὗτος , ὅτι πλείων αὐτός ἀνάγκη εἰμί καί περαίνω , ἀκόλουθος εἰμί ζητέω , πόσος καί ποῖος . ἀλλά αὐτός πρότερος φημί δήω ἐπισκοπέω , πότερος ἀίδιος εἰμί ἢ γίγνομαι καί φθείρω · οὗτος γάρ δείκνυμι φανερός εἰμί , καί πόσος τις καί ποῖος εἰμί . δείκνυμι οὖν ἐφεξῆς , ὅτι οὐ εἰμί ἀίδιος , οὗτος ὁ τρόπος · λαμβάνω ὡς ἐναργής , ὅτι ὁ συγγιγνώσκω πᾶς ἐγώ ὑπό σελήνη σῶμα καί ὁ σύνθετος καί ὁ ἁπλόος , ὅσπερ ἐκ ὁ ἁπλόος εὑρίσκω κίνησις , ὁράω διαλύω καί φθείρω καί μᾶλλον ὁ ἁπλόος ὁ σύνθετος , ὁ τρόπος , κατά ὅς δυνατός εἰμί καί διαλύω ὁ ἁπλόος ἀίδιος εἰμί , ἐκτίθημι , ἵνα οὗτος ἐλέγχω ἔχω ὁ μή εἰμί ἀίδιος . εἰκότως δέ ὁ συγγιγνώσκω ὁ ἁπλόος ἐκλέγω ἐπί οὗτος ποιέω ὁ λόγος ὡς ἐν αὐτός ὁ στοιχεῖον ὀφείλω εὑρίσκω , εἰμί μή ἄρα ὁ ἐν ἀρχή δοκέω λαμβάνω οὔπω δείκνυμι , πόσος τε καί τίς εἰμί ὁ στοιχεῖον , αὐτός δέ εἶπον ὁ ἁπλόος σῶμα . λέγω οὖν , ὅτι , εἰμί διαλύω ὁράω ὁ ἁπλόος σῶμα , εἰμί μέλλω οὕτως ἔχω ἀίδιος τίς ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , ὥσπερ προσήκω στοιχεῖον εἰμί , ἀνάγκη ὁ ἔπος ἀπολέγω ( ?? ) Ν προχωρέω ὁ διάλυσις , ὡς μηδέποτε διαπαύω ὁ διάλυσις μήπω διαλύω γάρ οὗτος ὁ τρόπος δυνατός , κἀν μή ὁ ὅλος , ἀλλά μέρος γε τίς ὑπομένω ἀίδιος . εἰμί οὖν μήτε ἐπί ἤπειρος αὐτός δυνατός διαλύω μήτε καταλήγω εἰς τίς ἀδιάλυτος ὁ διάλυσις , δῆλος , ὅτι οὐ εἰμί ἀίδιος . καί ὅτι μέν οὐ ἐπί ἤπειρος αὐτός ὁ διάλυσις , δείκνυμι προλαμβάνω , ὅτι ἐν χρόνος διαλύω , καί ὅτι ἐν ἄλλος καί ἄλλος χρόνος διαλύω καί συντίθημι · καί γάρ συντίθημι ὁράω · οὖον γάρ δυνατός ὁ αὐτός κατά αὐτός ὑπομένω ἄμφω · καί ὅτι ὅσος ὁ ὁ διάλυσις χρόνος , τοσοῦτος εἄν εἰμί ἢ καί πλείων ὁ ὁ σύνθεσις · ἐργώδης γάρ ὁ σύνθεσις πανταχοῦ ὁ διάλυσις . οὗτος δέ προλαμβάνω συμβαίνω ἔξω ὁ ἤπειρος χρόνος ἄλλος εἰμί ἤπειρος , ὅσπερ εἰμί ἀδύνατος · οὐδέ γάρ περαίνω ἔξω ὁ ἤπειρος δυνατός εἰμί , μή τίς γε ἤπειρος . ἕκαστος δέ ὁ μέρος εἶπον , διότι μέρος ὁ πᾶς εἰμί ὁ τέσσαρες οὗτος στοιχεῖον . ἀπορέω δέ ὁ Ἀλέξανδρος , διά τίς ἄλλος χρόνος εἰμί ὁ σύνθεσις · δύναμαι γάρ ἐν ὁ αὐτός χρόνος ἄλλος μέν διάλυσις γίγνομαι ἄλλος δέ σύνθεσις , οἷος ἀήρ | διάλυσις καί πυρός γένεσις · ὁ μέν γάρ αὐτός ἅμα διαλύω τε καί συντίθημι ἀδύνατος κατά αὐτός , κατά ἄλλος μέντοι διαλύω καί κατά ἄλλος συντίθημι οὐδείς κωλύω . καί λύω ὁ ἀπορία λέγω . · “ εἰμί καί ἕκαστος αὐτός εἰς τις διαλύω εἄν ὁ ἐπί ἤπειρος ἕκαστος αὐτός διάλυσις εἰ θέσις αὐτός ἐκεῖνος , εἰς ὁ διαλύω , ἑνόω καί συντίθημι πάλιν · εἰμί τοίνυν ἐπί ἤπειρος ὁ διάλυσις ὁ πῦρ , ὅτε δέ διαλύω πῦρ , τότε οὖον γίγνομαι οὐδέ συντίθημι , ἐν ἄλλος εἄν εἰμί συνίστημι καί γίγνομαι , οὐ ἐν ὦ διαλύω · οὗτος δέ ἤπειρος · ἔξω ἄρα ὁ ἤπειρος χρόνος ὁ χρόνος , ἐν ὅς συνίστημι ὁ πῦρ . καί ἐπεί οὐ ἐν μικρός γίγνομαι χρόνος ἢ φθείρω , ἤπειρος δέ ὁ ὁ φθορά , ἤπειρος εἄν εἰμί καί ὁ ὁ σύνθεσις ὁ και ἐκ τίνω γίγνομαι , εἰμί ( ?? ) ἤπειρος ἄλλος πάλιν σῦς - εἰμί δέ λέγω3 ( ?? ) τις ἐν ὁ αὐτός ἀπειρία ὁ χρόνος ὁ μέν γίγνομαι ὁ πῦρ , ὁ δέ φθείρω , καί ὁ γίγνομαι πάλιν φθείρω καί ἄλλος γίγνομαι , ὥσπερ καί ὁ ἀληθής ἔχω , ὁ τοιοῦτος ὑπόθεσις οὐδείς ὁ πυρός ἀίδιος φυλάσσω . ” εἰμί δέ ἵστημι ποῦ ὁ διάλυσις ἠώς ὁ ὁ στοιχεῖον ὁ σῶμα . ὁ ἕτερος τρόπος ἀναιρέω ὁ ὁ στοιχεῖον ἀιδιότης ὁ κατά ὁ ἐπί ἤπειρος διαλύω ἐπί ὁ ἕτερος μεταβαίνω ὁ ἵστημι ποῦ ὁ διάλυσις ὑποτίθημι καί δείκνυμι , ὅτι ἀδύνατος εἰμί εἰς τίς τοιοῦτος ἵστημι , ὅς μηκέτι διαλύω . εἰμί γάρ ἵστημι , ἤτοι ἄτομος τίς εἰμί οὗτος , εἰς ὅς ἵστημι , ἢ διαιρετός μέν οὖον διαιρέω δέ , τουτέστιν οὖον φθείρω , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς φημί . οὗτος γάρ διαιρετός μέν λέγω ὁ στοιχεῖον · οὖον γάρ ἄτομος ὁ ἀρχή ὑποτίθημι οὗτος , ὡς ὁ περί Δημόκριτος · ἀλλά ἀμετάβλητος εἰς ἀλλήλων καί ἄφθαρτος ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὑφίστημι , διότι κοινός ὕλη αὐτός οὐ ἀπολείπω , ὁ δέ ἐκ ἀλλήλων ὁράω γένεσις κατά ἔκκρισις γίγνομαι λέγω · πᾶς γάρ ἐν πᾶς ἐν-ὑπάρχω κατά ἐνέργεια εἰμί . ἀλλά ἄτομος μέν ἀδύνατος εἰμί οὗτος , εἰς ὅς ἵστημι ὁ διαίρεσις ὁ σῶμα , ὡς Δημόκριτος λέγω . δείκνυμι γάρ , ὅτι οὐ οἷος τε ἐκ ἄτομος ὁ σῶμα σύγκειμαι · οὔτε γάρ συνεχής τίς εἰμί οὔτε διαίρεσις οὔτε συναίσθησις οὔτε κρᾶσις · δείκνυμι δέ καί , ὅτι οὐδείς εἰμί ἄτομος σῶμα . ἀλλά μήv οὐδέ διαιρετός μέν εἰμί δυνατός , εἰς ὅς ἵστημι ὁ διάλυσις , οὖον διαιρέω δέ · ἐν πᾶς γάρ ὁ σώμασι·ν ὁράω , ὅτι ὁ μικρός ὁ μείζων , ἄν ὁ ὁμοειδής καί ὁ αὐτός φύσις , εὔφθαρτος εἰμί · εἰμί οὖν ὁ μείζων φθείρω διαλύω , ὡς πῦρ καί ἀήρ καί ἕκαστος ὁ 1 ἄλλος ὁράω , πολύς εὔλογος ὁ μικρός εὐπαθής γε εἰμί · ὥστε οὐδέ εἰς διαιρετός ἵστημι ὁ διάλυσις . ὅτι δέ ὁ μικρός εὔφθαρτος εἰμί , ἐπί παράδειγμα ὁ πυρός δείκνυμι . δύο γάρ εἰμί τρόπος , κατά ὅς φθείρω ὁ πῦρ , ὑπό τε ὁ ἐναντίος σβέννυμι καί αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ μαραίνω , ἐν ἀμφότερος ὁ μικρός εὐπαθής εἰμί καί εὔφθαρτος . εἰμί δέ ἄν διά οὗτος ὁ δύο ὁ τρόπος εἰμί ὁ ὁ πυρός φθορά καί αὐτός οὗτος δηλέομαι , ὅτι φθείρω ὁ πῦρ καί ἀεί ὁ μικρός ὁ πολύς εἰμί εὔφθαρτος · ὁ δέ ἐπί ὁ πυρός ἐρώ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἀκούω . εἰμί οὖν μήτε ἐπί ἤπειρος αὐτός ὁ διάλυσις μήτε καταλήγω ποῦ εἰς ὁ μηκέτι διαλύω , λείπω φθαρτός καί γενητός εἰμί ὁ στοιχεῖον ὁ σῶμα . ὁ δέ τέσσαρες οὗτος προχειρίζω σῶμα οὖον ὁ ἐν ἀρχή λαμβάνω , ὡς ἄν τις ὑποτοπέω , ἀλλά ὁ ἀπό ὁ ἁπλόος κίνησις εὑρίσκω ἁπλόος σῶμα ἐκλέγω ζητέω , εἰμί οὗτος ἢ ἐν οὗτος εἰμί τίς ἀίδιος · ποῦ γάρ ἄν εἰμί ἀλλαχοῦ ὁ συγγιγνώσκω ; ἐπεί δέ εἰμί γενητός ἠώς ὁ οὗτος δέ ὅτι ἀδύνατος , δείκνυμι πρότερος . δείκνυμι , ὅτι γενητός εἰμί καί φθαρτός ὁ στοιχεῖον , ἑξῆς ἐκ διαίρεσις ἀκριβής ζητέω , πότερος ἐκ ἀσώματος ὁ ἐκ σῶμα εἰμί ὁ γένεσις , καί δείκνυμι , ὅτι ἐκ ἀσώματος ἀδύνατος , ἔχω , ὅτι ἐκ σῶμα . εἰμί δέ ἐκ σῶμα , ἤτοι ἐκ ἄλλος ἢ ἐκ ἀλλήλων . ἀνάγκη γάρ ἐκ ἑαυτοῦ ὁ οὐ ἐκ ἑαυτοῦ · ἀλλά ὁ γίγνομαι ὑπό τις ἄλλος γίγνομαι καί οὐ ὑπό ἑαυτοῦ , ἵνα μή ὁ ἑαυτοῦ γένεσις προϋπαρχή . εἰμί οὖν μή ἐκ ἑαυτοῦ , ἢ ἐκ ἀλλήλων ἢ οὐ ἐκ ἀλλήλων , ὅς αὐτός εἰμί ὁ ἐκ ἄλλος δείκνυμι οὖν πάλιν , ὅτι ἐκ ἄλλος σῶμα ἀδύνατος αὐτός γίγνομαι , ἔχω λείπω ὁ ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι ὁ στοιχεῖον · ὁ γάρ διαίρεσις αντιφατικός εἰμί ὁ λείπω ἀναγκαῖος περιλείπομαι ὁ ἄλλος ἀναιρέω . Πρῶτος οὖν δείκνυμι , ὅτι ἐκ ἀσώματος ἀδύνατος γίγνομαι , διότι ὁ ἐκ ἀσώματος γεννάω λόγος κενός ποιέω χωρίζω , ὅσπερ ἀδύνατος δείκνυμι . ὅτι δέ οὗτος οὕτως ἔχω , δείκνυμι ἐκ ὁ πᾶς ὁ γίγνομαι σῶμα ἐν τις γίγνομαι τόπος · πᾶς γάρ σῶμα μάλιστα γενητός καί ὑποσέληνος ἐν τόπος εἰμί ἀνάγκη · καί ὁ ἐκ ὁ ἀσώματος ἄρα γίγνομαι στοιχεῖον σῶμα γε εἰμί ἐν τόπος εἰμί τις . ἐν δή ὁ τόπος ἐκεῖνος , ἐν ὅς γίγνομαι καί ὅς κατέχω γίγνομαι , ἤτοι προυπαρχω τίς σῶμα κατέχω αὐτός , ἢ οὐδείς εἰμί ἐν αὐτός σῶμα . ἀλλά εἰμί μέν εἰμί τίς σῶμα ὁ προκατέχω ὁ τόπος , δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός τόπος εἰμί ὁ τε προυπάρχω καί ὁ γίγνομαι ἐν ὁ αὐτός ὁ τόπος περιγραφή ἄμφω χωρέω , καί οὕτως εἰμί σῶμα ἐν σῶμα καί σῶμα διά σῶμα χωρέω , ὅσπερ ἀδύνατος καί ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι δείκνυμι · ἀκολουθέω γάρ ἄτοπος ὁ ὁ μέγας ἐν ὁ μικρός καί ὁ θάλασσα ἐν κύαθος χωρέω . καί ὁ μέν ἔννοια ὁ λέγω τοιοῦτος · ὁ δέ λέξις ὁ λέγω πᾶς γάρ ὁ γίγνομαι ἤτοι ἀσώματος εἰμί , ἐν ὅς ὁ γένεσις , ἀσαφής εἰμί εἰμί καί ἔοικα , ὡς καί ὁ Ἀλέξανδρος δοκέω , ἁμαρτάνω μέρος τις αὐτός ἀφαιρέω , εἰμί δέ ὁ πλήρης “ πᾶς γάρ ὁ γίγνομαι ἐν τις γίγνομαι καί ἤτοι ἀσώματος εἰμί , ἐν ὅς ὁ γένεσις ” , ὅσπερ δηλόω , ὅτι πᾶς ὁ γίγνομαι ἐν τόπος εἰμί , καί οὗτος ὁ τόπος , ἐν ὅς ὁ γένεσις , τουτέστι ὁ γίγνομαι , ἤτοι ἄλλος τίς περιέχω εἰμί σῶμα ἢ οὖον · ὁ δέ μή ἔχω σῶμα τόπος ἀσώματος εἶπον . εἰμί δέ ἐκχωρέω τις λέγω ὁ γίγνομαι σῶμα ὁ προυπάρχω , κενός τις εἰμί τόπος , εἰς ὅς μεταβαίνω · οὖον γάρ δή εἰς ὁ ἐκεῖνος , ἐκ ὅς οὗτος γίγνομαι · ἐκ γάρ ἀσώματος γίγνομαι ὑπόκειμαι . οὗτος μέν , εἰμί ὁ τόπος , ἐν ὅς εἰμί ὁ γίγνομαι , περιέχω τίς σῶμα πρό ὁ γίγνομαι · εἰμί δέ μηδείς περιέχω σῶμα , κενός εἰμί τίς ἀφορίζω , ὅς δέχομαι ὁ σῶμα ὁ ἐκ ὁ ἀσώματος γίγνομαι , δείκνυμι δέ ἐν ὁ τέταρτος ὁ φυσικός ἀκρόασις , ὅτι ἀδύνατος εἰμί κενός . ἀλλά μήv οὐδέ ἐκ σῶμα τις ἠώς ὁ λείπω ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι . δείκνυμι , ὅτι ἐκ ἀσώματος ἀδύνατος ὁ ὁ σῶμα γένεσις εἰμί , μέτειμι ἐπί ὁ δείκνυμι , ὅτι οὐδέ ἐκ σῶμα τις ἄλλος · ὁ γάρ ἐκ σῶμα τις ὁ ἐκ ἄλλος δηλόω . οὗτος δέ δείκνυμι καταλείπω ὁ ἐκ ἀλλήλων εἰμί ὁ στοιχεῖον ὁ γένεσις . ὅτι δέ οὐ ἐκ ἄλλος τις σῶμα , προτίθημι δείκνυμι βραχύς αὐτός συλλογίζομαι εἶπον συμβαίνω γάρ ἄλλος σῶμα πρότερος εἰμί στοιχεῖον , ὅσπερ ἐναργής ἄτοπος , καί ὅτι πρῶτος χρή ὁ ἄλλος εἰμί ὁ στοιχεῖον , καί ὅτι ἐπί ἤπειρος ἀνάγκη εἶμι , εἰμί γενητός καί αὐτός εἰμί , καί ὅτι ἐκεῖνος ἄν εἰμί μᾶλλον στοιχεῖον καί οὖον οὗτος , ὅσπερ ὑποτίθημι . οὗτος δέ οὖν ἐνδείκνυμι προφανής τε εἰμί καί κοινός καί φυσικός λοιπός ὑπαντάω πρός ὁ λόγος . ὁ γάρ σῶμα οὗτος , ἐκ ὅς ὁ στοιχεῖον λέγω τις εἰμί , εἰμί μέν ἔχω βάρος ἢ κουφότης , ὁ ὑποτίθημι ἄν εἰμί τίς στοιχεῖον , εἰμί μέν βάρος ἔχω , ὁ πρός ὁ μέσος κινέω , εἰμί δέ κουφότης , ὁ πρός ὁ πέριξ · εἰμί δέ μηδείς ἔχω ῥοπή , ἀκίνητος καί μαθηματικός εἰμί . πῶς γάρ ἄν κινέω βάρος ἢ κουφότης μή ἔχω ; μή κινέω δέ μήτε καθόλου μήτε κατά ὁ μέρος μαθηματικός ἄν εἰμί · οὗτος γάρ μάλιστα ὁ φυσικός σῶμα | ὁ μαθηματικός διαφέρω ὁ κίνησις ἀρχή ἐν ἑαυτοῦ ἔχω . τοιοῦτος δέ ὅς ἄρροπος καί κίνησις ἀρχή μή ἔχω καί οὐδείς ἄλλος ἢ μαθηματικός οὐδέ ἐν τόπος εἰμί · οὗτος δέ καί αὐτός μέν κατά ἑαυτοῦ ἄτοπος ὁ εἰμί τίς σῶμα φυσικός μή εἰμί ἐν τόπος · καί ἄλλος δέ τίς ἄτοπος αὐτός ἐνοράω , εἰμί μή εἰμί ἐν τόπος , ὁ μηδείς ἐκ αὐτός γίγνομαι · ἐν ὅς γάρ τόπος εἰμί ὁ ὑπόκειμαι τις , ἐκ ὅς γίγνομαι , ἐν οὗτος καί ὁ γίγνομαι ἀνάγκη εἰμί , εἴπερ ὁ γίγνομαι ὁ τόπος ὁ ἐκ ὅς γίγνομαι μεταλαμβάνω · εἰμί οὖν μή εἰμί ἐν τόπος ὁ ἐκ ὅς γίγνομαι , οὐδέ ἄν γίγνομαι τίς ἐκ αὐτός . ὅτι δέ ῥοπή μή ἔχω οὐ ἄν εἰμί ἐν τόπος , δείκνυμι διά ἀδύνατος . εἰμί γάρ εἰμί ἐν τόπος ἀκίνητος εἰμί καί ἠρεμέω , καί κινέω ἐν οὗτος ὁ τόπος δυνατός ἀντί ὁ ἐπί οὗτος ὁ τόπος · ἐν ὅς γάρ τίς ἠρεμέω τόπος , ἐπί οὗτος καί κινέω φύω . καί εἰμί μέν βία ἠρεμέω ἐν αὐτός , καί κινέω ἐπί αὐτός βία καί παρά φύσις , ὁ δέ βία κινέω πᾶς ἔχω τις καί κατά φύσις κίνησις · ὕστερος γάρ ἐν πᾶς ὁ παρά φύσις ὁ κατά φύσις · εἰμί δέ κατά φύσις ἠρεμέω , καί κινέω κατά φύσις ἐπί αὐτός δυνατός . εἰμί οὖν ἀκίνητος παντελῶς εἰμί , οὔτε ἠρεμέω ἐν τόπος οὔτε εἰμί ὅλως ἐν τόπος , οὐδέ γίγνομαι τίς ἐκ αὐτός · εἰμί δέ ἐν τόπος εἰμί , καί κινέω κατά ὁ τόπος καί βάρος ἔχω καί κουφότης καί ὁ τέσσαρες εἰμί τίς στοιχεῖον . “ εἰμί δέ μή ἐν τόπος , δύναμαι , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , καί οὗτος ἐπάγω ὁ κενός εἰμί , ἐν ὅς ὁ γίγνομαι εἰμί · ὁ γάρ αὐτός συμβαίνω , ὅς καί ὁ ἐκ ἀσώματος ὁ σῶμα γεννάω . οὗτος δέ δείκνυμι εἰκότως συμπεραίνω ὁ ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι ὁ στοιχεῖον , ἐπεί μήτε ἐκ ἀσώματος δυνατός μήτε ἐκ ἄλλος σῶμα , ὡς ἀποδείκνυμι . πάλιν οὖν ἐπισκεπτέος , τίς ὁ τρόπος ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις ἠώς ὁ ὅταν γάρ ὕδωρ ἐκ ἀήρ γίγνομαι , βαρύς εἰμί . δείκνυμι , ὅτι οὗτος ὑπολείπω ὁ ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι ὁ στοιχεῖον , ἐπεί καί γενητός δείκνυμι καί οὔτε ἐκ ἀσώματος οὔτε ἐκ ἄλλος σῶμα , ζητέω λοιπός ὁ τρόπος ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις . καί ἐπεί διάφορος καί περί οὗτος γίγνομαι