simplicius.in-aristotelis-physicorum-libros-commentaria 3
Ἐv τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ περὶ τῶν αἰτίων διαλεχθεὶς καὶ ποιητικὸν αἴτιον τὴν φύσιν εἰπὼν καὶ ὁρισάμενος αὐτὴν ἀρχὴν κινήσεως εἰκότως ἐφεξῆς περὶ κινήσεως διδάσκει . εἰ γὰρ ἐν τούτῳ τὸ εἶναι ἔχει ἡ φύσις ἐν τῷ ἀρχὴ κινήσεως εἶναι , δεῖ πάντως τὸν εἰσόμενον τὴν φύσιν ὅτι ποτέ ἐστι καὶ τὴν κίνησιν ἐγνωκέναι ἐν τῷ ὁρισμῷ τῆς φύσεως παρειλημμένην . ἔτι δὲ εἰ ἡ τῶν πρός τι γνῶσις ἅμα ἐστί , πρός τι δὲ ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ οὗ ἐστιν ἀρχή , καὶ ἔστιν ἀρχὴ κινήσεως ἡ φύσις , ἀδύνατον τὴν φύσιν γινώ - σκειν τὸν ἀγνοοῦντα τὴν κίνησιν . εἰ οὖν ἀνάγκη τὸν φυσιολόγον εἰδέναι τί ποτέ ἐστιν ἡ φύσις , τὸν δὲ τὴν φύσιν εἰσόμενον ἀνάγκη τὴν κίνησιν ἐγνω - κέναι , ἀναγκαῖος εὐθὺς μετὰ τὸν περὶ τῆς φύσεως ὁ περὶ τῆς κινήσεως λόγος ἐν τῷ ὁρισμῷ τῆς φύσεως , ὡς εἶπον , παρειλημμένος . διὰ δὲ τὴν αὐτὴν ἀκολουθίαν , ἐπειδὴ ἡ κίνησις ἐν τῷ συνεχεῖ καὶ συνεχές τί ἐστιν ἡ κίνησις καὶ ἐν τῷ λόγῳ τῆς κινήσεως παρείληπται τὸ συνεχές , ἀναγκαῖον καὶ περὶ τοῦ συνεχοῦς διαλεχθῆναι · οὐ γὰρ ἔστι γνῶναι τὸ ὁριστὸν ἀγνοοῦντα τῶν ἐν τῷ ὁρισμῷ παρειλημμένων ἕκαστον . πάλιν δὲ ἐπειδὴ τὸ συνεχὲς ὁριζόμενοι προσχρώμεθα τῶ ἀπείρῳ συνεχὲς εἶναι λέγοντες τὸ ἐπ’ ἄπειρον διαιρετόν , ἀνάγκη καὶ περὶ ἀπείρου διαλεχθῆναι τῷ τὴν κίνη - σιν εἰσομένῳ καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως τὴν φύσιν . ἐπειδὴ δὲ πᾶν τὸ φυσικὸν σωματικόν , πᾶν δὲ σῶμα καὶ ἡ σωματικὴ κίνησις , περὶ ἧς ὁ λό - γος , ἐν τόπῳ καὶ ἐν χρόνῳ γίνεται , ἀναγκαῖος καὶ ὁ περὶ τόπου καὶ χρόνου λόγος τῷ φυσικῷ τῷ περὶ κινήσεως καὶ φύσεως εἰσομένῳ τισὶ δὲ ἡ κατὰ τὸν οὐρανὸν κίνησις ὁ χρόνος εἶναι δοκεῖ καὶ ἄλλοις εἰκὼν αἰώνιος κινητή , ὥστε κατὰ πάντα συγγενὴς ὁ χρόνος τῆ κινήσει . τινῶν δὲ τὸν τόπον τὸ κενὸν ὑπολαμβανόντων καὶ τὴν κίνησιν ἐν κενῷ γίνεσθαι πάντως λεγόντων , ὥσπερ Δημόκριτος , ἀναγκαῖον καὶ περὶ κενοῦ ζητεῖν , εἰ ἔστιν ὅλως ἢ μὴ ἔστιν . καὶ εἰ ἐν τῷ κενῷ ὡς ἐν τόπῳ κινεῖται τὰ κινούμενα , καὶ διὰ ταῦτα οὖν περὶ κινήσεως καὶ συνεχοῦς καὶ ἀπείρου καὶ τόπου καὶ χρόνου καὶ κενοῦ ζητεῖν ἀνάγκη τὸν φυσικόν . καὶ μέντοι ὅτι κοινὰ πάν · τῶν ἐστὶ ταῦτα τῶν φυσικῶν καὶ καθόλου πᾶσιν ὑπάρχει , καὶ δεῖ προηγεῖ - σθαι τὴν πραγματείαν τὴν τὰ κοινῇ πᾶσιν ὑπάρχοντα παραδιδοῦσαν , οἵα ἐστὶν ἡ προκειμένη νῦν , εἰς ἐπίσκεψιν τῶν ἄλλων πραγματειῶν τῶν τὰ ἰδίως ἑκάστοις ὑπάρχοντα διδασκουσῶν . καὶ γὰρ πᾶν σῶμα φυσικὸν κίνησιν ἔχει , καὶ ἡ πεπερασμένον ἐστὶν ἢ ἄπειρον , καὶ ἐν τόπῳ κινεῖται ἢ καθ’ ὅλον ἢ κατὰ μόρια , ὡς ἡ ἀπλανής , καὶ ὑπὸ χρόνου μετρεῖται ἡ κίνησις · κοινὰ οὖν ταῦτα . κοινὸς δὲ καὶ ὁ περὶ τοὐ κενοῦ λόγος , ὅτι τὸν τόπον κενόν τινες ὑπολαμβάνουσι καὶ τὸ κενὸν τόπον σώματος ἐστερημένον · ταῦτα μὲν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης καὶ σαφέστερον τῶν ἐξηγητῶν παραδέδωκεν ἀρχόμενος εὐθὺς τοῦ τρίτου βιβλίου · διδάσκει δὲ ἐν αὐτῷ περὶ κινήσεως καὶ περὶ ἀπείρου , ἐν δὲ τῷ τετάρτῳ περὶ τόπου καὶ περὶ κενοῦ καὶ περὶ χρόνου . τὸ γὰρ συνεχὲς παρῆκε νῦν , ὅτι καὶ τοῦ συνεχοῦς χωρὶς ἀναγ - καῖός ἐστιν ὁ περὶ τοῦ ἀπείρου λόγος τῷ φυσικῷ , διότι τὰ φυσικὰ σώματα καὶ τὰς φυσικὰς κινήσεις ἀνάγκη ἢ ἄπειρα εἶναι ἢ πεπερασμένα • ὕστερον μέντοι καὶ περὶ τοῦ συνεχοῦς διαλέξεται . ἰστέον δὲ ὅτι ἐν πολλοῖς χωρίοις διάφορος ἡ γραφὴ τούτου φέρεται τοῦ βιβλίου . ἀλλ’ ἐπὶ τὰ κατὰ μέρος τῆς λέξεως ἰτέον . ἐπεὶ δὲ ἡ φύσις μέν ἐστιν ἀρχὴ κινήσεως καὶ μεταβολῆς . | Κίνησιν οὖν καὶ μεταβολὴν ἐκ παραλλήλου νῦν τέθεικε καὶ διὰ τὸ μήπω διηρῆσθαι τί διαφέρει κίνησις μεταβολῆς , καὶ ὅτι κοινότερον μὲν ἡ κίνησις , εἰδικώτερον δὲ ἡ μεταβολή , ὅπερ ἀρχόμενος τοῦ πέμπτου βιβλίου <φανερὸν> ποιεῖ . μήποτε δὲ κίνησιν καὶ μεταβολὴν οἰκείως τοῖς διαιρεθησομένοις προήγαγεν · ἐρεῖ γὰρ τὴν μὲν κατ’ οὐσίαν μεταβολὴν εἶναι καὶ οὐ κίνησιν , τὴν δὲ κατὰ ποσότητα καὶ ποιότητα καὶ τόπον ταύτας κινή - σεις εἶναι . κυρίως οὖν τὴν φύσιν ἀρχὴν κινήσεως καὶ μεταβολῆς εἶπεν , ἐπειδὴ καὶ τῆς κατ’ οὐσίαν καὶ τῶν ἄλλων αἰτία ἐστί . σημειοῦται δὲ ὁ Ἀλέξανδρος ὅτι “ τὴν κίνησιν συνεχῆ λέγων ἐν τῷ ποσῷ πάντως αὐτὴν τίθησι τοῦ γὰρ ποσοῦ ἐστιν εἴδη τὸ συνεχὲς καὶ τὸ διωρισμένον ) , ἐν μέν - τοι ταῖς Κατηγορίαις οὐ τίθησιν αὐτὴν ἐν τῷ ποσῷ , καὶ ἐνταῦθα δὲ μετ’ ὀλίγον ὑπὸ τὸ πρός τι τὴν κίνησιν ὑπάξει . ἤτοι οὖν , φησί , διὰ τοῦτο οὕτως εἶπε δοκεῖ δὲ ἡ κίνησις εἶναι τῶν συνεχῶν , ὡς οὐκ τούτῳ , ἡ μᾶλλον ἡ κίνησις πῶς μὲν καὶ ποσόν ἐστι καὶ συνεχές , πῶς δὲ πρός τι , κατ’ ἄλλο καὶ ἄλλο λαμβανομένη , αὐτὴ μὲν ἡ κίνησις ποσόν , τὸ δ’ ἐν κινήσει πρός τι ἅτε ἐν σχέσει τινὶ ὑπάρχον τῇ πρὸς τὸ κινοῦν . τὸ δὲ δοκεῖ , φησί , σημεῖόν ἐστι τοῦ ἀπὸ τῶν φαινομένων καὶ ἐναργῶν ἄρχε - σθαι . ” εἰπὼν δὲ τὸ ἄπειρον ἐμφαίνεσθαι πρῶτον ἐν τοῖς συνεχέσι δηλοῖ διὰ τοῦ πρῶτον , ὅτι κυρίως καὶ καθ’ αὑτὸ καὶ οὖ δι’ ἄλλου μέσου τὸ ἄπειρον ἐμφαίνεται ἐν τῷ συνεχεῖ . καθ’ αὑτὰ γὰρ ὑπάρχει ταῦτα , ὅσα τε ἐν τῷ ὁρισμῷ αὐτὰ παραλαμβάνεταί τινων καὶ ὧν αὐτὰ τὸν ἐκείνῶν ὅρον συμπληροῖ . ἀλλὰ καὶ ὅσα κατὰ τὴν πρὸς τὰ ὁμογενῆ σύγκρισιν ἀποτέμνεταί τι οἰκεῖον τῶν κοινῶς ὑπαρχόντων τῷ γένει παντί , πρώτως τοῦτο καθ’ αὑτό τε ὑπάρχει τούτων ἑκάστῳ , καὶ ἔστιν ἄλλος οὗτος ὁ τρόπος τοῦ καθ’ αὑτό . οὕτω τῷ πυρὶ καθ’ αὑτὸ τὸ ποιητικὸν ὑπάρχει , ἐπειδὴ παντὶ σώματι φυσικῷ τὸ ποιεῖν ἡ τὸ πάσχειν . τὸ δὲ πολλάκις προσέθηκεν , ὅτι οὐκ ἀεὶ τὸ συνεχὲς οὕτως ὁριζόμεθα συνεχὲς λέγοντες τὸ εἰς ἄπειρον διαιρετόν , ἀλλὰ καὶ ἄλλος τίς ἐστιν ὁρισμός , ὃν αὐτὸς τέθεικεν ἐν Κατηγορίαις συνεχὲς λέγων οὗ τὰ μόρια πρός τινα κοινὸν ὅρον συνάπτει . “ οὐκέτι δέ , φησὶν Ἀλέξανδρος , καὶ τὸ διωρισμένον ποσὸν μενοι προσχρώμεθα τῷ ἀπείρῳ . ” ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο πρῶτον εὐλόγως εἶπεν ἐν τῷ συνεχεῖ αὐτὸ ἐμφαίνεσθαι , ἢ ὅτι καὶ τὸ ἐν τῷ διωρισμένῳ ἄπειρον ἀπὸ τοῦ συνεχοῦς ἔχει τὴν γένεσιν . ἡ γὰρ εἰς ἄπειρον τοῦ συνε - χοῦς τομὴ τὴν εἰς ἄπειρον αὔξησιν τῷ διωρισμένῳ παρέχεται , οὐκέτι μέντοι τὸ συνεχὲς ἐκ τοὐ διωρισμένου τὸ ἄπειρον <ἔχει> . οὐ γὰρ ἐστι τὸ διωρισμένον τῷ ἐξ ἀπείρων συγκεῖσθαι , ἐπεὶ οὐδὲ ἔστιν ἄπειρα ἐνεργείᾳ διωρισμένα , ἀλλὰ τῇ ἀεὶ προσθέσει τὸ ἄπειρον ἔχει . ἡ δὲ ἀεὶ πρόσθεσις ἐκ τοῦ ἀνεκλείπτου τῆς τοῦ συνεχοῦς τομῆς γίνεται · οὐδὲ γὰρ τὸ συνεχὲς ἐνεργείᾳ τὸ ἄπειρον ἔχει , ἀλλὰ τῇ ἐπ’ ἄπειρον διαιρέσει . οὐ - ’δεν γὰρ ἄπειρον ἐνεργείᾳ ἐστίν , ἀλλὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον . διὰ τί οὖν τὸ μὲν διωρισμένον ἐκ τοῦ συνεχοῦς τὸ ἄπειρον ἔχει , τὸ δὲ συνεχὲς οὐκέτι ἐκ τοῦ διωρισμένου ; ἢ ὅτι τὸ μὲν διαιρούμενον ἐπ’ ἄπειρον τοῦτο δύναται παρέχειν τῷ διωρισμένῳ τὴν ἐπ’ ἄπειρον αὔξησιν , τὸ δὲ αὐξόμενον ἐπ’ ἄπειρον ἐν διορισμῷ οὐκέτι τῷ συνεχεῖ τὸ ἐπ’ ἄπειρον δίδωσιν . ὅταν δὲ λέγῃ πρὸς δὲ τούτοις ἄνευ τόπου καὶ κενοῦ καὶ χρόνου κίνησιν ἀδύνατον εἶναι , οὐχ ὡς αὐτῷ δοκοῦν τοῦτο λέγει , ἀλλ’ ὡς τῶν πρὸ αὐτοῦ φυσιο - λόγων τοῖς περὶ Δημόκριτον ἀρέσαν τὸ διὰ κενοῦ τὴν κίνησιν γίνεσθαι καὶ τὸ κενὸν εἶναι τόπον ἐστερημένον σώματος . ὥστε καὶ τῷ περὶ τόπου λόγῳ ἀναγκαῖος ὁ περὶ κενοῦ . τοῖς τε οὖν εἶναι τὸ κενὸν λέγουσι καὶ τοῖς μὴ εἶναι ἀναγκαῖος ὁ περὶ αὐτοῦ λόγος . εἰκότως δὲ πρῶτον περὶ κινήσεως διαλαμβάνει , διότι μετὰ τὴν φύσιν ὁ περὶ τῆς κινήσεως ἐκδέχεται λόγος ἐν τῷ ὁρισμῷ τῆς φύσεως παρειλημ - μένος , καὶ ὅτι χρόνος καὶ τόπος διὰ τὴν κίνησιν . δεῖ γὰρ εἶναι χρόνον , ἐπεὶ τὸ κινούμενον ποτὲ κινεῖται , καὶ τόπον , ἐπεὶ τὸ κινούμενον ποῦ κινεῖ - ται · οὐ μέντοι ἀνάγκη κίνησιν εἶναι , ἐπειδὴ χρόνος ἐστὶν ἢ τόπος . τὸ δὲ κενὸν οὐδὲ ὂν ὅλως δειχθήσεται . τὸ δὲ ἄπειρον ἅμα μὲν οὐδὲ ὑφέστηκε , τῷ δὲ γίνεσθαι ὑφεστὼς περὶ τὴν κίνησιν καὶ αὐτὸ τὸ εἶναι ἔχει . ἔτι δὲ σπουδῆς ἄξιος ὁ περὶ κινήσεως λόγος , καὶ ὅτι ἠμέληται τοῖς παλαιοτέροις , ὀλίγα περὶ αὐτῆς τοῦ Πλάτωνος εἰρηκότος . ἔτι δὲ πάντα τὰ ὄντα ἡ κινή - σεις εἰσὶν ὡς γένεσις καὶ ἀλλοίωσις , ἢ ἀρχαὶ κινήσεως ὡς θεὸς ψυχὴ φύσις , ἢ κινούμενα ὡς τὰ σώματα τά τε ἁπλᾶ καὶ τὰ σύνθετα , ἢ δι’ ἃ τὰ κινούμενα ὡς χρόνος καὶ τόπος . ἐπιστῆσαι δὲ ἄξιον , εἰ μὴ ἀνάγκη ὥσπερ κινήσεως οὔσης ἔστι χρόνος , οὕτως χρόνου ὄντος εἶναι κίνησιν , εἴπερ ἀριθμὸς κινήσεως ἐστιν ὁ χρόνος . ἀλλ’ οὐ διὰ τὸν χρόνον ἡ κίνησις , ἀλλ’ ὁ χρόνος διὰ τὴν κίνησιν . καὶ νῦν μὲν τὴν οὐσίαν τῆς κινήσεως ἥτις ποτέ ἐστιν ὑπογράφει . ὅσα δὲ ἀκολουθεῖ τῷ λόγῳ τῆς κινήσεως θεωρήματα πολλὰ ὄντα καὶ ποικίλα ἐν τοῖς τέτρασι τοῖς τελευταίοις βιβλίοις διαπε - ραινεται . Ἔστι δή τι τὸ μὲν ἐντελεχείᾳ μόνον ἕως τοῦ τῶν ἄλλων τῶν τοὐ ὄντος κατηγοριῶν ὁμοίως . | Μέλλων δεικνύναι τί ἐστιν ἡ κίνησις καὶ τὸν ὁρισμὸν αὐτῆς ὡς δυνατὸν συνάγειν , καὶ ἐν τίνι ἐστὶν ὅτι ἐν τῷ κινουμένῳ , καὶ τρίτον ὅτι τῶν πολ - λαχῶς λεγομένων ἐστὶν ἡ κίνησις , καὶ τέταρτον ὅτι ἕκαστον εἶδος κινήσεως εἰς ἀντίθετα εἴδη διαιρεῖται οἷον τὸ κατ’ οὐσίαν εἰς γένεσιν καὶ φθοράν , τὸ κατὰ χρῶμα εἰς λεύκανσιν καὶ μέλανσιν , καὶ ὅλως τὸ κατὰ ποιότητα εἰς τὰς ἀντικειμένας ἀλλήλαις ποιότητας , τὸ κατὰ ποσότητα εἰς αὔξησιν καὶ μείωσιν , τὸ κατὰ τόπον εἰς ἀνάβασιν καὶ κατάβασιν καὶ τὰ λοιπά ) , μέλλων οὖν ταῦτα περὶ κινήσεως διδάσκειν ὡς καὶ τῶν ἄλλων εἰς τὸν περὶ τοῦ τί ἐστι λόγον συντελούντων καὶ ὡς αὐτάρκη τέως εἰς τὴν ὁλοσχερῆ περὶ αὐ - τῆς γνῶσιν ἀξιώματα τέτταρα προλαμβάνει , ὧν ἕκαστον εἰς ἕκαστον τῶν εἰρημένων συντελεῖ κατὰ τάξιν . καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐκ διαιρέσεως εἴληπται τοιοῦτον . τῶν ὄντων τὰ μέν ἐστιν ἐντελεχείᾳ μόνον , τὰ δὲ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ , τὸ μὲν τόδε τι , τὸ δὲ τοιόνδε , τὸ δὲ τοσόνδε καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοῦ ὄντος κατηγοριῶν . τὸ μὲν οὖν ἐντελεχείᾳ μόνον κατὰ τὰς οὐσίας τῶν ἀγενήτων ὑπάρχει καὶ τὰς οὐσιώδεις αὐτῶν ἐνεργείας , τὸ δὲ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ κατὰ πάσας τὰς κατηγορίας ἐν τοῖς γενητοῖς . καὶ ἔτι ἀπλῶς μὲν ἐντελεχείᾳ μόνον τὰ ἄυλα καὶ πρῶτα εἴδη ( οὐδὲν γὰρ ἄλλο γενέσθαι δύναται παρ’ ἃ ἔστιν ἐξ ἀρχῆς ) , ἐντελεχείᾳ δὲ καὶ δυνάμει τὰ σύνθετα ἐξ ὕλης καὶ εἴδους , ἐντελεχείᾳ μὲν καθ’ ὅσον ἔχει τινὰ ἤδη μορφὴν καὶ διάθεσιν ἐνεργείᾳ ὥσπερ ὁ χαλκός , δυνάμει δὲ ὅτι καὶ ἑτέραν οἷά τε δέξασθαι τὴν τοῦ ἀνδριάντος . τὸ δὲ αἰθέριον σῶμα κατὰ μὲν τὴν οὐσίαν ἐντελεχείᾳ μόνον ἐστὶν οὐ γὰρ ἄν μεταβάλοι ποτὲ κατ’ οὐσίαν ) , μετέχει δέ πὼς καὶ τοῦ δυνάμει διὰ τὴν τοπικὴν κίνησιν καὶ τὰς κατ’ αὐτὴν γινομένας διαφόρους ἀλλήλων μετέξεις · οὐ γὰρ πανταχοῦ ἅμα ἐστὶν οὐδὲ ἀεὶ ὁμοία ἡ πάντων σύγκρασις , ὡς δηλοῖ τὰ ἀπὸ τῶν διαφόρων σχηματισμῶν ἀποτελούμενα διάφορα ὄντα . καὶ ἔστιν ἄφυκτος ἡ διαίρεσις . τὸ μὲν γὰρ τέλειον ἦν ὅτι τῶν ὄντων τὰ μὲν ἐντελεχείᾳ μόνον , τὰ δὲ δυνάμει μόνον , τὰ δὲ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ . ἀλλ’ οὐδέν ἐστιν ὃ δυνάμει μόνον ἐστὶ κατὰ ὑπόστασιν . πᾶν γὰρ τὸ δυνάμει ἐνεργείᾳ τι ὄν ἐστιν ἐν αὑτῷ δύναμιν ἔχον ἀτελῆ , καθ’ ἣν δύναταί τι ἄλλο παρ’ ἑαυτὸ προσλαβεῖν , ὥσπερ τὸ δυνάμει λευκὸν ἐνεργείᾳ σῶμα ὂν δυνάμει λευκόν ἐστιν , ὡς μήπω μὲν ὂν λευκόν , πεφυκὸς δὲ μεταβάλλειν εἰς τὸ λευκὸν καὶ διὰ τοῦτο δυνάμει λεγόμενον λευκόν , κὰν τῇ ὑποστάσει δὲ ἓν τὸ τοιοῦτόν ἐστιν , ἀλλὰ τῷ γε λόγῳ ἄλλο μέν ἐστι τὸ ὑποκείμενον , ὃ λέγομεν δύνασθαι καὶ πεφυκέναι οἷον τὸ χρῶμα , ἄλλο δὲ ἡ ἀτελὴς ἐν αὐτῷ δύναμις , ὅπερ ἐστὶν αὐτὸ τὸ δυνάμει ὥσπερ τὸ ὁρατὸν εἶναι , εἴπερ τὸ μέν ἐστι ποιόν , τὸ δὲ πρός τι . οὕτως δὲ ἄλλο μὲν τὸ χιόνι εἶναι , ἄλλο δὲ τὸ τηκτῷ εἶναι . εἰ γὰρ ταὐ - τόν ἐστι ταῦτα , εἴη ἄν ταὐτὸν καὶ τὸ χιόνι εἶναι καὶ τηκτῷ εἶναι . τὰ δὲ τῷ αὐτῷ ταὐτὰ καὶ ἀλλήλοις ταὐτά , ὥστε καὶ τὸ τμητῷ εἶναι τῷ τηκτῷ εἶναι ταὐτὸν ἄν εἴη , ὥστε καὶ τὸ τετμῆσθαι τῷ τετῆχθαι ταὐτὸν ἄν εἴη . ὡς γὰρ τὰ δυνάμει , οὕτως καὶ τὰ ἐνεργείᾳ . Καὶ ὁ Πλωτῖνος δὲ ἐν ἀρχῇ τοῦ βιβλίου ὃ Περὶ τοῦ δυνάμει καὶ ἐνερ - γείᾳ ἐπέγραψε τὸ αὐτὸ δείκνυσι λέγων · ἰδεῖ τοίνυν τὸ δυνάμει τι ὂν ἄλλο μεθ’ αὑτὸ δύνασθαι , ἤτοι μένον μετὰ τοῦ ἐκεῖνο ποιεῖν ἢ παρέχον ἑαυτὸ ἐκείνῳ ὃ δύναται , καὶ φθαρὲν αὐτὸ δυνάμει λέγεσθαι . ἄλλως γὰρ δυνάμει ἀνδριὰς ὁ χαλκός , ἄλλως τὸ ὕδωρ δυνάμει χιὼν καὶ ὁ ἀὴρ πῦρ . καὶ τὸ δυνάμει μηδενὸς εἶναι οἷον δυνάμει ἀνδριὰς ὁ χαλκός . εἰ γὰρ μηδὲν ἐξ αὐτοῦ μηδὲ ἐπ’ αὐτῷ μηδὲ ἔμελλε μηδὲν ἔσεσθαι μεθ’ ὃ ἦν μηδὲ ἐνε - δέχετό τι γίνεσθαι , ἦν ἄν ὃ ἦν μόνον . ὃ δὲ ἦν , ἤδη παρῆν καὶ οὐκ ἔμελλε . τί οὖν ἐδύνατο ἄλλο μετὰ τὸ παρὸν αὐτό ; τί οὖν ἄν ἦν μόνον δυνάμει ; ” ὁ δὲ ταῦτα εἰπὼν ἐπὶ τέλει τοῦ βιβλίου τὴν ὕλην δυνάμει μόνον εἶναί φησι μηδὲν οὖσαν ἐνεργείᾳ τῶν ὄντων . μήποτε δὲ τὸ πρῶτον ὂν εἶδος εἶναι βουλόμενος μέχρι τῶν εἰδῶν βούλεται φθάνειν τὸ ὄν , διὸ τὴν ὕλην τῶν εἰδῶν ἐκπεπτωκυῖαν ἐκριφῆναι καὶ τοῦ ὄντος , καὶ διὰ τοῦτο μὴ ὂν οὖσαν δυνάμει μόνον εἶναι ὅ ἐστι . καίτοι καὶ τὸ δυνάμει καὶ τὸ οὕτως μὴ ὂν οὔπω τελέως τοῦ ὄντος ἐκπέπτωκεν . ὅλως δὲ εἰ μὲν οὕτως δυνάμει ὡς μεταβάλλειν εἰς τὸ ἐνεργείᾳ ὡς τὸ ὕδωρ εἰς ἀέρα , φθείροιτο ἂν ἡ ὕλη , ὅπερ οὐ βούλεται · εἰ δὲ ὡς μένον δέχεσθαι τὸ ἐνεργείᾳ ὡς ὁ χαλκὸς τὸ τοῦ ἀνδριάντος σχῆμα , ἄλλο τι οὖσα ἐνεργείᾳ πέφυκε δέχεσθαι τὰ εἴδη . εἰ δὲ μηδὲν ἄλλο οὖσα δέχοιτο τὸ ἐνεργείᾳ , ταὐτὸν ἄν εἴη τὸ δυνάμει καὶ τὸ ἐνεργείᾳ , ὅπερ οὐ βούλεται . καὶ γὰρ οὐδὲ δυνάμει εἶδός ἐστιν ἡ ὕλη , ἀλλὰ μένουσα ὅ ἐστιν ἐνεργείᾳ πέφυκε δέχεσθαι τὰ εἴδη . Ὁ δὲ Πορφύριος οὐκ ἀποδέχεται τὸν Ἀλέξανδρον οὕτω στίξαντα ὡς τῷ ἐντελεχείᾳ μόνον ἀντιδιῃρῆσθαι τὸ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ · “ εἰπὼν γάρ , φησίν , ὅτι τὰ μὲν ἐντελεχείᾳ τὰ δὲ δυνάμει , ἀναλαβὼν ἐντελεχείᾳ , καὶ ἐντελεχείᾳ φησὶ τὸ μὲν τόδε τι τὸ δὲ τοσόνδε καὶ τὰ ἑξῆς . τὸ δὲ δυνάμει οὐ διαιρεῖται εἰς κατηγορίας · οὐ γάρ ἐστι τὸ δυνάμει δεκαχῶς ἀλλ’ ἑνιαχῶς · ἡ γὰρ ἀνωτάτω ὕλη , ἥπερ ἐστὶ τὸ δυνάμει , μία . εἴτε δὲ τὸ ἐντελεχείᾳ λαμβάνει , ὅπερ ἐστὶ τὸ σύνθετον οἷον ἀν - δριάντα , εἴτε τὴν ἐντελέχειαν , ὅπερ ἐστὶ τὸ ἀπλοῦν οἷον τὸ εἶδος , δεκαχῶς ἑκάτερον . καὶ μήποτε φησὶ καὶ τὸ δυνάμει δεκαχῶς . προελθὼν γὰρ αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης οὕτως εἶπε · „ διῃρημένου δὲ καθ’ ἕκαστον γένος τοῦ μὲν ἐντελεχείᾳ τοῦ δὲ δυνάμει „ . ” ταῦτα μὲν οὖν ὁ Πορφύριος τῷ δυνάμει τὸ ἐντελεχείᾳ μόνον βουλόμενος ἀντιτεθῆναι παρὰ τοῦ Ἀριστοτέλους , ἀλλ’ οὐχὶ τῷ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ . | καὶ ἴσως ἐκ τούτου τοῦ ῥητοῦ ταύτην ἔσχε τὴν ὑπόνοιαν τοῦ λέγοντος “ διῃρημένου δὲ καθ’ ἕκαστον τοῦ μὲν ἐντελεχείᾳ τοῦ δὲ δυνάμει ” . ἀλλ’ εἰ μὲν ὡς τὰ πολλὰ τῶν ἀντι - γράφων φέρεται , οὕτως ἔχει καὶ ἡ ἀρχαία γραφή · ἔστι δή τι τὸ μὲν ἐν - τελεχείᾳ μόνον τὸ δὲ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ , τὸ μὲν τόδε τι , τὸ δὲ τοσόνδε καὶ τὰ ἑξῆς , σαφῶς τὸ μόνον προσκείμενον δηλοῖ τὴν διαίρεσιν τοῦ ἐντελεχείᾳ μόνως πρὸς τὸ ἐντελεχείᾳ ἅμα καὶ δυνάμει γεγενῆσθαι , ὡς ὁ Ἀλέξανδρος καὶ ὁ Θεμίστιος ἐξεδέξαντο . εἰ γὰρ τῷ ἐντελεχείᾳ τὸ δυνάμει μόνον ἀντετίθει , μηδαμοῦ τὸ συναμφότερον παραλαμβάνων , διὰ τί προσετίθει τὸ μόνον ἐπὶ τοῦ ἐντελεχείᾳ ; πῶς δὲ κατάλληλος ἄν ἦν ἡ ἑρμηνεία μετὰ ἀποστάσεως λέγουσα , τὸ μὲν τόδε τι , τὸ δὲ τοσόνδε ; εἰ μέντοι ὥς τινα τῶν βιβλίων γέγραπται οὕτως ἔχει τὸ ῥητὸν ἔστι δή τι τὸ μὲν ἐντελεχείᾳ τὸ δὲ δυ|νάμει , καὶ ἐντελεχεία τὸ μὲν τόδε τι , τὸ δὲ τοσόνδε , δύναται μὲν καὶ οὕτως στίζεσθαι ὡς ὁ Πορφύριος ἐξεδέξατο . Διὰ τί δὲ τὸ ἐντελεχείᾳ μόνον εἰς τὰς δέκα διαιρεῖ κατηγορίας , καίτοι καὶ τοῦ δυνάμει ἐν πάσαις θεωρουμένου , ὡς καὶ αὐτὸς ὁ Πορφύριος ὡμο - λόγησε , καὶ τὴν Ἀριστοτέλους παραθέμενος ῥῆσιν τὴν λέγουσαν “ διῃρη - μένου δὲ καθ’ ἕκαστον γένος τοῦ μὲν ἐντελεχείᾳ τοῦ δὲ δυνάμει ” ; μήποτε οὖν ἡ μὲν ἐξ ἀρχῆς διαίρεσις εἰς τὸ ἐντελεχείᾳ μόνον γέγονε καὶ τὸ ἐντελεχείᾳ καὶ δυνάμει , καὶ τοῦτο διῃρῆσθαί φησιν εἰς τὰς δέκα κατη - γορίας . τῷ γὰρ ἐντελεχείᾳ μόνον , ὅπερ ἐστὶ τὸ ἄυλον καὶ νοητὸν εἶδος , οὔτε τὸ ποῦ οὔτε τὸ ποτὲ οὔτε τὸ κεῖσθαι συναρμόττει , τὸ δὲ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ καθ’ ἕκαστον γένος θεωρούμενον , οἷον ἐν ποιότητι ποτὲ μὲν ἐν - εργείᾳ λευκόν ἐστιν ἢ θερμόν , ὅτε ἤδη τὸ εἶδος ἀπέλαβε , ποτὲ δὲ δυνάμει , ὅτε οὔπω μὲν ἔστι , δύναται δὲ γενέσθαι . τούτου οὖν οὕτως ἔχοντος εἰκό - τὼς εἶπε διῃρημένου δὲ καθ’ ἕκαστον γένος τοῦ μὲν ἐντελεχείᾳ τοῦ δὲ δυνάμει ” . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς διαιρέσεως τὸ ἐνεργείᾳ ἅμα καὶ δυνάμει ἐν πάσαις ἔλεγε θεωρεῖσθαι ταῖς κατηγορίαις , τὸ ἐνεργείᾳ μόνον οὐ λέγων εἰς τὰς δέκα διῃρεῖσθαι κατηγορίας οὐδὲ παραλαμβάνων αὐτὸ νῦν πλὴν τοὐ τελείου τῆς διαιρέσεως ἕνεκεν . ἰστέον δὲ ὅτι οὐχ ὡς γένος τὸ ὃν διαιρεῖ εἰς τὸ ἐντελεχείᾳ καὶ εἰς τὸ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ , ἀλλ’ ὡς ὁμώνυμον φωνήν , καὶ ὅτι ἄλλο μέν ἐστι τὸ δυνάμει , ἄλλο δὲ ἡ δύναμις . καὶ τῷ μὲν δυνάμει ἀντίκειται τὸ ἐνεργείᾳ , τῇ δὲ δυνάμει ἡ ἐνέργεια . καὶ δύναμις μέν ἐστι παρασκευὴ τελεία τῆς οὐσίας καὶ ἑτοιμότης ἀκώλυτος πρὸς τὸ ἐνεργεῖν οἰστικὴ τῆς ἐνεργείας , τὸ δυνάμει δὲ ἐπιτηδειότης ἀτελὴς πρὸς ὃ λέγεται δυνάμει τὸ ἐνεργείᾳ παρ’ ἄλλου δεχομένη καὶ οὐκ ἀφ’ ἑαυτῆς προβάλλουσα · τὸ δὲ ἐνεργείᾳ τοῦτό ἐστιν , ὃ ἐνεργεῖν ἤδη δύναται κατ’ ἐκεῖνο καθ᾿ καθ’ ὃ λέγεται . ἐνεργείᾳ γὰρ ἄνθρωπος ὁ ἤδη κατὰ τὸ ἀν - θρώπινον εἶδος ἐνεργῶν . ἐνέργεια δέ ἐστιν ἡ τῇ δυνάμει ἀντικειμένη καὶ ἡ ἀπὸ τῆς δυνάμεως προβαλλομένη ἐνεργὸς κίνησις · ἐνεργὸς δὲ καὶ ἡ ἐν τῷ ἔργῳ · ἔργον δὲ ἥ τε ποίησίς ἐστι καὶ ἡ πρᾶξις . καὶ ἀπὸ μὲν τῆς δυνάμεως τῆς ἔνδον μενούσης καὶ μὴ ἐκφανοῦς τὸ τοῦ δυνάμει ὄνομα πα - ρήχθη ἐν ἐπιτηδειότητι μόνῃ τῆς οὐσίας θεωρούμενον , αὐτῆς ὂν τῆς οὐσίας οἷον διάθεσις · ἀπὸ δὲ τῆς ἐνεργείας τὸ ἐνεργείᾳ κατὰ τῆς οὐσίας πάλιν ὡς ἐνεργοῦ θεωρουμένης . χρησιμεύει δὲ αὐτῷ , ὡς εἶπον , τὸ λῆμμα τοῦτο τὸ διαιροῦν τὰ ὄντα εἴς τε τὰ ἐντελεχείᾳ καὶ εἰς τὰ δυνάμει καὶ ἐντελε - χεία πρὸς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ τῆς κινήσεως ὁρισμοῦ , ὡς προιόντες εἰσόμεθα . Τοῦ δὲ πρός τι τὸ μὲν καθ’ ὑπεροχὴν λέγεται καὶ ἔλλειψιν ἕως τοὐ καὶ τὸ κινητὸν <κινητὸν> ὑπὸ τοῦ κινητικοῦ . Δεύτερον τοῦτο λῆμμα προσλαμβάνει χρήσιμον ὑπάρχον αὐτῷ πρὸς τὸ δεῖξαι ἐν τίσιν ἐστὶν ἡ κίνησις , ὅτι ἐν τοῖς κινητοῖς . διαίρεσιν δὲ ἐν αὐτῷ τοῦ πρός τι ποιεῖται , οὐ πάντα τὰ εἴδη τοῦ πρός τι διαιρούμενος , ἀλλὰ τούτων μόνων μνημονεύων τοῦ τε κατὰ ὑπεροχὴν καὶ ἔλλειψιν καὶ τοῦ κατὰ τὸ ποιητικὸν καὶ παθητικόν , διότι αὐτὸ·ς μὲν ἐν τῷ ποιη - τικῷ καὶ παθητικῷ τὴν κίνησιν οἴεται εἶναι , ἄλλοι δέ τινες ἐν ὑπεροχῇ καὶ ἐλλείψει , οὓς προιὼν διελέγχειν πειράσεται . καὶ γὰρ ἔστι μὲν ἡ κίνη - σις ἐν τῷ πρός τι , ἀλλ’ ὁ μὲν Πλάτων’ ἐν ὑπεροχῇ καὶ ἐλλείψει αὐτὴν ἐτίθετο ἀνισότητα λέγων καὶ ἀνομοιότητα καὶ ἑτερότητα τοῦ κινοῦντος πρὸς τὸ κινούμενον τὰ τῆς κινήσεως αἴτια . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης οὐκ ἐν τούτῳ τῷ εἴδει , ἀλλ’ ἐν τῷ ποιητικῷ καὶ παθητικῷ καὶ ὅλως τῷ κινητικῷ καὶ κι - νητῷ . ἐν πολλοῖς γὰρ ἡ τοῦ κινοῦντος ἐνέργεια ποίησις οὖσα πάθησις ἔσται , εἰς ὃ ἡ ἐνέργεια δρᾶται , οἷον ἡ τοῦ τύπτοντος ἐνέργεια ἡ κατὰ τὸ τύπτειν ἐν τῷ τυπτομένῳ ἐστὶ πάθος τὸ τύπτεσθαι . πρός τι δὲ καὶ ταῦτα · καὶ ἔστι τὸ τύπτειν πρὸς τὸ τύπτεσθαι καὶ τὸ ποιητικὸν πρὸς τὸ παθητι - κὸν καὶ τὸ κινητικὸν πρὸς τὸ κινητόν . τὰ δὲ δυνάμει ἔλαβεν ἐν οἷς ἡ κίνησις , ὅτι ἡ τούτων ἐντελέχεια καθὸ κινητὰ ἡ κίνησίς ἐστιν , ὡς δειχθή - σεται . ἀντιθεὶς δὲ τῷ ποιητικῷ τὸ παθητικὸν κατὰ τὴν συνήθειαν τῶν ὀνομάτων , ἐπειδὴ κατὰ τὸ σχῆμα τῆς λέξεως τῷ μὲν ποιητικῷ τὸ ποιητὸν ἀντίκειται , τῷ δὲ παθητικῷ τὸ παθητόν , οὐκ ὠνόμασται δὲ τὸ παθητικὸν ἐπὶ τοῦ πάθος ἐμποιοῦντος , ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ τῷ παθητῷ , ἐπὶ τὰ σαφέ - στερα καὶ τοῖς προκειμένοις οἰκειότερα μετῆλθεν ἐπὶ τὸ κινητικὸν τοῦ κινη - τοῦ , ἐν οἷς τὸ μὲν ἐνεργητικόν ἐστι σαφῶς , τὸ δὲ παθητικὸν καὶ κατὰ τὴν λέξιν . ὅτι δὲ τὸ καθ’ ὑπεροχὴν καὶ ἔλλειψιν τῶν πρός τι ἐστί , δηλοῖ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρόν . καὶ ἄλλα δὲ εἴδη πολλὰ τοῦ πρός τι ἐστί , τὰ μὲν ἐν ἰσότητι , τὰ δὲ ἐν ὁμοιότητι , τὰ δὲ κατὰ κρίσιν , ὡς τὸ ὁρατικὸν καὶ ὁρατὸν καὶ ἐπιστήμη καὶ ἐπιστητόν . αὐτὸς δὲ ταῦτα μόνον τοῦ πρός τι εἴδη τὰ νυν αὐτῷ χρειώδη πρὸς τὴν κίνησιν παρέλαβεν , ἐξ ὧν δείκνυσιν , ὅτι οὐκ ἐν ὑπεροχῇ καὶ ἐλλείψει ἐστὶν ἡ κίνησις , ὥς τισιν ἐδόκει , ἀλλ’ ἐν τῷ κινητικῷ καὶ κινητῷ , ἢ τῷ ποιητικῷ καὶ παθητικῷ , καὶ ὅλως ἐν τοῖς ἀπὸ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ ὑπὸ τοῦ ἐνεργείᾳ ὄντος μεταβάλλουσιν . ὅτι δὲ τῶν πρός τι ἐστὶ τὸ κινητικὸν καὶ τὸ κινητόν , διὰ τῆς ἀντιστροφῆς ἔδειξεν εἰπών · τὸ γὰρ κινητικὸν κινητικὸν τοῦ κινητοῦ καὶ τὸ κί’ . νητὸν κινητὸν ὑπὸ του κινητικοῦ . Οὐκ ἔστι δέ τις κίνησις παρὰ τὰ πράγματα ἕως τοῦ ὥ ’στε οὐδὲ ἡ ] κίνησις οὐδὲ μεταβολὴ οὐδενὸς ἔσται παρὰ τὰ εἰρημένα . Τρίτον τοῦτο λῆμμα προσλαμβάνει , ὅτι οὐκ ἔστι τις κίνησις παρὰ τὰ κινούμενα πράγματα , δι’ οὗ συνίστησι μὲν καὶ τὸ προειρημένον , ὅτι ἐν τοῖς κινητοῖς ἢ κινητικοῖς ἡ κίνησις . εἰ γὰρ μὴ ἔστι κίνησις παρὰ τὰ πράγματα , ἐν τοῖς κινουμένοις ἢ κινοῦσίν ἐστιν ἡ κίνησις καὶ οὐκ ἄν εἴη κίνησις καθ’ ἑαυτὴν οὔτε ὡς ἰδέα κινήσεως αὐτὸ τοῦτο κίνησις οὖσα , μηδενὸς δὲ κίνησις ὡς δοκεῖ λέγειν ὁ Πλάτων’ καὶ ἐν Σοφιστῇ καὶ ἐν Παρμενίδῃ οὔτε οὐσία τις κίνησις αὐτὸ τοῦτο οὖσα , ὡς ὁ Πλάτων’ ὁρίζε - ται τὴν ψυχὴν κίνησιν αὐτοκίνητον λέγων . εἰ γὰρ ἐν τοῖς κινουμένοις πράγμασιν ἢ τοῖς κινοῦσίν ἐστιν ἡ κίνησις , συμβεβηκός τί ἐστιν ἡ κίνησις καὶ οὐχὶ οὐσία καθ’ ἑαυτὴν θεωρουμένη • δείξει δὲ ὅτι ἐν τοῖς κινουμένοις . καὶ ταῦτα οὖν διὰ τοῦ εἰρημένου λήμματος συνίστησι , καὶ ἔτι προφανέσιερον καὶ εἰδικώτερον , ὅτι ὁμώνυμός ἐστιν ἡ κίνησις . καὶ οὐκ ἔστι κοινὸν γένος παρὰ τὰ καθ’ ἕκαστον ἢ αὐτὸ τοῦτο γενικὴ κίνησις , εἴπερ ἐν αὐτοῖς μόνοις τοῖς πράγμασίν ἐστιν ἡ κίνησις τετραχῶς ὑφεστῶσα κατὰ οὐσίαν κατὰ ποιότητα κατὰ ποσότητα κατὰ τόπον . τούτων δὲ οὐδέν ἐστι κοινὸν γένος , εἴπερ αὐτὰ ταῦτα πρῶτα γένη νενόμισται . καὶ διὰ τούτου δέ , ὡς ἔφαμεν , ὑπομιμνῄσκει τοῦ δεδεῖχθαι μὴ εἶναι κοινὸν γένος τῶν δέκα κατη - γορημάτων τὸ ὄν . εἰ γὰρ ἦν τι κοινὸν ἐκείνων ἐν οἷς ἡ κίνησις , ἦν ἄν καὶ ἡ κίνησις πρῶτον ἐν ἐκείνῳ τῷ κοινῷ καὶ αὐτὴ γένος ἄν ἦν τῶν ὑπ’ αὐτὴν κινήσεων καὶ οὐκέτι τῶν πολλαχῶς λεγομένων ἡ κίνησις ἦν . οὕτως γὰρ ἂν ἔχοι ἡ κίνησις ὡς καὶ τὰ ἐν οἷς ἐστιν , ἐπεὶ μὴ ἔστιν ἔξω τῶν πραγμάτων . Ὅτι δὲ οὐκ ἔστι παρὰ τὰ πράγματα ἡ κίνησις οὐδὲ ἔξω αὐτῶν θεωρουμένη , δείκνυσιν ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς . μεταβάλλει γάρ , φησί , τὸ μεταβάλλον ἢ κατ’ οὐσίαν ἢ κατὰ ποσὸν ἢ κατὰ ποιὸν ἢ κατὰ τόπον . καὶ οὐδὲν οἷόν τε ἐπινοῆσαι μεταβάλλον μέν , μὴ κατά τι δὲ τούτῶν . ἀλλ’ ὅτι μὲν οὐ πρὸς τὸν ὁρισμὸν ἀποτείνεται νῦν ἰῆς ψυχῆς ὁ Ἀριστοτέλης τὸν κίνησιν αὐτὴν αὐτοκίνητον λέγοντα οὐδὲ πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς κινήσεως , δῆλον ἄν γένοιτο τῷ ἐφιστάνοντι , ὅτι τὴν ὡς γένος κίνησιν ἀναιρῶν δείκνυσι τῶν πολλαχῶς λεγομένων εἶναι τὴν κίνησιν . οὔτε δὲ ἡ ἰδέα τῆς κινήσεως οὔτε ἡ ψυχὴ γένος ἐστὶ κινήσεως κατὰ τὸ Περιπατη τικὸν σημαινόμενον τοῦ γένους , εἴπερ τὰ γένη συμπληρωτικὰ τῶν εἰδῶν ἐστι καὶ εἴπερ ἐπ’ ἴσης αὐτοῖς ὑπάρχει . μήποτε δέ τινων ᾐσθάνετο καὶ τότε τὴν κίνησιν ἡδέως ταῖς κατηγορίαις συναριθμούντων , ὥσπερ ὁ Πλωτῖνος ὕστερον . καὶ διὰ τούτους λέγει μὴ εἶναι γένος τὴν κίνησιν . εἰ δὲ πᾶσα κίνησις ὑπὸ τὸ πρός τι ἐν τῷ κινητικῷ καὶ κινητῷ θεωρουμένη , πῶς ὑφ’ ἓν γένος αἱ κινήσεις οὖσαι οὐχὶ συνώνυμοί εἰσιν , ἀλλ’ ὁμώνυ - μοι ; “ ἢ οὐδὲν κωλύει , φησὶν Ἀλέξανδρος , τινὰ ὑπὸ ἕν τι γένος ὄντα ὁμώ - νυμα ἀλλήλοις εἶναι . οἱ γοῦν Ἀλέξανδροι ὄντες ὑπὸ τὴν οὐσίαν καὶ τὸ ζῷον καὶ τὸν ἄνθρωπον ὅμως ὁμώνυμοί εἰσιν ἀλλήλοις . καὶ τὸ ἴσον ὑπὸ τὸ πρός τι ὂν ὁμώνυμόν ἐστι τὸ ἐν τῷ συνεχεῖ τῷ ἐν τῷ διωρισμένῳ . οὕτως δὲ καὶ ἡ κίνησις ἔστι μὲν ὑπὸ τὸ πρός τι τῷ ἑκάστην αὐτῶν πρὸς ἄλλο εἶναι . ὁμώνυμοι μέντοι αἱ κινήσεις τῷ μηδὲ ἔχειν κοινὸν ὡς γένος τὰ ἐν οἷς εἰσιν , ἀλλ’ εἶναι διαφέροντα γένη . ἄλλο γὰρ οὐσία , ἐν ᾗ γένεσις καὶ φθορά , καὶ ἄλλο ποιότης , ἐν ᾗ ἀλλοίωσις , καὶ ἄλλο ποσότης , ἐν ᾗ αὔξησις καὶ μείωσις , καὶ ἄλλο ἡ ποῦ κατηγορία , ὑφ’ ἣν ἡ κατὰ τόπον μεταβολή . ὥστε καὶ τῶν κινήσεων τῶν ἐν αὐτοῖς διαφέροντες οἱ λόγοι γενήσονται . ” ταῦτα μὲν οὖν ὁ Ἀλέξανδρος καλῶς ἐπιστήσας , ὅτι οὐ ποιεῖ συνώνυμον τὸ ὑπὸ τὸ αὐτὸ γένος εἶναι , ἀλλὰ τὸ ὑπὸ τὸ αὐτὸ εἶδος ἐκεῖνο τὸ ὑπὸ τοῦ κοινοῦ ὀνόματος σημαινόμενον . τούτου γὰρ χάριν καὶ Ἀριστο - τέλης προσέθηκε τὸ “ ὁ δὲ κατὰ τοὔνομα λόγος ” ἐν Κατηγορίαις . διὸ ἄνθρωπος μὲν ἀνθρώπῳ συνώνυμος , κίνησις δὲ ἡ ἐν οὐσίᾳ τῇ ἐν ποιότητι οὐ συνώνυμος . ἀξιῶ δὲ ἐφιστάνειν , ὡς εἰ διὰ τοῦτο ὁμώνυμοι αἱ κινήσεις , διότι τὰ ἐν οἷς ἐστιν οὐδὲν ἔχει κοινὸν γένος , δῆλον ὅτι ἐν οἷς τὸ αὐτὸ ὑπάρχει τοῖς ὑφ’ ἓν γένος τεταγμένοις , κἀν ἀπ’ ἄλλου γένους εἴη , οὐδὲν κωλύεται συνώνυμα εἶναι κατ’ ἐκεῖνο . τὸ οὖν ἴσον ἐν τῷ συνεχεῖ καὶ ἐν τῷ διωρισμένῳ θεωρούμενον , ἅπερ ἄμφω ὑπὸ τὸ ποσόν , τί κωλύει συνώ - νυμον εἶναι ; πῶς δὲ ἡ κίνησις , διότι ἐν πλείοσίν ἐστι γένεσιν , ὁμώνυμός ἐστιν ; οὕτως γὰρ καὶ τὸ πρός τι ἐπειδὴ καὶ ἐν οὐσία καὶ ἐν ποσῷ καὶ ἐν ποιῷ θεωρεῖται , φωνὴ ἄν εἴη ὁμώνυμος καὶ οὐχὶ γένος . εἰπὼν δὲ ὅτι κοινὸν οὐδὲν ἔστι λαβεῖν τῶν διαφόρων κινήσεων , ὁποῖόν ἐστι I τὸ κοινὸν ὃ ἀποφάσκει , ἐδήλωσεν εἰς τὰς κατηγορίας ἐν αἷς ἡ κίνησις τὸν λόγον μεταγαγὼν εἰπών · ὃ οὔτε τόδε ἐστὶν οὔτε ποσὸν οὔτε ποιόν . τοιοῦτον δέ ἐστι κοινὸν τὸ γένος καὶ τὸ εἶδος . οὐ γὰρ τῷ περιέχειν πάντα τὰ ὑφ’ ἑαυτὰ λέγεται ταῦτα κοινά , ἀλλὰ τῷ μηδὲν εἶναι τῶν κατὰ μέρος , ἐμφαίνεσθαι δὲ πᾶσι τοῖς κατὰ μέρος , οἷον ἡ τέχνη οὐ τῷ θεωρητικὴ εἶναι καὶ πρακτικὴ καὶ ποιητικὴ ταύτῃ γένος ἐστὶ τῶν κατὰ μέρος , ἀλλὰ τῷ μηδὲν εἶναι τῶν κατὰ μέρος , ἐμφαίνεσθαι δὲ πᾶσι τοῖς κατὰ μέρος . ἀλλ’ εἰ ὁμώνυμος ἡ κίνησις , πῶς ὁρίζεται αὐτήν ; τῶν γὰρ ὁμωνύμων οὐκ εἰσὶν ὁρισμοί , ἢ καὶ ὁ ὅρος ὁμώνυμος γίνεται τῶν ὁμωνύμῶν . καὶ γὰρ τῆς ἀρχῆς ὁμωνύμου οὔσης ὁμώνυμος ὁ ὅρος ἀρχὴν λέγων εἶναι τὸ ἑκάστου πρῶτον . καὶ ἡ ἐντελέχεια τοίνυν τοῦ κινητοῦ ᾗ κινητὸν ὁμώνυμος ἔσται . δι’ ὁμωνύμων γὰρ τὸ ὁμώνυμον ἀποδοθείη ἄν . ἀναγ - καίως οὖν καὶ τοῦτο προσέλαβε τὸ λῆμμα , ἵνα μή τις οἰηθείη τὸν ὁρισμὸν τῆς κινήσεως ἀκούων , ὅτι ὡς γένους αὐτῆς ὁ ὁρισμὸς ἀποδίδοται , ἀλλ’ ᾖ δῆλον ὅτι ὡς ὁμωνύμου φωνῆς δι’ ὁμωνύμων ἡ ἀπόδοσις γίνεται . Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἐκ τῆς Λυκίας φιλόσοφος ἓν τοῦτο καὶ μόνον διάφωνόν φησι τὸ δόγμα περὶ κινήσεως τοῦ Ἀριστοτέλους καὶ τοῦ Πλάτωνος , τοῦ μὲν λέγοντος οὐκ ἔστι δέ τις κίνησις παρὰ τὰ πράγματα καὶ ἀναι - ροῦντος τὸ γένος εἶναι τὴν κίνησιν , τοῦ δὲ γένος ἓν τοῦ ὄντος τὴν κίνησιν λέγοντος ὡς τὴν οὐσίαν ὡς τὸ ταὐτὸν ὡς τὸ ἕτερον , κάλλιον εἴ που δυνατὸν τὴν ἐν τῇ δοκούσῃ διαφωνίᾳ συμφωνίαν ἐπιδεικνύναι . καὶ πρόχειρον μὲν εἰπεῖν , ὅτι ὁ μὲν Πλάτων’ τὰ παρ’ αὐτῷ λεγόμενα γένη τοῦ ὄντος ἐν τῷ νοερῷ διακόσμῳ θεωρῶν ὡς πρώτας διακεκριμένας τῶν ὄντων αἰτίας , εἰκότως καὶ κίνησιν καὶ στάσιν καὶ ταὐτότητα καὶ ἑτερότητα καὶ τὰ ἄλλα ὡς αὐτὰ ἐφ’ ἑαυτῶν ὄντα ἐμφαίνει . ὥσπερ γὰρ ἕνωσις ἄφραστός ἐστιν ἐν ἐκείνοις , οὕτως καὶ καθαρότης ἀσύγχυτος . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης περὶ τῆς φυσικῆς καὶ ἐνύλου κινήσεως ζητῶν εἰκότως ἐν τοῖς κινουμένοις τὴν τοιαύτὴν κίνησιν θεωρεῖ . οὐ γάρ ἐστιν ἐνταῦθα καθ’ ἑαυτὴν κίνησις . διὸ καὶ ἐπάγει μεταβάλλει γὰρ τὸ μεταβάλλον ἢ κατ’ οὐσίαν ἢ κατὰ ποσὸν ἢ κατὰ ποιὸν ἢ κατὰ τόπον . ὅτι δὲ ἐν τοῖς γενητοῖς αἱ μετα - βολαὶ καὶ αἱ κατηγορίαι κυρίως , δέδεικται σαφῶς τοῖς περὶ αὐτῶν πεφρον - τικόσι . καὶ ἐκ τούτων δὲ δῆλον , εἴπερ τὴν κίνησιν ἐν τοῖς τὸ δυνάμει ἔχουσιν ἀποτίθεται . Προσεχέστερον δὲ ἔτι καὶ τοῖς προκειμένοις οἰκειότερον δυνατὸν οἶμαι λέγειν , ὅτι πάνυ θαυμαστῶς καὶ κατ’ αὐτὸ τοῦτο τὴν τῆς κινήσεως ἰδιό - τητα ὁ Ἀριστοτέλης ἐθεάσατο . τιθεὶς γὰρ αὐτὴν ἐνεργείᾳ καὶ πάθει εἰκότως εἶπε μὴ εἶναι κίνησιν παρὰ τὰ πράγματα , τουτέστι παρὰ τὰ γένη τοῦ ὄντος . διὸ ἐπήγαγε μεταβάλλει γὰρ ἀεὶ τὸ μεταβάλλον ἢ κατ’ οὐσίαν ἢ κατὰ ποσὸν καὶ τὰ ἑξῆς . πῶς γὰρ οἷόν τε ἐνέργειαν ἢ αὐτὰ καθ’ αὑτὰ θεωρεῖν χωρὶς τοῦ ἐνεργοῦντος ἢ πάσχοντος ; οἶδε δὲ καὶ ὁ Πλάτων’ τὴν τοιαύτην τοῖς οὖσι διαφοράν , καθ’ ἣν τὰ μέν ἐστι καθ’ αὑτά , τὰ δὲ μετ’ ἄλλων καὶ ἐν ἄλλοις θεωρεῖται . Ἐκ δὲ τρίτων λεγέσθω , ὅτι τὸ προκείμενόν ἐστι δεῖξα · μὴ ὂν τὴν κίνησιν , ὥσπερ οὐδὲ τὸ ὂν οἴεται γένος εἶναι , διότι μὴ πᾶσι τοῖς οὖσιν ὁμοίως ἐφαρμόττει . ὅπερ καὶ οἱ τοῦ Πλάτωνος ὁμολογοῦσι φίλοι ὡς ἀφ’ ἑνὸς καὶ αὐτοὶ τὸ ὂν πᾶσι τοῖς οὖσι ἐφήκειν λέγοντες , ὥσπερ καὶ Ἀριστοτέλης . διὸ καὶ ἄλλο μέν ἐστι τοῦτο τοῦ γένους σημαινόμενον τὸ εἰς εἴδη διαιρούμενον ἐπ’ ἴσης μετέχοντα τοῦ γένους , ὅπερ ἀναιρεῖ τὴν κίνησιν ὁ Ἀριστοτέλης , διότι αἱ πολλαὶ κινήσεις καὶ βαθμῷ τῆς κινήσεως διαφέρουσιν ἀλλήλων · ἄλλο δέ ἐστι τοῦ γένους σημαινόμενον , καθ’ ὃ γένη τοὐ ὄντος ὁ Πλάτων’ καλεῖ τὰ διὰ πάντων τῶν ἐφεξῆς διήκοντα , κἂν μὴ ἐπ’ ἴσης μηδὲ κατὰ τὴν αὐτὴν ἰδιότητα πᾶσιν ὑπάρχῃ τοῖς ἑξῆς . οὐδὲν οὖν θαυ - μαστόν , εἰ ὁ μὲν Πλάτων’ γένος καλεῖ τὴν κίνησιν κατὰ τοῦτο τοῦ γένους τὸ σημαινόμενον . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης ἀναιρῶν τὸ εἶναι γένος κατὰ τὸ ἕτε - ρον βούλεται μὴ εἶναι κίνησιν ὡς γένος . καίτοι καὶ τὰ γένη τὰ παρ’ αὐτῷ οὐ βούλεται καθ’ αὑτὰ ὑπάρχειν οὐδὲ εἶναι τῶν εἰδῶν χωρὶς ὑφεστῶτα οὐδὲ τὰ εἴδη τῶν ἀτόμων χωρίς , ὅταν αὐτὰ ὡς εἴδη καὶ γένη , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν ὡς στοιχεῖα τῶν ἀτόμων , θεωρῇ , ἀλλὰ μὴ ὡς αἰτίας ἐξῃρημένας . τότε γὰρ προυπάρχειν βούλεται τῶν ἀπ’ αὐτῶν τῆς αὐτῆς μεταλαμβανόντων ἰδιότητος . Τέταρτον δὲ ἐφιστάνειν ἀξιῶ τοὺς φιλοσοφοῦντας , ὅτι ἄλλη μέν ἐστιν ἡ κίνησις , ἣν ὁ Πλάτων’ ὡς ἓν γένος τίθησι τοῦ ὄντος κατ’ ἄλλο σημαινό - μενον αὐτὴν θεωρῶν , ἄλλη δὲ αὕτη καὶ ἄλλην ἔννοιαν ἔχουσα , περὶ ἧς νῦν ὁ Ἀριστοτέλης διδάσκει . καὶ γὰρ ἐκείνη μὲν ἡ κίνησις τὴν ἀπὸ τοῦ ὄντος πρώτην ἐξανάστασιν εἰς δυνάμεις τε καὶ ἐνεργείας ζωτικάς τε καὶ νοερὰς σημαίνει παντελῶς οὖσαν ἀμετάβλητον , ὡς δηλοῖ τὰ ἐν Σοφιστῇ λεγόμενα , ἐξ ὧν ἡ κίνησις ηὑρῆσθαι δοκεῖ · “ Τί δὲ πρὸς Δῖός ; ὡς ἀλη - θῶς κίνησιν καὶ ζωὴν καὶ ψυχὴν καὶ φρόνησιν ἦ ῥᾳδίως πεισθησόμεθα τῷ παντελῶς ὄντι μὴ παρεῖναι , μηδὲ ζῆν αὐτὸ μηδὲ φρονεῖν , ἀλλὰ σεμνὸν καὶ ἅγιον , νοῦν οὐκ ἔχον , ἀκίνητον ἑστὼς εἶναι ; Δεῖνόν μέντ’ ἄν , ὦ ξένε , λόγον συγχωροῖμεν . Ἀλλὰ νοῦν μὲν ἔχειν , ζωὴν δὲ μὴ φῶμεν ; Καὶ πῶς ; Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἀμφότερα ἐνόντα αὐτῷ λέγομεν , οὐ μὴν ἐν ψυχῇ γε φήσομεν αὐτὸ ἔχειν αὐτά ; Καὶ τίνα ἄν ἕτερον ἔχοι τρόπον ; Ἀλλὰ δῆτα νοῦν μὲν καὶ ζωὴν καὶ ψυχήν , ἀκίνητον μέντοι τὸ παράπαν ἔμψυχον ὂν ἑστάναι ; Πάντα ἐμοὶ γελοῖα ταῦτα εἶναι φαίνεται . Καὶ τὸ κινούμενον δὴ καὶ κίνησιν ξυγχωρητέον ὡς ὄντα . ξυμβαίνει γοῦν , ὦ Θεαίτητε κινητῶν ὄντων νοῦν μηδενὶ περὶ μηδενὸς εἶναι μηδαμοῦ . ” καὶ ὅρα ὅτι καὶ αὕτη ἡ κίνησις , ἣν ὁ Πλάτων’ εὗρε καὶ τοῖς ἄλλοις γένεσι συγκαταριθμεῖ , ὡς ἐν τοῖς οὖσιν ἐθεωρήθη κατὰ τὴν ζωὴν καὶ φρόνησιν τοὐ παντελοῦς ὄντος ἀναφανεῖσα . ἐπεὶ δὲ ἐκεῖ πάντα , ὅπερ καὶ πρότερον εἶπον , μετὰ τῆς ἀσυγ - χύτου ἑνώσεως καὶ τὴν ἀδιάσπαστον καὶ αὐτοτελῆ διάκρισιν ἔχει , διὰ τοῦτο καὶ καθ’ αὑτὴν τὴν κίνησιν ἐξεγένετο θεωρεῖν καὶ ὡς γένος αὐτὴν τοῦ ὄντος τιθέναι . ἡ μέντοι ἐνταῦθα παραδιδομένη κίνησις μεταβολή ἐστιν ἀεὶ ῥέουσα καὶ τοῦ δυνάμει μένοντος δυνάμει ἐνέργει . διὸ καὶ χρόνῳ μετρεῖ - ται ὥσπερ ἐκείνη τῷ αἰῶνι . καὶ καταπέποται ἐν τοῖς κινουμένοις οὐκ ἔχουσα τὴν καθ’ ἑαυτὴν ὑπόστασιν . αἴτιον δὲ οἶμαι τῆς διαφόρου ταύτης ἐπιβολῆς τὸ τὸν μὲν Πλάτωνα ἀξιοῦν τὰ παραδειγματικὰ τῶν τῇδε αἴτια τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασι καλεῖσθαι , τὸν δὲ Ἀριστοτέλη τὴν τοιαύτην ὁμωνυμίαν εὐλαβηθῆναι ὡς κατὰ τὸ ὄνομα καὶ τὴν ἔννοιαν ὁμοίαν προβαλλομένην ἐν ἡμῖν . ἀλλὰ τούτων μὲν ἅλις · ἐπὶ δὲ τὰ ἑξῆς ἰτέον . Ἕκαστον δὲ διχῶς ὑπάρχει πᾶσιν ἕως τοῦ ὥστε κινήσεως καὶ μεταβολῆς ἐστιν εἴδη τοσαῦτα ὅσα τοῦ ὄντος . Τέταρτον ἀξίωμα προλαμβάνει , ὅτι ἕκαστον τῶν εἰρημένων ἐν οἷς ἡ κίνησις , τουτέστιν ἥ τε οὐσία καὶ τὸ ποιὸν καὶ τὸ ποσὸν καὶ τὸ ποῦ , δι - χῶς ὑπάρχει τοῖς ἔχουσι πᾶσι . καὶ γὰρ τὸ μετέχον οὐσίας ἢ ὡς εἶδος ἔχον ἢ ὡς ἐστερημένον εἴδους μετέχει , καὶ τὸ ποιοῦ μετέχον κατὰ θάτερον ἑκάστης μετέχει τῶν ἐν τῇ ποιότητι ἀντιθέσεων • καὶ γὰρ κατὰ μὲν τὸ χρῶμα ἢ λευκοῦ ἢ μέλανος , κατὰ δὲ τοὺς χυμοὺς ἢ γλυκέος ἢ πικροῦ , κατὰ δὲ τὰς ἁπτὰς ποιότητας θερμοῦ ἢ ψυχροῦ · καὶ ἐπὶ τοῦ ποσοῦ δὲ καὶ τοῦ ποῦ ὁ αὐτὸς λόγος , δηλονότι τῶν μεταξὺ πάντων τὴν τοῦ ἐναν - τίου τάξιν ἐχόντων πρὸς τὸ ἐναντίον . τὸ γὰρ φαιὸν πρὸς μὲν τὸ μέλαν λευκόν ἐστι , πρὸς δὲ τὸ λευκὸν μέλαν . οἱ δὲ ἐξηγηταὶ τὸ εἶδος καὶ τὴν στέρησιν οὐχ ὡς ἐπὶ τῆς οὐσίας μόνης εἰρημένα ἀποδέχονται , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ποσοῦ καὶ ποιοῦ καὶ τοὐ ποῦ , διότι ἐπὶ πάντων τὸ χεῖρον τῶν ἐναντίων στέρησις εἶναι δοκεῖ . ‘ὡς γὰρ ἐπὶ τῆς οὐσίας εἶδος μὲν ὁ ἀνδριάς , στέρησις δὲ ἡ ἀμορφία τοῦ χαλκοῦ , οὕτως ἐπὶ τοὐ ποιοῦ εἶδος μὲν τὸ λευκόν , στέ - ρησις δὲ τὸ μέλαν , καὶ εἶδος μὲν ἡ ἀρετή , στέρησις δὲ ἡ κακία , καὶ ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τὸ τέλειον καὶ τὸ ἀτελές , καὶ ἐπὶ τόπου τὸ μὲν ἄνω καὶ τὸ κοῦφον εἶδος , τὸ δὲ κάτω καὶ τὸ βαρὺ στέρησις . διὸ καὶ τὰ χείρονα τῆς τοῦ κάτω καὶ βαρέος ἐστὶ φύσεως καὶ τὸ γῆρας κάμπτει καὶ ἡ νόσος βαρύνει καὶ τὰ θεῖα ἄνω τὰ δὲ θνητὰ κάτω . καὶ ἡ ἀρετὴ ἀπὸ τοῦ αἴρειν ἄνω λέγεται , ἡ δὲ κακία ἀπὸ τοῦ κλᾶν , ἡ δὲ κλάσις καὶ τὸ κλώμενον κάτω.’ τοιαῦτα μὲν οὖν ὁ Πορφύριος φιλολογεῖ . μήποτε δὲ κυριώτερον ο Ἀριστοτέλης ἐπὶ μὲν τῆς οὐσίας εἶδος τέθεικε καὶ στέρησιν , ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων τὰ ἐναντία παρατέθεικε . καὶ γ.ὰρ τὸ ἀτελὲς ἢ ὡς ἔλαττον ἀντιτέθεικε τῷ τελείῳ ἢ ὡς μεῖζον τῷ συμμέτρῳ κατὰ τὸ ποσὸν ἄμφω λέγων καὶ κατὰ τὸ ποιὸν καὶ τὴν φορὰν τὰ οἰκεῖα λαβών . εἰ μέντοι λέγοι τις ἐν ἑκάστῃ τῶν ἀντιθέσεων οἰκειότερον εἶναι τὸ μὲν κρεῖττον τῷ εἴδει , τὸ δὲ χεῖρον τῇ στερήσει , οὐκ ἀπεικότως ἐρεῖ . ἐπεὶ ὅτι τὸ εἶδος καὶ ἡ μορφὴ τῇ οὐ - σία μάλιστα προσήκει , παντὶ πρόδηλον . ἐπεὶ οὖν διττή τίς ἐστι καθ’ ἕκαστον γένος τῶν ἐν οἷς ἡ κίνησις , διττὴ καὶ ἡ ἐν ἑκάστῳ τούτων κίνησις ἔσται καὶ μεταβολὴ ἀφ’ ἑκατέρου τῶν ἀντικειμένων εἰς τὸ ἀντικείμενον γι - νομένη . καὶ γὰρ τῆς κατ’ οὐσίαν κινήσεως ἡ μὲν γένεσίς ἐστιν ἡ δὲ φθορά , καὶ τῆς κατὰ τὸ ποσὸν ἡ μὲν αὔξησις ἡ δὲ μείωσις , καὶ τῆς κατὰ τὸ ποιὸν λεύκανσις καὶ μέλανσις , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων κατὰ ποιότητα μετα - βολῶν ἀπὸ τῶν ποιοτήτων αἱ κινήσεις ὀνομασθήσονται , καὶ κατὰ τόπον ἡ μὲν ἐπὶ τὸ ἄνω ἀνάβασις , ἡ δὲ ἐπὶ τὸ κάτω κατάβασις . πανταχοῦ δὲ ἡ μὲν ἐπὶ τὸ κρεῖττον τῶν ἀντικειμένων ὁδὸς τὸ εἴδους ἔχον λόγον εἴδει καὶ αὐτὸ ἀναλογήσει , ἡ δὲ ἐπὶ τὸ χεῖρον καὶ στερητικὸν στερήσει · “ Δείξας δέ , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι τῶν ἐν οἷς ἡ κίνησις ἕκαστον διχῶς ὑπάρχει πᾶσιν , εἰκότως ἐπήνεγκεν ὥστε καὶ κινήσεως καὶ με - ταβολῆς εἴδη τοσαῦτα ὅσα τοῦ ὄντος . εἰ γὰρ μὴ ἔστι κίνησις παρὰ τὰ πράγματα , εἰκότως συνδιαιροῖτο ἂν ἡ κίνησις τοῖς πράγμασιν ἐν οἷς ἐστι . μᾶλλον δὲ εἰ ἐνέργειά τίς ἐστιν ἡ κίνησις ἀφ’ ἑκατέρου τῶν ἐν ἑκάστῳ γένει πρὸς θάτερον , δῆλον ὅτι διττὴ ἄν εἴη καὶ αὐτή · ἦν δέ , φησίν , οἰκειότερον ἡ λέξις αὕτη κειμένη πρὸ τῆς ἕκαστον δὲ διχῶς ὑπάρχει , συντεταγμένη τῇ ( ?? ) οὐκ ἔστι δὲ κίνησις παρὰ τὰ πράγματα ( ?? ) . ” μήποτε δέ , εἰ προὔκειτο νῦν αὐτῷ τὴν διπλόην παραλαβεῖν τῶν κινήσεων , καλῶς πρότερον δείξας ἐν τοῖς γένεσι τοῦ ὄντος ἐν οἷς ἡ κίνησις τὴν δι - πλὁην οὖσαν καὶ κατὰ ταύτην διπλασιάσας τὰ γένη , τότε ἐπήγαγεν ὥστε καὶ κινήσεως καὶ μεταβολῆς εἴδη τοσαῦτα ὅσα τοῦ ὄντος , του · τέστι διπλασιαζόμενα καὶ ταῦτα . ἐπεὶ γὰρ ἐν τῇ οὐσίᾳ εἶδός ἐστι καὶ στέ - ρησις , καὶ κινήσεις εἰσὶν ἐν αὐτῇ διπλαῖ , | ἡ μὲν ἐπὶ τὸ εἶδος γένεσις , ἡ δὲ ἐπὶ τὴν στέρησιν φθορά , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως . εἰ δέ , ὡς ὁ Ἀλέξανδρος ἠξίου , ταύτην ἔδει τὴν λέξιν προτετάχθαι τῆς λεγούσης ἕκαστον δὲ διχῶς ὑπάρχει , τί ἔτι χρεία ἦν ἐκείνης ἐπαγομένης ; εἴδη δὲ λέγει νῦν κινήσεως καὶ μεταβολῆς οὐχ ὡς ἐξ ἑνὸς γένους διαιρεθέντα , ἀλλ’ ὡς διαφόρους ἰδιότητας . καλῶς δὲ οὐ κινήσεως μόνης εἶπεν , ἀλλὰ καὶ μεταβολῆς , διότι περὶ τῆς κατ’ οὐσίαν , ἥτις ἐστὶ γένεσις καὶ φθορά , ὕστε - ρον ζητεῖ , μήποτε οὐκ ἔστι κίνησις ἀλλὰ μεταβολή . εἰ οὖν ἀπορεῖ τις , πῶς κινήσεως καὶ μεταβολῆς εἴδη τοσαῦτα εἶπεν εἶναι ὅσα τοὐ ὄντος , εἴπερ ἐν τέτρασι μόναις κατηγορίαις εἶναι τὴν κίνησιν ἀποδείξει τῇ οὐσίᾳ τῇ ποιότητι τῇ ποσότητι τῇ ποῦ , ἴστω ὅτι εἰπὼν ἕκαστον τῶν γε - νῶν ἢ εἰδῶν ἐν οἷς ἡ κίνησις διχῶς ὑπάρχει πᾶσι κατὰ τὴν ἐν ἑκάστῳ 10 ἀντίθεσιν , ἐπειδὴ τοσαυταχῶς ἐστιν ἡ κίνησις , ὁσαχῶς τὰ ἐν οἷς ἡ κίνησις , εἰκότως ἐπήγαγεν ὥστε κινήσεως καὶ μεταβολῆς ἐστιν εἴδη το - σαῦτα ὅσα τοῦ ὄντος οὐ πᾶν τὸ ὂν λαβών , ἀλλὰ τὸ πρὸς τὴν κίνησιν ἰσοστοιχοῦν . τοῦτο δὲ ἦν τὸ ἐν ᾧ ἡ κίνησις . τοῦτο δὲ ἦν τὸ ἐν τοῖς τέτρασι γένεσι τοῦ ὄντος . Ἀλλ’ ἄξιον ζητεῖν , διὰ τί τοῦ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ ἐν πᾶσιν ὄντος τοῖς γένεσι τοὐ ὄντος , καὶ τῆς κινήσεως οὔσης ἐνεργείας τοῦ δυνάμει ᾗ τοιοῦτόν ἐστιν , ἐν τέτρασι μόνοις γένεσι τοῦ ὄντος τῇ οὐσίᾳ καὶ τῷ ποιῷ καὶ τῶ ποσῷ καὶ τῷ ποῦ ἐστιν ἡ κίνησις ὡς καὶ ἐν Κατηγορίαις διῄρητᾶι καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ ταύτης τῆς πραγματείας σπουδάσει δεῖξαι ) , ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις οὐκέτι , καίτοι ἐν πᾶσίν ἐστιν ἡ τοῦ δυνάμει ἐνέργεια μένοντος δυνάμει · καὶ γὰρ ἡ τοῦ δεξιοῦ πεφυκότος δὲ ἀριστεροῦ γίνεσθαι ἐπὶ τὸ ἀριστερὸν μεταβολὴ τοῦ δυνάμει ἐστὶν ἐνέργεια μένοντος δυνάμει , ἕως ὅτε μεταβάλλει . καὶ ὁ καθήμενος πεφυκὼς δὲ καὶ ἀνακλίνεσθαι καὶ μεταβάλ - λων ἀπὸ θατέρου ἐπὶ θάτερον μένοντος τοῦ δυνάμει ἐν τῇ μεταβολῇ ὑποπίπτει τῷ ὁρισμῷ τῆς κινήσεως κατὰ τὴν τοιαύτην μεταβολήν . καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων κατηγοριῶν εὐπορήσομεν τὰς γινομένας ἐπὶ τὰ διάφορα εἴδη τὰ ὑπὸ <τὸ> γένος μεταβολὰς ὑποτάττειν τῷ ὁρισμῷ τῆς κινήσεως . ἀλλ’ μὲν Ἀριστοτέλης ἐν τῷ πέμπτῳ τῆσδε τῆς πραγματείας τὰς αἰτίας λέγει τοῦ τὴν κίνησιν ἐν μόναις ταῖς τέτρασιν ἢ ταῖς τρισὶ κατηγορίαις ὑφίστα - σθαι , καὶ οἱ ἐξηγηταὶ τοῦ Ἀριστοτέλους εἰς ἐκεῖνον ἀναβάλλονται τὸν τόπον τὴν τῆς ἀπορίας ταύτης λύσιν . οὐδὲν δὲ ἴσως χεῖρον καὶ νῦν συντόμως τὰς ἐκεῖ λεγομένας αἰτιολογίας ἐπισκέψασθαι διὰ τοὺς μὴ ῥᾳδίως εἰς ἄλλον καιρὸν ἀναβαλλομένους τὰς τῶν ἀποριῶν διαλύσεις . Ἀξιώσας τοίνυν ὁ Ἀριστοτέλης τὰς κινήσεις καὶ μεταβολὰς ἐκ τῶν ἐναντίων γίνεσθαι εἰς τὰ ἐναντία ἢ ἐκ τῶν μεταξὺ τῶν ἐναντίων λόγον ἐχόντων , διὰ τοῦτό φησι · ‘κατ’ οὐσίαν μὲν οὐκ ἔστι κίνησις διὰ τὸ μηδὲν εἶναι τῶν ὄντων οὐσίᾳ ἐναντίον · οὐ μέντοι οὐδὲ ἐν τῷ πρός τι · ἐνδέχετᾶι γὰρ θἀτέρου μεταβάλλοντος ἀληθεύεσθαι θάτερον μηδὲν μεταβάλλον’ , οἷον ὁ πρότερον δεξιὸς ἑστὼς μεταβαίνοντος τοὐ ἀριστεροῦ εἰς τὸ δεξιὸν ἔσται ἀριστερὸς αὐτὸς μηθὲν μεταβάλλων . ‘ὥστε κατὰ συμβεβηκὸς ἡ τοιαύτη κίνησις . οὐδὲ δὴ τοῦ ποιοῦντος καὶ πάσχοντος οὐδὲ παντὸς κινου - μένου καὶ κινοῦντος , ὅτι οὐκ ἔστι κινήσεως κίνησις οὐδὲ ὅλως μεταβολῆς μεταβολή.’ τούτων οὖν τῶν κατηγοριῶν οὕτως ἀποδοὺς τοὺς λογισμοὺς ὁ Ἀριστοτέλης τὸ κεῖσθαι καὶ τὸ ἔχειν καὶ τὴν ποτὲ κατηγορίαν παρῆκε . καὶ ὅτι μὲν ἐπὶ τῆς οὐσίας , κἄν κίνησις μὴ ᾖ ὅτι μηδὲ ἐναντίωσις , ἀλλὰ μεταβολή γέ ἐστιν , αὐτὸς σαφῶς ὁμολογεῖ καὶ τὰ εἴδη τῆς μεταβολῆς γέ - νεσιν καὶ φθορὰν λέγων · ἐπὶ δὲ τῶν πρός τι διὰ τί οὐκ ἄν εἴη κίνησις καὶ ἐναντιώσεως οὔσης , ὡς καὶ αὐτὸς Ἀριστοτέλης ἐν Κατηγορίαις ὁμο - λογεῖ λέγων “ ὑπάρχει δὲ καὶ ἐναντιότης ἐν τοῖς πρός τι , οἷον ἀρετὴ κακίᾳ ἐναντίον , ἑκάτερον τῶν πρός τι ὄν , καὶ ἐπιστήμη ἀγνοίᾳ ” . κἄν γὰρ τοῦ δεξιοῦ κινηθέντος ὁ πρότερον ἀριστερὸς ὢν μὴ κινηθεὶς αὐτὸς γίνηται δεξιὸς καὶ διὰ τοῦτο κατὰ συμβεβηκὸς μεταβάλλῃ , ἀλλὰ πρῶτον μὲν ὁ δεξιὸς πρότερον ἑστὼς καὶ κινηθεὶς οὐ κατὰ συμβεβηκὸς ἀλλὰ καθ’ αὑτὸν μετέ - βαλε μετὰ τοὐ τόπου καὶ τὴν τοῦ δεξιοῦ σχέσιν ἀριστερὸς γενόμενος . καὶ ὁ μὴ κινηθεὶς δέ , ἐπειδὴ ἡ σχέσις οὐκ ἐν τῷ ἑνί ἐστιν ἀλλ’ ἐν ἀμφοτέ - ροις , τὴν ἐν αὐτῷ σχέσιν οὐ κατὰ συμβεβηκὸς ἀλλὰ καθ’ αὑτὸ συγκινουμένην ἔσχε τῇ τοῦ μεταβεβηκότος . ὥσπερ εἴ τις ῥάβδου τὸ ἕτερον πέρας ἐπὶ τὸ κάτω ὠθῶν τὸ ἕτερον ἐπὶ τὸ ἄνω ποιεῖ κινεῖσθαι οὐ κατὰ συμβε - βηκὸς ἀλλὰ καθ’ αὑτό , διότι μία κίνησις ἀμφοῖν τοῖν περάτοιν ἐστίν . ὅτι δὲ ταῦτα καὶ τῷ Ἀλεξάνδρῳ ἀρέσκει , ἄκουσον οἷα μετ’ ὀλίγον φησὶν ἐξη - γούμενος τὴν λέξιν τὴν λέγουσαν “ διὸ ἡ κίνησις ἐντελέχεια τοῦ κινητοῦ ᾗ κινητόν ” . λέγει γάρ · ἰὴ καὶ ἐπὶ τοῦ πρός τι τὸ μὲν δυνάμει διπλά - σιον οὐ κεκίνηται , τὸ μέντοι δυνάμει ἥμισυ ἐκινήθη , ἵνα τοῦτο διπλάσιον γένηται . οὐκ ἦν δὲ ἄλλη δύναμις ἤ τοῦ δυνάμει διπλασίου καὶ ἡ τοῦ δυνάμει ἡμίσεος , ὥστε κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς δυνάμεως καὶ ἐν ἐκείνοις ἡ κίνησις μιᾶς τῆς κατὰ τὸ ὑποκείμενον δυνάμεως οὔσης καὶ τὰς διαφόρους τῶν πρός τι σχέσεις ἐποίει . ” Εἰ δὲ τὸ ποιεῖν καὶ τὸ πάσχειν κινήσεις , καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐν ταῖς κατηγορίαις ταύταις κίνησις , ἐπειδὴ κινήσεως κίνησις οὐκ ἂν εἴη , ἵνα μὴ ἐπ’ ἄπειρον ἴοιμεν , πρῶτον μὲν εἰ καὶ τὸ ποιεῖν καὶ τὸ πά|σχειν ἐπιδέχεται ἐναντιότητα , ὡς εἴρηται ἐν Κατηγορίαις • “ τὸ γὰρ θερμαίνειν , ὁ φησί , τῷ ψύχειν ἐναντίον καὶ τὸ θερμαίνεσθαι τῷ ψύχεσθαι , καὶ τὸ ἥδε · σθαι τῶ λυπεῖσθαι ” , καὶ ἔστι μεταβάλλειν ἀπὸ θατέρου τῶν ἐναντίων εἰς θάτερον · ὁ γὰρ ἡδόμενος ἐπὶ σιτίῳ ἐμφορηθεὶς καὶ ἐμφραγεὶς λυπηθείη ἂν καὶ ὁ θερμαινόμενος ψυχθείη καὶ ὁ πρότερον θερμαίνων ἀὴρ ἐπὶ τὸ ψύχειν μεταβάλοι . εἰ οὖν ταῦτα οὕτως ἔχει , διὰ τί οὐκ ἂν εἴη τῆς κατὰ τὸ ποιεῖν καὶ τὸ πάσχειν κινήσεως μεταβολή , οὐκ ἐπ’ ἄπειρον ἰόντων ἡμῶν , εἴπερ εἰς εἴδη καὶ ἐξ εἰδῶν αἱ μεταβολαί ; οὐδὲ γὰρ ἐπ’ ἄπειρον θερμαι - νόμεθα ἢ ψυχόμεθα . εἰ δὲ γίνοιτο καὶ φθείροιτο ἡ βάδισις , πῶς οὐκ ἂν εἴη μεταβολὴ μεταβολῆς ; καὶ γὰρ μεταβολή τις καὶ ἡ βάδισις , καὶ ἡ τῆς βαδίσεως γένεσις καὶ φθορὰ μεταβολαί τινές εἰσι καὶ αὗται . ἢ εἰ τοῦτο , ἐπειδὴ καὶ αὗται αἱ μεταβολαὶ μὴ πρότερον οὖσαι ποτὲ γίνονται καὶ φθείρονται , πάλιν ἔσονται καὶ τούτων μεταβολαί , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον . καὶ εἴπερ τοῦτο ἄτοπόν ἐστι , μήποτε οὐ λύεται τῷ μὴ εἶναι μεταβολῆς μετα - βολήν . τοῦτο γὰρ ἔτι ἀτοπώτερον , εἴπερ ἐναργῶς φαίνοιτο τὸ οἰκοδομεῖν καὶ τὸ βαδίζειν καὶ τὸ θερμαίνεσθαι ἐν ἐμοὶ χθὲς μὲν εἰ τύχοι μὴ ὄντα , σήμερον δὲ ὄνια , ὅπερ ἄνευ μεταβολῆς οὐ συμβαίνει . κἄν γὰρ ἐγὼ ὦ ὁ μεταβάλλων κατ’ ἐκεῖνα , ἀλλὰ καὶ αὐτὰ εἴδη τινὰ ὄντα καὶ ὥσπερ ὑπο - κείμενα ἀπὸ τοῦ μὴ εἶναι εἰς τὸ εἶναι μεταβάλλει καὶ ἀπὸ τοῦ εἶναι εἰς τὸ μὴ εἶναι . οὐκέτι μέντοι καὶ αἱ τούτων μεταβολαὶ ὡς ὑποκείμενα ληπτέαι . ἢ οὐδὲ κινήσεως ἁπλῶς ἐστιν αὕτη κίνησις καθὸ κίνησις . τὸ μὲν γὰρ ποιοῦν οὐδὲ κινεῖται καθὸ ποιεῖ , τὸ δὲ πάσχον εἰ κινοῖτο ἐξ ἄλλου πάθους εἰς ἄλλο , καθὸ τοιάδε κίνησις , ἀλλ’ οὐχὶ καθὸ ἀπλῶς κίνησις με - ταβάλλει . καὶ εἴπερ λέγει τι ὁ λόγος οὗτος , ἐν μὲν τῷ ποιεῖν καὶ πάσχειν καὶ ἐναντίωσίς ἐστι καὶ κίνησις ἤτοι μεταβολὴ ἀπὸ τῶν ἑτέρων εἰς τὰ ἕτερα . οὐκέτι μέντοι καὶ ἐν τῇ μεταβολῇ τούτων μεταβολὴ διὰ τὸ μὴ εἶναι ὡς ὑποκείμενα εἴδη τὰς τοιαύτας μεταβολάς , ἀλλὰ μόνον μεταβολὰς μηδὲ ὡς κινήσεως εἶναι κίνησιν , ἀλλ’ ὡς τοιᾶσδε κινήσεως . τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ πλέον διακριτέον . Ἀλλ’ ἐν τῇ ποτὲ κατηγορίᾳ διὰ τί οὐκ ἄν εἴη κίνησις ἢ μεταβολή ; ὡς γὰρ ἀπὸ λευκοῦ μεταβάλλω εἰς τὸ μέλαν καὶ ἀπὸ τόπου εἰς τόπον , οὕτως ἀπὸ τοῦ πέρυσιν εἰς τὸ τῆτες καὶ εἰς νέωτα . τί δὲ τοῦτο διαφέρει τοὐ ἀπὸ Λυκείου εἰς Ἀκαδημίαν ; κἀν γὰρ τὰ μέρη τοῦ χρόνου φθείρηται , οὐδὲν παρὰ τοῦτο . οὐδὲ γὰρ εἰ τὸ Λύκειον ἐφθείρετο βαδίζοντος εἰς Ἀκαδημίαν , ἤδη διὰ τοῦτο οὐκ ἦν κατὰ τόπον ἡ κίνησις . καὶ γὰρ καὶ τὸ λευκὸν φθείρεται , ὅταν ἀπὸ λευκοῦ μεταβάλλω εἰς μέλαν . εἰ δὲ λέγοι τις , ὅτι ἡ μὲν κατὰ τόπον κίνησις φορά τίς ἐστι διὰ τόπου καὶ διέξοδος , διὰ δὲ τοῦ χρόνου οὐδὲν φέρεται , ἀλλὰ φερομένων συμπαρέρχεται καὶ ὁ χρόνος τὸ γὰρ γῆρας καὶ τὰ τοιαῦτα πάντα ἀλλοιώσεις εἰσὶ καὶ πάθη τῶν σωμάτων περὶ ἑαυτὰ καὶ ἐν ἑαυτοῖς , ὁ δὲ χρόνος ἄλλως συνδιέρχεται ) , εἴ τις οὖν ταῦτα λέγοι , πολλῇ δοκεῖ μοι τῇ αἰσθήσει χρῆσθαι καὶ διὰ τοῦτο τὸ δραστήριον τοῦ χρόνου μὴ συννοεῖν , ἀλλὰ τὴν μὲν κατὰ τόπον μετα - βολὴν ἅτε ὑπ’ αἴσθησιν τοὐ τόπου πίπτοντος ὁμολογεῖν , τὴν δὲ κατὰ χρό - νον ἀπαγορεύειν ὡς οὐχ ὁρωμένου τοῦ χρόνου . καίτοι χρῆν ἐννοεῖν , ὅτι δρᾷ τι ἑκάστοτε εἰς ἡμᾶς ὁ χρόνος , καὶ ὥσπερ ἀπὸ λευκοῦ εἰς μέλαν με - ταβάλλομενον , οὕτως ἀπὸ τοῦ περυσινοῦ πάθους εἰς τὸ τητινὸν οὐ καθὸ ἀπὸ πάθους εἰς πάθος ἡ μεταβολή , οἷον ἀπὸ νεότητος εἰς γῆρας , κατὰ τὴν τοῦ σώματος ἀλλοίαν διάθεσιν , ἀλλὰ κατὰ τὴν χρονικὴν συνέμφασιν τοῦ περυσινοῦ καὶ τοῦ τητινοῦ . μαρτυρεῖ δὲ τῷ λόγῳ καὶ Εὔδημος ὁ γνησιώτατος τῶν Ἀριστοτέλους ἑταίρων λέγων ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν Φυσικῶν μετὰ τὸ εἰπεῖν τὰς ἄλλας τέτταρας κινήσεις · “ καὶ γὰρ τὸ ποτὲ τοῖς δυνα - τοῖς ᾗ δύναται συμβαίνει κινουμένοις . πάντα γὰρ ἐν χρόνῳ κινεῖται . ” εἰ μὴ ἄρα λέγοι τις ἐν χρόνῳ εἶναι ἀλλὰ μὴ κατὰ χρόνον τὴν κίνησιν . ση - μεῖον δέ φασί τινες τοῦ μηδεμίαν εἶναι κατὰ χρόνον ἰδίως κίνησιν καὶ τὸ μηδεμίαν εἶναι κατὰ χρόνον ἠρεμίαν · οὐδὲ γὰρ χρόνος οὐδεὶς οὐδενὶ ὁ αὐτός , ἀλλ’ ἀεὶ ὁ ἐπιὼν ἕτερος . ὥστε οὐκ ἔσται τὸ διαμένον ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ , τὸ δὲ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ἔστι καὶ ἐν τῇ αὐτῇ ποιότητι . ἀλλ’ ἐπισκεπτέον , μήποτε τοῦτο τοὐ ἐναντίου σημεῖόν ἐστιν . εἰ γὰρ χρόνος οὐ - δεῖς οὐδενὶ ὁ αὐτός , ἀλλ’ ἀεὶ ὁ ἐπιὼν ἕτερος , δῆλον ὅτι ὁ χρόνος ἐν τῷ γίνεσθαι καὶ φθείρεσθαι τὸ εἶναι ἔχει . πῶς οὖν τὸ ἐν τῷ χθεσινῷ χρόνῳ , ὅταν ἐν τῷ σημερινῷ γίνηται , οὐκ ἄν λέγοιτο κατὰ χρόνον μεταβάλλειν , κἂν ἔφθαρται ὁ χθεσινὸς χρόνος ; Ἀλλὰ δὴ καὶ κατὰ τὸ κεῖσθαι , εἴπερ τοῦ κεῖσθαι διαφοραὶ τὸ ὕπτιον καὶ τὸ πρηνὲς καὶ ταῦτα ἐναντία ἀλλήλοις , διὰ τί μὴ λέγοιτο ἂν κατὰ θέσιν μεταβάλλειν τὸ ἐξ ὑπτίου εἰς τὸ πρηνὲς μεθιστάμενον , ἄλλης μὲν οὔσης ἐν αὐτῷ τῆς κατὰ τὸν περιέχοντα τόπον μεταβολῆς , ἄλλης δὲ τῆς κατὰ τὴν θέσιν καὶ τὸ σχῆμα τῆς θέσεως ; ὁμοίως δὲ . · καὶ ὁ ἀπὸ τοὐ ὡπλίσθαι ἐπὶ τὸ ἄοπλον μεταβαλὼν διὰ τί μὴ κατὰ τὸ ἔχειν λέγοιτο ἄν μεταβάλλειν ; καὶ ἐν αἷς μὲν κατηγορίαις ἐστὶν ἐναντίωσις , διὰ τί μὴ καὶ κινεῖσθαι λέγοιτο ἄν κατ’ ἐκείνας τὸ ὑποκείμενον ; ἐν αἷς δὲ μὴ ἔστι , μάλιστα μὲν αἱ στερήσεις στρήσεις ὡς ἐναντιώσεις περὶ τὸ ὑποκείμενον ὑφίστανται , ὡς ψιλὸν τῷ ὡπλίσθαι ἀντικείμενον . ἔπειτα κἂν μὴ ἡ ἀντίθεσις , ἀλλ’ ἤρκει τὸ εἶναι ἢ μὴ εἶναι τὸ κατὰ τὴν κατηγορίαν . καὶ γὰρ ἐν οὐσίᾳ ἔστι με ταβολὴ καίτοι ἐναντιώσεως μὴ οὔσης . ἀρκεῖ γὰρ ἡ κοινὴ πάντων τῶν γενῶν ἐναντίωσις ἡ κατὰ τὸ εἶδος καὶ τὴν στέρησιν . οὕτως δὲ καὶ ὁ πρότερον ὡπλισμένος , ἐὰν ψιλωθῇ , μετέβαλεν ἀπὸ τοῦ ἔχειν | ὅπλα εἰς τὸ μὴ ἔχειν , ὁπότε δυνατὸν καὶ ἀπὸ βαρυτέρας ὁπλίσεως εἰς κουφοτέραν μετα - βαλεῖν . Κοινῶς δὲ ἐπιστῆσαι ἄξιον , ὅτι πᾶσαι αἱ κατηγορίαι ἐν τῇ γενέσει θεω - ρούμεναι καὶ ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστα ὑφεστηκυῖαι μεταβολὴν ὑπομένουσιν . ὡς γὰρ ἡ οὐσία γενητὴ καὶ φθαρτή ἐστιν ἡ ἐνταῦθα , οὕτως καὶ ποιότητες καὶ ποσότητες καὶ αἱ ἄλλαι κατηγορίαι . ὥσπερ οὖν ἡ οὐσία κἂν κινεῖσθαι μὴ λέγοιτο διὰ τὸ μὴ ἐξ ὑποκειμένου εἰς ὑποκείμενον εἶναι τὴν μετάστασιν , τοῦ κινουμένου πάντως ὑποκειμένου τινὸς εἶναι βουλομένου , ἀλλὰ μεταβάλλειν καὶ ἡ οὐσία συγχωρεῖται καθ’ αὑτὸ καὶ οὐ κατὰ συμβεβηκός , οὕτως καὶ ἑκάστη τῶν ἄλλων κατηγοριῶν καθ’ αὑτὴν ἄν μεταβάλλειν συγχωροῖτο ὡς γινομένη καὶ φθειρομένη , οἷον ἡ λευκότης καὶ τὸ τρίπηχυ καὶ ἡ δεξιότης . καὶ τὸ ὑποκείμενον ἄρα τὸ τούτων μετέχον κινεῖσθαι ἄν λέγοιτο κυρίως κατὰ ταῦτα , εἴπερ ὑπομένοντος ἐκείνου γίνεται καὶ φθείρεται περὶ αὐτὰ ταῦτα , ὅπερ ἰήιον τῶν κινουμένων ὁ Ἀριστοτέλης φησίν . εἰ δὲ καὶ ἐν πά · σαῖς ταῖς κατηγορίαις ἐστὶ τὸ δυνάμει , δείκνυται δὲ ἡ κίνησις ἐντελέχεια τοῦ δυνάμει ᾗ τοιοῦτόν ἐστι , πῶς οὐκ ἄν εἴη κίνησις ἐν πάσαις ; ὅλως δὲ ὅτι μὲν μεταβάλλει ὁ ἐκ δεξιοῦ λαιὸς γινόμενος καὶ ἐξ ἐχθροῦ φίλος , ἔτι δὲ ὁ ἐκ τοῦ θερμαίνειν εἰς τὸ ψύχειν μεθιστάμενος καὶ ὁ ἐκ τοῦ θερμαί · νεσθαι εἰς τὸ ψύχεσθαι , οὐ κατὰ τὴν ποιότητα μόνον ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ διάφορα καὶ ὑπεναντία πάθη πάσχειν , παντὶ δῆλον · ἔτι δὲ ὁ ἐκ τοῦ πέ - 15 ῥύσιν εἰς τὸ τῆτες προελθὼν καὶ ὁ ἐκ τοὐ πρηνοῦς μετατεθεὶς εἰς τὸ ὕπτιον καὶ ( 6 ) ἐξ ὡπλισμένου ψιλωθείς . ἐπειδὴ δὲ ἑκάστη μεταβολὴ κατά τι γίνε - ται τῶν ὄντων , τὰ δὲ ὄντα ταῖς κατηγορίαις συνδιῄρηται , λεγέτω τις ἑκάστη τῶν εἰρημένων μεταβολῶν κατὰ τίνα τῶν κατηγοριῶν ἄλλην γίνεται , εἰ μὴ κατὰ τὴν οἰκείαν . καὶ οἶδα μὲν ὅτι προπετὲς εἶναι δοκεῖ τὸ τὴν ἐναντίαν ἀφιέναι τῷ Ἀριστοτέλει φωνήν , ἕως δ’ ἄν γνῶναι δυνηθῶμεν ἀκριβῶς τὴν αἰτίαν τῆς τοιαύτης αὐτοῦ διατάξεως , ἀρκούμεθα πρὸς παραμυθίαν τῇ τε Εὐδήμου συνηγορίᾳ ἐπὶ τῆς ποτὲ κατηγορίας ῥηθείσῃ καὶ ἔτι μᾶλλον τῇ Θεοφράστου σαφῶς τὴν κίνησιν καὶ μεταβολὴν ἐν πάσαις ταῖς κατηγορίαις θεωροῦντος . λέγει γοῦν ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν Περὶ κινήσεως · “ οἰκειότερον δέ ὅπερ καὶ λέγομεν καὶ ἔστιν ) ἐνέργειαν τοῦ δυνάμει κινητοῦ ᾗ κινητὸν κατὰ γένος ἕκαστον τῶν κατηγοριῶν οἷον οὐσίας ποιοῦ ποσοῦ φορητοῦ τῶν ἄλλων . οὕτω γὰρ ἀλλοίωσις αὔξησις φορὰ γένεσις καὶ αἱ ἐναντίαι ταύταις . ” ἐν τῷ τρίτῳ δὲ ἔτι σαφέστερον οἶμαι τάδε γέγραφεν · “ ἐν μὲν τῷ ἀφο - ρισμῷ τῆς κινήσεως τοσαῦτά φαμεν αὐτῆς εἴδη , ὅσαι κατηγορίαι · τὴν γὰρ τοῦ δυνάμει ὄντος ἡ τοιοῦτον ἐντελέχειαν κίνησιν . ” καὶ τοῦτο δὲ ἐν τῷ αὐτῷ βιβλίῳ φησί · “ τοῦ δὲ πρός τι κίνησις τοῦ μὲν κατὰ λόγον οὐκ ἔστι , τοῦ δὲ κατὰ δύναμιν ἔστιν . ἡ γὰρ ἐνέργεια κίνησίς τε καὶ καθ’ αὑτό . ” ἀλλὰ ταῦτα μὲν καὶ ἐπὶ πλέον ζητητέον τὴν Ἀριστοτέλους γνώμην ἀνι - χνευόντων ἡμῶν . Διῃρημένου δὲ καθ’ ἕκαστον γένος τοῦ μὲν ἐντελεχείᾳ , τοῦ δὲ δυνάμει , τὴν τοῦ δυνάμει ὄντος ἐνέργειαν , ᾗ τοιοῦτόν ἐστι , λέγω κίνησιν εἶναι . Προλαβὼν τὰ χρήσιμα λήμματα πρὸς τὴν περὶ τῆς κινήσεως θεωρίαν τῷ πρώτῳ ληφθέντι πρὸς τὸν ὁρισμὸν εὐθὺς συγκέχρηται τῆς κινήσεως , μᾶλλον δὲ μέρει τινὶ ἐκείνου . τὸ μὲν γὰρ διαιρετικὸν ἦν , ὅτι ἔστι τὸ μὲν ἐντελεχείᾳ μόνον , τὸ δὲ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ , ὅπερ καθ’ ἑκάστην εἶναι κατηγορίαν εἴρηται . τούτου οὖν φησι τοῦ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ καθ’ ἕκαστον γένος θεωρηθέντος καὶ διακριθέντος εἰς τὸ δυνάμει καὶ τὴν τοῦ δυνάμει ὄντος ἐνέργειαν , ᾗ τοιοῦτόν ἐστι , λέγω κίνησιν . καὶ γὰρ ἐν οὐσίᾳ ἐστὶ τὸ μὲν δυνάμει ἄνθρωπος οἷον τὸ σπέρμα , τὸ δὲ ἐντελεχείᾳ οἷον ὁ Σωκράτης , καὶ ἐν ποσῷ δυνάμει τι δίπηχυ καὶ ἐντελε - χείᾳ , καὶ ἐν ποιῷ δυνάμει λευκὸν καὶ ἐντελεχείᾳ . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν γενῶν . ὅτι δὲ θαυμασίως ὡρίσατο τὴν κίνησιν , μάθοιμεν ἄν ἐν - τεῦθεν . τὸ μὲν γὰρ ἐνεργείᾳ ὄν , ὅπερ λέγεται , ἕως ἄν οὕτως ἔχῃ , οὐκ ἄν λέγοιτο κατὰ τοῦτο κινεῖσθαι · οἷον ἄνθρωπος , ἕως ἄν ἄνθρωπος ᾖ , οὐκ ἄν κινοῖτο κατὰ τὸ ἀνθρώπειον , ἀλλ’ οὐδὲ εἰ λευκὸς εἴη ἐνεργείᾳ , ἕως ἄν λευκὸς ᾖ , κινεῖται κατὰ λευκότητα . ἐὰν δὲ λευκὸς ὢν ἄνθρωπος ἐνερ - γείᾳ δυνάμει μέλας ᾖ , ὡς δυνάμενος μελαίνεσθαι , ὅταν ἔκστασις ἀπὸ λευ - κότητος αὐτῷ γένηται ἐπὶ μελανίαν καθὸ ἐπεφύκει , τουτέστι κατὰ τὸ δυνάμενον γενέσθαι μέλαν , ἐνεργοῦντι , τότε λέγεται κινεῖσθαι ἐπὶ τὸ μέλαν . καὶ πάλιν ὅταν γένηται μέλας , τότε ἵσταται ἐν αὐτῷ καὶ οὐκέτι κινεῖται κατὰ τὸ μέλαν , ἀλλ’ ἔστιν ἐνεργείᾳ μέλας . οὕτως ἄρα καθὸ ἐνεργείᾳ ἐστὶν οὐδὲν κινεῖται · οὐ μέντοι οὐδὲ καθὸ δυνάμει , μένον δυνάμει καὶ ἐν μόνῃ τῇ ἐπιτηδειότητι , οὐκ ἄν λέγοιτο κινεῖσθαι · ἀλλ’ ὅταν ἀπὸ τοὐ δυνάμει μεταβάλλῃ εἰς τὸ ἐνεργείᾳ μένοντος ἐν αὐτῷ τοῦ δυνάμει , τότε λέγεται κινεῖσθαι . εἰκότως οὖν προσέθηκεν ᾗ τοιοῦτον , ἵνα ἡ ἐνέργεια τοῦ δυνάμει μένοντος ἐπιτελῆται • παυσαμένου γὰρ τοῦ δυνάμει οὐκέτι ἐστὶ κίνησις . τὸ γὰρ ἐνεργείᾳ γενόμενον καθόσον ἐνεργείᾳ ἐν στάσει καὶ μονῇ ἐστιν , ἀλλ’ οὐκ ἐν κινήσει . οὐ μέντοι οὐδὲ εἴ τι τῇ δυνάμει ἐστὶ μόνον , τοῦτο ἤδη κινεῖται . τὸ γοῦν οἰκοδομητόν , ὅπερ ἐστὶ τὸ δυνάμενον οἰκοδομηθῆναι , ἕως μὲν ἀνενέργητον μένει κατὰ τὸ οἰκοδομητόν , ἀκίνητόν ἐστιν · ὅταν δὲ καθὸ οἰκοδομητόν ἐστι κατὰ τοῦτο ἐνεργῇ ἔτι ἔχον ἐν τῷ ἐνεργεῖν τὸ οἰκοδομη - τόν , τότε κινεῖται , τουτέστιν ὅταν οἰκοδομῆται . καὶ ἡ οἰκοδόμησις ἐνέργεια οὖσα τοῦ οἰκοδομητοῦ τότε κίνησίς ἐστι . μέχρι γὰρ ἄν οἰκοδομῆται οἰκο - δομητόν ἐστι καὶ κατὰ τὸ δυνά|μει ἐνεργεῖ καὶ κινεῖται . Ἐπιστῆσαι δὲ ἄξιον , ὅτι ὁ μὲν Ἀριστοτέλης ὁριζόμενος τὴν κίνησιν ἐν ἀρχῇ ἐνέργειαν αὐτὴν εἶπε τοῦ κινητοῦ ᾗ τοιοῦτον , Ἀλέξανδρος δὲ καὶ Πορφύριος καὶ Θεμίστιος καὶ οἱ ἄλλοι τὸν ὁρισμὸν ἐξηγούμενοι ἀκούσαντες μετ’ ὀλίγα τοῦ Ἀριστοτέλους καὶ ἐντελέχειαν καλοῦντος αὐτήν , ἔν τισιν ἀντιγράφοις οὕτως εὑρηκότες τὴν γραφὴν ἡ τοῦ δυνάμει ὄντος ἐντελέ - χειὰ ᾗ τοιοῦτον κίνησίς ἐστιν , εἰς ἐντελέχειαν τὴν ἐνέργειαν ἐν τῷ ὁρισμῷ τῆς κινήσεως μεταλαμβάνουσιν ὡς ταὐτὸν ὂν παρὰ Ἀριστοτέλει . μήποτε δὲ τὴν ἐντελέχειαν ὁ Ἀριστοτέλης ἐπὶ τῆς τελειότητος ἀκούει . καὶ εἴ ποτε ἐπὶ ἐνεργείας αὐτὴν τίθησιν , οὐ τῆς τυχούσης ἀλλὰ τῆς τελείας , καθ’ ὅτι ἔχει τέλειον , διότι ἕκαστον τότε ἐν τῇ ἑαυτοῦ τελειότητι ἔχεται , ὅτε τὰς κατὰ φύσιν ἑαυτοῦ ἐνεργείας ἀποδίδωσι . διὸ καὶ τὴν ψυχὴν ἐντε - λέχειαν ὡρίσατο τοῦ φυσικοῦ καὶ ὀργανικοῦ καὶ δυνάμει ζωὴν ἔχοντος σώματος , οὐχ ὅτι ἐνέργειά ἐστιν ἡ ψυχή , ἀλλ’ ὅτι κατ’ ἐκείνην ἡ τελειότης αὐτῷ . τὴν μέντοι κίνησιν ἀτελοῦς οὖσαν , οὐ μάτην ἐνέργειαν εὐθὺς ἀλλ’ οὐχὶ ἐντελέχειαν ἐκάλεσε . τούτῳ γὰρ καλῶς ἐπέστησε καὶ ὁ Ἀλέ - ξανδρος , ὅτι καὶ τοῦ δυνάμει εἰ λέγοιτο ἐντελέχεια ὑπὸ τοῦ Ἀριστοτέλους ἡ κίνησις , κατὰ τοῦτο ἐντελέχεια λέγεται , καθόσον τελειότης ἐστὶ τοῦ δυνάμει ἡ κατ’ αὐτὸ ἐνέργεια , ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἕξεων τελειότης τῆς ἕξεως ἐστιν ἡ κατ’ αὐτὴν ἐνέργεια . ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῆς ἕξεως ἡ ἐνέργεια οὐκ ἀπόλλυσι τὴν ἕξιν , ἀλλὰ τελειοτέραν αὐτὴν ἀπεργάζεται , ἡ δὲ τοὐ δυνάμει κατὰ τὸ δυνάμει ἐνέργεια εἰς τὸ ἐνεργείᾳ τελευτῶσα καὶ ἀπόλλυσι τὸ δυνάμει . οὐκ ὅν οὖν εἴη κυρίως ἐντελέχεια τοῦ δυνάμει . ὡς γὰρ εἶπον , τὸ τῆς ἐντελε - χείας ὄνομα τὴν τοῦ ἐντελοῦς συνέχειαν δηλοῖ , καὶ ὅταν ἐπὶ ἐνεργείας κυρίως λέγηται , οὐκ ἐπὶ τῆς τυχούσης , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς τοῦ τελείου καὶ κατὰ τὸ ἐνεργείᾳ ἱσταμένου καὶ ἐντελεχεία ὄντος ἀποδιδομένης . διττὴ οὖν ἡ κυρίως ἐντελέχεια , ἡ μὲν ὡς εἶδος τέλειον ἠρεμοῦν , ὡς ἡ ψυχὴ λέγεται ἐντελέχεια , ἡ δὲ ἡ κατὰ τοῦτο ἐνέργεια . εἰ δέ ποτε καὶ ἁπλῶς ἡ ἐνέργεια λέ - γοιτο ἐντελέχεια , καὶ αὐτὴ καθόσον ἕκαστον ἐνεργοῦν κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν τὰς ἐνεργείας ἀποδίδωσιν , εἴτε ἀτελὴς ἡ φύσις , εἴτε τελεία . ὁ δὲ Πορφύριος τὴν κίνησιν ἐντελέχειαν μὲν ἀτελῆ φησιν εἶναι , ἐνέργειαν δὲ τε - λείαν . καίτοι εἰ τοῦ δυνάμει ἐστὶν ἐνέργεια , τὸ δὲ δυνάμει ἀτελές , πῶς ἡ τοῦ ἀτελοῦς ἐνέργεια τελεία ἄν εἴη ἐνέργεια ; ὅλως γὰρ εἰ ἔστιν ἀτελὴς ἐνέργεια , ἡ τοῦ ἀτελοῦς ἄν εἴη . καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Ἀριστοτέλης μετ’ ὀλίγα “ ἥ τε κίνησις , φησίν , ἐνέργεια μὲν εἶναί τις δοκεῖ , ἀτελὴς δέ ” . δὲ ὅτι τὸ τῆς ἐνεργείας νῦν ὄνομα κοινῶς τέθεικεν ὁ Ἀριστοτέλης ἐπί τε τοῦ ποιοῦντος καὶ τοῦ πάσχοντος · κοινῶς γὰρ ἐπ’ ἀμφοῖν ἡ ἀπὸ τοῦ δυ - νάμει ἐπὶ τὸ ἐνεργείᾳ διανάστασις κίνησίς ἐστι . κἄν τὸ παράδειγμα οὖν ἐπὶ τοῦ οἰκοδομητοῦ τέθεικεν , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ οἰκοδομικοῦ ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅτι ἡ τοῦ δυνάμει ἐνέργεια κίνησίς ἐστιν . ὁ γὰρ οἰκοδόμος ἐν τῷ ἀργεῖν δυνάμει ὤν , ὅταν ἐνεργῇ τότε κινεῖται κατὰ τὸ οἰκοδομικόν . καὶ ἔστιν ἡ κίνησις ἡ οἰκοδόμησις τοὐ μὲν οἰκοδόμου ἐνέργεια οὖσα , τῆς δὲ οἰκίας πά - θος . ἄμφω δὲ κοινῷ ὀνόματι ἐνέργειαν ὁ Ἀριστοτέλης ἐκάλεσε , καθόσον τὸ δυνάμει ἑκατέρωθεν διεγείρεται πρὸς τὸ ἐνεργείᾳ . μήποτε δὲ καὶ τὸ ποιοῦν , ὅταν ἀπὸ τοὐ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ μεταβάλλῃ , ὡς πάσχον κινεῖ · τι καὶ οὐχ ὡς ποιοῦν . καὶ διὰ τοῦτο παθητικὰ τὰ παραδείγματα πάντα ὁ Ἀριστοτέλης παρέθετο . ἡ γὰρ τοῦ ποιοῦντος ὡς ποιοῦντος ἐνέργεια τε - λεία ἐστίν . οἷον τοὐ μὲν ἀλλοιωτοῦ ᾗ ἀλλοιωτὸν ἀλλοίωσις ἕως τοῦ τοὐ δὲ φορητοῦ φορά . Ὅτι μὴ συνωνύμως ἡ κίνησις κατηγορεῖται τῶν πολλῶν κινήσεων , ἀλλὰ τῶν πολλαχῶς λεγομένων ἐστίν , εἴρηται πρότερον • τοιαύτης δὲ οὔσης αὐτῆς δεῖ καὶ τὸν ὁρισμὸν αὐτῆς ὁμωνύμως εἰλῆφθαι . τοῦτο οὖν ἐνδεικνύμενος ἑκάστην παρέθετο κίνησιν λέγων οἷον τοῦ μὲν ἀλλοιωτοῦ ᾗ ἀλλοιωτὸν ἀλλοίωσιν καὶ τὰ ἑξῆς . πολλαχοῦ δὲ τῶν ὀνομάτων ἐπειπόντων ἐπι - σημαίνεται καλῶς ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἐπὶ μὲν τοὐ ποιοῦ ἐστί τι κοινὸν ὄνομα κείμενον τὸ τῆς ἀλλοιώσεως • κἄν γὰρ ἀπὸ λευκοῦ εἰς μέλαν , κἄν ἀπὸ μέλανος εἰς λευκόν , κἄν ἀπὸ θερμοῦ εἰς ψυχρόν , κἂν ἀπὸ ψυχροῦ εἰς θερμόν , καὶ ἐπὶ τῆς τῶν ἄλλων πασῶν ποιοτήτων μεταβολῆς ὄνομα κεῖται κοινὸν τὸ τῆς ἀλλοιώσεως . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς κατὰ τόπον μεταβολῆς κοινὸν ὄνομα κεῖται ἡ φορά . ἐπὶ μέντοι τοῦ ποσοῦ καὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας οὐκέτι κοινὸν ὄνομα κεῖται ταῖς ἐφ’ ἑκάτερα μεταβολαῖς , ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τὴν μὲν ἐξ ἐλάττονος εἰς μεῖζον ἐπίδοσιν αὔξησιν καλοῦμεν , τὴν δὲ ἐναντίαν μείσωσιν , ἢ ὡς αὐτὸς ὀνομάζει φθίσιν , οὐ ταὐτὸν τῇ φθορᾷ σημαίνῶν τῇ εἰς τὸ μὴ ὂν ἀπαγούσῃ , ἀλλὰ τὴν μείωσιν δηλῶν · ἐπὶ δέ γε τῆς οὐσίας ἡ μὲν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ ὂν γένεσις ἀπλῶς λέγεται , ἡ δὲ ἐναντία φθορά . Ὅτι δὲ τοῦτό ἐστιν ἡ κίνησις ἕως τοῦ ἅδρυνσις . Ἐφαρμόσας τὸν τῆς κινήσεως ὁρισμὸν ταῖς πολλαχῶς λεγομέναις κινήσεσιν ἐφεξῆς , ὅτι καλῶς ὁ | ὁρισμὸς ἀπεδόθη , δείκνυσι διὰ συλλογισμοῦ ἐναργῆ τὰ λήμματα ἔχοντος καὶ μόνης δεόμενα τῆς διὰ παραδειγμάτων χειραγωγίας . καὶ ἔστιν ὁ συλλογισμὸς τοιοῦτος · ἡ ἐνέργεια τοῦ μητοῦ καθὸ οἰκοδομητὸν καὶ τὸ ἐνεργείᾳ αὐτοῦ ἡ οἰκοδόμησίς ἐστιν · ἡ δὲ οἰκοδόμησις κίνησις · ἡ τοῦ οἰκοδομητοῦ ἄρα καθὸ οἰκοδομητὸν ἐνέργεια κίνησίς ἐστι . λέγεται μὲν γὰρ οἰκοδομητὸν καὶ τὸ ἤδη ᾠκοδομημένον , ἀλλ’ ἡ ἐκείνου ἐνέργεια καὶ τὸ ἐνεργείᾳ τὸ τέλειόν ἐστιν εἶδος καὶ ἡ κατ’ αὐτὸ ἐνέργεια . καὶ οὐκέτι κυρίως οἰκοδομητὸν τὸ τοιοῦτον , ἀλλὰ κατὰ ἀναφορὰν μόνον . λέγεται δὲ κυρίως οἰκοδομητὸν τὸ ἔτι δυνάμει ὂν καὶ ἕως ὅν ᾖ δυνάμει . τοῦτο οὖν ὅταν ἐνεργῇ κατὰ τὸ δυνάμει , ὅπερ ἐστὶν ἐνεργείᾳ εἶναι οἰκοδομητόν τὸ γὰρ ἐνεργοῦν κατά τι ἐνεργείᾳ κατ’ ἐκεῖνο λέγεται ) , τότε καὶ ἡ ἐνέργεια αὕτη ἥτις ἐστὶν ἡ οἰκοδόμησις κίνησίς ἐστιν . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τῶν δυνάμει . καὶ καθόλου ἄρα ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅτι ἡ τοῦ δυνάμει καθὸ δυνάμει ἐστὶν ἐνέργεια κίνησίς ἐστι . σκληρότερον δὲ δοκεῖ τὸ τὸ δυνάμει ἐνεργείᾳ λέγειν , ὅταν ἐνεργῇ κατὰ τὸ δυνάμει . ἀλλ’ ἐπειδὴ ὅλως ἐνεργοῦν ὑπόκειται , τὸ δὲ ἐνεργοῦν ἐνεργείᾳ λέγεται , διὰ τοῦτο καὶ τὸ δυνάμει ἐνεργείᾳ εἶπεν . Ὁ δὲ Ἀλέξανδρος “ δύναταί τις , φησίν , ἐκ τῶν εἰρημένων μεταλαβὼν λέγειν κίνησιν εἶναι τὴν τοῦ δυνάμει ὄντος πρώτην μεταβολὴν ἢ πρώτην ἐντελέχειαν · ὑστάτη μὲν γάρ ἐστιν ἡ εἰς τὴν τελειότητα μεταβολή , καθ’ ἣν ἐνεργείᾳ γενόμενον τοῦτο ὅπερ ἦν δυνάμει ἠρεμεῖ κατὰ τοῦτο λοιπόν · πρώτη δὲ ὁδὸς ἡ ἐπ’ ἐπεῖνο ” . ταῦτα τοῦ Ἀλεξάνδρου λέγοντος αὐτῇ λέξει ἀποδεκτέον μέν , εἰ μὴ αὐτῆς τῆς ἀτελοῦς δυνάμεως πρώτην λέγοι μετα - βολὴν τὴν κίνησιν , ὑστέραν δὲ τὴν εἰς τὸ εἶδος , ἀλλ’ αὐτοῦ τοῦ δυναμένου καὶ πεφυκότος · τοῦτο γὰρ διὰ κινήσεως ἐκ τοῦ ἀτελοῦς μεταβάλλει εἰς τὸ τέλειον καὶ ἐνεργεῖ κατὰ τὴν τοιαύτην μεταβολὴν ἀτελῆ οὖσαν ἐνέργειαν , ἕως ἄν ἀτελὲς μένῃ . καὶ γὰρ ἡ κίνησις ἐλέγετο οὐ τῆς δυνάμεως ἤτοι τῆς ἐπιτηδειότητος , ἀλλὰ τοῦ ἐπιτηδείου καθὸ τοιοῦτον . ζητητέον δὲ ὅμως , πῶς περὶ τῆς ἀπλῶς κινήσεως ὄντος τοῦ λόγου πρώτην μεταβολήν φησιν εἶναι αὐτήν . εἰ μὲν γὰρ ταὐτόν ἐστι κίνησις καὶ μεταβολή , δι’ ἑαυτῆς ἄν εἴη ἀποδεδομένη ἡ κίνησις , ὡς εἴ τις ζητῶν τί ἐστιν κίνησις ἀποδιδοίη λέγων · ἡ πρώτη κίνησις . εἰ δὲ κοινοτέρα καὶ οἷον γένους ἔχουσα λόγον ἐστὶν ἡ μεταβολὴ τῆς κινήσεως διὰ τὸ τὴν γένεσιν καὶ τὴν φθορὰν μετα - βολὰς μὲν εἶναι , κινήσεις δὲ οὔ , πρῶτον μὲν οὔπω διῄρηται τοῦτο · ἀλλὰ ἐν ταύτῃ καὶ τὴν γένεσιν καὶ τὴν φθορὰν θεωρεῖ , ἐν δὲ τῷ πέμπτῳ βιβλίῳ διαιρεθήσεται . ἔπειτα ἡ ζητουμένη νῦν κίνησις ἡ κοινή ἐστιν ἡ καὶ τὴν μεταβολὴν καὶ τὴν κίνησιν περιέχουσα . ἐκείνης γὰρ ἀρχὴ τῆς κινήσεως ἡ φύσις ἐστί , ζητεῖ δὲ ταύτην ἧς ἡ φύσις ἀρχή . εἰ οὖν μέρος ἢ εἶδος τῆς τοιαύτης κινήσεως ἡ μεταβολή , διὰ τοῦ μέρους τὸ ὅλον ἀποδοθήσεται , ὡς εἴ τις ζητῶν τί ἐστι ζῷον λέγοι ἄνθρωπος . ὅλως δὲ ὁ πρώτην μὲν τοῦ δυνάμει ὄντος μεταβολὴν τὴν κίνησιν λέγων , ὑστάτην δὲ τὴν εἰς τελειότητᾷ μεταβολήν , ἐπειδὴ τὸ μεταβάλλον πᾶν ἀπό του εἴς τι μεταβάλλει , ἆρα ἡ πρώτη αὕτη μεταβολὴ ἀπό τινος εἴς τι ἐστίν ; ἀπὸ μὲν γὰρ τοῦ ἀτελοῦς εἰς τὸ τέλειον οὐκ ἔστιν · ἡ γὰρ ὑστάτη ἦν αὕτη . εἰ δὲ ἡ ἀπὸ τοῦ μὴ κινεῖσθαι εἰς τὸ κινεῖσθαι , ἔσται πρὸ τῆς ἁπλῶς κινήσεως κίνησις , ὅπερ ἄτοπον . ἆρα δὲ ἡ μὲν πρώτη μεταβολὴ κίνησίς ἐστιν , ἡ δὲ ὑστάτη ἡ εἰς τὴν τελειότητα οὐκ ἔστι κίνησις μεταβολὴ οὖσα καὶ αὐτή ; καίτοι καὶ πᾶσα μεταβολὴ κίνησίς ἐστι κατὰ τὴν ζητουμένην νῦν κίνησιν , καὶ ἡ ἐξ ἀτελείας δὲ εἰς τελειότητα μεταβολὴ διὰ κινήσεως γίνεται . ἐπιστῆσαι δὲ ἄξιον , ὅτι τὰ ἐκτεθέντα παραδείγματα τῶν εἰδῶν ἐστι τῆς κινήσεως μάθησις μὲν καὶ ἰάτρευσις ἀλλοίωσίς τις , ἡ μὲν περὶ ψυχὴν ἡ δὲ περὶ σῶμα · κύλισις δὲ καὶ ἅλσις φορά , ἡ μὲν ἀφ’ ἑαυτῶν ἡ δὲ ἔξωθεν · ἅδρυνσις δὲ ἡ κατὰ πο - σότητα καὶ γήρανσις ἡ κατ’ οὐσίαν , ἡ μὲν αὔξησις ἡ δὲ φθορά , ὧν καὶ τὰ ἀντικείμενα δέδωκεν ἐννοεῖν . δύναται δὲ ἡ μὲν οἰκοδόμησις τῆς οὐσίας εἶναι , ἡ δὲ ἅδρυνσις καὶ γήρανσις τοῦ ποσοῦ . ἐπεὶ δὲ ἔνια ταὐτὰ καὶ δυνάμει καὶ ἐντελεχεία ἐστίν ἕως τοῦ πᾶν γὰρ τὸ τοιοῦτο κινεῖ κινούμενον καὶ αὐτό . Εἰπὼν ὅτι ἡ κίνησις ἐνέργεια τοῦ δυνάμει ἐστὶν ᾗ τοιοῦτον , καλῶς προστίθησι τὸ ἑπόμενον τῷ λόγῳ . ἐπειδὴ γὰρ τὰ φυσικὰ καὶ δυνάμει ἐστὶ καὶ ἐνεργείᾳ , εἰ καὶ μὴ κατὰ τὸ αὐτό , ἀλλὰ κατ’ ἄλλο καὶ ἄλλο , δυνάμει μὲν εἰ τύχοι ψυχρόν , ἐνεργείᾳ δὲ θερμόν , ἢ εἰ κατὰ τὸ αὐτὸ καὶ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ οἷον κατ’ ἄμφω θερμόν , ἀλλ’ οὐχ ἅμα , ἀλλὰ νῦν μὲν δυνάμει , αὖθις δὲ ἐνεργείᾳ ἢ ἀνάπαλιν , ἐπειδὴ οὖν οὕτως ἔχουσι τὰ φυσικά , διὰ τοῦτο οὔτε κινεῖται μόνως ὥσπερ ἡ ὕλη οὔτε κινεῖ μόνως ὡς τὰ ἀσώμάτα , ἀλλὰ καὶ κινεῖται καθὸ δυνάμει , καὶ κινεῖ καθὸ ἐνεργείᾳ ἐστίν . ἔχει μὲν οὖν καὶ ταύτην , ὡς εἶπον , τὴν χρείαν τὰ εἰρημένα τὴν αἰτίαν λέγοντα τοῦ μὴ μόνον κινεῖσθαι ἀλλὰ καὶ κινεῖν τὰ φυσικά . καὶ ἀπορίαν δέ τινα πρὸς τὸν τῆς κινήσεως ὁρισμὸν ὑποφερομένην διαλύει καλῶς . ἡ δὲ ἀπορία τοιαύτην ἔχει τὴν ἐρώτησιν ἐν πρώτῳ σχήματι · τινὰ κινούμενα καὶ αὐτὰ κινεῖ · πάντα τὰ κινοῦντα ἐνεργείᾳ ἐστὶν οὐ δυνάμει · τινὰ ἄρα κινούμενα ἐνεργείᾳ ἐστὶν οὐ δυνάμει · | ὥστε οὐ πᾶσα κίνησις τοῦ δυνάμει ἐστὶν ἐνέργεια ᾗ τοιοῦτον . λύεται οὖν αὕτη ἡ ἀπορία διὰ τοῦ κινεῖσθαι μὲν πᾶν τὸ κινούμενον καὶ πάσχειν καθὸ δυνάμει ἐστί , κινεῖν δὲ καὶ ποιεῖν καθὸ ἐνερ - γείᾳ · ἄλλο γὰρ αὐτῷ τὸ δυνάμει καὶ ἄλλο τὸ ἐνεργείᾳ εἶναι . διὸ καὶ ἄλλο ἡ καθ’ ἑκάτερον ἐνέργεια , εἴπερ μὴ μόνον τὸ ποιεῖν ἀλλὰ καὶ τὸ πάσχειν ἐνέργεια λέγεται . καίτοι γὰρ ἐν τῷ κινουμένῳ τὴν κίνησιν εἶναι βουλόμένος ἐνέργειαν αὐτὴν εἶπεν εἶναι τοὐ κινητοῦ ᾗ τοιοῦτον . ὅτι δὲ πάσχει μὲν τὸ δυνάμει καθὸ δυνάμει καὶ κινεῖται , ποιεῖ δὲ καὶ κινεῖ τὸ ἐνεργείᾳ καθὸ ἐνεργείᾳ , δῆλον ἐκ τοῦ μὴ ἐπὶ τὸ αὐτὸ εἶναι τὴν ἐνέργειαν ἑκατέρου , ἀλλὰ τοὐ μὲν δυνάμει οὐκ ἐφ’ ὃ ἔστιν , ἀλλ’ ἐφ’ ὃ πέφυκε . τὸ γὰρ ψυχρὸν θερμαίνεται , διότι οὐκ ἔστι θερμὸν ἀλλὰ ψυχρόν , πέφυκε δὲ θερμαίνεσθαι . τὸ δὲ θερμὸν θερμαίνει , διότι καθό ἐστιν ἐνεργεῖ , ἀλλ’ οὐχὶ καθὸ οὔπω μέν ἐστι πέφυκε δὲ ἐνεργεῖσθαι ὡς τὸ πάσχον . καθὸ γὰρ πέφυκεν ἐνεργούμενον ψύχεται , ἀλλ’ οὐχὶ θερμαίνει . ὥστε ὅσα κινούμενα κινεῖ διὰ μὲν τὸ δυνάμει εἶναι κινεῖται , διὰ δὲ τὸ ἐνεργείᾳ εἶναι κινεῖ . τὸ γὰρ ψυχρὸν θερμαίνεται μὲν ὡς δυνάμει , ἀντιψύχει δὲ ὡς ἐνεργείᾳ . καὶ εἴπερ μὴ ἦν τὸ δυνάμει ἀλλ’ ἐνεργείᾳ μόνον , οὐκ ἄν ἐκινεῖτο οὐδὲ μετέβαλλεν εἰς ἄλλο , ἀλλ’ ἔμενεν ἐν ᾧ ἦν · οὐ γὰρ ἐπεφύκει πρὸς ἄλλο · μόνον δὲ ἐνήργει καὶ ἐποίει καθὸ ἦν , οὐ μέντοι ἔπασχεν . εἰ δὲ δυνάμει μόνον ἦν τι καὶ μὴ εἶχέ τι καὶ ἐνεργείᾳ , οὐκ ἄν ἐνήργει οὐδὲ ἐποίει τι οὐδὲ ἐκίνει οὐ γὰρ εἶχέ τι καθ’ ὃ ποιήσει ) , μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἦν ὅλως . ὅπερ γάρ ἐστιν ἕκαστον , ἐνεργείᾳ ἐστί . διὸ τὴν ὕλην οὐδὲ εἶναί τινες οἴονται , ἐπειδὴ πάσχειν μόνον δοκεῖ καὶ μὴ ποιεῖν μηδὲ ἐνεργεῖν . τὸ δὲ μὴ ἐνεργοῦν οὐδὲ ἔστι τι ἐνερ - γείᾳ , καθὸ ἦν ἐνεργεῖν ἀνάγκη . ἔχει μὲν οὖν , ὅπερ εἶπον , καὶ ταύτας τὰς χρείας τὸ προκείμενον ῥητόν . Μήποτε δὲ προσθεῖναί τι βούλεται τῷ λόγῳ τῆς κινήσεως . ἐπειδὴ γὰρ ἐντελέχεια τοῦ δυνάμει ὄντος ἡ κίνησις ἀποδέδοται , ἵνα μὴ νομίσῃ τις ὅτι μόνον δυνάμει ἐστὶ τὸ τοιοῦτον , προσθήσει μετ’ ὀλίγον ‘τὸ ἐνεργείᾳ ὃν ἄλλο τι καὶ ἄλλο δυνάμει ὅταν κατὰ τὸ δυνάμει ἢ αὐτὸ ἐνεργῇ ἡ ὑπ’ ἄλλου ἐνεργῆται , ἡ τοιαύτη ἐνέργεια κίνησίς ἐστιν’ . εἰκότως οὖν προλαμ - βάνει ὅτι τὰ φυσικά , ἐν οἷς ἡ κίνησις , καὶ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ ἐστὶ καὶ ποιεῖ καὶ πάσχει . καλῶς δὲ ἔνια εἶπε τὰ αὐτὰ καὶ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ εἶναι . οὐ γὰρ πάντα τοιαῦτά ἐστι . τὰ γὰρ νοερὰ καὶ θεῖα οὐδὲν ἔχει δυνάμει , διότι τῇ οὐσίᾳ εἰσὶν ἐνεργείᾳ , ὡς αὐτός φησι . τὰ μέντοι οὐράνια σώματα καὶ σώματα ὄντα κατὰ μὲν τὴν οὐσίαν οὐκ ἔχει τὸ δυνάμει γενέσεως καὶ φθορᾶς ἐξῃρημένα , κατὰ δὲ τὴν τοπικὴν κίνησιν οὐ τῷ ἐξ ἀκινησίας εἰς κίνησιν μεταβάλλειν , ἀλλὰ τῷ μὴ πάντα ἅμα πανταχοῦ εἶναι τὰ μόρια , ἀλλὰ ἄλλοτε ἀλλαχοῦ ) τὸ δυνάμει ἔχει καὶ αὐτά . ἴσως δὲ καὶ κατὰ τὰς διαφόρους πρὸς ἄλληλα σχέσεις τε καὶ συγκράσεις ἀλλοίωσιν ὑπο - μένει τινὰ καὶ πάσχει κατά τι ἐνυπάρχον αὐτοῖς δυνάμει . ἄλλη γὰρ διά - θεσις αὐτοῖς ἀπὸ συμπαρουσίας καὶ ἄλλη ἀπὸ τριγωνικῆς ἢ ἢ τετραγωνικῆς αὐτῆς στάσεως ἐγγίνεται καὶ ἄλλη ἀπὸ τῆς ἀσχηματίστου πρὸς ἄλληλα διαστάσεως , ὡς δηλοῖ τὰ διάφορα τῶν τοιούτων διαφορῶν ἀποτελέσματα . ἀλλ’ εἰ καὶ κινούμενα ταῦτα ὑπὸ τῶν πρώτως κινούντων αἰτίων κινεῖ τὰ ὑπὸ σελήνην , ἀλλ’ οὐκ ἀντικινεῖται ὑπ’ αὐτῶν . καὶ κατὰ τοῦτο διαφέρει τῶν ὑπὸ σελήνην . ταῦτα γὰρ κινοῦντα ἀντικινεῖται ὑπὸ τῶν κινουμένων διὰ τὸ ἐκ τῶν αὐτῶν συγκεῖσθαι στοιχείων καὶ τῆς αὐτῆς ὕλης ὁμοίως πεφυκυίας πρὸς τὰ ἀντικείμενα . τοιγαροῦν πάσχει μὲν κατὰ τὴν ὕλην ἕκαστον , καθ’ ἣν τὸ δυνάμει ἔχει , δρᾶ δὲ κατὰ τὸ εἶδος , καθ’ ὃ ἐνεργείᾳ ἐστὶν ὅ ἐστι . τὰ γὰρ θερμαίνοντα ἀντιψύχεται καὶ τὰ ψύχοντα ἀντιθερμαίνεται . τοῦτο δὲ ἴσως καὶ τὰ οὐράνια πάσχει πρὸς ἄλληλα ποιοῦντα εἰς ἄλληλα καὶ πάσχοντα ὑπ’ ἀλλήλων · τὸ μέντοι κινητὸν ἐπὶ τῶν οὐρανίων κοινότερον λέγεσθαί φησιν ὁ Ἀλέξανδρος , διότι κυρίως κινη - τόν ἐστι τὸ οἷόν τε κινεῖσθαι καὶ μή . ὅταν οὖν λέγῃ ὥστε καὶ τὸ κι - νοῦν φυσικῶς , οὐ περὶ παντὸς λέγει φυσικοῦ . φυσικὸν γὰρ καὶ τὸ οὐράνιον · ἀλλ’ οὔτε ἀντικινεῖται τοῦτο ὑπὸ τοῦ κινουμένου οὔτε κινητόν ἐστιν . εἰ μὴ ἄρα καὶ τοῦτο πρὸς τὰ σύστοιχα ἄμφω ἔχει . ἀντιπάσχον γὰρ καὶ ἀντικινούμενον κατ’ ἄλλο καὶ ἄλλο πάθος καὶ ἄλλοτε ἄλλην κίνησιν , δῆλον ὅτι καὶ κινητόν ἐστιν . οὐ μέντοι ὡς δυνάμενον καὶ κινεῖσθαι καὶ μή , ἀλλ’ ὡς πεφυκὸς κατά τινα , καθ’ ἃ οὔπω πάσχει . ἡ γὰρ σελήνη συνοδεύουσα τῷ ἡλίῳ οὔπω πάσχει τὸ ἐπὶ τῇ διαμέτρῳ πάθος καίτοι πεισομένη γε καὶ κινησομένη κατ’ ἐκεῖνο τὸ πάθος , ὥστε καὶ κινητή ἐστι κατὰ τοῦτο . Δοκεῖ μὲν οὖν τισι πᾶν κινεῖσθαι τὸ κινοῦν ἕως τοῦ ἔστι γάρ τι τῶν κινούντων καὶ ἀκινήτων τι . Εἰπὼν ὅτι ἔνια καὶ δυνάμει ἐστι καὶ ἐνεργείᾳ καὶ διὰ τοῦτο κινούμενα κατὰ τὸ δυνάμει κινεῖ κατὰ τὸ ἐνεργείᾳ , οὐ μέντοι πάντα τοιαῦτά ἐστι τὰ ὄντα , ἀλλ’ ἔστι τινὰ μόνως ἐνεργείᾳ ὄντα καὶ οὐ δυνάμει , ἅπερ δηλονότι μόνως κινοῦντά ἐστι καὶ οὐχὶ κινούμενα , εἰκότως ἐπήγαγεν ὅτι τισὶ δοκεῖ μὴ εἶναί τι κινοῦν ἀκίνητον , ἀλλὰ πᾶν τὸ κινοῦν κινεῖσθαι , οὗπερ αὐτὸς ἐν τῷ πέρατι τῆσδε τῆς πραγματείας τὸ ἐναντίον ἀποδείξει , εἰς ὃ καὶ ἀνε - βάλετο τὴν περὶ τούτου ζήτηων . καὶ δῆλον ὅτι ταύτης εἰσὶ τῆς δόξης τῶν τε παλαιῶν φυσιολόγων ὅσοι σωματικὴν ἢ μίαν ἢ πλείους ὑπέθεντο τὴν ἀρχήν , καὶ τῶν νέων οἱ Στωικοί , κατὰ γὰρ τὴν τῶν ἀρχῶν διάκρισιν ἢ σύγκρισιν ἢ ἀλλοίωσιν ἔλεγον οἱ πάλαι γίνεσθαι τὰ γινόμενα . ὁ δὲ Ἀλέξανδρος | Πλάτωνος εἶναι τὴν δόξαν φησί . καὶ ὅτι μὲν τὸ ἓν καὶ τἀγαθὸν καὶ ὅλως τὸ πρῶτον αἴτιον , κινοῦν πρὸς ἑαυτὸ πάντα ὡς ἐφετόν , ἀκίνητον εἶναί φησιν ὁ Πλάτων’ , δηλοῖ σαφῶς τὰ κατὰ τὴν πρώτην ὑπό - θεσιν τοῦ Παρμενίδου λεγόμενα · μετὰ γὰρ τὸ ἑκάστην τῶν κινήσεων ἀνε - λεῖν ἀπ’ αὐτοῦ ἐπάγει “ κατὰ πᾶσαν ἄρα κίνησιν τὸ ἓν ἀκίνητον ” . καὶ τὰς ἰδέας δὲ αὐτὸς Ἀλέξανδρος ὁμολογεῖ ἀκινήτους λέγειν τὸν Πλάτωνα · διὸ καὶ σύγκρισίν τινα τῶν Πλατωνικῶν λόγων οἴεται ἀποδεικνύναι . “ εἰ γὰρ τὸ νοεῖν , φησί , κινεῖσθαί ἐστι κατὰ τοὺς Πλατωνικοὺς τὸ νοεῖσθαι κινεῖν ἐστιν · εἰ οὖν νοοῦνται αἱ ἰδέαι , κινοῦσιν · εἰ οὖν πᾶν τὸ κινοῦν καὶ κινεῖται , ἔσονται καὶ αἱ ἰδέαι κινούμεναι . καίτοι ἀκινήτους αὐτὰς ὑποτίθεν - ται . ” ἀλλ’ ὅτι μὲν τὸ νοεῖν κατ’ οὐδὲν λέγεται εἶδος τῶν φυσικῶν κινήσεων κινεῖσθαι εἶναι , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἐνεργεῖν , ὅπερ καὶ Ἀριστοτέλης μαρτυρεῖ τῷ νῷ , τῇ οὐσίᾳ ἐνέργειαν αὐτὸν εἶναι λέγων , παντὶ πρόδηλον . καὶ γὰρ ἐν Τιμαίῳ πᾶν τὸ ὂν ὁ Πλάτων’ ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἔχειν φησίν · οὐδὲν δὲ τῶν κινουμένων ἢ κατ’ οὐσίαν ἢ κατὰ ποσότητα ἢ κατὰ ποιό - τητα ἢ κατὰ τόπον ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἔχειν δύναται . ὥστε καὶ ὅταν ἐν Νόμοις λέγῃ “ κατὰ ταὐτὰ καὶ ὡσαύτως καὶ περὶ τὰ αὐτὰ καὶ πρὸς τὰ αὐτὰ καὶ ἕνα λόγον καὶ τάξιν μίαν ἄμφω κινεῖσθαι νοῦν τήν τε ἐν ἑνὶ φερομένην κίνησιν σφαίρας ἐντόρνου ἀπεικασμένα φοραῖς ” , οὐ μετα - βατικὴν κίνησιν μαρτυρεῖ τῷ νῷ οὔτε καθ’ ὅλον οὔτε κατὰ μέρη , ἀλλ’ ἐνεργητικήν , κίνησιν δὲ ὅλως λεγομένην κατὰ τὴν ζωτικὴν ἀπὸ τοῦ εἶναι πρὸς τὸ ἐνεργεῖν διανάστασιν . ὥστε τὸ ἀκίνητον εἶναι τὸν νοῦν κατὰ τὰς φυσικὰς κινήσεις παρὰ τοὐ Πλάτωνος ὁ Ἀριστοτέλης ἔχει μαθών ” . Ἀλλ’ εἴπερ ἄρα πρὸς Πλάτωνα ὁ λόγος τείνει , εἰς τὴν περὶ ψυχῆς αὐτοῦ δόξαν ἀποβλέπειν ἔοικεν . ὁ γὰρ Πλάτων’ ἑτεροκίνητα νομίζων τὰ σώματα , ὥσπερ καὶ Ἀριστοτέλης , ὑπὸ ψυχῆς αὐτὰ προσεχῶς αὐτοκινήτου κινεῖσθαί φησι . καὶ ὅτι μὲν ὑπὸ ψυχῆς κινεῖται καὶ τὰ οὐράνια πάντα προσεχῶς , ὁμολογεῖ καὶ Ἀριστοτέλης σαφῶς ἔμψυχα λέγων αὐτὰ ἐν τῷ δευτέρῳ τῆς Περὶ οὐρανοῦ , ἐν οἷς ἀπορήσας τινὰ περὶ τῶν ἄστρων βαθέως μέλλων λύειν τὴν ἀπορίαν “ ἡμεῖς , φησίν , ὡς περὶ σωμάτων αὐτῶν καὶ μονάδων τάξιν μὲν ἐχόντων , ἀψύχων δὲ πάμπαν διανοούμεθα · δεῖ δὲ ὡς μετεχόντων ὑπολαμβάνειν πράξεως καὶ ζωῆς ” . λέγει δὲ αὐτὰ μετὰ τοῦ ὅλου οὐρανοῦ κινεῖσθαι ἐνδεδεμένα ἐν αὐτῷ . τὴν δὲ ζωὴν μετὰ τὴν ἐμψυχίαν ὁ Ἀριστοτέλης εἰδὼς τὰ ζῶντα ζῷα οἶδεν . ἀλλ’ ὁ μὲν Ἀριστοτέλης ἀκίνητον εἶναί φησι τὴν ψυχὴν τὰς φυσικὰς πάσας αὐτῆς ἀναιρῶν κινήσεις . καὶ ὁ Πλάτων’ δὲ αὐτοκίνητον αὐτὴν ἀποδείκνυσιν ὡς κινουμένην μὲν ὑφ’ ἑαυτῆς , ταῖς δ’ ἑαυτῆς κινήσεσι κινοῦσαν τὰ σώματα οὐχὶ φυσικαῖς οὔσαις ἀλλ’ ἐνεργείαις ψυχῆς μεταβατικαῖς , διὸ καὶ κινουμέναις . ὅτι γὰρ οὐ κατὰ φυσικὴν κίνησιν κινεῖσθαί φησι ὁ Πλάτων’ τὴν ψυχήν , ἄκουε τῶν ἐν τῷ δεκάτῳ τῶν Νόμων εἰρημένων · “ ἄγει μὲν δὴ ψυχὴ πάντα τὰ κατ’ οὐῥᾶνόν ταῖς ἑαυτῆς κινήσεσιν , αἷς ὀνόματά ἐστι βούλεσθαι ἐπιμελεῖσθαι σκο - πεῖσθαι βουλεύεσθαι δοξάζειν ὀρθῶς ἐψευσμένως . ” ὥστε καὶ ἡ ἀκίνητός ἐστιν ἐκείνην τὴν κίνησιν ἣν κινεῖ . καὶ ὁ Ἀριστοτέλης τῷ Πλά - τωνι κατακολουθῶν τὸ πρώτως κινοῦν ἀκίνητον εἶναί φησι , τὴν μὲν ψυχὴν ὡς ἀκίνητον ἣν κινεῖ κίνησιν , τὸν δὲ νοῦν ὡς καὶ κατὰ τὰς ἐνεργείας ἀμε - τάβατον . ἐπειδὴ γὰρ δεῖ πρὸ μὲν τοῦ ἑτεροκινήτου εἶναι τὸ αὐτοκίνητον προσεχὲς αἴτιον τοῦ ἑτεροκινήτου , πρὸ δὲ τοῦ ὁπωσοῦν κινουμένου <τὸ> οὕτε ὑπ’ ἄλλου οὔτε ὑφ’ ἑαυτοῦ , τὸ ἀκίνητον αἴτιον καὶ τῷ αὐτοκινήτῳ τοὐ εἶναι καὶ κινεῖσθαι , διότι τὸ αὐτοκίνητον διπλόην ἔχον καὶ τὸ ποιεῖν μετὰ τοῦ πάσχειν ἐμφαῖνον οὐκ ἔστιν ἱκανὸν εἰς ἀρχῆς λόγον , εἴτε ἡ ψυχὴ τὸ πρώτως κινοῦν ἐστιν , ἀκίνητος δείκνυται καὶ αὕτη κατὰ πᾶσαν κίνησιν ἣν κινεῖ , εἴτε ὁ νοῦς , ἀκίνητός ἐστιν οὗτος κατὰ πάσαν μεταβατικὴν κίνη - σιν . καὶ οὐδὲν ἐν τούτοις ἐστὶ διάφωνον Πλάτωνι καὶ Ἀριστοτέλει πλὴν τοῦ ὀνόματος τοῦ αὐτοκινήτου , ὅτι ὁ μὲν Πλάτων’ αὐτοκίνητον τὴν ψυχὴν καλεῖ , ὁ δὲ Ἀριστοτέλης τὸ ζῷον κινοῦν μὲν κατὰ τὴν ψυχὴν ἀκίνητον οὖσαν ἣν κινεῖ κίνησιν , κινούμενον δὲ κατὰ τὸ σῶμα . καὶ ἀκόλουθόν ἐστι τοῦτο τῷ Ἀριστοτέλει μὴ ἀξιοῦντι κίνησιν ἄλλην ὀνομάζειν πλὴν τῶν φυ - σικῶν . διὸ οὐδὲ τὰς μεταβατικὰς ἐνεργείας τῆς ψυχῆς κινήσεις ἀξιοῖ καλεῖν , τοῦ Πλάτωνος πρῶτον μὲν λέγοντος εἶδος κινήσεως , ὡς κάτωθεν εἰπεῖν , τὸ πλημμελὲς καὶ ἄτακτον κατὰ τὴν προέμφασιν τῶν εἰδῶν δισειο - μένης τῆς γενέσεως , δεύτερον δὲ τὸ τῶν φυσικῶν , καὶ τρίτον τὸ μεταβα - τικὸν τῶν ψυχικῶν ἐνεργειῶν , τέταρτον τὸ τοῦ νοῦ ἀμετάβατον μέν , εἰς ἐνέργειαν δὲ ἀπὸ τοῦ εἶναι διανιστάμενον . Ἡ δὲ τοῦ δυνάμει ὄντος , ὅταν ἐντελεχείᾳ ὂν ἕως του κίωησίς ἐστι . Διὰ τῶν προειρημένων καὶ τὴν ἔνστασιν λύσας τὴν φερομένην πρὸς τὴν πρώτην ἀπόδοσιν τῆς κινήσεως καὶ προυπομνήσας , ὅτι τὰ φυσικὰ οὐ μόνον ἐστὶ δυνάμει ἀλλὰ καὶ ἐνεργείᾳ , τελειότερον ἀποδίδωσι τὸν ὁρισμὸν προστιθείς , ὅτι τὸ δυνάμει ἐκεῖνο οὗ ἐστιν ἐνέργεια ἡ κίνησις οὐ μόνον δυνάμει ἐστίν , ἀλλ’ ἔστι μέν τι πάντως καὶ ἐνεργείᾳ , εἴπερ ἔστι τις τῶν ὄντων φύσις ὡρισμένη , ἡ δὲ κίνησις ἐνέργεια αὐτοῦ ἐστιν , οὐ καθὸ ἐνερ - γείᾳ ἐστίν . ἠρεμεῖ γὰρ κτὰ τοῦτο . καὶ κινεῖ μᾶλλον , ἀλλ’ οὐχὶ κινεῖται ἢ μεταβάλλεται . διχῶς δὲ φέρεται ἡ τῆς λέξεως ταύτης γραφὴ κατὰ μὲν τὸν Ἀσπά|σιον καὶ Θεμίστιον καὶ τὰ πολλὰ τῶν ἀντιγράφων οὕτως · ἡ δὲ τοῦ δυνάμει ὄντος , ὅταν ἐντελεχείᾳ ὃν ἐνεργῇ , οὐχ ᾗ αὐτὸ ἀλλ’ ᾗ κινητόν , κίνησίς ἐστι . κτὰ δὲ Ἀλέξανδρον καὶ Πορφύριον οὕτως · ἡ δὴ τοῦ δυνάμει ὄντος , ὅταν ἐντελεχείᾳ τι ὂν ἐνεργῇ , ἤτοι αὐτὸ ἢ ἄλλο , ᾗ κινητόν , κίνησίς ἐστίν . οἶδε δὲ καὶ τὴν Ἀσπασίου γραφὴν ὁ Ἀλέξανδρος , ἀλλ’ ἀρέσκεται ταύτῃ μᾶλλον , ὡς προστιθείσῃ τινὰ καὶ διαφορὰν τῆς κινήσεως . τὸ γὰρ αὐτὸ ἢ ἄλλο προσκείμενον δηλωτικόν ἐστι τοῦ τινὰ μὲν κίνησιν ἐξ ἑαυτοῦ ἐνέργειαν εἶναι κατὰ τὸ δυνάμει , ὡς τὴν αὔξησιν καὶ μείωσιν ἔνδοθεν οὖσαν , καὶ τὴν κατὰ τόπον φυσικὴν φορὰν καὶ τὴν καθ’ ὁρμὴν τῶν ζῴων μετάβασιν · ὑπ’ ἄλλου δέ , ὡς τὰ βίᾳ κινούμενα καὶ τὰ κατὰ τέχνην πάντα γινόμενα . καὶ ἔστι τὸ μὲν ἐνερ - γεῖν τὸ δὲ ἐνεργεῖσθαι . κοινὸν δὲ ἐπ’ ἀμφοῖν ἡ ἐνέργεια ἡ κατὰ τὸ δυνά - μει , ἥτις οὐδὲν ἧττον πάθος ἐστὶν ἢ ἐνέργεια . ἐπιστῆσαι δὲ ἄξιον , μήποτε ἡ βίαιος καὶ ἡ κατὰ τέχνην οὐκ ἔστι φυσικὴ κίνησις , νῦν δὲ περὶ τῆς φυσικῆς ἐστιν ὁ λόγος , ἧς ἀρχὴ ἡ φύσις . καὶ γὰρ ἡ βίαιος κίνησις οἷον ἡ ἐπὶ τὸ ἄνω τῆς βώλου οὐδὲ κατὰ τὸ δυνάμει καὶ πεφυκὸς γίνεται · οὐ γὰρ ἂν . ἦν βίαιος , εἰ μὴ ἄρα ἔστι τι καὶ πρὸς τὸ βίᾳ δυνάμει καὶ πεφυκός . οὐδὲ γὰρ βιάζεσθαι πάν εἰς πάν δύναται . μήποτε δὲ τὰ ἐξ ἑαυτῶν κινού - μενα οὐκ ἔστι κινούμενα μόνως , ἀλλὰ διπλᾶ ὄντα τὸ μὲν κινοῦν ἐν ἑαυτοῖς ἔχει τὸ δὲ κινούμενον · ὡς ἐπὶ τῆς τῶν ζῴων καθ’ ὁρμὴν μεταβατικῆς κινήσεως σαφῶς ὁρᾶται κινοῦσα μὲν ἡ ψυχὴ καὶ ἀκίνητος οὖσα , κινούμενον δὲ τὸ σῶμα . οὕτως δὲ καὶ τὸ αὐξόμενον καὶ τὸ κτὰ τόπον μεταβάλλον ἄλλο μὲν ἔχει τὸ αὖξον καὶ μεταφέρον , εἴτε τὴν φύσιν τὴν αὐξητικὴν καὶ κατὰ τόπον κινητικήν , εἴτε καὶ ἄλλο τι ὃ καὶ τὴν φύσιν συναύξει καὶ συμ - μετατίθησιν , εἴπερ καὶ αὐτὴ κινεῖται οὐχ ὑφ’ ἑαυτῆς . καὶ εἰ ταῦτα κρατοίη , πάντως τὸ κινούμενον ἐξ ἄλλου κινεῖται καὶ οὐκ ἐξ ἑαυτοῦ . καὶ μάλιστα κατὰ τοὺς μὴ βουλομένους τὸ αὐτοκίνητον ἐφ’ ἑνὸς τοῦ αὐτοῦ θεωρεῖν , ἀλλὰ μερίζοντας εἰς τὸ κινοῦν καὶ κινούμενον . καὶ ἴσως ἀσφαλε - στέρα ἐστὶν ἡ τοῦ Ἀσπασίου γραφή . εἰ δὲ ἔχει τινὰ λόγον καὶ ἡ κατὰ τὸν Ἀλέξανδρον προσθήκη , τὸ ἐξ ἑαυτοῦ οὐχ ὡς ἐφ’ ἑνὸς ἀκουστέον , ἀλλ’ ὡς ἔνδον ἔχοντος τὸ κινοῦν αἴτιον , εἰ καὶ ἄλλο παρὰ τὸ κινούμενόν ἐστιν , ὡς ἡ ψυχὴ καὶ ἡ φύσις . καὶ ἀντιδιαιρεῖται τοῦτο τῷ ἐξ ἄλλου καὶ ἔξωθεν ἐναργῶς , ὡς ἐπὶ τῶν βίᾳ καὶ τῶν τεχνικῶς κινουμένων ὁρᾶται . μήποτε δὲ τὸ ἐξ ἄλλου οἰκειότερόν ἐστιν ἐπὶ τῶν ἔξωθεν μὲν ἀλλὰ φυσικῶς κινουμένων , οἷον ὅταν ἐξ ὕδατος πυρουμένου ἀὴρ γίνηται καὶ πῦρ , καὶ ἐπὶ τῶν ἀλλοιουμένων . οὐκ οἶδα μέντοι , διὰ τί οἴεται ὁ Ἀλέξανδρος ταύτῃ μᾶλλον τῇ γραφῇ συνᾴδειν τὰ ἐφεξῆς λεγόμενα ἢ τῇ ἑτέρᾳ · οὐδαμοῦ γὰρ οἶμαι τὸ ἐξ αὐτοῦ ἐν τοῖς παραδείγμασι διαφαίνεσθαι τεχνικοῖς οὖσιν , εἰ καὶ ἡ ὑγεία καὶ ἡ νόσος ἔχει τι φυσικόν . Λέγω δὲ τὸ ᾗ ὧδε ἕως τοῦ εἴτε ὑγρότης εἴτε αἷμα ταὐτὸν καὶ ὅν . Καὶ ὅτι τὸ κινούμενον κατὰ τὸ ἐν αὐτῷ δυνάμει κινεῖται καὶ ὅτι ἔστι τι καὶ ἐνεργείᾳ ἐν τῷ κινουμένῳ καὶ οὐ κατ’ ἐκεῖνο κινεῖται τὸ κινούμενον , σαφῶς δείκνυσι διὰ τῶν παραδειγμάτων ἅμα προσαποδεικνύς , ὅτι κἄν τῷ ὑποκειμένῳ ταὐτὸν ᾖ τό τε ἐνεργείᾳ κατά τι ὂν καὶ τὸ κατ’ ἄλλο τι δυ - νάμει , ἀλλὰ τῷ γε λόγῳ ἕτερα καὶ οὐ ταὐτά ἐστι ταῦτα . καὶ τὸ μὲν εἰ ταὐτὸν ἦν ἀπλῶς εἶπεν ἀντὶ τοὐ παντοίως , ὥστε μὴ μόνον τῷ ὑποκειμένω ἓν εἶναι , ἀλλὰ καὶ τῷ λόγῳ . εἰ δὲ οὕτως εἶχε , φησίν , ἄτοπον ἄν τι ἐναργὲς ἠκολούθει τῷ λέγοντι τὴν κατὰ τὸ δυνάμει ἐνέργειαν τοῦ ἐνερ - γεία̣ ὄντος ταύτην εἶναι κίνησιν τὸ τὴν τοῦ ἐνεργείᾳ ὄντος ἐνέργειαν κατὰ τὸ ἐνεργείᾳ κίνησιν εἶναι , εἴπερ ταὐτὸν ἦν τῷ λόγῳ τὸ ἐνεργείᾳ καὶ τὸ δυνάμει . τὸ δὲ ἄτοπον , διότι τὸ ἐνεργείᾳ καθὸ ἐνεργείᾳ ἐστὶν ἀμεταβλήτοὺς ἔχει τὰς οἰκείας ἐνεργείας . ὁ γὰρ χαλκὸς εἴ τι ὡς χαλκὸς ἐνεργεῖ , ἀλλὰ μὴ καθὸ ἄλλο τι δυνάμει ἐστίν , ἀμεταβλήτως ἐνεργεῖ καὶ ἀκινήτως . δοκεῖ δὲ τῇ ἀναιρέσει τοῦ ἡγουμένου ἀναιρεῖν τὸ ἑπόμενον διὰ τοῦ οὐκ ἔστι δὲ ταὐτὸν ὥσπερ εἴρηται . οὐ μέντοι οὕτως συνήγαγεν , ἀλλ’ ὡς ἑπόμενον τοῦτο τῷ τὴν τοῦ χαλκοῦ ᾗ χαλκὸς ἐντελέχειαν κίνησιν εἶναι . ὅτι δὲ οὐ ταὐτὸν τῷ λόγῳ τὸ ἐνεργείᾳ καὶ τὸ δυνάμει , δείκνυσιν ἐπὶ τῶν ἐναντίων δυνάμεων οὕτως · τὸ ἐνεργείᾳ ὂν καὶ ταῖς ἐναντίαις δυνάμεσιν ὑποκείμενον ὥσπερ τὸ σῶμα τῷ δύνασθαι ὑγιαίνειν καὶ δύνασθαι κάμνειν τὸ αὐτό ἐστι καὶ οὐχ ἕτερον • αἱ δυνάμεις οἷον τὸ δύνασθαι ὑγιαίνειν καὶ δύνασθαι νοσεῖν οὐχ αἱ αὐταὶ ἀλλ’ ἕτεραι · τὸ ἄρα ἐνεργείᾳ ὂν οὐ ταὐτόν ἐστι ταῖς ἐν αὐτῷ δυνάμεσιν , ἀλλ’ ἕτερον · πάντα γὰρ ἢ ταὐτὰ ἢ ἕτερα . ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ σχήματι ἡ ἐρώτησις . τὸ δὲ οὐκ ἔστι δὲ ταὐτὸν ὥσπερ εἴρηται ὑπομιμνῄσκει τῶν περὶ τούτου πρότερον εἰρημένων . εἶπε δέ · “ ἐπειδὴ ἔνια ταὐτὰ καὶ δυνάμει καὶ ἐντελεχείᾳ ἐστίν , οὐχ ἅμα δὲ ἢ οὐ κατὰ τὸ αὐτό ” καὶ διὰ τοὐ οὐ γὰρ ταὐτὸν χαλκῷ τε εἶναι δυνάμει τινί . δείκνυσι δὲ | ὅτι ἕτεραι αἱ δυνάμεις τοῦ ὑγιαίνειν καὶ κάμνειν ἐκ τοὐ τὰς ἐνεργείας ἑτέρας εἶναι . προλαβὼν γὰρ δυνάμει , ὅτι ὡς ἔχει τὰ ἐνεργείᾳ ἀντικείμενα ἑτερότητος ἕνεκεν καὶ ταὐτότητος , οὕτως ἔχει καὶ τὰ δυνάμει , συλλογίζεται ὑποθετικῶς κατὰ τὸν δεύτερον τρόπον οὕτως σὺν ἀντιθέσει ἀντιστρέφων · εἰ μὴ τὰ δυνάμει ἕτερα ἀλλὰ ταὐτά , καὶ τὰ ἐνεργείᾳ ταὐτὰ ἔσται , ὅπερ ἄτοπον • τὰ γὰρ ἐνεργείᾳ προφανῶς ἕτερά ἐστιν , ὥστε καὶ τὰ δυνάμει . καὶ δῆλον ὅτι αἴτια μὲν τὰ δυνάμει τῶν ἐνεργείᾳ ὡς προϋποκείμενα · δεῖ γὰρ πεφυκέναι καὶ οὕτως ἐνεργεῖν . προφανέστερα δὲ τῶν δυνάμει τὰ ἐνεργείᾳ . διὸ ἐκ τούτων ἔδειξεν εἰπὼν καὶ γὰρ ἄν καὶ τὸ κάμνειν καὶ τὸ ὑγιαίνειν ταὐτὸν ἦν . εἰ γὰρ ταὐτὸν τὸ δύνασθαι , ταὐτὸν καὶ τὸ ἐνεργείᾳ , ὅπερ ἐναργῶς ἄτοπον φαίνεται . εἰ οὖν αἱ μὲν δυνάμεις ἕτεραι , τὸ δὲ ὑποκείμενον ταῖς δυνάμεσι τὸ αὐτό , οὐκ ἄν εἴη ταὐτὸν τὸ ἐνεργείᾳ ταῖς δυνάμεσιν , ὅπερ προέκειτο δεῖξαι . Τὸ δὲ εἴτε ὑγρότης εἴθ’ αἷμα τὸ ὑποκείμενον , ὅπερ ἐστὶ τὸ ὑγιαῖ - νον καὶ νοσοῦν , εἶπεν , ἐπειδὴ νῦν οὐ τοῦτο προὔκειτο ζητεῖν , ἐν τίνι τὸ ὑγιαίνειν καὶ νοσεῖν πρώτως , ὥσπερ ἐζήτουν τινές , ἆρα ἐν ὑγρότητι καὶ ἐν χυμοῖς ἀπλῶς ἢ ἐν αἵματι ὡς καὶ τοὺς ἄλλους ἔχοντι χυμούς , ἢ ἐν πνεύ - ματι ὡς οἱ πολλοὶ τῶν παλαιῶν ἰατρῶν , ἢ ἐν τοῖς στερεοῖς , ἢ ἐν τῇ συμ - μετρίᾳ τῶν πρώτων ποιοτήτων · πολλαὶ γὰρ περὶ τούτου γεγόνασι τῶν μὲν τοῖς προσεχεστέροις ὡς πρώτοις προσβαλόντων , τῶν δὲ τοῖς μέσοις , τῶν δὲ καὶ μέχρι τῶν κυρίως πρώτων ἀναβεβηκότων , οἷος Ἱπποκράτης καὶ οἱ ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὰς πρώτας ποιότητας τῶν πρώτων στοιχείων ἀναδρα - μόντες . ἔστιν οὖν ὁ ὅλος συλλογισμός , ᾧ χρῆται δεικνὺς ὅτι ἄλλο τὸ ὑπο - κείμενον καὶ ἄλλο τὸ δυνάμει , κατηγορικὸς μὲν ἐν δευτέρῳ σχήματι τοιοῦτος καὶ ἐπὶ τῶν ἐναντίων ἐναργῶς συλλελογισμένος · τὸ ὑποκείμενον τοῖς ἐναν - τίοις δυνάμει ἕν ἐστι καὶ οὐχ ἕτερον · ἃ δύναται , ἀλλήλων ἕτερα , εἴπερ καὶ τὰ ἐνεργείᾳ · τὸ ἄρα ὑποκείμενον καὶ ἐνεργείᾳ ὂν οὐκ ἔστι ταὐτὸν οἷς δύναται · εἰ δὲ μὴ ταὐτόν , ἕτερον · πᾶν γὰρ ὃ μὴ ταὐτόν , ἕτερον . καὶ ὑποθετικῶς δὲ οὕτως ἔστι συνάγειν · εἰ τῶν ἐναντίων δυνάμει τῶν ἐν ἑνὶ ὑποκειμένῳ ἑκάτερον τῷ ὑποκειμένῳ ταὐτόν , καὶ ἀλλήλοις ἄν εἴη τὰ αὐτά · τὰ γὰρ τῷ αὐτῷ ταὐτὰ καὶ ἀλλήλοις ἀν’ εἴη ταὐτά . εἰ δὲ ἄτοπον τὸ τὰ ἐναντία τὰ αὐτὰ εἶναι , καὶ τὸ ἡγούμενον ἄτοπον τὸ τῷ ὑποκειμένῳ τὸ αὐτὸ εἶναι ἑκάτερον τῶν ἐναντίων . Ὅτι δὲ οὐ ταὐτόν ἐστι τῷ λόγῳ τό τε δυνάμει καὶ τὸ δυνάμενον , κἂν τῷ ὑποκειμένῳ ταὐτὸν ᾖ , δείκνυσι καὶ διὰ παραδείγματος τοῦ χρώματος καὶ τοῦ ὁρατοῦ . τούτων γὰρ ἓν μὲν τὸ ὑποκείμενον , οἱ δὲ λόγοι διάφοροι . ἄλλο γὰρ τὸ ἐνεργείᾳ ὂν ἐν αὐτῷ τὸ χρῶμα , καὶ ἄλλο τὸ δυνάμει τὸ ὁρα - τόν . καὶ γάρ ἐστι χρῶμα μὲν τὸ κινητικὸν τοῦ κατ’ ἐνέργειαν διαφανοῦς , δι’ οὗ ὁρᾶται τὰ χρώματα , ἢ τὸ πέρας τοῦ διαφανοῦς ᾗ διαφανές , ὡς αὐτὸς ὡρίσατο . ἡ γὰρ ὄψις περαιωθεῖσα τὸ διαφανὲς τῷ χρώματι συμ - βάλλει . ὁρατὸν δέ ἐστι τὸ οἷόν τε ὁραθῆναι . καὶ ἔστι τοῦτο τῷ χρώ - ματι συμβεβηκός . οὐκ ἔστι δὲ τὸ συμβεβηκὸς ταὐτὸν ᾧ συμβέβηκε . διὸ καὶ οἱ ὁριζόμενοι τὸ χρῶμα ἴδιον αἰσθητὸν ὄψεως ἀπὸ τοῦ συμβεβηκότος ὁρίζονται . οὐ γάρ ἐστιν αὕτη χρώματος οὐσία , ἀλλ’ ὁρατοῦ ὃ συμβέβηκε τῷ χρώματι . ὅτι δὲ οὐ ταὐτόν ἐστιν ὁρατῷ εἶναι καὶ χρώματι εἶναι , δῆ - λον καὶ ἐκ τοῦ τὸ μὲν ὁρατόν , εἰ καὶ χρῶμά ἐστιν , ἀλλ’ οὐ καθὸ χρῶμα λαμβάνεσθαι , ἀλλὰ κατὰ τὸ δυνάμενον ὁρᾶσθαι , τὸ δὲ χρῶμα οὐ κατὰ τὸ δυνάμει χρῶμα οὔπω γὰρ ἐκεῖνο χρῶμα ) , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἐνεργείᾳ . οὐ μέντοι οὐδὲ ᾗ ὁρᾶται τὸ ἐνεργεία χρῶμα ἴσχει . ὁμοίως γάρ ἐστι τὸ λευκὸν κατὰ τὴν αὑτοῦ φύσιν ὁρώμενόν τε καὶ μή . ἔτι δὲ τὸ μὲν ὁρατὸν πρός τι πρὸς γὰρ τὸ ὁρᾶν δυνάμενον ) , τὸ δὲ χρῶμα οὐ πρός τι , ἀλλὰ καθ’ αὑτό . οὐκ ἄρα τὸ χρῶμα καθὸ χρῶμα ὁρατόν ἐστιν , ἀλλ’ ἴδιον αὐτοῦ τὸ ὁρατόν , οὐ μέντοι ὁρισμός . ὁμοίως δὲ ἁμαρτάνουσι καὶ οἱ τὴν φωνὴν τὸ ἴδιον αἰσθητὸν ἀκοῆς ὁριζόμενοι · ἀκουστοῦ γὰρ οὗτος ὁρισμός , ὃ συμ - βέβηκε τῇ φωνῇ · οὐδὲ γὰρ αὕτη μόνη ἀκουστή , εἴγε καὶ ὁ ψόφος ἄλλος ὢν παρὰ τὴν φωνὴν ἀκουστός ἐστι . καὶ οἱ ἀέρα δὲ πεπληγμένον τὴν φωνὴν ἀποδιδόντες , ὥσπερ Διογενὴς ὁ Βαβυλώνιος , ἁμαρτάνουσι · σῶμα γὰρ οὕτως ἔσται ἡ φωνή , εἴπερ ἐν γένει τῷ ἀέρι ἐστί , καὶ τὸ πεπονθός , του - τέστι τὸν πεπληγμένον ἀέρα , ἀντὶ τοῦ πάθους , ὅπερ ἐστὶν ἡ πληγή , ἀπο - διδόασι . καίτοι εἴπερ ἄρα κατὰ τὴν πληγὴν ἡ φωνή ἐστιν , ἀλλ’ οὐχὶ κατὰ τὸ πεπληγμένον . καὶ ἔστιν ἡ φωνή , ὡς ὁ Ἀλέξανδρός φησι , “ πληγὴ προαιρετικὴ τοῦ ἐκπνεομένου ἀέρος διὰ τῶν φωνητικῶν ὀργάνων ” . δὲ οὐχ ἡ πληγή , ἀλλ’ ὁ ἀπὸ τῆς πληγῆς ἦχος . εἰ οὖν ταῦτα ἀληθῆ , οὐ ταὐτόν ἐστι τὸ χαλκῷ τε εἶναι καὶ δυνάμει ἀνδριάντι , ἀλλ’ ἓν μὲν τὸ ὑποκείμενον , διάφοροι δὲ οἱ λόγοι . ὥστε καλῶς ἀποδέδοται ἡ τοῦ δυνατοῦ κινεῖσθαι καθὸ δυνατὸν κινεῖσθαι ἐνέργεια κίνησις οὖσα . καὶ οὐδὲν ἡμᾶς ἡ ἔνστασις ἐνοχλήσει λοιπὸν ἡ ἀπὸ τοῦ τῶν κινουμένων τινά , εἴπερ καὶ κινοῦντα φαίνεται , ἐνεργείᾳ εἶναι . δέδεικται γὰρ κἄν τῷ ὑποκειμένῳ ταὐτὸν ᾖ τὸ δυνάμει καὶ τὸ ἐνεργείᾳ , καὶ κατὰ τὸ δυνάμει τὴν κίνησιν γίνεσθαι · ὥστε εὐλόγως πρόσκειται τὸ ἡ . Ὅτι μὲν οὖν ἐστιν αὕτη ἕως τοῦ | ἀλλὰ μὴν αὐτὸς ἐφαρμόσει λόγος καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων κινήσεων . Εἰπὼν ὅτι ἡ τοῦ δυνάμει ὄντος ἐνέργεια κίνησίς ἐστιν , ἐπειδὴ δοκεῖ τὸ δυνάμει ἐν ἀτελεῖ ἐπιτηδειότητι μόνῃ θεωρεῖσθαι , ἡ δὲ ἐνέργεια τῶν τελείων εἶναι , προτίθεται δεῖξαι ὡς ἐπὶ τοῦ οἰκοδομητοῦ δυνάμει ὄντος , καὶ ὅτι ἔστιν αὐτοῦ ἐνέργεια καὶ ὅτι οὐκ ἄλλη τις εἰ μὴ ἡ οἰκοδόμησις , καὶ ὅτι ἡ οἰκοδόμησις κίνησίς ἐστι . πρὸ δὲ τοῦ τὰς ἀποδείξεις ταύτας διαρ - θρῶσαι τοσοῦτον πάλιν προρρητέον , ὅτι ἡ τοῦ δυνάμει ὄντος ἐνέργεια πάθος μᾶλλόν ἐστιν ἢ ἐνέργεια . λέγει δὲ αὐτὴν ἐνέργειαν , ὅτι κατ’ ἐκεῖνο ἐνεργεῖται ὑπὸ τοῦ ἐνεργοῦντος καὶ κινεῖται ὑπὸ τοῦ κινοῦντος , καὶ ὅτι ἐπὶ τὸ ἐνεργείᾳ ὁδός ἐστι , καὶ ὅτι πρότερον ἀργοῦν καὶ ἐν μόνῃ ἐπιτηδειότητι ὂν ἀνακινεῖται πρὸς τὸ ἐνεργείᾳ , τάχα δὲ καὶ ὅτι αἱ φυσικαὶ κινήσεις ἔνδοθεν οὖσαι ταὐτόν πὼς ἔχουσι τὸ κινοῦν καὶ κινούμενον . καὶ διὰ τοῦτο τὸ τοιοῦτον πάθος ἐνεργη - τικόν πὼς δοκεῖ . πρώτη γὰρ ἡ φύσις πάσχουσα διατίθησι τὸ σῶμα . καὶ ὅτι μὲν ἔστι τις ἐνέργεια τοιαύτη ἐν τῷ δυνάμει , δείκνυσι διὰ τοῦ ἐνδέ - χεται γὰρ ἕκαστον ὁτὲ μὲν ἐνεργεῖν ὁτὲ δὲ μή , οἷον τὸ οἰκο - δομητόν . καὶ ὅτι μὲν ἕκαστον λέγει τῶν κινητῶν καὶ ἐν οἷς ἐστι τὸ δυνάμει , δῆλον . ἐν γὰρ τοῖς ἀεὶ κινουμένοις οὐκ ἔστι τὸ ποτὲ μὲν ἐνεργεῖν ἤτοι κινεῖσθαι ποτὲ δὲ μή · ἀεὶ γὰρ κινεῖται , εἰ καὶ ἄλλοτε ἄλλην κίνησιν . ὅτι δὲ ἀναγκαῖόν ἐστι τὸ δυνάμει , εἰ μὴ μάτην εἴη δυνάμει , μετα - βάλλειν εἰς τὸ ἐνεργείᾳ ποτέ , καὶ τοῦτο πρόδηλον , καὶ ὅτι ἀναγκαῖον οὕτως ἔχειν . διὰ τί οὖν ἐνδέχεσθαι εἶπεν ; ἢ διότι πολλὰ τῶν δυνάμει πρὸ τοῦ μεταβάλλειν εἰς τὸ ἐνεργείᾳ καὶ κατὰ τοῦτο ἐνεργεῖν ἢ ἐνεργεῖσθαι φθείρεταὶ . πολλοὶ γὰρ πρὸ τοῦ ὀδοντοφυῆσαι ἢ γενειᾶσαι ἢ γεννῆσαι διεφθάρη - σαν δυνάμει μὲν ἔχοντες ταῦτα , οὐκ ἐνεργήσαντες δὲ κατὰ τὸ δυνάμει . ἴσως δὲ καὶ ὅτι τὰ κυρίως δυνάμει , ἅπερ ἐστὶ τὰ ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ , καὶ ὅταν ἐνεργήσῃ κατὰ τὸ δυνάμει , ἐνδεχομένως ἐνεργεῖ καὶ οὐκ ἀναγκαίως . ἀρκεῖ δὲ ὅμως πρὸς τὸν λόγον , κἄν μὴ πάντα τὰ δυνάμει ἀλλὰ τινὰ μετα - βάλλῃ εἰς τὸ ἐνεργείᾳ . ἐν τούτοις γὰρ φανήσεται ἡ κίνησις . οὕτως οὖν καὶ τὸ οἰκοδομητὸν ὅ ἐστι δυνάμει , ποτὲ μὲν ἐνεργοῖ ἄν ὡς οἰκοδομητόν , ὅταν οἰκοδομῆται , ποτὲ δὲ οὔ , οἷον εἰ κέοιντο ἁπλῶς οἱ λίθοι καὶ ὁ πηλὸς μήπω κινούμενοι ὑπό του οἰκοδόμου . τίς δέ ἐστιν ἐπὶ τοῦ οἰ.κοδομητοῦ ἡ ἐνέργεια , λέγει ὅτι ἡ τοῦ οἰκοδομητοῦ ἐνέργεια ᾗ οἰκοδομητὸν οἰκοδόμησίς ἐστι . καὶ ὅτι αὕτη ἐστίν , ἐκ διαιρέσεως δείκνυσιν . ἢ γὰρ αὐτό ἐστι τὸ δυνάμει πρὸ τοὐ μεταβάλλειν ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ , οἷον οἱ λίθοι καὶ ὁ πηλὸς κατὰ τὸ δυνάμει αὐτῶν ἐνέργεια , ὅπερ ἄτοπον ἐκεῖνα γὰρ ἦν καὶ πρὸ τοῦ ἐνεργείᾳ καὶ ὅλως ἄλλα ἐστὶ τὰ δυ - νάμει καὶ ἄλλα ἡ ἐνέργεια αὐτῶν ) , ἢ τὸ ἐνεργείᾳ ἐστὶν ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ , οἷον ἡ οἰκία . ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἀδύνατον δείκνυσι δυνάμει οὕτως · ἡ ἐνέρ - γεια τοῦ οἰκοδομητοῦ ἐστι μένοντος τοὐ οἰκοδομητοῦ . ἡ ἄρα ἐνέργεια τοὐ οἰκοδομητοῦ οὐκ ἔστιν ἡ ἐνεργείᾳ οἰκία . εἰ οὖν μήτε πρὸ τοῦ οἰκοδομεῖ - σθαί ἐστιν ἡ ἐνέργεια τοῦ οἰκοδομητοῦ μήτε μετὰ τὸ ᾠκοδομῆσθαι , δομεῖται δὲ τὸ οἰκοδομητὸν μεταξὺ τοῦ δυνάμει καὶ τοῦ ἐνεργείᾳ , δῆλον ὅτι ἡ ἐνέργεια τοῦ οἰκοδομητοῦ ἐν τῷ οἰκοδομεῖσθαί ἐστιν , ἡ δὲ ἐν τῷ δομεῖσθαι ἐνέργεια τοῦ οἰκοδομητοῦ ἡ οἰκοδόμησίς ἐστι · ἡ ἄρα τοῦ δυνάμει ἐνέργεια μένοντος δυνάμει οἰκοδόμησίς ἐστιν · ὅτι δὲ ἡ οἰκοδόμησις κίνησίς ἐστι , ὥσπερ ἡ βάδισις καὶ ἡ ἀνάγνωσις , πρόδηλον . ὥστε ἀποδέδεικται τῶν λημμάτων ἕκαστον . καὶ συνῆκται καλῶς ἐπὶ τοῦ οἰκοδομητοῦ , ὅτι ἡ τοὐ οἰκοδομητοῦ ἐνέργεια ᾗ οἰκοδομητὸν κίνησίς ἐστι . κἂν τὸ συμ - πέρασμα παρέλιπεν ὡς σαφὲς ὁ Ἀριστοτέλης , ἀποδείξας δὲ ἐφ’ ἑνὸς τοῦ οἰκοδομητοῦ καὶ τῆς οἰκοδομήσεως τὸ τὴν κίνησιν εἶναι ἐνέργειαν τοῦ δυ - νάμει μένοντος δυνάμει , εἰκότως ἐπήγαγεν ὅτι ὁ αὐτὸς ἐφαρμόσει λόγος καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων κινήσεων . οὐ γὰρ ἔχει τι διάφορον τὸ οἰκοδομη - τὸν καὶ ἡ οἰκοδόμησις πρὸς τὰ ἄλλα δυνάμει καὶ τὰς ἐνεργείας αὐτῶν . ὥστε πᾶσα κίνησις ἐνέργεια ἔσται τοῦ κινητοῦ ᾗ κινητόν . Ἐφιστάνει δὲ ὁ Ἀλέξανδρος ὅτι ἔν τισιν ἀντιγράφοις οὐ φέρεται αὕτη ἡ λέξις , “ ἴσως , φησί , τινῶν παραιτησαμένων αὐτὴν διὰ τὴν ἀσάφειαν , καὶ ὅτι τὰ φθάνοντα εἰρῆσθαι δι’ αὐτῆς λέγεται ” . ἀλλ’ ὅτι μὲν οὐκ ἀποδέ δεικται πρότερον οὕτως ἐναργῶς τὰ ἐν τῷ ὁρισμῷ τῆς κινήσεως παραληφθέντα , πρόδηλον . ὅτι δέ , εἰ τὰ ἀσαφῆ διαγράψαιμεν , πολλὰ ἄν τῶν Ἀρι - στοτέλους διαγραφείη , καὶ τοῦτο προδηλότερον . ἰστέον μέντοι ὅτι καὶ ὁ Θεμίστιος καὶ ὁ Πορφύριος ἐξηγούμενοι τὸν τόπον καὶ τοῦτο τὸ ῥητὸν ἐξηγήσαντο . ἰστέον δὲ ὅτι ὁ Πλάτων’ μὲν πᾶσαν ἐνέργειαν κίνησιν εἶναί φησι κατὰ τὴν ἀπὸ τῆς οὐσίας ἐξανάστασιν τοῦ ἐνεργοῦντος θεωρῶν τὴν ἐνέργειαν · Ἀριστοτέλης δὲ καὶ οἱ τούτου φίλοι τὴν μὲν κίνησιν ἐνέργειαν λέγουσιν , οὐ πᾶσαν δὲ ἐνέργειαν κίνησιν · οὐ γὰρ δὴ καὶ τὴν τελείαν · ἀτελῶν γὰρ ᾗ ἀτελῆ , διότι τῶν δυνάμει καὶ τῶν μήπω ὄντων ἀλλ’ ἐσομέ - νῶν ἡ κίνησις . καὶ δῆλον ὅτι κατὰ τὸ ὄνομα μόνον ἡ διαφορά , τῶν μὲν τὴν μεταβολικὴν μόνην ἐνέργειαν ἀξιούντων κίνησιν καλεῖν , τῶν δὲ πᾶσαν τὴν ἀπὸ τῆς οὐσίας ἐκτένειαν . Ὅτι δὲ καλῶς εἴρηται , δῆλον καὶ ἐξ ὧν οἱ ἄλλοι περὶ αὐτῆς λέγουσι ἕως τοῦ | χαλεπὴν μὲν ἰδεῖν , ἐνδεχομένην δὲ εἶναι . Εἰπὼν τὴν ἑαυτοῦ δόξαν καὶ ἐπὶ τὰς τῶν προτέρων περὶ κινήσεως μεταβέβηκεν ἐπισκεπτόμενος ἐκείνας . καὶ ὁ μὲν Ἀλέξανδρος καὶ τὰ μὲν οὐκ οἶδα ὅπως ἑρμηνεύει τῶν ἐνταῦθα λεγομένων καὶ τὸ ἐν ἀρχῇ λε - γόμενον τὸ ὅτι δὲ καλῶς εἴρηται , δῆλον καὶ ἐξ ὧν οἱ ἄλλοι περὶ αὐτῆς λέγουσι καὶ τὸ μὴ ἐν ἄλλῳ γένει τὴν κίνησιν εἶναι δυνατόν . ‘‘πιστοῦται δέ , φησίν , ἐκ τῆς τῶν ἄλλων δόξης , οἵτινες ἔξω τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τὴν κίνησιν τιθέμενοι οὐδὲν εἶπον ὑγιὲς περὶ αὐτῆς . ” μήποτε δὲ εὐγνωμονέστερον ἔστιν ἀκούειν , ὅτι τὴν μὲν ὁλοσχερεστέραν ἐκδοχὴν τῶν τοῖς ἀρχαίοις εἰρημένων διελέγχει , δηλοῖ δὲ καὶ ἐκ τῆς ἐκείνων ἐννοίας , ὅτι καλῶς αὐτὸς ὡρίσατο τὴν κίνησιν . καὶ ἐκεῖνοι γὰρ εἰς ἑτερότητα καὶ ἀνισότητα καὶ τὸ μὴ ὂν τιθέασιν , ὅτι ἀόριστόν τι δοκεῖ ἡ κίνη - σις · δύο γὰρ οὐσῶν συστοιχιῶν παρὰ τοῖς Πυθαγορείοις , ὧν ἐν τῇ ἑτέρᾳ ἐστὶν ἡ κίνησις τῇ τὰς ἀρχὰς ἐχούσῃ στερητικὰς καὶ ἀορίστους , ἐν αἷς καὶ ἑτερότης καὶ ἀνισότης καὶ τὸ μὴ ὄν αἱ γὰρ δέκα ἀντιθέσεις ὡς ἀρχαὶ παρελήφθησαν ) , εἰκότως ἀόριστόν τι δοκεῖ ἡ κίνησις καὶ ἐκείνοις , ὥσπερ καὶ ἡμῖν . πλὴν ὅτι ἐκείνοις μὲν δοκεῖ ἐν στερητικῇ καὶ ἀορίστῳ συστοιχίᾳ κεῖσθαι διὰ τὴν πρὸς τὸ ὡρισμένον τῆς στάσεως ἀντίθεσιν , ἡμῖν δὲ διὰ τὸ μήτε ἐν τῷ δυνάμει μήτε ἐν τῷ ἐνεργείᾳ δυνατὸν εἶναι τιθέναι αὐτήν . καὶ γὰρ τὸ δυνάμει μόνον οὕπω κινεῖται καὶ τὸ ἐνεργείᾳ οὐκέτι κινεῖται . εἰ οὖν μήτε τὸ δυνάμει ἐστὶ μήτε τὸ ἐνεργείᾳ μήτε , ὅπερ μάλιστα δοκεῖ εἶναι , ἐνέργεια μηδὲ τοῦτο ᾖ ἀτελὴς γὰρ ἐνέργειά ἐστιν ἡ κίνησις , διότι ἀτελὲς τὸ δυνατὸν οὗ ἐστιν ἐνέργεια ἡ κίνησις ) , εἰκότως ἀόριστος δοκεῖ ἡ κίνησις . στερητικὰς δὲ τῆς ἑτέρας συστοιχίας τῶν ἐναντίων εἶπε τὰς ἀρχάς , δηλον - ότι τὰς δέκα ἃς ἀναγράφουσι , διότι κατ’ αὐτὸν ἀρχαὶ τῶν ἐναντίων εἶδος καὶ στέρησις . καὶ αἱ μὲν ἐν τῇ κρείττονι συστοιχίᾳ δέκα ἀρχαὶ ὑπὸ τὸ εἶδος ἔσονται , αἱ δὲ ἐν τῇ χείρονι ὑπὸ τὴν στέρησιν . ἴσως δὲ πρὸ αὐτοῦ καὶ ἐκεῖνοι τὴν μὲν εἰδητικήν , τὴν δὲ στερητικὴν ἔλεγον . τὰς δὲ δέκα συστοιχίας αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης οὕτως ἐν ἄλλοις ἱστορεῖ · ἀγαθόν κακόν πέρας ἄπειρον περιττόν ἄρτιον ἕν πλῆθος δεξιόν ἀριστερόν φῶς σκότος ἄρρεν θῆλυ ἠρεμοῦν κινούμενον εὐθύ καμπύλον τετράγωνον ἑτερόμηκες Καὶ λέγεται στερητικὰ τὰ ἕτερα , οὐχ ὅταν ὡς εἴδη θεωρῆται , ἀλλ’ ὅταν ὡς ἐκπεπτωκότα . διὸ οὔτε τόδε οὔτε τοιόνδε . αἱ γὰρ στερήσεις κἄν ἐν ταῖς αὐταῖς κατηγορίαις ὦσιν , ἀλλ’ ὡς παρυφεστηκυῖαι . καὶ ἐγὼ μὲν οἶμαι ταῦτα πρὸς ἐκεῖνο ἀποδεδόσθαι τὸ λέγον ὅτι δὲ καλῶς εἴρη - ται , δῆλον καὶ ἐξ ὧν οἱ ἄλλοι περὶ αὐτῆς λέγουσιν . ὁ δὲ Ἀλέ - ξανδρος τούτῳ μέν φησι μηδὲν ἀκόλουθον ἀποδιδόναι , τῷ δὲ δευτέρῳ τῷ λέγοντι καὶ ἐκ τοῦ μὴ ῥᾴδιον εἶναι διορίσαι ἄλλως αὐτήν ἐπῆ - χθαί φησι τὸ οὔτε γὰρ τὴν κίνησιν καὶ μεταβολὴν ἐν ἄλλῳ γένει τιθέναι δύναιτο ἄν τις . καὶ ἀσάφειαν καὶ ἀκαταλληλίαν ἐγκαλεῖ τῆ λέξει , διότι τῷ προσεχῶς εἰρημένῳ οὐκ ἐπήγαγε τὸ ‘οὔτε τῶν εἰρημένων τι περὶ αὐτῆς ὑπὸ τῶν ἄλλων ὑγιῶς εἴρηται’ • ‘‘τούτῳ γὰρ προρρηθέντι , φησίν , ἀκόλουθόν ἐστιν ὃ ἐπιφέρει τὸ δῆλον δὲ σκοποῦσιν , ὡς τιθέα - σιν αὐτὴν ἔνιοι ἑτερότητα ἕως τοῦ χαλεπὴν μὲν ἰδεῖν , ἐνδεχο - μένην δὲ εἶναι . ” καὶ κατ’ ἄλλον δὲ τρόπον τὸ ῥητὸν ἐκδεχόμενος “ ἢ ἄμεινον , φησί , τὸ οὔτε γὰρ τὴν κίνησιν καὶ μεταβολὴν ἐν ἄλλῳ γένει τιθέναι δύναιτο ἄν τις ὡς εἰρημένου ἀντὶ τοὐ ἐν ἄλλῃ φύσει <ἀκόυειν> . ” καὶ εἴη ἄν ἑπόμενον αὐτῷ τὸ δῆλον δὲ σκοποῦσιν ὡς θέασιν αὐτὴν ἔνιοι ἑτερότητα . ἐν πολλοῖς δὲ οὐδὲ φέρεσθαι λέγει ταύτην τὴν λέξιν καὶ διὰ τοῦτο μηδὲ ὑπεμνηματίσθαι . καὶ αὐτὸς δὲ ὡς ἐμοὶ δοκεῖ συγκεχυμένως αὐτῆς τὸν ὑπομνηματισμὸν ἐποιήσατο . Πόλλα δὲ ἀντεῖπεν ὡς ἑτερότητος παρὰ τῷ Πλάτωνι λεγομένης τῆς κινήσεως , ὧν τὰ κυριώτερα ταῦτα νομίζω , τάχα δὲ καὶ πάντα · αὐτὰ γὰρ στρέφει περὶ αὐτά . “ ἢ γὰρ τὴν πρὸς ἄλλο , φησίν , ἑτερότητα λέγει τὴν κίνησιν ἢ τὴν ἐν αὑτῷ ἢ τὴν ἑτεροίωσιν καὶ μεταβολήν . ἀλλ’ οὔτε τὸ πρὸς ἄλλο ἕτερον κινεῖται πάντως οὔτε τὸ ἐν αὑτῷ ἑτερότητα ἔχον οἷον θερμότητα καὶ λευκότητα , ὁπότε οὔτε τὸ δυνάμει ὃν πάντως κινεῖται οὔτε τὸ ἐνεργοῦν πᾶν . εἰ δὲ τὴν ἑτερότητα ἑτεροίωσιν καὶ μεταβολὴν λέγουσιν , οὐδὲν ἄλλο ἢ τὴν κίνησιν κίνησιν εἶναι λέγουσι . καὶ μὴ | ὂν δέ , φησί , τὴν κίνησιν ὁ Πλάτων’ λέγει ἐν Σοφιστῇ ” . ἐάσας δὲ τὸ σαφῶς ὑπὸ τοῦ Πλάτωνος λεγόμενον ἐκ συλλογισμοῦ πειρᾶται δεικνύναι . ἐπεὶ γὰρ τῶν ὄντων τὰ μὲν εἶπε κινεῖσθαι , τὰ δὲ ἑστηκέναι , ἔλαβε τοῦ ὄντος διαφορὰν εἶναι κίνησίν τε καὶ στάσιν . εἰ δὲ διαφοραὶ τοῦ ὄντος ταῦτα , τὸ δὲ γένος κατὰ τῶν ἰδίων διαφορῶν οὐ κατηγορεῖται , οὐδ’ ἂν τὸ ὂν κίνησεώς τε καὶ στά - σεως κατηγοροῖτο , εἰ δὲ τοῦτο , μὴ ὄντα ταῦτα . καὶ δῆλον μὲν ὅτι εἰ καὶ μὴ οὕτως ὡς τοῖς εἴδεσιν , ἀλλ’ οὖν ὑπάρχει καὶ ταῖς διαφοραῖς τὰ ζῷον γάρ ἐστι τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον , κἄν μὴ ζῷα . οὕτως οὖν καὶ ἡ κίνησις καὶ ἡ στάσις , εἴπερ εἶεν διαφοραὶ τοῦ ὄντος , οὐκ ἄν εἶεν ἔξω τοὐ ὄντος . σαφῶς δὲ ὁ Πλάτων’ λέγει μὴ ὂν τὴν κίνησιν ἐν οἷς φησιν “ ἔστιν ἄρα ἐξ ἀνάγκης τὸ μὴ ὃν ἐπί τε κινήσεως εἶναι καὶ κατὰ πάντα τὰ γένη . λέγει δὲ αὐτὴν μὴ ὃν οὐ κατὰ τὸ μηδαμῇ μηδαμῶς ὄν , ὃ καὶ ἀνώνυμόν ἐστι κυρίως , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἑτερότητα τὴν πρὸς τὸ ὄν , ὅπερ ἓν εἶναι τῶν γενῶν φησι κατὰ διωρισμένην ἰδιότητα νοούμενον , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὴν πάν - των τῶν ὄντων περιοχήν . ὥσπερ δὲ μὴ ὂν λέγει τὴν κίνησιν κατὰ τὴν ἑτερότητα τὴν πρὸς τὸ τοιοῦτο ὄν , οὕτως καὶ ὂν αὐτήν φησι κατὰ τὴν τοῦ ὄντος μέθεξιν . λέγει δὲ οὕτως · “ οὐκοῦν δὴ σαφῶς ἡ κίνησις ὄντως οὐκ ὄν ἐστι καὶ ὄν , εἴπερ τοῦ ὄντος μετέχει ; ” εἰπὼν δὲ ταύτης εἶναι τῆς δόξης τῆς τὴν κίνησιν μὴ ὂν λεγούσης καὶ τοὺς Πυθαγορείους ἐκείνων εὐγνωμόνως ὑπεραπολογεῖται λέγων , ὅτι οὐκ ἄντικρυς ἴσως οὐδὲ ταύτῃ φερόμενοι ὡς περὶ μὴ οὔσης τέλεον ἔλεγον , ἀλλ’ ὡς τοῦ κινουμένου μηδέπω τοῦτο κατ’ ἐνέργειαν ὄντος , ἐφ’ ὃ κινεῖται , ἀλλ’ ἔτι ἐν ἀτελεῖ καθεστῶτος • τοιοῦτον γὰρ τὸ δυνάμει . ταῦτα δὲ καὶ Ἀριστοτέλει περὶ τῆς κινήσεως ἀρέσκει . “ ταῦτα δέ , φησί , τὴν ἑτερότητα καὶ ἀνισότητα καὶ τὸ μὴ ὄν εἰ μὲν ὡς αἴτια κινήσεως ἔλεγον ὅ τε Πλάτων’ καὶ οἱ Πυθαγόρειοι , δυνατὸν μὲν ἦν , οὐ μέντοι αὔταρκες τῷ περὶ κινήσεως λόγῳ . οὐ γὰρ ταὐτὸν τὸ αἴτιον τῷ αἰτιατῷ · καὶ οἱ μὴ ὃν δὲ λέγοντες , εἰ καὶ ἀληθές τι εἶπον , ἀλλ’ οὖν συμβεβηκός τι τῆς κινήσεως ἀπέδοσαν , οὐχ ὅ ἐστιν ἡ κίνησις . ” καὶ ὅτι μὲν ὡς αἴτιον τὴν ἀνισότητα ὁ Πλάτων’ εἶπε , μετ’ ὀλίγον ἔσται δῆλον , ὅταν τὴν Πλάτωνος παραθῶμεν ῥῆσιν . νῦν δὲ τοσοῦτον ἰστέον , ὅτι καὶ Εὔδημος πρὸ τοῦ Ἀλεξάνδρου ἱστορῶν τὴν Πλάτωνος περὶ κινήσεως δόξαν καὶ ἀντιλέγων αὐτῇ τάδε γράφει · “ Πλάτων δὲ τὸ μέγα καὶ μικρὸν καὶ τὸ μὴ ὂν καὶ τὸ ἀνώμαλον καὶ ὅσα τούτοις ἐπὶ ταὐτὸ φέρει τὴν κίνησιν λέγει . φαίνεται δὲ ἄτοπον αὐτὸ τοῦτο τὴν κίνησιν λέγειν · παρούσης γὰρ δοκεῖ κινήσεως κινεῖ - σθαι τὸ ἐν ὧ . ἀνίσου δὲ ὄντος ἢ ἀνωμάλου προσαναγκάζειν ὅτι κινεῖται , γελοῖον · βέλτιον γὰρ αἴτια λέγειν ταῦτα ὥσπερ Ἀρχύτας . ” καὶ μετ’ ὀλίγον “ τὸ δὲ ἀόριστόν , φησί , καλῶς ἐπὶ τὴν κίνησιν οἱ Πυθαγόρειοι καὶ ὁ Πλά - των ἐπιφέρουσιν οὐ γὰρ δὴ ἄλλος γε οὐδεὶς περὶ αὐτῆς εἴρηκεν ) · ἀλλὰ γὰρ † ὥρισται οὐκ ἔστι , καὶ τὸ ἀτελὲς δὴ καὶ τὸ μὴ ὄν · γίνεται γάρ , γινόμενον δὲ οὐκ ἔστι . ” Καὶ Ἀριστοτέλης δὲ ὡς ἑτερότητα καὶ ἀνισότητα καὶ τὸ μὴ ὂν φασκόντων εἶναι τὴν κίνησιν εὐθύνει τὸν λόγον . ἔδει γάρ , φησί , τὰ ἕτερα ἢ τὰ ἄνισα ἢ τὰ μὴ ὄντα εὐθὺς καὶ κινεῖσθαι . νῦν δὲ οὐ φαίνεται καθὸ τοιοῦτον οὐδὲν κινούμενον . πάντα γὰρ τὰ ὄντα ἕτερα ἀλλήλων , καὶ ὅμως οὐ κινεῖται πάντα . ἐπὶ δὲ τοῦ μὴ ὄντος ἔτι ἀτοπώτερον , εἰ τὸ μὴ ὃν κινεῖται . εἰ δέ τις λέγοι ὅτι εἰς ταῦτα τὰ κινούμενα κινεῖται ἢ ἐκ τού - των , καὶ διὰ τοῦτο δοκεῖ ταῦτα ἡ κίνησις , προλαμβάνων τὴν τοιαύτην ἔν - στασιν οὐδὲ ἡ μεταβολή , φησίν , οὐδὲ εἰς ταῦτα οὐδὲ ἐκ τούτων μᾶλλόν ἐστιν ἢ τῶν ἀντικειμένων , καὶ εἰς τὰ ἀντικείμενα δηλονότι , οἷον ἐκ ταὐτότητος καὶ ἰσότητος , καὶ τοῦ ὄντος καὶ εἰς ταῦτα . “ δύναται δέ , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , τὸ οὐδὲν μᾶλλον ἐξ ἑτερότητος καὶ εἰς ἑτερότητα γίνεσθαι τὴν κίνησιν ἢ ἐκ ταὐτότητός τε καὶ εἰς ταὐτότητα εἰρῆσθαι , ὅτι εἰ καὶ ὅτι μάλιστα τὸ κινούμενον ἐξ ἑτέρου τινὸς εἰς ἕτερόν τι κινεῖται , ἀλλ’ αὐτά γε τὰ κινούμενα οἷον τὸ λευκαινόμενον ἢ μελαινόμενον ὁμογενῆ ἐστιν ἀλλήλοις ποιὰ ὄντα καὶ κατὰ τοῦτο τὰ αὐτά . ὁμοίως δὲ καὶ τὰ καθ’ ἁ ἡ αὔξησις καὶ μείωσις ποσὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ” . εἰπὼν δὲ ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι διὰ τοῦτο ἀόριστον ἡγοῦντο τὴν κίνησιν , διότι ἐν οὐδενὶ τῶν ὡρισμένων ἐδύναντο αὐτὴν θεῖναι ( τῶν γὰρ ὄντων τε καὶ ὡρισμένων τὰ μὲν δυνάμει ἐστί , τὰ δὲ ἐνεργείᾳ , ἐν οὐδετέροις δὲ τούτων ἡ κίνησις ) ταῦτα οὖν μόγις εὐγνωμόνως εἰπὼν ἀναιρεῖ πάλιν αὐτὰ ἐπάγων · “ διὰ τούτων δὲ ἅμ , ὡς εἶπον , καὶ ὅτι μὴ ῥᾴδιον ἄλλως ἢ ὡς αὐτὸς εἶπε περὶ κινήσεως διορίσαι δείκνυσι’’ . καίτοι διὰ τούτων <ὅτι> καὶ οἱ ἀόριστον λέ - γοντες τῆς κατὰ τὴν κίνησιν ἐννοίας ἐστοχάζοντο , δηλοῖ , καὶ τὴν αἰτίαν τοῦ ἀορίστου καὶ τῆς χαλεπότητος τοῦ περὶ αὐτῆς λόγου καλῶς παραδεί - κνυσι , ποτὲ μὲν εἰπὼν ὅτι οὗτε τὸ δυνάμει ἐστὶν οὔτε τὸ ἐνεργείᾳ οὔτε ἐνέργεια τελεία ἐν οἷς πάντα περιέχεται τὰ ὄντα , ποτὲ δὲ ὅτι ἢ εἰς στέ - ρησιν αὐτὴν ἀναγκαῖον θεῖναι , ἐπειδὴ αἱ ἕξεις μόνιμοι , ἢ εἰς δύνα - μιν , ἐπειδὴ τὸ ἐνεργείᾳ ἀκίνητον , ἢ εἰς ἐνέργειαν , ἐπειδὴ τὸ ἐνεργείᾳ * δοκεῖ . ἀλλ’ οὔτε στέρησιν ἁπλῶς · ἡ γὰρ στέρησις εἴδους . τίνος δὲ εἴδους στέρησις ἡ κίνησις ; εἰ γὰρ τῆς ἠρεμίας , διὰ τί μὴ μᾶλλον ἡ ἠρε - μία στέρησις τῆς κινήσεως ; οὔτε δύναμις . ἀκίνητος γὰρ ἡ δύναμις καὶ ὦ τὸ δυνάμει καθ’ αὑτά . οὐ μὴν οὐδὲ ἁπλῆ καὶ τελεία ἐνέργεια ἐστίν , ἀλλ’ ἀτελής , διότι ἀτελοῦς τοῦ δυνάμει . καὶ διὰ τοῦτο χαλεπὴ μὲν ἰδεῖν , ὅτι τῶν τελείων ἡ γνῶσις , οὐ μέντοι ἀδύνατος εἰς ὑπόστασιν . εἰ δὲ τοιαύτη τίς ἐστιν ἡ κίνησις , καλῶς ὁ Ἀριστοτέλης οὐκ ἐν τοῖς γένεσιν αὐτὴν ἔθετο τοῦ ὄντος , ὥσπερ ὁ Πλωτῖνος . τὰ γὰρ γένη καὶ αἱ κατηγορίαι τελείων εἰσὶ καὶ ὡρισμένων , ἡ δὲ κ.ίνησις ἐν πᾶσι θεωρεῖται τοῖς γένεσι , κτὰ τὴν ἀπὸ | τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ μεταβολήν . Ἀλλὰ καιρός μοι λοιπόν ἐστι τὴν Πλάτωνος παραθέσθαι ῥῆσιν τὴν ἐν Τιμαίῳ γεγραμμένην , πρὸς ἣν καὶ Ἀριστοτέλης καὶ οἱ ἐξηγηταὶ τοῦ Ἀρι - στοτέλους ἀντειρηκέναι δοκοῦσιν · “ ἐν μὲν ὁμαλότητι μηδέποτε ἐθέλειν κίνησιν εἶναι . τὸ γὰρ κινησόμενον ἄνευ τοῦ κινήσοντος ἢ τὸ κινῆσον ἄνευ τοῦ κινησομένου χαλεπόν , μᾶλλον δὲ ἀδύνατον εἶναι . κίνησις δὲ οὐκ ἔστι τούτων ἀπόντων . ταῦτα δὲ ὁμαλὰ εἶναί ποτε ἀδύνατον . οὕτω δὴ στάσιν μὲν ἐν ὁμαλότητι , κίνησιν δὲ εἰς ἀνωμαλότητα ἀεὶ τιθῶμεν . αἰτία δὲ ἀνισότης αὖ τῆς ἀνωμάλου φύσεως . ἀνισότητος δὲ γένεσιν μὲν διεληλύ - θαμεν . πῶς δέ ποτε οὐ κατὰ γένη διαχωρισθέντα ἕκαστα πέπαυται τῆς δι’ ἀλλήλων κινήσεως καὶ φορᾶς , οὐκ εἴπομεν ” . εἰπὼν οὖν ὅπως διὰ τὴν τοῦ παντὸς πρὸς ἑαυτὸ σύννευσιν τὰ λεπτομερέστερα εἰσιόντα εἰς τὸ παχὺ · μερέστερα ἐκεῖνα μὲν διακρίνει αὐτὰ δὲ συγκρίνεται , συμπεραινόμενος τὰ εἰρημένα ἐπάγει · “ οὕτω δὴ διὰ ταῦτά τε ἡ τῆς ἀνωμαλότητος διασῳζο - μένη γένεσις ἀεὶ τὴν ἀεὶ κίνησιν τούτων οὖσαν ἐσομένην τε ἐνδελεχῶς παρέχεται . ” ἐν δὴ τούτοις ὅτι μὲν ἑτερότητος οὐκ ἐμνημόνευσεν ὁ Πλά - τῶν , παντὶ δῆλον . εἰ δὲ καὶ Πλάτων’ ἢ οἱ Πυθαγόρειοι λέγουσι , τριῶν ὄντων τούτων τῆς τε ἑτερότητος αὐτῆς κατὰ τὸ εἶδος θεωρουμένης καὶ τοῦ ἑτέρου κατὰ τὸ μετέχον τῆς ἑτερότητος καὶ τῆς ἑτεροιώσεως , τὴν ἑτεροίω - σιν ελεγον κίνησιν τὴν ὡς ἀλλοίωσιν καὶ ὡς ἐνέργειαν λαμβάνοντες . ὁ μέντοι Ἀριστοτέλης εἰς τὴν ἑτερότητα τὴν ὡς εἶδος μετέλαβεν , ἧς κατὰ μέθεξιν γίνεται τὸ ἕτερον . διὸ καὶ εἰς ἀπεμφαῖνον ἤγαγε τὸν λόγον εἰπὼν ὧν οὐδὲν ἀναγκαῖον κινεῖσθαι , οὔτ’ ἄν ἕτερα ᾖ οὔτ’ ἄν ἄνισα οὔτ’ ἄν οὐκ ὄντα . εἰ γὰρ ἦν ἡ ἑτερότης κίνησις , τὰ μετέχοντα τῆς ἑτε - ρότητος εὐθὺς ἄν ἐκινεῖτο , ἅπερ ἐστὶ τὰ ἕτερα . καὶ οὐ χρὴ τῷ Ἀριστο - τέλει ἐγκαλεῖν ὡς κακοσχόλως μηδὲ τὴν ἑτερότητα τὴν ὡς εἶδος ἀξιώσαντι λαβεῖν ὡς κίνησιν κατ’ αὐτούς , ἀλλὰ τὸ ἕτερον , καὶ διὰ τοῦτο εἰς ἀπέμφασιν ἔτι τὸν λόγον ἀγαγόντι , ἐν οἷς φησιν ὧν οὐδὲν ἀναγκαῖον κινεῖσθαι οὐδ’ ἄν ἕτερα ᾖ . οὐ γὰρ ὡς κίνησιν λεγόμενον τὸ ἕτερον ἐπήγαγε τῷ λόγῳ , ἀλλ’ ὡς μετέχον ἑτερότητος , ἥτις εἰ κίνησις ἦν κινήσεως μετέχον τὸ ἕτερον εοει πάντως κινεῖσθαι . Καὶ ὅ γε Εὔδημος σαφέστερον ἐξέθετο τὴν Ἀριστοτέλους ἀπόδειξιν , ἐν οἷς πρὸ ὀλίγου παρεθέμην διὰ τοῦ “ παρούσης γὰρ δοκεῖ κινήσεως κινεῖ . σθαι τὸ ἐν ᾧ . ἀνίσου δὲ ὄντος ἢ ἀνωμάλου προσαναγκάζειν ὅτι κινεῖται , γελοῖον’’ . ὁμοίως δὲ οὐδὲ τὴν ἀνισότητα οὐδὲ τὸ μὴ ὂν οὐδὲ τὰ τούτων μετέχοντα κίνησιν εἰκὸς λαμβάνειν , ἀλλὰ τὴν ἀνίσωσιν καὶ οὐσίωσιν ἢ ἀνουσίωσιν . αὗται γάρ εἰσι κινήσεις , μεταβολαί τινες καθ’ ἕκαστον γένος ἰδιότροποι ἀπὸ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ . οὐ γὰρ ἑτερότητά φασι τὴν ἤδη ἀφωρισμένην καὶ μένουσαν ἐν τῷ εἴδει . καὶ ἀνισότης δὲ καὶ ἀνω - μαλία τοῦ χείρονος πρὸς τὸ κρεῖττον ἤτοι τοῦ κινουμένου πρὸς τὸ κινοῦν , σπεύδουσα μὲν εἰς τελειότητα ἄγειν τὸ ἀτελές , ἐντιθεῖσα δὲ τῷ δυνάμει τὴν ἐνέργειαν , ἀπὸ τοῦ βελτίονος τὴν αἰτίαν ἐμποιεῖ τὴν πρώτην τῆς κινήσεως . ἔστι δὲ καὶ ἀπὸ τῆς τοῦ κινοῦντος πρὸς τὸ κινούμενον ἀνομοιότητος τὴν ἀνισότητα καὶ ἀνωμαλίαν καὶ ἑτερότητα καταμαθεῖν . ἄλλο γάρ ἐστι τὸ κινοῦν καὶ ἄλλο τὸ κινούμενον , καὶ ἄνισα ταῦτα καὶ ἀνώμαλα . καὶ διὰ ταῦτα συνίσταται ἡ κίνησις περὶ τὸ κινούμενον ἀπὸ τοῦ κινοῦντος , κατ’ αὐτὴν τὴν ἀνωμαλότητα παραγομένη οὐκ ἐν τῷ ὡρίσθαι κατὰ τὴν ἀνωμαλότητα , ἐν δὲ τῷ ἀορίστως κατὰ τὸ μᾶλλον προιέναι ἐν τῇ ἀνωμα - λότητι · σύμμιξις γὰρ ἀπὸ τοῦ ὡρισμένου καὶ ἀορίστου τὴν κίνησιν ὑφίστησιν . ἀρχὴ γὰρ ἐγγίνεται τῆς μεταβολῆς ἡ ἀνωμαλία καὶ διαφορὰ τοῦ μὲν κι - νοῦντος πρὸς τὸ κινούμενον , τῆς δὲ ἐνεργείας πρὸς τὴν δύναμιν , τῆς δὲ ἀρχῆς πρὸς τὰ μέσα καὶ τὴν τελευτήν , πάντων δὲ τούτων πρὸς ἅπαντα διαφόρως ἐπὶ τῆς κινήσεως διακειμένων . καὶ γὰρ ἕως μένῃ τι τὸ αὐτὸ καὶ ἕν , οὐ πέφυκε κινεῖσθαι . ὥστε εἰκότως τὰ μὲν ἕτερα καὶ ἄνισα καὶ μὴ ὄντα τὰ ἤδη ἑστηκότα ἐν τούτῳ οὐ κινεῖται , τὰ δὲ ἑτεροιούμενα καὶ ἀνισούμενα καὶ οὐσιούμενα ταῦτα κινεῖται σπεύδοντα πρὸς τὸ διάφορον ἀεὶ καὶ ἕτερον . κἄν εἰς τὰ ἄνισα οὖν ἐκ τῶν ἴσων γίνηται ἡ μεταβολὴ κατὰ τὸ ἀορισταίνειν , παρὰ τὸ ἴσον καὶ τὸ ἀνισοῦσθαι καὶ τὸ ἀφίστασθαι ἀπὸ τοῦ ἴσου γίνεται ἡ μεταβολή . ἐπεὶ καθόσον γε ἕστηκεν αὕτη ἡ ποιότης τοῦ ἴσου , οὐ κινεῖται ἀπὸ τοῦ ἴσου ἢ εἰς τὸ ἴσον . ἔπειτα οὐ καθ’ ἓν ἡ μεταβολὴ θεωρεῖται τὸ ἀπό τινος ἢ εἴς τι , κατὰ τὸ συναμφότερον δὲ τὸ ἀπό τινος ἅμα καὶ εἴς τι . καὶ ἡ καθ’ ἑτεροίωσιν ἄρ ἐνέργεια τὰ δύο συνείληφεν . ἀλλὰ μὴν ἥ γε τῶν ἄκρων σύλληψις ἀνομοίων ἐστὶ καὶ δια - φερόντων περιοχή . καὶ ἕως ἄν αὕτη παρῇ , κινεῖσθαι ἀνάγκη τὸ ταύτης μετέχον . οὕτω δὴ οὖν ἡ κίνησις ἀόριστος οὖσα εἰς τὰ στερητικὰ τίθεται . ἔστι δὲ τοῦ μὲν ὁμαλοῦ τὸ ἀνώμαλον , τοῦ δὲ ἴσου τὸ ἄνισον , τοῦ δὲ ταὐ - τοῦ τὸ ἕτερον , τοῦ δὲ ὄντος τὸ μὴ ὂν στερητικά . ὥστε εἰκότως ἐν τούτοις ἡ κίνησις θεωρεῖται . καθ’ ὅσον γὰρ ἐστέρηται τοῦ εἴδους καὶ ἐφίεται αὐτοῦ καὶ σπεύδει εἰς αὐτὸ ἐφικέσθαι , κτὰ τοσοῦτον κινεῖται τὰ κινούμενα . εἰκότως ἄρα ἐν τῇ στερήσει τὴν κίνησιν ὑποτίθενται οἱ Πυθαγόρειοι . καὶ ἀόριστον δὲ αὐτὴν λέγουσιν ὡς μήτε ὕλην οὖσαν καθ’ αὑτὴν μήτε εἶδος μήτε δύναμιν μήτε ἐνέργειαν , σύμμικτον δέ τι ἀπὸ τούτων καὶ μεταξὺ καὶ μέσον ὑπάρχον τοιοῦτον οἷον μηδέτερον εἶναι . καὶ τὸ μὴ ὂν οὕτως ἀυτῇ ὑπάρχει ὡς ἄν μήτε δυνάμει οὔσῃ μήτε ἐνεργείᾳ , ὁδευούσῃ δὲ ἀπὸ θατέρου εἰς θάτερον . καὶ τὸ ἀτελὲς οὖν ἐν τῇ περὶ αὐτὴν ἐνεργείᾳ τοιοῦτον ἄν εἴη , ὡς μηδέπω τὴν ἐνέργειαν καὶ τὸ εἶδος ἔχειν . καὶ τὸ πάντων αὐτῆς ἐφαπτόμενον καὶ ἐν ὅλοις μέσον τοιοῦτον ἄν εἴη , ὡς μήτε εἶδος εἶναι μήτε στέρησις μήτε δύναμις μήτε ἐνέργεια τελεία . δύσληπτος δέ τις περὶ ταῦτα πάντα ἐνέργεια , χωριστὴ πάντων τούτων καὶ ἄλλον τρόπον μετὰ πάντων ὑπάρχουσα καὶ ἐν τῷ δυνάμει παροῦσα καὶ ἕως ἐστὶν ἡ δύναμις , παυσα - μένου δὲ αὐτοῦ μηκέτι μηδαμῶς ὑφεστῶσα . ἀλλ’ εἰ μήτε ἐν δυνάμει μήτε ἐνεργείᾳ , πῶς ἐνέργεια λέγεται ἡ κίνησις ; ἢ οὐχ ἀπλῶς ἐνέργει , ἀλλ’ ἐνέργεια ἀτελής , οὐχ ὡς μεταβολὴ ἀτελής , ἀλλ’ ἐντελέχεια ἀτελὴς καὶ εἶ - δος ἀτελές . διαφέρει δὲ ἡ κίνησις τοῦ τε ἐνεργείᾳ καὶ τῆς τελείας ἐνερ - γείας , ὅτι ἐπὶ μὲν τούτων ἔφθαρται τὸ δυνάμει , ἐπὶ δὲ τῆς κινήσεως μένοντος τοῦ δυνάμει ἡ τῆς κινήσεως ἐνέργεια ἐπιτελεῖται . ἀλλ’ ἐπὶ τὰ ἑξῆς ἰτέον . Κινεῖται δὲ καὶ τὸ κινοῦν ἕως τοῦ ὥστε ἅμα καὶ πάσχει . Εἰπὼν πρότερον ὅτι τὸ κινοῦν φυσικῶς καὶ αὐτὸ κινητόν ἐστι ( πᾶν γὰρ τὸ τοιοῦτον κινεῖ κινούμενον ) , βούλεται νῦν ἅμα μὲν τεκμήρια παραθέσθαι ἐναργῆ τῶν ἐν τῷ κινεῖν ἀντικινουμένων , ἅμα δέ , ὥς φησιν Ἀλέ - ξανδρος , καὶ χωρίσαι τὸ θεῖον σῶμα τοῦ ἀντικινεῖσθαι καὶ ἀντιπάσχειν . ἑνὶ δὲ τεκμηρίῳ ἔοικε χωρίζειν τὸ φυσικῶς κινοῦν καὶ ἀντικινούμενον ἐν τῇ γενέσει τοῦ τε ἀκινήτως κινοῦντος , ὥσπερ τῆς πρώτης καὶ νοερᾶς οὐσίας , καὶ τοῦ ἀεικινήτως , ὥσπερ τῶν οὐρανίων . καὶ γὰρ τὸ μὲν φυσικῶς κινοῦν δυνάμει ὂν κινητὸν κινεῖ διὸ καὶ ἀντικινεῖται ) , καὶ οὐ κινητὸν μόνον δυνάμει ἐστίν , ἀλλὰ καὶ κινητικόν . ἡ δὲ πρώτη οὐσία παντελῶς τοῦ δυνάμει κα . θαρεύει καὶ κατὰ τὸ κινεῖσθαι καὶ κατὰ τὸ κινεῖν . καὶ οὔτε κινητόν ἐστιν ὅλως παντάπασιν ἀκίνητον ὂν οὔτε κινητικὸν δυνάμει · πάσης γὰρ ἀτελείας καὶ τοῦ δυνάμει παντὸς ἐξῄρηται . οὐδέποτε οὖν δυνάμει κινητικὴ ἔσται , οὐδὲ ποτὲ μὲν ποτὲ δὲ οὔ , οὐδὲ τοῖς μὲν τοῖς δὲ οὔ . καὶ τούτῳ οὖν διο - ρίζεται τοῦ ἀκινήτως κινοῦντος τὸ φυσικῶς κινοῦν , καὶ ἔτι μέντοι τῷ κἄν ἀκίνητόν ποτε μένῃ τὸ φυσικῶς κινοῦν καὶ δυνάμει κινητόν , μὴ ὁμοίαν εἶναι τὴν ἀκινησίαν τούτου τε καὶ τῆς πρώτης οὐσίας . ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῶν φυσι - κῶν ὡς ποτὲ κινουμένων εἶναι τὴν ἀκινησίαν καὶ διὰ τοῦτο ἠρεμίαν λέγε - σθαι . ᾧ γὰρ ἡ κίνησις ὑπάρχει , τούτου ἡ ἀκινησία ἠρεμία ἐστίν . ἐπὶ δὲ τῆς πρώτης οὐσίας ἀκινήτου παντάπασιν οὔσης ἡ ἀκινησία οὐκ ἔστιν ἠρεμί , ἀλλὰ ταὐτότης καὶ ἀμετάβλητος ἀεὶ κατάστασις . καὶ τῶν οὐρανίων δὲ τοῖς αὐτοῖς τεκμηρίοις διακρίνοι ἄν τὰ ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ , οὗτε γὰρ ἀντικινεῖται ἐκεῖνα κινοῦντα . κἂν γὰρ κινῆται καὶ αὐτὰ ὑπὸ τῶν ἀκινήτων αἰτίων , ἀλλ’ οὐχ ὑπὸ τῶν κινουμένων ὑπ’ αὐτῶν ἀντι - κινεῖται . καὶ οὐδὲ δυνάμει κινητά ἐστιν ἀεὶ κινούμενα , εἰ μὴ πρὸς ἄλλην τις καὶ ἄλλην κίνησιν τὸ δυνάμει λαμβάνοι , διότι ἄλλοτε ἐν ἄλλῳ τόπῳ κινοῦνται . ἀλλ’ οὐδὲ ἠρεμεῖ ταῦτα , ὥσπερ οὐδὲ αἱ πρῶται οὐσίαι , πλὴν ὅτι ἐκεῖναι μὲν οὐκ ἠρεμοῦσι , διότι οὐδὲ κινεῖσθαι πεφύκασιν . ᾧ γὰρ ἡ κίνησις ὑπάρχει , τούτου ἡ ἀκινησία ἠρεμία ἐστί . ταῦτα δὲ οὐκ ἠρεμεῖ , διότι ἀεικίνητά ἐστιν . ὅτι δὲ ᾧ ἡ κίνησις ὑπάρχει , τούτου ἡ ἀκινησία ἠρεμία ἐστί , καὶ οὐχὶ ἡ τῶν πάντῃ ἀκινήτων ἀκινησία , δείκνυσιν οἶμαι ἐκ τοῦ τὸ κινεῖν ἐνεργεῖν εἶναι τὸ κινητικὸν πρὸς τὸ κινητὸν ᾗ κινητόν , του - τέστι καθό ποτε πρὸ τοῦ ἐνεργεῖσθαι δυνάμει μόνον ὂν ἀκίνητον καὶ ἠρε - μοῦν ἐστι , καθ’ ἣν μέλλει κινεῖσθαι κίνησιν . τὸ γὰρ ἠρεμοῦν οὕτως ἀκί - νῆτον , ὡς καὶ κινούμενόν ποτε . τὸ δὲ οὕτως πρὸς τοῦτο ἐνεργοῦν φυσικὸν καὶ σωματικὸν ὑπάρχον θίξει κινεῖ , διότι αἱ ἐν τούτοις τοῖς σώμασι δραστικαὶ καὶ παθητικαὶ ποιότητες ἐν ὑποκειμένοις οὖσαι τοῖς σώμασιν ἀχω - ρίστως αὐτῶν ἐνεργοῦσιν . ἔχον δὲ καὶ αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ τὸ δυνάμει κατὰ μὲν τὸ ἐνεργείᾳ ποιεῖ , κατὰ δὲ τὸ δυνάμει πάσχει . διὸ καὶ ἀντικινεῖται τὸ οὕτως κινοῦν . τῆς γὰρ αὐτῆς ὕλης ὄντα καὶ τῆς ὑπὸ τὸ αὐτὸ προσεχὲς γένος ἐναντιώσεως . καὶ τὸ μὲν τῶν ἐναντίων ἐνεργείᾳ ἔχον ἑκάτερον , τὸ δὲ δυνάμει , θερμαίνει μὲν τὸ ἐνεργείᾳ μὲν θερμὸν δυνάμει δὲ ψυχρόν , θερμαίνεται δὲ ὑπὸ τούτου τὸ ἐνεργείᾳ μὲν ψυχρὸν δυνάμει δὲ θερμόν · διὸ καὶ αὐτό , καθόσον ἐνεργείᾳ μὲν ψυχρόν ἐστι δυνάμει δὲ θερμόν , ἀντιψύχει θερμαινόμενον . εἰ οὖν ἡ κίνησις ἀποδέδοται ἐνέργεια τοῦ δυνάμει καθὸ δυνάμει , ἐνεργεῖται δὲ ὑπὸ τοῦ ἐνεργείᾳ θιγγάνοντος καὶ ἔχοντός τι καὶ αὐτοῦ δυνάμει , δῆλον ὅτι τὸ ποιοῦν οὕτως καὶ πάσχει καὶ τὸ κινοῦν ἀντι - κινεῖται . δυνατὸν δὲ καὶ συλλογιστικῶς προαγαγεῖν τὸν λόγον οὕτως · τὸ φυσικῶς ἤτοι γενητῶς κινοῦν διὰ μὲν τὸ μὴ ἀεὶ ἐνεργείᾳ εἶναι ὅπερ ἐστὶ δυνάμει κινητόν ἐστι , διὰ δὲ τὸ σωματικὸν εἶναι θίξει κινεῖ · τὸ δὲ δυνάμει κινητὸν καὶ θίξει κινοῦν ἀντιπάσχει καὶ ἀντικινεῖται , τὸ μὲν λεπτομερέστερον διακρῖνον μὲν τὸ παχυμερέστερον , συγκρινόμενον δὲ ὑπ’ αὐτοῦ , τὸ δὲ πα - χυμερέστερον τοὐναντίον . Ἰστέον δὲ ὅτι ὁ μὲν Ἀσπάσιος οὕτως γράφει τὴν λέξιν · κινεῖται δὲ καὶ τὸ κινοῦν , ὥσπερ εἴρηται , πᾶν τὸ δυνάμει ὂν κινητικόν . καὶ συνᾴδει τούτῳ τὸ | μετ’ ὀλίγον ἐπαγόμενον οὕτω · τὸ γὰρ πρὸς τοῦτο ἐνεργεῖν , ᾗ τοιοῦτον , αὐτὸ τὸ κινεῖν ἐστι · τοῦτο δὲ ποιεῖ θίξει , ὥστε ἅμα καὶ πάσχει . δυνάμει γὰρ ὂν κινητικὸν καὶ θίξει κινοῦν , ὅταν κινῇ , καὶ ἀντικινεῖται · τοιαῦτα γὰρ τὰ ἐν γενέσει καὶ φθορᾶ . ὁ δὲ Ἀλέξανδρος οἶδε μὲν καὶ ταύτην τὴν γραφὴν καὶ ἐξηγεῖται προσφόρως αὐτὴν ὡς ὑφ’ ἑτέρων νομιζομένην , πρώτην δὲ τίθησι τὴν ἑτέραν τὴν λέγουσαν κινεῖται δὲ καὶ τὸ κινοῦν , ὥσπερ εἴρηται , πᾶν τὸ δυνάμει ὂν κινητόν . καὶ σαφεστέρα ἐστὶν αὕτη διορίζουσα ποῖα τῶν κινούντων ἀντικινεῖται , ὅτι οὐ πάντα . οὔτε γὰρ τὰ πάντῃ ἀκίνητα οὔτε τὰ ἐνεργείᾳ ἀεὶ κινούμενα , ἀλλ’ ὅσα κινοῦντα δυνάμει , δυνάμει καὶ αὐτὰ κινητά ἐστιν . εἰπὼν δὲ ταῦτα συνεπεράνατο πάλιν τὸν ὁρισμὸν τῆς κινήσεως διὰ τοῦ διὸ ἡ κίνησις ἐντελέχεια τοῦ κινητοῦ ᾗ κινητόν . “ καὶ δοκεῖ , φησὶν Ἀλέξανδρος , σαφέστερον νῦν λέγειν τί ποτέ ἐστιν ἡ κίνησις ἤπερ ὅτε ἔλεγεν αὐτὴν ἐντελέχειαν τοὐ δυνατοῦ ᾗ δυνατόν . καὶ γὰρ τὸ μὲν δυνάμει ἐν πάσαις ἐστὶ ταῖς κατηγορίαις • οὐ πᾶσα δὲ ἡ τοῦ δυνατοῦ ᾗ δυνατὸν ἐντελέχεια κίνησίς ἐστι . τὰ γοῦν πρός τι δυνάμει μέν ἐστι , καθὸ δυνάμει ἐνεργείᾳ γίνεται , οἷον διπλάσιον δυνάμει ὂν ἐνεργείᾳ γίνεται , καὶ οὐκ ἀνάγκη αὐτὸ κινεῖσθαι , ἀλλὰ τῷ οὗ διπλάσιόν ἐστι παρατίθεσθαι αὐτῷ . καὶ οὕτως γίνεται ἐκ τοῦ δυνάμει ἐνεργείᾳ , οὐ μὴν κινεῖται . πᾶν μέντοι εἴ τι κινεῖτᾶι , τοῦτο ἐκ τοὐ δυνάμει ἐπὶ τὸ ἐνεργείᾳ παραγίνεται . καὶ κατὰ τοῦτο ἐπὶ πλέον ἄν εἴη ἡ τοῦ δυνατοῦ ᾗ δυνατὸν ἐντελέχεια τῆς κινήσεως . ” ταῦτα δὲ εἰπὼν ὁ Ἀλέξανδρος ἐφιστάνει καλῶς λέγων , ἅπερ καὶ πρότερον παρεθέμην · “ ἢ καὶ ἐπὶ τοῦ πρός τι τὸ μὲν δυνάμει διπλάσιον οὐ κεκίνη - τι . τὸ μέντοι δυνάμει ἥμισυ ἐκινήθη καὶ ἐγένετο ἐνεργείᾳ , ἵν τοῦτο διπλάσιον γένηται . οὐκ ἦν δὲ ἄλλη δύναμις ἡ τοῦ δυνάμει διπλασίου καὶ ἡ τοῦ δυνάμει ἡμίσεος . ὥστε κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς δυνάμεως καὶ ἐν ἐκείνοις ἡ κίνησις μιᾶς τῆς κατὰ τὸ ὑποκείμενον δυνάμεως οὔσης , ἣ τὰς διαφόρους τῶν πρός τι σχέσεις ἐποίει.’’ ταῦτα τοίνυν αὐτῇ λέξει τοῦ Ἀλε - ξάνδρου γράφοντος ἀξιῶ μεμνῆσθαι τῶν πρότερον εἰρημένων παρ’ ἐμοῦ , ὅτε καὶ κατὰ τὰ πρός τι κίνησιν ἔλεγον γίνεσθαι καὶ μὴ μόνον κατὰ τὰς τέττα - ρας κατηγορίας . σαφῶς γὰρ ἐν τούτοις ὁ Ἀλέξανδρος ὁμολογεῖ , κἀν τὸ ἕτερον τῶν πρός τι κινηθῇ , κινεῖσθαι καὶ θάτερον διὰ τὸ μίαν εἶναι τὴν σχέσιν . ὁ δὲ Θεμίστιος καὶ ἐνταῦθα ἀξιοῖ μὴ εἶναι κίνησιν κατὰ τὰ πρός τι , διότι ἡ κατὰ τὰ πρός τι ἐνέργεια οὐ διασῴζει τὸ δυνάμει , ἀλλὰ ἀθρόως γίνεται ἡ μεταβολὴ ἐκ τοῦ δυνάμει εἰς ἐντελέχειαν . οὐ γὰρ κατ’ ὀλίγον γίνεται δεξιόν , ἀλλ’ ἀθρόως . “ δεῖ , οὖν φησι , πρῶτον δεικνύναι τὴν ἐνέρ - γειαν τὴν ἀτελῆ καὶ οὕτως τὸν ὅρον ἐλέγχειν . ” ἀλλ’ εἰ μὲν ἄχρονος ἡ ἐκ τοὐ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ μεταβολή , τί ἄτοπον καὶ τὴν κίνησιν ἄχρονον εἶναι τὴν κατὰ τὸ πρός τι ; εἰ δὲ ἐν χρόνῳ γίνεται τὰ ἐν γενέσει καὶ συνῄ - ρηται ὁ χρόνος , οὐ παρὰ τοῦτο ἀπώλετο ἡ κίνησις . ἰὴ οὖν , φησὶν Ἀλέ - ξανδρος , τὸ δυνάμει ὡς εἰς σαφέστερον τὸ κινητὸν μετέλαβεν ἢ εἴ τις βιάζοιτο ἐπὶ πλέον εἶναι τὸ δυνάμει ἐν πάσαις ὂν ταῖς κατηγορίαις , εὐλόγως δόξει ἐπὶ τὸν ἰδιαίτερον λόγον τῆς κινήσεως μετεληλυθέναι τοῦ κινητοῦ ᾗ κι - νητὸν ἐντελέχειαν λέγων.’’ καὶ ἄλλην δὲ χρείαν λέγει τῆς εἰς τὸ κινη - τὸν μεταλήψεως ὁ Ἀλέξανδρος . “ ἐπειδὴ γὰρ βούλεται μὲν δεῖξαι τὴν κίνησιν ἐν τῷ κινουμένῳ , καὶ τὸ κινοῦν δὲ φυσικῶς δυνάμει ὂν κινητικὸν ἐντελε - χείᾳ γίνεται τοιοῦτον , ὅταν ἐνεργῇ πρὸς τὸ κινητόν , ἀλλ’ οὐκ ἔστι κινού - μενον οὐδὲ ἡ κίνησις ἐν αὐτῷ , εἰκότως τὸ κινητὸν ἔλαβεν ἐν ᾧ ἡ κίνησίς ἐστι , καὶ οὐχὶ τὸ κινητικόν , ὑφ’ οὗ ἡ κίνησις ἐν τῷ κινητῷ ἐγγίνεται . καὶ ἐξισάζοντα τὸν ὅρον ἐποίησε μεταλαβὼν τὸ δυνάμει εἰς τὸ κινητόν.’’ τινὲς δὲ αἰτιῶνται τὸν ὅρον τῆς κινήσεως , διότι τῷ κινητῷ ὄντι , ὥς φασιν , ὁμοίως ἀδήλῳ τῇ κινήσει καὶ γνωριζομένῳ διὰ τῆς κινήσεως προσκέχρηται . ἀπολογεῖται δὲ ὁ Ἀλέξανδρος λέγων ὅτι “ εἰ ἡ κίνησις τῶν πρός τί ἐστι τοὐ γὰρ κινητοῦ ἡ κίνησις ) , τοῖς δὲ πρός τι τὸ εἶναι ταὐτόν ἐστι τῷ πρός τι πὼς ἔχειν , εἰκότως τὴν κίνησιν ὁριζόμενος παρέλαβε τὸ κινητόν , πρὸς ὃ τὸ εἶναί ἐστιν αὐτῆς . ὅλως δὲ οὐδὲ ἤρτηται τοῦ κινητοῦ ἡ τῆς κινήσεως γνῶσις , ἀλλὰ τοσοῦτον μόνον ἐνδείκνυται τὸ κινητόν , ὅτι τοῦ πεφυκότος ἐστὶν ἐνέργεια καθὸ πέφυκε , πεφυκότος δὲ κινεῖσθαι , καὶ οὐ κατ’ ἄλλο τι . τὸ γὰρ οἰκοδομητὸν ὅταν ἐνεργῇ καθὸ πέφυκε , μένοντος τοῦ πεφυκέναι οἰκοδομεῖται . οὕτως δὲ καὶ τὸ κινητὸν κινεῖται πᾶν . μή - ποτε δὲ μετὰ τὴν πολυειδῆ τοῦ ὁρισμοῦ διάπτυξιν εἰς σαφεστέραν παρά - δειξιν οὐδὲν ἄτοπον ἦν αὐτὸν καὶ οὕτως προαγαγεῖν ἀντὶ τοῦ δυνατοῦ τὸ κινητὸν τιθέντα . τὴν δὲ ἐνέργειν ταύτην θίξει τοῦ κινητικοῦ πρὸς τὸ κινητὸν γίνεσθαί φησι . καὶ ἐπὶ μὲν τῶν φυσικῶς καὶ σωματικῶς κινουμένων ἀλλήλων ἅπτεσθαί φησι τό τε κινοῦν καὶ τὸ κινούμενον . ἐπὶ δὲ τῆς ἀπὸ τοῦ ἀσωμάτου κινήσεως τὸ μὲν κινοῦν ἀσώματον ὂν ἅπτεσθαι λέγει τοῦ κινουμένου , κοινότερον τὴν ἁφὴν ἐπὶ ἀσωμάτου λέγων , ὡς λέ - γομεν ἧφθαι τὴν λοιδορίαν ἡμῶν , οὐκέτι μέντοι καὶ τὸ κινούμενον σῶμα ἧφθαι τοῦ κινοῦντος · οὐδὲ γὰρ ἡμεῖς ἅπτεσθαι τῆς λοιδορίας λεγόμεθα . εἰ δὲ καὶ τὸ κινοῦν καθὸ δυνάμει ἐστὶν ἀντικινεῖται , καὶ διὰ τοῦτο δείκνυ . τᾶι βεβαιότερον ὅτι ἡ κίνησις ἐντελέχεια τοῦ κινητοῦ ἐστιν ᾗ κινητόν . εἶδος δὲ ἀεὶ οἴσεταί τι τὸ κινοῦν ἕως τοῦ ποιεῖ ἐκ τοῦ δυνάμει ὄντος ἀνθρώπου ἄνθρωπον . Δείξας ὅτι τὸ κινούμενον , ἕως ἄν κινῆται , φυλάττει τὸ ἀτελὲς καὶ τὸ δυνάμει , εἰκότως ἐπισημαίνεται περὶ τοῦ κινοῦντος , ὅτι τοῦτο τέλειον εἶναι χρὴ καὶ εἶδος ἔχειν . τὰ γὰρ κατὰ φύσιν καὶ προσεχῶς κινοῦντά τε καὶ ποιοῦντα ὅμοια ἑαυτοῖς ποιεῖ καὶ εἰς τὸ οἰκεῖον εἶδος ἄγει τὰ κινούμενα ὑφ’ ἑαυτῶν . διὸ εἰ μὲν κατ’ οὐσίαν κινεῖται τὸ κινούμενον , οὐσίαν χρὴ εἶναι τὸ κινοῦν , εἰ δὲ κατὰ ποιότητα , ποιόν , εἰ δὲ κατὰ ποσότητα , ποσόν . οἷον ὁ ἐντελεχείᾳ ἄνθρωπος ποιεῖ ἐκ τοῦ δυνάμει ὄντος ἀνθρώπου ἄνθρωπον . τέλειον γὰρ ὂν τὸ κινητικὸν ἀρχὴ καὶ αἴτιον ποιητικόν ἐστι τῆς κινήσεως . ἀλλὰ πῶς ἐπὶ τοῦ κατὰ τόπον κινητικοῦ ; οὐ γὰρ τόπος οὐδὲ ἐν τόπῳ ἔσται τὸ κατὰ τόπον κινοῦν , ὥσπερ οὐσία τὸ κατ’ οὐσίαν καὶ ποιὸν τὸ κατὰ ποιόν . ἢ ἐν τελειότητι μὲν ἀνάγκη καὶ ἐπ’ ἐκείνων εἶναι τὸ κινοῦν , οὐ μὴν καὶ ἐν τόπῳ . ἡ γοῦν ψυχὴ κινεῖ μὲν τὸ σῶμα τοπικὴν κίνησιν , οὐ μὴν ἐν τόπῳ οὖσα . καὶ ἴσως διὰ τοῦτο ὁ Ἀριστοτέλης ἀσφαλέστερον ποιῶν οὐκ εἶπεν ὅτι εἶδος οἴσεται τὸ κινοῦν οἷο καὶ τὸ κινούμενον , ἀλλ’ ἤτοι τόδε ἢ τοιόνδε ἢ τοσόνδε . εἰ μὴ ἄρα πάντως μὲν τὸ αὐτὸ εἶδος εἶναι χρὴ ἀπὸ τοῦ ποιοῦντος τῷ γινομένῳ ἐντιθέμενον , ἀλλ’ οἰκείως ἐν ἑκατέρῳ . καὶ γὰρ ὁ οἰκοδόμος οἰκοδομεῖ κατὰ τὴν ἐν ἑαυτῷ οἰκίαν , καὶ ἡ ψυχὴ κινεῖ κατὰ τόπον , οὐ κατὰ τὴν τυχοῦσαν ἐν ἑαυτῇ αἰτίαν , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐν ἑαυτῇ αἰτίαν τῆς τοπικῆς κινήσεως ἔχουσαν τὸ αὐτὸ εἶδος ὡς ἐν ἐκείνῃ . Καὶ τὸ ἀπορούμενον δὲ φανερόν ἕως τοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ κινοῦντος καὶ κινουμένου . Μετὰ τὸ ἀποδοῦναι τὸν τῆς κινήσεως ὁρισμὸν καὶ τὴν προσήκουσαν αὐτοῦ διάρθρωσιν ποιήσασθαι μεταβαίνει λοιπὸν ἐπὶ τὸ δεύτερον τῶν περὶ κινήσεως προβλημάτων ζητῶν καὶ διακαθαίρων , ἐν τίνι ἐστὶν ἡ κίνησις , πότερον ἐν τῷ κινοῦντι ἢ ἐν τῷ κινουμένῳ , ἢ ἀπὸ τοῦ κινοῦντος ἐν τῷ κινουμένῳ , ὡς ἔχει ἡ τῶν πρός τι σχέσις . διὰ τοῦτο καὶ τὴν τοῦ πρός τι σχέσιν διέλαβεν . ἐπειδὴ γὰρ συμβεβηκός τί ἐστιν ἡ κίνησις , ἀνάγκη πάντως ἔν τινι αὐτὴν εἶναι οὐσίᾳ . ἐπεὶ οὖν καὶ ἐν τῷ τοῦ κινοῦντος ὀνό - ματι καὶ ἐν τῷ τοῦ κινουμένου ἐμφαίνεται ἡ κίνησις , ἀπορίας ἄξιον ἐδόκει , πότερον ἐν τῷ κινοῦντί ἐστιν ἢ ἐν τῷ κινουμένῳ ἢ ἐν ἀμφοτέροις . ἢ ἐπειδὴ τὸ μὲν κινοῦν ποιοῦν τί ἐστι , τὸ δὲ κινούμενον πάσχον , διαιρουμένης τῆς κινήσεως εἴς τε ποίησιν καὶ εἰς πάθησιν ἡ μὲν ποίησις ἐν τῷ ποιοῦν - τί ἐστιν ἡ δὲ πάθησις ἐν τῷ πάσχοντι . λέγει οὗν ὅτι καὶ τὸ ἀπορούμενον ἐν τούτοις λέλυται ἐκ τοῦ τῆς κινήσεως ὁρισμοῦ . φανερὸν γὰρ ὅτι ἐν τῷ κινητῷ ἐστιν ἡ κίνησις , εἴπερ ἐντελέχειά ἐστι τοῦ κινητοῦ ὑπὸ τοῦ κινητικοῦ . “ ὑπεναντιοῦσθαι δέ , φησὶν Εὔδημος , τοῖς λέγουσιν ἐν τῷ πάσχοντι καὶ κινουμένῳ εἶναι τὴν κίνησιν τὸ περὶ τὰς αἰσθήσεις · λέ - γομεν γὰρ ὁρᾷ ὁρᾶται ὅρασις , ἀκούει ἀκούεται ἄκουσις · δοκεῖ οὖν ἡ ὅρασις ἐν τῷ ὁρῶντι εἶναι , καὶ ἡ ἄκουσις ἐν τῷ ἀκούοντι · ὁμοίως καὶ αἱ γεύσεις καὶ αἱ λοιπαί . ταῦτα δὲ ἐν τῇ τοῦ ποιοῦντος καὶ κινοῦντος εἶναι δοκεῖ συστοιχίᾳ . ἀπατώμεθα δέ , φησί , τῇ λέξει ἐπακολουθοῦντες καὶ μὴ ἐννοοῦ - τες ὅτι τὸ αἰσθανόμενον πάσχει . ” ἀλλὰ διὰ τί οὐκ ἔστιν ἐνέργεια καὶ τοῦ κινοῦντος ; εἰ γὰρ πρότερον κινητικὸν ὂν τοῦτο δυνάμει κινοῦν ἐστιν , ἀνάγκη , ὅταν κινοῦν ἐνεργείᾳ γένηται , τότε κινεῖν καὶ ἐνεργεῖν κατὰ τὸ κινεῖν . διὰ τί οὖν ἡ τοῦ κινητοῦ ἐνέργεια κίνησίς ἐστι καὶ μὴ μᾶλλον ἡ τοῦ κινοῦντος ; ἢ οὐκ ἄλλη ἐστὶν ἡ τοῦ κινητικοῦ ἐνέργεια . ἔστι γὰρ κινητικὸν ἐνεργητικὸν τοῦ κινητοῦ . Μία οὖν ἡ ἀμφοῖν ἐνέργεια , ὡς μὲν ἀπὸ τοῦ κινοῦντος ἐνέργεια λεγομένη κυριώτερον , ὡς δὲ ἐν τῷ κινουμένῳ πάθος μᾶλλον ἤπερ ἐνερ - γεια . ἐνέργεια δὲ ἴσως καὶ αὕτη λέγεται , καθόσον κἄν ἔξωθεν ἔχῃ τὴν ἀρχήν , ἀλλ’ ὑπὸ τῆς ἐν αὑτῷ φύσεως ἔχει τὸ κινεῖσθαι κατὰ τὴν οἰκείαν ἐπιτηδειότητα . ὡς οὖν τὸ διάστημα τοῦ ἑνὸς πρὸς δύο καὶ δύο πρὸς ἓν καὶ τὸ ἄναντες καὶ τὸ κάταντες ἓν μέν ἐστι τῷ ὑποκειμένῳ , δύο δὲ κατὰ τὸν λόγον , ἀπὸ μὲν τοῦ ἑνὸς πρὸς τὰ δύο ἥμισυ , ἀπὸ δὲ τῶν δύο πρὸς τὸ ἓν διπλάσιον , οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ τοῦ κινοῦντος καὶ κινουμέ - νου ἡ κίνησις , μία μὲν οὖσα τῷ ὑποκειμένῳ , ἄλλως δὲ ὡς ἀπὸ τοῦ κι - νοῦντος καὶ | ἄλλως ὡς ἐν τῷ κινουμένῳ θεωρουμένη . δῆλον δὲ ὅτι καὶ τὸ κινητικόν , ὅταν ἀπὸ τοῦ δυνάμει μεταβάλλῃ εἰς τὸ ἐνεργείᾳ ὑπὸ τοῦ ἐνεργείᾳ , τότε ὡς κινουμένῳ ἔνεστιν ἡ κίνησις ἀπὸ τοῦ κινοῦντος ἄλλη οὖσα παρὰ τὴν κίνησιν , ἣν αὐτὸ ἐνεργείᾳ ἤδη καὶ τέλειον γενόμενον κινεῖ τὸ ὑπ’ αὐτοῦ κινούμενον . ἓν οὖν ἐστι τῷ ὑποκειμένῳ ἡ ἐνέργεια καὶ τὸ πάθος ἀρχομένη μὲν ἀπὸ τοῦ ἐνεργοῦντος , καὶ ἐκεῖθεν τὸ εἶδος ἐπιφέρουσα , ἐνστηριζομένη δὲ τῷ πάσχοντι , καὶ διατιθεῖσα τοῦτο κατὰ τὴν ἀπὸ τοῦ ποιοῦντος τοῦ εἴδους ἔνδοσιν οἷον πνοὴν εἰς ἄλλο , ὡς μήτε ἀπηλλά - χθαι τοὐ ποιοῦντος μήτε ἐν αὐτῷ εἶναι , ἀλλ’ ἐξ ἐκείνου μέν , ἐν ἐκείνῳ δὲ οὐκ ἀποτετμημένην . καὶ εἰ μὲν ἀπὸ τοῦ ποιοῦντος καὶ κινοῦντος ἀρχοί - μεθα , ποιεῖν καὶ κινεῖν ἐστιν , εἰ δὲ ἀπὸ τοῦ πάσχοντος καὶ κινουμένου , πάσχειν καὶ κινεῖσθαι . ἰστέον δὲ ὅτι ἐν τούτῳ τῷ χωρίῳ οἱ μὲν πολλοὶ σαφέστερον οὕτω γράφουσι ταύτην τὴν λέξιν · ἐντελέχεια γάρ ἐστι τούτου ὑπὸ τοῦ κινητικοῦ , ὁ δὲ Ἀνδρόνικος οὕτως · ἐντελέχεια γάρ ἐστι τοῦ κινητοῦ καὶ ὑπὸ τούτου . καὶ ἐξηγεῖται ὅτι κἂν ἔξωθεν ἡ τὸ κινοῦν , ἐκ τῆς ἐνούσης δυνάμεως εἰς ἐνέργειαν ἀγόμενον , ὑφ’ ἑαυτοῦ κινεῖσθαι δοκεῖ τὸ κινούμενον . ἔχει δ’ ἀπορίαν λογικὴν ἕως τοῦ ὁμώνυμος ἂν εἴη . Εἰπὼν πρότερον τὰ ἑαυτῷ δοκοῦντα περὶ τῆς κινήσεως , ὅτι μία ἐστὶν ἀπὸ τοῦ κινοῦντος ἐν τῷ κινουμένῳ , ἐφεξῆς τὴν περὶ τούτου ἀπορίαν ἐνοχλοῦσαν τοῖς μὴ οὕτως ἐκδεχομένοις , ὡς αὐτὸς εἶπε , διαρθροῖ . ἣν λογικὴν καλεῖ , ἢ ὡς ἐξ ἐνδόξων προιοῦσαν ἢ ὡς ἐν λόγῳ μόνῳ τὸ πιθα - νὸν ἔχουσαν καὶ οὐκ ἀπὸ τῶν πραγμάτων βεβαιουμένην οὕτως γὰρ λόγοι λέγονται οἱ τοῦ Ζήνωνος οἱ πιθανῶς τὴν κίνησιν ἀναιροῦντες ) , ἢ λογι - κἠν λέγει τὴν κοινοτέραν καὶ οὐ προσεχῆ οὐδὲ ἰδίαν τοῦ προκειμένου οὐδὲ ἐξ οἰκείων ἀρχῶν · ἡ μὲν γὰρ ἐκ τῶν οἰκείων ἐπιχείρησις οὐ λογική , ὡς ἡ τὴν ψυχὴν ἀθάνατον ἐκ τοῦ αὐτοκινήτου δεικνῦσα ἀπὸ γὰρ τῆς οὐσίας τῆς ψυχῆς βούλεται προιέναι , ὥς φησιν ὁ Ἀλέξανδρος ) , ἡ δὲ ἐκ τοὐ τὰ ἐναντία ἐκ τῶν ἐναντίων γίνεσθαι τὸ ἀθάνατον δεικνῦσα λογική · οὐ γὰρ ἐξ οἰκείων καὶ προσεχῶν τῆς ψυχῆς πρόεισιν , ἀλλὰ διὰ κοινῶν , δι’ ὧν καὶ ἄλλο ἄν δειχθείη τι οὕτως ἔχον καὶ μὴ ὁμογενὲς τῇ ψυχῇ . κἂν γὰρ καθολικῆς δεῖ προτάσεως ἐν ταῖς ἀποδείξεσιν , ἀλλ’ οὐχ οὕτως εἶναι χρὴ κοινήν , ὅταν τὰ ἰδίως ὑπάρχοντα δεικνύωμεν , ὥστε καὶ τοῖς ἀνομογενέσιν ἁρμόττειν . τὰ μὲν οὖν παραδείγματα καλῶς ἐφήρμοσεν ὁ Ἀλέξανδρος . ἐκεῖνο δὲ ἐπισημαίνομαι διὰ τοὺς ἀληθείας ἐρῶντας , ὅτι ὁ ἀπὸ τῶν ἐναντίων ἐν Φαίδωνι λόγος οὐ τὴν ἀθανασίαν αὐτόθεν ἐπαγγέλλεται καταδεῖξαι τῆς ψυχῆς , ἀλλὰ τὸ προϋπάρχειν μόνον τοῦ τῇδε βίου τὴν ψυχὴν καὶ τὸ ἐπιδιαμένειν . Τὴν δὲ ἀπορίαν ἐκτίθεται πρῶτον διορίζων , ὅτι ἔστι τις ἐνέργει καὶ τοῦ κινοῦντος καὶ τοῦ κινουμένου , ἤτοι τοῦ ποιητικοῦ καὶ τοῦ παθη - τικοῦ , ὡς εἶναι δύο ἐνεργείας . ὃ πρώην μὲν ὡς ἐναργὲς ἔλαβεν εἰπὼν δεῖν εἶναι ἐντελέχειαν ἀμφοῖν , νῦν δὲ ἐκ τῆς ἑτερότητος τῶν ὀνομάτων , ὧν ἔχουσιν αἱ ἐνέργειαι . εἰ γὰρ ἡ μὲν ποίησις λέγεται , ἡ δὲ πάθησις , δύο ἄν εἶεν ἐνέργειαι . καὶ εἰ τὰ ἔργα αὐτῶν , καὶ τὰ τέλη τοῦ μὲν ποίημα τοῦ δὲ πάθος , ταῦτα δὲ διαφέροντα ἀλλήλων . ὧν δὲ τὰ ἔργα καὶ τὰ τέλη ἕτερα , τούτων καὶ αἱ ἐνέργειαι ἕτεραι ἐφ’ αἷς τὰ τέλη . διορίσας οὖν ταῦτα , ἄρχεται λοιπὸν τῆς διαιρέσεως τῆς τὴν ἀπορίαν ἀναπλούσης οὕτως · εἰ ἄμφω κινήσεις εἰσὶν ἥ τε τοῦ κινοῦντος καὶ ἡ τοῦ κινουμένου , ἢ ἕτεραι τελέως αὗται ἢ οὐχ ἕτεραι · καὶ εἰ ἕτεραι , ἐπειδὴ συμβεβηκότα εἰσὶν αἱ κινήσεις , πάντως ἔν τινί εἰσιν οὐσίᾳ . ἐν τίνι οὖν δύο οὖσαι ; ἢ γὰρ ἄμφω ἐν τῷ πάσχοντι καὶ ποιουμένῳ ἤτοι κινουμένῳ , ἢ ἡ μὲν ποίησις ἐν τῷ ποιοῦντι , ἡ δὲ πάθησις ἐν τῷ πάσχοντι . εἰ δέ τις καὶ τὴν πάθησιν ποίη - σιν βούλοιτο καλεῖν , διότι ἐνέργεια λέγεται καὶ αὐτή ἐντελέχεια γὰρ τοῦ κινητοῦ ) , καλείτω μέν , ἀλλ’ ἴστω ὅτι ὁμωνύμως αὕτη λέγεται ποίησις τῇ τοὐ ποιοῦντος ποιήσει , μενούσης τῆς ἑτερότητος κἂν τὰ ὀνόματα τὰ ἀυτὰ εἴη . Τὸ δὲ τρίτον τμῆμα τῆς διαιρέσεως τὸ λέγον ‘ἢ ἄμφω ἐν τῷ κινοῦντι’ παραλέλοιπε καὶ ὡς ἐναργῶς ἄτοπον , διότι συνέβαινε τὸ κινούμενον μὴ κινεῖσθαι , εἰ μηδεμίαν ἔχει κίνησιν ἐν ἑαυτῷ , τὸ δὲ κινοῦν δύο ἔχον κινή - σεις διπλῆν κινεῖσθαι κίνησιν , καὶ μέντοι διότι τὰ αὐτὰ συμβαίνει ἄτοπα καὶ τούτῳ τῷ τμήματι τῆς διαιρέσεως καὶ ἔτι μᾶλλον ) ἅπερ τῷ ἀμφοτέ - ρας τὰς κινήσεις ἐν τῷ κινουμένῳ τιθέντι . καὶ ἄλλως δὲ δείξει προιών , ὅτι καὶ τὴν ἑτέραν τῶν κινήσεων ἐν τῷ κινοῦντι λέγειν τὴν οἰκείαν αὐτῷ δοκοῦσαν ἄτοπον , εἰ δὲ τοῦτο ἄτοπον , πολὺ ἀτοπώτερον τὸ ἀμφοτέρας ἐν αὐτῷ τιθέναι . διὰ ταῦτα μὲν οὖν παρῆκεν ἐκεῖνο τὸ τμῆ|μα τῆς διαιρέσεως , ὡς ἐν τοῖς πλείοσι γέγραπται τῶν ἀντιγράφων . ἔν τισι δὲ καὶ τοῦτο πρόσκειται τῆς γραφὴς ἐχούσης οὕτως · ἢ γὰρ ἄμφω ἐν τῷ πά - σχοντι καὶ ποιουμένῳ ἢ ἐν τῷ ποιοῦντι καὶ διατιθέντι , ἢ ἡ μὲν ποίησις ἐν τῷ ποιοῦντι ἡ δὲ πάθησις ἐν τῷ πάσχοντι . περιττὴ δὲ ἡ προσθήκη , εἴπερ μηδὲ ἀντιλέγει πρὸς ἐκείνην τὴν θέσιν ὁ Ἀρι - στοτέλης . Ἀλλὰ καὶ τέταρτόν ἐστι τμῆμα τῆς διαιρέσεως τὸ τῷ δευτέρῳ ῥηθέντι ἀντικείμενον τὸ λέγον ‘ἢ ἡ μὲν ποίησις ἐν τῷ πάσχοντι , ἡ δὲ πάθησις ἐν τῷ ποιοῦντι’ , ὅπερ ὡς ἐναργῶς ἄτοπον παραλέλοιπεν . ὁ μέντοι πιθανὸς Θεμίστιος τὸ εἰ δὲ δεῖ καὶ ταύτην ποίησιν καλεῖν , ὁμώνυμος ἄν εἴη , πρὸς ἔνδειξιν τούτου τοῦ τμήματος εἰρῆσθαι νομίζει , ὡς εἰ μετὰ τὸ εἰπεῖν ἢ ἡ μὲν ποίησις ἐν τῷ ποιοῦντι , ἡ δὲ πάθησις ἐν τῷ πά - σχοντι ἐπῆγεν · “ ἀνάπαλιν γὰρ οὐκ ἐνδέχεται οἷον τὴν ποίησιν ἐν τῷ πάσχοντι εἶναι , εἰ μή τις τὴν τοῦ πάσχοντος ἐνέργειαν ὁμωνύμως ποίησιν ὀνομάζειν ἐθέλοι’’ . καίτοι εἰ τούτου ἕνεκεν εἴρητο , ἀνάγκη ἦν καὶ τὴν πάθησιν ἐν τῷ ποιοῦντι ὁμωνύμως λέγεσθαι . ὅπερ οὐκ εἴρηται ἐπιπό - λαιον ὄν . Ἄλλὰ μὴν εἰ τοῦτο ἕως τοῦ καὶ εἰς ἓν εἶδος ; ἀλλὰ ἀδύνατον . Πρὸς τὸ προσεχῶς ἐπαχθὲν τμῆμα τὸ λέγον “ ἡ μὲν ποίησις ἐν τῷ ποιοῦντι , ἡ δὲ πάθησις ἐν τῷ πάσχοντι’’ πρῶτον ὑπαντᾷ , καὶ λαβὼν ὅτι κατὰ ταύτην τὴν ὑπόθεσιν , ὥσπερ ἐν τῷ κινουμένῳ ἐστὶν ἡ κίνησις ἡ οἰκεία , οὕτως καὶ ἐν τῷ κινοῦντι ἡ αὐτοῦ οἰκεία ὁ γὰρ αὐτὸς λόγος ἐπ’ ἀμφοῖν ) ἐπάγει , ὅτι δυεῖν ἀτόποιν θάτερον ἀνάγκη κατὰ ταύτην τὴν ὑπό . θέσιν ὁμολογεῖν . ἢ γὰρ πᾶν τὸ κινοῦν καὶ κινήσεται , εἴπερ τὸ κινοῦν ἔχει κίνησιν , τὸ δὲ ἔχον κίνησιν κινεῖται · ἄτοπον δὲ τὸ πᾶν τὸ κινοῦν κινεῖσθαι καὶ οὔτε δοκοῦν αὐτῷ , εἴπερ τὸ πρώτως κινοῦν ἀκίνητον οἴεται οὗτε τοῖς πράγμασι συνᾷδον πολλὰ γὰρ τῶν κινούντων ἀκίνητα μένει οἷον χρῶμα κάλλος εὐρυθμία ) · ἢ ἔχον τι κίνησιν ἐν ἑαυτῷ οὐ κινεῖται , ὅπερ πάντων ἐστὶν ἀλογώτατον , ὡς τὸ ἔχον τι λευκὸν μὴ λελευκάνθαι . ᾧ γὰρ πάρεστι κίνησις , τοῦτο πάντως κινεῖται καὶ τὸ κινούμενον παρουσίᾳ κινήσεως κινεῖται . τοῦτο δὲ δείξας ἄτοπον μεταβέβηκεν ἐπὶ τὸ ἕτερον τμῆμα τῆς διαιρέσεως τὸ πρῶτον ῥηθέν , καὶ τὰ ἄτοπα λοιπὸν ἐπάγει τοῖς ὑποτιθεμένοις ἄμφω ἐν τῷ κινουμένῳ καὶ πάσχοντι , τήν τε ποίησιν καὶ τὴν πάθησιν καὶ τὴν δίδαξιν καὶ τὴν μάθησιν . ἄτοπον δὲ πρῶτον μὲν τὸ τὴν ἑκάστου ἐνέργειαν μὴ ἐν τῷ ἐνεργοῦντι αὐτὴν εἶναι , ἀλλ’ ἐν ἄλλῳ τινί , εἴπερ ἡ τοῦ ποιοῦντος ἐνέργεια ἐν τῷ κινουμένῳ ἔσται . δεύ - τερον δὲ ἄτοπον τὸ τὸ αὐτὸ δύο κινήσεις διαφόρους καὶ ἐναντίας ἅμα κινεῖσθαι καθ’ ἓν εἶδος . εἰ γὰρ τὸ κινοῦν ἀλλοιοῖ φέρε εἰπεῖν καὶ τὸ κι - νούμενον ἀλλοιοῦται , οὐ δυνατὸν τὸ κινούμενον καθὸ ἀλλοιοῦται ἀλλοιοῦν . διαφόρου γὰρ οὕσης τῆς ἐνεργείας διάφορα ἄν εἴη καὶ τὰ ἀποτελέσματα , ὥσπερ οὐ δυνατὸν καθὸ ἀλλοιοῖ καὶ αὔξεσθαι . ὑπὸ γὰρ αὔξοντος αὔξεταί τι καὶ ὑπὸ ἀλλοιοῦντος ἀλλοιοῦται . γοργῶς οὖν ἐπηπόρησε ταύτῃ τῇ ὑποθέσει · τίνες γὰρ ἔσονται ἀλλοιώσεις δύο καὶ ἑνὸς τοῦ κινουμέ - νου καὶ εἰς ἓν εἶδος φερομένου ; ἔτι γὰρ ἀτοπώτερον τὸ καὶ δύο οὔσας τὰς κινήσεις , ἃς ἀλλοιώσεις ἐκάλεσεν , εἰς ἓν εἶδος φέρεσθαι . ὅτι γὰρ εἰς ἓν εἶδος τελευτᾷ ἡ τοῦ κινοῦντος καὶ κινουμένου ἐνέργεια , δῆλον ἐκ τοῦ , ὅταν παύσηται τὸ κινοῦν καὶ κινούμενον , εἰς ἕν τι μεταβεβληκὸς φαίνεσθαι τὸ κινούμενον , ὥστε εἰς τοῦτο καὶ ἐκινεῖτο . ἀδύνατον οὖν καὶ τὸ δύο εἶναι ἐν τῷ κινουμένῳ καθ’ ἓν εἶδος γινομένης τῆς κινήσεως ἢ θερμὸν ἢ λευκὸν ἤ τι τοιοῦτον , καὶ τὸ δύο οὔσας ἐναντίας ἅμα τῷ αὐτῷ ὑπάρχειν , καὶ ἔτι τὸ δύο οὔσας ἐναντίας εἰς ἓν εἶδος τελευτᾶν · μιᾶς μὲν γὰρ ὑποτιθε - μένης τῷ ὑποκειμένῳ τῆς ἀμφοτέρων ἐνεργείας οὐδὲν κωλύει τὸ καὶ δύο εἶναι τῷ λόγῳ καὶ εἰς ἓν τελευτᾶν εἶδος , δυοῖν δὲ ὑποτιθεμένων ἀδύνατος καὶ ἡ ὑπόθεσις ἑνὸς ὄντος εἴδους · κἄν τῇ ὑποθέσει τις συγχωρήσῃ , τὸ ἑπόμενον ἀδύνατον τὸ εἰς ἓν εἶδος τελευτᾶν . ‘‘Δυνατὸν δέ , φησὶν Ἀλέξανδρος , καὶ ἄλλως ἀναγινώσκειν ὀξύνοντας , ἀλλὰ μὴ βαρύνοντας τὸ τινές · εἰ γὰρ δύο αἱ κινήσεις ἅμα , δύο τινὲς ἔσονται καὶ ἐναντίαι ἀλλοιώσεις τοῦ ἑνὸς καὶ εἰς ἓν εἶδος , ἅπερ ἀδύνατα . δυνατὸν δέ , φησί , καὶ ὑπερβιβάσαντας σαφεστέραν ποιῆσαι τὴν λέξιν οὕτως · εἶτα ἄτοπον τὸ δύο κινήσεις ἅμα κινεῖσθαι καὶ εἰς ἓν εἶδος , καὶ οὐ μόνον ἄτοπον ἀλλὰ καὶ ἀδύνατον τοῦτο , εἶτα ἐπὶ τούτοις τὸ τίνες γὰρ ἔσονται ἀλλοιώσεις τοῦ ἑνός · διὰ τοῦτο γὰρ ἀδύνατα , ὅτι οὐχ οἷόν τε λαβεῖν , τίνες ἔσονται ἀλλοιώσεις τοῦ ἑνός . καὶ ἄλλως δὲ | ἑκατέρῳ τῶν ἀτόπων ἴδιόν τι δηλωτικὸν ἐπήνεγκε , φησὶν Ἀλέξανδρος , τοῦ ἀτόπου . ἔστι δὲ τὰ ἄτοπα τό τε δύο κινήσεις ἅμα κινεῖσθαι καὶ τὸ τὰς δύο εἰς ἓν εἶδος . τῷ μὲν γὰρ εἶτα ἄτοπον τὸ δύο κινήσεις ἅμα κινεῖσθαι ἐπήγαγε τὸ τίνες γὰρ ἔσονται . διὰ γὰρ τοῦτο ἄτοπον διὰ τὸ ἄπορον εἶναι τίνες ἔσονται . τῷ δὲ καὶ δύο εἰς ἓν εἶδος ἐπήνεγκε τὸ ἀλλὰ ἀδύνατον · ἀδύνατον γὰρ τοῦτο . διὰ τί δὲ ἀδύνατον ; ἢ ὅτι πάσα μεταβολὴ ἐξ ἐναντίου εἰς ἐναντίον , ἓν δὲ ἑνὶ ἐναντίον . ἀδύνατον οὖν τὰς δύο κινήσεις δύο οὔσας μεταβολὰς καὶ ἐκ δυεῖν δηλονότι οὐ γὰρ ἂν ἐξ ἑνὸς δύο ἦσαν ) εἰς ἐναντίον τελευτᾶν . ἔτι δὲ μᾶλλον τὸ ἀδύνατον φανήσεται , ἐὰν ἐννοήσωμεν , ὅτι καὶ αἱ δύο κινήσεις τοὐ τε κινοῦντος καὶ τοὐ κινουμένου ἢ ποιοῦντος καὶ πάσχοντος ἅμα ἐν τῷ αὐτῷ ἔσονται καὶ ἀλλήλαις ἐναντίαι οὖσαι καὶ ἐκείνῳ μόνῳ εἰς ὃ ἡ μεταβολή . ἀδύνατον δὲ τὰ ἐναντία ἅμα περὶ τὸ αὐτὸ εἶναι.’’ μήποτε δὲ Ἀριστοτέλης ἀρκεῖν οἰόμένος πρὸς ἐσχάτην ἀτοπίαν τὸ δύο εἶναι τὰς κινήσεις ἑνὸς εἴδους τοῦ ἐναντίας εἶναι οὐκ ἐμνημόνευσε . διὸ δύο τὰ ἄτοπα ἐπήγαγε τό τε δύο ὅλως εἶναι ἑνὸς εἴδους καὶ τὸ δύο οὔσας διαφόρους εἰς ἓν φέρεσθαι , κἀν μὴ ὦσιν ἐναντίαι . ἐπιτείνει δὲ τὸ ἄτοπον ἡ ἐναντίωσις . ὁ μέντοι Ἀλέξανδρος ἐνδίδωσιν ἐνταῦθα καὶ δύο ἑνὶ ἐναντία εἶναι ἐπὶ τῆς ὑπερβολῆς . καὶ τῆς ἐλλείψεως μόνης . ταῦτα γὰρ δοκεῖ καὶ τῷ μεταξὺ καὶ ἀλλήλοις εἶναι ἐναντία . ἀλλ’ ἐπιστῆσαι ἄξιον , ὅτι τῷ μεταξὺ ὡς ἓν ἄμφω ἐστὶν ἐναντία · ὡς γὰρ ἀσύμμετρα συμμέτρῳ καὶ ὡς ἄνισα ἴσῳ · ὥστε οὐδὲ ὑπὸ τούτου σαλεύεται ὁ κανὼν ὁ λέγων ἓν ἑνὶ εἶναι ἐναντίον . εἰπὼν δὲ ὁ Ἀριστοτέλης τὰ συμβαίνοντα ἄτοπα τοῖς ἄμφω τὰς κινήσεις ἐν τῷ κινουμένῳ καὶ πά - σχόντι τιθεῖσι δέδωκεν ἐννοεῖν , ὅτι τὰ αὐτὰ ἀκολουθήσει καὶ τοῖς ἐν τῷ κινοῦντι καὶ ποιοῦντι τιθεῖσιν ἀμφοτέρας , καὶ ἔτι μᾶλλον , εἴπερ ἐν τῷ κι - νοῦντι ἡ κίνησις . διὸ καὶ παρῆκε τοῦτο τὸ τμῆμα τῆς διαιρέσεως ‘κινήσεται γὰρ τὸ κινούμενον μὴ κινούμενον’ . Ἀλλὰ μία ἔσται ἡ ἐνέργεια ἕως τοῦ καὶ τὸν ποιοῦντα πάσχειν . Τὸ πρῶτον διαιρετικὸν ἦν · ἢ ἕτεραι αἱ κινήσεις ἢ οὐχ ἕτεραι , ἀλλὰ μία δηλονότι , ὅπερ ἐνεδείξατο διὰ τοῦ “ εἰ μὲν ἕτεραι , ἐν τίνι’’ , ὡς ὀφεί - λοντος ἐπάγεσθαι καὶ τοῦ ‘εἰ δὲ μὴ ἕτεραι’ . ἀποδοὺς οὖν πρότερον ἑπό - μενα ἄτοπα τοῖς ἑτέρας λέγουσι μεταβέβηκε λοιπὸν ἐπὶ τοὺς μίαν ὑποτιθε - μένους . καὶ λέγει καὶ ταύτῃ τῇ δόξη τὰ δοκοῦντα ἕπεσθαι ἄτοπα , ἅπερ καὶ λύσει μετ’ ὀλίγον τὴν ἀπορίαν παραμυθούμενος τῷ διορισμῷ . τί οὖν τὸ ἑπόμενον ἄτοπον τοῖς μίαν λέγουσι κίνησιν τὴν ποίησιν καὶ τὴν πάθησιν καὶ τὴν δίδαξιν καὶ τὴν μάθησιν ; τὸ δύο , φησίν , ἑτέρων τῷ εἴδει τὴν αὐτὴν καὶ μίαν ἐνέργειαν εἶναι . καὶ ὅτι μὲν ἕτερα τῷ εἴδει τὸ κινοῦν καὶ κινούμενον , δῆλον , εἴπερ τὸ μὲν ποιοῦν ἐνεργείᾳ ἐστὶν ὅπερ ἐστί , τὸ δὲ πάσχον δυνάμει τοιοῦτον ὄν , ἐνεργείᾳ τὸ ἀντικείμενόν ἐστι τούτῳ , ὃ δύναται , ἐπείπερ αἱ μεταβολαὶ ἐξ ἐναντίων . ὥστε οὐ μόνον ἕτερα ἀλλὰ καὶ ἐναντία . ὡς οὖν ἄτοπον λευκοῦ καὶ μέλανος διαφερόντων τῷ εἴδει , καὶ τοῦ μὲν διακρίνοντος τὴν ὄψιν , τοῦ δὲ συγκρίνοντος , μίαν λέγειν τὴν ἐνέργειαν οὕτω ποιοῦντος καὶ πάσχοντος ἑτέρων ὄντων τῷ εἴδει , ἀτόπῳ δὲ ὄντι τῳ δύειν ἑτέρων τῳ ειοει μίαν εἶναι ἐνέργειαν , ἐπειδὴ χρὴ ἑκάστου εἴδους οἰκείαν εἶναι ἐνέργειαν , ἀτόπῳ δ’ οὖν ὄντι τούτῳ ἄλλο τι ἐναργέ - στερον ἄτοπον ἀκολουθεῖ . εἰ γὰρ ἡ δίδαξις καὶ ἡ μάθησις καὶ ἡ ποίησις καὶ ἡ πάθησις τὸ αὐτὸ καὶ ἕν ἐστιν , ἔσται καὶ τὸ διδάσκειν τῷ μανθάνειν τὸ αὐτό . τὸ δὲ ἐναργέστερον τῆς ἀτοπίας ὄψει , ἐὰν τὸν διδάσκοντα αὐτὸν μεταλάβῃς , ὥστε τὸν διδάσκοντα πάντα μανθάνειν ὅσα διδάσκει καὶ τὸν ποιοῦντα πάντα πάσχειν ὅσα ποιεῖ . τριῶν γὰρ τούτων ὄντων διδάξεως τοῦ διδάσκειν τοῦ διδάσκοντος , ἡ μὲν δίδαξις αὐτή ἐστιν ἡ ἐνέργεια , τὸ δὲ διδάσκειν τὴν διδάσκουσαν οὐσίαν κατὰ τὴν ἐνέρ - γειαν ἐνδείκνυται , τὸ <δὲ> διδάσκον τὴν οὐσίαν μετὰ τῆς ἐνεργείας . διὸ φαίνεται μὲν καὶ ἐπὶ τῆς διδάξεως τὸ ἄτοπον , ἔτι δὲ μᾶλλον ἐπὶ τοῦ διδάσκειν διὰ τὴν τῆς οὐσίας παρέμφασιν τῆς τὴν ἐναντίωσιν ἐχούσης , ἔτι δὲ τούτων ἐναργέστερον ἐπ’ αὐτῆς τῆς οὐσίας . ἀναιρεθέντος δὲ διὰ τῶν εἰρημένων λόγων καὶ τοῦ δύο ἁπλῶς εἶναι τὰς ἐνεργείας , καὶ τοῦ μίαν ἁπλῶς δειχθήσεται , ὅτι πῇ μὲν μία , πῇ δὲ δύο , μία μὲν τῷ ὑποκειμένῳ , δύο δὲ τῷ λόγῳ . Ἢ οὔτε τὴν ἄλλου ἐνέργειαν ἐν ἑτέρῳ εἶναι ἄτοπον ἕως τοῦ ἀλλὰ τοῦδε ἐν τῷδε . Ἐντεῦθεν ἄρχεται λύειν τὰς ἀπορίας οὐ πάσας , ἀλλ’ ὅσαι πρὸς τὴν ἀληθῆ δόξαν ἐνίστανται τὴν λέγουσαν μίαν μὲν εἶναι τῷ ὑποκειμένῳ τὴν κίνησιν , δύο δὲ κατὰ τὸν λόγον . διὸ τὰς μὲν πρὸς τὸ μίαν εἶναι τὴν κίνησιν ἀπορίας ἃς ὕστερον τέθεικε πάσας διαλύει , τὰς δὲ πρὸς τὸ δύο εἶναι τὰς κινήσεις οὐ πάσας , ἀλλ’ ὅσαι δύνανται καὶ πρὸς τὴν μίαν καὶ ἐν τῷ κινουμένῳ οὖσαν ὑπαντᾶν . καὶ τοῦτο εἰκότως · αὗται γὰρ αἱ ἀπορίαι ἥπτοντο μάλιστα τοῦ τῆς κινήσεως ὁρισμοῦ ἐντελέχειαν λέγοντος τοῦ κινη - τοῦ ᾗ κινητόν . πρώτην οὖν ἔνστασιν λύει τὴν λέγουσαν ‘εἰ ἄμφω αἱ ἐνέρ|γειαι ἐν τῷ κινουμένῳ καὶ πάσχοντι , ἡ ἑκάστου ἐνέργεια οὐκ ἐν ἑκάστῳ ὑπάρξει , ἀλλ’ ἐν ἑτέρῳ᾿ . λύει δὲ αὐτὴν ὡς δυναμένην καὶ πρὸς τὴν δόξαν τὴν λέγουσαν μίαν ἐν τῷ κινουμένῳ κατὰ τὸ ὑποκεί - μένον γίνεσθαι τὴν ἀμφοτέρων ἐνέργειαν . ἡ δὲ λύσις τὸ ἐπαχθὲν ὡς ἄτοπον τῇ ὑποθέσει δεικνύναι πειρᾶται μὴ ὂν ἄτοπον . οὐδὲ γὰρ ἄτοπον τὸ τὴν ἄλλου ἐνέργειαν ἐν ἑτέρῳ εἶναι , μᾶλλον δὲ ἀναγκαῖον ἐπὶ τοῦ κινοῦντος καὶ κινουμένου καὶ ὅλως τοῦ ποιοῦντος καὶ πάσχοντος . εἰ γάρ ἐστιν ὑπὸ τοῦ ποιοῦντος ἐν τῷ πάσχοντι ἡ δίδαξις , οὔτε ἐν τῷ διδάσκοντί ἐστιν οὔτε καθ’ ἑαυτὴν ἀποτετμημένη τοῦ μανθάνοντος οὗτε ἐν τῷ μαν - θάνοντι οὕτως , ὡς δύνασθαι καὶ ἄνευ τοῦ διδάσκοντος ἐν αὐτῷ ὑφίστασθαι , ἀλλὰ τοῦ κινοῦντος παρόντος καὶ ἐνεργοῦντος ἐγγίνεται τῷ κινουμένῳ . ὡς γὰρ ἡ διαπλαστικὴ τοῦ κηροῦ ἐνέργεια τοῦ πλάστου οὖσα ἐν τῷ κηρῷ ἐστιν αὐτὴ ἡ διάπλασις , καθ’ ἣν ὁ μὲν πλάττει τὸ δὲ πλάττεται , καὶ οὐκ ἔστι δύο λαβεῖν τὰς ἐνεργείας , οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ τῆς διδάξεως μιᾶς οὔσης αὐτῆς καὶ τῆς μαθήσεως τῷ ὑποκειμένῳ . μὴ πλανήσῃ δὲ ἡμᾶς ἡ ἀπὸ τῆς κινήσεως ἐγγινομένη διάθεσις οἷον τὸ σχῆμα τῷ κηρῷ ἢ τῇ ψυχῇ ἡ γνῶσις · οὐ γάρ ἐστι ταῦτα κινήσεις , ἀλλ’ ἀποτελέσματα τῶν κινήσεων . ἄλλο γάρ ἐστι τὸ πλάττεσθαι καὶ μανθάνειν ἤιοι διδάσκεσθαι καὶ ἄλλο τὸ πεπλάσθαι ἢ δεδιδάχθαι . καὶ τοῦτο μὲν ἀποτέλεσμά ἐστιν ἐν τῷ κινου - μένω καὶ χωρὶς τοῦ κινοῦντος ὑφεστηκὸς καὶ ἀναλογοῦν τῇ ἕξει καὶ τῷ λόγῳ τοῦ διδάσκοντος , ὃς καὶ αὐτὸς χωριστός ἐστι τοῦ διδασκομένου , ἡ μέντοι κατὰ τὸ διδάσκειν καὶ διδάσκεσθαι ἐνέργεια μία τῷ ὑποκειμένῳ ἐστί , κἂν τῷ λόγῳ διάφορος , ἡ μὲν ὡς ἀπὸ τοῦ ποιοῦντος , ἡ δὲ ὡς ἀπὸ τοῦ πάσχοντος λαμβανομένη . καὶ γὰρ μέση οὖσα ἀμφοῖν ἡ κίνησις ἐφάπτεται καὶ τοῦ ποιοῦντος καὶ τοῦ πάσχοντος οὐκ ἀποτετμημένη . ἐὰν δὲ τοῦδε μόνον ἢ ἐν τῷδε μόνον ὂν ληφθῇ , οὐκέτι διασώσει τὸ μέσον . καὶ διὰ τοῦτο ὅταν μὲν κατὰ ἀποτομὴν αὐτὴν ὁρῶμεν ἐν τῷ κινουμένῳ θεωροῦντες αὐτήν , ἐπειδὴ ἐν ἐκείνῳ ὑφέστηκεν , ἐντελέχειαν λέγομεν τοῦ κινητοῦ ᾗ κινητόν · ὅταν δὲ κατὰ συμπλοκὴν ἀπὸ τοῦ κινοῦντος ἀρξάμενοι , λέγομεν ἐνέργειαν τοῦ κινητικοῦ ἐν τῷ κινουμένῳ , ὡς ὁριεῖται ἐπὶ τέλει τοῦ περὶ κινήσεως λόγου . φερομένης δὲ καὶ τοιαύτης γραφῆς ἔστι μέντοι καὶ οὐκ ἀποτετμημένως , ἀλλὰ τοῦδε ἐν τῷδε , ὁ Ἀλέξανδρος “ οὐχ ἁπλῶς , φησί , καὶ ἀποτετμημένως ἔν τινι , ἀλλ’ ἐν ὡρισμένῳ τινὶ καὶ τούτῳ πρὸς ὃ λέγεται · λέγεται δὲ πρὸς τὸ μαθηματικόν ” . καὶ θαυμαστὸν ἔμοιγε δοκεῖ , πῶς τὸ οὐκ ἀποτετμημένως ἀντὶ τοῦ οὐκ ἀορίστως ἤκουσε , καί - τοι πρότερον καλῶς τὸ ἔν τινι μέντοι καὶ οὐκ ἀποτετμημένη ἐξηγή - σατο δηλοῦν , ὅτι οὐ κεχωρισμένη τοὐ μανθάνοντος οὔτε ὡς ἐν τῷ διδά - σκοντι μόνῳ οὖσα οὔτε ὡς καθ’ ἑαυτήν · καὶ ἐπὶ ταύτης γὰρ τῆς γραφῆς τὸ αὐτὸ ἄν σημαίνοι τὸ ἐπίρρημα . οὔτε μίν δυεῖν κωλύει οὐθὲν τὴν αὐτὴν εἶναι ἕως τοῦ ἀλλ’ ὡς ὑπάρχει τὸ δυνάμει πρὸς τὸ ἐνεργοῦν . Τοῖς μίαν λέγουσι τὴν ἀμφοῖν κίνησιν ὡς ἄτοπον ἐπήγετο τὸ δύο δια - φόρων τῷ εἴδει τοῦ τε ποιοῦντος καὶ τοῦ πάσχοντος μίαν εἶναι καὶ τὴν αὐτὴν ἐνέργειαν . λέγει οὖν μηδὲ τοῦτο ἄτοπον εἶναι ὡς δοκεῖ . μηδὲν γὰρ κωλύειν τὴν δίδαξιν καὶ τὴν μάθησιν καὶ ὅλως τὴν ποίησιν καὶ πά · θησὶν μίαν εἶναι ἐνέργειαν , μίαν δὲ τῷ ὑποκειμένῳ , εἰ καὶ τῷ λόγῳ διάφόρον . ὁ γὰρ δίδαξιν εἰπὼν οὐκ ἄλλο τι λέγει ἢ τὸ ἐκ τοῦ διδάσκειν καὶ μανθάνειν γινόμενον , ὧν ἀδύνατον θάτερον χωρὶς θατέρου εἶναί τε καὶ γί - νεσθαι , καὶ ὁ τὴν μάθησιν δὲ λέγων τὸ αὐτὸ πάλιν λέγει . ἓν οὖν κατὰ τὸ ὑποκείμενον , εἰ καὶ τῷ λόγῳ διάφορα , ὡς ἓν τὸ διάστημα τὸ μεταξὺ δυεῖν καὶ τεττάρων , οἱ δὲ λόγοι διάφοροι , ὁ μὲν τῶν τεττάρων πρὸς τὰ δύο διπλάσιος , ὁ δὲ τοῖν δυοῖν πρὸς τὰ τέτταρα ἥμισυς . αὐτὸς δὲ ἔτι ἐν · αργεστέρῳ παραδείγματι ἐχρήσατο εἰπὼν οὕτως εἶναι τῷ μὲν ὑποκειμένῳ ἕν , τῷ δὲ λόγῳ διάφορα , ὡς τὸ δυνάμει πρὸς τὸ ἐνεργοῦν . ἐνεργοῦν δὲ λέγει τὸ ἐνεργείᾳ τελέως ὄν . τοῦτο γὰρ ἤδη καὶ ἐνεργεῖ . εἰ γὰρ ὃ γέγονεν ἐνεργείᾳ τοῦτο ἦν δυνάμει καὶ οὐκ ἄλλο , καὶ ὃ δυνάμει ἦν τοῦτο γέγονεν ἐνεργείᾳ , ἕν ἐστιν ἄμφω καὶ τὸ αὐτὸ τῷ ὑποκειμένῳ , οἱ δὲ λόγοι διάφοροι . τὸ μὲν γὰρ δυνάμει τοῦτό ἐστιν , ὃ δύναται γενέσθαι τοῦτο ὃ λέγεται δυνάμει , τὸ δὲ ἐνεργείᾳ , ὃ ἤδη ἐστὶ τοῦτο ὃ λέγεται ἐνεργείᾳ . Οὔτε ἀνάγκη τὸν διδάσκοντα μανθάνειν ἕως τοῦ τὸ γὰρ τοῦδε ἐν τῷδε , καὶ τόδε ὑπὸ τοῦδε ἐνέργειαν εἶναι , ἕτερον τῷ λόγῳ . Δεύτερον ἄτοπον ἐπήγετο τοῖς μίαν λέγουσιν ἐνέργειαν τοῦ τε κινοῦντος καὶ τοῦ κινουμένου τὸ ἀ|κολουθεῖν τὴν δίδαξιν τῇ μαθήσει ταὐτὸν εἶναι , τούτου δὲ τεθέντος ἀκολουθεῖν τὸ διδάσκειν τῷ μανθάνειν τὸ αὐτὸ εἶναι , καὶ τούτῳ ἐναργὲς ἄτοπον ἕπεσθαι ἐδόκει τὸ τὸν διδάσκοντα κατ’ αὐτὸ τὸ διδάσκειν πάντα μανθάνειν ἃ διδάσκει καὶ τὸν μανθάνοντα κατ’ αὐτὸ τὸ μανθάνειν πάντα διδάσκειν ὅσα μανθάνει . τοιούτων οὖν ὄντων τῶν προσα - γομένων δείκνυσι πάσας τὰς ἀκολουθίας μηδὲν ἀναγκαῖον ἐχούσας ἀπὸ τῆς τελευταίας ἀρξάμενος τῆς λεγούσης εἰ τὸ ποιεῖν καὶ τὸ πάσχειν ταὐ - τόν ἐστιν ἤτοι τὸ διδάσκειν καὶ μανθάνειν , ἀνάγκη τὸν διδάσκοντα τῷ μανθάνοντι τὸν αὐτὸν ὄντα ἐν τῷ διδάσκειν μανθάνειν . λύει δὲ ταύ - την τὴν ἔνστασιν ἐκ τοῦ μὴ πᾶσιν , οἷς ἐστι ταὐτόν , τούτοις πάντα τὰ αὐτὰ ἀκολουθεῖν , ἀλλ’ ἐκείνοις μόνοις οἷς ὁ λόγος ὁ αὐτός ἐστι . καὶ πα - ρατίθεται παραδείγματα τῶν μὲν λόγον τὸν αὐτὸν ἐχόντων διαφόρων ὀνο - μάτων τὸ λώπιον καὶ ἱμάτιον τούτων γὰρ ὁ αὐτός ἐστιν ὁρισμός · διὸ πάντα αὐτοῖς τὰ αὐτὰ ἕπεται ) , τῶν δὲ τῷ ὑποκειμένῳ μὲν τῶν αὐτῶν ὄντων , μὴ μέντοι λόγον τὸν αὐτὸν ἐχόντων τὴν ὁδὸν τὴν Θήβηθεν Ἀθή - ναζε καὶ Ἀθήνηθεν Θήβαζε . τοιαύτη δὲ καὶ ἡ ἀνάβασις καὶ κατάβασις . ἐπὶ γὰρ τούτων μιᾶς οὔσης τῆς διαστάσεως καὶ θέσεως τῆς αὐτῆς οὔσης ἄλλα τὰ ἁ ὧν ἐστι καὶ ἄλλα τὰ εἰς ἅ · ὥστε καὶ τὸ ὅλον εἶδος ἄλλο · διὸ οὐδὲ τὰ αὐτὰ ἀκολουθεῖ . ἄλλη γὰρ τῷ ἀναβαίνοντι καὶ ἄλλη τῷ καταβαίνοντι διάθεσις . καὶ ἄλλα μὲν τὰ πρῶτα , ἄλλα δὲ τὰ δεύτερα ὑπαντᾷ τῷ Θήβηθεν Ἀθήναζε ἰόντι καὶ Ἀθήνηθεν Θήβαζε · διὸ ὁ εἰς Ἀθήνας ἀπιὼν οὐκ ἄπεισιν εἰς Θήβας . οὐδὲ ἕπεται τὸ αὐτὸ τοῖς κατὰ μόνον τὸ ὑποκείμενον τοῖς αὐτοῖς , ἀλλὰ μόνοις τοῖς κατὰ λόγον τοῖς αὐτοῖς καὶ οἷς τὸ εἶναι καὶ ὁ ὁρισμὸς ὁ αὐτός . οὕτως οὖν κἄν τὸ διδάσκειν καὶ μανθάνειν ταὐτὸν ᾖ τῷ ὑποκειμένῳ μόνον , ἀλλὰ μὴ καὶ τῷ λόγῳ , οὐκ ἔστιν ἀνάγκη τὸν διδάσκοντα αὐτῷ τῷ διδάσκειν μανθάνειν ὅσα διδάσκει . τότε γὰρ ἂν εἵπετο τοῦτο , εἰ τοῦ διδάσκειν καὶ μανθάνειν τῶν αὐτῶν ὄντων κατὰ τὸν λόγον ὁ διδάσκων καὶ ὁ μανθάνων οἱ αὐτοὶ ἄν ἦσαν κατὰ τὸν λόγον . ἀνάγκη γὰρ ἦν τότε τὸν διδάσκοντα εἶναι μανθάνοντα ἑνὸς ὄντος τοῦ λόγου τοῦ κατὰ τὸ διδάσκειν καὶ μανθάνειν . Εἶτα ἐφεξῆς τὴν πρὸ ταύτης ῥηθεῖσαν ἐν τῇ ἀπορίᾳ ἀκολουθίαν διε - λέγχει ὡς οὐκ οὖσαν ἀναγκαίαν . ἦν δὲ ἡ λέγουσα εἰ ἡ δίδαξις τῇ μαθήσει ταὐτὸν καὶ τὸ διδάσκειν τῷ μανθάνειν ταὐτόν . ὅτι οὖν οὐκ ἀνάγκη τοῦτο οὕτως ἔχειν , δείκνυσι πάλιν διὰ τοῦ αὐτοῦ πὼς παραδείγματος , τῇ μὲν διδάξει καὶ μαθήσει ἀνάλογον λαβὼν τὴν διάστασιν ἤτοι τῶν τόπων ἢ τῶν ἀριθμῶν , τῷ δὲ διδάσκειν καὶ μανθάνειν τὸ διίστα - σθαι ἔνθεν ἐκεῖ καὶ ἐκεῖθεν ὧδε · ὡς γὰρ δίδαξις καὶ μάθησις , οὕτω διά - στάσις , καὶ ὡς τὸ διδάσκειν καὶ μανθάνειν , οὕτω τὸ διίστασθαι ἢ Ἀθήνηθεν εἰς Θήβας ἢ Θήβηθεν εἰς Ἀθήνας ἢ ἀπὸ τεττάρων εἰς δύο ἢ ἀπὸ δύο εἰς τέτταρα . ὡς οὖν ἐπὶ τούτων μία μὲν τῷ ὑποκειμένῳ ἡ διάστασις , οἱ δὲ λόγοι διάφοροι , καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀνάγκη τὸ διίστασθαι τὸ αὐτὸ εἶναι , οὕτως καὶ ἐπὶ τῆς διδάξεως καὶ μαθήσεως , ἐπειδὴ τῷ ὑποκειμένῳ ἓν αὕτη καὶ οὐ τῷ λόγῳ , διὰ τοῦτο καὶ τὸ διδάσκειν καὶ μανθάνειν τῷ ὑποκειμένῳ τὰ αὐτά ἐστιν , ἀλλ’ οὐχὶ τῷ λόγῳ . “ δύναται δέ , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , τὸ οὐ μὴν ἀλλ’ οὐδὲ εἰ ἡ δίδαξις τῇ μαθήσει ταὐτόν καὶ τὰ ἑξῆς ὡς ἐκ περιουσίας εἰρῆσθαι , ὡς εἰ ἔλεγε , καὶ εἰ δοθείη ἡ δίδαξις τῇ μα - θήσει ταὐτὸν εἶναι , οὐκ ἀνάγκη καὶ τὸ μανθάνειν τῷ διδάσκειν ταὐτόν · οὐδὲ γὰρ ἐπεὶ ἡ διάστασις μία τῶν διεστηκότων , ἤδη καὶ τὸ διίστασθαι ἐνθένδε ἐκεῖσε ἢ ἐκεῖθεν ἐνθάδε ἓν καὶ ταὐτόν ἐστιν . ” Εἶτα ἐπὶ τὸ πρῶτον ἀκόλουθον ἀναδραμών , ἀφ’ οὗ πάντα ἤρτητο , διελέγχει καὶ τοῦτο . ἦν δὲ ἐκεῖνο ‘εἰ μία ἡ ἀμφοῖν ἐνέργεια , ἡ δίδαξις τῇ μαθήσει ταὐτόν . λέγει οὖν ὅτι ὅλως οὐδὲ ἡ ἀρχὴ τῶν ἀκολουθιῶν ἀναγκαίως ἔχει . οὐ γὰρ εἰ ἡ κίνησις μία , ἤδη καὶ τὰ ὑπάρχοντα τῇ κινή - σει τὴν δίδαξιν καὶ τὴν μάθησιν ἤτοι τὴν ποίησιν καὶ τὴν πάθησιν ἀνάγκη τὰ αὐτὰ εἶναι κυρίως , διότι ἑτέρα τῷ λόγῳ ἐστὶν ἥ τε ἀπὸ τοῦ ποιοῦντος πρὸς τὸ γινόμενον σχέσις καὶ ἡ ἀπὸ τοῦ γινομένου πρὸς τὸ ποιοῦν . ἀλλὰ πῶς ἡ κίνησις μία καὶ κυρίως μία , εἴπερ εἴρηται πολλάκις ὅτι τῷ ὑποκει - μένω μία ἐστίν , ἀλλ’ οὐ τῷ λόγῳ ; ἡ μία ἡ κίνησις οὐ τῷ ὑποκειμένῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ λόγῳ , ἐν τῷ κινουμένῳ οὖσα ὑπὸ τοῦ κινοῦντος . διὸ καὶ εἷς ὁ λόγος ἐντελέχεια τοῦ κινητοῦ ᾗ κινητόν , καὶ οὐδὲ μεμέρισται ἐπ’ αὐτῆς τὸ ὑπὸ τοῦδε καὶ τὸ ἐν τῷδε , ἀλλ’ ἄμφω συμπληροῖ τὴν κίνη - σιν . ἡ μέντοι ποίησις καὶ ἡ πάθησις μερίζονται , ἡ μὲν περὶ τὴν ἀπὸ τοῦ ποιοῦντος σχέσιν , ἡ δὲ περὶ τὴν ἀπὸ τοῦ γινομένου . ὁ μέντοι Ἀλέξανδρος κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον τοῖς πρότερον ἐξηγεῖται καὶ τοῦτο . “ οὐ γὰρ εἰ μία , φησίν , ἡ ἀμφοῖν ἐνέργεια κατὰ τὸ ὑποκείμενον , ἕπεται ἤδη τὴν δίδαξιν τῇ μαθήσει ταὐτὸν εἶναι , ἀλλὰ τὸ μὲν ὑποκείμενον ἀμφοτέροις τῇ τε δι - δάξει καὶ τῇ μαθήσει ταὐτόν ἐστιν ἓν γάρ τι ὑπ’ ἀμφοῖν γίνεται τὸ μαν - θάνειν ) , οὐ μὴν ἡ δίδαξις ταὐτὸν τῇ μαθήσει ” · καὶ ἔοικε τὸ γὰρ τοῦδε ἐν τῷδε καὶ τόδε ὑπὸ τοῦδε ἐπὶ τῆς κινήσεως ἀκούειν · ἐγὼ μέντοι ἐπὶ τῆς ποιήσεως καὶ τῆς παθήσεως εἰρῆσθαι νομίζω καὶ τοῦτο καὶ τὸ ἕτερον τῷ λόγῳ . πῶς δὲ καὶ μίαν τῷ ὑποκειμένῳ λέγει εἶναι τὴν δί - δαξιν καὶ τὴν μάθησιν ; διότι ἓν ὑπ’ ἀμφοῖν γίνεται τὸ μανθάνειν . γί - νεται γὰρ καὶ τὸ διδάσκειν . καὶ ὅλως οὐχ ὅσα ἑνός ἐστιν αἴτια ἕν ἐστι τῷ ὑποκειμένῳ , ἐπεὶ οὕτως καὶ πατὴρ καὶ μήτηρ , ἀλλ’ ἕν ἐστι ταῦτα τῷ ὑποκειμένῳ , ὅτι μία ἡ διάστασις καὶ ἀπὸ τοῦ ποιοῦντος ἐν τῷ πάσχοντι τὸ αὐτό . | Τί μὲν οὖν ἐστι κίνησις ἕως τοῦ τὸν αὐτὸν δὲ λεχθήσεται τρόπον καὶ περὶ τῶν ἄλλων κινήσεων ἑκάστης . Συμπεραινόμενος ἤδη τοὺς περὶ τῆς κινήσεως λόγους ὑπομιμνῄσκει τῆς ἀποδοθείσης ὑπογραφῆς , καθ’ ἣν ποτὲ μὲν ἐλέγετο ἐντελέχεια τοῦ δυ - νατοῦ ᾗ δυνατόν , ποτὲ δὲ ἐντελέχεια τοῦ κινητοῦ ᾗ κινητόν . καί φησιν οὐ μόνον τῇ καθόλου κινήσει ταύτην ἐφαρμόττειν τὴν ἀπόδοσιν , ἀλλὰ καὶ ταῖς κατὰ μέρος . οὐ γὰρ ἄδηλόν φησιν , ὡς τούτῳ τῷ ὁρισμῷ καὶ τῶν εἰδῶν αὐτῆς ἕκαστον ὁρισθήσεται . εἴδη δὲ λέγει οὐχ ὡς ἀπὸ τοῦ γένους τῆς κινήσεως διαιρεθήσης οὐ γὰρ γένος ἡ κίνησις ) , ἀλλ’ ὡς διαφόρους ἰδιότητας . ἐφ’ ἑνὸς δὲ καὶ τῶν κατὰ μέρος εἰδῶν τῆς ἀλλοιώσεως ὑποδείξας ὅπως χρὴ τὸν καθόλου λόγον ἐφαρμόττειν τοῖς κατὰ μέρος εἴδεσιν ἄλλον τρίτον ὁρισμὸν τῆς κινήσεως προστίθησιν , ὃν καὶ γνωριμώτερόν φησιν ὡς συμπλέκοντα τῷ παθητικῷ τὸ ποιητικόν · κίνησις γάρ ἐστι , φησίν , ἐντελέχεια τοῦ δυνάμει ποιητικοῦ καὶ παθητικοῦ ᾗ τοιοῦτον . ἐπειδὴ γὰρ δέδεικται ἐκ τῆς ἀμφοῖν ἐνεργείας τοῦ τε κινοῦντος καὶ κινουμένου ἀποτελουμένη ἡ κίνησις , εὐλόγως ἐν τῷ λόγῳ αὐτῆς καὶ τὴν τοῦ κινητικοῦ ἐνέργειαν , οὐ μόνον τοῦ κινητοῦ παραλαμβάνει . ἀλλὰ πῶς τὴν τοῦ δυνάμει ποιητικοῦ ἐνέργειαν εἶπε ; τὸ γὰρ δυνάμει ποιητικὸν καὶ κινητικὸν οὔπω ἐνεργείᾳ ἐστὶ κινητικόν , τὸ δὲ κινοῦν ἐνεργείᾳ ἐστί . καὶ ὅλως τὸ δυνάμει καθὸ δυνάμει ἐνεργοῦν κινεῖται μᾶλλον ἀλλ’ οὐχὶ κινεῖ , εἴπερ καλῶς ὁ τῆς κινήσεως ὁρισμὸς ἀποδέδοται . μήποτε οὖν τοῦ δυνάμει ποιητικοῦ εἶπε τὸν διορισμὸν ἐνδεικνύμενος τῆς ἀπὸ τῶν ἀκινή - των αἰτίων ἐνδιδομένης κινήσεως πρός τε τὴν φυσικὴν καὶ τὴν τεχνικὴν κίνησιν . πάντα μὲν γὰρ τὰ κινοῦντα καθὸ ἐνεργείᾳ ἐστὶ κινεῖ ἀκίνητα ὄντα κατὰ τοῦτο . ἀλλὰ τὸ μὲν ἀκίνητον ἰδίως καλούμενον αἴτιον κατὰ πάντα ἐστὶν ἀκίνητον , ἅτε κατὰ πάντα ἐνεργείᾳ ὃν καὶ αἰωνίως ὑφεστώς . τὰ δὲ φυσικῶς καὶ τεχνικῶς κινοῦντα κινεῖ μὲν καθὸ ἐνεργείᾳ ἐστὶ κατὰ τὴν ἕξιν τέλεια ὄντα κατ’ ἐκείνην . ἀνάγκη γὰρ τὸ κινοῦν εἶδός τι ὂν ἤδη τοῦτο ἐνδιδόναι τῷ κινουμένῳ . κινεῖται δὲ καὶ αὐτά , καθόσον ἡ πρότερον ἠρεμοῦσα ἕξις εἰς τὴν τοῦ κινεῖν ἐνέργειαν διεγείρεται κατὰ τὸ ὡς πρὸς ἐνέργειαν δυνάμει , ὅπερ πάντα ἔχει τὰ μὴ ἅμα ὅλην ἀποδιδόντα τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν · ὅπερ τοῖς αἰωνίως ἐνεργοῦσι πρόσεστι μόνοις . διὸ παρ’ ὅλον τὸν τοῦ κινεῖν χρόνον ἄμφω ἐστὶν ἐν αὐτοῖς τό τε δυνάμει καὶ τὸ ἐνεργείᾳ , καὶ κατὰ μὲν τὴν ἐξ ἀτελοῦς προκοπὴν κινοῦνται , κατὰ δὲ τὸ τέ - λειον καὶ τῆς ἕξεως καὶ τῆς ἐνεργείας κινοῦσιν . ἡ δὲ φύσις καὶ προδια - τιθεμένη διατίθησι τὸ ὑποκείμενον ἔνδοθεν καθ’ ἕκαστον κινήσεως εἶδος , ὡς καὶ ὁ Ἀνδρόνικος ἔλεγε . κἄν γὰρ θερμαίνηται ὑπὸ πυρὸς τὸ ὕδωρ , ἀλλ’ ἡ ἐν τῷ ὕδατι φύσις πρώτη θερμὴ γενομένη , οὕτως θερμαίνει ἢ συνθερ - μαίνει τὸ ὑποκείμενον . δυνάμει οὖν κινητικὸν εἶπεν , ὡς δυνάμει κινητὸν ἔλεγε πρότερον τὸ μένοντος τοῦ δυνάμει κινούμενον , οὕτως οὖν τὸ μένοντος τοὐ δυνάμει κινοῦν . καὶ δῆλον ὅτι κατὰ τοῦτον τὸν λόγον τὰ οὕτως κινοῦντα ἀληθὲς εἰπεῖν καὶ ὅτι καθὸ κινεῖ οὐ κινεῖται · κινεῖ γὰρ καθὸ τέλεια · καθὸ δὲ τέλεια μένει καὶ οὐ κινεῖται . καὶ αὖ πάλιν καθὸ κινεῖ κινεῖται . κατὰ γὰρ τὸ αὐτὸ εἶδος ἡ μὲν φύσις αὐξομένη αὔξει , ἡ δὲ τέχνη ἀπὸ τῆς ἕξεως ἠρεμούσης πρόεισιν εἰς τὸ ἐνεργεῖν . Ἀποδοὺς δὲ καὶ τὸν τρίτον ὅρον ἀξιοῖ καὶ ἀπὸ τούτου τὰς κατὰ μέ - ρος κινήσεις ὑπογράφειν , ἃς καθ’ ἕκαστον οὐ κυρίως ἐκάλεσεν . οὐ γὰρ περὶ τῇς μιᾶς κατ’ ἀριθμὸν λέγει , ἀλλὰ περὶ τῶν κατ’ εἶδος διαφερουσῶν . ὁ μέντοι Ἀλέξανδρος τὴν γνωριμωτέραν ἀπόδοσιν μετάληψιν οἴεται τοῦ τῆς ἀλλοιώσεως λόγου ἀπιθάνους οἶμαι λέγων ἀπολογισμούς . φαίνεται δὲ καὶ ὡς τρίτον ὅρον τῆς