δόξα ὁ μέν Ἐμπεδοκλῆς ἀίδιος λέγω ὁ στοιχεῖον ὁ μίξις τε καί διάκρισις οὗτος ὁ γένεσις ἀποδίδωμι , ὁ δέ Ἀναξαγόρας πᾶς ἐν πᾶς λέγω καί ὁ γένεσις ἔκκρισις τίθημι , Δημόκριτος δέ καί ὁ ὁ ἐπίπεδος λέγω ὁ σύγκρισις καί διάκρισις ὁ ἄτομος καί ὁ ἐπίπεδος ὁ ὁ στοιχεῖον ἐκ ἀλλήλων γένεσις ποιέω , πρός πρῶτος ὑπαντάω ὁ περί Ἐμπεδοκλῆς καί Δημόκριτος καί Ἀναξαγόρας κοινός ἐνοράω αὐτός ὁ δόξα ὁ ὁ παρά ἕκαστος τίθημι στοιχεῖον ἀίδιος εἰμί τότε γίγνομαι | δοκέω , ὅταν ἀπό ὁ ἄλλος διακρίνω . ὁ μέν γάρ Ἀκραγαντῖνος Ἐμπεδοκλῆς , ὅταν ὕδωρ ἐκ ἀήρ γίγνομαι ἢ ἀήρ ἐκ ὕδωρ , ἐνυπάρχω πρότερος ἐν ὁ σύγκριμα ἐνέργεια τότε ἐκκρίνω δοκέω λέγω . Ἀναξαγόρας δέ οὖον ὁ τέσσαρες μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος πᾶς , ὁ ὁμοιομέρεια στοιχεῖον λέγω καί πᾶς ἐν πᾶς εἰμί , κατά δέ ὁ ἐπικρατέω χαρακτηρίζω · ὅταν οὖν πλείων ἐκκρίνω πυρά συνίστημι , τότε δοκέω γίγνομαι πῦρ . καί Δημόκριτος δέ ὁ ἑαυτοῦ στοιχεῖον ὁ ἄτομος ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι λέγω ὡς ἀποκρίνω ἀπό ὁ μίγμα · ὕδωρ γάρ διαλύω ἀποκρίνω ὁ ἄτομος εἰς ἀήρ συνίστημι τοιόσδε τοῖος συμπλέκω . οὗτος οὖν , φημί , οὖον γίγνομαι ἐκ ἀλλήλων ποιέω ὁ στοιχεῖον , ἀλλά φαίνω γένεσις , διότι ἐνυπάρχω ἕκαστος ὁ παρά αὐτός στοιχεῖον κατά ἐνέργεια ἐκκρίνω φημί ὥσπερ ἐκ ἀγγεῖον ὁ γένεσις εἰμί , ἀλλά οὐ ἐκ τις ὕλη κατά μεταβολή συνίστημι · διαφορά δέ , ὅτι ὁ μέν ἐκ ἀγγεῖον ἐνέργεια ὑπάρχω ἐκκρίνω , ὁ δέ ἐκ ὕλη ἐκ ὁ δύναμις μεταβάλλω εἰς ὁ ἐνέργεια . εἰμί δέ καί δίδωμι , φημί , αὐτός ὁ ὁ ἔκκρισις γένεσις εἰμί καίτοι καί κατά ἑαυτοῦ ἄτοπος ὑπάρχω , καί οὕτως οὐδείς κακός ἄτοπος αὐτός ἀκολουθέω . λαμβάνω ἐν ἐκ ὁ ἐνάργεια , ὅτι ὁ αὐτός μέγεθος συμπιλέω οὖον γίγνομαι βαρύς · ἵημι γάρ ὁ ἱμάτιον ὁ πτύσσω βαρύς ἑαυτοῦ ἁπλόω εἰμί οὔτε ὁ πιλέω ἔριον ἑαυτοῦ ἐξάπτω · ὁ δέ ὁ γένεσις κατά ἔκκρισις ποιέω ἕπω οὗτος λέγω · εἰμί γάρ ὁ ὕδωρ ὁ ἔκκρισις ὁ ἀπό ὁ ἀήρ γίγνομαι , οὐδείς ἄλλος προσγίγνομαι αὐτός ἢ πίλησις τις καί πύκνωσις · ἐν γάρ ὁ ἀήρ ὕδωρ μέν εἰμί ὁμοίως , ἀλλά χέω · ἀλλά μήv βαρύς ὁ ὕδωρ ἐκκρίνω εἰμί , ἢ ὅτε εἰμί ἐν ὁ ἀήρ · πιλέω ἄρα ὁ αὐτός σῶμα βαρύς κατά κοῦφος εἰμί ἢ Χωρὶς ἀήρ κατά ἑαυτοῦ λαμβάνω , εἰμί ἐν ἀήρ καί μή ἐν ὕδωρ κρίνω ὁ βάρος αὐτός · ἐν μέν γάρ ὕδωρ συντελής ὁ βαρύς εἰς κουφότης ὁ ὁ ἀήρ μίξις ὁ ὁ ἀήρ ἐπιπολαστικός εἰμί ὁ ὕδωρ , ἐν δέ ὁ ἀήρ οὐκέτι ὁ μηκέτι ἔχω ὁ ἀήρ ἐν ὁ ἀήρ κουφότης . καί οὗτος καί αὐτός εἶπον διά ὁ ὁ γάρ αὐτός μέγεθος οὖον δοκέω συμπιλέω γίγνομαι βαρύς · ὁ γάρ συμπιλέω δηλωτικός εἰμί ὁ στερέω ὁ μεσιτεύω ἀήρ . p . 305b10 ἔτι δέ ὁ μίγνυμι σῶμα ἠώς ὁ ἄλογος ὁ ἐκ ἀνάγκη ἀεί πλείων τόπος ἐπιλαμβάνω ὁ χωρίζω . Δεύτερος ἐπάγω οὗτος ἄτοπος προλαμβάνω ἐνταῦθα ὡς | ἐναργής , ὅτι , ὁ μίγνυμι σῶμα ἐάν ἕτερος χωρίζω , οὐ ἀνάγκη πλείων τόπος ἐπέχω . εἰμί ἐν , ὅταν ἐκ ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι , πλείων καταλαμβάνω τόπος , οὖον μόνος ὅς κατέχω ἐν ὁ ὕδωρ εἰμί , ἀλλά καί ὅς μετά ὁ ὕδωρ κατέχω · ὁ γάρ λεπτομερής χέω πλείων τόπος κατέχω ὁ παχυμερής · καί εἰμί μέν γίγνομαι τοιοῦτος οὐ εἰμί πρότερος ἀήρ , εὔλογος τοιοῦτος αὐτός γίγνομαι πλείων κατέχω τόπος , εἰμί δέ εἰμί καί προυπαρχω τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀήρ , οὐ εἰμί εὔλογος ὁ καταχέω αὐτός μετά ὁ ἔκκρισις πλίω τόπος . πιστόω δέ ἐκ ὁ λόγος ὁ πλείων καταχέω τόπος ὁ ἐκ ὁ ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι διά ὁ λεπτομερής εἰμί ἐπάγω καί ὁ ἀπό ὁ αἴσθησις ἐνάργεια · ὁ γάρ γλεῦκος εἰς ἀτμός ἀναλύω καί πνευματόω ἐν ὁ τοιοῦτος μεταβολή ῥήγνυμι πολλάκις ὁ περιέχω ἀγγεῖον διά ὁ στενοχωρία . ὁ δέ οὐ ἀνάγκη χωρίζω ἕτερος ἀεί πλείων τόπος ἐπέχω ἕπω διά ὁ ἐφεξῆς εἴρω · κἀν γάρ εἰμί κενός καί δύναμαι τις ἐπέκτασις γίγνομαι διά οὗτος ὁ σῶμα , ἀλλά οὐ ἀεί γε οὗτος γίγνομαι οὐδέ ἐκ ἀνάγκη , ὡς ἐπί ὁ ἀήρ ἔχω . ἐπιχειρέω δέ οὗτος πρότερος μέν ἀπό ὁ ὕδωρ , ὅτι βαρύς εἰμί ἐκκρίνω , εἶτα ἀπό ὁ ἀήρ , ὅτι πλείων τόπος κατέχω , ὁ τρίτος ἀπό ὁ τόπος ποιέω ὁ ἐπιχείρησις καί λέγω , ὅτι , εἰμί μέν ὅλως μή εἰμί κενός , ὡς αὐτός δείκνυμι , εἰς ὅς ἐπεκτείνω ὁ σῶμα , αὐτόθεν πρόδηλος ὁ ἀδύνατος · τίς γάρ τρόπος ὁ πῶς πλείων τόπος ἐπιλαμβάνω ὁ αὐτός σῶμα ἀεί διαμένω οὐ εἰμί κενός τόπος τις ἄνευ σῶμα , εἰς ὅς ὁ χύσις ὁ λεπτομερής γίγνομαι ; εἰμί δέ εἰμί κενός , ὡς λέγω ὁ περί Δημόκριτος , εἰς ὅς ὁ ὁ σῶμα ἐπέκτασις γίγνομαι , ὅσος μέν ἐπί ὁ τόπος δύναμαι ἐπεκτείνω ὁ σῶμα , ἄλογος δέ ὁ ἐκ ἀνάγκη ἀεί ὁ ἕτερος οἷος ὁ ἀήρ χωρίζω ἐκ ὁ μίξις πλείων τόπος ἐπιλαμβάνω . οὗτος ὁ ἀρχή ὁ Ἀλέξανδρος ἐπί ὁ χωρίζω κενός ποιέω ὁ ἐξήγησις · οὗτος γάρ ἄν εἰμί τόπος , εἰς ὅς ὁ ἐπέκτασις ὁ σῶμα γίγνομαι · ἀνεπισήμαντος ἐπί ὁ παρασπείρω κενός μεταβαίνω λέγω “ ὁ γάρ ὁ χύσις αἰτιάομαι ὁ ὁ κενός παρέμπτωσις ἄλογος · κατά τίς γάρ ἀνάγκη ἢ δύναμις παρεμπίπτω οὗτος διίστημι ὁ σῶμα καί διαιρέω ἀσώματος γε εἰμί καί εἰς ὁ εἴκω , οὐ εἰς ὁ ποιέω παρασκευάζω ; ἔτι δέ διά τίς οὖον πᾶς χέω , φημί , καί πλείων τόπος κατέχω ὁ ἐκκρίνω , εἰμί γε ὁ κενός παρεμπίπτω αἴτιος οὗτος , ἀλλά ὕδωρ μέν ἐκ ἀήρ ἐκκρίνω οὖον χέω , ἀλλά συστέλλω , ἀήρ δέ ἐκ ὕδωρ ἐκκρίνω ἀεί χέω ; μήποτε δέ ὁ Ἀριστοτέλης περί ὁ παρασπείρω κενός λέγω ὁ ὅλος ἐπιχείρημα · οὗτος γάρ κατά ὁ περί Δημόκριτος αἴτιος εἰμί ὁ ὁ σῶμα ἐπέκτασις . ὁ γάρ | χωρίζω κενός αἴτιος μέν ἐπέκτασις οὐ εἰμί , ἐπεκτείνω δέ χώρα παρέχω , καί διά οὗτος οὕτως εἶπον · εἰμί μέν ὅλως μηδείς εἰμί κενός μήτε ὁ χωριστός μήτε ὁ παρασπείρω , μηδέ ἐπεκτείνω ὁ σῶμα , ὡς ὁ περί Δημόκριτος ὁ παρέμπτωσις ὅς κενός ἐπεκτείνω λέγω αὐτός , ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ φύσις καί μίγνυμι φυλάσσω , ὡς Ἐμπεδοκλῆς καί Ἀναξαγόρας διατάσσω · οὗτος γάρ εἰμί . ὁ οὗτος λέγω · φανερός , φημί , ὁ ἀδύνατος · ἐσθίω γάρ καί χωρίζω ὁ ἀήρ μένω ὅμοιος καί ὁ ἴσος καταχέω τόπος καί μή . ὡς νῦν ὁράω πλείων ἐπιλαμβάνω . εἰμί δέ εἰμί , φημί , ὁ παρασπείρω κενός καί ὁ ἐπέκτασις , ὡς Δημόκριτος βούλομαι , ἄλογος ὁ μείγνυμι μέν ὁ ἄτομος μή διαλαμβάνω ὁ κενός , χωρίζω δέ οὗτος πάσχω , καί διά οὗτος πλείων τόπος ἐπέχω ὁ χωρίζω . καί εἰμί οὕτως εἴρω , εἰμί ἄν διά μέν ὁ πρότερος πρός Ἀναξαγόρας καί Ἐμπεδοκλῆς ἀποτείνω , ὅστις οὐ λέγω εἰμί κενός , ὁ δέ ὕστερος πρός ὁ περί Δημόκριτος εἴρω συγχωρέω ὁ ὁ κενός παρεμπλοκή . p . 305b20 Ἀνάγκη δέ καί ὑπολείπω ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις ἠώς ὁ ὅτι μέν ἐν οὐ εἰμί ὁ ἔκκρισις ὁ εἰς ἀλλήλων μετάβασις , εἴρω . καί διά οὗτος ὁ ἐπιχείρησις ἀναιρέω ὁ κατά ἔκκρισις ἵημι ὁ γένεσις οὕτως ὡς πᾶς ἐν πᾶς κατά ἐνέργεια ὑπάρχω , ὡς Ἀναξαγόρας γόρα λέγω · καί γάρ χράω πρός αὐτός οὗτος ὁ ἐπιχείρησις καί ἐν ὁ πρῶτος ὁ φυσικός ἀκρόασις , ἐκεῖ μέν ὁ ἀρχή ὁ σῶμα ζητέω , ἐνταῦθα δέ νῦν ὁ τρόπος ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις . λέγω ἐν , ὅτι , εἰμί κτάομαι ἔκκρισις ὁ γένεσις οὕτως ὡς πᾶς ἐν πᾶς εἰμί , ἀνάγκη ὑπολείπω ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις , ὅσπερ οὖον βούλομαι ὁ οὕτως ὑποτίθημι · δείκνυμι δέ καί οὗτος προλαμβάνω ὁ ἐν περαίνω μέγεθος μή ἐν-ὑπάρχω ἤπειρος περαίνω . ἀσφαλῶς δέ ἕπω “ ἤπειρος περαίνω · ἄν γάρ ἐπί ἤπειρος διαιρετός εἰμί ὁ σῶμα , ἄλλος ὁ ἐπί ἄπειρος2 εἰμί καί ἄλλος ὁ ἐνέργεια ἤπειρος , καί ὁ μέν ἐπί ἤπειρος διαιγαρ Ρέτα συνεχής εἰμί , ὁ δέ κατά Ἀναξαγόρας περαίνω εἰμί · ἑνόω πρός ἀλλήλων ἀνομοειδής εἰμί . εἰμί οὖν ὁ περαίνω ὁ μέγεθος , ἤπειρος δέ ὁ πλῆθος , συντίθημι ἤπειρος ὁ μέγεθος ποιέω , ὁ ὅλος ὁ μή ἤπειρος ὁ μέγεθος , ἀλλά περαίνω , οὐ εἄν ἐκ ἤπειρος εἰμί ὁ πλῆθος περαίνω , τουτέστιν ἐνέργεια τεριγεγραμμένων . οὗτος οὖν τίθημι , εἰμί κατά ἔκκρισις ὁ γῆ εἰμί γένεσις ὁ ὕδωρ , ὅταν ἐκ γῆ ὕδωρ γίγνομαι καί πάλιν ἐκ ὁ ὑπολείπω ὡσαύτως , εἰμί μέν ἀεί οὗτος εἰμί , συμβαίνω ἐν ὁ περαίνω ἤπειρος ἐν-ὑπάρχω περαίνω · οὖον γάρ συνεχής εἰμί ἐπί ἤπειρος οὗτος τομή , ἀλλά ἔκκρισις ὁ ἐνέργεια διά-ὁρίζω . εἰμί οὖν ἀδύνατος ὁ ἐν ὁ περαίνω ἤπειρος ἐνυπάρχω περαίνω , ἀδύνατος ἀεί ἐκ ὁ γῆ ἐκεῖνος ὕδωρ γίγνομαι , εἰμί κατά ἔκκρισις ὁ γένεσις εἰμί · ἐπίλειψις ἄρα ὁ γένεσις ὁ ὕδωρ ὁ ἐκ ὁ γῆ . εἰμί οὖν καί αὐτός βούλομαι ἐκ ὁ γῆ ἀεί γίγνομαι ὕδωρ καί φαίνω ἐκ ἕκαστος ὁ στοιχεῖον ὁ ἄλλος γίγνομαι , οὐ εἄν εἰμί κατά ἔκκρισις ὁ γένεσις ὁ στοιχεῖον ὁ ἐκ ἀλλήλων . p . 305b28 λείπω δέ εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω γίγνομαι ἠώς ὁ μήτε ὁ ὁ κύβος κύβος . ὁ ἔκκρισις ἀναιρέω λείπω κατά ὁ εἰς ἀλλήλων μεταβολή ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι ὁ στοιχεῖον · ἀνάγκη γάρ , εἰμί ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι , ἢ ἐνέργεια εἰμί ἑκάτερος ὁ ἕτερος ἐκ ὁ ἕτερος ἐκκρίνω , ὅσπερ οὐδέ γένεσις κύριος εἰμί ἀλλά φαίνω γένεσις , ἢ μεταβάλλω ὁ ἐκ ὅς ὁ γένεσις εἰς ὁ γίγνομαι . διχῶς δέ , φημί , καί οὗτος · ἢ γάρ ὁ μετασχημάτισις , καθάπερ ἐκ ὁ αὐτός κῆρ γίγνομαι ἄν σφαῖρα καί κύβος ἄλλοτε ἄλλως μεταπλάσσω , ἢ ὁ εἰς ὁ ἐπίπεδος διαλύω ὁ ἐκ ὅς ὁ γένεσις καί ὁ ἐκ ἐκεῖνος ὁ ἐπίπεδος σύνθεσις ὁ γίγνομαι κατά μεταβολή ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις ἀκολουθέω , ὡς εἰμί λύω οἶκος ἐκ ὁ αὐτός ὕλη ἄλλος συντίθημι οἶκος . καί εἰμί μέν καί οὗτος μετασχηματισμός , ἀλλά οὐκέτι ὅς ὑπόκειμαι εἷς συνεχής μεταπλάσσω , ἀλλά πλείων μετασυντίθημι . δῆλος δέ , ὅτι καί τρίτος εἰμί τρόπος ὁ ὁ στοιχεῖον κατά μεταβολή ἐκ ἀλλήλων γένεσις , ὅς αὐτός ἐγκρίνω , οὖον κατά ὁ ὁ σχῆμα ἀλλά κατά ὁ ὁ ἄλλος ὁ δραστικός λέγω ποιότης μεταβολή , θερμότης , ψυχρότης , ξηρότης , ὑγρότης , ὅς καί ὁ ἄλλος συνακολουθέω . πρός πρῶτος τοίνυν ἀντιλέγω ὁ κατά μετάπλασις ὁ εἷς ὑπόκειμαι μετασχηματισμός · ἔοικα δέ καί οὗτος ἀπό ὁ ἐν Τίμαιος λέγω προβάλλω ὁ ὁ γένεσις τρόπος · περί γάρ ὁ ὁ στοιχεῖον ἐκεῖ μεταβολεύς εἶπον πάμι - γει “ ἔτι δέ σαφής αὐτός περί προθυμητέον αὖθις εἶπον . εἰμί γάρ πάκτον τις σχῆμα πλάσσω ἐκ χρυσός μηδείς δέ μεταπλάσσω παύω ἕκαστος εἰς ἅπας , δείκνυμι δή τις αὐτός εἷς καί ἔρομαι , τίς ποτός εἰμί , μακρός πρός ἀλήθεια ἀσφαλής εἶπον , ὅτι χρυσός , ὁ δέ τρίγωνος , ὅσος τε ἄλλος σχῆμα ἐγγίγνομαι , μηδέποτε λέγω οὗτος ὡς εἰμί , ὅς γε μεταξύ τίθημι μεταπίπτω . ὅτι δέ οὐ ὡς κατά μετάπλασις γίγνομαι ὁ ἐκ ἀλλήλων μεταβολεύς , ἀλλά παράδειγμα οὗτος παράγω ὅς ὁ μέν ὑπόκειμαι ὕλη ὑπομένω , ὁ δέ περί αὐτός εἶδος μετά βάλλω , ὁ πρό οὗτος ὁ ῥῆσις πλείων εἰμί | δηλόω , ἐκ ὅς ποιέω ὁ ἔννοια . εἶπον δή περί ὁ ὁ στοιχεῖον εἰς ἀλλήλων μεταβολεύς καί ὅτι ὁ ἀεί γίγνομαι , οἷος ὅδε ὁ πῦρ καί ὅδε ὁ ὕδωρ , οὐ ἄξιος ὁρίζω ὄνομα καλέω ὡς ἀεί μεταπίπτω , ἀλλά ὁ ἀεί τοιοῦτος , ἐπάγω “ καί δή καί πῦρ ὁ διά πᾶς τοιοῦτος καί ἅπας , ὅσος περ ἄν ἔχω γένεσις · ἐν ὅς δέ ἐγγίγνομαι ἀεί ἕκαστος αὐτός φαντάζω καί πάλιν ἐκεῖθεν ἀπόλλυμι , μόνος ἐκεῖνος αὗ προσαγορεύω ὁ τε οὗτος καί ὁ ὅδε προσχράομαι ὄνομα , ὁ δέ ὁποῖος τίς θερμός ἢ λευκός ἢ καί ὁστισοῦν τίς ὁ ἐναντίος καί πᾶς , ὅσος ἐκ οὗτος , μηδείς ἐκεῖνος αὖος οὗτος καλέω . οὗτος οὖν ἐφεξῆς εἰς παράδειγμα παράγω ὁ πρότερος παρατίθημι περί ὁ ὁ χρυσός μετασχημάτισις ὡς σαμής δύναμαι δηλόω ὁ ἐρώ ὁ σχῆμα ἀντί ὁ μορφή καί ὁ ὁποῖος εἶδος χράω , διό καί ἀλλαχοῦ ἀμφότερος εἶπον καί ὁ μόργη καί ὁ σχῆμα , ὅτε λέγω περί ὁ ὕλη ‘‘δἑχεταί τε γάρ ἀεί πᾶς καί μορφή οὐδείς ποτέ οὐδείς ὁ εἰσέρχομαι ὅμοιος ἀναλαμβάνω οὐδαμός οὐδαμῶς · ἐκμαγεῖον γάρ φύσις πᾶς κεῖμαι κινέω τε καί διασχηματίζω ὑπό ὁ εἰσέρχομαι ὅτι μέν οὖν οὖον Πλάτων εἰμί ὁ μετασχηματισμός , ἄν ἀπό ὁ Πλάτων λαμβάνω λόγος , δῆλος . λέγω δέ πρός ὁ οὕτως ἐκ ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον γεννάω ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἀκολουθέω λούω αὐτός ἄτομος ὁ στοιχεῖον λέγω οὕτως , ὥστε ὁ ὁ πυρός μέρος μή εἰμί πῦρ . εἰμί γάρ ὁ πῦρ ὁ στοιχειώδης ὁ πυραμίς ἔχω σχῆμα πῦρ εἰμί , εἰμί διαιρέω ὡς μηκέτι ὁ μέρος ὁ πυραμίς πυραμίς εἰμί , οὐ εἰμί ὁ ὁ πυρός μέρος πῦρ οὐ ἔχω ὁ ὁ πυρός σχῆμα , ὅσπερ ἄτοπος . καί ἐπί ὁ ἄλλος δέ ὁμοίως · ἄλογος γάρ ὁ μέρος ὁ ὕδωρ μή εἰμί ὕδωρ ἢ ὁ ὁ ἀήρ ἀήρ . οὖον πάντως δέ εἶπον ὁ ὁ πυραμίς μέρος πυραμίς εἰμί , διότι πῶς μέν διαιρέω ὁ πυραμίς εἰς πυραμίς διαιρέω , πῶς δέ εἷς μέρος εἰμί πυραμίς ὁ δέ ἄλλος οὖον πυραμίς , πῶς δέ οὐδέ εἷς μέρος πυραμίς εἰμί . ἀδιαίρετος ἄρα συμβαίνω εἰς ὅμοιος ὁ στοιχεῖον εἰμί , οὗτος δέ δείκνυμι ἀδύνατος . ἕπω δέ οὗτος καί ἐκεῖνος ὁ ἄτοπος διαιρέω ὁ πυραμίς ὁ εἰμί τίς σῶμα , ὅς οὔτε στοιχεῖον οὔτε ἐκ στοιχεῖον εἰμί . εἰμί δέ τις λέγω , ὅτι , ὥσπερ ὁ πῦρ φαίνω εἰς πῦρ διαιρέω , οὗτος καί ὁ ὁ πυρός πυραμίς εἰς πυραμίς , ἐπεί ἐν οὗτος ἔχω ὁ εἰμί πῦρ ἐν ὁ πυραμίς εἰμί , ἀπό ὁ ἄλλος ἐλέγχω σῶμα · ὁ γάρ ὁ κύβος ὁ γῆ μόριον ἀφαιρέω οὐκέτι εἰς κυβικός σχῆμα μεταβάλλω , ἀλλά μένω τοιοῦτος , οἷος ἀφαιρέω . ἀλλά ἴσως εἴρω τις , ὅτι οὔτε ὁ πῦρ πυραμίς εἰμί οὔτε ὁ γῆ κύβος , ἀλλά ὁ στοιχεῖον οὗτος , καί πᾶς πῦρ καί ὁ βραχύς εἰς πῦρ διαιρέω καί ὁ γῆ εἰς γῆ , ὁ δέ πυραμίς καί ὁ κύβος εἰμί διαιρέω , φθορά ὁ στοιχεῖον εἰμί ὁ πυρός καί ὁ γῆ καί οὗτος ἀκολουθέω ἄτοπος ὁ εἰμί τίς σῶμα , ὅς μήτε στοιχεῖον μήτε ἐκ στοιχεῖον εἰμί . p . 306a1 εἰμί δέ ὁ ὁ ἐπίπεδος διαλύω . καί κατά ἀρχή ὅδε ὁ βιβλίον πρός οὗτος ἀντιλέγω ὁ ὑπόθεσις καί νῦν διά πεντεκαίδεκα ἐπιχείρημα ἐνίστημι πρός αὐτός , ἀλλά ἐκεῖ μέν ζητέω , εἰμί εἰμί ὅλως γένεσις ἢ οὖον , καί πότερος πᾶς ἤ τίνω , εἰς οὗτος ἐμπίπτω ὁ ὑπόθεσις πᾶς σῶμα γενητός ποιέω καί φθαρτός , ἐνταῦθα δέ ὁ τρόπος ὁ γένεσις ζητέω ὁ στοιχεῖον καί ὅτι ἐκ ἀλλήλων δείκνυμι καί ὅτι οὖον κατά μεταπλασμός εἰς οὗτος πάλιν φέρω ὁ ὑπόθεσις λέγω ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι ὁ στερεός σχῆμα προσεχής στοιγη ὁ τέσσαρες οὗτος σῶμα , πῦρ , ἀήρ , ὕδωρ , γῆ , ὁ καλέω ἐγώ στοιχεῖον οὐδέ ἐν συλλαβή εἰμί τάξις , ὡς ὁ Πλάτων φημί , ἀλλά ἔτι σύνθετος , εἴπερ οὗτος μέν ἐκ ὁ στερεός σύγκειμαι σχῆμα , πυραμίς καί κύβος καί ὁ λοιπός , ὁ δέ σχῆμα οὗτος ἐκ ὁ ἐπίπεδος , ὁ δέ ἐπίπεδος ἐκ ὕλη καί εἶδος χρή δέ πάλιν ἀναμιμνήσκω ὁ ὑπόθεσις πρός ἀκριβής κατανόησις ὁ ἐρῶ . δύο γάρ ἀρχοειδής τρίγωνος ὀρθογώνιος ὑποτίθημι ὁ μέν ἰσοσκελής ὁ δέ σκαληνός διπλόος κατά ὁ μῆκος ἔχω ὁ μικρός ὁ μείζων πλευρά , ὅς καί ἡμιτρίγωνος λέγω διά ὁ εἰμί αὐτός ἥμισυς ἰσόπλευρος τρίγωνος ὁ ἀπό ὁ κορυφή ἐπί ὁ βάσις κάθετος δίχα διαιρέω . καί ἀπό μέν ὁ ἰσοσκελής τρίγωνος , ὅς καί " μιτετράγωνον ὁ Τίμαιος καλέω , τέσσαρες τοιουλεγω ὁ εἰς εἷς κέντρον ὁ ὀρθός γωνία σύνειμι ἔχω τετράγωνος ἀποτελέω , ἓξ δέ τοιοῦτος συμπήγνυμι γωνία ἔχω ὀκτώ ὁ κύβος ἀπεργάζομαι στοιχεῖον εἰμί ὁ γῆ · ὁ δέ ἡμιτρίγωνος ὁ τε πυραμίς καί ὁ ὀκτάεδρος καί ὁ εἰκοσάεδρος ἀποτελέω ὁ τε πῦρ καί ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ διανέμω , καί εἰμί ὁ μέν πυραμίς ἐκ τέσσαρες ἰσόπλευρος τρίγωνος συνίστημι , ὅς ἕκαστος ἓξ ἡμιτρίγωνος συνίστημι , ὁ δέ ὀκτάεδρος ἐκ ὀκτώ μέν ἰσόπλευρος τρίγωνος ἡμιτρίγωνος δέ τεσσαράκοντα καί ὀκτώ , ὁ δέ εἰκοσάεδρος ἐκ εἴκοσι μέν ἰσόπλευρος τρίγωνος , ημιτριγωνος δέ ἑκατόν καί εἴκοσι · καί διά οὗτος ὁ μέν τρεῖς οὗτος ἐκ εἷς στοιχεῖον ὁ ἡμιτρίγωνος συνίστημι μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων φύω κατά αὐτός , ὁ δέ γῆ ἅτε ἐκ ἄλλος ὁ γένος τρίγωνος συνίστημι οὔτε ἀναλύω δύναμαι εἰς ὁ ἄλλος τρεῖς σῴζω οὔτε συνίστημι ἐκ αὐτός . καί λέγω γε ὁ Πλάτος περί οὗτος · “ ὁ δή πρόσθεν ἀσαφής ἐρώ νῦν μᾶλλον διοριστέον . ὁ γάρ τέσσαρες γένος διά ἀλλήλων εἰς ἀλλήλων φαίνω πᾶς γένεσις ἔχω οὐ ὀρθῶς φαντάζω · γίγνομαι μέν γάρ ἐκ ὁ τρίγωνος , ὅς προαιρέω , γένος τέσσαρες , τρεῖς μέν ἐκ εἷς ὁ ὁ πλευρά ἄνισος ἔχω , ὁ δέ τέταρτος εἷς μόνος ἐκ ὁ ἰσοσκελής τρίγωνος συναρμόζω . οὔκουν δύναμαι πᾶς εἰς ἀλλήλων διαλύω ἐκ πολύς μικρός ὀλίγος μέγας καί ἐναντίος γίγνομαι , ὁ δέ τρεῖς οἷος τε · ἐκ γάρ εἷς ἅπας φύω λύω τε ὁ μείζων πολύς μικρός ἐκ ὁ αὐτός συνίστημι δέχομαι ὁ προσήκω ἑαυτοῦ σχῆμα , καί μικρός ὅταν αὖος πολύς κατά ὁ τρίγωνος διασπείρω , γίγνομαι εἷς ἀριθμός εἷς ὄγκος μέγας εἄν ἀποτελέω ἄλλος εἶδος . μετά δέ ὀλίγος περί ὁ γῆ καί οὗτος προστίθημι · “ ἐκ δή πᾶς , ὅς περί ὁ γένος προαγορεύω , ὧδε ἄν κατά ὁ εἰκός μάλιστα ἔχω . γῆ μέν συντυγχάνω πῦρ διαλύω τε ὑπό ὁ ὀξύτης αὐτός φέρω ἄν , ἔτι ἐν αὐτός πῦρ λύω ἔτι ἐν ἀήρ ἔτι ἐν ὕδωρ ὄγκος τυγχάνω , μέχρι περ αὐτός πῃ συντυγχάνω ὁ μέρος πάλιν συναρμόζω αὐτός ἑαυτοῦ γῆ γίγνομαι · οὖον γάρ εἰς ἄλλος γε εἶδος ἔρχομαι ποτέ ἄν . ὕδωρ δέ ὑπό πυρός μερίζω εἴτε καί ὑπό ἀήρ ἐγχωρέω γίγνομαι συνίστημι εἷς μέν πυρός σῶμα δύο δέ ἀείρω . οὗτος δέ καί περί ἀήρ ἐπάγω καί πῦρ . ὁ δέ ἐν ἀρχή ὁ ῥῆσις εἴρω , ὅτι ὁ πρόσθεν ἀσαφής ἐρώ νῦν μᾶλλον διοριστέον , ὡς καί ὁ Ἀλέξανδρος καλῶς συνοράω , εἴρω , διότι πρότερος ἐκ ὁ αὐτός ὕλη ὑποτίθημι αὐτός μεταβάλλω πᾶς εἰς ἀλλήλων λέγω , ὕστερος δέ ἀντί ὁ ὕλη προσεχῶς τρίγωνος διάφορος αὐτός ὑποτίθημι οὐκέτι ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι αὐτός συγχωρέω . ἐνίστημι δέ πρός οὗτος ὁ λόγος λέγω · “ εἰμί ὁ ὕλη , κατά ὁ λέγω , εἰδοποιέω ὁ τρίγωνος κατά αὐτός καί ἐκ οὗτος γεννάω ὁ σῶμα , διά ποῖος αἴτιος οὖον δύναμαι ὁ ὁ γῆ ὑπόκειμαι ὕλη σχηματίζω πάλιν ὁ εἰδοποιός ὕδωρ τρίγωνος καί ὁ ἀήρ καί ὁ πυρός ῥητέος δέ , οἴομαι , πρός οὗτος ὁ ἔνστασις , ὅτι ὁ μέν ὕλη κοινῶς ὑπόκειμαι ἄλλοτε ἄλλος τρίγωνος δέχομαι εἶδος , καί κατά οὗτος πᾶς εἰς πᾶς μεταβάλλω ὁ σῶμα περί ὁ κοινός ὕλη ὁ τρίγωνος προσεχῶς μεταβάλλω , ὁ δέ ἀποδίδωμι ὁ τέσσαρες καλέω στοιχεῖον σχῆμα ὅς τε κύβος καί ὁ πυραμίς καί ὁ εἰκοσάεδρος καί ὁ ὀκτάεδρος ἅτε μή πᾶς κοινός ἔχω ὁ προσεχῶς ὑπόκειμαι τρίγωνος οὐκέτι πᾶς μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων , ἀλλά ὁ τρεῖς μόνος ὁ ἐκ ὁ αὐτός ἡμιτρίγωνος συντίθημι . οὗτος τοίνυν προλαμβάνω καί ὁ ὑπό Ἀλέξανδρος εἴρω ἔνστασις καί ὁ ὑπό Ἀριστοτέλης πρῶτος ῥέομαι διαλύω δύναμαι . ἐπεί δέ πρός | οὗτος ὁ ἔνστασις ὁ ὁ γένεσις ὁ σῶμα ὁ ἐκ ὁ ἐπίπεδος λέγω προσφέρω τις μέν καί ἄλλος ὁ πλατωνικός ἀντιλέγω , Πρόκλος δέ ὁ ἐκ Λύκιος ὀλίγος πρό ἐγώ γίγνομαι ὁ Πλάτων διάδοχος βιβλίον γράφω ὁ ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης ἔνστασις διαλύω , καλῶς ἔχω δοκέω ἐγώ σύντομος ὡς δυνατός ὁ ἔνστασις ὁ λύω ἐκεῖνος ὑποτάσσω . ὅσπερ δέ πολλάκις εἴωθα , καί νῦν εἶπον καιρός , ὅτι οὖον πραγματικός τίς εἰμί ὁ φιλόσοφος ὁ διαφωνία , ἀλλά πρός ὁ φαίνω ὁ λόγος καί δύναμαι καί χειρόνως νοέω πολλάκις ὑπαντάω ὁ Ἀριστοτέλης φειδώ ὁ ἐπιπόλαιος ἀκούω ὁ Πλάτων ἀντιλέγω δοκέω πρός αὐτός , ὅσπερ καί ἐνταῦθα , οἴομαι , σαφής εἰμί συνοράω , ἐν ὅς ὁ ὁ Πυθαγορικός Τίμαιος δοκέω γράφω ὁ Πλάτος . καί γάρ ὅτι μέν ὁ ὁ τέσσαρες οὗτος σῶμα , πῦρ ἀήρ , ὕδωρ , γῆ , γένεσις πρό ὁ κατά θερμότης καί ψῦξις καί ξηρότης καί ὑγρότης ποιότης ἄλλος ἀρχή πρότερος ἀπό ὁ ἐν ὁ ποσός διαφορά ὡς συγγενής εἰμί πρός ὁ σῶμα ζητέω , πρόδηλος ἐκ ὁ ὁ ὁ ποιότης ἐκεῖνος διαφορά ἀπό ὁ ὁ σχῆμα διαφορά αἰτιολογέω · ὁ γάρ κατά ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός καί ὁ τοιοῦτος ἀπόδοσις ἰδιωτικός ἀποδίδωμι καί ὑπό Δημόκριτος πρότερος λέγω , ὡς Θεόφραστος ἱστορέω , ὁ Ψυχή ἐπιποθέω ἀρχή ἄλλος ἀκούω ὁ σῶμα οἰκεῖος ὁ τοιοῦτος ὁ θερμός ἐνέργεια . ὅτι μέντοι ἐκ ὕλη καί εἶδος ὁ τέσσαρες οὗτος στοιχεῖον λέγω γίγνομαι , δηλόω μέν σύντομος αὐτός ὁ Τίμαιος εἶπον " ἀρχή μέν οὖν ὁ γίγνομαι ὡς μέν ὑπόκειμαι ὅς ὕλη , ὡς δέ λόγος μορφή ὁ εἶδος · ἀπογεννάματα δέ οὗτος εἰμί ὁ σῶμα γῆ τε καί ὕδωρ ἀήρ τε καί πῦρ , ὅς ἀπογεννάω τοιοῦτος · ἅπας σῶμα ἐκ ἐπίπεδος εἰμί , οὗτος δέ ἐκ τριγών ἀρχοειδής ὁ σῶμα ὁ ἐπίπεδος λαμβάνω καί ἐν ὁ ἐπίπεδος ὁ τρίγωνος · πρῶτος γάρ οὗτος ὁ ἐπίπεδος εἰμί σχῆμα · καί ἐν ὁ τρίγωνος ὁ ἀρχοειδής καί οὕτως ἐκ οὗτος ὁ πρῶτος συνιστάω καλῶς σῶμα ὅς τε πυραμίς καί ὁ σύστοιχος . “ πᾶς δέ οὗτος , φημί ὁ Πλάτων , δεῖ διανοέομαι μικρός οὕτως , ὡς κατά εἷς ἕκαστος μέν ὁ γένος ἕκαστος διά μικρότης οὐδείς ὁράω ὑπό ἐγώ , συναθροίζω δέ πολύς ὁ ὄγκος αὐτός ὁράω καί ὅτι μέν , ὅσπερ εἶπον , ἀρχοειδής ὁ σχῆμα ὁ ἄλλος ποιότης νομίζω , πρόδηλος , καί ὅτι ὁ εἰκός λόγος τοιοῦτος ὑποτίθημι ὁ σχῆμα · ὅτι μέντοι ὑπόθεσις ἔοικα οὗτος , οἷος καί παρά ὁ ἀστρονόμος εἰμί , ὅς ὑποτίθημι εἰμί σῴζω ὁ φαίνω , δηλόω λέγω ὁ Πλάτων ὡς ἀπό ὁ Τίμαιος πρός ὁ περί Σωκράτης “ ἀλλά γάρ ἐπεί μετέχω ὁ κατά παίδευσις ὁράω — λέγω δέ ὁ μαθηματικός — “ διά ὅς | ἐνδείκνυμι ὁ λέγω ἀνάγκη , συνέπομαι . εἰμί οὖν ἐνδεικτικός εἰμί ὁ λέγω , οὖον πάντως οὗτος εἰμί , ἀλλά ἢ οὗτος ἢ τοιοῦτος . ὁράω δέ λοιπός ὁ πρῶτος ὁ Ἀριστοτέλης ἔνστασις ὁ λέξις ἀναλαμβάνω . p . 306a1 εἰμί δέ ὁ ὁ ἐπίπεδος διαλύω ἠώς ὁ ὁ φαίνω ἀεί κύριος κατά ὁ αἴσθησις . Πρῶτος αἰτιάομαι οὗτος ὁ ὑπόθεσις ὁ μή πᾶς γεννάω ἐκ ἀλλήλων · ὁ γάρ γῆ κατά αὐτός οὔτε ἐκ ἄλλος γίγνομαι οὔτε αὐτός εἰς ἄλλος μεταβάλλω . εἶπον δέ οὗτος ἐκ ἀνάγκη λέγω αὐτός ὡς ἕπω ὁ ὁ τρίγωνος ὑπόθεσις ἐπάγω καί λέγω3 · καί γάρ αὐτόθεν λέγω καί ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι ὁ μή μεταβάλλω ὁ γῆ . διχῶς οὖν αἰτιάομαι οὗτος καί ἀπό ὁ λόγος ὡς οὐ εὔλογος εἰμί σύστοιχος εἰμί ὁ τέσσαρες εἷς μόνος ἐκ αὐτός ἄμοιρος γίγνομαι ὁ τοιοῦτος μεταβολεύς καί ἀπό ὁ αἴσθησις δέ , διότι ὁμοίως ἅπας φαίνω μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων , ὡς καί αὐτός ὁ Πλάτος ἐν ἐκεῖνος εἶπον · " πρῶτος μέν , ὅς δή νῦν ὕδωρ ὀνομάζω , πήγνυμι , ὡς δοκέω , λίθος καί γῆ γίγνομαι ὁράω , τήκω δέ καί διακρίνω αὖος αὐτός οὗτος πνεῦμα καί ἀήρ , συγκαίω δέ ἀήρ πῦρ ” · εἶτα καί ἀνάπαλιν ὁ αὐτός εἶπον ἐπάγω “ κύκλος τε οὗτος διαδίδωμι εἰς ἀλλήλων , ὡς φαίνω , ὁ γένεσις εὐήθης οὖν δοκέω διά ἀναπόδεικτος ἀρχή ὑπόθεσις ὁ ἐν ὁ αἰσθητός ἐνάργεια βιάζομαι , ὅσπερ συμβαίνω οὗτος φημί · περί ὁ φαίνω γάρ λέγω οὐ ὁμολογέω λέγω ὁ φαίνω . οὗτος δέ αἴτιος φημί εἰμί ὁ μή καλῶς λαμβάνω ὁ πρῶτος ὁ αἰσθητής ἀρχή · ἐσθίω γάρ ὁμογενής εἰμί ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι , ὥστε ὁ μέν αἰσθητής αἰσθος - ὁ , ὁ δέ ἀίδιος ἀίδιος , ὁ δέ φθαρτός φθαρτός εἰμί ὁ ἀρχή . ὁ δέ ἴσως προστίθημι , ὅτι οὖον πάντως ὁ αἰσθητής αἰσθητός ἀνάγκη ὁ ἀρχή εἰμί · ὁ γάρ ὕλη ἀρχή ὁ αἰσθητής εἰμί διαφεύγω ὁ αἴσθησις . οὗτος δέ , φημί , βούλομαι πᾶς πρός ὁρίζω δόξα ἀνάγω , ὡς μέν Ἀλέξανδρος λέγω , εἰς ἀίδιος ἀρχή , ὡς ὁ μέν ἀριθμός εἰς ὁ μόνος , ὁ δέ σῶμα εἰς ὁ ἐπίπεδος . οὐ λαμβάνω ὁ ἴδιος ἀρχή . μήποτε δέ ὁρίζω δόξα ὁ ὁρίζω ὑπό αὐτός ὑπόνοια ὁ ἀρχή λέγω ὁ μαθηματικός · δηλόω δέ ἐφεξῆς εἶπον , ὅτι διά ὁ οὗτος φίλιος — ὁ ὁ μάθημα λέγω — ἔοικα ὁ ὁ θέσις ἐν ὁ λόγος διαφυλάσσω . θέσις δέ εἰμί παράδοξος καί ἀναπόδεικτος ὑπόληψις , ὡς ὁ πᾶς ἀληθεύω ὁ ὁστισοῦν λέγω · οὗτος δέ , φημί , πᾶς ὁ συμβαίνω ἄτοπος ὁ λόγος ὑπομένω καί δέχομαι , ὥσπερ καί ὁ ὁ λέγω αὐτός ψεύδω ἀληθεύω , διά ὁ πάνυ θαρσέω ὡς ἀληθής ὁ ἑαυτοῦ ἀρχή καί πᾶς ἄτοπος νομίζω ἄτοπος ὁ μή φυλάσσω οὗτος . καίτοι ἐσθίω , φημί , τις ὁ | ὑποτίθημι ἀρχή , ὁ μή ἐναργής δηλονότι , ἐκ ὁ ἀποβαίνω κρίνω , μάλιστα δέ ἐκ ὁ τέλος εἰς ὅς βλέπω ὁ ἀρχή · τέλος δέ ὁ μέν ποιητικός ἐπιστήμη ὁ ἔργον , τουτέστι ὁ ἀποτέλεσμα , οἷος ὑφαντικός ὁ ἱμάτιον . εἰμί γάρ λέγω τις ὑπόκειμαι καί ὕλη καί ἀρχή ὡς ὑλικός ὁ ὑφαντικός εἰμί ὁ χαλκός , ἐλέγχω ὁ ἱμάτιον δείκνυμι οὐ ἐκ χαλκός ἀλλά ἐκ ἔριον γίγνομαι . ὥσπερ δέ ὁ ποιητικός τέλος ὁ ἔργον , οὗτος ὁ θεωρητικός μέν ἁπλόος ὁ ἁπλόος ἀλήθεια , ὁ δέ φυσικός ὁ ἐν ὁ φαίνω κατά ὁ αἴσθησις ὁ κύριος καί κατορθόω ἀλήθεια . πρός οὗτος τοίνυν ὁ ἔνστασις ὁ Πρόκλος φημί , ὅτι ἐγώ αὐτός ἐναντίος λεκτέος , ὡς ὁ μεταβάλλω ὁ γῆ καί ὁ ἀκίνητος κινέω οὐ ἕπω ὁ φαίνω · οὐδαμοῦ γάρ εἰμί ὁράω γῆ εἰς ὁ ἄλλος μεταβάλλω , ἀλλά ὁ μέν γήϊνος μεταβάλλω , κατά ὅσος ἀήρ ἢ ὕδωρ ἀναπίμπλημι , γῆ δέ πᾶς αμετάβλητος εἰμί , ὅταν εἰμί γῆ μόνος , οἷος τέφρα γίγνομαι καί κόνις . ἐν γοῦν ὁ μεταλλεία ὁ μέν ὑγρός δαπανάω ὅλος , μένω δέ ἀπαθής ὁ τεφρώδης , οὐ ὅτι πάντῃ ἀπαθής ὑπό ὁ ἄλλος ὁ γῆ · διαιρέω γάρ ὑπό αὐτός ἐμπίπτω · ὁ δέ μέρος αὐτός μένω , ἠώς ἄν πάλιν ἀλλήλων ἐντυγχάνω ποιέω πάλιν ἐκ ἑαυτοῦ ἐν . εἰμί δέ διά ὁ ποιότης λέγω τις ὁ γῆ μεταβάλλω εἰς ὁ ἄλλος ψυχρός εἰμί καί ξηρός , ταχύς εἄν ὁ γῆ μεταβάλλω εἰς πῦρ ἤ2 ὁ ὕδωρ · καίτοι ὁ μέν ὕδωρ ὅλος ὁράω φλογόω , γῆ δέ κατά ἑαυτοῦ εἰμί οὖον φλογόω . καί ὁ μέν οὐρανός , φημί , οὔτε διαιρετός , οὔτε μεταβλητός , ὁ δέ γῆ πρέσβυς εἰμί ὁ ἐντός οὐρανός διαιρετός μέν οὖον μεταβλητός δέ , ὁ δέ μέσος καί διαιρέω καί μεταβάλλω . οὗτος καί ὁ φιλόσοφος Πρόκλος λέγω , ἵνα καί ὁ πρέπω ὁ πρός ὁ ἄλλος συστοιχία καί ὁ γῆ φυλάσσω καί ὁ δήω ὁ ἐκ ὁ αὐτός ὕλη εἰμί μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων ὁ ὕλη ὁ μεταβολή ὑπομένω , ὅσπερ καί ὁ Πλάτων αὐτός μαρτυρέω λέγω “ δέχομαι τε γάρ ἀεί πᾶς καί μορφή οὐδείς ποτέ οὐδείς ὁ εἰσοράω ] ὁ ὅμοιος λαμβάνω οὐδαμῇ οὐδαμῶς · ἐκμαγεῖον γάρ φύσις πᾶς κεῖμαι κινέω τε καί διασχηματίζω ὑπό ὁ εἰσέρχομαι , φαίνω δέ διά ἐκεῖνος ἄλλοτε ἀλλοῖος . ὁ δέ εἴσειμι καί ἔξειμι ὁ εἰμί ἀεί μίμημα τυπόω ἀπό αὐτός τρόπος τις δύσφραστος ” . καί ὅτι οὐδέ ἐκεῖνος χρή κατανωτίζομαι ὁ πρό ὀλίγος παρατίθημι , ἐν ὅς πῇ μέν καί ὁ γῆ ἐκ ὁ ἄλλος γίγνομαι φημί ὁ Πλάτος , πῇ δέ ἀμετάβλητος εἰμί · καί ἵνα μήτε ὁ Πλάτων αὐτός πρός ἑαυτοῦ διαφωνέω δοκέω μήτε Αριστοτέλης πρός Πλάτων , ῥητέος ὁ πρό ὀλίγος εἴρω , ὅτι ὡς μέν ἐκ ὁ αὐτός ὕλη ὁ πρῶτος καί ὁ γῆ εἰμί μεταβάλλω αὐτός εἰς ὁ ἄλλος καί ἐκ I ὁ ἄλλος φημί , ὡς δέ ἐκ προσεχής ὁ ἰσοσκελής εἰμί τρίγωνος ἀμετάβλητος . καί γάρ , ἠώς μέν ὁ τρίγωνος φυλάσσω ὁ ἑαυτοῦ ἰδιότης , οὔτε ὁ γῆ ἐκ ὁ ἡμιτρίγωνος οὔτε ὁ ἄλλος ἐκ ὁ ἰσοσκελής γίγνομαι ἄν , ὅταν δέ αὐτός ὁ τρίγωνος καταθραύω πάλιν συνίστημι καί σχηματίζω , τότε ὁ πρότερος ἰσοσκελής ἢ ὅλος ἢ μέρος αὐτοτρίγωνον γίγνομαι , ἐνταῦθα καί ὁ γῆ ὁ ἐκ ὁ ἄλλος καί ὁ ἄλλος ἐκ ὁ γῆ γένεσις καταφαίνω , εἴπερ ὁ ἀνάλυσις ὁ τρίγωνος μέχρι ὁ ὕλη γία - νω . εἰμί γάρ μή οὗτος , μάταιος ὁ περί ὁ ὕλη ὁ πάντῃ αμόρφωτος καί ὁ πᾶς μορφή δέχομαι λόγος . p . 306a17 συμβαίνω δέ αὐτός μάλιστα ὁ γῆ εἰμί στοιχεῖον ἠώς ὁ ἀδιάλυτος εἰς ἄλλος σῶμα . Δεύτερος ἐπιχείρημα οὗτος εἰς ἄτοπος ἀπάγω ὁ ὁ γῆ μάλιστα εἰμί στοιχεῖον ἢ καί μόνος , καίτοι χείρων ὁ ἄλλος δοκέω . ὅτι δέ οὗτος ἕπω , δείκνυμι οὕτως · εἰμί ὁ γῆ · ἀδιάλυτος εἰς ἄλλος σῶμα καί μένω ὁ αὐτός , ὁ δέ μή διαλύω εἰς ἄλλος ἄφθαρτος , ὁ δέ ἄφθαρτος πρῶτος , ὁ δέ πρῶτος ὁ ἄλλος στοιχεῖον μᾶλλον , ὁ γῆ αὐτός στοιχεῖον . ἀδιάλυτος δέ εἰς ἄλλος σῶμα εἶπον , ὅτι διαλύω μέν λέγω ὁ γῆ ἀλλά εἰς ὁ τρίγωνος , ἐκ ὅς συνίστημι , οὖον μήv γίγνομαι γε ἐκ ἐκεῖνος ὁ τρίγωνος ἄλλος τίς σῶμα ἀλλά γῆ πάλιν . οὗτος μέν ὁ Αλέ - ξανδρος ἐξηγέομαι σύντομος ὁ αἴτιος ὁ λόγος παρέρχομαι · διά τίς γάρ μόνος ὁ γῆ ἀδιάλυτος εἰς ἄλλος σῶμα ; καίτοι καί ὁ ἄλλος σχῆμα εἰς ἐπίπεδος διαλύω , ὥσπερ ὁ κύβος . διά τίς δέ , εἰμί ἀδιάλυτος εἰς ἄλλος σῶμα , ἄφθαρτος ; καίτοι διαλύω εἰς ὁ ἐπίπεδος φθείρω . ἀλλά ἔοικα οὗτος αἰτιάομαι , ὅσπερ ὁ Ἀλέξανδρος σύντομος δηλόω διά ὁ “ οὖον μήv γίγνομαι ἐκ ἐκεῖνος ὁ τρίγωνος ἄλλος τίς σῶμα ἀλλά γῆ . ” ὁ μέν γάρ τρεῖς ἕκαστος διαλύω εἰς τρίγωνος , ἐκ ὅς καί ὁ ἄλλος δύο συντίθημι , καί διά οὗτος εἰς ἄλλος σῶμα διαλύω λέγω ἐκεῖνος ὁ σῶμα ὁ ἐκ ὁ τρίγωνος ὅς διαλύω συντίθημι , καί διά οὗτος σύνθετος πως εἰμί καί ἐκ ἐκεῖνος ὁ σῶμα , ὅς στοιχεῖον εἰμί ὁ ἐν αὐτός ἐπίπεδος . ὁ δέ γῆ ἄν διαλύω εἰς ἐπίπεδος , ἀλλά οὖν οὐ ἄλλος σῶμα ἐπίπεδος · καί διά οὗτος οὗτος ἄφθαρτος εἶπον , ὅτι μένω ὁ ὁ γῆ ἐπίπεδος μή γίγνομαι ἄλλος τίς σῶμα , ἀλλά τρόπος τις γῆ εἰμί καί ἀπό γῆ εἰς γῆ ματαβαλλοειντα , ὁ δέ φθείρω εἰς ἄλλος τίς μεταβάλλω . εἰμί οὖν ὁ ἄφθαρτος καί ὁ μή σύγκειμαι μηδέ διαλύω εἰς ἄλλος σῶμα , ἐκ ὅς καί συντίθημι , στοιχεῖον ἴδιος , ὁ γῆ ἄν εἰμί μάλιστα στοιχεῖον . καίτοι εἰμί στοιχεῖον εἰμί ἐκ ὅς ὁ ἄλλος γίγνομαι καί εἰς ὅς ἀναλύω , οὗτος ἄν εἰμί κακός στοιχεῖον . καί πρός οὗτος | δή ὁ ἔνστασις ὁ φιλόσοφος Πρόκλος ὑπαντάω ἐνδίδωμι ὁ πάντῃ ἀμετάβλητος εἰμί ὁ γῆ εἰς ὁ ἄλλος τρεῖς σῶμα καί λέγω , ὅτι καί ὁ Πλάτος διά οὗτος πρῶτος αὐτός προσφωνέω καί πρέσβυς ὁ ἐντός οὐρανός ὡς ἀμετάβλητος εἰς ὁ ἄλλος , καί εἰμί ὁ ἄλλος πλήρωμα ὁ γῆ ἐν ὁ κόλπος αὐτός ἑδράζω , ὁ ὕδωρ , ὁ ἀήρ , ὁ ἐν ὁ ὑπό σελήνη πῦρ , αὐτός δέ οὗτος ὁ διαιρέω πως ὑπό ὁ ἄλλος ποιέω αὐτός εἷς τίς ὁ στοιχεῖον εἰμί . εἰμί γάρ καί ὁ διαίρεσις πάθος ὁ συνέχεια ἀφανίζω · εἰμί δέ πάσχω καί αὐτός ὑπό ὁ ἄλλος διαιρέω καί ποιέω εἰς αὐτός πιλέω καί θλίβω καί οὗτος καταθραύω , εἰκότως ἀντιδιαιρέω πρός ἐκεῖνος , ὑπό ὅς τε πάσχω καί εἰς ὁ ποιέω κατά ὁ αὐτός πως πάθος · διαίρεσις γάρ ἑκάτερος , εἰμί καί ἄλλως μέν διαιρέω ὁ λεπτός ὁ ὀξύτης , ὡς ἐν ὁ τέχνη πρίων καί τρύπανον καί σμίλη , ἄλλως δέ ὁ παχύς συμπιλέω καί θλίβω , ὡς ὑπέρα καί δοῖδυξ . οὗτος μέν ὁ φιλόσοφος . μήποτε δέ , ὡς καί πρότερος εἶπον , εἰμί καί μή εὐθύς ὁ γῆ μεταβάλλω εἰς ὁ ἄλλος , ἀλλά ὁ εἰς ὁ κοινός ὕλη καί αὐτός ἀνάλυσις καί ὁ γῆ ἐκ ὁ ἄλλος καί ὁ ἄλλος ἐκ ὁ γῆ ποιέω γίγνομαι . καί ὁράω , ὅπως οὗτος συμφωνέω ὁ γίγνομαι . ἄν γάρ ὁ 77 ; καί δράω εἰς ὁ ἄλλος καί πάσχω ὑπό αὐτός , ἀλλά χρόνος καί μόγις · οὖον γάρ οὕτως ὑπό πυρός ὁ 775 πάσχω , ὡς ἀήρ καί ὕδωρ , ἀλλά οὐδέ ὑπό ὕδωρ ἢ ἀήρ , ὡς ὁ ἄλλος . ἀλλά οὐδέ κατά τόπος οὕτως εὐκόλως εἴκω ὁ κινέω , ὡς ὁ ἄλλος · ἐσθίω γάρ ὁ εἰμί περί ὁ κέντρον ὁ πᾶς οὐσιόω μήτε κατά οὐσία εὐκίνητος εἰμί μήτε κατά ἐνὲρ - γειαν . ὁ δέ πρέσβυς εἰμί ὁ γῆ ὁ ἐντός οὐρανός ὁ μέν Πλάτων οὐ εἶπον ὁ αἴτιος , ὁ δέ Τίμαιος αὐτός ἐν ὁ σύγγραμμα , ὅσπερ ὁ Πλάτων παρέχω , οὕτως γράφω περί ὁ γῆ · ἴς πρέσβυς δέ εἰμί ὁ ἐντός οὐρανός σῶμα . οὐδέ ποτός ὕδωρ γεννάω δίχα γῆ , οὐδέ μείς ὅς ἀήρ Χωρὶς ὑγρός , πῦρ τε ἤρεμος ὑγρός καί Ὕλας , ὅς ἐξάπτω , οὐ εἄν διαμένω · ὥστε ῥίζα πᾶς καί βάσις ὁ ἄλλος ὅς γῆ . ” ἐν δέ ὁ κόλπος ὁ γῆ ἀήρ ἥδρασται καί πῦρ , οὖον ὁ καθαρός ἀλλά ὁ λιμνάζω . καί ὁ γε ἄκρος ὁ γῆ ἐν ὁ Φαίδων ὁ Πλάτος ἐξυμνέω ὡς μέχρι ὁ αἰθήρ ἀνατείνω πολύς ὁ μυθικός , οἴομαι , καί αἰνιγματώδης χράω · καί γάρ μῦθος καλέω ὁ περί αὐτός λόγος . ‘Ο δέ Ἀλέξανδρος καί ἴδιος ἔνστασις ἐπάγω ὁ εἰς ἐπίπεδος λέγω διαλύω ὁ γῆ καί μή μεταβάλλω εἰς ἄλλος σῶμα . εἰμί γάρ σῶμα εἰμί , φημί , ὁ γῆ καί τόπος κατέχω διαλύω εἰς ἐπίπεδος τρίγωνος καί μή μεταβάλλω εἰς ἄλλος τίς σῶμα , εἰμί κενός ὁ τόπος , ὅς ὁ διαλύω γῆ κατέχω , ὥστε , εἰμί μή εἰμί κενός κατά αὐτός , οὐδέ ὅλως ἄν ὁ γῆ εἰς ὁ στοιχεῖον διαλύω . δύναμαι | δέ κοινός οὗτος ὁ ἀπορία εἰμί · καί γάρ ὁ ἄλλος στοιχεῖον διαλύω ὁ τρίγωνος οὐ ἀμέσως εἰς ἄλλος σῶμα συμπήγνυμι φημί , ἀλλά μένω τις χρόνος διαλύω . καί εἰμί μέν μαθηματικός ὁ τρίγωνος λέγω , ἔχω λόγος ὁ ἔνστασις , ἰάομαι δέ φυσικός αὐτός λέγω καί βάθος ἔχω , δῆλος , ὅτι καί αὐτός τόπος κατέχω διαλύω καί ὁ ἴσος ἅμα πᾶς ἐκεῖνος , ὅς σύγκειμαι κατέχω . οὗτος δέ ὁ ἔνστασις ὁ Ἀριστοτέλης τέταρτος ἐπάγω . p . 306 a 20 ἀλλά μήv οὐδέ ἐν ὁ διαλύω ἕως ὁ διά ὁ ἐκ ἄνισος ὁ πλῆθος συνίστημι τρίγωνος . πρός ὁ περί ὁ γῆ εἴρω ὁ ἐκ ἐπίπεδος λέγω ὁ σῶμα ὑπαντάω νῦν πρός ὁ περί ὁ ἄλλος τρεῖς στοιχεῖον ἐνίστημι ἐπί μέν ὁ γῆ ὁ μή μεταβάλλω εἰς ὁ ἄλλος καί ἐκ ὁ ἄλλος αἰτιάομαι , ἐπί δέ ὁ τρεῖς μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων λέγω ἄτοπος ἐπάγω ὁ ἐκ ἄνισος ὁ ἀριθμός τρίγωνος σύγκειμαι αὐτός ὁ τε ἰσόπλευρος καί ἐκ ὅς ὁ ἰσόπλευρος σύγκειμαι συμβαίνω ἐν ὁ γίγνομαι ἐκ ὕδωρ ἀήρ ὁ ἐκ ἀήρ ὕδωρ παραιωρέω τις τρίγωνος . εἰμί γάρ ὁ μέν ὕδωρ ἐκ εἴκοσι τρίγωνος ἰσόπλευρος εἰμί , ὁ δέ ἀήρ ἐκ ὀκτώ , ἐάν ἐκ ὕδωρ διαλύω ἀήρ γίγνομαι , εἷς ὑδάτιον σῶμα εἰς εἴκοσι τρίγωνος διαλύω δύο γίγνομαι ἀήρ καί ὁ τέσσαρες τρίγωνος παραιωρέω , ὡς εἄν εἶπον τις , μάτην · κἀν ἐκ ἀήρ ὕδωρ γίγνομαι , τρεῖς ἀήρ διαλύω σῶμα εἰς εἷς ὕδωρ σύστασις τέσσαρες πάλιν πλεονάζω . “ οὖον γάρ δή , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ἅμα ἐκ ἀήρ ὕδωρ τε καί πῦρ εἰμί , ὡς ὁ τέσσαρες τρίγωνος πῦρ ποιέω , ὡς ἐν ὁ Τίμαιος λέγω · μεταβάλλω μέν γάρ εἰς ὕδωρ ἀήρ ψυχρουοινος τε καί πυκνόω , οὖον δύναμαι δέ οὗτος ὁ αἰτία εἰμί καί ὅς · πυρός γεννητικός . εἰμί δέ πῶς οὐ ἄτοπος ὁ λέγω ἐκ ἀνάγκη , ὅταν ἐκ ἀήρ ὕδωρ γίγνομαι , ὀφείλω πάντως καί πῦρ γίγνομαι οὗτος μέν ὁ Ἀλέξανδρος . ὁ δέ Πλάτος , εἰμί τίς συνίημι , ὕδωρ μέν καί πῦρ ἅμα οὖον λέγω γίγνομαι ἐκ ὁ ἀήρ , ἀλλά ἐκ εἷς μέρος ἀήρ διαλύω δύο γίγνομαι σῶμα πῦρ , ἐκ ὕδωρ δέ εἷς μέν πυρός σῶμα , δύο δέ ἀήρ , ὁ πυρός καί ἐξαερόω ὁ ὕδωρ καί εἰς πῦρ μεταβάλλω . αὐτός μέντοι οὗτος ὁ μένω τις χρόνος τις ὁ τρίγωνος ἀπαιωρέω σαφῶς δίδωμι ἐπί ὁ γῆ λέγω , ὅτι διαλύω φέρω , “ μέχρι περ αὐτός πῇ συντυγχάνω ὁ μέρος αὐτός ἑαυτοῦ γῆ γίγνομαι ” . καί τίς οὗτος ἄτοπος , ὅτε καί ὁ ὑπό ἐγώ λέγω στοιχεῖον διαλύω ὁ σύνθετος πολλάκις μένω κατά ἑαυτοῦ , ἠώς ἄν πάλιν συναρμόζω . Οὖ δέ φιλόσοφος Πρόκλος ἐπί μέν ὁ ὁ ὕδωρ εἰς ἀήρ ἀνάλυσις , ἐπεί πῦρ ὁ ἀναλύω εἰμί , δύο φημί ἀήρ γίγνομαι μέρος καί εἷς πῦρ , ὅταν δέ ἐναντίος ἐκ ἀήρ | ὕδωρ γίγνομαι , τρεῖς ἀήρ μέρος ἀναλύω ὁ περιλείπομαι τέσσαρες τρίγωνος ὑπό ὁ αὐτός αἴτιος ὁ πιλητικός μετά δύο μέρος ἀήρ συγκρίνω καί αὐτός εἷς μέρος ὕδωρ ποιέω . θαυμαστός δέ , φημί οὐδείς καί αμόρφωτος τις φέρω · ἐν γάρ πᾶς μεταβολή εἰμί τίς ἀνείδεος μέχρι τις συγχωρητέον , κρατέω δέ εἶδος τις χωρέω εἰς ὁ ὁ κρατέω φύσις · καί γάρ καί ἐγώ ἄν ὁμολο - γηθέω ἐν ὁ ὁ κατά ἐγώ στοιχεῖον μεταβολή μένω τις μέρος πολλάκις ἡμιγενής . p . 306a23 ἔτι δέ ἀνάγκη ὁ οὗτος λέγω ἠώς ὁ οὐ ἐκ σῶμα εἰμί γίγνομαι . τέταρτος ἄτοπος ἐπάγω ὁ σῶμα ποιέω γένεσις ὁ ἁπλόος σῶμα ἀλλά οὐ ὁ τις . εἰμί δέ σῶμα ἐπί σῶμα γίγνομαι , δείκνυμι πρότερος , ὅτι ἀνάγκη κενός ἀφορίζω εἰμί , ὅσπερ οὐδέ οὗτος βούλομαι · ὁ γάρ σῶμα , εἰμί γίγνομαι , ἐκ ἀσώματος γίγνομαι · δεῖ ἄρα χώρα εἰμί κενός ὁ δείκνυμι ὁ γίγνομαι σῶμα . εἰμί οὖν ἐκ ἐπίπεδος λέγω γίγνομαι σῶμα , οὐ ἐκ σῶμα εἰμί ὁ γίγνομαι · ὁ γάρ ἐπίπεδος μῆκος καί πλάτος μόνος ἔχω . πρός οὗτος λέγω ὁ Πρόκλος , ὅτι ὁ φυσικός ἐπίπεδος οὐ εἰμί ἀβαθής · εἰμί γάρ ὁ σῶμα ὁ λευκότης ὁ εἰς ἑαυτοῦ ἐμπίπτω διίστημι , πολύς μᾶλλον ὁ περιέχω αὐτός ἐπίπεδος · εἰμί δέ ἔχω βάθος , οὐκέτι ἐκ ἀσώματος ὁ ὁ σῶμα γένεσις , ἀλλά ἐκ εὔνους σῶμα ὁ σύνθετος . p . 306a26 πρός δέ οὗτος ἀνάγκη μή πᾶς σῶμα ἠώς ὅς οὐ ἅπας σῶμα διαιρετός . Πέμπτος ἐπιχείρημα οὗτος καί ἤδη πως προερέω . οὗτος δέ ὁ ἐπιχείρημα κοινῶς πρός ὁ σχηματίζω ὁ πρῶτος σῶμα λέγω εἴτε ἐκ ἐπίπεδος εἴτε ὡς Δημόκριτος · ἀπάγω δέ εἰς ἕτερος ὁ δύο ἄτοπος · ὁ γάρ σχῆμα διορίζω ὁ οὐσία ὁ στοιχεῖον , οἷος πυραμίς ὁ πῦρ καί ὀκτάεδρος ὁ ἀήρ καί ὁ ἄλλος , ὡς εἴρω , ἢ ἢ ἀδιαίρετος λέγω αὐτός ἀναγκάζω μή πᾶς σῶμα διαιρετός λέγω καί μάχομαι ὁ μαθηματικός ἐπιστήμη ὁ ἐναντίος αὐτός λέγω · ἐκῖναι μέν γάρ καί ὁ νοητός σῶμα ὁ ὑπόκειμαι αὐτός — νοητός γάρ ἐκ ἀφαίρεσις αἰσθητής γίγνομαι — διαιρετός λαμβάνω , οὗτος δέ οὐδέ ὁ αἰσθητός . καί οὗτος μέν ἀκολουθέω ὁ ἄτοπος αὐτός , ἐάν ἀδιαίρετος ὁ σχῆμα λέγω , ὁ μάχομαι ὁ ἀκριβής ἐπιστήμη · εἰμί δέ διά ὁ οὗτος φεύγω διαιρέω λέγω αὐτός , ὁ πυραμίς ἢ ὁ σφαῖρα — ἐπεί σφαῖρα ὁ πῦρ ὁ περί Δημόκριτος λέγω — διαιρέω πως , τουτέστι κατ·ά τις τρόπος τρόπος διαιρέω , ὁ μέν πυραμίς παράλληλος ὁ βάσις ἐπίπεδος , ὁ δέ σφαῖρα ὥστε πανταχόθεν ἴσος περιαιρέω , ὁ μέν πρός ὁ κέντρον μένω σφαῖρα καί ὁ πρός ὁ κορυφή πυραμίς , ὁ δέ λείπω οὔτε ὁ ὁ σφαῖρα σφαῖρα εἰμί οὔτε ὁ ὁ πυραμίς πυραμίς . ἀλλά , εἰμί οὗτος , δύο ἄτοπος ἀκολουθέω · καί γάρ ὁ ὁ πυρός μέρος οὐ εἰμί πῦρ · ἵημι γάρ πυραμίς ὁ ἕτερος οὔτε σφαῖρα οὗτος δέ ἄτοπος · παρά γάρ ὁ φαίνω · ὁ γάρ ὁ πυρός μέρος ὁράω πῦρ . καί ἔτι μέντοι , εἰμί πᾶς σῶμα ἢ στοιχεῖον ἢ ἐκ στος - χέω εἰμί , ὁ δέ ὁ πυραμίς μέρος οὐ εἰμί ἐκ στοιχεῖον σῶμα εἰμί , στοιχεῖον ἄρα εἰμί καί ὁ πυραμίς ἁπλόος μέρος γε αὐτός εἰμί , ὥστε καί στοιχειώδης ὁ πρῶτος στοιχεῖον καί πρότερος ἐκεῖνος . ὁ οὖν οὗτος ἀνάγκη ὑπομένω ὁ ἄτοπος ὁ σχηματίζω λόγος ὁ πρῶτος σῶμα ἤ , ὅσπερ εἴρω πρότερος , ὁ μή πᾶς σῶμα διαιρετός ποιέω . ἀσφαλῶς δέ εἶπον ὁ πυραμίς πως διαιρέω · δύναμαι γάρ καί εἰς πυραμίς διαιρέω , ἐάν ἐπίπεδος διά ὁ κορυφή τέμνω · δῆλος δέ , ὅτι οὗτος ὁ τομή οὖον φυλάσσω ἰσόπλευρος ὁ ὁ πυραμίς τρίγωνος . πρός οὗτος δέ ὁ Πρόκλος ὑπαντάω μέμφομαι ὁ πυραμίς ὁ πῦρ ποιέω καί μή Μένων ἐπί ὁ πλατωνικός ὑπόθεσις , ὁ πυραμίς σπέρμα πυρός λέγω ὁ Πλάτων ἀλλά οὐ πῦρ · ὁ γάρ πῦρ ἄθροισμα πυραμίς διά μικρότης ἀόρατος κατά εἷς , οὐδέ ἠώς ἄν εἰς πῦρ διαιρέω ὁ πῦρ , εἰς πυραμίς διαιρέω , ὁ δέ εἷς πυραμίς οὐκέτι πῦρ , ἀλλά στοιχεῖον πῦρ , ἀόρατος εἰμί διά μικρότης . ἐάν οὖν οὗτος διαιρέω , ὁ μέρος αὐτός οὔτε στοιχεῖον οὔτε ἐκ στοιχεῖον , εἴπερ μή εἰς πυραμίς ἢ εἰς ὁ ἐπίπεδος διαιρέω . καί τίς θαυμαστός εἰμί τίς ἄτακτος ἐν ὁ ὅδε σῶμα ; καί γάρ καί ἐν ὁ κατά ἐγώ ὁ στοιχεῖον μεταβολή , εἶπον εἄν ὁ Πρόκλος , γίγνομαι τις διαφορά , ὅστις καί ὁ λοιμώδης κατάστημα ποιέω ὅλος ὁ γένος εἰς ὁ παρά φύσις ἐκτρέπω ὁ στοιχεῖον . “ τίς δέ καί ἀδύνατος , φημί , ὁ τμῆμα οὗτος πιέζω καί ὑπό ὁ περιέχω εἰδοποιέω μορφόω πάλιν εἰς πυραμίς ἢ ἄλλος τίς ὁ στοιχεῖον ἐξομοιόω ὁ περιέχω αὐτός καί θλίβω ἀλλά , εἰμί οὗτος , τίς χρεία ὁ εἰς ὁ ἐπίπεδος διάλυσις , καί μή ὁ περιέχω σῶμα ὑπό ὁ περιέχω μεταβάλλω ; μήποτε οὖν ὁ εἷς πυραμίς , ὅταν βιάζομαι , ταχύς εἰς ὁ ἐπίπεδος διαλύω , εἴπερ συνίστημι τέμνω , εἰμί δέ καί διαιρέω ὁ αὐτός ἢ ἐπίπεδος , ἐπεί καί οὗτος φθαρτός ὁ διαιρετός εἰμί εἰμί , ὕλη πάλιν ἄλλος γίγνομαι ἢ μετά ἀλλήλων ἢ μετά ἄλλος συμφύω ὁ διαιρέω μέρος . p . 306 b 3 ὅλος δέ ὁ πειράω ὁ ἀπολάω σῶμα σχηματίζω ἠώς ἰός διά ὁ πλείων ὁ στοιχεῖον ποιέω . καί ὁ ἕκτος ἐπιχείρημα πρός ὁ εἴρω σχῆμα ὁ στοιχεῖον ἵστημι δείκνυμι , ὅτι , εἴπερ ὁ εἴρω σχῆμα σχηματίζω ὁ στοιχεῖον , ἀνάγκη κενός εἰμί , ὅσπερ οὐδέ ὁ ὁ ἐπίπεδος λέγω βούλομαι . δείκνυμι δέ αὐτός ἐκ ὁ τις σχῆμα ὀλίγος καί ἐν ὁ ἐπίπεδος καί ἐν ὁ στερεός συμπληρόω δύναμαι ὁ περί εἷς σημεῖον τόπος , ὡς μηδείς καταλείπω διάκενος , ἐν μέν ὁ ἐπίπεδος τρίγωνος καί τετράγωνος καί ἑξάγωνος ὁ ισόπλευρος τε καί ἰσογώνιος , τρίγωνος μέν ἕξ , τετράγωνος δέ τέσσαρες , ἑξάγωνος δέ τρεῖς , ἐν δέ ὁ στερεός δύο μόνος συμπληρόω ὁ περί εἷς σημεῖον τόπος ὅς τε πυραμίς καί ὁ κύβος , ὅς ὁ μέν ὁ πυρός ὁ δέ ὁ γῆ στοιχεῖον , καί πυραμίς μέν δώδεκα συμπληρόω , κύβος δέ ὀκτώ . εἰμί οὖν ὁ ἄλλος στοιχεῖον ὁ τε ὀκτάεδρος καί ὁ εἰκοσάεδρος μή συμπληρόω ὁ τόπος , ἀνάγκη κενός εἰμί μεταξύ καί ἐν ὁ ἀήρ καί ἐν ὁ ὕδωρ , μόνος δέ ὁ πῦρ καί ὁ γῆ μή ἔχω μεταξύ κενός ὁ ἀναίσθητος ἐκεῖνος διά μικρότης πυραμίς καί κύβος , ἐκ ὅς συντι - τίθημι ὁ αἰσθητός γίγνομαι πῦρ καί γῆ , συμπληρόω δύναμαι ὁ τότος . ἀλλά οὐδέ ἀλλήλων παρατίθημι συμπληρόω ὁ τόπος , οἷος κύβος εἰκοσάεδρος ἢ ὀκτάεδρος ἢ πυραμίς . ἐκ οὗτος δέ σύγκειμαι ὁ κόσμος · κενός ἄρα ὁ κόσμος ἐναπολείπω . ὅτι δέ μόνος ὁ εἴρω ἄκημα ισόπλευρος τε καί ἰσογώνιος ἐν τε ἐπίπεδος καί στερεός ὁ περί εἷς ’ . σημεῖον τόπος συμπληρόω , ὡς μήτε κενός τίς καταλείπω δύναμαι ἄλλος τίς δέχομαι σχῆμα παρά ὁ προυπάρχω ἐν ὁ τόπος μήτε ὑπερέχω ὁ τόπος ὁ σχῆμα , ἀλλά ἀεί ὁ ὑπολείπω διάστημα ὅμοιος σχῆμα καταπυκνόω καί ἀναπληρόω , δείκνυμι δύο τίνω προλαμβάνω , εἷς μέν , ὅτι , ἐάν ἀπό ὅς αὐτός σημεῖον διάζομαι ὁσαιδήποτε εὐθύς ἐπί ἑκάτερος ὁ σημεῖον , ὁ πρός ὁ σημεῖον γωνία πᾶς τέσσαρες ὀρθός Ἴσαι εἰμί · οὗτος δέ δείκνυμι ἐκ ὁ τρισκαιδέκατος θεώρημα ὁ πρῶτος ὁ στοιχεῖον , ὅς ὁ πρότασις τοιοῦτος εἰμί · ὡς ἄν εὐθύς ἐπί εὐθύς ἵστημι γωνία ποιέω , ἤτοι δύο ὀρθός ἢ δύο ὀρθός ἴσος ποιέω · δῆλος γάρ , ὅτι ὁ ἐφίστημι εὐθύς ἐκβάλλω καί ὁ κατά κορυφή γωνία ἢ δύο ὀρθός ὁ δύο ὀρθός Ἴσαι εἰμί , καί ὅσος εἄν ἄλλος ὦ διά ὁ αὐτός σημεῖον διάζομαι εὐθύς , ὁ τέσσαρες ὀρθός γωνία οὐδείς προστίθημι . οὗτος τε οὖν προληπτέον , καί ὅτι πᾶς πολύγωνος ὁ γωνία τοσοῦτος ὀρθός ἴσος ἔχω , ὅσος εἰμί ὁ διπλάσιος ἀριθμός ὁ δυάς μικρός ὁ πλῆθος ὁ γωνία , ὁ μέν τρίγωνος δύο ὀρθός , ὅτι δυάς μικρός ὁ πλῆθος ὁ γωνία αὐτός ὁ μονή εἰμί , οὗτος δέ διπλάσιος ὁ δυάς , ὁ δέ τετράγωνος | διά ὁ αὐτός τέσσαρες , ὁ δέ πεντάγωνος ἕξ , ὁ ἑξάγωνος ὀκτώ καί ἐφεξῆς . οὗτος προλαμβάνω , ἐπεί πᾶς ὁ πρός εἷς σημεῖον τόπος , ὅσος εἄν ἔχω γωνία , τέσσαρες ὀρθός αὐτός ἴσος ἔχω , ὁ εὐθύγραμμος σχῆμα ὅσος μέν δύναμαι πρός εἷς σημεῖον πλείων ὁ αὐτός συνιστάω , οἷος τρίγωνος ἢ τετράγωνος , ὁ πρός ὁ σημεῖον γωνία τέσσαρες ὀρθός ἴσος ποιέω , οὗτος συμπληρόω ὁ τόπος τέσσαρες ὀρθός εἰμί γωνία καί οὔτε πλείων οὔτε μικρός , ὡς προερέω , ὁ δέ μή ποιέω τέσσαρες ὀρθός ἴσος ὁ πρός ὁ εἷς σημεῖον γωνία , εἰμί μέν μικρός ὁ τέσσαρες ποιέω , κενός ἀπολείπω τόπος , εἰμί δέ πλείων , ὑπερβάλλω ὁ τόπος ὁ σχῆμα . ἐπεί οὖν πᾶς μέν τρίγωνος ὁ τρεῖς γωνία δύο ὀρθός Ἴσαι εἰμί , ὅς δέ ἰσογώνιος ἕκαστος δίμοιρος ὀρθός εἰμί , ἐάν πρός εἷς σημεῖον ἓξ τρίγωνος ἰσόπλευρος καί ἰσογώνιος συνίστημι ὁ πρός ὁ σημεῖον ἓξ γωνία ἀπό δίμοιρος ὀρθός εἰμί τέσσαρες ὀρθός ἴσος ἐπέχω τόπος · ὁμοίως κἀν τέσσαρες τετράγωνος πρός εἷς σημεῖον συνίστημι , τέσσαρες ὀρθός ἴσος ποιέω ὁ γωνία , διότι ὀρθός εἰμί ὁ ὁ τετράγωνος . ἐπεί δέ ὁ ἑξάγωνος ὁ γωνία εἷς εἰμί ὀρθός καί τρίτος , εἴπερ ὁ ἓξ γωνία ὀρθός ὀκτώ τυγχάνω Ἴσαι , ἐάν τρεῖς Εξάς - γωνα πρός εἷς σημεῖον συνίστημι , ὁ τρεῖς αὐτός γωνία τέσσαρες ὀρθός Ἴσαι εἰμί καί συμπληρόω ὁ τόπος . καί ὅς γε Ποτάμων , ὡς Ἀλέξανδρος ἱστορέω , διά σύντομος ὁ ὁ εἴρω σχῆμα συμπληρόω ἐπί καταγραφή παραδίδωμι . “ ἔστω γάρ , φημί , ἰσόπλευρος τρίγωνος , καί ἐκβάλλω αὐτός δύο πλευρά ἐπί εὐθύς ὁ ὁ αὐτός γωνία ποιέω κατά οὗτος , κατά ὅς συννεύω ἀλλήλων , καί κατά ὁ διχοτομία , κατά ὅς τέμνω ἀλλήλων ὁ δύο ὁ ἐκβάλλω , ἄγω τις εὐθύς μή τέμνω ὁ ὁ τρίγωνος γωνία μηδέ ὁ κατά κορυφή οὗτος ἀλλά ὁ λοιπάς δίχα · εἰμί δή περί ὁ διχοτομία ὁ ἐκβάλλω πλευρά γωνία ἓξ Ἴσαι ἀλλήλων . ἀλλά εἰμί ὁ ὁ τρίγωνος δίμοιρος · ὁ ἄρα ἕξ , ἐπεί Ἴσαι ἀλλήλων εἰμί , τέσσαρες ὀρθός εἰμί · ἐκπληρόω ἄρα ὑπό ὁ τρίγωνος ὁ τόπος . ἐάν γάρ ἀπολαμβάνω ἀπό ἕκαστος ὁ ἐκβάλλω εὐθύς ἴσος ὁ ἐκ ἀρχή εὐθύς ἐπιζεύγνυμι εἰς ὁ κύκλος εὐθύς , εἰμί σύγκειμαι τρίγωνος ἕξ , καί κενός τόπος οὐδείς . ἔστω πάλιν τετράγωνος , καί ἐκβάλλω ὁμοίως ἐπί ὁ αὐτός , κατά ὅς συννεύω ἀλλήλων , δύο πλευρά αὐτός ὁ ὁ αὐτός γωνία περιέχω · εἰμί δή ὁ περί ὁ κοινός τομή ὁ ἐκβάλλω ἕννυμι ἀλλήλων καί ὁ ἀριθμός τέσσαρες . εἰμί δέ ὁ ὁ τετράγωνος ὀρθός · ὁ ἄρα τέσσαρες εἰμί τέσσαρες ὀρθός · οὐδείς ἄρα ἀπολείπω κενός τόπος . καί ἐάν ἀπολαμβάνω ἀπό ἑκάτερος ὁ ἐκβάλλω εὐθύς ἴσος ὁ ὁ τετράγωνος πλευρά . προσαναγράφω ὁ γνώμων , εἰμί | τέσσαρες τετράγωνος ἐκπληρόω ὁ τόπος , ὥσπερ ὁ ἓξ τρίγωνος γίγνομαι . ὁ δέ ἑξάγωνος ὁ Ποτάμων κατά ὁ αὐτός ἔφοδος καταγράφω ἀποδίδωμι ὁ ζητέω , προστίθημι δέ ἐγώ στοιχεῖον , ἵνα σαφηνίζω ὁ ἐντυγχάνω ὁ λέγω . “ ἵστημι γάρ , φημί , πάλιν ἑξάγωνος γωνία ὁ Α , καί ἐκβάλλω αὐτός δύο πλευρά ὁ περί ὁ αὐτός γωνία ὁ Α , κατά ὁ συννεύω πρός ἀλλήλων , ὁ ΒΑΓ καί ὁ ΔΑΕ , καί δίχα τέμνω ὁ ὁ ἑξάγωνος ὁ Α καί ὁ κατά κορυφή αὐτός γίγνομαι ὑπό ὁ ἐκβάλλω ὁ ZH εὐθύς · εἰμί δή περί ὁ κατά ὁ διχοτομία σημεῖον γωνία ἓξ ἕννυμι ἀλλήλων , ὅς ἕκαστος ἥμισυς εἰμί ὁ ὁ ἑξάγωνος γωνία · καί γάρ καί ὁ EAB καί ὁ ΓΑΔ δίμοιρος ὀρθός εἰμί ἑκάτερος · εἰμί γάρ ὁ γειπουω εἰς ὁ δύο ὀρθός μετά ὁ ὁ ἑξάγωνος γωνία , ὁ δέ γε ὁ ἑξάγωνος γωνία εἰμί εἷς ὀρθός καί τρίτος · ὁ γάρ ἓξ αὐτός γωνία ὀκτώ ὀρθός Ἴσαι εἰμί . εἰμί οὖν ἕκαστος ὁ περί ὁ Α ὀκτώ γωνία δίμοιρος εἰμί ὀρθός , ὁ ὀκτώ τέσσαρες ὀρθός Ἴσαι εἰμί · ἀναπληρόω ἄρα ὁ περί ὁ Α τόπος , καί οὔτε ἐλλείπω τίς οὔτε πλεονάζω . ἐάν οὖν ἀπό ὁ τρεῖς γωνία ὁ περί ὁ Α ὁ τε ZAB καί ὁ ΔΑΒ καί ὁ δΑΖ , ὅς ἕκαστος ἑξάγωνος εἰμί , καί εἰμί ὁ τρεῖς τέσσαρες ὀρθός Ἴσαι , γρά - ψάω ἑξάγωνος ὁ ΑΒΖ , ΑΔ , ΑΔ , εἰμί τρεῖς ἑξάγωνος ἀναπληρόω ὁ περί ὁ Α τόπος καί οὔτε κενός ἀπολείπω τίς οὔτε ὑπερβάλλω . ” οὕτως μέν καί ὁ ἑξάγωνος ὁ Ποτάμων ἐμμέθοδος ἀναγράφω , κατά ἄλλος δέ τρόπος καταγραφή οὕτως ὁ Ἀλέξανδρος ἐκτίθημι . ἐάν γάρ ἑξάγωνος ἀναγράφω ὁ ΑΒΓΔΕΖ , καί ἀπό ὁ ΓΔ πλευρά ὅμοιος ἑξάγωνος ἀναγράφω ὁ πρότερος ὁ ΓΔΠΘIΚ , ὁ ὑπό ὁ ΒΓΚ περιέχω γωνία γίγνομαι καί αὐτός τέσσαρες τρίτος , ὅς καί ὁ ὁ περί ὁ Γ σημεῖον ἀναγράφω δύο ἑξάγωνος . ἐπεί γάρ ὁ τρεῖς τέσσαρες ὀρθός Ἴσαι , τουτέστι δεκαδύο τρίτος , ὅς ἑκάτερος ὁ δύο Τέσσα - ῥόος εἰμί τρίτος , καί ὁ λοιπός ἄρα τέσσαρες τρίτος εἰμί . ἄν δή προσαωαγράψωμεν ἑξάγωνος ἀπό ὁ ΓΒ ΓΚ ἰσόπλευρος τε καί ἰσογώνιος , συμπληρόω ὁ τόπος , καί οὐδείς μέσος διάκενος καταλείπω περί ὁ Γ σημεῖον ἀλλοῖος σχῆμα δέχομαι δύναμαι . οὗτος δέ ἐπί οὐδείς ὁ ἄλλος ἐπίπεδος σχῆμα συμβαίνω . καί γάρ ὁ πεντάγωνος ὁ εἷς γωνία εἷς ὀρθός εἰμί καί πέμπτος · οὗτος δή ὅσος ἄν λαμβάνω γωνία , οὐ ἐκπληρόω ὁ τέσσαρες ὀρθός · ἐάν μέν γάρ μικρός ὁ τέσσαρες , ἐλλείπω , ἐάν δέ πλείων ὁ τρεῖς , ὑπερβάλλω , ὥστε οὐ ἐκπληρόω ὁ τόπος ὁ πεντάγωνος . ὁμοίως δέ δείκνυμι , ὅτι οὐδέ ἄλλος τίς ὁ ἐπίπεδος ἐκπληρόω ὁ τόπος ἐκτός ὁ εἴρω τρεῖς . ἐπί δέ ὁ στερεός , ὅτι μέν ὁ κύβος ἐκπληρόω ὁ τόπος , τίς δεῖ καί λέγω ; ἐάν γάρ τις κατά ὁ πλευρά παραβάλλω τέσσαρες κύβος , ἐκπλήρωσις ὁ τόπος . ἄλλως τε , ὅς ἔχω λόγος ἐν ἐπίπεδος ὁ τετράγωνος , οὗτος ἔχω ὁ λόγος ἐν στερεός ὁ κύβος · ἐκπληρόω δέ ὁ τόπος ἐν ὁ ἐπίπεδος ὁ τετράγωνος · καί ὁ κύβος ἄρα ἐν ὁ στερεός πληρόω ὁ τόπος . ὁράω δέ ἐναργής , ἐάν ἀπό ὁ τέσσαρες τετράγωνος ὁ πρός εἷς σημεῖον συνίστημι κύβος ἀνίστημι βάσις ἔχω ἰός τετράγωνος · ἀντί γάρ ὁ σημεῖον ἐκεῖνος γίγνομαι ὁ ἐπί ὁ σημεῖον κάθετος ἄγω εὐθύς , πρός ὅς συνάπτω ἀλλήλων ὁ τέσσαρες κύβος ὁ στερεός τόπος συμπληρόω . ὅτι δέ καί ὁ πυραμίς , δῆλος · οὐδείς γάρ ἄλλος εἰμί ὁ πυραμίς ἢ κύβος γωνία · ἐπεί οὖν ὁ ὁ κύβος γωνία ἀναπληρόω ὁ τόπος , καί ὁ πυραμίς ἀναπλήρωσις . ἄλλως τε ὁ κύβος αὐτός ἐκ δύο πυραμίς συμπληρόω · ἐάν ἄρα ὀκτώ πυραμίς συντίθημι ὁ κορυφή ἔχω πρός ὁ κέντρον ὁ σφαῖρα , ἐκπληρόω ὁ τόπος . ἔτι ὅς λόγος ἔχω ὁ τρίγωνος ἐν ὁ ἐπίπεδος , οὗτος ἔχω ὁ λόγος ἐν ὁ στερεός ὁ πυραμίς · ὁ δέ τρίγωνος ἐν ἐπίπεδος ἐκπληρόω ὁ τόπος · καί ὁ πυραμίς ἄρα ἐν στερεός . καί διά αὐτός , φημί , ὁ αἴσθησις φανερός . εἰμί γάρ τις πυραμίς συντίθημι ὀκτώ ὁ κορυφή αὐτός εἰς ἀλλήλων νεύω ποιέω ὡς σφήν , οὐ ἀπολείπω κενός τόπος . ” οὗτος καί περί ὁ στερεός ἱστορέω ὁ Ποτάμων ἔνστασις , οἴομαι , τις ἔχω . ὁ δέ Ἀλέξανδρος “ οὐδείς δέ ἄλλος , φημί , ἢ ὁ ἐπί ὁ ἐπίπεδος γίγνομαι οὗτος καί ἐπί ὁ στερεός γίγνομαι κατά ὁ τρεῖς διάστασις ὁμοίως ὡς ἐπί ἐκεῖνος . κατά ὁ εἷς ” . καί οὗτος αἰνίγσυμπληρώσμεν μά ἐγώ μᾶλλον ἔοικα δοκέω πῶς γάρ ὁ ἐπίπεδος κατά γραμμή συντάσσω οὗτος γάρ , ὡς ἔοικα , εἰμί ὁ εἷς διάστασις ) ὁ στερεός κατά ὁ τρεῖς συντάσσω , εἴπερ κατά ὁ ἐπίπεδος ἀλλήλων συναρμόζω ; Φιλόκαλον δέ εἰμί , ὥσπερ ὁ ἐπίπεδος , οὗτος καί ὁ στερεός ἐμμέθοδος ποιέω ὁ συναρμογή . καί πρός οὗτος δέ ὁ ἐπιχείρημα Πρόκλος ὑπαντάω “ παράλληλος , φημί , κεῖμαι ὁ στοιχεῖον καί ἄνωθεν ὑπό ὁ οὐρανός σφίγγω συνωθέω ὁ λεπτομερής εἰς ὁ ὁ παχύς τόπος , ὗς ποιέω διά ὁ μή συμπληρόω ὁ περί εἷς σημεῖον τόπος , ὠθέω δέ καί εἰσδύνω εἰς αὐτός ἀναπληρόω ὁ ἐλλείπω . οὗτος γοῦν , φημί , ὁ αἴτιος καί Πλάτος ἀποδίδωμι ἐγώ ὁ μηδείς ὑπολείπω κενός μικρός παρά μείζων τίθημι · οὗτος γάρ ὁ μέν κοιλότης ὁ ἀήρ ἔχω ὁ πυραμίς μέσος συμπληρόω ὁ τόπος , ὁ δέ ὁ ὕδωρ ὀκτάεδρον παρενσπείρω , καί ὁ ὁ γῆ πᾶς , καί κενός τόπος οὐ ἵστημι ἀλλά χρή ἴσως οὗτος πρότερος δείκνυμι , ὅτι ὁ ἀπολείπω τόπος ἐν ὁ ὁ ὀκτάεδρος σύνθεσις πυραμίς ἀναπληρόω καί ὁ ὁ εικοσάεδρο ὀκτάεδρος καί πυραμίς . καί ὁ μέν Ἀριστοτέλης ἐγκαλέω ὁ ἐκ πλείων στερεός μή ἀναπληρόω ὁ τόπος , μήποτε δέ καί ἐπί ἕκαστος ὁ στερεός σχῆμα εἰμί ἀπορέω , πῶς ἐκ τέσσαρες τρίγωνος πυραμίς καί ἐκ τέσσαρες τετράγωνος κύβος καί ὁ ἄλλος , ὡς εἴρω · οὗτος γάρ ὁ ἐπιφάνεια μόνος συμπληρόω ὁ στερεός σχῆμα , ὁ δέ ὁ σῶμα εἶδος πᾶς , ὡς ὁ Πλάτος φημί , καί βάθος ἔχω , ὁ δέ βάθος αὖος πᾶς ἀνάγκη ὁ ἐπίπεδος περιλαμβάνω φύσις · τίς οὖν εἰμί ὁ συμπλέω - ροῦς ὁ βάθος ; μήπω οὖν ῥητέος , ὅτι καί ὁ τρίγωνος αὐτός βάθος ἔχω καί συμπιλέω ἀναπληρόω , καί κατά ἕκαστος ὁ σχῆμα εἰμί μείζων καί βραχύς , οἷος πυραμίς μείζων καί βραχύς , διότι καί ὁ τρίγωνος ἐκ ἀρχή ὁ μέν μείζων ὁ δέ βραχύς γίγνομαι . οὗτος δέ καί αὐτός ὁ Πλάτος δηλόω λέγω · “ ὁ δέ ἐν ὅς εἶδος αὐτός ἕτερος ἐμφύω γένος ὁ ἑκάτερος ὁ στοιχεῖον αἰτιατέον σύστασις μή μόνος εἷς ἑκάτερος μέγεθος ἔχω ὁ τρίγωνος φυτεύω κατά ἀρχή , ἀλλά μικρός τε καί μείζων , ὁ ἀριθμός δέ ἔχω τοσοῦτος , ὅσος ἄν εἰμί ἐν ὁ εἶδος γένος . διό δή συμμείγνυμι αὐτός τε πρός ἑαυτοῦ καί πρός ἀλλήλων ὁ ποικιλίας εἰμί ἀπεῖπον . ὁ τοίνυν μικρός ὁ αὐτός γένος εἰς ὁ διάκενος χωρέω καί συμπιλέω εἰκός , ὡς μή εἰλικρινής διασῴζω ὁ σχῆμα . καί τίς οὗτος ἄτοπος , ὅτε καί ὁ οὗτος πρῶτος λέγω στοιχεῖον ἀήρ καί ὕδωρ καί ὁ λοιπός , ὁμολογέω εἰμί τις ἐν αὐτός ἀνωμαλία ἢ κατά μίξις ὁ κατά ὁ ἐν ὁ μεταβολή διαφορά ; ὥστε , κἀν ἐρωτάω τις , ἐκεῖνος ὁ συμπιλέω καί μή σῴζω ὁ σχῆμα εἰλικρινής πότερος στοιχεῖον ὁ ἐκ στοιχεῖον εἰμί , πρόχειρον εἶπον , ὅτι στοιχεῖον μέν , παρά φύσις δέ πως διατίθημι , πρός ὀλίγος ἴσως . p . 306b9 ἔπειτα φαίνω πᾶς μέν ὁ ἁπλόος σῶμα ἠώς ὁ ὁ κατά πάθος διαφορά . Ἕβδομος οὗτος καί αὐτός ἀνασκευάζω ὁ κατά ὁ σχῆμα οὗτος ὁ ὁ στοιχεῖον οὐσία ἀφορίζω ἐκ ὁ μή δήω ὅλως κατά ἴδιος τίς σχῆμα εἰδοποιέω αὐτός . ὁ δέ λόγος ἐκ διαίρεσις πρόειμι οὕτως · εἰμί οὗτος ὁ σχῆμα ἀφορίζω ὁ εἰμί τίς ὁ στοιχεῖον , ἢ διαμένω ὁ σχῆμα αὐτός , ἵνα καί μένω εἰμί , ὅσπερ εἰμί , ἢ οὖον διαμένω , ἀλλά μεταρρυθμίζω . ἀλλά εἰμί μέν διαμένω ὁ ὁ στοιχεῖον σχῆμα , οὐ ἄν ὁ ὀλός στοιχεῖον πανταχῇ ὁ περιέχω ἅπτω . ἀλλά μήv φαίνω πᾶς ὁ ἁπλόος σῶμα σχηματίζω ὁ περιέχω τόπος , μάλης δέ ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ · καί γάρ καί ὁ γῆ αὐτός ὁ καθαρός ὁ δέχομαι αὐτός συσχηματίζω · ὁ γάρ λίθος οὐ ἁπλόος εἰμί σῶμα οὐδέ ψιλός γῆ · καί ὁ πῦρ δέ , εἰμί τις ἐν τις τόπος ἢ ἀγγεῖον κατείργω ὡς μή διαχέω , συσχηματίζω ὁ περιέχω , ὁ δέ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ ἐναργής φαίνω · ἀδύνατος ἄρα μένω ὁ ὁ στοιχεῖον σχῆμα οὗτος . εἰμί δέ μεταρρυθμίζω καί ἀποβάλλω ὁ σχῆμα ὁ περιέχω σχῆμα - τίζω , ἀκολουθέω ὁ μηκέτι αὐτός ὕδωρ ἢ πῦρ εἰμί , εἴπερ οὗτος εἰμί ὁ σχῆμα οὐσιόω . ὥστε , εἰμί μήτε διαμένω ἐν αὐτός ὁ σχῆμα δυνατός μήτε ἀποβάλλω , ἀνάγκη δέ οὗτος ἕτερος , οὐ ἄν ἔχω ἴδιος σχῆμα ἀφορίζω . εἰμί δέ καί συρρέω φαίνω ὅς τε ἀήρ καί ὁ ὕδωρ , δῆλος , ὅτι οὖον φυλάσσω ὁ οἰκέω σχῆμα · εἰμί δέ μή φυλάσσω , οὐ ἄν εἰμί ὁ μέν ἀήρ ὁ δέ ὕδωρ , εἴπερ ἐν ὁ τοῖος σχηματίζω ἔχω ὁ οὗτος εἰμί . εἰμί οὖν ἄλλος σῶμα , ὁ οὔτε στοιχεῖον οὔτε ἐκ στοιχεῖον · ὅσπερ ἄτοπος . ὥστε οὐ ἄν ἔχω σχῆμα οἰκεῖος ὁ πρῶτος σῶμα , ἀλλά ἔοικα , φημί , ὁ φύσις αὐτός διά ὁ ἀσχημάτιστος σημαίνω ἐγώ οὗτος , ὅσπερ καί κατά λόγος εἰμί αἰτιώδης , ὁ ὁ στοιχεῖον οὗτος ὁ ὁ ὕλη ἔχω λόγος πρός ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός · ὁ γάρ ὕλη “ δέχομαι ἀεί πᾶς καί μορφή οὐδείς ποτέ οὐδείς ὁ εἰσέρχομαι ὅμοιος λαμβάνω οὐδαμῆ οὐδαμός , ἵνα μή ὁ ἐνδίδωμι εἶδος “ κακῶς ἀφομοιόω ὁ ἑαυτοῦ παρεμφαίνω ὄψις · οὗτος γάρ ἐν ὁ Τίμαιος περί αὐτός γράφω . οὕτως οὖν καί ὁ στοιχεῖον ἐν ὁ ὁ συντίθημι σῶμα γένεσις ὁ σχῆμα οἰκέω ἐναργής ἀφορίζω οὐδείς οἰκέω σχῆμα συνεισφέρω προσήκω . εἶπον δέ , ὅτι καί ὁ στοιχεῖον δεῖ νομίζω ὥσπερ ὕλη εἰμί ὁ σύνθετος , τεκμήριον ἐπάγω οὗτος ὁ δύναμαι μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων χωρίζω ὁ κατά ὁ πάθος διαφορά · διά γάρ ὁ ὕλη πως εἰμί καί αὐτός δύναμαι μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων , οὖον πάντῃ δέ σῴζω · οὗτος γάρ ἄν εἰμί ἄντικρυς ὁ πρῶτος ὕλη · ἀλλά χωρίζω ὁ κατά ὁ πάθος διαφορά καί κατά ὁ ἐν ἑαυτοῦ ὕλη ἀπό ἄλλος εἰς ἄλλος μεταβαίνω . οὗτος μέν ἐνταῦθα βραχύς ἐνδείκνυμι ὁ τρόπος ὁ ἐκ ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον γένεσις , ὅτι Μένων μέν ὁ ὕλη ὁ δέ κατά ὁ πάθος διαφορά ὑπαλλάσσω ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι ὁ στοιχεῖον · οὗτος δέ ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά ἀποδείκνυμι . εἶπον δέ εἄν ὁ ὁ πρῶτος σῶμα σχηματίζω , ὅτι ὁ ὅλος Μένων ὁ δέ κατά ὁ σχῆμα διαφορά πρῶτος ἐπαλλάσσω ὁ ἐκ ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον γίγνομαι γένεσις . ὁ δέ Πρόκλος καί πρός ὁ ἕβδομος ἐπιχείρημα οὗτος ἐνίστημι ὁ μή συγχωρέω ἔχω ἴδιος σχῆμα ὁ στοιχεῖον , εἴπερ μήτε μόνιμος αὐτός δυνατός ἔχω μήτε ἀποβάλλω , “ οὐ ὁ ολότητα , φημί , ὁ τέσσαρες οὗτος σῶμα οὗτος ὁ σχῆμα σχηματίζω εἰμί , ἀλλά ὁ οὗτος στοιχεῖον ὁ μικρός ἐκεῖνος καί ἀόρατος , ἐκ ὅς συνέρχομαι ὁ αἰσθητός γίγνομαι οὗτος πῦρ καί ὕδωρ καί ὁ λοιπός , ὁ δέ ὅλος σφαιρόω συνεξομοιόω ὁ οὐρανός πανταχόθεν · ἕκαστος γάρ ἔχω τίς κρατύς ὁ ἑαυτοῦ ἰδιότης ἐκ ὁ θεῖος , ὥσπερ καί ὁ κύκλος κίνησις ὁ ὁ οὐρανός πλησιάζω . δῆλος οὖν , ὅτι ὁ πέρας ὁ πυραμίς ὁ πρός ὁ περιέχω , ἄν ἐπίπεδος εἰμί τρίγωνος , ἀλλά κυρτόω σφίγγω , ἵνα ἐφαρμόζω ὁ κοιλότης ὁ οὐρανός , ὁ δέ μέρος ὅταν ἐν ἄλλος εἰμί οἷος ἐν ἀγγεῖον συσχηματίζω ἐκεῖνος , οὐ ἀπόλλυμι ὁ ὁ στοιχεῖον σχῆμα . καί γάρ ὁ περιέχω , φημί , ἐκ εὐθυγραμμικός εἰμί στοιχεῖον καί οὐδείς κωλύω ἐφαρμόζω ἀλλήλων · ἐγώ δέ οἴομαι κυλινδρικός ἢ σφαιρικός ὁ περιέχω ὁράω ὁ ἐπιφάνεια διά ὁ λανθάνω ἐκ εὐθύγραμμος καί αὐτός εἰμί ἀπορέω · εἰμί δέ ἄρα πᾶς καί ὁ περιέχω , ἐκ ὅς καί ὁ περιέχω , καί ἐφαρμόζω πᾶς ἀλλήλων κατά ὁ ἐπίπεδος μήποτε δέ οὗτος ῥητέος , ὡς , εἰμί ὁ περιέχω ὑπό τέχνη ἢ φύσις βιάζω σφαιρικός γίγνομαι , οὐδείς θαυμαστός καί ὑπό ἐκεῖνος ὁ περιέχω εύπλαστος εἰμί κυρτόω . p . 306b22 πρός δέ οὗτος πῶς ἐνδέχομαι ἠώς ὁ ἀναιρέω αὐτός ὁράω ὁ γένεσις ἕκτος εἰμί . ὄγδοος οὗτος κοινῶς πρός ὁ σύνθεσις μέγεθος εἴτε ὁ ἄτομος , ὡς ὁ περί Δημόκριτος λέγω , εἴτε ὁ ἐπίπεδος , ὡς ὁ Τίμαιος , ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις ὁ σῶμα ποιέω καί δείκνυμι αὐτός καί ἀναιρέω ὅλως ὁ γένεσις . πῶς γάρ , φημί , ἐνδέχομαι σάρξ ἢ ὀστέον ἢ ὁστισοῦν ἄλλος ὁ συνεχής γίγνομαι σῶμα , εἴπερ μήτε ἐκ ὁ στοιχεῖον ἐνδέχομαι γίγνομαι μήτε ἐκ ὁ ἐπίπεδος ; στοιχεῖον δέ λέγω κατά μέν Δημόκριτος ὁ ἄτομος , κατά δέ ὁ Τίμαιον ὁ πρῶτος τέσσαρες σῶμα πυραμίς καί κύβος καί ὁ λοιπός . εἰμί γάρ ἐκ μέν ὁ ὁ στοιχεῖον οὗτος σύνθεσις κατά ἁφή σύγκειμαι συνεχής οὖον γίγνομαι , ὁ δέ σῶμα συνεχής εἰμί , ὁ σῶμα οὐ εἄν εἰμί ἐκ ὁ ὁ στοιχεῖον σύνθεσις γίγνομαι · ἐν δύο σχῆμα ὁ συναγωγή . ἔτι δέ . φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ἐν ὁ πρός ἀλλήλων ἀφίημι οὐ ἐκπληρόω ὁ τόπος ὁ στοιχεῖον οὔτε ὁ ἄτομος οὔτε πᾶς ὁ σχῆμα , ἀλλά ἀνάγκη κενός εἰμί μεταξύ , ὡς εἴρω πρότερος . ἀλλά οὗτος μέν ὁ εἰμί κενός οὖον δοκέω ὁ περί Δημόκριτος ἄτοπος εἰμί , ἐκεῖνος δέ καί οὗτος καί ὁ ἄλλος ἀκολουθέω ὁ μή γίγνομαι ὁ σύγκειμαι συνεχής . ἀλλά εἶπον ἄν τις ἴσως , ὅτι ὁ ἐπίπεδος διά ὁ ἀβαθής εἰμί ῥᾳδίως δύναμαι συνεχίζω · ἀλλά ὁ στοιχεῖον , φημί , τουτέστι πυραμίς καί ὁ λοιπός , γεννάω ὁ ὁ ἐπίπεδος σύνθεσις , ἀλλά οὖον ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον συντίθημι σῶμα · εἰμί οὖν μήτε ἐκ ὁ στοιχεῖον μήτε ἐκ ὁ ἐπίπεδος , οὐ ἄν γίγνομαι κατά αὐτός σῶμα συνεχής . εἰμί οὖν τις , φημί , μή ἐκ πάροδος ὁ λόγος ὁ περί ὁ στοιχεῖον λέγω ἀποδέχομαι , ἀλλά ἐννοέω , ὡς , εἴπερ εἰμί γένεσις , ὁ σῶμα εἰμί ὁ γίγνομαι , ὁ δέ σῶμα συνεχής εἰμί , ὁ δέ συνεχής οὐ ἄν γίγνομαι κατά οὗτος ὁ τρόπος , ὅς λέγω , ἀναιρέω αὐτός ὁράω γένεσις ἕκτος εἰμί . ’0 δέ Πρόκλος καί πρός οὗτος ῾ οὐ ἐκ ἀήρ , φημί , μόνος οὐδέ ἐκ ὕδωρ μόνος γίγνομαι σύνθεσις · ἐν οὗτος οὖν ὁ σμικρομερής μεταξύ ὁ μεγαλομερής χωρέω συμπληρόω ὁ τόπος καί οὐδείς ἀπολείπω κενός . εἰμί δέ παράθεσις εἰμί , φημί , καί οὐ ἕνωσις , μή θαυμάζω · ἐσθίω γάρ αὐτός καί διάλυτος εἰμί ἀπό ἀλλήλων . εἰμί δέ καί παράκειμαι , φημί , δυσαπόσπαστος εἰμί ἀλλήλων , οὐδέ οὗτος θαυμαστός · ἐγώ γάρ εἰμί τοιοῦτος ὁ ἐκ μαλακός ὁ ἔξωθεν ἐπιχειρέω θλίβω ὁ ἐκεῖνος μή φύζω εἴκω ὁ ἐκ μείζων ἐπίπεδος ὁ ἐκ ὁ μικρός καί ὁ ἐκ στάσιμος ὁ ἐκ ὁ εὐκίνητος καί οὗτος μέν εἴρω μέτριος πρός Ἀλέξανδρος μάλιστα λέγω μή ἐκπληρόω ὁ τόπος ἐν ὁ ὁ ἄτομος ἢ ὁ σχῆμα σύνθεσις · ὁ δέ ὁ Ἀριστοτέλης ἔνστασις ὁ λέγω σάρξ καί ὀστέον καί ὁ τοιοῦτος συνεχής εἰμί , μή γίγνομαι δέ ἐκ ἅπτω συνεχής , ὁ δέ σχηματίζω στοιχεῖον κατά ἁφή σύγκειμαι , πῶς ἐκ ὁ εἴρω λύω ; ἢ φαίνω ὁ φιλόσοφος μή ἐνδίδωμι ὁ κύριος συνεχής καί ἑνόω εἰμί ὁ σῶμα πάλιν εἰς ὁ ἐκ ὅς συντίθημι διαλύω ; μήποτε γάρ οὐδέ κατά ὁ στοιχεῖον ὁ τέσσαρες λέγω πρῶτος , πῦρ καί γῆ καί . ὁ μεταξύ , συνεχής κύριος ἐκ αὐτός καί ἑνόω ὁ σῶμα γίγνομαι , ἀλλά οὗτος μέν παρεμπλέκω ἀλλήλων κατά μικρός συγκόπτω , ὁ δέ εἷς ὁ σάρξ ἢ ὁ ὀστέον εἶδος ἐπιγίγνομαι ὁ δοκέω συνέχεια καί ἕνωσις ἐμποιέω , ὅσπερ καί ὁ χρῶμα ὁ κατά μικρός παράκειμαι συμβαίνω εἷς τίς μικτός εἶδος αὐτός ἐπιφαίνω · τοιοῦτος γάρ καί ἱμάτιον εἶδον ἐκ διάφορος χρῶμα ὁ στήμων ἔχω καί ὁ κρόκη . κἀν παράκειμαι οὖν ἀλλήλων ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ ποιότης διαδίδωμι καί ἀλλοιόω πως ἀλλήλων πρός ἑαυτοῦ , ἀλλά ὁ γε σῶμα αὐτός οὖον χωρέω διά ἀλλήλων ἵημι ἑνόω πρός ἀλλήλων οὔτε μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων τέλειος . δηλόω δέ ὁ ἐν ὁ φθορά χωρίζω πάλιν ὁ στοιχεῖον καί ἕκαστος εἰς ὁ οἰκεῖος ὁλότης χωρέω ὡς ἐνέργεια ἐνυπάρχω . εἰμί γάρ ἐν ὁ σύνειμι θέσις ἀπόλλυμι ἕκαστος ὁ ἑαυτοῦ εἶδος πῶς ἐν | ὁ φθορά ὁ σύνθετος πάλιν αὐτός ἀπολαμβάνω ; κάν γάρ ἐν ὁ σύνθετος μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων τις καί ὁ τε ὕδωρ ὁ ἐν ἐγώ ἐξαερόω καί ὁ ἀήρ ἐκφλογόω , ἀλλά ὁ γε σῶμα αὐτός ἁφή συνάπτω , καί τίς πάντως εἰμί καί ὁ κόλλα ὁ κατά ὁ τέχνη ἀνάλογος · οὐδέ ὁ κόλλα δέ συνεχής ποιέω · οὐδέ γάρ ἀφανίζω ὁ κολλάω ὁ πέρας · ἀλλά ὥσπερ πλείων λαμπάς συνέρχομαι ὁ πᾶς φλόξ μίγνυμι καί εἷς εἰμί δοκέω , χωρίζω δέ ὁ λαμπάς συναποσπάω ὁ οἰκεῖος ἕκαστος φλόξ καί ὁ ἀπό ὁ φλόξ φάος , οὗτος καί ὁ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον σύνοδος ὁ σῶμα παράκειμαι καί συναλλοιόω ἀλλήλων ὁ ποιότης εἷς ἐπιπρέπεια ἐμφαίνω , ὥσπερ καί ὁ ἀπό διάφορος ψόφος σύγκειμαι μέλος ὁ κατά μικρός παράθεσις κεράννυμι καί εἷς εἰμί δοκέω . τοιοῦτος γάρ τίς καί ὁ λέγω κρᾶσις εἰμί σῶμα ἀλλήλων παράκειμαι , ἠώς ἄν παράκειμαι , συναλλοίωσις . p . 306b29 ἀλλά μήv καί πρός ὁ πάθος τε καί ὁ δύναμις ἠώς ὁ ἐν δέ ὁ οἰκεῖος κύβος . ἔνατος ἐπιχείρημα οὗτος ὁ ὁ σχῆμα ὑπόθεσις ἐλέγχω ὡς οὖον τυγχάνω ὁ σκοπός , διά ὅς ὑποτίθημι · καί γάρ πρός ὁ πάθος καί ὁ δύναμις καί ὁ κινέω , <εἰς> ὅς μάλιστα βλέπω οὕτως σχηματίζω , ἀσύμφωνος ὁ σχῆμα ὁ σῶμα εἰμί . λέγω δέ πάθος μέν ὁ παθητικός καλέω ποιότης , οἷος θερμότης , ψύχω καί ὁ τοιοῦτος , δύναμις δέ , κατά ὅς ὁ κατά φύσις κίνησις , βαρύτης , κουφότης , κινέω δέ ὁ κατά τόπος · ἢ δύναμις μέν ὁ ὁ ποιέω πρός ὁ ποιέω παρασκευή , οἷος κατά ὅς θερμαίνω ὁ θερμαίνω , πάθος δέ , κατά ὅς θερμαίνω ὁ θερμαίνω , κίνησις δέ ὁ μεταξύ ἄμφω , ὁ θέρμανσις . ἀλλά ἐν μέν ὁ ὕστερος οὗτος μᾶλλον αὐτός διαιρέω , νῦν δέ κατά ὁ πρότερος εἴρω ἐπιβολή . πρῶτος οὖν παραδίδωμι , ὅπως εἰς οὗτος βλέπω διανέμω ὁ σχῆμα ὁ σῶμα , καί οὕτως , ὅτι μή τυγχάνω ὁ σκοπός , δείκνυμι . ἐπεί γάρ εὐκίνητος , φημί , εἰμί ὁ πῦρ καί θερμαντικός καί καυστικός , ὁ μέν περί Δημόκριτος ποιέω αὐτός σφαῖρα , ὁ δέ ὁ ἐπίπεδος πυραμίς · καί γάρ ὁ μέν σφαῖρα εὐκίνητος διά ὁ κατά σημεῖον ἅπτω ὁ ὑπόκειμαι ἐπίπεδος καί , ὡς ὁ Πλάτων φημί , ἐπί μικρός πούς βαίνω , ὁ δέ πυραμίς διά ὁ ὑπό τρίγωνος περιέχω , ὅσπερ ἐλαχύς εἰμί ὁ εὐθύγραμμος σχῆμα , καί διά οὗτος ἕδρα μικρός ἔχω καί ὁ πυραμίς ἥκιστος βαίνω . καί μέντοι ἀνόμοιος ὅς ὁ τρίγωνος ἑαυτοῦ διά ὁ μή ἔχω γωνία γωνία ἀντίρροπος καί πλευρά πλευρά , ὡς ὁ τετράγωνος , ἀλλά πλευρά γωνία , εὐκόλως ῥέπω καθάπερ ἐν ζυγόν διά ὁ ἀνομοιότης ὁ ἀπό ἐναντίος . καί θερμαντικός καί καυστικός οὗτος ὁ σχῆμα δοκέω , διότι καίω μέν καί θερμαίνω ὁ γωνία , ὅς φημί , ὁ σῶμα διακρίνω καί διαιρέω λεπτομερῶς , εἰμί δέ ὁ μέν πυραμίς ὀξυγώνιος , ὁ δέ σφαιρικός ὅλος γωνία · εἰμί γάρ ὁ συγκάπτω εἰμί γωνία , ὁ δέ σφαῖρα κατά ὅλος ἑαυτοῦ συγκάμπτω , εἰκότως ὅλος γωνία λέγω . εἶπον οὖν , ὅπως ἐφαρμόζω ὁ πάθος καί ὁ κινέω ὁ σῶμα , δείκνυμι , ὅτι κατά ὁ κίνησις ἀμφότερος διαμαρτάνω ὁ σκοπός καί ὁ σφαῖρα καί ὁ πυραμίς ὁ πῦρ ποιέω διά ὁ εὐκίνητος . ἄν γάρ εὐκίνητος οὗτος ὁ σχῆμα εἰμί διά ὁ μικρός ἅπτω ὁ ὑπόκειμαι καί ἥκιστος βαίνω , ἀλλά κατά ὁ ὁ πυρός κίνησις οὖον μόνος εὐκίνητος οὐ εἰμί , ἀλλά οὐδέ ἔχω ὅλως αὐτός . ὁ μέν γάρ ὁ πυρός κίνησις ἄνω καί κατά εὐθύς εἰμί , οὗτος δέ εὐκίνητος κατά κύλισις · εὐπερίτρεπτος γάρ εἰμί καί εὐμετακύλιστος . τίς οὖν ὄφελος οὗτος ὁ σῶμα πρός εὐκινησία πῦρ ; ἔπειτα , φημί , εἰμί διά οὗτος κύβος εἰμί ὁ γῆ διά ὁ βαίνω καί μένω , ἐπεί μόνιμος οὗτος ὁ σχῆμα , ἕκαστος δέ ὁ στοιχεῖον ἐν μέν ὁ οἰκεῖος τόπος μένω κατά φύσις , κινέω δέ ἐκ ὁ ἀλλότριος ἐπί ὁ οἰκέω μή κωλύω , δῆλος , ὅτι ἕκαστος ὁ στοιχεῖον ἐν ὁ ἀλλότριος τόπος σφαῖρα εἰμί ἢ πυραμίς , ἐν δέ ὁ οἰκεῖος κύβος . Σύνα ξέω ὁ λόγος οὕτως · καί πῦρ καί 77 ] καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ἐν ὁ οἰκεῖος τόπος μένω · ὁ μένω κύβος · ἕκαστος ἄρα ὁ τέσσαρες ἐν ὁ οἰκεῖος τόπος κύβος εἰμί . καί πάλιν · ἕκαστος ἐν ὁ ἀλλότριος τόπος κινέω · ὁ κινέω σφαῖρα ἢ πυραμίς · ἕκαστος ἄρα ἐν ἀλλότριος τόπος σφαῖρα ἢ πυραμίς · ὥστε καί ὁ πῦρ εἰμί κύβος καί ὁ γῆ σφαῖρα . ἐφίστημι δέ ἄξιος , ὅτι καί ὁ Ἀριστοτέλης οἶδα ὁ Πλάτων μόνιμος νομίζω ὁ γῆ , εἴπερ διά οὗτος κύβος αὐτός λέγω διά ὁ βαίνω καί μένω , ὥστε , ὅτε ἐν ὁ πρό οὗτος βιβλίον εἴλω καί κινέω - μένω ὁ γῆ ὑπό ὁ Τίμαιος λέγω εἶπον , πρός ὁ οὗτος ὁ ὁ Τίμαιος ἐκδέχομαι ἀπαντάω . ἀλλά ὁράω , τίς καί πρός οὗτος ὁ ἐπιχείρησις ἀνατίθημι Πρόκλος . λέγω τοίνυν , ὅτι , ἄν ἐν ὁ οἰκέω τόπος εἰμί ὁ στοιχεῖον , οὐ ἄνευ κίνησις εἰμί ὁ γε ἐκ ὁ εὐκίνητος σχῆμα σύγκειμαι · σείω γάρ ὁ πυραμίς ἀεί διά ὁ ἀνομοιότης ὁ κορυφή πρός ὁ βάσις . οὗτος δέ καί ὁ ὁ ἀήρ στοιχεῖον καί οὗτος ἐν οἰκεῖος τόπος εἰμί ἀεί ῥέω ἔοικα , καί ὁ ὁ ὕδωρ ἀεί κυλινδέω φιλέω · προστυγχάνω γάρ ὁ κορυφή ὁ ὁ ὅμοιος βάσις καί κρούω σαλεύω ὁ ὅλος , ἐν ὅς εἰμί τόπος ἕκαστος . κινέω δέ οὗτος κυκλικός I μιμέομαι φορά 293b οὐ ἀπό ὁ μέσος οὐδέ ἐπί ὁ μέσος φέρω , ἀλλά περί ἀλλήλων τρέπω ἐν ὁ ἑαυτοῦ τόπος , ὁ δέ ὁ γῆ στοιχεῖον μένω , διότι ὁ κορυμη ἔχω ὁ βάσις ὁ αὐτός , δράω δέ οὐδείς ὁ ὅμοιος εἰς ὁ ὅμοιος , εἴτε κατά σχῆμα εἴτε κατά δύναμις εἴτε κατά μέγεθος ἔχω ὁ ὁμοιότης . p . 307a13 ἔτι δέ , εἰμί θερμαίνω καί καίω ὁ πῦρ ἠώς ὁ οὗτος δέ ὅτι εἰμί ψεῦδος , φανερός . δείκνυμι , ὅτι ὁ κίνησις οὖον συμφωνέω ὁ σχῆμα , ἐφεξῆς δείκνυμι , ὅτι οὐδέ ὁ παθητικός ποιότης . εἰμί γάρ διά ὁ γωνία θερμαίνω ὁ πῦρ , καί εἰμί ὁ γωνία θερμαντικός ὁ τμητικός εἰμί · οὗτος γάρ καί ὁ Πλάτων ὁ θερμός οἷος τέμνω τίς ὁμολογέω ὁ ρ παρεμβάλλω διά ὁ κίνησις · εἰμί πᾶς ἔχω ὁ στοιχεῖον γωνία , πᾶς ἄν εἰμί τμητικός καί θερμαντικός καί μόνος ἄρα διαφέρω ὁ μᾶλλον καί κακός ἄλλος ἄλλος θερμαίνω . ἀλλά μήv οὗτος ψεῦδος , ὡς δῆλος ἐκ ὁ τις ὁ στοιχεῖον μή μόνος μή θερμαίνω ἀλλά καί ψύχω · ψεῦδος ἄρα καί ὁ ἡγέομαι , ὅτι διά ὁ γωνία θερμαίνω ὁ πῦρ . λέγος δή καί πρός οὗτος ὁ δέκατος ὁ Πρόκλος , ὅτι κακῶς λαμβάνω ὁ ὁ γωνία εἰμί θερμαντικός , καί οὗτος ὁ ψεῦδος ἀκολουθέω . ὁ γάρ Τίμαιος , ὅτι μέν ὀξύς τίς ὁ πάθος ὁ θερμός καί διαιρετικός , παρά ὁ αἴσθησις λαμβάνω , τέμνω δέ ὁ τέμνω οὖον γωνία ἁπλόος , ἀλλά ὀξύτης μέν γωνία λεπτότης δέ πλευρά · οὗτος γάρ καί · ὁ τέχνη ὁ τμητικός ποιέω ὄργανον , καί ὁ φύσις ὁ ἐν ὁ ὀδούς τομεύς καί ὁ γωνία ὀξύνω καί ὁ πλευρά λεπτύνω ὁ μασητήρ πλατύνω . χρεία δέ καί ταχύς κίνησις . οὐ ἄρα ὁ γωνία ἁπλόος δοτέος ὁ τοιοῦτος δύναμις , ἀλλά ὁ ὀξύτης ὁ γωνία νύσσω καί ὁ λεπτότης ὁ πλευρά τεμαχίζω καί ὁ τάχος ὁ κίνησις · δεῖ δέ πρόσειμι καί μέγεθος , ὡς ἐν πυραμίς , ἵνα βιάζομαι εἰσδύνω . εἰμί οὖν ἐν μόνος ὁ πῦρ γωνία εἰμί ὀξύτης καί πλευρά λεπτότης καί τάχος κίνησις , εἰκότως οὗτος μόνος θερμός , καί οὗτος δέ οὖον πᾶς , ἀλλά ὁ ἐκ μείζων πυραμίς . διόπερ , ὅς φημί ὁ Τίμαιος , εἰμί τίς πῦρ φωτίζω μέν οὖον καίω δέ διά ὁ ἐκ μικρός εἰμί στοιχεῖον , καί κατά οὗτος ὁρατός εἰμί ὁ πῦρ . Τάχα δέ οὐδείς ἄν εἰμί χείρων καί αὐτός ὁ Πλάτων παρατίθημι ὁ λέξις ἔχω οὗτος · “ πρῶτος μέν οὖν , ὅς πῦρ θερμός λέγω , ὁράω οὕτως σκοπός ὁ διάκρισις καί τομή αὐτός περί ὁ σῶμα ἐγώ γίγνομαι ἐννοέω . ὅτι μέν γάρ ὀξύτης ὁ πάθος , πᾶς σχεδόν αἰσθάνομαι , ὁ δέ λεπτότης ὁ πλευρά καί γωνία ὀξύτης ὁ τε μόριον σμικρότητα’’ , ὡς πρός ὁ ἄλλος δηλονότι , “ καί ὁ φορός τάχος , ὅς πᾶς σφοδρός εἰμί καί τομός ὀξύς ὁ προστυγχάνω ἀεί | τέμνω , λογίζομαι ἀναμιμνήσκω ὁ ὁ σχῆμα αὐτός γένεσις , ὅτι μάλιστα ἐκεῖνος καί οὐ ἄλλος φύσις διακρίνω ἐγώ κατά μικρός τε ὁ σῶμα κερματίζω οὗτος , ὅς νῦν θερμός λέγω , εἰκότως ὁ πάθημα καί ὁ ὄνομα παρέχω p . 307.119 ἅμα δέ συμβαίνω καί ὁ μαθηματικός σῶμα ἠώς ὁ ἀλλά οὐ ἁπλόος οὗτος λεκτέος , ὡς λέγω . ἑνδέκατος οὗτος ἐπιχείρημα εἰς πολύς ἀπάγω ἀτοπία καί κωμῳδία ὁ λόγος . εἰμί γάρ διά ὁ γωνία καίω καί θερμαίνω ὁ πῦρ , συμβαίνω καί ὁ μαθηματικός σῶμα καίω καί θερμαίνω . καί τάχα ἐπί οὗτος οὐδέ ὁ ὁ ὀξύτης ὁ γωνία αἰτιάομαι βοηθέω τίς ὁ λόγος · καί γάρ ἐν ὁ μαθηματικός εἰμί ὀξύς γωνία καί πυραμίς καί σφαῖρα καί οὗτος ἄτομος , ὥσπερ καί ὁ ὑπό οὗτος ὑποτίθημι , τουτέστι μή διαιρέω εἰς ὅμοιος ὁ ὅλος · οὔτε γάρ ὁ σφαῖρα εἰς σφαῖρα οὔτε ὁ πυραμίς πάντως εἰς πυραμίς . ὥστε καί κατά οὗτος ὁμοιότης ἄν εἰμί καί ἔτι μᾶλλον , εἰμί οὐσία τις εἰμί χωρίζω ὁ μαθηματικός , ὡς ἐν ὁ μετά ὁ φυσικός πρός Πλάτων ὡς οὗτος λέγω ἀποτείνω . εἰμί δέ καί εἰμί ἄτομος μέγεθος καί ἀπαθής καί ἄποιος , ὡς ὁ περί Δημόκριτος λέγω καί Ξενοκράτης ὁ ἄτομος γραμμή ὑποτίθημι , ἄντικρυς ὁ μαθηματικός ἄν εἰμί ἔοικα . εἰμί δέ ὁ μέν ὑπό αὐτός ὑποτίθημι θερμαίνω καί καίω κατά ὁ γωνία , ὁ δέ μαθηματικός ὁμοίως οὗτος σχηματίζω γωνία μηκέτι , λεκτέος ὁ διαφορά , ἀλλά οὐ ἁπλόος οὗτος , τουτέστιν ὁλοσχερῶς καί ἀναίτιος , λεκτέος , ὡς λέγω · ζητέω γάρ ὁ διαφορά ἀποδίδωμι , διά ὅς ὁ μέν φυσικός καίω , ὁ δέ μαθηματικός οὖον , εὑρίσκω , ὅτι οὐ ὁ γωνία αἴτιος , ὅστις οὐδείς μικρός καί ἐν ὁ μαθηματικός εἰμί , ἀλλά ὁ πάθος , ὅς οὐδείς ὁ μαθηματικός μέτειμι . οὗτος μέν ὁ Ἀριστοτέλης , ὁ δέ Πρόκλος πρός αὐτός καλῶς ὑπαντάω οὗτος ποιέω , ὅσπερ ὁ Ἀριστοτέλης ἀπαιτέω , ὁ ὁ διαφορά ἀποδίδωμι ὁ ὑπόθεσις ἀκόλουθος , κατά ὅς οὗτος μέν καίω , ὁ δέ μαθηματικός οὖον καίω . ὁ γάρ Πλάτων καί ἔνυλος καί κινέω ὁ σχῆμα οὗτος φημί εἰμί · διά γάρ οὗτος καί ὁ ρ ὁ ὄνομα πρόσκειμαι κίνησις ὄργανον ὑπάρχω . οὖον πᾶς οὖν ὁ γωνιόομαι θερμαντικός , ἄν μή καί ὀξυγώνιος εἰμί καί ὁ πλευρά λεπτύνω καί ἔτι μέντοι ἔνυλος καί εὐκίνητος . αὐτός δέ ὁ μέν πρῶτος δύο παραλείπω ὁ δέκατος ἔνστασις πλάσσω , ὁ δέ δύο ὁ τελευταῖος ὁ ἑνδέκατος . p . 307a24 ἔτι , εἰμί ὁ καίω πυρόω ἠώς ὁ ἢ ὁ πρίων εἰς πρίων . δυοδεκατος καί οὗτος σκωπτικός . εἰμί γάρ ὁ πῦρ , φημί , πυραμίς εἰμί ἢ σφαῖρα καί ὁ διαιρέω θερμαίνω καί πυρόω , ὁ δέ πυρόω καί καίω πῦρ γίγνομαι , ὁ δέ πῦρ σφαῖρα εἰμί ἢ πυραμίς , ἀνάγκη ὁ καίω γίγνομαι σφαῖρα ἢ πυραμίς . ἀλλά ὁ μέν τέμνω καί διαιρέω εὔλογος ἵστημι συμβαίνω ὁ σχῆμα ὁ ὀξύγωνος , ὁ δέ ὅς ξ ἀνάγκη ὁ πυραμίς ποιέω πυραμίς ἢ ὁ σφαῖρα σφαῖρα παντελῶς ἄλογος . ὁ δέ ἄλογος ὁ ὁ ὁμοιόω μάλιστα δείκνυμι παράθεσις · ὅμοιος γάρ , ὡς εἰμί τις ἀξιόω ἢ ὁ μάχαιρα εἰς μάχαιρα διαιρέω ὁ διαιρέω ὑπό αὐτός ἢ ὁ πρίων εἰς πρίων . ὁ μέν γάρ ὁ πυρόω γίγνομαι πῦρ ὁ πυρόω κατά ἀλλοίωσις εἰς ἑαυτοῦ ὁ πυρόω μεταβάλλω οὐδείς ἄτοπος , ὁ δέ ὁ διαιρέω καί τέμνω εἰς ἑαυτοῦ ὅμοιος ὁ διαιρέω διαιρέω ὁ ἀπεμφαίνω εἰμί . λέγος δέ καί πρός οὗτος ὁ Πρόκλος , ὅτι ὁ πῦρ πυρόω ὁ καίω διαλύω αὐτός ὁ στοιχεῖον καί μεταβάλλω εἰς ὁ ἑαυτοῦ , ὁ δέ μάχαιρα οὐ εἰς ὁ οὐσία δράω ὁ τέμνω · οὖον γάρ ἀναλύω ὁ οὐσία αὐτός , ἀλλά ὁ ποσός ἐκ μείζων μικρός ποιέω διαιρέω · οὐδέ γάρ αὐτός κατά οὐσία ἔχω ὁ σχῆμα οὗτος ἀλλά κατά συμβεβηκός . εἰμί οὖν μηδείς εἰς ὁ στοιχεῖον ὁ τέμνω δράω μηδέ ἀμείβω ὁ εἶδος αὐτός , πῶς ἄν εἰς ὅμοιος ἑαυτοῦ ποιέω ὁ διαίρεσις ; ἀλλά ἵστημι , φημί ἄν , ὁ πυρόω διαλύω εἰς ὁ τρίγωνος , οἷος ὕδωρ καί ἀήρ καί ὁ στοιχεῖον αὐτός ὁ τε εικοσάεδρο καί ὁ ὀκτάεδρον , τίς ὁ συντίθημι ὁ οὗτος τρίγωνος εἰς ὁ ὁ πυρός σχῆμα ὁ πυραμίς , ἵνα πολύς τοιοῦτος συνάγω γίγνομαι πῦρ ; λέγω τοίνυν ὁ Πλάτος , ὅτι , ὁ διαλύω ὑπό ὁ πυρός τρίγων ἠώς μέν ἄν εἰς ἄλλος εἶδος συνίστημι , οἷος ὁ ἐκ εἰκοσάεδρος διαλύω εἰς ὀκτάεδρον , διαιρετός μᾶλλον ὅς ὁ ὁ πυρός διαιρετικός εἰμί μάχομαι , λυόαενον οὖον παύω , ἐάν δέ εἰς ὁ ὁ πυρός φύσις συνίστημι , παύω · ὁ γάρ ὅμοιος οὔτε ποιέω τίς εἰς ἀλλήλων οὔτε πάσχω ὑπό ἀλλήλων . καλός δέ οὐτάω ἀκούω ὁ ὁ Πλάτων πάγκαλος ῥῆμα · “ ὧδε γάρ δή λογίζομαι αὐτός πάλιν , ὡς , ὅταν ἐν πῦρ λαμβάνω ὁ ἄλλος ὑπό αὐτός τίς γένος ὁ ὁ γωνία καί κατά ὁ πλευρά ὀξύτης τέμνω , συνίστημι μέν εἰς ὁ ἐκεῖνος φύσις παύω τέμνω · ὁ γάρ ὅμοιος καί αὐτός ἑαυτοῦ γένος ἕκαστος οὔτε τις μεταβολή ἐμποιέω δυνατός οὔτε τις πάσχω ὑπό ὁ κατά αὐτός ὁμοίως τε ἔχω · ἠώς δέ εἄν εἰς ἄλλος γίγνομαι κακός εἰμί ἀγαθός μάχομαι , λύω οὖον παύω . δῆλος δέ , ὅτι οὐ εἰκῇ καί ὡς τυγχάνω ποτέ μέν εἰς ὅδε ὁ σχῆμα ποτέ δέ εἰς ἄλλος συντίθημι ὁ ἐπίπεδος , ἀλλά ὁ διαλύω αὐτός ὁ μέν πρός ἐκεῖνος ὁ σχῆμα , ὅσπερ ἔχω , ἐπιτηδειότης , οἷος ὁ πρός ὁ εἰκοσάεδρος , ἀφανίζω παχύς τις εἰμί καί θολώδης , πρός δέ ὁ ἐγγύς μεθίστημι καθαρός ὁ ὁ ἀήρ , καί πρῶτος εἰς ὀκτάεδρον συμπήγνυμι , εἶτα καί οὗτος ὑπό ὁ πυρός διαλύω καθαίρω μᾶλλον καί λεπτύνω καί γίγνομαι πρός πυραμίς σύστασις ἐπιτήδειος . δῆλος δέ , ὅτι , πρός ὅς ἄν εἶδος ἐπιτηδείως ἔχω σχῆμα , οὗτος καταδέχομαι ῥᾳδίως , καί διά οὗτος ἐκ ὕδωρ ἀήρ πρῶτος γίγνομαι καί τότε ἐκ ἀήρ πῦρ . p . 307a31 ἔτι δέ γελοῖος ὁ πρός ὁ διαιρέω μόνος ἠώς ὅς ἢ μᾶλλον ἐπί ὁ συγκρίνω . τρισκαιδέκατος μέμφομαι ὁ ὁ διαιρετικός μόνος ἀλλά μή ὁ συγκριτικός μᾶλλον ὁ πῦρ χαρακτηρίζω ἢ ἀμφότερος . δοκέω γάρ , φημί , μᾶλλον συγκρίνω καί συνορίζω ἢ διακρίνω , εἴπερ διακρίνω μέν ὁ μή ὁμόφυλος , ὅταν χρυσός ἄργυρος διαχωρίζω ἢ ὁ σκωρία ἀποκαθαίρω ὁ σίδηρος , συγκρίνω δέ ὁ ὁμόφυλος . εἰμί οὖν τίμιος οὗτος , προηγούμενος ἄν ἔχω οὗτος ὁ ἐνέργεια ὁ πῦρ , ὁ δέ διάκρισις κατά συμβεβηκός · συγκρίνω γάρ ὁ ὁμόφυλος ἐξαιρέω ὁ ἀλλότριος · ὥστε , φημί , ἢ πρός ἄμφω χρή ἀποδίδωμι ὁ σχῆμα ὁ πῦρ , εἴπερ ἄμφω ἐνεργέω συγκρίνω τε καί διακρίνω , ἢ μᾶλλον ἐπί ὁ συγκρίνω , εἴπερ οὗτος μέν κατά ἑαυτοῦ ποιέω , διακρίνω δέ κατά συμβεβηκός . πρός δέ οὗτος ἐνίστημι ὁ λόγος ὁ Πρόκλος ἐναντίος λέγω ἀληθής εἰμί , διακρίνω μέν κατά ἑαυτοῦ ὁ πῦρ , συγκρίνω δέ κατά συμβεβηκός · ὁ γάρ ἐξαιρέω ὁ ἀλλότριος ὁ ὅμοιος ὁ πρός ἀλλήλων σύνοδος καί ὁ εἰς αὐτός ῥοπή ἐξευμαρίζω . πᾶς γοῦν ὁ πυρία κατά πᾶς ὁ αἴσθησις διακριτικός ἔχω δύναμις · ὁ μέν γάρ ἁφή διακρίνω ὁ θερμός , ὁ δέ ὄψις ὁ λαμπρός , ὁ δέ γεῦσις ὁ δριμύς , καί ὁ φάρμακον δέ πᾶς , ὁπόσος πυρία , διαφορητικός ἔχω ὁ δύναμις . ἔτι δέ πᾶς μέν ὁ συγκρίνω περιίστημι βούλομαι ὁ συγκρίνω συνωθώ αὐτός , ὁ δέ πῦρ οὐ περιίστημι , ἀλλά δύο κατά ὁ σῶμα ἐθέλω . προστίθημι δέ , ὅτι καί κατά ὁ μή σχηματίζω ὁ στοιχεῖον λεπτομερής μᾶλλον νομίζω ὁ πῦρ , ὁ δέ τοιοῦτος διακριτικός μάλα εἰμί εἰσδύνω εἰς ὁ ἄλλος ἤ2 συγκριτικόν . ὅτι δέ ὁ διαιρετικός κατά ἑαυτοῦ ὁ πῦρ προσήκω , δηλόω ὁ μή μόνος ὁ ἀλλόφυλος διακρίνω ἀπό ἀλλήλων , ἀλλά καί αὐτός ἕκαστος · χέω γοῦν ὁ χρυσός καί ὁ ἄργυρος καί ὁ ἄλλος μέταλλον ὁ διακρίνω αὐτός . p . 307 1)5 πρός οὗτος δέ , ἐπεί ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός | ἠώς ὁ καίτοι προσήκω ὁ πᾶς ἀφορίζω σχῆμα ἢ μηδείς . τεσσαρεσκαιδέκατος καί οὗτος σαφής ἐπιχείρημα δείκνυμι , ὅτι ἀδύνατος ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός σχῆμα ἀφορίζω . ὁ δέ λόγος τοιοῦτος · ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός καί ὅλως ὁ κατά ὁ παθητικός ποιότης ἐναντίος εἰμί ὁ δύναμις · ὁ σχῆμα ἀφορίζω οὐ ἐναντίος , διότι σχῆμα σχῆμα οὐδείς εἰμί ἐναντίος · ὁ θερμός ἄρα καί ὁ ψυχρός ἀδύνατος σχῆμα ἀφορίζω · ὁ συναγωγή ἐν δύο σχῆμα . δυνατός δέ καί ὑποθετικός συνάγω οὕτως · εἰμί ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός ἐναντίος εἰμί σχῆμα ἀφορίζω , εἰμί ἄν ὁ σχῆμα αὐτός ἐναντίος · ἀλλά μήv σχῆμα σχῆμα οὐ εἰμί ἐναντίος · οὐ ἄρα ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός σχῆμα ἀφορίζω . δηλόω δέ , φημί , καί ὁ πᾶς ἀπολείπω ὁ ὁ ψυχρός προσήκω σχῆμα ὁ ὁ θερμός σχῆμα ἀφορίζω · καίτοι ἐσθίω ἢ πᾶς ὁ κατά ὁ ποιότης ἐναντίος ἀφορίζω σχῆμα ἀμάω . καί οὗτος διαλύω ὁ ἔνστασις ὁ Πρόκλος λέγω καλῶς ἀπαιτέω ὁ λόγος ὁ ψύχω ὁ προσήκω ἀποδίδωμι σχῆμα , δήω δέ προσαναμιμνήσκω περί ὁ θερμότης , ὡς οὖον ὁ πυραμίς λέγω εἰμί θερμότης , ἀλλά δύναμις τμητικός διά ὁ κατά ὁ γωνία ὀξύτης καί ὁ κατά ὁ πλευρά λεπτότης . ὅτι οὖν ὁ ψυχρότης οὐδέ αὐτός σχῆμα εἰμί , ὥσπερ οὐδέ ὁ θερμότης , ἀλλά δύναμις τις σχῆμα , καί ὡς ἐκεῖνος τμητικός , οὕτως οὗτος συγκριτικός διά ὠσμός , καί ὡς ἐκεῖνος κατά ὁ ὀξύτης ὁ γωνία καί ὁ λεπτότης ὁ πλευρά , οὕτως ἀπό ἐναντίος οὗτος κατά ὁ ἀμβλύτης ὁ γωνία καί ὁ παχύτης ὁ πλευρά · ἐναντίος ἄρα ὁ δύναμις οὗτος πρός ἐκεῖνος οὖον ὁ σχῆμα εἰμί ἐναντίος , ἀλλά ὁ ἐν ὁ σχῆμα δύναμις · ἀπαιτέω δέ ὁ λόγος σχῆμα ἐναντίος οὖον δήω , ἀλλά δύναμις ἐναντίος . ὅσος τοίνυν ἀμβλύς ἔχω ὁ γωνία καί παχύς ὁ πλευρά , οὗτος ὁ ἐναντίος ἔχω ὁ πυραμίς δύναμις καί εἰμί συγκριτικός ὁ σῶμα · τοιοῦτος δέ ὁ στοιχεῖον ὁ τρεῖς σῶμα , διό πᾶς ἐκεῖνος συγκριτικός διά ὠσμός συγκρίνω , μόνος δέ ὁ πῦρ , ὡς εἴρω , διακριτικός . οὗτος ὁ Πρόκλος λέγω ἀπορέω ἄν τις , πῶς ὁ ἐν ὁ σχῆμα δύναμις , ὅς φημί , ἐναντίος εἰμί ὁ σχῆμα οὐ ἄν εἰμί ἐναντίος · ὁ γάρ δύναμις οἰκεῖος ὁ δύναμαι εἰμί . μήποτε οὖν σχῆμα ὦ ὁ τέσσαρες λέγω , πυραμίς καί ὁ λοιπός , ὅς μή εἰμί ἐναντίος ὁ δύναμις ἐναντίος εἰμί , ἐπεί μή κτάομαι ὁ σχῆμα αὐτός εἰμί ὁ δύναμις · οὔτε γάρ ὁ παχύς καί λεπτόν οὔτε ὁ μεγαλομερής καί σμικρομερα οὔτε ὁ δυσκίνητος καί εὐκίνητος σχῆμα εἰμί διαφορά , τάχα δέ οὐδέ ὁ ὀξύς2 καί ἀμβλύς ὁ γωνία ἀπλόος σχῆμα εἰμί διαφορά , εἴπερ μηδέ ὁ γωνία σχῆμα ἁπλόος . εἰμί οὖν κατά οὗτος ὁ ἐναντίωσις καί ὁ θερμός καί ψυχρός διάθεσις ἀποτελέω ἐναντίος εἰμί , οὐδείς ἄτοπος συμβαίνω , ἀλλά ὁ πρότασις ὁ λέγω , ὅτι ὁ σχῆμα ἀφορίζω οὐ εἰμί ἐναντίος , διορισμός δέω τις · οὖον γάρ εἰμί ἐναντίος κατά ὁ σχῆμα , ἔχω μέντοι ἐναντίος οὖον κωλύω . εἰμί δέ καί βιάζω τις κατά ὁ σχῆμα ὁ ἐναντίωσις εἰμί , ὑπομιμνῄσκω χρή ὁ Ἀριστοτέλης ἐν οὗτος ὁ πραγματεία εἶπον , ὅτι εἰμί πως καί ἐν ὁ σχῆμα ἐναντίωσις . ἐπειδή δέ ὁ περί ὁ θερμός ῥῆσις παρατίθημι ὁ Πλάτων , καλός ἄν εἰμί καί ὁ περί ὁ ψυχρός μετά ἐκεῖνος εὐθύς ἐπάγω ἐνταῦθα προστίθημι · “ ὁ δέ ἐναντίος οὗτος κατάδηλος μέν , ὅμως δέ μηδείς ἐπιδεής ἵστημι λόγος · ὁ γάρ δή ὁ περί ὁ σῶμα ὑγρός μεγαλομερής εἴσειμι ὁ σμικρομερής ἐξωθέω εἰς ὁ ἐκεῖνος μή δύναμαι ἕδρα ἐνδύω συνωθέω ἐγώ ὁ νοτερός ἐκ ἀνώμαλος κινέω τε ἀκίνητος διά ὁμαλότης καί ὁ σύνωσις ἀπεργάζομαι πήγνυμι · ὁ δέ παρά φύσις συνάγω μάχομαι κατά φύσις αὐτός ἑαυτοῦ εἰς ἐναντίος ἀπωθέω . ὁ δή μάχομαι καί ὁ σεισμός οὗτος τρόμος καί ῥῖγος τίθημι , ψυχρός τε ὁ πάθος ἅπας οὗτος καί ὁ δράω αὐτός ἔχω ὄνομα . ” p . 307b10 ἔνιοι δέ περί ὁ δύναμις αὐτός ἠώς ὁ ἀλλά ὁ ἐναντίος . πεντεκαιδέκατος οὗτος ἐπί ἅπας ὁ εἴρω προστίθημι πρός ὁ μέγεθος ὑπαντάω καί δείκνυμι , ὅτι , ὅσος ὁ ὁ ψυχρός δύναμις αἰτιολογέω ὁ μεγαλομερής αἰτιάομαι διά ὁ συνθλίβω καί μή διΐημι διά ὁ πόρος , ὥσπερ ὁ προσεχῶς ὑπό ἐγώ ὁ Πλάτων ἐκτίθημι ῥῆσις , οὗτος καί ὁ θερμός ἄν διΐημι λέγω . τοιοῦτος δέ ἄν εἰμί ὁ λεπτομερής . καί ὁ παχυμερής δέ καί ὁ λεπτομερής μέγεθος διαφέρω λέγω πρότερος · εἰμί δή ὁ μεγαλομερής καί λεπτομερής διορίζω , συμβαίνω καί μικρότης μέγεθος διαφέρω ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός , ἀλλά οὖον ὁ σχῆμα . ὅλως δέ , εἰμί ὁ μείζων ψυχρός , ἐπεί καί ἐν ὁ πυραμίς ὁ μέν μέγας λέγω ὁ δέ μικρός , ὁ μέγας ἄν ἄγω οὖον πῦρ ἀλλά τίς ὁ ψύχω , καί ἐν οὗτος ὁ σχῆμα οὖον ὁ καίω ἀλλά ὁ ψύχω εἰμί αἴτιος διά ὁ μέγεθος , ὥστε συμβαίνω ὁ ἐναντίος λέγω ἑαυτοῦ , ὅσπερ προεῖπον . ὁ δέ ὁ Πρόκλος καί ἐν οὗτος , ὅτι οὖον μέγεθος μόνος ὁ στοιχεῖον ὁ ἁπλόος σῶμα διορίζω , ἀλλά καί λεπτότης καί παχύτης καί ὀξύτης καί ἀμβλύτης καί εὐκινησία καί δυσκινησία , ὅσπερ | ἐξαλλάσσω ὁ εἶδος καί οὖον ποιέω ὁ ὁ αὐτός εἶδος ἔχω κατά μέγεθος μόνος διαφέρω . “ ὁ μέν γάρ πλῆθος , φημί , ὁ ἐπίπεδος ποιέω ὁ μεγαλομερής ἢ σμικρομερα ἐν ὁ σῶμα · μέρος γάρ αὐτός ὁ στοιχεῖον λέγω , οἷος ὁ πυραμίς ὁ πῦρ , ἐκ ὅς ὁ πῦρ , καί ὁ ὀκτάεδρον ὁ ἀήρ · μείζων γάρ ὁ ὀκτάεδρος εἷς πυραμίς ἐκ ὁ ἴσος τρίγωνος γίγνομαι ἄμφω . ὁ δέ σύνθεσις μετά ὁ τοσόσδε πλῆθος ὁ ὀξύς2 ποιέω καί ἀμβλύς · πλείων γάρ ἢ μικρός τρίγωνος συννεύω ὁ γωνία ἢ ὀξύς ἢ ἀμβλύς γίγνομαι , ὀξύς μέν ὁ ὁ μικρός , ἀμβλύς δέ ὁ ὁ πλείων . ὁ δέ ὁ ἐπίπεδος ἰδιότης ποιέω ὁ εὐκίνητος ἢ δυσκίνητος ἑδραῖος εἰμί διά ὁμοιότης ἢ πρός ῥοπή ἑτοῖμος διά ἀνομοιότης · οὐ ἄρα ὁ μέγας πυραμίς οὖον πῦρ , ἀλλά μεγαλομερής πῦρ , ὥσπερ ὁ μέγας ὀκτάεδρον μεγαλομερής ἀήρ καί ὁ μέγας εικοσάεδρο μεγαλομερής ὕδωρ . παρά ποῖος γάρ , φημί αἴτιος καί ὕδωρ εἰμί λεπτόν καί παχύς καί ἀήρ λεπτός , ὁ δέ τις παχύς ; ὅτι μέν γάρ ποσός οὗτος διά-ὁρίζω , δῆλος . ” ’Ev δή οὗτος πρῶτος μέν ἐφίστημι , πῶς ὁ πλῆθος ὁ ἐπίπεδος ποιέω φημί ὁ μεγαλομερής καί σμικρομερα καί ἐκ ἴσος τρίγωνος εἰμί ὁ σχῆμα ὁ Πλάτων σαφῶς εἶπον " μή μόνος εἷς ἑκάτερος μέγεθος ἔχω ὁ τρίγωνος φυτεύω κατά ἀρχή , ἀλλά μικρός τε καί μειόω ; πῶς δέ πυραμίες μείζων καί μικρός γίγνομαι ἄν ἐκ τέσσαρες εἰμί πᾶς τρίγωνος ; ἔοικα οὖν καί αὐτός οὗτος λέγω , ὅτι ὕδωρ μέν ἀήρ καί ἀήρ πυρός μεγαλομερής , ἄν ἐκ ἴσος εἰμί ὁ μέγεθος τρίγωνος , διότι ὁ εἰκοσάεδρος ὁ ὀκτάεδρον καί ὁ ὀκτάεδρος ὁ πυραμίς ἐκ πλείων εἰμί τρίγωνος , πυραμίς δέ πυραμίς μείζων οὖον διά ὁ ὁ πλῆθος ἀλλά διά ὁ ὁ μέγεθος ὁ τρίγωνος διαφορά . πῶς δέ ὁ ὁ ἐπίπεδος ἰδιότης ποιέω ὁ εὐκίνητος ἢ δυσκίνητος ; τετράγωνος μέν γάρ τρίγωνος δυσκίνητος εἰμί καί διά οὗτος ὁ ἄλλος στοιχεῖον ὁ τῆ , ὁ μέντοι τρεῖς ὁ ἐκ ὁ αὐτός τρίγωνος ὁ σκαληνός συνίστημι ὁ εὐκίνητος ἔχω ὁ ὀλιγότης καί βραχύτης ὁ τ·ριγώνων . p . 307b19 ἐπεί δέ κύριος διαφορά ὁ σῶμα ἠώς ὁ τέλος . συμπεραίνω ὁ προσεχῶς προτίθημι , ὅτι οὖον ὁ σχῆμα διαφέρω ὁ στοιχέω , ἐφεξῆς , τίσις διαφέρω , δηλόω , ὅτι κατά ὁ πάθος καί ὁ ἔργον καί ὁ δύναμις . διορίζω δέ οὗτος Ἀλέξανδρος πολλαχῶς ποτέ μέν πάθος λέγω κουφότης , βαρύτης , σκληρότης , μαλακότης , μανότης , πυκνότης , δύναμις δέ θερμότης , ψυχρότης , ποτέ δέ πάθος μέν ὁ παθητικός | ποιότης , δύναμις δέ ὁ κατά ὁ ῥοπή , ἔργον δέ ὁ ἐνέργεια , καί πάλιν δύναμις μέν ὁ ποιητικός αὐτός ποιότης , θερμότης , ξηρότης , κουφότης · οὗτος γάρ ὁ δύναμις ποιητικός · πάθος δέ ὁ ἀντίκειμαι αὐτός , ψυχρότης , ὑγρότης , βαρύτης , ὡς παθητικός καί ὑλικός · καί γάρ καί ἐν ὁ περι γένεσις ἐκεῖνος μέν μᾶλλον ποιητικός , οὗτος δέ μᾶλλον παθητικός εἰμί φημί καί δή καί στερέω οὗτος ἐκεῖνος καλέω . “ ἄλλος δέ ἐπιβολή αὐτός , φημί , δύναμις καί πάθος εἰμί , ἀπό μέν ὁ πάθος ἐμποιέω ἢ πάσχω ὁ ὕλη γίγνομαι πάθος , δύναμις δέ ἀπό ὁ δύναμαι καί τάχα οὗτος μᾶλλον ἐκδεκτέον . βούλομαι μέν γάρ μή κατά ὁ σχῆμα ὁ ὁ στοιχεῖον ἀφορίζω διαφορά , ὅτι μηδέ εἰμί ἐν οὗτος ἐναντίωσις κύριος , ἀλλά κατά ὁ παθητικός καλέω ποιότης , θερμότης , ξηρότης , μαλακότης , κουφότης , καί ὁ ἀντίκειμαι αὐτός καί ὅσος τοιοῦτος · ἐν γάρ οὗτος εἰμί ἐναντίωσις , κατά ὅς ὁ εἰς ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον γίγνομαι μεταβολή , ὅσπερ εἰμί νῦν προβάλλω . ὁ δέ ποιότης οὗτος ἕκαστος τριχῶς θεωρέω · ὁ γάρ ὡς δύναμις · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ὁ οὐσία πρός ἐνέργεια παρασκευή , κατά ὅς ὁ πῦρ δύναμις θερμαντικός ἔχω λέγω · ἢ ὡς ὁ κατά ὁ δύναμις οὗτος ἐνέργεια , ὡς ὁ θερμαίνω · ἢ ὡς ὁ ἀπό ὁ δύναμις διά ὁ ἐνέργεια ἐγγίγνομαι ὁ πάσχω πάθος , ὡς ὁ θερμαίνω . ἀπό δέ οὗτος ὁ τε δύναμις καί ὁ ἐνέργεια καί ὁ πάθος καί ὁ οὐσία γνωρίζω καί ὁ εἰς ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον μεταβολή καταλαμβάνω . οὗτος δέ εἷς ἐν ὁ ἐφεξῆς βιβλίον προχειρίζω ὡς μᾶλλον πρός ὁ φυσικός κίνησις οἰκεῖος περί ὁ ἄλλος ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά διδάσκω , καί ὅτι κατά οὗτος ὁ ποιότης οὐσιόω ὁ στοιχεῖον καί οὖον κατά ὁ σχῆμα κτάομαι οὗτος καί ὁ εἰς ἀλλήλων ποιέω μεταβολή , ἀποδείκνυμι . οὗτος μέν οὖν ὁ πέρας εἰμί ὁ τρίτος ὁ περι οὐρανός πραγματεία βιβλίον , ἔφοδος δέ αὐτός σύντομος ἵστημι τοιοῦτος . προτίθημι περί ὁ ἁπλόος ἐν ὁ πᾶς σῶμα εἶπον κατά ὁ δύο πρῶτος βιβλίον ὁ πραγματεία περί κυκλοφορητικός καί ἀίδιος σῶμα ἀποδίδωμι ἐν οὗτος περί ὁ εὐθυπορέω καί γενητός διδάσκω ζητέω πρῶτος , εἰμί εἰμί γένεσις ἢ οὖον , ἐπεί ὁ μέν τέλειος ἀναιρέω γένεσις ἀγένητος ὁ εἰμί λέγω , ὥσπερ Παρμενίδης καί Μέλισσος , ὁ δέ πᾶς ἁπλόος λέγω γένεσις , ὡς Ἡσίοδος , ὁ δέ ὁ σῶμα πᾶς , ὡς ὁ ἐκ ἐπίπεδος ὁ σῶμα συνιστάω . πρός οὗτος οὖν ἀντεῖπον ἐφεξῆς λέγω , τίνω εἰμί γένεσις , ὅτι ὁ ποιότης παθητικός ἐναντίος ἔχω καί ἐπί εὐθύς κινέω . εἰμί δέ μέλλω τις ὁ ὁ γενητός σῶμα οὐσία γιγνώσκω , ὁ στοιχεῖον αὐτός πρῶτος γνωστέον · ἄλλος δέ ἄλλος στοιχεῖον λέγω ὁρίζω πρῶτος ὁ στοιχεῖον , πότερος ἤπειρος ὁ ἀριθμός ἢ περαίνω εἰμί , ζητέω καί ἐλέγχω ὁ ἤπειρος λέγω ὁ περί Ἀναξαγόρας καί Δημόκριτος μέτειμι ἐπί ὁ εἷς ὁ στοιχεῖον ὑποτίθημι καί ἀντιλέγω καί πρός οὗτος συμπεραίνω , ὅτι ἀνάγκη πλείων εἰμί καί περαίνω . καί τότε δείκνυμι , ὅτι οὐ εἰμί ἀίδιος ἀλλά γενητός καί φθαρτός , ἐκ διαίρεσις ζητέω , πότερος ἐκ ἀσώματος ἢ ἐκ σῶμα γίγνομαι , καί , εἰμί ἐκ σῶμα , πότερος ἐκ ἄλλος ἢ ἐκ ἀλλήλων , καί διελέγχω ὁ ἄλλος ὁ διαίρεσις τμῆμα καταλείπω ὁ ἐκ ἀλλήλων καί ζητέω λοιπός ὁ τρόπος ὅς ἐκ ἀλλήλων γένεσις καί δείκνυμι , ὅτι οὔτε κατά ἔκκρισις πᾶς ἐκκρίνω οὔτε κατά σύγκρισις καί διάκρισις , ὡς Ἐμπεδοκλῆς καί Δημόκριτος , οὔτε κατά μετασχηματισμός οὔτε κατά ὁ εἰς ὁ ἐπίπεδος διάλυσις , ὡς ὁ Τίμαιος , ἐπί τέλος λοιπός συνάγω , ὅτι ὁ εἰς ἀλλήλων μεταβολή ὁ στοιχεῖον κατά ὁ εἰδοποιός αὐτός ἐναντίος διαφορά εἰδοποιέω , κύριος δέ διαφορά αὐτός ὁ κατά ὁ ποιότης , ὅστις θεωρέω τριχῶς , ἢ ὡς δύναμις ἢ ὡς πάθος ἢ ὡς ἐνέργεια .