κινήσεως ἀποδεχόμενος , κἄν ὡς ἀπὸ παραγραφῆς ἡ λέξις προστεθεῖσα συγκεχύσθαι ἐν τῷ βιβλίῳ δοκῇ . τὴν δὲ οἰκοδόμησιν καὶ τὴν ἰάτρευσιν ὡς ἀλλοιώσεις παραγαγὼν ἐπήγαγεν ὅτι τὸν αὐτὸν λε - χθήσεται τρόπον καὶ περὶ τῶν ἄλλων κινήσεων . καλῶς γὰρ ὁ Ἀλέξανδρος ἐπισημαίνεται , ὅτι πᾶσαι σχεδὸν αἱ τεχνικαὶ κινήσεις κατ’ ἀλλοίωσίν εἰσι μάλιστα . τοιούτων ὄντων τῶν καθόλου περὶ κινήσεως ἐνταῦθα τῷ Ἀριστοτέλει ῥηθέντων ἐξ αὐτῶν οἶμαι δῆλον ἔσται τοῖς ἐπισκε - πτομένοις , ὅτι οὐ περὶ τὸ αὐτὸ τῆς κ·ινήσεως σημαινόμενον διηνέχθη πρὸς τὸν ἑαυτοῦ καθηγεμόνα , ἀλλ’ ὁ μὲν τὴν κίνησιν ἐν φυσικῇ μεταβολῇ θεωρεῖ οὐκ ἀξιῶν κινεῖσθαι τὰ ὡσαύτως ἔχοντα , ὁ δὲ καὶ ἐπὶ τὴν ἀπὸ τοῦ εἶναι εἰς ἐνέργειαν ἔκστασιν τιθεὶς τὴν κίνησιν οὐ παραιτεῖται καὶ τῷ νῷ προσάπτειν αὐτήν , οἰκείως ἑκάτερος τῇ ἑαυτοῦ φιλοσοφίᾳ . καὶ γὰρ ὁ μὲν Ἀριστοτέλης ἀεὶ τὰ προφανῆ καὶ ἐναργῆ λαμβάνει , ὁ δὲ Πλάτων’ καὶ τὰ ὁπωσοῦν τοιαῦτα . | Ἐπεὶ δὲ ἔστιν ἡ περὶ φύσεως ἐπιστήμη ἕως τοῦ καὶ εἰ ἔστι , τί ἐστι . Περὶ τῶν κοινῶς πᾶσι τοῖς φυσικοῖς πράγμασι παρακολουθούντων οὔ - σης τῆς πραγματείας , ἐπειδὴ τὰ φυσικὰ σώματά ἐστι καὶ μεγέθη κινού - μενα ἐν χρόνῳ , ἀνάγκη δέ ἐστι καὶ τὸ σῶμα καὶ τὴν κίνησιν καὶ τὸν χρόνον μεγέθη ὄντα ἡ πεπερασμένα ἡ ἄπειρα εἶναι , ἔστι δὲ καὶ συνεχῆ τὰ εἰρημένα , ἐν δὲ τῷ συνεχεῖ τὸ ἄπειρόν ἐστι , διότι συνεχές ἐστι τὸ ἐπ’ ἄπειρον διαιρετόν , εἰκότως ὁ περὶ τὴν φύσιν πραγματευόμενος καὶ περὶ ἀπείρου τι διαλέξεται . καὶ ὅτι μὲν περὶ σώματά ἐστιν ἡ φυσικὴ πραγμα - τεία , δῆλον ἐκ τοῦ τὰ φύσει πάντα συνεστῶτα σώματα εἶναι · ὅτι δὲ καὶ περὶ κίνησιν , δῆλον ἐκ τοῦ τὰ φυσικὰ σώματα ταῦτα εἶναι τὰ ἔχοντα ἐν ἑαυτοῖς ἀρχὴν κινήσεως . δηλοῖ γὰρ καὶ αὐτὸς ἐν ἀρχῇ τῆς Περὶ οὐρανοῦ γράφων ἰὴ περὶ φύσεως ἐπιστήμη σχεδὸν ἡ πλείστη φαίνεται περί τε σώ - ματα καὶ μεγέθη καὶ τὰ τούτων οὖσα πάθη καὶ τὰς κινήσεις ” . ὅτι δὲ καὶ περὶ χρόνον , δῆλον ἐκ τοῦ πᾶσαν κίνησιν ἐν χρόνῳ εἶναι καὶ μέτρον εἶναι κινήσεως τὸν χρόνον , ὡς δειχθήσεται . εἰπὼν δὲ ὧν ἕκαστον ἀνάγ - καῖον ἢ ἄπειρον ἢ πεπερασμένον εἶναι , εἰκότως ἐπέστησεν , ὅτι οὐκ ἀντιφατική τίς ἐστιν αὕτη τῶν ὄντων ἢ τῶν φυσικῶν πάντων διαίρεσις , διαιρεῖ ἐπὶ πάντων τὸ ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος ] , ἀλλ’ ὡς ἕξεως καὶ στερήσεως ἐστι τοῦ πέρατος πρὸς τὴν ἀπειρίαν ἀντίθεσις , ἥτις οὐκ ἐπὶ πάντων διαιρεῖ τὸ ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος , ἀλλ’ ἐπὶ τῶν πεφυκότων δέχε - σθαι αὐτὴν καὶ ὅτε πέφυκεν . ὅτι δὲ οὐκ ἐπὶ πάντων , ἐκ δυοῖν πιστοῦται καὶ τοὐ πάθους καὶ τῆς στιγμῆς . οὔτε γὰρ αἱ παθητικαὶ κληθεῖσαι ὑπ’ αὐτοῦ ἐν Κατηγορίαις ποιότητες οἷον λευκότης μελανία θερμότης ψῦξις καὶ τὰ τοιαῦτα καθ’ αὑτὰ ἢ ἄπειρα ἢ πεπερασμένα ἐστίν δῆλον δὲ ἐκ τοὐ τὸ μὲν ἄπειρον καὶ τὸ πεπερασμένον κατὰ ποσῶν λέγεσθαι , ταῦτα δὲ μὴ εἶναι ποσά ) · ἀλλ’ οὐδὲ ἡ στιγμὴ τῷ πεπερασμένῳ ἢ ἀπείρῳ ὑποβέ - βληται , διότι ἄπειρον μὲν οὐκ ἔστιν ὅτι ἀδιαίρετον , πεπερασμένον δὲ οὐκ ἔστιν , ὅτι πέρας ἐστὶν αὐτὸ τῆς γραμμῆς . τάχα δὲ καὶ ἡ μονὰς τοιαύτη · καὶ γὰρ αὕτη ἀδιαίρετος καὶ ἀρχὴ ἀριθμοῦ . τὸ δὲ ἴσως προσέθηκε τῷ μηδὲν τούτων ἀναγκαίως ἐν θατέρῳ εἶναι ἢ τῇ ἀπειρίᾳ ἢ τῷ πέρατι , διότι τὰ πάθη οἷον τὸ λευκὸν ἢ τὸ θερμὸν κἄν αὐτὰ καθ’ αὑτὰ οὔτε ἄπειρα οὔτε πεπερασμένα ᾖ οὐδὲ γὰρ ποσὰ ταῦτα καθ’ αὑτά ἐστι , κατὰ ποσῶν δὲ τὸ ἄπειρον λέγεται καὶ τὸ πεπερασμένον ) , κατὰ συμβεβηκὸς μέντοι καὶ αὐτὰ γίνεται ποσά , καθόσον ποσὰ τὰ ὑποκείμενα αὐτοῖς ἐστιν . ὁ δὲ φυ - σικὸς καὶ περὶ τὰ πάθη ἔχει , καθόσον πάθη τῶν σωμάτων ἐστί . διὸ τῆς Περὶ οὐρανοῦ ἀρχόμενος “ ἡ περὶ φύσεως ἐπιστήμη , φησί , σχεδὸν περί τε μεγέθη καὶ τὰ τούτων πάθη τυγχάνει καὶ τὰς κινήσεις ” . ὥστε καὶ κατὰ τὰ πάθη ἐπισκέψεται ὁ φυσικὸς τὸ πεπερασμένον καὶ τὸ ἄπειρον , κἀν κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχῃ ταῦτα τοῖς πάθεσι . δεῖ οὖν τὸν περὶ φύ - σεως πραγματευόμενον περὶ ἀπείρου θεωρῆσαι , πρῶτον μὲν εἰ ἔστιν ἄπειρον ἢ οὐκ ἔστι , καὶ εἰ ἔστι , τί ἐστιν . αὕτη γὰρ ἡ τῶν προβλημάτων τάξις , ὡς ἐν τοῖς Ἀναλυτικοῖς ἐδιδάχθημεν . Σημεῖον δὲ ὅτι ταύτης τῆς ἐπιστήμης οἰκεία ἡ θεωρία ἡ περὶ αὐτοῦ ἕως τοῦ καὶ ἐν ἐκείναις εἶναι . Ὅτι οἰκεία τῇ περὶ φύσεως ἐπιστήμῃ ἡ τοῦ ἀπείρου θεωρία μετὰ τὴν ἀπὸ τῶν πραγμάτων πίστιν καὶ ἀπὸ τῆς τῶν κλεινοτέρων φυσιολόγων δόξης βεβαιοῦται , ὥσπερ εἴωθε , δεικνὺς ὅτι οὐχ οἱ τυχόντες , ἀλλ’ οἱ ἀξιολόγως ἁψάμενοι φυσιολογίας , καὶ οὗτοι οὐ παρέργως ἐζήτησαν περὶ τοῦ ἀπεί - ρου , ἀλλὰ πάντες ὡς ἀρχήν τινα τῶν ὄντων τιθέασι τὸ ἄπειρον , ὥστε τοῖς περὶ φυσικῶν ἀρχῶν πραγματευομένοις ἀναγκαῖον καὶ περὶ ἀπεί - ρου διαλεχθῆναι . ἐφεξῆς δὲ καὶ τὰς διαφοράς , ἃς ἔσχον οἱ πρότεροι περὶ τὰς τοῦ ἀπείρου δόξας , ἐκτίθεται , καὶ τὴν κοινότητα . καὶ λέγει πρώτην διαφοράν , καθ’ ἣν οἱ μὲν οὐσίαν τινὰ καθ’ αὑτὴν τὸ ἄπειρον ὑπέθεντο καὶ οὐ συμβεβηκὸς ἑτέρῳ , ὥσπερ οἱ Πυθαγόρειοι καὶ ὁ Πλάτων’ κοινωνοῦντες ἀλλήλοις κατὰ τοῦτο . συμβεβηκὸς δέ τινι τὸ ἄπειρον ἐποίουν οἱ πλεῖστοι τῶν φυσικῶν , οἱ μὲν ἀέρα ἄπειρον ὑποτιθέντες ὡς Ἀναξιμένης καὶ Διογενὴς , οἱ δὲ ὕδωρ ὡς Θαλῆς , οἱ δὲ τὸ μεταξὺ ὡς Ἀναξίμανδρος · καὶ οὗτοι μὲν καὶ οἱ τοιοῦτοι μεγέθει τὸ ἄπειρον λέγοντες . οἱ δὲ περὶ Ἀναξαγόραν καὶ Δημόκριτον τῷ πλήθει τῶν ἀρχῶν τὸ ἄπειρον συμ|βεβηκεναὶ φασίν , ὁ μὲν τῶν ὁμοιομερειῶν , ὁ δὲ τῶν ἀτόμων . πλὴν ὅτι καὶ μεγέθει τὸ ἄπειρον οὗτοι λέγειν ἀναγκάζονται . διαφέρουσι δέ , φησίν , ὅ τε Πλάτων’ καὶ οἱ Πυθαγόρειοι , καθόσον οἱ μὲν Πυθαγόρειοι ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ἐτίθεντο τὸ ἄπειρον καὶ οὐ χωριστόν ( καὶ γὰρ ἐν τοῖς ἀριθμοῖς τὸ ἄπει - ρον εἶναι λέγουσι ) , τὸν δὲ ἀριθμὸν καὶ ὅλως τὰ μαθηματικὰ νοεῖσθαι μὲν καθ’ ἑαυτά φασι , μὴ ὑφεστάναι δὲ καθ’ ἑαυτά , ἀλλ’ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς εἶναι καὶ ἴσως ἐκεῖνον τὸν ἀριθμόν , ἐν ᾧ τὸ ἄπειρον ἢ τὸ ἐπ’ ἄπειρον θεωροῦσιν , ἐν τοῖς αἰσθητοῖς εἶναί φασιν . οὐ γὰρ δὴ καὶ ἐκεῖνον , ὃν ὑμνοῦντες λέγουσι κέκλυθι κύδιμ’ ἀριθμέ , πάτερ μακάρων , πάτερ ἀνδρῶν , οὐδὲ ὅνπερ Ἵππασος ἀφωρίσατο παράδειγμα πρῶτον ὑπάρχειν τῆς κοσμο - ποιίας . εἶναι δέ , φησίν , ἐτίθεντο καὶ ἔξωθεν τοῦ οὐρανοῦ τὸ ἄπειρον , δη - λονότι οὐκ αἰσθητόν , εἴπερ αὐτὸς ὁ Τίμαιος λέγει μηδὲν σῶμα ἔξωθεν ὑπολειφθῆναι τοὐ κόσμου . ἐοίκασιν οὖν διττὸν λέγειν καὶ τὸν ἀριθμὸν καὶ τὸ ἐν τῷ ἀριθμῷ ἄπειρον , ὅπερ ἔλεγον εἶναι τὸ ἄρτιον , τὸ μὲν αἰσθητὸν τὸ δὲ νοητόν , ὅπερ ἔξωθεν τοὐ οὐρανοῦ ἔλεγον . Ὁ μέντοι Πλάτων’ ἔξωθεν τοὐ οὐρανοῦ οὐδὲν τίθεται σῶμα λέγων ἐν Τιμαίῳ σαφῶς περὶ τοῦ κόσμου , ὃν ἔξωθεν περιέχει ὁ οὐρανός “ ἐκ γὰρ πυ - ρὸς παντὸς ὕδατός τε καὶ ἀέρος καὶ γῆς ξυνέστησεν αὐτὸν ὁ συνιστὰς μέρος οὐδὲν οὐδενὸς οὐδὲ δύναμιν ἔξωθεν ὑπολιπών ” . ἀλλ’ οὐδὲ τὰς ἰδέας ἔξω τοῦ οὐρανοῦ φησιν εἶναι διὰ τὸ μηδέ που εἶναι αὐτὰς μηδὲ ὅλως ἐν τόπῳ , τὸ μέντοι ἄπειρον καὶ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς εἶναί φησι καὶ ἐν τῖς ἰδέαις . ἀρχὰς γὰρ καὶ τῶν αἰσθητῶν τὸ ἓν καὶ τὴν ἀόριστόν φασι δυάδα λέγειν τὸν Πλάτωνα , τὴν δὲ ἀόριστον δυάδα καὶ ἐν τοῖς νοητοῖς τιθεὶς ἄπειρον εἶναι ἔλεγε , καὶ τὸ μέγα δὲ καὶ τὸ μικρὸν ἀρχὰς τιθεὶς ἄπειρον εἶναι ἔλεγεν ἐν τοῖς Περὶ τἀγαθοῦ λόγοις , οἷς Ἀριστοτέλης καὶ Ἡρακλείδης καὶ ‘Eστιαῖος καὶ ἄλλοι τοῦ Πλάτωνος ἑταῖροι παραγενόμενοι ἀνεγράψαντο τὰ ῥηθέντα αἰνιγματωδῶς , ὡς ἐρρήθη , Πορφύριος δὲ διαρθροῦν αὐτὰ ἐπαγγελλόμενος τάδε περὶ αὐτῶν γέγραφεν ἐν τῷ Φιλήβῳ · “ αὐτὸς τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον , καὶ τὸ σφόδρα καὶ τὸ ἠρέμα τῆς ἀπείρου φύσεως εἶναι τίθεται . ὅπου γὰρ ἄν ταῦτα ἐνῇ κατὰ τὴν ἐπίτασιν καὶ ἄνεσιν προιόντα , οὐχ ἵσταται οὐδὲ περαίνει τὸ μετέχον αὐτῶν , ἀλλὰ πρόεισιν εἰς τὸ τῆς ἀπειρίας ἀόριστον . ὁμοίως δὲ ἔχει καὶ τὸ μεῖζον καὶ τὸ ἔλαττον καὶ τὰ ἀντ’ αὐτῶν λεγόμενα ὑπὸ Πλάτωνος τὸ μέγα καὶ τὸ μικρόν · ὑπο - κείσθω γάρ τι μέγεθος πεπερασμένον οἷον πῆχυς , οὗ δίχα διαιρεθέντος εἰ τὸ μὲν ἕτερον ἡμίπηχυ ἄτμητον ἐάσαιμεν , τὸ δὲ ἕτερον ἡμίτηχυ τέμνοντες κατὰ βραχὺ προστιθοῖμεν τῷ ἀτμήτῳ , δύο ἂν γένοιτο τῷ πήχει μέρη , τὸ μὲν ἐπὶ τὸ ἔλαττον προιόν , τὸ δὲ ἐπὶ τὸ μεῖζον ἀτελευτήτως . οὐ γὰρ ἄν εἰς ἀδιαίρετόν γε ἔλθοιμέν ποτε μέρος τέμνοντες · συνεχὲς γάρ ἐστιν ὁ πῆχυς . τὸ δὲ συνεχὲς διαιρεῖται εἰς ἀεὶ διαιρετά . ἡ δὴ τοιαύτη ἀδιά - λειπτος τομὴ δηλοῖ τινα φύσιν ἀπείρου κατακεκλεισμένην ἐν τῷ πήχει , μᾶλλον δὲ πλείους , τὴν μὲν ἐπὶ τὸ μέγα προ·ιοῦσαν τὴν δὲ ἐπὶ τὸ μικρόν · ἐν τούτοις δὲ καὶ ἡ ἀόριστος δυὰς ὁρᾶται ἔκ τε τῆς ἐπὶ τὸ μέγα καὶ τῆς ἐπὶ τὸ μικρὸν μονάδος συγκειμένη . καὶ ὑπάρχει ταῦτα τοῖς τε συνεχέσι σώμασι καὶ τοῖς ἀριθμοῖς · ἀριθμὸς μὲν γὰρ πρῶτος ἡ δυὰς ἄρτιος , ἐν δὲ τῇ φύσει τοῦ ἀρτίου τό τε διπλάσιον ἐμπεριέχεται καὶ τὸ ἥμισυ , ἀλλὰ τὸ μὲν διπλάσιον ἐν ὑπεροχῇ , τὸ δὲ ἥμισυ ἐν ἐλλείψει . ὑπεροχὴ οὖν καὶ ἔλλειψις ἐν τῷ ἀρτίῳ . πρῶτος δὲ ἄρτιος ἐν ἀριθμοῖς ἡ δυάς , ἀλλὰ καθ’ αὑτὴν μὲν ἀόριστος , ὡρίσθη δὲ τῇ τοῦ ἑνὸς μετοχῇ . ὥρισται γὰρ ἡ δυὰς ὖ · καθ’ ὅσον ἕν τι εἶδός ἐστι . στοιχεῖα οὖν καὶ ἀριθμῶν τὸ ἓν καὶ ἡ δυάς , τὸ μὲν περαῖνον καὶ εἰδοποιοῦν , ἡ δὲ ἀόριστος καὶ ἐν ὑπεροχῇ καὶ ἐλλείψει . ” ταῦτα ὁ Πορφύριος εἶπεν αὐτῇ σχεδὸν τῇ λέξει , διαρθροῦν τὰ ἐν τῆ Περὶ τἀγαθοῦ συνουσίᾳ αἰνιγματωδῶς ῥηθέντα , καὶ ἴσως ὅτι σύμ - φωνα ἐκεῖνα ἦν τοῖς ἐν Φιλήβῳ γεγραμμένοις . καὶ ὁ Ἀλέξανδρος δὲ καὶ αὐτὸς ἐκ τῶν Περὶ τἀγαθοῦ λόγων τοὐ Πλάτωνος ὁμολογῶν λέγειν , οὓς ἱστόρησαν Ἀριστοτέλης τε καὶ οἱ ἄλλοι τοὐ Πλάτωνος ἑταῖροι , τάδε γέγραφε · “ ζητῶν γὰρ τὰς ἀρχὰς τῶν ὄντων ὁ Πλάτων’ , ἐπεὶ πρῶτος ὁ ἀριθμὸς ἐδόκει αὐτῷ τῇ φύσει εἶναι τῶν ἄλλων καὶ γὰρ τῆς γραμμῆς τὰ πέρατα σημεῖα , τὰ δὲ σημεῖα εἶναι μονάδας θέσιν ἐχούσας , ἄνευ τε γραμ - μὴς μήτε ἐπιφάνειαν εἶναι μήτε στερεόν , τὸν δὲ ἀριθμὸν καὶ χωρὶς τού - των εἶναι δύνασθαι ) , ἐπεὶ τοίνυν πρῶτος τῶν ἄλλων τῇ φύσει ὁ ἀριθμός , ἀρχὴν τοῦτον ἡγεῖτο εἶναι καὶ τὰς τοῦ πρώτου ἀριθμοῦ ἀρχὰς καὶ παντὸς ἀριθμοῦ ἀρχάς . πρῶτος δὲ ἀριθμὸς ἡ δυάς , ἧς ἀρχὰς ἔλεγεν εἶναι τό τε ἓν καὶ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρόν . καθὸ γὰρ δυάς ἐστι , πλῆθος καὶ ὀλιγότητα ἔχειν ἐν ἑαυτῇ · καθὸ μὲν τὸ διπλάσιον ἔστιν ἐν αὐτῇ , πλῆθος πλῆθος γὰρ καὶ ὑπεροχὴ καὶ μέγεθός τι τὸ διπλάσιον ) , καθὸ δὲ ἥμισυ , ὀλιγότητα . διὸ ὑπεροχὴν καὶ ἔλλειψιν καὶ μέγα καὶ μικρὸν εἶναι ἐν αὐτῇ κατὰ ταῦτα . καθὸ δὲ ἑκάτερόν τε αὐτῆς τῶν μορίων μονὰς καὶ αὕτη ἕν τι εἶδός ἐστι τὸ δυαδικόν , μονάδος αὐτὴν μετέχειν . διὸ ἀρχὰς τῆς δυάδος ἔλεγε τὸ ἓν καὶ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρόν . ἀόριστον δὲ δυάδα ἔλεγεν αὐτὴν τῷ μεγάλου καὶ μικροῦ μετέχουσαν ἤτοι μείζονος καὶ ἐλάττονος τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον ἔχειν . κατὰ γὰρ ἐπίτασιν καὶ ἄνεσιν προιόντα ταῦτα οὐχ ἵσταται , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ τῆς ἀπειρίας ἀόριστον προχωρεῖ . ἐπεὶ οὖν πρῶτος ἀριθμῶν ἡ δυάς , ταύτης δὲ ἀρχαὶ τὸ ἓν καὶ τὸ μέγα καὶ μικρόν , καὶ παντὸς ἀριθμοῦ ταύτας ἀρχὰς εἶναι ἀνάγκη . οἱ δὲ ἀριθμοὶ στοιχεῖα τῶν ὄντων πάντων · ὥστε καὶ πάντων ἀρχαὶ τὸ ἓν καὶ τὸ μέγα | καὶ μικρὸν ἤτοι ἡ ἀόριστος δυάς . καὶ γὰρ ἕκαστος τῶν ἀριθμῶν καθόσον μὲν ὅδε τίς ἐστι καὶ εἷς καὶ ὡρι - σμένος , τοῦ ἑνὸς μετέχει , καθόσον δὲ διαιρεῖται καὶ πλῆθός ἐστι , τῆς ἀορί - στου δυάδος . ἔλεγε δὲ καὶ τὰς ἰδέας ὁ Πλάτων’ ἀριθμούς . εἰκότως ἄρα τὰς ἀρχὰς τοὐ ἀριθμοῦ καὶ τῶν ἰδεῶν ἀρχὰς ἐποίει . τὴν δὲ δυάδα τοῦ ἀπείρου φύσιν ἔλεγεν , ὅτι οὐχ ὥρισται τὸ μέγα καὶ μικρὸν ἤτοι τὸ μεῖζον καὶ ἔλαττον , ἀλλ’ ἔχει τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον , ἅπερ εἰς ἄπειρον πρόεισιν . ” οὕτως οὗν εἰπὼν ὁ Ἀριστοτέλης ἐν τίσι μὲν οἱ Πυθαγόρειοι , ἐν τίσι δὲ ὁ Πλάτων’ ἐτίθετο τὸ ἄπειρον , ἐφεξῆς ἱστορεῖ τί τὸ ἄπειρον ἔλεγον οἱ Πυθα - γόρειοι καὶ διὰ τί . Καὶ οἱ μὲν τὸ ἄπειρον εἶναι τὸ ἄρτιον ἕως τοὐ Πλάτων δὲ δύο τὰ ἄπειρα , τὸ μέγα καὶ τὸ μικρόν . Εἰπὼν ἐν τίσιν ἔλεγον τὸ ἄπειρον οἵ τε Πυθαγόρειοι καὶ ὁ Πλάτων’ , ὅτι οἱ μὲν ἐν τῷ αἰσθητῷ καὶ ἔξω τοῦ οὐρανοῦ , ὁ δὲ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς καὶ ἐν ταῖς ἰδέαις , νῦν τί ἑκάτερος αὐτῶν τὸ ἄπειρον λέγει προστίθησι , πρῶτον περὶ τῶν Πυθαγορείων λέγων . οὗτοι δὲ τὸ ἄπειρον τὸν ἄρτιον ἀρι - θμὸν ἔλεγον “ διὰ τὸ πᾶν μὲν ἄρτιον , ὥς φασιν οἱ ἐξηγηταί , εἰς ἴσα διαιῥεῖσθαι , τὸ δὲ εἰς ἴσα διαιρούμενον ἄπειρον κατὰ τὴν διχοτομίαν · ἡ γὰρ εἰς ἴσα καὶ ἡμίση διαίρεσις ἐπ’ ἄπειρον · τὸ δὲ περιττὸν προστεθὲν πε - ραίνει αὐτό · κωλύει γὰρ αὐτοῦ τὴν εἰς τὰ ἴσα διαίρεσιν ” . οὕτως μὲν οὖν οἱ ἐξηγηταὶ τῷ ἀρτίῳ τὸ ἄπειρον ἀνατιθέασι κατὰ τὴν εἰς ἴσα διαίρε - σιν , καὶ δῆλον ὅτι οὐκ ἐπ’ ἀριθμῶν ἀλλ’ ἐπὶ μεγεθῶν λαμβάνουσι τὴν ἐπ’ ἄπειρον τομήν . οἱ γὰρ ἀριθμοὶ καὶ οἱ ἄρτιοι οὔτε πάντες εἰς ἴσα ἐπὶ πολὺ διαιροῦνται , καὶ οἱ διαιρούμενοι μέχρι τῆς μονάδος καταντήσαντες ἱστῶσι τὴν τομήν , ἐπὶ δὲ μεγεθῶν τί κωλύει τὸ καταλειπόμενον ἀεὶ διαιρεῖσθαι , κἂν μὴ εἰς ἴσα γίνηται ἡ διαίρεσις ; τὸ γὰρ τρίτον εἰ τύχοι τοῦ ληφθέντος πάλιν εἰς δίμοιρον καὶ τρίτον διελεῖν δυνατόν . καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον καὶ ἐν τῇ διαιρέσει καὶ ἐν τῇ τῶν διαιρεμάτων προσθέσει γίνεσθαι δυνατόν · ὅλως δὲ οὐδὲ ὁ Ἀριστοτέλης φαίνεται τὴν εἰς ἴσα διαίρεσιν αἰτιασάμενος τοῦ ἀπείρου . μήποτε οὖν ἐν πάσῃ τομῇ τὸ ἄρτιον αἴτιόν ἐστι πάσης διαιρέσεως · πᾶσα γὰρ τομὴ μία οὖσα εἰς δύο διαιρεῖ τὸ τεμνόμενον ἤτοι ἴσα ἢ ἄνισα . ἐπειδὴ οὖν ἡ τομὴ εἰς δύο ἀεὶ γινομένη τὸ ἐπ’ ἄπειρον ποιεῖ , ἀρχὴ δὲ τοῦ ἀρτίου ἡ δυάς , διὰ τοῦτο τὸ ἄπειρον κατὰ τὸ ἄρτιον ἔλεγον . ὁμοίως δὲ καὶ τῆς προσθήκης τὸ ἄρτιον αἴτιον · ἓν γὰρ ἑνὶ προστίθεται . διὰ τοῦτο δὲ καὶ ὁ Ἀριστοτέλης τὸ ἄρτιον ἐναπολαμβανόμενον καὶ ὑπὸ τοῦ περιττοῦ περαινόμενον παρέχειν παρέχειν φησὶ τοῖς οὖσι τὴν ἀπειρίαν . καὶ γὰρ τὸ διαιρετὸν εἶναι ἐπ’ ἄπειρον διὰ τὸ ἄρτιον ἔχει ἕκαστὸν τῶν σωμάτων ἐναπειλημμένον καὶ οἷον ὑποκεκρυμμένον ἐν ἑαυτῷ · δυνάμει γὰρ καὶ οὐκ ἐνεργείᾳ ἔχει τὰς τομὰς τὰς ἐπ’ ἄπειρον . διὸ καὶ ἐναπειλῆφθαί φησι τὸ ἄρτιον καὶ παρέχειν τοῖς οὖσι τὴν ἀπειρίαν . καθόσον δὲ ἕκαστον τῶν διαιρεμάτων ἔν τισίν ἐστι , καὶ αὐτὸ ἕκαστον ὅπερ ἐστὶν ὑπὸ τοῦ περιττοῦ ἀεὶ περαίνεται ἡ τοῦ ἀρτίου ἀπειρία ] καὶ ἐν τῷ σωματοειδεῖ παντὶ τῶν αἰσθητῶν ἕκαστον , κατὰ μὲν τὴν ὕλην καὶ τὸ ὑπο - κείμενον διαιρετόν ἐστι καὶ ταύτῃ ἄρτιόν τε καὶ ἄπειρον , κατὰ δὲ τὸ εἶναι τόδε τι ὥρισταί τε καὶ ἀδιαίρετόν ἐστι καὶ ταύτῃ περιττόν . Σημεῖον δὲ τοῦ τὸν μὲν περιττὸν ἀριθμὸν εἰδοποιὸν καὶ περατωτικὸν εἶναι , τὸν δὲ ἄρτιον ὑλικὸν καὶ ἀπειροειδῆ , οἱ Πυθαγόρειοι ποιοῦνται τὸ συμβαῖνον ἐπὶ τῆς τῶν ἀριθμῶν προσθέσεως · οἱ μὲν γὰρ περισσοὶ προστιθέμενοι ἑξῆς τῷ τετραγώνῳ ἀριθμῷ φυλάσσουσιν αὐτὸν τετράγωνον καὶ ἰσάκις ἴσον κατὰ δὲ τὸ ποσὸν μόνον ηὐξημένον ; ὁ δὲ ἄρτιος προστιθέμενος ἀεὶ τῷ τετρα - γώνῳ ἐναλλάσσει τὸ εἶδος ἑτερομήκη ποιῶν , ἄλλοτε κατ’ ἄλλην πλευρὰν παρηυξημένον . ἐκκείσθωσαν γὰρ οἱ ἀπὸ μονάδος ἑξῆς ἀριθμοὶ ἄχρι τῆς δεκάδος α β γ δ ε ς ζ η θ ι . τούτων δῆλον ὅτι ἡ μονὰς πρῶτος περισσὸς καὶ τετράγωνος πρῶτος ἅπαξ γὰρ ἓν ἕν ) , τῶν δὲ ἐκκει - μένων περισσοὶ μὲν κατὰ τὴν μονάδα οἱ γ ε ε ζ θ , ἄρτιοι δὲ οἱ β δ ς η ι . ἐὰν οὖν προσθῶμεν τῇ μονάδι πρώτῃ οὔσῃ τετραγώνῳ τὰ γίνεται ὁ δ τετράγωνος ἀπὸ πλευρᾶς τῶν δύο . καὶ πάλιν τῷ δ τετρα - γώνῳ ἐὰν προσθῶμεν τὸν ἐφεξῆς περιττὸν ἑ , γίνεται ὁ θ καὶ αὐτὸς τετράγωνος . εἰ δὲ καὶ τούτῳ τὸν ζ προσθῶμεν , ὁ ἐφεξῆς τετράγωνος ὁ ις γίνεται , κἄν τούτῳ τὸν θ , γίνεται ὁ Γε . πάντες ἑξῆς τετράγωνοι καὶ ἰσάκις ἴσοι . ἐὰν δὲ τῇ μονάδι τετραγώνῳ προσθῶμεν τὸν β , γίνεται ὁ γ οὐκέτι τετράγωνος , κἄν τῇ τετράδ’ τετραγώνῳ οὔσῃ προσθῶμεν ἢ τὸν δ ἢ τὸν ς , γίνεται ὁ η ἡ ὁ τ ἑτερομήκεις ὄντες . δὶς γὰρ δ δὶς ε αἱ πλευραί . καὶ δῆλον ὅτι τὸ μὲν φυλάττειν τὸ αὐτὸ εἶδος καὶ τὸ ἰσάκις ἴσους ποιεῖν πρὸς τοῦ πέρατός ἐστι , τὸ δὲ μὴ φυλάσσειν τὸ αὐτὸ εἶδος καὶ τὸ ἑτερομήκη ποιοῦντα [ ἀλλὰ ] ἄλλοτε κατ’ ἄλλο παραυξάνειν εἶδος πρὸς τῆς ἀπειρίας ἐστί . γνώμονας δὲ ἐκάλουν τοὺς περιττοὺς οἱ Ποθαγόπειοι , διότι περιτιθέμενοι τοῖς τετραγώνοις τὸ αὐτὸ σχῆμα διαφυλάττουσιν , ὥσπερ καὶ οἱ ἐν γεωμετρίᾳ γνώμονες . τὰ γὰρ δύο παραπληρώματα σὺν τῷ ἑνὶ τῶν περὶ τὴν αὐτὴν διάμετρον παραλληλογράμμων γνώμονα καλοῦ - σιν , ὃς τῷ ἑτέρῳ τῶν περὶ τὴν αὐτὴν διάμετρον πα|ραλληλογράμμων προστιθέμενος ὅμοιον τὸ ὅλον ποιεῖ ἐκείνῳ , ᾧ προσετέθη . γνώμονες οὖν καὶ οἱ περιττοὶ ἀριθμοὶ λέγονται , ὅτι προστιθέμενοι τοῖς ἤδη οὖσι τετρα - γώνοις τηροῦσιν ἀεὶ τὸ τετράγωνον . περιτιθεμένων οὖν περὶ τὸν ἕνα ἀρι - θμὸν τὸν τετράγωνον ποτὲ μὲν χωρὶς τῶν γνωμόνων , τουτέστι τῶν μονά - δῶν κατὰ τὸ ἑξῆς † περιττὸν ἀριθμῶν οὗτοι γὰρ ἦσαν γνώμονες ) , ποτὲ δὲ χωρὶς τῶν ἀρτίων , ὅτε μὲν οὗτοι προστεθῶσιν , ἄλλο ἀεὶ γίνεται τὸ εἶδος παρὰ τὸ ἐξ ἀρχῆς , ὅτε δὲ οἱ γνώμονες , ἓν τὸ αὐτὸ τῷ προτέρῳ . καλῶς δὲ καὶ οὕτως ἐπέβαλε τῇ ἐξηγήσει ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι τὸ μὲν περιτιθεμέ - νων τῶν γνωμόνων τὴν κατὰ τοὺς περιττοὺς ἀριθμοὺς σχηματογραφίαν ἐνδείκνυται , τὸ δὲ καὶ χωρὶς τὴν ἀριθμητικὴν προσθήκην χωρὶς περι - θέσεως σχηματικῆς γινομένην ἐπὶ τῶν ἀρτίων · καὶ γὰρ ἔθος ἐστὶ τοῖς Πυθαγορείοις σχηματογραφεῖν . καὶ κατὰ τὰς τῶν μονάδων περιθέσεις οὗτωσί πὼς γράψαντες τὸ α στοιχεῖον περιτιθέασιν αὐτῷ τρία α γνωμονικῶς , καὶ γίνεται δ τετραγωνικῶς ἐσχηματισμένα οὕτως · Εἶτα πάλιν τούτοις πέντε α περιτιθέντες ἀντὶ πέντε μονάδων γνω - μονικῶς μεῖζον π·οιοῦσι τετράγωνον τρία τὴν πλευρὰν ἔχον . Ἡ δὲ τῶν ἀρτίων περίθεσις οὐ ποιεῖ τὸ σχῆμα ὡρισμένον . διὸ τοὺς ἀρτίους <οὐ> περιτίθεσθαι βούλεται ὡς τοὺς περιττοὺς ἐν καταγραφῇ , ἀριθμητικῶς προστίθεσθαι . ὥστε τὸ καὶ χωρὶς ἀντὶ τοὐ καὶ χωρὶς περι - θέσεως κατὰ προσθήκην ἐπὶ τῶν ἀρτίων ἀκούειν . μήποτε δὲ ἄμφω περὶ ἀμφοῖν ἀκούειν δυνατὸν καὶ τὸ περιτιθεμένων τῶν γνωμόνων καὶ τὸ χωρὶς περί τε τῶν περιττῶν καὶ τῶν ἀρτίων , ἵνα ᾖ λέγων , ὅτι καὶ ἐν ταῖς γνωμονικαῖς περιθέσεσι καὶ πάλιν χωρὶς ἐν ταῖς ἀριθμητικαῖς συνθέ - σεσι καὶ τῶν περιττῶν καὶ τῶν ἀρτίων ἔστιν ἰδεῖν τοὺς μὲν περιττοὺς ὅμοια φυλάττοντας , τοὺς δὲ ἀρτίους ἀνόμοια ποιοῦντας . κἂν γὰρ μὴ κυρίως γνώμονες οἱ ἄρτιοι λέγωνται ὡς οὐ φυλάττοντες τὸ αὐτὸ εἶδος , ἀλλ’ οὖν περιτιθέμενοι ὡς γνώμονες καὶ ἐν τῇ σχηματογραφία τὸ ἀνόμοιον δηλοῦσι . περὶ τὸ ἓν δὲ περιτιθεμένων τῶν γνωμόνων εἶπεν ἡ ὅτι περὶ μο - νάδα ἡ πρώτη περίθεσις γίνεται ἢ ὅτι ὡς περὶ ἕνα ἀριθμὸν γίνεται ἀεὶ ἡ τῶν πλείονων μονάδων περίθεσις . εἰπὼν δὲ τί τὸ ἄπειρον ἔλεγον οἱ γόρειοι , ὅτι τὸ ἄρτιον , ἐπάγει καὶ τί ὁ Πλάτων’ ἔλεγεν , ὅτι τὸ μέγα καὶ μικρὸν ἤτοι τὸ μεῖζον καὶ ἔλαττον · ἐπ’ ἄπειρον γὰρ ἑκάτερον αὐτῶν πρόεισιν . οὐ μέντοι ἰδίᾳ ἑκάτερον ἐλάμβανεν , ἀλλ’ ἅμα μέγα καὶ μικρὸν τὸ αὐτὸ λέγων , ἣν καὶ ἀόριστον δυάδα ἐκάλει , εἴτε τὴν ὕλην οὕτως καλῶν εἴτε τὴν τοῦ ἀπείρου συστοιχίαν . διὸ καὶ ἐν ταῖς ἰδέαις αὐτὴν ὡς ἐν ἀρι - θμοῖς καὶ τούτοις ἐτίθετο . Οἱ δὲ περὶ φύσεως πάντες ὑποτιθέασιν ἑτέραν τινὰ φύσιν ἕως τοῦ τῆ ἁφῇ συνεχὲς τὸ ἄπειρον εἶναί φασι . Φυσικοὺς εἴωθε καλεῖν ὁ Ἀριστοτέλης τοὺς περὶ τοῦτο τὸ μόριον τῆς φιλοσοφίας καταγινομένους τὸ φυσικόν , καὶ τούτων ἐξαιρέτως τοὺς τῇ ὑλικῇ ἀρχῇ ἢ μάλιστα ἢ μόνῃ χρησαμένους . οὗτοι οὖν οἱ φυσικοὶ τὴν ὕλην ὑποτιθέντες τοῖς γινομένοις καὶ περὶ αὐτὴν τὸ ἄπειρον θεωροῦντες , εἰκότως οὐκέτι ὡς οὐσίαν ἀλλ’ ὡς συμβεβηκὸς ἔλεγον τὸ ἄπειρον . τούτων δὲ οἱ μὲν ἕν τι στοιχεῖον ὑποτιθέντες τοῦτο ἄπειρον ἔλεγον τῷ μεγέθει , ὥσπερ Θαλῆς μὲν ὕδωρ , Ἀναξιμένης δὲ καὶ Διογενὴς ἀέρα , Ἀναξίμανδρος δὲ τὸ μεταξύ , οἱ δὲ ἄπειρα τῷ πλήθει τιθέντες ὥσπερ Ἀναξαγόρας καὶ Δημό - κριτος αὐτῷ τε τῷ πλήθει τὸ ἄπειρον εἰσῆγον καὶ ἔτι τῷ μεγέθει . τὰ γὰρ ἄπειρα τῷ πλήθει τῇ ἁφῇ συνεχιζόμενα , ἀλλ’ οὐχὶ τῇ ἑνώσει ἄπει - ρον ποιεῖν μέγεθος . ὅσοι δὲ τῷ πλήθει πλείονα μὲν ἑνός , πεπερασμένα δὲ λέγουσι τὰ στοιχεῖα τῷ ἀριθμῷ ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς , οὗτοι οὔτε κατὰ μέγεθος τὸ ἄπειρον εἰσάγουσιν οὔτε ἐν ἑνὶ οὔτε ἐν πλείοσιν οὔτε ἐν τῷ ἐκ πάντων . εἰ γὰρ καὶ τῷ πλήθει πεπερασμένα καὶ ἕκαστον τῷ μεγέθει πε - περασμένον , πόθεν ἂν ἔχοι τὸ ἄπειρον ; λεγόμενα δὲ στοιχεῖα τὰ τέτταρά φησι πῦρ καὶ ἀέρα καὶ ὕδωρ καὶ γῆν . εἰπὼν δὲ ὕδωρ ἢ ἀέρα ὡς ὄντα τῶν πολυθρυλήτων στοιχείων ἐπήγαγεν · ἤ τι μεταξὺ τούτων τοῦ τε ὕδατος καὶ τοῦ ἀέρος , ὅπερ Ἀναξίμανδρος ἐτίθετο . μήποτε δὲ τὸ τῶν λεγομένων στοιχείων οὐ περὶ τῶν τεττάρων εἴρηται τῶν νῦν καθωμιλημένων , ἀλλὰ περὶ τῶν ὑπὸ τῶν φυσικῶν τεθέντων εἴτε ὕδωρ εἴτε ἀὴρ εἴτε τι με · ταξὺ τούτων , ὃ στοιχεῖον τῶν γινομένων ἐτίθεντο . καὶ ἄλλως δὲ τὸ τῶν λεγομένων ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγεῖται ἀντὶ τοῦ τῶν λεγομένων καὶ των μόνον στοιχείων , οὐκ ὄντων δέ , διότι ταῦτα σύνθετα καὶ ἐκ στοιχείων ἐστὶ τῆς τε ὕλης καὶ τοῦ εἴδους . Οἱ δὲ περὶ φύσεως πάντες εἶπεν οὐχ ἀπλῶς , ἀλλὰ τούτων οἱ ἄπειρον εἶναί τι λέγοντες , ἐπεὶ καὶ τοὺς πεπερασμένα ποιοῦντας φυσικοὺς οἶδε καλουμένους , ὥσπερ τὸν Ἐμπεδοκλέα . μήποτε δέ , ὡς καὶ πρότερον εἴρηται , κυρίως φυσικοὺς οἴεται τοὺς ἐν τῷ ὑλικῷ αἰτίῳ διατρίβοντας , οἷς οὐκ ἄν ἀξιώσοι κυρίως τὸν Ἐμπεδοκλέα συντάττειν ποιητικὰ αἴτια τὸ νεῖκος καὶ τὴν φιλίαν εἰσάγοντα · ἴσως δὲ οὐδὲ τὸν Ἀναξαγόραν λέγοντα τὸν νοῦν διακρίνειν τὰς ὁμοιομερείας , εἰ μὴ ἄρα καθόσον ἐν ταῖς τῶν αἰτίων ἀπο - δόσεσιν , ὡς δοκεῖ , καὶ αὐτὸς οὐ τῷ νῷ προσχρῆται , ἀλλὰ ταῖς ὑλικωτέ - ραις αἰτίαις . ὅσοι δέ , φησί , πλήθει | ἄπειρα ποιοῦσι τὰ στοιχεῖα , ὥσπερ Ἀναξαγόρας ἀπείρους τῷ πλήθει τὰς ὁμοιομερείας ὑποτιθέμενος , Δημόκριτος δὲ τὰς ἀτόμους , οὗτοι κατὰ μὲν τὸ πλῆθος προφανῶς εἰσάγουσι τὸ ἄπειρον , ὅπερ ἐνεδείξατο ὁ Ἀριστοτέλης εἰπὼν ὅσοι δὲ ἄπειρα ποιοῦσι τὰ στοιχεῖα · ὅτι δὲ καὶ κατὰ μέγεθος δείκνυσι λέγων τῇ ἁφῇ συνεχὲς τὸ ἄπειρον εἶναί φασι καὶ οὐ τῆ ἑνώσει , ὡς οἱ ἓν ἄπειρον λέγοντες τὸ στοιχεῖον . ὅτι δὲ τῇ ἁφῇ συνεχὲς ἄπειρόν τι . , καὶ ἐκ τούτων γίνεται δῆλον · τὰ γὰρ ἄπειρα τῷ πλήθει μέγεθος ἔχοντα καὶ ὁμοειδῆ ὄντα , ὥστε καὶ ἅπτεσθαι ἀλλήλων ἄπειρον ποιεῖ μέγεθος τῇ ἁφὴ συνεχές . διὸ καὶ Εὔδημος ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν Φυσικῶν “ τὸ κατὰ πλῆθος , φησίν , ὁμοει - δὲς ἄπειρα λέγειν οὐδὲν διαφέρει ἢ κατὰ τὸ μέγεθος ἀπείρον’ . πανσπερ - μίαν δὲ σχημάτων εἶπε τὴν τῶν Δημοκριτείων ἀτόμων , ἐπειδὴ ἀπείρους ὑπετίθετο τῶν ἀτόμων καὶ τὰς κατὰ τὸ σχῆμα διαφοράς . Καὶ ὁ μὲν ὁτιοῦν μόριον ὁμοίως εἶναι ἕως τοῦ καὶ ἂρ - ξασθαί ποτε κινούμενα . Ἐπειδὴ τῶν φυσικῶν οἱ μὲν ἓν ἔλεγον τὸ στοιχεῖον , οἱ δὲ πλείονα μὲν πεπερασμένα δὲ τῷ ἀριθμῷ , οἱ δὲ τῷ ἀριθμῷ ἄπειρα , εἰπὼν ὅτι οἱ μὲν ἓν λέγοντες ὡς συμβεβηκὸς ἐκείνῳ κατὰ μέγεθος τὸ ἄπειρον ἔλεγον , οἱ δὲ πεπερασμένα καὶ τῷ πλήθει καὶ τῷ μεγέθει τὰ στοιχεῖα τιθέντες οὔτε κατὰ πλῆθος οὔτε κατὰ μέγεθος τὸ ἄπειρον ἔλεγον , ἐφεξῆς περὶ τῶν ἄπειρα ποιούντων τῷ πλήθει τὰ στοιχεῖα λέγει ὅτι οὐ μόνον τῷ πλήθει τὸ ἄπειρον εἰσάγουσιν οὗτοι , ἀλλὰ καὶ τῷ μεγέθει . τὰ γὰρ ἄπειρα τῷ πλήθει μεγέθη ἐνεργείᾳ ὄντα καὶ τῇ ἀφῇ συνεχιζόμενα ἄπειρον ποιεῖ καὶ τὸ μέγεθος , ὡς εἴρηται πρότερον . ἐπειδὴ δὲ ὁ μὲν Ἀναξαγόρας τὰς ὁμοιο - μερείας , ὁ δὲ Δημόκριτος τὰς ἀτόμους ἀπείρους ἑκάτερος τῷ πλήθει ὡς ἀρχὰς ὑποτίθεται , τὴν Ἀναξαγόρου πρῶτον ἱστορῶν δόξαν καὶ τὴν αἰτίαν ἡμᾶς διδάσκει , δι’ ἣν εἰς τοιαύτην ἦλθεν ὁ Ἀναξαγόρας ὑπόνοιαν , καὶ δείκνυσιν ὅτι οὐ μόνον τὸ ὅλον μῖγμα ἄπειρον ἀνάγκη τῷ μεγέθει λέγειν αὐτόν , ἀλλὰ καὶ ἑκάστην ὁμοιομέρειαν ὁμοίως τῷ ὅλῳ πάντα ἔχουσαν ἐνυπάρχοντα , καὶ οὐδὲ ἄπειρα μόνον ἀλλὰ καὶ ἀπειράκις ἄπειρα . ἀλλ’ εἰς μὲν τὴν τοιαύτην ἔννοιαν ὁ Ἀναξαγόρας ἦλθεν ἡγούμενος μηδὲν ἐκ τοὐ μὴ ὄντος γίνεσθαι καὶ πᾶν ὑπὸ ὁμοίου τρέφεσθαι . ὁρῶν οὖν πᾶν ἐκ παντὸς γινόμενον , εἰ καὶ μὴ ἀμέσως ἀλλὰ κατὰ τάξιν ( καὶ γὰρ ἐκ πυρὸς ἀὴρ καὶ ἐξ ἀέρος ὕδωρ καὶ ἐξ ὕδατος γῆ καὶ ἐκ γῆς λίθος καὶ ἐκ λίθου πάλιν πῦρ ) , καὶ τροφῆς δὲ τῆς αὐτῆς προσφερομένης οἷον ἄρτου πολλὰ καὶ ἀνόμοια γίνεται , σάρκες ὀστᾶ φλέβες νεῦρα τρίχες ὄνυχες καὶ πτερὰ δὲ εἰ οὕτω τύχοι καὶ κέρατα , αὔξεται δὲ τὸ ὅμοιον τῷ ὁμοίῳ ) · διὸ ταῦτα ἐν τῇ τροφῇ ὑπέλαβεν εἶναι καὶ ἐν τῷ ὕδατι , εἰ τούτῳ τρέφοιτο τὰ δένδρα , ξύ - λον καὶ φλοιὸν καὶ φύλλα καὶ καρπόν . διὸ πάντα ἐν πᾶσιν ἔλεγε μεμῖχθαι καὶ τὴν γένεσιν κατὰ ἔκκρισιν γίνεσθαι . πρὸς τοῦτο δὲ ἐνῆγεν ἴσως καὶ τὸ μενόντων τινῶν γίνεσθαι ἀπ’ αὐτῶν ἄλλα ὥσπερ ἐκ λίθου πῦρ καὶ ἐξ ὕδατος πομφολυγίζοντος ἀέρα . ὁρῶν οὖν ἀφ’ ἑκάστου τῶν νῦν διακεκρι - μένων πάντα ἐκκρινόμενα οἷον ἀπὸ ἄρτου σάρκα καὶ ὀστοῦν καὶ τὰ ἄλλα , ὡς πάντων ἅμα ἐνυπαρχόντων αὐτῷ καὶ μεμιγμένων ὁμοῦ , ἐκ τούτων ὑπε - νόει καὶ πάντα ὁμοῦ τὰ ὄντα μεμῖχθαι πρότερον πρὶν διακριθῆναι . διὸ καὶ οὕτως ἤρξατο τοῦ συγγράμματος · “ ἦν ὁμοῦ πάντα χρήματα ” , ὥστε ὅτι οὑν οἷον τὸν ἄρτον τόνδε καὶ σαρκὸς τῆσδε καὶ τοῦδε τοῦ ὀστοῦ μῖ - γμα εἶναι ὁμοίως τῷ παντί . ἀπὸ μὲν γὰρ τῆς ἑκάστου μίξεως ἐπὶ τὴν πάντων ἦλθε μῖξιν . προφανέστερα γὰρ καὶ τῇ αἰσθήσει γνωριμώτερα τὰ καθέκαστα τῶν ὅλων . ὁμοιότητα δὲ λοιπὸν ἑκάστου πρὸς τὸ πᾶν ἐθεά - σατο ἐπί τε τῆς μίξεως καὶ τῆς ὡς ἀπὸ ἀρχῆς διακρίσεως τῆς τε αἰτιώ - δους καὶ τῆς χρονικῆς . ὥσπερ οὖν ἐν ἑκάστῳ ἀρχὴ γίνεταί ποτε τῆς διακρίσεως , οὕτως καὶ ἐν τῷ παντί . καὶ ὥσπερ ἀπὸ ἑκάστου φαίνεταί τις γένεσίς ποτε γινομένη , οὕτως ἐπειδὴ καὶ πάντων ἐστὶ γένεσις , ἀπὸ τοῦ πάντων μίγματος ἡ πάντων γένεσις ἐξεκρίθη , εἰ καὶ μὴ ἅμα . σώματα δὲ ὄντα καὶ ἑτεροκίνητα καὶ ὁμόστοιχά πὼς ἀλλήλοις ἀρχῆς καὶ αἰτίας ἐδεῖτό τινος κρείττονος , ἣν Ἀναξαγόρας καλεῖ νοῦν . ἔδει γὰρ τὸ τὰ συνῃρημένα διακρῖνον καὶ προάγον ἐν τάξει τὴν διάκρισιν ἀπὸ τῆς συναιρέσεως αὐτὸ συνῃρημένην ἔχον τὴν οὐσίαν πρώτως ἀναφαίνειν ἐν ἑαυτῷ τὴν διάκρισιν . τοιοῦτος δὲ ὁ νοῦς , ὃν ἀπ’ ἀρχῆς τινος ἐνόησεν ἐργαζόμενον , ἐν οἷς λέγει ἄρξασθαι τὸν νοῦν διακρίνειν . ἡ μὲν οὖν ἔννοια , καθ’ ἣν εἰς ταύτην ἦλθε περὶ τῶν ἀρχῶν τὴν ὑπόθεσιν ὁ Ἀναξαγόρας , οὕτως φανερὰ γέγονεν . ἐκ δὲ τῶν εἰρημένων πρόχειρον συννοεῖν , ὅτι εἰ πᾶν ἐκ παντὸς ἐκκρίνεται καὶ πάντα ἐν πᾶσίν ἐστιν , οὐ μόνον τὸ πᾶν ἀλλὰ καὶ ἕκαστον , οὐ τῷ πλή - θει μόνον ἀλλὰ καὶ τῷ μεγέθει ἀπειράκις ἄπειρον ἔσται . Ὅτι δὲ ὁ μὲν Ἀριστοτέλης τὸ προφαινόμενον ἱστορεῖ τῆς Ἀναξαγόρου δόξης , ὁ δὲ Ἀναξαγόρας σοφὸς ὢν διττὴν ᾐνίττετο τὴν διακόσμησιν , τὴν μὲν ἡνωμένην | καὶ νοητὴν προυπάρχουσαν οὐ χρόνῳ οὐ γὰρ ἔγχρονος ν ἐκείνη ) , ἀλλ’ ὑπεροχῇ οὐσίας καὶ δυνάμεως , τὴν δὲ διακεκριμένην ἀπὸ ταύτης καὶ κατὰ ταύτην ὑφίστασθαι ὑπὸ τοῦ δημιουργικοῦ νοῦ , εἴρηται καὶ ἐν ταῖς εἰς τὸ πρῶτον σχολαῖς , ἐν αἷς τὰς πίστεις ἀπ’ αὐτῶν ἐπειράθην παραγράψαι τῶν Ἀναξαγόρου ῥημάτων . εἰκότως δὲ καὶ τῶν αἰσθητῶν ἕκαστον κοινωνεῖ πᾶσι καὶ μετέχει πάντων · ‘‘ξύρροια γὰρ μία , σύμπνοια μία , πάντα συμπαθέα’’ , ὡς ‘Iπποκράτης φησί , διὰ τὴν ἀρχέγονον ἐν τοῖς νοητοῖς αὐτῶν προυπάρχουσαν ἕνωσιν · καὶ διακρινόμενα γὰρ ταῦτα οὐκ ἀπέ - σπασται πάντῃ ἀπ’ ἀλλήλων . διό φησιν Ἀναξαγόρας μηδ’ ἐνδέχεσθαι πάντα διακριθῆναι · οὐ γὰρ παντελὴς διασπασμός ἐστιν ἡ διάκρισις . διὸ οὐχ οἷόν τε βάδισιν ἢ χρόαν ἢ ὅλως τὰ πάθη καὶ τὰς ἕξεις χωρισθῆναι τῶν ὑποκειμένων . τὸ δὲ χρονικὴν δοκεῖν λέγεσθαι τὴν τῆς διακρίσεως ἀρχὴν σύνηθες ἦν τοῖς πάλαι φυσιολόγοις τε καὶ · θεολόγοις συγκαταβαίνουσι τῇ ἀσθενείᾳ τῆς ἡμετέρας νοήσεως · οὐ γὰρ δυνάμεθα τῇ ἀιδίῳ παρατάσει συμπαρατείνειν τὴν νόησιν , ἀλλ’ ἀπαιτοῦμεν ἀρχῆς τινος ὑποτιθεμένης ἐφε - ξῆς θεωρεῖν τὰ ἀκόλουθα . Δημόκριτος δὲ οὐδὲν ἕτερον ἐξ ἑτέρου ἕως τοῦ δῆλον ἐκ τούτων . Εἰπὼν ὅπως ἠκολούθησε τῷ Ἀναξαγόρᾳ τὸ καὶ κατὰ μέγεθος ἄπειρον ἀρχὴν τιθέναι ἐκ τοὐ κατὰ πλῆθος ἀπείρους λέγειν ἀρχὰς σωματικὰς οὔ - σας τὰς ὁμοιομερείας δείκνυσιν , ὅτι καὶ ὁ Δημόκριτος κἄν μὴ κατὰ ἔκκρισιν ἐποίει τὴν γένεσιν μηδὲ πάντα ἔλεγεν ἐν πᾶσιν ἐνυπάρχειν ὡς Ἀναξαγόρας , ἀλλ’ οὖν καὶ οὗτος ἀρχὰς τιθεὶς τὰς ἀτόμους ἀπείρους οὔσας τῷ πλήθει καὶ τὸ κενὸν οὐδὲν ἧττον Ἀναξαγόρου καὶ αὐτὸς οὐ μόνον τῷ πλήθει , ἀλλὰ καὶ τῷ μεγέθει ἄπειρον ἔλεγε εἶναι τὴν ἀρχὴν τῇ ἁφῇ , καὶ κατὰ τοῦτον συναφοῦς τοὐ ἀπείρου γινομένου . τὰ γὰρ ἄπειρα τῷ πλήθει μέγε - θός τι ἔχοντα καὶ ὁμογενῆ ὄντα , ὥστε καὶ ἅπτεσθαι ἀλλήλων , ἄπειρόν τι ποιεῖ μέγεθος , ὡς εἴρηται πολλάκις . καὶ ὅτι μὲν μέγεθος ἔχουσιν αἱ ἄτο - μοι κατὰ Δημόκριτον ἔδειξεν ἐκ τοὐ λέγειν αὐτὸν μεγέθει καὶ σχήματι δια - φέρειν αὐτάς . τί δὲ ἄν μεγέθει διαφέροι μὴ ἔχον μέγεθος ; τί δὲ ἂν σχήματι μὴ ἐσχηματισμένον ὑπὸ γραμμῶν ἢ ἐπιπέδων ; τὸ δὲ ὑπὸ γραμμῶν ἢ ἐπιπέδων περιεχόμενον πάντως < δῆλον> ὅτι μέγεθός ἐστι . τὸ ἅπτεσθαι ἀλλήλων τὰ τῷ πλήθει ἄπειρα τῷ μὲν Ἀναξαγόρᾳ αὐτόθεν εἵ - πετο , εἴπερ , ὥς φησιν , ‟ ἦν ὁμοῦ πάντα χρήματα’’ , τῷ δὲ Δημοκρίτῳ , καθόσον τὸ κοινὸν σῶμα τὸ τῶν ἀτόμων ἓν πάντων ἔλεγε τὴν διαφορὰν αὐτῶν κατὰ μέγεθος καὶ σχῆμα τιθείς , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὸ ὑποκείμενον σῶμα · τούτῳ δὲ ἀκολουθεῖ τὸ ὁμοειδεῖς λέγειν αὐτάς , τούτῳ δὲ τὸ ἅπτεσθαι . τὰ γὰρ ὁμοειδῆ μὴ κωλυόμενα εἰς ταὐτὸ χωρεῖ καὶ ἅπτεται ἀλλήλων , τὸ δὲ κενὸν οὐ διείργει τὴν ἁφήν . εἴη γὰρ ἄν οὕτως τοῦ ἀπείρου σώματος ἀπει - ρότερον τὸ κενὸν καὶ σὺν αὐτῷ ὃν καὶ χωρίς , ἔνθα διείργει . τοῦ δὲ ἀπεί - ρου ἀπειρότερον οὐκ ἔστιν . ὅλως δὲ οὐδὲ ἔχει δύναμιν πρὸς τὸ διείργειν τὸ κενόν . εἰ τοίνυν καὶ πάντες σχεδὸν οἱ φυσικοὶ τὸ κατὰ μέγεθος ἄπει - ρον παρεδέξαντο καὶ ὡς ἐν ἀρχῆς λόγῳ ἐν γὰρ τῇ ἀρχῇ ) , δῆλον ὅτι οἱ · Κεῖος ἂν ὁ περὶ τοῦ ἀπείρου λόγος εἴη τῷ περὶ τῶν φυσικῶν ἀρχῶν διαλεγομένῳ . εὐλόγως δὲ καὶ ἀρχὴν αὐτὸ τιθέασι πάντες ἕως τοῦ εἴη γὰρ ἄν αὐτοῦ πέρας . Εἰπὼν ὅτι τὸ ἄπειρον εἰσάγοντες οἱ πάλαι φυσιολογοῖ ὡς ἀρχὴν εἰσῆ - γον αὐτὸ δείκνυσι νῦν οὐχ ὅτι ἔστι τὸ ἄπειρον , ἀλλ’ <ὅτι> οἱ τιθέντες ὅλως αὐτὸ εὐλόγως ἐν ἀρχῆς λόγῳ ἐτίθεντο . καὶ δείκνυσιν ἐκ διαιρέσεως · πᾶν γὰρ τὸ ὁπωσοῦν ὂν ἢ κατὰ συμβεβηκός ἐστι καὶ μάτην οἷα τὰ ἐκ ταὐτομάτου ἢ καθ’ αὑτό · καὶ εἰ καθ’ αὑτό , ἢ ἀρχὴ ἢ ἀπὸ ἀρχῆς · εἰ οὖν μήτε μάτην μήτε ἀπ’ ἀρχῆς τὸ ἄπειρον , δῆλον ὅτι ἀρχή ἐστι . καὶ ὅτι μὲν οὐ μάτην οὐδὲ ἐκ ταὐτομάτου , δῆλον , εἴπερ πᾶν μὲν τὸ τοιοῦτον ἐπ’ ἔλαττον , τὸ δὲ ἄπειρον πανταχοῦ ὂν καὶ πάντα ὂν οὐκ ἐπ’ ἔλαττον · ἔτι δὲ εἰ καὶ ἀίδιον τὸ ἄπειρον , ὡς δειχθήσεται ἐκ τοῦ ἀγένητον αὐτὸ εἶναι , οὐκ ἄν εἴη μάτην οὐδὲ ἐκ ταὐτομάτου · οὐδὲν γὰρ τῶν τοιούτων ἀίδιον . ἀλλὰ μὴν οὐδὲ ἐξ ἀρχῆς τὸ ἄπειρον οὐδὲ ἔστιν ἀρχὴ τοῦ ἀπείῥοῦ . εἴη γὰρ ἄν αὐτοῦ πέρας , ὥς φησιν , ὥστε οὐκέτι ἄπειρον . τοῦτον τὸν λόγον οἴονται παραλογισμὸν ἔχειν νομίσαντες τὸν Ἀριστοτέλην λέγειν , ὡς εἰ ἔχοι ἀρχὴν τὸ ἄπειρον ἡ δὲ ἀρχὴ ἡ κατὰ τὸ μέγεθος καὶ πέρας ἐστίν ) , ἔχοι ἄν καὶ πέρας · ὥστε οὐκ ἄπειρον ἀλλὰ πεπερασμένον ἔσται · καὶ γίνεσθαί φασι τὴν παραγωγὴν παρὰ τὴν τῆς ἀρχῆς ὁμωνυμίαν . ὡς γὰρ ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ διῄρηται , ἡ ἀρχὴ σημαίνει μὲν καὶ τὴν τοὐ πράγματος ἀρχήν , ὥσπερ νῦν ἐξεδέξαντο , σημαίνει δὲ καὶ τὴν αἰτιώδη · ἀρχὴ γὰρ καὶ ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος καὶ τὸ ποιοῦν καὶ τὸ τέλος . προτεθέν - τος οὖν τοῦ δεῖξαι ὅτι οὐκ ἔχει ἀρχὴν τὴν ὡς αἰτίαν τὸ ἄπειρον , ἀλλ’ αὐτό ἐστιν ἀρχή , μετελήφθη ἡ αἰτιώδης ἀρχὴ εἰς τὴν κατὰ τὸ πρᾶγμα , ἐφ’ ἧς ἀληθὲς τὸ εἰ ἀρχὴν ἔχει καὶ πέρας ἔχειν . ἐπὶ γὰρ τῆς αἰτιώδους οὐκέτι ἀληθές , ὡς εἰ ἔχει ἀρχὴν τὴν ὡς αἰτίαν , πέρας ἔχει τὸ κατὰ τὸ | πρᾶγμα . οὐ γὰρ ἀκολουθεῖ τοῦτο τὸ πέρας ἐκείνῃ τῇ ἀρχῇ . ἀλλὰ τὸ μὲν λέγειν , ὅτι κατὰ τὸ πιθανὸν πειρᾶται συστῆσαι τὴν δόξαν αὐτῶν , ἀπί - θανον ὄντως μοι δοκεῖ . φαίνεται γὰρ ἀναγκαίως ἕπεσθαι λέγων τὸ εἰ ἔχει ἀρχὴν τὸ ἄπειρον καὶ πέρας ἔχειν . Ἐκεῖνα οὖν μᾶλλον καλῶς ὑπὸ τοῦ Ἀλεξάνδρου λέγεται , ὅτι καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἀρχῆς ἄν ὑποτεθῇ ἐξ ἀρχῆς γενόμενον τὸ ἄπειρον , πάν - τὼς πέρας ἔχει τὸ κατὰ τὸ μέγεθος , ὥστε μηκέτι ἄπειρον εἶναι . εἴτε γὰρ ἀπὸ χρονικῆς ἀρχῆς γίνοιτο , οὐκ ἄν οὐσία ὂν ἀθρόον γίνοιτο , ἀλλὰ ἀπό τινος τῆς κατὰ τὸ μέγεθος ἀρχῆς , ὡς τὰ ζῷα ὡς τὰ φυτὰ ὡς τὰ τεχνητὰ πάντα ὁρᾶται γινόμενα . ἔχον δὲ τὴν κατὰ τὸ μέγεθος ἀρχήν , καὶ πέρας ὅν αὐτὴν ἔχοι . ἀλλὰ καὶ εἰ ὡς στοιχειώδη ἀρχὴν ἔχοι , καὶ ἐξ ἐκείνης εἴη τῆς ἀρχῆς , οἷον ἐκ τῆς ὕλης , εἰ μὲν πεπερασμένην ἀρχὴν ἐν ἑαυτῷ τὴν ὕλην ἔχει τὸ ἄπειρον , ἔσται καὶ αὐτὸ πεπερασμένον . εἰ δὲ ἄπειρον , τὸ ἄπειρον ἀρχὴ γίνοιτο . ὁμοίως δὲ καὶ εἰ τὴν κατὰ τὸ εἶδος ἀρχὴν ἔχοι τὸ ἄπειρον . εἰ γὰρ τοῦ συνθέτου ἀρχὴ τὸ εἶδος , εἰ μὲν ἄπειρον τὸ εἶδος , ἀρχὴ τὸ ἄπειρον , εἰ δὲ πεπερασμένον , κατὰ τὴν ὕλην ἄν εἴη τὸ ἄπειρον ἐν τῷ συνθέτῳ · ἀρχὴ δὲ καὶ ἡ ὕλη . ἀρχὴ ἄρα τὸ ἄπειρον καὶ κατὰ τοῦτο . τὸ γὰρ σύνθετον , οὗ ἀρχὴ τὸ εἶδος , οὐδὲν ἄλλο ἐστὶ πλὴν ὕλης καὶ εἴδους . κἄν τὴν ποιητικὴν δὲ ἀρχὴν ἔχῃ τὸ ἄπειρον , σῶμα πάντως , ὅτι καὶ τὴν κατὰ τὸ πρᾶγμα <ἀρχὴν ἔχει> ὅθεν ἤρξατο τῆς γενέσεως , ἥτις καὶ πέρας ἄν εἴη . καὶ ἄλλως δὲ εἴη ἄν γεγονὸς καὶ πέρας ἄν ἔχοι , εἰς 35 ὃ ἡ γένεσις ἐπαύσατο . εἰ δὲ ἀρχὴν ἔχοι τὴν ὡς τέλος καὶ τὸ οὗ ἕνεκα τὸ ἄπειρον μέγεθος , πρῶτον μὲν οὐδὲν κωλύει τοιαύτην ἀρχὴν ἔχον καὶ αὐτὸ ἀρχὴν εἶναι . τὸ γὰρ ὡς τέλος ἀρχὴ καὶ τοῦ ποιοῦντός ἐστι καὶ τῶν στοιχείων . καὶ γὰρ καὶ ὁ Πλάτων’ τελικὴν ἀρχὴν τῆς ποιήσεως τοῦ κό - σμου ζητῶν τὴν ἀγαθότητα τοῦ ποιοῦντος εὑρίσκει , ἐν οἷς φησι ‘‘λέγωμεν δὴ δι’ ἥν τινά ποτε αἰτίαν γένεσιν καὶ τὸ πᾶν τόδε ὁ ξυνιστὰς συνέστησεν · ἀγαθὸς ἦν . ” ἔπειτα τὸ ἄπειρον μέγεθος ἀόριστον ὂν πῶς ἄν εἰς ὡρισμένον τι τέλος ἀναφέροιτο ; ἀλλ’ εἴπερ ἔχοι τι τέλος ὡρισμένον μέγεθος ὄν , δεῖ καὶ αὐτὸ ὡρισμένον εἶναι ὡς μέγεθος . μεγέθους δὲ ὅρος ἡ περιγραφὴ καὶ τὸ σχῆμα . ὅτι δὲ ὁ Ἀριστοτέλης ὡς ἀκόλουθον συνάγει τῷ εἶναι τὸ ἄπειρον μέγεθος τὸ μὴ ἔχειν αὐτὸ ἀρχὴν οὐ μόνον τὴν στοιχειώδη , ἀλλ’ οὐδὲ τὴν ποιητικὴν ἡ τελικήν , δῆλόν ἐστιν ἐξ ὧν φησι τοὺς μὴ ποιοῦντας παρὰ τὸ ἄπειρον ἄλλας αἰτίας οἷον νοῦν ἢ νεῖκος καὶ φιλίαν ἤ τι τοιοῦτον αὐτὸ λέγειν τὸ ἄπειρον ‟ περιέχειν περιέχειν πάντα καὶ πάντα κυβερνᾶν ” , ὡς εἴπερ εἴη ἄπειρον , μὴ ἔχειν ποιητικὴν ἢ τελικὴν αἰτίαν . δῆλον ἄρα γέγονε τὸ ῥηθέν , ὡς εἴπερ εἴη ἀρχὴ τοῦ ἀπείρου μεγέθους ἡ οἱαδήποτε , εἴη ἄν αὐτοῦ καὶ πέρας ὡς μεγέθους . Ἔτι δὲ καὶ ἀγένητον καὶ ἄφθαρτον ἕως τοῦ ὥσπερ φησὶν Ἀναξίμανδρος καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν φυσιολόγων . Εἰπὼν ὅτι οἱ τὸ ἄπειρον τιθέντες εὐλόγως ἀρχὴν αὐτό φασιν ἢ γὰρ μάτην ἐστὶν ἢ ἀπ’ ἀρχῆς ἢ ἀρχή , ἀναιρεθέντων δὲ τῶν λοιπῶν περιλείπε - ται τὸ ἀρχὴν εἶναι ) , προστίθησι καὶ ἄλλο τι τῶν προσεῖναι λεγομένων τῷ ἀπείρῳ τὸ τῇ ἀρχῇ πρέπον τὸ ἀγένητον καὶ ἄφθαρτον λέγεσθαι τὸ ἄπειρον , εἴπερ ἔστιν ὅλως . τοῦτο δὲ καὶ τοῦ μὴ μάτην εἶναι κατασκευα - στικόν ἐστιν , εἴπερ τὸ μὲν ἀγένητον καὶ ἄφθαρτον ἀίδιον , τὸ δὲ μάτην οὐκ ἀίδιον κατὰ συμβεβηκὸς ὃν καὶ ἐπ’ ἔλαττον . καὶ ὅτι μὲν προσήκει τῇ ἀρχῇ τὸ ἀγένητον καὶ ἄφθαρτον , σαφῶς ἐδίδαξεν ὁ ἐν Φαίδωνι Σωκρά - της · ‟ εἰ γὰρ ἔκ του ἀρχὴ γίνοιτο , φησίν , οὐκ ἄν ἐξ ἀρχῆς γίνοιτο , ” καὶ ὅτι ‟ ἀρχῆς ἀπολομένης οὔτε αὐτή ποτε ἔκ του οὔτε ἄλλο ἐξ ἐκείνης γενήσεται ” . ὅτι δὲ καὶ τῷ ἀγενήτῳ τὸ ἀρχικόν , δῆλον · εἰ γὰρ μὴ ἀρχή , ἀπὸ ἀρχῆς γινόμενον . ὅτι δὲ τὸ ἄπειρον , εἴπερ ἔστιν , ἀγένητόν ἐστι καὶ ἄφθαρτον , δείκνυσιν οὕτως · εἰ γὰρ γέγονεν , ἀνάγκη τέλος εἰληφέναι τὴν γένεσιν αὐτοῦ ποτε , ἢ οὐκ ἄν εἴη γεγονός · εἰ οὖν μὴ ἀθρόα ἐστὶν ἡ γέ - νεσις αὐτοῦ , δῆλον ὅτι ἔστι τις καὶ ἀρχὴ τοῦ μεγέθους , ἀφ’ ἧς γίνεσθαι ἄρχεται , καὶ τελευτὴ αὐτοῦ , εἰς ὃ τελευτᾷ ἡ γένεσις καὶ ἧς συμπληρωθείσης οὐκέτι γίνεται , ἀλλὰ γέγονε . κἄν φθείρηται δέ ποτε τὸ μέγεθος , ἔσται ποτὲ καὶ ἐφθαρμένον . ὥστε ἔσται τι πέρας αὐτοῦ , οὗ ἐσχάτου φθαρέντος ἐφθαρμένον ἔσται τὸ ὅλον . ὥστε εἴπερ ἔστι τὸ ἄπειρον , ἀνάγκη ἀγένητον αὐτὸ καὶ ἄφθαρτον εἶναι , ὅπερ τῆς ἀρχῆς , ἀλλ’ οὐ τοῦ ἀπ’ ἀρχῆς ἐστιν ἴδιον . διὸ οἱ τὸ ἄπειρον μόνον τιθέντες ὡς ἀρχὴν καὶ μὴ προσλογιζόμενοί τινας ἄλλας αἰτίας , ὥσπερ Ἀναξαγόρας μὲν τὸν νοῦν , Ἐμπεδοκλῆς δὲ φιλίαν καὶ νεῖκος , ἠρκέσθησαν πρὸς τὴν πάντων γένεσιν τῇ τοῦ ἀπείρου φύσει καὶ τῇ ὑλικῇ ταύτῃ ἀρχῇ , ὡς διὰ τὴν ἀνεπίλειπτον τούτου χορηγίαν ἀεὶ γενέσεως ἐσομένης καὶ περιεχομένων πάντων ὑπὸ τούτου καὶ κυβερνωμε - νῶν . ὡς γὰρ ἀρχὴ τοῦτο μόνον ὑποτεθὲν τὴν τῆς ἀρχῆς αὐτοῖς παρέχε - ται χρείαν οὐ τῆς ὑλικῆς μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς ποιητικῆς τε καὶ τελικῆς . ἣν Ἀναξαγόρας . μὲν τῷ νῷ , Ἐμπεδοκλῆς δὲ τῇ φιλίᾳ καὶ τῷ νείκει καὶ τῇ ἀνάγκῃ ἀνατίθησι . θεῖον δὲ τὸ αἴτιον καὶ ὡς ἀρχὴν λέγουσι καὶ ὡς ἀγένητόν τε καὶ ἄφθαρτον · τοιοῦτον Ἀναξίμανδρος τὸ μεταξὺ πυρὸς καὶ ἀέρος ἄπειρον ἀρχὴν ἐτίθει . καὶ οὐδὲν ἄτοπον εἰ θεῖον ἐκάλει , μᾶλλον δὲ καὶ ἀναγκαῖον . ἐκ τούτου γὰρ ἐδείκνυτο τὸν θεὸν ὑπὲρ αὐτὸ εἶναι · θεῖον γὰρ τὸ τοῦ θεοῦ μετέχον ἐστίν . ὁ δὲ λόγος τοῖς τοιούτοις περὶ τῶν φυσι - κῶν ἀρχῶν ἐγίνετο , ὥσπερ καὶ τῷ Ἀριστοτέλει ἐν ταύτῃ τῇ πραγματείᾳ , ἀλλ’ οὐχὶ περὶ τῶν ὑπὲρ φύσιν . εἰ δὲ καὶ περιέχειν ἔλεγον καὶ κυβερνᾶν , οὐδὲν θαυμαστόν · τὸ μὲν γὰρ περιέχειν ὑπάρχει τῷ ὑλικῷ αἰτίῳ ὡς διὰ πάντων χωροῦντι , τὸ δὲ κυβερνᾶν ὡς κατὰ τὴν ἐπιτηδειότητα αὐτοῦ τῶν ἀπ’ αὐτοῦ γινομένων . Τοῦ δὲ εἶναι τὸ ἄπειρον ἡ πίστις ἕως τοῦ τὸ γὰρ ἐνδέ - χεσθαι τοῦ εἶναι οὐδὲν διαφέρει ἐν τοῖς ἀιδίοις . Δείξας τὸν περὶ τοῦ ἀπείρου λόγον ἀναγκαῖον τῷ φυσικῷ καὶ ἀπ’ αὐ - τῆς τῆς τοῦ ἀπείρου ἐννοίας καὶ ἀπὸ τῆς τῶν προτέρων φυσιολόγων δόξης , μεταβαίνει λοιπὸν ἐπὶ τὴν περὶ αὐτοῦ ζήτησιν φυλάττων τὴν τάξιν τῶν προβλημάτων καὶ πρῶτον ζητῶν εἰ ἔστι τὸ ἄπειρον ἢ μή . πρὸς δὲ τοῦτο χρήσιμον ᾠήθη τὰς ἐννοίας ἀνιχνεῦσαι πρῶτον , ἀφ’ ὧν ἦλθόν τινες ἐπὶ τὸ θέσθαι τὸ ἄπειρον , ἵνα εἰ μὲν φαίνοντο κατὰ πράγματος φερόμεναί τιτος , ὁμολογήσωμεν καὶ ἡμεῖς αὐταῖς · εἰ δὲ κενεμβατοῦσαι φωραθεῖεν καὶ τῷ ἀορίστῳ τῆς ἡμετέρας φαντασίας ἑπόμεναι , τοῦτο διελέγξαντες ἡμεῖς ἀνυπόστατον τὸ ἄπειρον δείξωμεν . πέντε δὲ εἶναί τινά φησιν , ἐξ ὧν εἶναι τὸ ἄπειρον οὐ τὸ κατὰ μέγεθος μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ ὁποιονοῦν ἄπειρον πι - στεύομεν . ἀρξάμενος γὰρ ὅλως τὰς ἐννοίας ἀνιχνεύειν , ἀφ’ ὧν τὸ ἄπειρον ὑπεθέμεθα , πάσας παραγυμνοῖ τὰς οὐ μόνον κατὰ τὸ σωματικὸν μέγεθος , ἀλλὰ καὶ κατὰ πᾶν μέγεθος καὶ κτὰ πλῆθος ἄπειρον ἀναπλαττούσας ποτὲ μὲν ἀληθῶς , ποτὲ δὲ ψευδῶς . πρώτην δὲ τῆς ἀπειρίας ἔννοιαν τίθησι τὴν ἐκ τοῦ χρόνου ἀπείρου τῷ ὄντι τυγχάνοντος · εἰ γὰρ μὴ ἔστιν ἄπειρος ὁ χρόνος , ἦν ὅτε οὐκ ἦν χρόνος καὶ ἔσται ὅτε οὐκ ἔσται · τὸ δὲ ἦν καὶ τὸ ἔσται χρόνου πάλιν ἔσται μόρια , ὥστε καὶ ὅτε οὐκ ἔστι χρόνος , ἔστι χρόνος · ἀεὶ οὖν ἔστι χρόνος · ἄπειρος ἄρα ὁ χρόνος . Δευτέρα δὲ πίστις τοῦ εἶναι τὸ ἄπειρον ἐκ τῆς ἐν τοῖς μεγέθεσι διαιρέσεως , ἢ ὡς Εὔδημός φησιν , ἐν τοῖς συνεχέσι . δοκεῖ γὰρ οὐχ ὑπολείπειν . ἀπείρου δὲ τὸ μὴ ὑπολείπειν . χρῶνται δὲ τῇ τῶν μεγεθῶν τομῇ καὶ οἱ μαθηματικοὶ ποτὲ μὲν ὡς ἀξίωμα λαμβάνοντες πᾶν γὰρ μέ - γεθος καὶ πᾶσαν γραμμὴν τῷ τυχόντι λόγῳ τέμνουσι τὴν δοθεῖσαν λαμβά - νονιες ὁπόση ἂν εἴη , ὡς ἐπ’ ἄπειρον οὔσης τῆς τῶν μεγεθῶν τομῆ·ς ) , ποτὲ δὲ καὶ ἀποδεικνύντε . εἰ γάρ , ὥς φασι , μηδέποτε ἡ ἐγγραφομένη εἰς τὸν κύκλον εὐθεῖα ἴση γίνεται τῇ περιφερείᾳ , δῆλον ὅτι τὸ ἀπολαμβανόμενον ἐπίπεδον ὑπό τε τῆς εὐθείας καὶ τῆς περιφερείας ἐπ’ ἄπειρον τέμνεται . παυσαμένης γὰρ τῆς τομῆς ἡ εὐθεῖα τῇ περιφερείᾳ ἐφαρμόττει . εἰ δὲ καὶ τοῦ τριγώνου αἱ δύο πλευραὶ ἀεὶ τῆς λοιπῆς μείζονές εἰσιν , ἐὰν ἐν ἰσοσκε - λεῖ ὀρθογωνίῳ τριγώνῳ , ἐν ᾧ ἡ βάσις ἑκατέρας ἐστὶ τῶν πλευρῶν μείζων , ἀπ’ ἀμφοῖν τῶν πλευρῶν ἴσην ἀφελόντες τῇ βάσει διὰ τῶν γενομένων ση - μείων παράλληλον ἀγάγωμεν τῇ βάσει , τρίγωνον ἔλαττον ποιήσομεν ὅμοιον τῷ ὅλῳ ὀρθογώνιόν τε καὶ ἰσοσκελές · καὶ τοῦτο ἀεὶ ποιεῖν δυνησόμεθα . οὔτε γὰρ τρίγωνον ἀεὶ βραχύτερον ποιοῦντες παυσόμεθα οὔτε τὰς δύο πλευρὰς τῆς λοιπῆς μείζονας εὑρίσκοντες , ὥστε ἀπ’ ἀμφοῖν ἴσην ἀφαιρεῖν τῇ βάσει καὶ διὰ τῶν σημείων παράλληλον ἄγειν . εἰ δὲ τοῦτο ἐπ’ ἄπει - ρον ποιεῖν δυνατόν , ἐπ’ ἄπειρον τέμνεται τὸ τοῦ τριγώνου ἐπίπεδον . εἰ δὲ ἔστιν ἡ εἰς ἄπειρον τομή , ἔστι τὸ ἄπειρον ἐν τῷ μεγέθει . οὐ γὰρ ἄν εἰ μὴ ἄπειρον ἦν , ἐτέμνετο ἐπ’ ἄπειρον . Τρίτον δέ φησι τῶν ἐναγόντων εἰς τὸ ἄπειρον τὸ οὕτως ἄν μόνως μὴ ἐπιλείπειν τὴν γένεσιν , εἰ ἄπειρον εἴη τὸ ἀφ’ οὗ ἀφαιρουμένου ἀεὶ ἐπ’ ἄπειρον γίνεται τὰ γινόμενα . τοῦτο γὰρ καὶ τῶν φυσικῶν ἔπεισέ τι · νᾶς ἄπειρον ὑποθέσθαι τὸ στοιχεῖον . τέταρτον δὲ καὶ δυσαντίβλεπτον τὸ φαίνεσθαι πᾶν τὸ πεπερασμένον ἀεὶ πρός τι περαῖνον . εἰ γὰρ πᾶν τὸ πε - περασμένον πρὸς ἄλλο τι ἔξωθεν αὐτοῦ ὂν περαίνει , τὸ ἔξωθεν ἐκεῖνο πρὸς ὃ περαίνει , ἢ ἄπειρόν ἐστιν ἢ πεπερασμένον . καὶ εἰ μὲν ἄπειρον , ἔχομεν αὐτόθεν ὅτι ἔστι τὸ ἄπειρον · εἰ δὲ πεπερασμένον οἷον ἡ γῆ , καὶ αὐτὸ πρὸς ἄλλο περαίνει , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον . εἰ δὲ ἐπ’ ἄπειρον , ἔστι τὸ ἄπειρον . οὐ - δὲν γὰρ τελευταῖον ληφθήσεται πέρας , εἴπερ καὶ τοῦτο πρὸς ἄλλο τι περαίνει . ‟ τούτῳ δὲ μάλιστα ] τῷ λόγῳ ὡς μάλιστα , ὥς φησιν ὁ Ἀλέξανδρος , οἱ περὶ Ἐπίκουρον πιστεύοντες ἄπειρον ἔλεγον εἶναι τὸ πᾶν , διότι πᾶν τὸ πε - περασμένον παρά τι περαινόμενον ἔξωθέν τι ἔχει’’ . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης ὡς ἀρχαιοτέρου μέμνηται τοῦ λόγου . Πέμπτον δὲ ὃ μάλιστα καὶ κυριώτατόν φησιν Ἀριστοτέλης , καὶ κοινὴν ἀπορίαν ποιοῦν πᾶσιν , ἡ τῆς νοήσεως ἤτοι φαντασίας τῆς ἡμετέρας δύναμις ἀεί τι καὶ προστιθέναι καὶ ἀφαιρεῖν | ἰσχύουσα καὶ μηδέ . ποτε ἡττωμένη καὶ ὑπολείπουσα . διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ ἀριθμὸς ἐπ’ ἄπειρον αὔξεσθαι δοκεῖ , ὅτι παντὶ τῷ προτιθεμένῳ ἀριθμῷ δυνάμεθα προσθεῖναι μονάδα ἢ ἀριθμόν , καὶ τὰ μαθηματικὰ μεγέθη ἐπ’ ἄπειρον διαιρεῖσθαι καὶ αὔξεσθαι , ὅτι πᾶν τὸ λαμβανόμενον δυνατὸν τεμεῖν καὶ τὸ τμῆμα προσθεῖ - ναι τῇ ἐπινοίᾳ , οὐ γὰρ δὴ τῇ αἰσθήσει . ἐπειδὴ δὲ ἡ ἐπίνοια κατὰ τὰ πράγματα δοκεῖ γίνεσθαι , οἰόμεθα τὰ πράγματα οὕτως ἔχειν ὡς φανταζό - μεθα . τὸ αὐτὸ δὲ πάσχομεν καὶ περὶ τὸ ἔξω τοῦ οὐρανοῦ · ἀεὶ γὰρ τοῦ ληφθέντος ἔξω τι ἐπινοοῦμεν , καὶ οὕτως ἄπειρον δοκεῖ τὸ ἔξω . καὶ εἰ μὲν κενόν , ὡς ἐδόκει λέγειν Δημόκριτος , ἄπειροι ἄν εἶεν καὶ οἱ κόσμοι · τί γὰρ μᾶλλον τοῦ κενοῦ ἐνταῦθα ἢ ἐνταῦθα ; ὥστε εἴπερ μο - ναχοῦ καὶ πανταχοῦ ἂν εἶναι τὸν σωματικὸν ὄγκον , ὥστε καὶ αὐτὸν ἄπειρον εἶναι . καὶ ἄλλως εἰ τὸ κενὸν τόπος ἐστὶ δυνάμενος δέξασθαι σῶμα , ἐπὶ δὲ τῶν ἀιδίων τὸ δυνατὸν γενέσθαι πάντως ὅν καὶ γένοιτο , ὡς εἰ μὴ γένοιτο οὐδὲ ἐνδεχόμενον γενέσθαι ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν φθαρτῶν οὐδὲν κω . λύει φθαρῆναι , πρὶν εἰς ἔργον ἐκβῆναι τὸ ἐνδεχόμενον , ἐπὶ δὲ τῶν ἀιδίων ἀδύνατον ) , διὸ ἐν τοῖς ἀιδίοις οὐκ ἔστι τὸ ἐνδεχόμενον , ἀλλ’ ἐν μόνοις τοῖς γενητοῖς καὶ φθαρτοῖς , ὥστε εἰ ἄπειρον τὸ κενόν , καὶ τόπος ἄπει - ρος ἔσται , καὶ σῶμα ἄπειρον , ὃ πέφυκε δέχεσθαι ὁ ἄπειρος τόπος . ‘Ἀρχύτας δέ , ὥς φησιν Εὔδημος , οὕτως ἠρώτα τὸν λόγον · ἐν τῷ ἐσχάτῳ οἷον τῷ ἀπλανεῖ οὐρανῷ γενόμενος , πότερον ἐκτείναιμι ἄν τὴν χεῖρα ἢ τὴν ῥάβδον εἰς τὸ ἔξω , ἢ οὔ ; καὶ τὸ μὲν οὖν μὴ ἐκτείνειν ἄτο - πον · εἰ δὲ ἐκτείνω , ἤτοι σῶμα ἢ τόπος τὸ ἐκτὸς ἔσται . διοίσει δὲ οὐδὲν ὡς μαθησόμεθα . ἀεὶ οὖν βαδιεῖται τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπὶ τὸ ἀεὶ λαμβα - νόμενον πέρας , καὶ ταὐτὸν ἐρωτήσει , καὶ εἰ ἀεὶ ἕτερον ἔσται ἐφ’ ὃ ἡ ῥάβδος , δῆλον ὅτι καὶ ἄπειρον . καὶ εἰ μὲν σῶμα , δέδεικται τὸ προκείμε - νον · εἰ δὲ τόπος , ἔστι δὲ τόπος τὸ ἐν ᾧ σῶμά ἐστιν ἢ δύναιτ’ ἄν εἶναι , τὸ δὲ δυνάμει ὡς ὂν χρὴ τιθέναι ἐπὶ τῶν ἀιδίων , καὶ οὕτως ἄν εἴη σῶμα ἄπειρον καὶ τόπος ” . μήποτε δὲ οὗτος ὁ λόγος καὶ . πρὸς ἡμᾶς ἀπορήσει δριμέως τοὺς λέγοντας μηδὲν εἶναι ἔξω τοῦ οὐρανοῦ , ὡς τοῦ κοσμικοῦ σώ - ματος , οὗ πέρας ὁ οὐρανός , τὴν ὕλην χώραν κατειληφότος . εἰ οὖν ἐν τῷ νώτῳ τοῦ οὐρανοῦ γενόμενος ἐκτείνοι τὴν χεῖρα , ποῦ ἄν ἐκταθείη ; οὐ γὰρ δὴ εἰς τὸ μηδέν · οὐδὲν γὰρ τῶν ὄντων ἐν τῷ μὴ ὄντι . ἀλλ’ οὐδὲ κωλυθήσεται ἐκτεῖναι · ὑπὸ γὰρ τοῦ μηδενὸς οὐ δυνατὸν κωλυθῆναι . Oὕτως μὲν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης ἐκ πέντε μάλιστα τὴν πίστιν εἶναί φησι τοῦ εἶναι τὸ ἄπειρον , ὁ δὲ Εὔδημος δι’ αἰτίας ἕξ φησιν . ὧν πρώτην εἰπὼν τὴν ἐν τῷ συνεχεῖ διαίρεσιν ἐπ’ ἄπειρον γινομένην ταύτης ἀντί - στροφόν φησι τὴν κατὰ πρόσθεσιν ἐν τοῖς ἀριθμοῖς θεωρουμένην . οὐδὲ ταύτην δὲ τὴν αἰτίαν ὁ Ἀριστοτέλης παρῆκεν ἐν τοῖς διὰ τὴν ἐπίνοιαν νομιζομένοις ἀπείροις θεὶς αὐτήν , ὅτε ἔλεγε καὶ ὁ ἀριθμὸς δοκεῖ ἄπει - ρος εἶναι καὶ τὰ μαθηματικὰ μεγέθη διαιρεῖσθαι ἐπ’ ἄπειρον δῆλον . ἴσως δὲ ἄν τις ἀπορήσοι , πῶς κατ’ ἐπίνοιαν λέγει τὴν ἐπ’ ἄπειρον τοῦ ἀριθμοῦ πρόσθεσιν καὶ τοῦ μεγέθους ἀφαίρεσιν . καὶ γὰρ ἐπ’ αὐτῆς φαί - νεται τῆς τῶν πραγμάτων ἀληθείας . ποίῳ γὰρ ἀριθμῷ οὐκ ἔστι προσθεῖ - ναι , καὶ ποῖον μέγεθος οὐκ ἔστι διαιρετόν , εἴπερ μὴ ἐκ σημείων συνέστηκε τὸ μέγεθος ; ἢ οὐ τὸ ἐπ’ ἄπειρον ἀλλὰ τὸ ἄπειρον κατ’ ἐπίνοιάν φησιν ἐκ τοῦ ἐπ’ ἄπειρον τῆς αὐξήσεως καὶ τῆς μειώσεως ἐπινοουμένου . τὸ μὲν γὰρ ἐπ’ ἄπειρον ἐφ’ ἑκάτερα καὶ ἐν ὑποστάσει ἐστί , τὸ δὲ ἄπειρον οὐκέτι , ὡς δειχθήσεται . οὔτε γὰρ ἀριθμός ἐστιν ἄπειρος οὔτε μέγεθος . Ἔχει δὲ ἀπορίαν ἡ περὶ τοῦ ἀπείρου θεωρία ἕως τοῦ καὶ ἄπειρα τῷ πλήθει . Εἰπὼν ἐκ πόσων καὶ τίνων ἐνήγοντο πρὸς τὸ τιθέναι τὸ ἄπειρον οἱ τιθέντες καὶ μέλλων μετ’ ὀλίγον δεικνύναι , πῶς μὲν οὐκ ἔστι , πῶς δὲ ἔστι τὸ ἄπειρον , μεταξύ φησιν ἐφ’ ἑκάτερα ἀπορίας ἀπαντᾶν τοῖς τε μὴ εἶναι καὶ τοῖς εἶναι τὸ ἄπειρον λέγουσι . καὶ εἴ τί ἐστι , τοῖς ὡς οὐσίαν καὶ τοῖς ὡς συμβεβηκὸς τιθεμένοις ἢ μηδέτερον μὲν τούτων , οὐδὲν δὲ ἧττον καὶ πλήθει καὶ μεγέθει τὸ ἄπειρον λέγουσι . τοῦτο γὰρ ἀπαιτεῖ τὸ ἀνελλιπὲς τῆς διαιρέσεως καὶ τῷ ἐπ’ ἄπειρον μάλιστα προσήκει . τίνα οὖν ἐνδείκνυ - ται τὰ ὑπαντῶντα ἄπορα τοῖς μὴ εἶναι τὸ ἄπειρον λέγουσιν ; ἢ ἀναιρεῖσθαι τὴν ἐπ’ ἄπειρον τῶν συνεχῶν τομὴν ἀνάγκη · ταύτης δὲ ἀναιρουμένης ἀναιρεῖται μὲν γεωμετρία ἀρχῇ ταύτῃ χρωμένη , εἰσάγεται δὲ τὸ ἐξ ἀτόμων καὶ σημείων συνεστάναι τὰ μεγέθη καὶ ἐκ τῶν νῦν τὸν χρόνον , ὅπερ διὰ πολλῶν ἐλεγχθήσεται · ἀναιρεῖται δὲ καὶ ἡ ἐπ’ ἄπειρον τῶν ἀριθμῶν αὔξη - σις ἐναργῶς φαινομένη . τίς γάρ ἐστιν ἀριθμὸς τῶν ἤδη γεγονότων ἀν - θρώπων ἢ ἐσομένων , ὧ μὴ δυνατὸν προσθεῖναι ; ἀναιρεῖται δὲ καὶ ἡ ἐπ’ ἄπειρον πρόοδος τοῦ χρόνου , ταύτῃ δὲ ἡ τοῦ παντὸς ἀιδιότης συναναιρεῖται διὰ πολλῶν καὶ ἀκριβῶν λόγων καὶ ὑπὸ Πλάτωνος καὶ ὑπὸ Ἀριστοτέλους ἀποδειχθεῖσα . πάλιν δὲ εἴ τις λέγοι τὸ | ἄπειρον εἶναι , ἀναιρεῖται ἡ τοὐ ἄνω καὶ ἡ τοῦ κάτω διαφορὰ καὶ ἡ τοῦ μέσου καὶ ἡ τοῦ πέριξ καὶ ἡ φυσικὴ τῶν σωμάτων ῥοπὴ καὶ κίνησις . μὴ γὰρ ὡρισμένων τῶν ἐφ’ ἃ ἡ κίνησις , οὐδὲ αἱ κινήσεις ἔσονται ὡρισμέναι . εἰ δέ τις εἶναί τι τὸ ἄπει - ρον λέγοι εἴτε ὡς οὐσίαν εἴτε ὡς συμβεβηκός , πόσα καὶ ποῖα ἕπεται ἀδύ - νατα μετ’ ὀλίγον μαθησόμεθα . εἰ δὲ μηδέτερόν τις λέγοι τούτων , εἶναι δὲ ὅμως ἄπειρον , ἄτοπον αὐτόθεν δοκεῖ τὸ εἶναί τι , ὃ μήτε οὐσία μήτε συμ - βεβηκός ἐστι . καὶ ἄλλως δὲ ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγεῖται τὸ μηδετέρως , οὐχ ὡς τὸ πρὸς πᾶν συμβεβηκὸς ἀντιδιαιρούμενον , ἀλλὰ πρὸς τὸ καθ’ αὑτὸ φύσει τινὶ ὑπάρχον · ὡς εἰ ἔλεγεν ‘ἢ οὐδὲ ὡς οὐσία οὐδὲ ὡς καθ’ αὑτὸ συμβεβηκός , ἀλλ’ ἄλλως πὼς συμβεβηκός᾿ . Μάλιστα δὲ φυσικοῦ ἐπισκέψασθαι , εἰ ἔστι μέγεθος αἰσθητὸν ἄπειρον . Διὰ πάντων τῶν προειρημένων συστήσας , ὅτι οἰκεία τῷ φυσικῷ ἐστιν ἡ περὶ τοῦ ἀπείρου ζήτησις ἔκ τε τῶν ὑποκειμένων αὐτῷ , εἴπερ μεγέθη ἐστὶ κινούμενα κατὰ χρόνον καὶ ἐκ τοῦ τοὺς πάλαι φυσιολόγους οὐ παρέρ - γως διαλεχθῆναι περὶ αὐτοῦ , ἀλλ’ ἀρχὴν αὐτὸ θεμένους καὶ ἔτι μέντοι ἐκ τοῦ καὶ τιθεμένοις εἶναι τὸ ἄπειρον καὶ μὴ καὶ οὐσίαν αὐτὸ λέγουσι καὶ συμβεβηκὸς καὶ οὐδέτερον πολλὰ ἄπορα ὑπαντᾶν , διὰ τούτων οὖν δείξας ὅτι τῷ φυσικῷ οἰκεῖος ὁ περὶ τοὐ ἀπείρου λόγος , εἰκότως ἐπάγει · περὶ τοιού - τῶν ἀπείρων ὁ λόγος οἰκεῖος ἔσται τῷ φυσικῷ , ὅτι οὐ περὶ νοητοῦ τινος οἷον τοῦ μαθηματικοῦ ἢ εἴ τι ὑπὲρ τοῦτο , ἀλλὰ περὶ αἰσθητοῦ . ἐπιστή - μόνος γάρ ἐστι τὸ οἰκείους ποιεῖσθαι τοὺς λόγους ταῖς προκειμέναις ὑπο - θέσεσιν . Πρῶτον οὖν διοριστέον , ποσαχῶς λέγεται τὸ ἄπειρον ἕως τοῦ ἢ κατὰ πρόσθεσιν ἢ κατὰ διαίρεσιν ἢ ἀμφοτέρως . Εἰπὼν περὶ ποίου μάλιστα ἀπείρου τῷ φυσικῷ πρόκειται σκοπεῖν , εἰ ἔστιν , ὅτι περὶ μεγέθους αἰσθητοῦ , ὅπερ καὶ ἀποδείξει μὴ ὄν , ἀλλά τινα τοῦ ἀπείρου σημαινόμενα βουλόμενος εἶναι , ἐπειδὴ τῶν πολλαχῶς λεγομέ - νων τὸ ἄπειρόν ἐστι , διαιρεῖται πρῶτον αὐτοῦ τὰ σημαινόμενα . οὕτω γὰρ ἂν μάθοιμεν κατὰ τίνα μὲν τῶν σημαινομένων ἀδύνατον εἶναι τὸ ἄπειρον , κατὰ τίνα δὲ δυνατόν . κοινῶς μὲν οὖν ἄπειρον εἶναι δοκεῖ τὸ ἀδιαπόρευ - τον καὶ ἀπεράτωτον , ὃ μὴ ἔστι διεξοδεύειν , τούτου δὲ τὸ μὲν οὕτως λέγε - ται ἄπειρον , ὡς μηδ’ ὅλως φύσιν ἔχον διεξοδευτὴν ἢ διαπορευτήν , οἶον ἂν εἴη καὶ τὸ σημεῖον καὶ πᾶν ὅλως ὃ μὴ ἔστι ποσόν . τὸ γὰρ μὴ ποσὸν οὐκ ἔχει διέξοδον ὅλως , ὥστε οὔτε ἀτελεύτητον διέξοδον . οὕτως δὲ καὶ ἡ φωνὴ ἀόρατος λέγεται κατὰ ἀπόφασιν ὡς μὴ πεφυκυῖα ὁρᾶσθαι , διότι οὐδὲν χρῶμα ἔχει . κατὰ πολλοὺς δὲ τρόπους ἡ τοιαύτη ἀπόφασις λέγεται ἡ κατὰ τὸ μὴ πεφυκέναι . ἄλλως γὰρ ἄπους ὁ τοῖχος καὶ ἰχθὺς καὶ δρεπανίς , ὁ μὲν ὅτι οὐδὲ ὅλως ἀν’ γένει τοὐ ὑπόποδος οἷον τῷ ζῴῳ , ὁ δὲ ἰχθὺς ὅτι διαφορὰν ταύτην ἔχει πρὸς τὰ ὁμογενῆ τῶν γὰρ ζῴων ἢ τῶν ἐνύδρων τὰ μὲν ὑπόποδα τὰ δὲ ἄποδά ἐστιν ) , ἡ δὲ δρεπανὶς ὄρνεον δὲ τοῦτό ἐστιν , ὃ καὶ κεγχρίδα καλοῦσιν ) ἄπουν λέγεται , ὅτι μικροὺς καὶ φαύλους ἔχει τοὺς πόδας . ἀλλ’ οὐ κατὰ τοῦτο τὸ σημαινόμενον τοῦ ἀπείρου τὸ κατὰ ἀπόφασιν ζητοῦμεν , εἰ ἔστι τι ἄπειρον αἰσθητόν . Δεύτερον δὲ σημαινόμενον τοῦ ἀπερατώτου ἀπείρου ἐκτίθεται τὸ δίο - δον μὲν ἔχον διότι ποσόν , ἀτελεύτητον δὲ ταύτην καὶ ἄπειρον καὶ ἀδιε - ξίτητον . καὶ τούτου διαφοραί εἰσιν . ἢ γὰρ διὰ κατασκευήν ἐστι τοιοῦτον ποτὲ μὲν διὰ τὸ σχῆμα , ὡς ὁ δακτύλιος ὁ μὴ ἔχων σφενδόνην ἄπειρος ὅτι καὶ πᾶς κύκλος , ποτὲ δὲ διὰ τὸ μὴ δοῦναι ἔξοδον , ὡς ὁ παρὰ Λακεδαιμο - νίοις ἦν κεάδας , εἰς ὃν τοὺς κατακρίτους ἐνέβαλλον , ἢ διὰ μεγέθους ὑπερ - βολήν , ἐφ’ οὗ σημαινομένου ἡ πλείστη τοῦ ἀπείρου ἔννοιά ἐστι . Τρίτον δὲ τοῦ ἀπείρου σημαινόμενον τὸ μόγις ἔχον διέξοδον ἢ διὰ μέγε - θος ἢ διὰ κατασκευήν , ὡς ὁ λαβύρινθος καὶ ὁ κεάδας ὕστερον . ὅτι γὰρ ἔσχε μόγις , ἐδήλωσεν ἡ ἀλώπηξ ἡ τὸν Μεσσήνιον Ἀριστομένην διεξοδεύσασα . Τέταρτον δὲ τοῦ ἀπείρου σημαινόμενόν ἐστιν ὃ πεφυκὸς ἔχειν διέ - ξοδον ἀδιεξίτητόν ἐστι . τοιαύτη δὲ ἡ διὰ τῆς κεκαυμένης ὁδὸς ἢ τῆς κατεψυγμένγς , διεξιτητὴ μὲν οὖσα τῷ ὡρίσθαι τὸ μέγεθος αὐτῶν , κωλυο - μένη δὲ ὑπὸ τῆς τοῦ ἀέρος ἀσυμμετρίας . ἐν τῷ τοιούτῳ καὶ τὸν λαβύ - ρινθον τέθεικεν ὁ Ἀλέξανδρος τὸν οὕτω κατεσκευασμένον ὡς ἀδιέξοδον εἶναι καὶ τὸν ἄπειρον δακτύλιον , ὡς διεξίτητα μὲν τῇ ἑαυτῶν φύσει τῷ πεπε - ρασμένα εἶναι , διὰ δὲ τὴν ποιὰν κατασκευὴν ἀδιέξοδα . μήποτε δὲ ὁ μὲν λαβύρινθος , εἰ καὶ μόγις , ἀλλ’ εἶχεν ὅμως διέξοδον , διὸ ἐν τοῖς μόγις τακτέος , ὁ δὲ δακτύλιος , ὥσπερ καὶ πᾶς κύκλος οὐδὲ πέφυκεν ὅλως ἔχειν πέρας ἀλλ’ οὐ διὰ τὸ μέγεθος ἀλλὰ διὰ τὸ σχῆμα . Πέμπτον δὲ τοῦ ἀπείρου τίθησι σημαινόμενον τὸ κατὰ πρόσθεσιν , ὅπερ ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ θεωρεῖται παντὶ γὰρ τῷ προτιθεμένῳ ἀριθμῷ ἔστι προσθεῖναι ) , καὶ τὸ κατὰ διαίρεσιν , εἴπ·ερ πᾶν συνεχὲς ἐπ’ ἄπειρόν ἐστι διαιρετόν . ἐπειδὴ δὲ ἐπὶ μὲν τῶν ἀριθμῶν κατὰ πρόσθεσιν μόνως ἐστὶ τὸ ἄπειρον , | ἡ γὰρ διαίρεσις εἰς μονάδα ἱσταμένη οὐκέτι ἐπ’ ἄπειρον προχωρεῖ ) , ἐπὶ δὲ τῶν μεγεθῶν καὶ κατὰ διαίρεσιν , ὅταν πᾶν τὸ λαμβα - νόμενον τέμνηται , καὶ κατὰ πρόσθεσιν δέ , ὅταν καὶ τέμνηται ἐπ’ ἄπειρον καὶ τὰ τμήματα εἰ προστιθοῖτο , διὰ τοῦτο εἶπεν ἢ κατὰ πρόσθεσιν ἢ κατὰ διαίρεσιν ἢ ἀμφοτέρως . οὕτως δὲ καὶ ὁ χρόνος καὶ προσθέσει ἄπειρος ὁ μέλλων καὶ ἀφαιρέσει ὁ παρεληλυθώς . τὸ δὲ ἅπαν προσέθη - κεν , οὐχ ὅτι πᾶν τὸ λεγόμενον ἄπειρον , ἄλλ’ ὅτι πᾶν τὸ κυρίως λεγόμενον ὅπερ ἐστίν , οὐχ ὅτι τὸ ἅμα ὂν ἄπειρον δειχθήσεται γὰρ μηδὲν ὂν τοιοῦ - τον μήτε κατὰ πλῆθος μήτε κατὰ μέγεθος ) , ἀλλὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον , τοῦτο δέ ἐστι τὸ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχον . Χωριστὸν μὲν οὖν εἶναι τὸ ἄπειρον ἕως τοὐ ἀλλ’ ὡς 15 ἀδιεξίτητον . Πρότερα μὲν ἦν περὶ τοῦ ἀπείρου προβλήματα , εἰ ἔστιν ἢ μὴ ἔστι , καὶ οὕτως πότερον οὐσία ἐστὶν ἢ συμβεβηκός , αὐτὸς δὲ εὐθὺς ἀρξάμενος τῆς ζητήσεως ζητεῖ πρότερον , εἰ οὐσία ἢ συμβεβηκὸς τοῦτο , διὰ συντομίαν ἴσως . ἐὰν γὰρ δειχθῇ ὅτι οὔτε οὐσία οὔτε συμβεβηκὸς φύσει τινί , ἔσται δεδειγμένον ὅτι οὐδὲ ἔστιν ὅλως ὡς ὑπάρχον τὸ ἄπειρον . πάν γὰρ τὸ ὑπάρχον ἢ οὐσία ἐστὶν ἢ συμβεβηκός . ὅτι οὖν οὐκ ἔστιν οὐσία τὸ ἄπει - ρον , δείκνυσιν οὕτως · εἰ οὐσία ἐστίν , ἀδιαίρετον ἔσται , εἰ δὲ ἀδιαί - ρετον , οὐκ ἄπειρον · ἀλλὰ μὴν ἄπειρον ὑπόκειται · οὐκ ἄρα οὐσία . καὶ ὅτι μὲν ἀδιαίρετόν ἐστιν ἡ οὐσία , δείκνυσιν οὕτως · εἰ οὐσία , οὐ συμ - βεβηκός , εἰ μὴ συμβεβηκός , οὐ ποσόν , εἰ μὴ ποσόν , οὔτε μέγεθος οὔτε πλῆθος , εἰ μήτε μέγεθος μήτε πλῆθος , οὐ διαιρετόν · ταῦτα γὰρ τὰ διαι - ρετά . εἰ δὲ ἀδιαίρετον , οὐκ ἄπειρον · τὸ γὰρ ἄπειρον διαιρετόν · ἀλλὰ μὴν ἄπειρον ὑπόκειται , οὐκ ἄρα οὐσία . εἰ δὲ οὐσία ὅν ἀδιαίρετον λέγοιτο , οὕτως λέγεται ὡς τὸ μὴ πεφυκὸς κατὰ ἀπόφασιν μόνην , ὡς ἡ φωνὴ ἀόρατος . οὐκ ἔστι δὲ τὸ νῦν ζητούμενον ἄπειρον , τὸ οὕτως λεγό - μενον , ἀλλὰ τὸ ἀδιεξίτητον . χωριστὴν δὲ τὴν οὐσίαν λέγει , ὡς καθ’ ἑαυτὴν ὑφεστῶσαν καὶ μὴ ἐν ἄλλῳ ὡς τὰ συμβεβηκότα . Εἰ δὲ κατὰ συμβεβηκός ἐστι τὸ ἄπειρον ἕως τοῦ καίτοι ἡ φωνή ἐστιν ἀόρατος . Τὸ κατὰ συμβεβηκὸς οἱ ἐξηγηταὶ ἀντὶ τοῦ συμβεβηκὸς εἰρῆσθαι λέγουσιν , ἴνα ἡ λέγων ἱεῖ δὲ μὴ οὐσία , ἀλλὰ συμβεβηκὸς εἴη τὸ ἄπειρον , οὐκέτι ἄν εἴη στοιχεῖον τῶν ὄντων τὸ ἀπείρον’ , ὡς ἔλεγον καὶ οἱ Πυθα - γόρειοι καὶ ὁ Πλάτων’ καὶ ἔτι μᾶλλον οἱ φυσικοὶ οἱ ὕδωρ ἢ ἀέρα ἢ πῦρ ἢ τὸ μεταξὺ τὸ στοιχεῖον λέγοντες . εἴη γὰρ ἄν στοιχεῖον καὶ ἀρχὴ ἐκεῖνο , ᾧ συμβέβηκεν ἀπείρῳ εἶναι , ὥσπερ ἐπὶ τῆς φωνῆς ἔχει · καὶ γὰρ αὕτη ἀρχὴ καὶ στοιχεῖόν ἐστι τῆς διαλέκτου , καὶ συμβέβηκεν αὐτῇ ἀοράτῳ εἶναι · καὶ οὐκ ἄν τις εἴποι τοῦτο ἀρχὴν ἢ στοιχεῖον τῆς διαλέκτου - οὕτως μὲν οὖν , ὥσπερ εἶπον , σχεδόν τι πάντες οἱ ἐξηγηταὶ τὸ χωρίον ἐξηγοῦνται . μήποτε δὲ τὸ κατὰ συμβεβηκὸς οὐκ ἀντὶ τοῦ συμβεβηκός , ἀλλὰ κυρίως εἶπεν ὁ Ἀριστοτέλης οὔπω μετελθὼν ἀπὸ τῆς οὐσίας εἰς τὸ ζητεῖν , εἰ συμ - βεβηκὸς τὸ ἄπειρόν ἐστιν , ἀλλὰ μετὰ τὸ δεῖξαι ὅτι οὐκ ἔστιν οὐσία καθ’ αὑτὸ τὸ ἄπειρον οὐδὲ ταὐτόν ἐστι τὸ ἀπείρῳ καὶ οὐσίᾳ εἶναι , δείκνυσιν ὅτι οὐδὲ κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχει τῷ ἀπείρῳ τὸ οὐσίᾳ εἶναι , ὅπερ ἄν τις ὑπενόησεν ὁρῶν ἐν τῇ φυσικῇ οὐσίᾳ τὸ ποσόν . λέγει οὖν ὅτι εἰ κατὰ συμβεβηκός ἐστιν οὐσία τὸ ἄπειρον , οὐκ ἄν εἴη στοιχεῖον τῶν ὄντων τὸ ἄπειρον , ἀλλ’ ἡ οὐσία ἡ κατὰ συμβεβηκὸς τῷ ἀπείρῳ ὑπάρ - χουσα , ὡς ἐπὶ φωνῆς ἔχει καὶ διαλέκτου . καὶ γὰρ ἐπειδὴ ἡ φωνὴ τῷ ἀοράτῳ κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχει συνέβη γάρ τι ἀόρατον φωνὴν εἶναι , ἀλλ’ οὐχὶ τὴν φωνὴν ἀόρατον εἶναι συνέβη · καθ’ αὑτὸ γὰρ αὐτῇ ὑπάρχει τοῦτο ) , οὐχὶ τὸ ἀόρατόν ἐστι τῆς διαλέκτου στοιχεῖον , ἀλλ’ ἡ φωνὴ ἡ τῷ ἀοράτῳ κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχουσα . εἰ γὰρ καὶ ἡ φωνή ἐστιν ἀόρα - τος , δῆλον ὅτι μετ’ ἄλλων καὶ ἡ φωνή , ὥστε τι ἀόρατον φωνή ἐστιν · ὥστε ἡ φωνή ἐστιν ἡ τῷ ἀοράτῳ κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχουσα , ὡς ἡ οὐσία τῷ ἀπείρῳ . ὅτι γὰρ τῷ ἀπείρῳ τὸ ἀόρατον ἀναλογεῖ , δῆλον . καὶ οἶδα μὲν ὅτι δυνατὸν ἦν καὶ οὕτως ἐξηγεῖσθαι , ὡς πρότερον εἴρηται · καὶ γὰρ προιὼν τὸ συμβεβηκὸς κατὰ συμβεβηκὸς καλεῖ · ἐνάγει δέ με πρὸς ταύτην τὴν ἐξήγησιν τὸ ἔτι καὶ ἄλλα τιθέναι ἐπιχειρήματα πρὸς τὸ μὴ εἶναι οὐσίαν τὸ ἄπειρον , εἰς δὲ τὸ συμβεβηκὸς μεταβεβηκέναι , ἐν οἷς φησιν ‟ κατὰ συμβεβηκὸς ἄρα ὑπάρχει τὸ ἀπείρον’ , καὶ ἀναιρεῖ μὲν καὶ ἐκεῖ τοῦτο ἐκ τοῦ μὴ εἶναι ἀρχήν . δῆλον δὲ καὶ ἐκ τοῦ τῇ αὐτῇ πὼς ἐπι - χειρήσει χρῆσθαι , ὅτι οὐχ ἡ τοῦ συμβεβηκότος ἐστὶν ἐνταῦθα ὑπόθεσις οὐ γὰρ ἂν δὶς τὰ αὐτὰ ἔλεγεν ) , ἀλλ’ ἡ τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς τῷ ἀπείρῳ τὴν οὐσίαν ὑπάρχειν μετὰ τὸ καθ’ αὑτὸ τιθεῖσα . Ἔτι πῶς ἐνδέχεται ἕως τοῦ ἢ τὸν ἀριθμὸν ἢ τὸ 35 μέγεθος . Ὁμολογεῖ ὁ Ἀλέξανδρος καὶ τοῦτο ἔτι δεικτικὸν εἶναι τοῦ ὅτι οὐκ οὐσία τὸ ἄπειρον αὐτὸ καθ’ αὑτό . ἡ δὲ ἐπιχείρησις ἐκ τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον . εἰ γὰρ τὸν ἀριθμὸν καὶ τὸ μέγεθος , ὧν ἐστι · πάθος τὸ ἄπειρον , μὴ οἷόν τε καθ’ αὑτὰ εἶναι , τουτέστιν οὐσίας , διότι ποσὰ καὶ ἐν ὑποκειμένῳ , πολ|λῷ ἄρα μᾶλλον τῷ ἀπείρῳ οὐχ ὑπάρχει τοῦτο . ἧττον ἄρα τὸ ἄπειρον οὐσία ἤπερ τὸ μέγεθος καὶ ὁ ἀριθμός . εἴπερ γὰρ ἦν , ἐν τῷ ὑποκειμένῳ ἄν ἦν . ἧττον γὰρ τὸ ὑποκείμενον ἀναγκάζεται ἐν ἄλλῳ εἶναι ἤπερ τὸ ἐν αὐτῷ συμβεβηκός , ἐπειδὴ καὶ μᾶλλον τὸ ὑποκείμενόν τινι καθ’ αὑτὸ εἶναι δύναται τοὐ ἐν αὐτῷ συμβεβηκότος , εἰ δὲ μὴ καθ’ αὑτό , οὐδὲ οὐσία . Φανερὸν δὲ καὶ ὅτι οὐκ ἐνδέχεται ἕως τοῦ ποσὸν γάρ 10 τι εἶναι ἀναγκαῖον . Καὶ τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα ἀνασκευαστικόν ἐστι τοῦ οὐσίαν καθ’ αὑτὴν εἶναι τὸ ἄπειρον . πρότερον γὰρ δείξας ὅτι εἰ οὐσία τὸ ἄπειρον καὶ μὴ συμβεβηκός , ἀμερὲς καὶ ἀδιαίρετον ἔσται καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἄπειρον , ἐπει - δὴ πᾶσα οὐσία ἢ ἀδιαίρετός ἐστιν ἢ διαιρετή , εἰπὼν ἀκολουθεῖν τῷ ἀδιαί - ρετον εἶναι τὸ μὴ εἶναι ἄπειρον , ἐπάγει τὸ ἄτοπον νῦν τῷ ὑποτιθεμένῳ οὐσίαν διαιρετὴν εἶναι . ἔσται γὰρ καὶ ἕκαστον αὐτοῦ τῶν μορίων ἄπειρον . καὶ ἡ μὲν ὅλη ἐπιχείρησίς ἐστι τοιαύτη · εἰ ἀρχὴ ὑπόκειται καὶ οὐσία ἐνεργείᾳ τὸ ἄπειρον , ταὐτὸν ἂν εἴη τὸ ἄπειρον ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἀπείρῳ εἶναι , διότι τὸ εἶναι αὐτοῦ ἐστιν ἄπειρον · ἁπλοῦν ἄρα · εἰ δὲ ἁπλοῦν , πάντῃ ὅμοιον · εἰ δὲ τοῦτο , ἢ ἀδιαίρετον καὶ οὐκέτι ἄπειρον ἢ διαιρετὸν ὅλως καὶ εἰς ἄπειρα διαιρεθήσεται · εἰς ὅμοια γὰρ ὡς τὰ ὁμοιομερῆ . πολλὰ ἄρα ἄπειρα τὸ αὐτὸ ἔσται . καίτοι κἄν μὴ τὸ αὐτό , ἀλλ’ ὅλως εἶναι πολλὰ ἄπειρα σώματα ἀδύνατον . εἰ οὖν μήτε ὡς ἀδιαίρετος οὐσία ἐστὶ μήτε ὡς διαιρουμένη , οὐκ ἔστιν οὐσία . Ἐν δὲ τούτοις τὸ μὲν ἐνεργείᾳ ὂν εἶπεν , εἰ οὕτως οὐσία ὡς ἐνεργείᾳ τόδε τι οὖσα , αὐτὸ καθ’ αὑτὸ ὑφεστάναι δυνάμενον , καὶ μὴ οὕτως ἔχον ὡς τὰ σύνθετα ἄλλο μὲν τὸ καθ’ ὑποκειμένου ἄλλο δὲ τὸ ὑποκείμενον ἔχοντα ταῦτα γὰρ οὐχ ἀπλᾶ ) , μηδὲ ὡς τὰ συμβεβηκότα τοῖς σώμασιν οὐδὲ γὰρ ταῦτα ἁπλᾶ συναναπεφυρμένα τοῖς ὑποκειμένοις · ἄλλο γὰρ τὸ 25 λευκὸν καὶ ἄλλο τὸ λευκῷ εἶναι ) , ἀλλ’ ὡς ἀπλοῦν · οὕτως γὰρ ὂν ἀρχὴ ἂν εἴη ὡς ἀξιοῦσιν . ἢ τὸ ἐνεργείᾳ πρὸς ἀντιδιαστολὴν εἴρηται τοῦ δυ - νάμει , ἐπειδὴ δυνάμει γε ὂν δειχθήσεται τὸ ἄπειρον . ἐντελεχείᾳ οὖν εἶπεν ἀντιτιθεὶς αὐτὸ πρὸς τὸ δυνάμει , ὅπερ οὐδὲν κωλύει εἶναι διὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον . ἀντέθηκε δὲ τὸ ἐνεργείᾳ ὑφεστὼς καὶ πρὸς τὸ μόνον ἐννοούμενον · λέγει οὖν * * * . τάχα δὲ τὸ ἐνεργείᾳ ὑφεστὼς σῶμα ἄπειρον καὶ πρὸς τὴν ὕλην ἀντέθηκεν , ἥτις ἄπειρος μέν , ἀλλ’ οὐκ ἐνεργείᾳ σῶμά ἐστιν ἀλλὰ δυνάμει . δὶς δὲ τῷ οὐσίαν χρησάμενος ἅπαξ μὲν ἐν τῷ λέγειν οὐκ ἐν - δέχ’ ἔται οὐσίαν εἶναι τὸ ἄπειρον , δεύτερον δὲ ὅταν λέγῃ καὶ ὡς οὐ - σίαν καὶ ἀρχήν , τὸ μὲν πρῶτον ἀντὶ τοῦ φύσιν εἶπέ τινα οὕτως ὡς ἐνεργείᾳ οὖσαν · τὸ γὰρ τῆς οὐσίας ὄνομα κοινῶς κατὰ πάντων κατηγορεῖ - ται , καθὸ λέγομεν οὐσίαν ποσοῦ ἢ ποιοῦ καὶ ὅλως συνβεβγξίτις · τὸ δὲ δεύτερον ἐπὶ τῆς κυρίως οὐσίας . μήποτε δὲ κάλλιον ἐπὶ τῆς κυρίως οὐ - σίας ἄμφω ἀκούειν · εἰπὼν γὰρ ὡς ἐνεργείᾳ ὂν ἐπήγαγε καὶ ὡς οὐ - σίαν , ἵνα δηλώσῃ πῶς τὸ ἐνεργείᾳ εἶπε . Τὸ δὲ εἴπερ οὐσία τὸ ἄπειρον καὶ μὴ καθ’ ὑποκειμένου εἶπε , διότι εἰ μὲν ἀριθμόν τις ἢ μέγεθος ἢ ὅλως τι τῶν ἐν ὑποκειμένῳ λέγοι τὸ ἄπειρον , οὐκ ἀκολουθήσει τούτῳ καὶ τὰ μέρη τοὐ τοιούτου ἀπείρου ἄπειρα ποιεῖν · ὑποτίθησι γὰρ τῷ ἀπείρῳ ἑτέραν φύσιν καὶ οὐδὲν κωλύει τὸ μέρος τούτου ἀριθμὸν μὲν εἶναι , ἄπειρον δὲ μή · οὐ γὰρ ταὐτὸν ἀρι - θμῷ τε εἶναι καὶ ἀπείρῳ εἶναι . ἀριθμὸς μὲν γάρ ἐστι τὸ ἐκ μονάδων συγκείμενον πλῆθος , ἄπειρον δὲ ποσὸν ἀδιεξίτητον . εἰ δὲ τὸ ἄπειρον ὡς οὐσία καὶ ἀρχὴ ἁπλοῦν ἐστι , πάντων δὲ τῶν ἁπλῶν ταὐτὸν τὸ τόδε καὶ τὸ τῷδε εἶναι ὡς ψυχὴ καὶ τὸ ψυχῇ εἶναι , ἐπὶ δὲ τῶν συνθέτων τόδε μὲν τὸ σύνθετον τὸ δὲ τῷδε εἶναι κατὰ τὸ εἶδος , ὁ οὖν οὕτως λέγων τὸ ἄπει - ρον οὐσίαν ὡς ἐν τῷ λόγῳ τοῦ ἀπείρου τὸ εἶναι ἔχουσαν , ὡς τὰ μέρη τῆς οὐσίας οὐσίας λέγει , οὕτως καὶ τὰ μέρη τοῦ ἀπείρου ἄπειρα . ὡς γὰρ ἀέρος ἀὴρ μέρος καὶ ὕδατος ὕδωρ καὶ παντὸς ἁπλοῦ τὸ μέρος ὅμοιον τῷ ὅλῳ , οὕτως καὶ τοῦ ἀπείρου τὸ μέρος ἄπειρον , τάχα δὲ καὶ τοὐ μέρους μέρη . τὸ δὲ πολλὰ δὲ εἶναι ἄπειρα τὸ αὐτὸ ἀδύνατον εἶ - πεν , οὐχ ὡς δυνατοῦ ὄντος τοῦ ἄλλο καὶ ἄλλο ἄπειρα εἶναι , ἀλλ’ ὡς ἐν - αργεστέρου τούτου ὄντος τοῦ ἀτόπου . ἄτοπον δὲ οὐ μόνον ὅτι πολλὰ καὶ τὸ αὐτὸ ἄπειρα , ἀλλὰ καὶ ὅτι δοκεῖ ἀπὸ παντὸς ἀπείρου πεπερασμένον ἀφαιρεῖσθαι καὶ οὐχὶ ἄπειρον . καὶ ἄλλο δέ τι τοῖς ὡς οὐσίαν καὶ ἀρχὴν ὑποτιθεμένοις τὸ ἄπειρον ὡς ἄτοπον ἑπόμενον ὁ Εὔδημος ἐπάγει · ‟ εἰ γάρ ἐστι , φησί , στοιχεῖον τὸ ἄπειρον καὶ κινεῖταί τι ἐξ αὐτοῦ , ἔσται ἐν τῷ γι - νομένῳ πεπερασμένον τι · οὐ γὰρ δὴ πάντα γε τὰ γινόμενα ἔσται ἄπειρα . συμβήσεται οὖν τὸ ἄπειρον ἐν τῷ πεπερασμένῳ εἶναι . ” | Κατὰ συμβεβηκὸς ἄρα ὑπάρχει τὸ ἄπειρον ἕως τοὐ ἅμα γὰρ οὐσίαν ποιοῦσι τὸ ἄπειρον καὶ διαιροῦσι . Δείξας ὅτι οὐκ ἔστιν οὐσία τὸ ἄπειρον οὔτε ὡς ἀδιαίρετος οὔτε ὡς διαιρετὴ ἐφεξῆς ὅτι οὐδὲ συμβεβηκός ἐστι δείκνυσι τῇ αὐτῇ δείξει χρώμε - νος , ᾗ ἐχρήσατο καὶ οὐσίαν κατὰ συμβεβηκὸς ὡς ἀρχὴν τὸ ἄπειρον ὑπο - θέμενος . πάλιν γὰρ λέγει , ὅτι εἰ συμβεβηκός , οὐκ ἐνδέχεται αὐτὸ λέγειν ἀρχὴν καὶ στοιχεῖον , ἀλλ’ ἐκεῖνο , ᾧ συμβέβηκεν , εἴτε ἀήρ ἐστιν , ὡς Διο - γένης ἔλεγεν , εἴτε τὸ ἄρτιον ὡς οἱ Πυθαγόρειοι . οὐ τὸ ἄπειρον οὖν ἀρχή , ἀλλὰ τὸ ᾧ ὑπάρχει τὸ ἄπειρον . εἴτε οὖν κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχει τῷ ἀπείρῳ ἡ οὐσία , εἴτε τὸ ἄπειρον τῇ οὐσίᾳ συμβέβηκε , κατ’ ἄμφω ἑτέρων ὄντων αὐτῶν ἡ οὐσία ἐστὶν ἀρχὴ καὶ οὐχὶ τὸ ἄπειρον . ἀτόπως οὖν λέ - γοῦσιν οἱ ἀρχὴν λέγοντες τὸ ἄπειρον ὥσπερ οἱ Πυθαγόρειοι . οὔτε γὰρ συμβεβηκὸς ὂν δύναται ἀρχὴ εἶναι , ὡς δέδεικται νῦν , κἄν οὐσίαν ὑποθῶν . τᾶι οἱ Πυθαγόρειοι , ἀναγκάζονται μεριστὴν αὐτὴν ὑποτίθεσθαι τὸ ἄρτιον εἶναι λέγοντες τὸ ἄπειρον . δέδεικται δὲ ὅτι ἀδύνατον καὶ ἀρχὴν εἶναι καὶ μεριστὴν οὐσίαν τὸ ἄπειρον , διότι ἀνάγκη εἰς ἄπειρα διαιρεῖσθαι . ὅλως δὲ οὐδὲ οὐσία τὸ ἄπειρον , εἴπερ ἄρτιον · τὸ γὰρ ἄρτιον ἀριθμός · ὁ δὲ ἀρι - θμὸς ποσὸν καὶ οὐκ οὐσία . ἀλλ’ οὐδὲ εἰς ὅμοια διαιρεῖται , ὅπερ τῇ ἀρχὴ προσήκει · οὐ γὰρ ἄρτια πάντως τὰ τοῦ ἀρτίου μέρη . Ἀλλ’ ἴσως αὕτη μέν ἐστι καθόλου ἡ ζήτησις ἕως τοὐ ἢ οὐκ ἔστι σῶμα ἄπειρον ἐπὶ τὴν αὔξησιν . Μνησθεὶς τῶν Πυθαγορείων εὐγνωμόνως ἐπέστησεν ὅτι ἐκεῖνοι μὲν κοινὰς ἀρχὰς καὶ ἐν νοητοῖς καὶ ἐν αἰσθητοῖς καὶ ἐν τοῖς μέσοις τούτων τοῖς διανοητοῖς καὶ μαθηματικοῖς ἔλεγον τὸ πέρας καὶ τὸ ἄπειρον ὡς ἑνώ - σεως καὶ διακρίσεως αἴτια . ἡμεῖς δὲ νῦν φυσιολογοῦντες περὶ τῶν αἰσθη - τῶν ἐπισκοποῦμεν , εἰ ἔστιν ἐν αὐτοῖς ἢ οὐκ ἔστι σῶμα ἄπειρον οὐχ ὡς ἐπ’ ἄπειρον διαιρούμενον τοῦτο γὰρ καὶ τῶν μαθηματικῶν οἰκεῖον ) , ἀλλ’ ὡς ἐπ’ ἄπειρον ηὐξημένον , ὅπερ ἐν μόνοις ἂν ὑπάρχοι τοῖς φυσικοῖς , εἴπερ ὅλως ὑπάρχει . τὸ δὲ καὶ ἐν τοῖς μηδὲν ἔχουσι μέγεθος καὶ αὐτὸ περὶ τῶν νοητῶν εἶπε διὰ τοὐ μηδὲν τὸ μήτε φυσικὸν μήτε μαθηματικὸν ση - μήνας . εἴρηται δὲ καὶ πρότερον ὅτι ἐπιστήμης ἴδιόν ἐστι τὸ οἰκείους τοῖς προκειμένοις ποιεῖσθαι τοὺς λόγους . Ὁ δὲ Ἀλέξανδρος καθόλου ταύτην λέγεσθαι τὴν ζήτησίν φησι , διότι δυνατὸν ταύτῃ χρωμένους μὴ μόνον ἐπὶ τῶν φυσικῶν , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ζητεῖν • εἰ γάρ ἐστιν ἐν ταῖς ἰδέαις τὸ ἐνεργείᾳ ἄπειρον , ἢ ὡς οὐ - σία ἔσται ἢ ὡς συμβεβηκός . ἐπιστῆσαι δὲ χρή , ὅτι οὐ προσήκει ταῖς ἰδέαις ἡ τοιαύτη διαίρεσις , σαφῶς τοῦ Uλάτωνος οὐσίας τὰς ἰδέας λέγοντος καὶ μηδὲ τὰ ἐνταῦθα συμβεβηκότα οἷον δικαιοσύνην καὶ σωφροσύνην καὶ ἔπι · στήμην συγχωροῦντος ἐν ἄλλῳ εἶναι ἐκεῖ . λέγει γοῦ ν ἐν Φαιδρῷ , ὅτι ἡ ἀναχθεῖσα εἰς τὸ νοητὸν ψυχὴ ‘ικαθορᾷ μὲν δικαιοσύνην , καθορᾶ̣ δὲ σω - φροσύνην , καθορᾷ δὲ ἐπιστήμην , οὐχ ᾗ γένεσις πρόσεστιν οὐδὲ ᾗ ἐστιν ἑτέρα ἐν ἑτέρῳ οὖσα’’ . ὅλως δὲ τὴν καθόλου ζήτησιν εἶπεν , οὐχὶ εἰ ὡς οὐσία ἢ συμβεβηκός ἐστι τὸ ἄπειρον , ἀλλ’ εἰ ἐνδέχεται αὐτὸ καὶ ἐν τοῖς μαθηματικοῖς εἶναι καὶ ἐν τοῖς νοητοῖς , ὡς ἔλεγον οἱ Πυθα - γορειοι · Aογικῶς μὲν οὖν σκοπουμένοις ἐκ τῶν τὸ ιῶνδε ἕως τοῦ καὶ διεξελθεῖν ἄν εἴη δυνατὸν τὸ ἄπειρον . Δείξας ὅτι οὔτε οὐσία ἐστὶ τὸ ἄπειρον ( οὔτε γὰρ διαιρετὴ οὔτε ἀδιαί - ρετος ) οὔτε συμβεβηκός ( οὐ γὰρ ἄν εἴη ἀρχή ) καὶ τοῖς Πυθαγορείοις ἐπι - σκήψας , ὅτι καὶ οὐσίαν λέγουσι τὸ ἄπειρον , εἴπερ ἀρχὴν καὶ μεριστὴν λέγουσιν αὐτὴν εἴπερ τὸ ἄρτιον , ἐφιστάνει λοιπὸν ὅτι ἡ τοιαύτη ζήτησις ἡ καὶ τὰς Πυθαγορικὰς ὑποθέσεις περὶ τοῦ ἀπείρου εὐθύνουσα τὰς τὸ ἄρτιον λεγούσας τὸ ἄπειρον καὶ κατὰ τὸ διαιρετὸν καὶ ἀδιαίρετον ἐπιχειροῦσα καὶ τὸ ἀρχὴν εἶναι ἢ μή , κοινή ἐστι καὶ καθολικὴ καὶ ἐπὶ τῶν μαθηματικῶν καὶ ἐπὶ τῶν νοητῶν ἁρμόττειν δυναμένη . καὶ γὰρ καὶ ἐπ’ ἐκείνων ἀρμοτ - ἁρμόττειν λέγει , ὅτι ἢ οὐσία ἢ συμβεβηκός ἐστι τὸ ἄπειρον , καὶ εἰ οὐσία , ἢ διαιρετὴ ἢ ἀδιαίρετος . ἐπαναγαγὼν οὖν πάλιν τὸν λόγον εἰς τὴν περὶ τῶν αἰσθητῶν καὶ φυσικῶν ζήτησιν , ἆρα ἔστιν ἐν αὐτοῖς τὸ ἄπειρον ἢ οὔ , πρῶτον μὲν λογικῶς ἔτι ἐπιχειρεῖ , τουτέστι πιθανῶς καὶ ἐνδόξως , καὶ ἔτι κοινότερόν πὼς καὶ ὀιαλεκτικ̀ώτερον . ἡ γὰρ διαλεκτικὴ ἡ Ἀριστοτέλους κοινή ἐστι μέθοδος περὶ παντὸς τοῦ προτεθέντος ἐξ ἐνδόξων συλλογιζομένη , ὡς αὐτὸς ἀρχόμενος τῶν τοπικῶν φησι . τὸ γὰρ λογικὸν ὡς κοινὸν ἀντιδιαστέλ - λειν εἴωθε τῷ οἰκείῳ καὶ κατὰ τὴν φύσιν τοὐ πράγματος καὶ ἀποδεικτικῷ . ὅτι γὰρ ἔτι κοινοτέρα πώς ἐστι καὶ αὕτη ἡ ἀπόδειξις , ἐδήλωσε διὰ τοῦ εἰπεῖν οὐκ ἂν εἴη σῶμα ἄπειρον οὔτε νοητὸν οὕτε αἰσθητόν . καὶ ἔοικε διορίσας τὴν φυσικὴν ἀπὸ τῆς κοινῆς ζητήσεως τοῦτο μὲν τὸ ἐπιχεί - ρημα ὡς παράδειγμα τῆς κοινῆς παρατιθέναι , ἐφεξῆς δὲ λοιπὸν τὴν τῷ φυσικῷ προσήκουσαν ποιεῖσθαι ζήτησιν , ὅταν λέγῃ ἱφυσικῶς δὲ μᾶλλον θεωροῦσι ” . | καὶ γὰρ ἡ εἰς ἀπλοῦν καὶ σύνθετον διαίρεσις φυσικῶν ἄν εἴη ν πραγμάτων οἰκεία . δύναται δὲ δεύτερον διαιρετικὸν εἶναι τοῦτο δεικνύον καὶ αὐτὸ ὅτι οὐκ ἔστι τὸ ἄπειρον . ὡς γὰρ πρότερον ἔδειξεν , ὅτι εἰ μήτε οὐσί μήτε συμβεβηκὸς οὐκ ἔστιν ὅλως τὸ ἄπειρον , καὶ μετ’ ὀλίγον δείξει , ὅτι εἰ μήτε ἀπλοῦν μήτε σύνθετον οὐκ ἔστιν ὅλως , οὕτως νῦν εἰ μήτε μέ - γεθος μήτε ἀριθμὸς ἅπερ δοκεῖ ἄπειρα οὐκ ἔστιν ὅλως . ἡ μὲν οὖν ὅλη τάξις καὶ ἀκολουθία τῶν προκειμένων λόγων τοιαύτη τις εἶναί μοι δοκεῖ . Ἔπειδὴ δὲ ἐν τοῖς πιστουμένοις εἶναι τὸ ἄπειρον λόγοις ἦν τις ἀπὸ τῆς ἐννοίας καὶ φαντασίας τῆς ἡμετέρας εἰλημμένος διὰ τὸ ταύτην καὶ τοῖς μεγέθεσιν ἀεὶ καὶ τοῖς ἀριθμοῖς προστιθέναι τοῖς τε φυσικοῖς καὶ τοῖς μα - θηματικοῖς , πρὸς ἐκεῖνον ἔοικε τὸν λόγον λογικῶς ἐπικεχειρημένον τοῦτον ἀντιπαραβάλλειν . λέγει γὰρ ὅτι οὔτε μέγεθος οὔτε ἀριθμός ἐστιν ἄπειρα . εἰ γὰρ διότι ἐννοοῦμεν ἀεὶ πρόσθεσιν καὶ μεγέθους καὶ ἀριθμοῦ , διὰ τοῦτο ἄπειρά ἐστιν , ἐπειδὴ πᾶν μέγεθος ἅμα τῷ μέγεθος ἐννοηθῆναι ἐπιπέδοις πεπερασμένον ἐννοεῖται , καὶ πᾶς ἀριθμός , ὃν ἄν λάβωμεν ὡς ὑπάρχοντα , ἀριθμητός ἐστι καὶ διεξιτητός , δῆλον ὅτι πεπερασμένα ἄν εἴη τό τε μέγεθος καὶ ὁ ἀριθμός . καὶ ἐπὶ μὲν τοῦ σώματος τοιοῦτός ἐστιν ὁ συνάγων λό - γος · εἰ σώματος ὅρος ἐστὶ τὸ ἐπιπέδοις ὡρισμένον , τὸ δὲ ἄπειρον οὐχ ὥρισται ἐπιπέδοις ταύτην δὲ ὡς ἐναργῆ παρῆκεν ) , οὐδὲν ἄρα σῶμα ἄπειρόν ἐστι . καὶ ἔστι κοινὸς ὁ λόγος ἐπί τε τῶν μαθηματικῶν σωμάτων καὶ τῶν φυσικῶν . καθὸ γὰρ σῶμα , τουτέστι καθὸ τριχῇ διαστατόν , εἴ - ληπται , ἀλλ’ οὐ καθὸ φυσικόν . καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ δὲ συλλογισμὸς κοινός ἐστιν ἐπί τε τοῦ αἰσθητοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ μαθηματικοῦ ἀριθμοῦ ἔχων οὕτως · ὁ ἀριθμὸς ἀριθμητόν . οὐ γάρ ἐστι κεχωρισμένος ἀριθμός , ὥς τινες οἴονται τὴν κοινότητα ταῖς ἐννοίαις ἀφαιροῦντες , ἀλλ’ ἔστιν ἐν τοῖς μετέχουσι · διὸ ἀριθμητόν . τὸ δὲ ἀριθμητὸν ἐνδέχεται ἀριθμῆσαι , τὸ τοιοῦτον ἐνδέχεται διεξελθεῖν , τὸ τοιοῦτον πεπερασμένον . ὁ ἄρα ἀρα - θμὸς πεπερασμένος ἐστὶ καὶ οὐκ ἄπειρος , ὡς ἐδόκει λέγειν ἡ φαντασία . κἀν δυνατὸν οὖν τὸν ἀεὶ λαμβανόμενον ἀριθμὸν αὔξειν , ἀλλ’ ὅ γε ληφθεὶς πεπερασμένος ἐστί . κἄν γὰρ μὴ ἀριθμητόν τις λέγῃ τὸν ἀριθμόν , ἀλλὰ τό γε ἔχον ἀριθμὸν ἀριθμητὸν καὶ πεπερασμένον ὑπάρχον διὰ τὴν τοὐ ἀριθμοῦ μέθεξίν ἐστι τοιοῦτον . ὅπερ γὰρ ἄν ἀριθμὸς καταλάβῃ , τοῦτο ἀριθμεῖσθαι ποιεῖ , ὥσπερ καὶ τὸ μέτρον μετρεῖσθαι . εἰ δὲ ἄπειρος ἦν , οὐκ ἄν τὸ μετέχον αὐτοῦ τῷ μετέχειν ἐποίει πεπερασμένον , ἀλλ’ ἢ πεπε - ρασμένον ἐστὶν ὁ ἀριθμὸς ἢ πέρας . τάχα δὲ καὶ αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς ἀριθμη - τόν ἐστι καὶ διεξιτητόν . ἡ γὰρ τριὰς ἀπὸ τριῶν μονάδων συνέστηκε . καὶ διὰ τοῦτο εἶπεν ἀριθμητὸν γὰρ ὁ ἀριθμὸς ἢ τὸ ἔχον ἀριθμὸν παραδιαζευκτικῷ τῷ ἢ χρησάμενος . καὶ τὸ μὲν ἐπ’ ἄπειρον οὐδὲν κωλύει καὶ ἐν τῷ ἀριθμῷ εἶναι καὶ ] κατὰ τὴν πρόσθεσιν καὶ ἐν τῷ μεγέθει κατά τε τὴν διαίρεσιν καὶ τὴν πρόσθεσιν , τὸ δέ γε καθ’ αὑτὸ ὑφεστὼς καὶ ἐνερ - γείᾳ ὂν ἄπειρον ἐν οὐδετέρῳ . Φυσικῶς δὲ μᾶλλον θεωροῦσιν ἐκ τῶνδε ἕως τοῦ ὤστε τὸ ἄπειρον σῶμα πανταχῇ ἔσται εἰς ἄπειρον διεστηκός . Οὐχὶ λογικῶς καὶ κοινῶς , ἀλλ’ ἀποδεικτικῶς μᾶλλον καὶ τοῖς προκει - μένοις οἰκείως . δείκνυσι γὰρ διά τε τῆς οὐσίας αὐτῶν , εἰ μήτε σύνθετον μήτε ἀπλοῦν εἶναι δύναται τὸ ἄπειρον , καὶ διὰ τῶν δυνάμεων , ἃς ἔχει τὰ φυσικὰ φυσικῶς κινούμενα , καὶ διὰ τῶν τόπων ἐν οἷς μένειν ἢ ἐφ’ οὓς κινεῖσθαι πεφύκασι . καὶ ἡ μὲν ἐκ τῆς οὐσίας ἀπόδειξίς ἐστιν , ὅτι οὔτε σύνθετον οὗτε ἁπλοῦν ἐνδέχεται σῶμα φυσικὸν ἄπειρον εἶναι · οἰκεῖον γὰρ φυσικῷ σώματι τὸ ἁπλοῦν τε καὶ σύνθετον . λέγει οὖν ὅτι , εἰ ἔστιν ὅλως ἄπειρόν τι σῶμα φυσικόν , δεῖ αὐτὸ ἢ σύνθετον ἢ ἀπλοῦν εἶναι · καὶ εἰ σύνθετον , ἐκ πλειόνων πάντως διὸ καὶ αὐτὸς προσέθηκεν ἀνάγκη γὰρ πλείω εἶναι ) καὶ τῷ εἴδει διαφερόντων . ἀνάγκη δὲ τὰ πλείω ταῦτα ἢ πεπερασμένα εἶναι τῷ ἀριθμῷ ἢ ἄπειρα . οὐδὲ γὰρ τοῦτο παρῆκε τὸ τμῆμα , ὡς οἴεται ὁ Ἀλέξανδρος , ὡς δεδειχὼς αὐτὸ καὶ δείξων , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἐλέγξει ἐν οἷς φησιν τίει δὲ · ἄπειρα καὶ ἁπλᾶ ” · καὶ γὰρ ὅτι οὐκ ἔστιν ἓν τὸ στοιχεῖον ἔδειξε , καὶ ὅμως τοῦ τελείου τῆς ἀποδείξεως ἕνεκεν καὶ ἁπλοῦν τὸ ἄπειρον ὑποτίθεται . εἰ οὖν σύνθετον ἐκ πεπερασμένων τῷ ἀρι - θμῷ , ἢ πάντα καὶ τῷ μεγέθει πεπερασμένα ἐστίν , ἡ πάντα ἄπειρα , ἢ τὰ μὲν οὕτως τὰ δὲ ἐκείνως . ἀλλ’ εἰ μὲν πάντα τῷ μεγέθει πεπερασμένα , ἐπειδὴ καὶ τῷ πλήθει πεπερασμένα , καὶ τὸ ὅλον ἔσται τῷ μεγέθει πεπε - ρασμένον καὶ οὐκ ἄπειρον . τοῦτο δὲ ὡς σαφὲς τὸ τμῆμα διελέγχειν παρῃ - τήσατο . εἰ δὲ τὰ μέν ἐστι πεπερασμένα τὰ δὲ ἄπειρα , ἢ καὶ ἓν μόνον ἐν αὐτοῖς ἄπειρον ἀρκεῖ γὰρ καὶ ἓν λαβεῖν πρὸς τὴν ἀπόδειξιν ) , μεταβα - λεῖ πάντα εἰς ἑαυτὸ τὸ ἄπειρον . καὶ οὐκέτι ἔσται πολλὰ τὰ στοιχεῖα , ἀλλ’ ὅν , οὐδὲ σύνθετον τὸ ἄπειρον ἀλλ’ ἀπλοῦν , ὅπερ ὀλίγον ὕστερον ἐλέγξει · δεῖ γὰρ ἐξισάζειν καὶ ἰσοσθενῆ εἶναι τὰ στοιχεῖα , εἰ μέλλοι σῴζεσθαι . εἰ δὲ ὁ μὲν ἀὴρ εἰ τύχοι ἄπειρος εἴη , τὸ δὲ πῦρ πεπερασμένον , κρα|τηθήσε - τᾶι τὸ πῦρ ὑπὸ τοῦ ἀέρος καὶ μεταβληθήσεται εἰς αὐτόν . ἀλλ’ ἐρεῖ τις ἴσως , ὅτι εἰ ὁ πλείων ἀὴρ τοῦ ἐλάττονος πυρός ἐστὶν ἀσθενέστερος , τί κωλύει μὴ ἡττᾶσθαι τὸ πεπερασμένον πῦρ ὑπὸ τοῦ ἀπείρου ἀέρος ; ταύτην οὗν λύει τὴν ἔνστασιν λέγων , ὅτι ἐὰν τὸ ἴσον πῦρ τοῦ ἴσου ἀέρος ἰσχυρό - τερον ὑπάρχον ἐν ἀριθμῷ τινι καὶ λόγῳ τὴν ὑπεροχὴν ἔχῃ τῆς δυνάμεως ὁποιῳοῦν οἷον μυριονταπλασίῳ , ἐὰν μυριονταπλάσιον τοὐ ἐξ ἀρχῆς λάβωμεν ἀέρα , ἰσοσθενὴς ἔσται τῷ ἐξ ἀρχῆς ληφθέντι πυρί · κἂν ἀφέλωμεν οὕτως πολλάκις , τὸ μὲν πῦρ ἐπιλείψει πεπερασμένον ὑποτεθέν , ὁ δὲ ἀὴρ οὐκ ἐπι - λείψει ἄπειρος ὑπάρχων , ὥστε καὶ τῇ δυνάμει ὑπερβάλλων φθερεῖ τὸ πῦρ . δῆλον δὲ ὅτι εἰ πλείονα τῷ ἀριθμῷ τὰ ἄπειρα εἴη , ἔτι πλέον ὑπὸ τῶν πλειόνων ἐπικρατηθήσεται τὰ λοιπά . εἰ δὲ πάντα ἄπειρα τῷ μεγέθει ὑπο - τεθείη τὰ στοιχεῖα πεπερασμένα ὄντα τῷ ἀριθμῷ , ἐπειδὴ σῶμα μὲν ἁπλῶς ἐστιν τὸ τριχῇ διαστατὸν καὶ πανταχῇ διεστηκός , ἄπειρον δὲ σῶμα τὸ πανταχῇ μέν , ἀπεράντως δὲ διεστηκός , δῆλον ὅτι ἑνὸς ὄντος ἀπείρου σώματος οὐκ ἄν τι ἄλλο σῶμα < εἴη> παρ’ αὐτό . περαίνοι γὰρ ἄν ἐκεῖνο . πολλῷ δὲ μᾶλλον τὸ ἀδύνατον ἀκολουθεῖ , εἰ πάντα ἄπειρα ὑπο - τεθείη τὰ πεπερασμένα τῷ ἀριθμῷ , τῷ δὲ μεγέθει ἄπειρα . καὶ διὰ τοῦτο ἴσως δυνάμενον τὸ ἄτοπον τοῦτο καὶ τῇ πρὸ ταύτης ὑποθέσει ἐπαγαγεῖν τῇ ἓν ἢ πλείω μὴ πάντα δὲ ἄπειρα τῷ μεγέθει τιθείσῃ , ἐκείνην μὲν διὰ τῶν δυνάμεων ἤλεγξε , ταύτην δὲ διὰ τῶν διαστάσεων , ὡς ἔτι μᾶλλον ταύτῃ τοῦ ἀτόπου τούτου ἑπομένου . εἰ δὲ ὅπερ λοιπόν ἐστι τῆς διαιρέσεως , ἄπειρα τῷ πλήθει τὰ ἁπλᾶ ἐξ ὧν τὸ ἄπειρον σύνθετον ὑποτεθὲν λέγει τις , ἤδη μὲν ἐλήλεγκται ἡ ὑπόθεσις ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ , ἐν οἷς ἐδείκνυτο ὅτι οὔτε ἓν οὔτε ἄπειρα τὰ στοιχεῖα , ἀλλὰ πλείω μὲν ἑνός , πεπερασμένα δὲ τῷ πλήθει καὶ οὐκ ἄπειρα . ἐλέγξει δὲ καὶ μετ’ ὀλίγον αὐτήν , ὅταν λέγῃ ‟ εἰ δὲ ἄπειρα καὶ ἁπλᾶ ” ἐκ τοῦ τὰς δυνάμεις , καθ’ ἃς εἰδοποιεῖται τὰ φυσικὰ καὶ ἀπλᾶ σώματα , ὡρισμένας εἶναι τοῖς εἴδεσι . ταῖς γὰρ πρώταις τῶν ἁπλῶν ἐναντιώσεσιν εἰδοποιεῖται καὶ τὰ πρῶτα στοιχεῖα , αἵ εἰσι δύο θερμότης ψυχρότης καὶ ξηρότης ὑγρότης . ὧν δὲ τὰ εἴδη κατὰ πλῆθος ὥρισται , ταῦτα ἀνάγκη καὶ αὐτὰ ὡρισμένην ἔχειν τὴν κτὰ τὸ πλῆ - θος διαφοράν . Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ ἓν καὶ ἁπλοῦν ἕως τοῦ οἷον ἐκ θερμοῦ εἰς ψυχρόν . Δείξας ὅτι οὐδὲν σῶμα φυσικὸν σύνθετον ἐκ πολλῶν δύναται εἶναι ἄπειρον , δείκνυσιν ἐφεξῆς , ὅτι οὐδὲ ἓν καὶ ἁπλοῦν σῶμα ἄπειρον εἶναι δυνατόν . εἰ γὰρ εἴη τι ἁπλοῦν ἢ ἓν τῶν τεττάρων στοιχείων ἐστὶν ἢ ἄλλο τι παρὰ ταῦτα , ὡς λέγουσιν οἱ περὶ Ἀναξίμανδρον τὸ παρὰ τὰ στοιχεῖα , ἐξ οὗ τὰ στοιχεῖα γεννῶσι . καὶ ὅτι οὐδὲν τῶν στοιχείων εἷναι δύναται τὸ ἄπειρον , δῆλον μὲν καὶ ἐξ ὧν Ἀναξίμανδρος ἄπειρον εἶναι τὸ στοιχεῖον βουλόμενος οὐκ ἀέρα ἢ πῦρ ἤ τι τῶν τεττάρων στοιχείων ἔθετο αὐτὸ διὰ τὸ ταῦτα ἔχειν πρὸς ἄλληλα ἐναντίως , καὶ εἴπερ ἦν τι τούτων ἄπειρον , φθαρῆναι ἄν ὑπ’ αὐτοῦ τὰ ἐναντία . ὅτι δὲ καὶ τὸ παρὰ τὰ στοιχεῖα λε - γόμενον ἄπειρον ὡς ἀρχή , οὐ μόνον ἄπειρον οὐκ ἔστιν , ἀλλ’ οὐδὲ ἔστιν ὅλως , δείκνυσι προλαβών , ὅτι πᾶν τὸ γινόμενον ἔκ τινος εἰς τοῦτο καὶ δια - λυόμενον φαίνεται . εἰ οὖν ἐξ ἐκείνου ἡ γένεσις , ἦν ἄν τι ἐνταῦθα παρὰ τὰ τέτταρα , εἰς ὃ ἡ διάλυσις ἐγίνετο . φαίνεται δὲ οὐδὲν ἐνταῦθα τοιοῦτον . ἀλλ’ ἴσως ἐρεῖ τις , ὅτι καὶ κατ’ αὐτὸν ἐξ ὕλης καὶ εἴδους ἐστὶ τὸ σύνθε - ἴον , ὥστε καὶ τὴν ἀνάλυσιν εἰς ταῦτα γίνεσθαι , καὶ ὅμως οὐδέποτε φαί - νεται ἐνταῦθα γυμνὴ ἡ ὕλη , ἀλλ’ οὐδὲ τὸ εἶδος καθ’ ἑαυτό . ἢ τούτου αἴτιον τὸ ἀεὶ μὲν ἔχειν τὴν ὕλην εἶδος ἐν ἑαυτῇ ἄλλοτε ἄλλο , τὴν δὲ γέ - νεσιν ἐκ τῶν ἐναντίων εἰδῶν εἶναι καὶ τὴν φθορὰν εἰς τὰ ἐναντία εἴδη . ἐπειδὴ οὖν τὸ ἔνυλον ψυχρὸν ἐκ τοῦ ἐνύλου θερμοῦ ἐγένεΤο , ὅταν φθαρῇ τὸ ἔνυλον ψυχρόν , εἰς τὸ ἔνυλον θερμὸν φθείρεται καὶ ὁρᾶται τοῦτο . κἄν λέγηται οὖν καὶ ἐξ ὕλης καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου εἴδους γίνεσθαι τὰ γινόμενα , ἀλλ’ ἐκ μὲν τῆς ὕλης ὡς ἀεὶ ἐνυπαρχούσης , ἐκ δὲ τοὐ ἐναντίου εἴδους ὡς μεταβάλλοντος εἰς τὸ ἐναντίον . ἔοικε δὲ καὶ ὁ Εὔδημος ὡς ἀπορήσας τὴν ἀπορίαν ταύτην οὕτω πὼς λύειν . εἰπὼν γὰρ ὅτι ἐνταῦθα φαίνεται παρὰ τὰ Ἐμπεδόκλεια καὶ τὰ ἐκ τούτων οὐδὲν ἐπάγει ‟ τοῖς δὲ τὸ ἄμορφον λέ - γουσιν ἐνδέχεται . τὸ γὰρ τούτοις ὑποκείμενον ” . Δείξας οὖν ὅτι οὔτε τῶν τεττάρων στοιχείων ἕν τι τὸ ἄπειρόν ἐστιν , οὔτε τὸ παρὰ τὰ | στοιχεῖα ἔστιν ὅλως , δείκνυσιν ἐφεξῆς κατὰ κοινὴν ἀπό - δεῖξιν , ὅτι οὐδὲν σῶμα τῶν ἁπλῶν οὔτε τῶν στοιχείων οὔτε τὸ παρὰ τὰ στοιχεῖα ἄπειρόν ἐστιν , ἐκ περιουσίας πρῶτον δεικνύς , ὅτι οὐδὲ εἶναι ὅλως δυνατὸν ἕν τι στοιχεῖον τῶν ὄντων . εἰ δὲ μὴ ἔστιν ἓν στοιχεῖον ὅλως , οὐδ’ ἄν ἄπειρον εἴη οὐδὲ πεπερασμένον . ἔλεγε γὰρ Ἡράκλειτος ἐκ πυρὸς πεπε - ρασμένου πάντα εἶναι καὶ εἰς τοῦτο πάντα ἀναλύεσθαι . εἶεν δ’ ἄν καὶ οἱ Στωικοὶ ταύτης τῆς δόξης . ἡ γὰρ ἐκπύρωσις τοιοῦτόν τι αἰνίτετται , καὶ πᾶν σῶμα πεπερασμένον εἶναι λέγουσιν . ἀδύνατον δέ φησι κἄν τε πεπε - ρασμένον τις τὸ πᾶν λέγῃ , ἕν τι στοιχεῖον εἶναι αὐτοῦ καὶ μίαν τινὰ φύσιν , ὡς ἢ εἶναι τὸ ὂν ταύτην μόνην , ἢ ἐκ ταύτης γίνεσθαι καὶ μεταβάλλειν εἰς ταύτην , ὡς Ἡράκλειτος εἰς πῦρ λέγων καὶ ἐκ πυρὸς πάντα . ὅτι δὲ οὗτε τῶν τεττάρων τι ἓν μόνον στοιχεῖον τῶν ὄντων ἐστὶν οὔτε ἐκεῖνο τὸ παρὰ τὰ τέτταρα , δείκνυσιν ὑπομιμνῄσκων τῆ ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ ἀποδείξεως , καθ’ ἣν ἀπέδειξεν , ὅτι πάν τὸ μεταβάλλον ἐξ ἐναντίου εἰς ἐναντίον μετα - " βάλλει · ὥστε τὸ μὲν παρὰ τὰ τέτταρα οὐκ ἄν εἴη στοιχεῖον , ὅτι πρὸς οὐδὲν ἐναντιοῦται . ὥστε οὐδὲ μεταβάλλοι ἄν εἴς τι οὐδ’ ἄν γίνοιτό τι ἐξ αὐτοῦ οὔτε τῶν στοιχείων οὔτε ἄλλο τι . εἰ δὲ τοῦτο , οὐκ ἔσται στοιχεῖον . ἐκ δὲ τῶν τεττάρων στοιχείων οὐ δύναται ἐν τι στοιχεῖον εἶναι , διότι εἰ μέλλοι τι ἐξ αὐτοῦ ἔσεσθαι , δεῖ μεταβάλλειν εἰς αὐτό , καὶ δῆλον ὅτι εἰς ἐναντίον . εἰ δὲ μεταβάλλοι , καὶ φθείροιτο ἄν εἰς ἐκεῖνο , εἰς ὃ μεταβάλλει , καὶ γίνοιτο ἄν ἐξ ἐκείνου . εἰς ὃ γὰρ φθείρεται , καὶ γίνεται ἐξ ἐκείνου . εἰ δὲ τοῦτο , οὐκέτι ἕν τι τούτων εἴη στοιχεῖον . τί γὰρ μᾶλλον τοῦτο στοι - χεῖον ἐκείνων τῶν γινομένων ἐξ αὐτοῦ ἢ ἐκεῖνα ἐξ ὧν τοῦτο γίνεται ; ὥστε δεήσει ἐναντίας ἀρχὰς εἶναι καὶ συνυπάρχειν . εἰ δέ τις λέγοι , ὅτι φυλάτ - τον τὴν ἐναντίωσιν , ἐν ᾗ τὸ εἶναι αὐτῷ ἐστι , μεταβάλλει εἰς τὸ ἐναντίον αὐτῇ , εἴη ἄν ἅμα ἐν τοῖς ἐναντίοις , ὃ ἀδύνατον . καὶ ἔσται περὶ τὸ ἓν στοιχεῖον τὰ ἐναντία . ἔτι δὲ εἰ εἰς τὸ ἐναντίον ἡ μεταβολὴ καὶ ἓν τὸ στοι - χεῖον πάντων , πάντα ἔσται τῷ ἑνὶ ἐναντία , ἵνα εἰς αὐτὰ μεταβάλλειν δύ - νηιαι . ἀλλ’ ἓν ἑνὶ κεῖται ἐναντίον . ἔτι δὲ οὐκ ἔσται γένεσις , εἴ γε κατὰ τὴν εἰς τὸ ἐναντίον μεταβολὴν ἡ γένεσις . οὐκ ἔστι δὲ τὸ ἓν τῶν ἐναντίων ἑνὸς ὄντος καὶ ἁπλοῦ τοῦ στοιχείου . ἐπιστῆσαι δὲ χρή , ὅτι οἱ ἄλλο τι παρὰ τὰ τέτταρα στοιχεῖα ταῦτα τὸ στοιχεῖον λέγοντες τῶν ὄντων ὡς ὕλην ἐτίθεσαν αὐτό , οὐ θεωροῦντες ἐν αὐτῷ ποιότητας ἐναντίας . διὸ καὶ τὰ τέτταρα στοιχεῖα ἐξ ἐκείνου λέ - γουσι γίνεσθαι εἰδοποιουμένου ταῖς τούτων ποιότησι . καὶ οἱ τὸ ἓν δὲ τῶν στοιχείων ἀρχὴν λέγοντες οὐχ ὡς μεταβάλλον ἐκεῖνο λέγουσιν ἀρχήν , ἀλλ’ ὡς ἐν πᾶσι θεωρούμενον , ὥσπερ ἡ ὕλη . διὸ τὰ εὐτύπωτα τῶν στοιχείων ὑποτίθενται ἀρχάς . δῆλον δὲ ὅτι τὴν μὲν τοῦ συνθέτου ἀναίρεσιν ἀπ’ αὐ - τῆς τῆς οὐσίας ἐποιήσατο τῆς ἐπὶ πᾶν ἐκτεινομένης , εἰ ἄπειρος εἴη , καὶ τῶν δυνάμεων τῶν μεταβλητικῶν , τὴν δὲ τοῦ ἁπλοῦ ἀπὸ τῶν δυνάμεων τῶν φυσικῶν , ἐν αἷς ἡ ἐναντίωσις . καὶ τοῦτο δὲ ἄξιον ἐπισημήνασθαι κατὰ ταύτην τὴν λέξιν , ὅτι ἐν τοῖς τῶν στοιχείων παραδείγμασι τὸν μὲν ἀέρα ψυχρὸν εἶπε , τὸ δὲ ὕδωρ ὑγρόν , ὅπερ οὐκ εἴωθε · τὸν γὰρ ἀέρα ὑγρὸν καλεῖ ὡς μᾶλλον ἔχοντα τὸ τοῦ ὑγροῦ ἴδιον τὸ τῷ ἰδίῳ μὲν ὅρῳ δυσόριστον , ἀλλοτρίῳ δὲ εὐόριστον . εἰ μὴ ἄρα καὶ ἐνταῦθα ἢ κατεφρό - νησεν ὡς διὰ μόνην τὴν ἐναντίωσιν χρώμενος τῷ παραδείγματι , ἢ γραφικὸν συνέβη πταῖσμα . Δεῖ δὲ περὶ παντὸς καὶ ἐκ τῶνδε σκοπεῖν ἕως τοῦ ἢ σῶμα οὐδαμοῦ πεφυκὸς εἶναι . Εἰπὼν καὶ δείξας ποτὲ μὲν ὅτι σύνθετόν τι σῶμα φυσικὸν ἄπειρον οὐχ οἷόν τε εἶναι , ποτὲ δὲ ὅτι ἁπλοῦν οὐχ οἷόν τε , νῦν προτίθεται κοινῶς περὶ παντὸς φυσικοῦ ὑπὸ σελήνην τέως σώματος καὶ ἁπλοῦ καὶ συνθέτου τὴν ἀπόδειξιν ποιήσασθαι , εἰ ἐνδέχεται ἢ οὐκ ἐνδέχεται εἶναι ἄπει - ρον εἰς ὁμοιομερὲς αὐτὸ καὶ ἀνομοιομερὲς διελών , ὥσπερ πρό|τερον εἰς ἁπλοῦν καὶ σύνθετον . ὥσπερ δὲ πρότερον ἀπό τε τῆς οὐσίας καὶ ἀπὸ τῶν δυνάμεων τῶν φυσικῶν ἐποιεῖτο τὰς ἐπιχειρήσεις , οὕτω νῦν ἀπὸ τῶν τόπων τῶν φυσικῶν ποιήσεται τὴν ἐπίβλεψιν . ποιεῖται δὲ νῦν τὸν λόγον περὶ τοῦ ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ , ὅτι τοιοῦτον σῶμα ἄπειρον οὐκ ἔστι δει - κνύς · περὶ γὰρ τοῦ θείου καὶ κυκλοφορητικοῦ ἐν τοῖς Περὶ οὐρανοῦ δείξει ὅτι μὴ ἄπειρον . προσλαμβάνει δὲ οἷον ἀξιώματά τινα , ὅτι πᾶν σῶμα αἰσθητὸν γενητόν τε ὂν καὶ φθαρτόν περὶ γὰρ τούτων ὁ λόγος νῦν , ὡς δηλοῖ ἡ τῶν κινήσεων ἀφ’ ὧν ἐπιχειρεῖ διαφορὰ τοῖς ὑπὸ σελήνην στοι - χείοις προσήκουσα ) πᾶν οὖν τοιοῦτο σῶμα ἐν τόπῳ ἐστίν , ὅπως ἄν ὁ τό - πος ληφθῇ , εἴτε ὡς τὸ διάστημα , εἴτε ὡς Ἀριστοτέλει δοκεῖ τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος . εἰ μὲν γὰρ τὸ διάστημα ὁ τόπος , καὶ πᾶν σῶμα φυσικὸν ἐν τόπῳ ἐστίν · εἰ δὲ τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος , οὐ πᾶν · οὐ γὰρ δὴ καὶ ἡ ἀπλανής . διὰ τοῦτο οὖν ὁ Ἀριστοτέλης ἐπὶ τοῦ ὑπὸ σελήνην ποιούμενος τὸν λόγον , τούτῳ χρῆται τῷ ἀξιώματι τῷ πᾶν αἰσθητὸν σῶμα ἐν τόπῳ εἶναι . δεύτερον δὲ ὅτι ἕκαστον τῶν φυσικῶν σωμάτων ἔχει οἰκεῖόν τινα τόπον , καὶ τρίτον ὅτι ἐπὶ τῶν ὁμοιομερῶν ὁ αὐτὸς τοῦ μορίου καὶ ὅλου , οἷον ὅλης τε τῆς γῆς καὶ βώλου μιᾶς καὶ πυρὸς καὶ σπινθῆρος . ὁ αὐτὸς δὲ τῷ ἐρύει , οὐ τῷ ποσῷ . ἐφ’ ὃν γὰρ ἡ βῶλος φέρεται τόπον , ἐπὶ τοῦτον ἄν καὶ ἡ πᾶσα γῆ ἐνεχθείη , εἰ φέροιτο · καὶ ἐν ᾧ μένει , ἐν τούτῳ καὶ τὰ μόρια αὐτῆς μένει κατὰ φύσιν . Ταῦτα οὖν προλαβών , καὶ ὅτι πάν σῶμα φυσικὸν ἢ ὁμοιομερές ἐστιν ἢ ἀνομοιομερές , ἄλλην ταύτην διαίρεσιν παρὰ τὴν εἰς τὸ ἀπλοῦν καὶ σύν - θετον διαιροῦσαν . δύναται γὰρ καὶ σύνθετόν τι ὂν ὁμοιομερὲς εἶναι , ὡς σὰρξ καὶ ὀστοῦν καὶ τὰ τοιαῦτα . καὶ ἄλλως δὲ οὐκ ἦν ἄξιον τῆς Ἀριστο - τελικῆς εὐρύτητος τῇ αὐτῇ πάλιν διαιρέσει χρήσασθαι . καὶ τὰ λεγόμενα δὲ οὐχ ὡς περὶ ἁπλοῦ καὶ συνθέτου εἴρηται , ἀλλ’ ὡς περὶ ὁμοιομεροῦς καὶ ἀνομοιομεροῦς , ἅπερ ὁμοειδὲς καὶ ἀνομοειδὲς ὀνομάζει . κἄν γὰρ ἁπλοῦν που καλῇ ἐν οἷς λέγει εἰ δὲ ἄπειρα καὶ ἀπλᾶ , ὡς οἰκειότερον τὸ ἁπλοῦν τῷ ὁμοιομερεῖ τίθησι διὰ τὴν πρὸς τὰ ὀργανικὰ σύνθετα ὄντα παραβολήν . παραιτησόμεθα οὖν τὸν Ἀλέξανδρον ἐνταῦθα τὸ ἀπλοῦν καὶ τὸ ὁμοειδὲς καὶ τὸ σύνθετον καὶ ἀνομοειδὲς ὡς ταὐτὸν τιθέντα καὶ λέγοντα ὅτι καὶ νῦν οὕτω διεῖλεν ὡς διεῖλεν ἤδη , ὅτε εἰς ἀπλοῦν καὶ σύνθετον ἐποιεῖτο τὴν διαίρεσιν . Ἐπὶ τούτοις οὖν τοῖς λήμμασι δείκνυσιν , ὅτι οὐκ ἔστι σῶμα φυσικὸν οὔτε ὁμοιομερὲς ἤτοι ὁμοειδὲς οὔτε ἀνομοιομερὲς ἤτοι ἀνομοειδὲς ἄπειρον , ὥστ’ οὐδ’ ὅλως ἔστιν , εἴπερ πάν σῶμα φυσικὸν ἢ ὁμοιομερὲς ἢ ἀνομοιο - μερές ἐστιν , οὐδέτερον δὲ τούτων ἄπειρον εἶναι δυνατόν . καὶ δείκνυσι πρῶτον , ὅτι οὐδὲν ὁμοιομερὲς σῶμα φυσικὸν ἄπειρόν ἐστιν . εἰ γάρ ἐστιν , εἰλήφθω τι μόριον αὐτοῦ , οἷον εἰ γῆ εἴη , βῶλος . ἐπεὶ οὖν ὁ αὐτὸς τόπος ἐπὶ τῶν ὁμοιομερῶν τοῦ τε μορίου καὶ τοῦ ὅλου , ποῦ ἡ βῶλος ἐνεχθήσε - τι ἢ ποῦ μενεῖ ; τοῦ γὰρ ἀπείρου ἄπειρος ὁ τόπος , ὡς δειχθήσεται . εἰ οὖν ἄπειρος ἡ γῆ καὶ ἄπειρος ὁ τόπος αὐτῆς καὶ οἰκεῖος ὁ αὐτὸς καὶ τῆς βώλου , ποῦ ἐνεχθήσεται πότερον ἄνω ἢ κάτω ; ὁμοίως γὰρ ὁ ὅλος οἰκεῖος · οὐδὲν οὖν μᾶλλον τῇδε ἢ τῇδε . εἰ δὲ πανταχοῦ , διότι πρὸς πᾶν τοῦ τό - . που μέρος οἰκείως ἔχει , διασπασθήσεται ἅμα ὁμοῦ φερομένη . εἰ δὲ μὴ κινήσεται , ποῦ μενεῖ μὴ ἔχουσα τόπον ἀφωρισμένον ; οὐκ ἄρα μενεῖ . οὔτε οὖν μένει οὔτε κινεῖται . εἰ γὰρ ἐν τῷ παντὶ μένει , οὐ κινηθήσεται · καὶ εἰ ἐν τῷ παντὶ κινεῖται , οὐ μενεῖ ἀπείρου ὄντος τοῦ παντὸς τόπου καὶ πρὸς πάντα ᾠκειωμένης τῆς βώλου διὰ τὸ τοῦ μέρους καὶ τοῦ ὅλου τὸν αὐτὸν εἶναι τῷ εἴδει τόπον , εἰ καὶ μὴ τῷ μεγέθει . εἰ δὲ μήτε κινήσεται μήτε ἠρεμήσει , οὐκ ἄν εἴη φυσικὸν μὴ ἔχον ἐν ἑαυτῷ φύσιν , ἥτις ἐστὶν ἀρχὴ κινήσεως καὶ ἠρεμίας . καὶ οὕτως οὖν ἀδύνατον , καὶ ἄλλως δὲ ἄτοπον τὸ εἶναί τι σῶμα μήτε μένειν μήτε κινεῖσθαι δυνάμενον . ἀναιρεῖται οὖν τὸ οὕτως εἶναι τὸ ἄπειρον ἀπλοῦν σῶμα ὡς ὁμοιομερές . Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ ἀνομοιομερὲς ἢ ἀνομοειδὲς εἶναι δυνατὸν αὐτὸ ἄπει - ρον ὑποτιθέμενον . προλαμβάνει δὲ κἀνταῦθα ὡς ἐναργῆ , ὅτι εἰ ὡς ἀνο - μοιομερές ἐστι τὸ πάν , ἀνόμοιοι καὶ οἱ τόποι . οἰκεῖος γὰρ ἑκάστῳ τῶν σωμάτων ἀφώρισται τόπος . εἰ δὲ ἀνόμοια καὶ τὰ σώματα καὶ οἱ τόποι , οὐ συνεχὲς ἔσται τὸ ἕν , ἀλλ’ ἐξ ἁπτομένων ἀλλήλων τῶν μορίων . τοῦτο δὲ οὐχ ὡς ἄτοπον ἐπήγαγε καὶ νῦν γὰρ ἐξ ἁπτομένων ἐστὶ τῶν μορίων ἡ μία τοῦ παντὸς σύστασις , καὶ οὐκ ἐκ συνεχῶν , ὡς δηλοῦσιν αἱ διάφοροι κινήσεις ) , ἀλλ’ ἔλαβεν τοῦτο , ἵν ἔχῃ ὅτι πολλά ἐστιν ἐνεργείᾳ τὰ τοῦ ἀνο - μοειδοῦς μέρη . οὗ προληφθέντος χρῆται λοιπὸν διαιρετικῷ τούτῳ · εἰ πολλά ἐστι τὰ εἴδει διαφέροντα μόρια , ἢ πεπερασμένα κατ’ ἀριθμὸν ἔσται ἢ ἄπειρα · καὶ εἰ μὲν πεπερασμένα τῷ ἀριθμῷ , τοῦ ὅλου κατὰ μέγεθος ἀπείρου ὄντος , ἀνάγκη πάλιν ἓν ἡ πλείω ἄπειρα εἶναι . εἰ γὰρ πάντα πε - περασμένα , καὶ τὸ ὅλον ἔσται πεπερασμένον καὶ οὐκ ἄπειρον · εἰ δὲ ἔστι τι ἄπειρον , ἥξει πάλιν ὁ πρότερον ῥηθεὶς λόγος , ὅτι καταφθαρήσεται τὰ ἄλλα ὑπὸ τοῦ ἀπείρου καὶ κατὰ τὸ εἶδος καὶ κατὰ τὸν τόπον ὑποκειμένου δια - φέρειν · αἱ δὲ κατὰ τόπον διαφοραὶ καὶ ἐναντιώσεις ἔχουσι πρὸς ἀλλήλας τῶν τε τόπων αὐτῶν καὶ τῶν ἐν τοῖς τόποις σωμάτων πρὸς ἄλληλα . καὶ ὅτι ἀδύνατον ἀφωρισμένων τῶν τόπων εἶναί τι ἓν ἄπειρον , ὡς ἐναντιώσεως εὐθὺς οὔσης καὶ φθορᾶς τῶν λοιπῶν , δείκνυσι καὶ ἐκ τῆς τῶν ἄλλων φυσιολόγων ὑπονοίας τῶν ἓν ἄπειρον λεγόντων τὸ στοιχεῖον . οὐδεὶς γὰρ τούτων ἡ πῦρ ἢ γῆν ἄπειρον εἶπε τὸ στοιχεῖον , διότι ἀφωρισμένους ταῦτα τόπους ἔχοντα καὶ ἄπειρα ὄντα ἔφθειρε πάντως τὰ ἐν τοῖς ἀντικειμένοις ἀντικειμένην ἔχοντα | τὴν φύσιν , ἀλλ’ ὕδωρ , ὡς Θαλῆς , ἢ ἀέρα ὡς Ἀνα - ξιμένης , ἢ τὸ μεταξὺ ἐκεῖνο ὡς Ἄναξί μανδρος , διότι ταῦτα ἐπαμφοτερίζειν δοκοῦντα τοῖς τόποις καὶ ἄνω καὶ κάτω δυνάμενα εἶναι οὐκ ἦν φθαρτικὰ ὡς μηδ’ ἐναντία κατὰ τοὺς τόπους . καὶ ἄλλως δὲ προχειρότερον ἔστιν ἀκούειν , ὅτι οὐδεὶς τὸ ἓν καὶ ἄπειρον ἐν ἀφωρισμένῳ τόπῳ ἐποίει . ὁ γὰρ ἀφωρισμένος τόπος οὐκ ἦν ὁ ὅλος · τοῦ δὲ ἀπείρου ὁ ὅλος ἄν εἴη τόπος · καὶ εἴη ἄν τοῦτο οὐκ ἀπὸ τοῦ φθαρτικοῦ δεικνύων τὸ ἀδύνατον τῆς ὑπο - θέσεως , ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ προληφθέντος τῶν τόπων ἀφορισμοῦ . δῆλον δὲ ὅτι καὶ ἄλλως ἀδύνατος ἡ ὑπόθεσις ἡ ἓν τῶν πολλῶν ἄπειρον ὑποτιθεμένη . πῶς γὰρ δώσει χώραν ἄλλῳ τοῦ εἶναι ἢ πῶς οὐ περανεῖ πρὸς αὐτό ; ἀλλ’ ὡς σαφῆ ταύτην τὴν ἀνασκευὴν παρῆκεν αὐτὸς εἰπεῖν . Μεταβὰς δὲ ἐπὶ τὸ ἕτερον τμῆμα τὸ ἄπειρα τῷ ἀριθμῷ τὰ μέρη ὑποτιθέμενον εἰ δὲ ἄπειρά φησι καὶ ἀπλᾶ , τοθτέστιν αὐτὰ ὁμοιομερῆ , τὸ γὰρ ἀνομοιομερὲς τὸ πρῶτον ἐξ ὁμοιομερῶν πάντως μερῶν σύγκειται τῷ ὅλῳ , ὡς καὶ ἡ χεὶρ εἰ τύχοι ἡ ἡμετέρα ἀπὸ σαρκῶν καὶ ὀστῶν καὶ νεύρων ) , εἰ οὖν ἄπειρα κατὰ τὸ πλῆθος καὶ τὸ εἶδος τὰ ἐξ ὧν σύγκειται τὸ ἀνο - μοιομερὲς ἄπειρον , ἔσονται καὶ οἱ τόποι ἄπειροι καὶ < αἱ> τῶν τόπων φοραί . εἰ δὲ οἱ τόποι καὶ αἱ τῶν τόπων διαφοραὶ πεπερασμέναι , ὡς δείξει , καὶ τὰ σώματα τὰ ἁπλᾶ πεπερασμένα ἔσται κατὰ εἶδος καὶ κατὰ ἀριθμόν , ὥστε καὶ τὸ ὅλον πεπερασμένον ἔσται τῷ μεγέθει . καὶ ὅτι μὲν ἡ πρόλη - ψις ἀληθὴς καὶ εἰσὶν οἱ τόποι πεπερασμένοι , δῆλον ἐκ τῶν τοπικῶν ἀντι - θέσεων · αἱ γὰρ διαφοραὶ τῶν τόπων ἐξ εἰσι , τὸ ἄνω καὶ κάτω , δεξιὰ καὶ ἀριστερά , ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν , καὶ παρὰ ταῦτα οὐκ ἔστιν · ὅτι δὲ καὶ τὸ συνημμένον καὶ ἐὰν οἱ τόποι ὡρισμένοι καὶ τὰ σώματα τὰ ἐν αὐτοῖς ὡρισμένα ἔσται καὶ πεπερασμένα , δείκνυσιν ἐκ τοῦ δεῖν ἐξισάζειν πάντως τὸν τόπον καὶ τὸ σῶμα . εἴτε γὰρ ὁ τόπος ὑπερβάλλει , δύο ἀδύνατα ἀκο - λουθήσει , καὶ ὅτι κενὸν ἀνάγκη εἶναι , ὅπερ δειχθήσεται μὴ ὄν τὸ γὰρ κενὸν οἱ λέγοντες τόπον λέγουσιν ἐστερημένον σώματος ) , ἔτι δὲ καὶ ὅτι εἰ μείζων < ὁ> τόπος εἴη τοὐ σώματος , οὐκ ἄν εἴη τὸ σῶμα οὐδὲν γὰρ τοῦ ἀπείρου μεῖζον . εἰ δὲ τὸ σῶμα ὑπερβάλλειν τις λέγοι τὸν τόπον , ἔσται τι σῶμα μὴ ὂν ἐν τόπῳ , ὅπερ οὐδὲ τῶν φυσικῶν τοῖς πλείστοις ἀρέσκει πάν σῶμα ἐν τόπῳ εἶναι τιθεμένοις . Τὸ δὲ καὶ ἔσται ἄπειρα τὰ στοιχεῖα δύναται μὲν καὶ ὡς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως εἰρῆσθαι , ᾗ ἐπάγεται τὸ εἰ δὲ τοῦτο ἀδύνατον · καὶ εἴη ἄν στοιχεῖα λέγων τὰ ἁπλᾶ καὶ ὁμοιομερῆ τοῦ ἀπείρου ἀνομοιομεροῦς μέρη · δύναται μέντοι καὶ ὡς ἑπόμενον ἄτοπον τῇ ὑποθέσει καὶ αὐτὸ λέγεσθαι · ἐπειδὴ γὰρ τὸ ἀνομοιομερὲς ἄπειρον σύγκειται ἐξ ἁπλῶν ἀπείρων τῷ εἴδει κατὰ τὴν ὑπόθεσιν , στοιχεῖά ἐστι ταῦτα · δέδεικται δὲ ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ , ὅτι ἀδύνατον ἄπειρα τῷ ἀριθμῷ εἶναι τὰ στοιχεῖα . ἔοικε δὲ νῦν πρὸς τὴν πρώτην ἐξήγησιν ἀποδεδωκέναι τὸ εἰ δὲ τοῦτο ἀδύνατον , ὡς δηλοῖ ἡ τοῦ ἀδυνάτου αἰτία ἀπὸ τῶν τόπων ἐπαγομένη . Ἀναξαγόρας δὲ ἀτόπως λέγει ἕως τοῦ ἅμα δὲ δῆλον , 15 ὅτι κἄν ὁτιοῦν δέοι μέρος μένειν . Προσεχῶς ὡς ἀδύνατον ἐπαγαγὼν τὸ ‟ ἢ σῶμα οὐδαμοῦ πεφυκὸς εἶναι διὰ τὸ δεῖν πάν σῶμα ποῦ εἶναι , καὶ πρότερον δὲ ὡς ἀξίωμα λαβὼν τὸ ἑκάστῳ τῶν σωμάτων κατὰ φύσιν εἶναί τινα τόπον , καὶ εἰς τοῦτον φέρε - σθαι τὸ μόριον ἐπὶ τῶν ὁμοιομερῶν , εἰς ὃν καὶ τὸ πάν καὶ ἐν τούτῳ μένειν ἐν ᾧ καὶ τὸ πᾶν , ἐπὶ τούτοις οὖν ὡς ὁμολογουμένοις τὰ προειρημένα συμ - περανάμενος εὑρίσκει τὸν Ἀναξαγόραν ἀντιφθεγγόμενον . ἐκεῖνος γὰρ ἀκί - νητον λέγων τὸ ἄπειρον τῶν ὁμοιομερῶν μῖγμα , αἴτιον λέγει τῆς ἀκινησίας οὐ τὸ ἐν τῷ οἰκείῳ εἶναι τόπῳ οὐδὲ γὰρ ὅλως εἶναι ἐν τόπῳ διὰ τὸ ἄπειρον ὂν μὴ περιέχεσθαι ὑπό τινος , ὡς δὴ τοῦ περιέχοντος μείζονος ὀφείλοντος εἶναι τοῦ περιεχομένου , τοῦ δὲ ἀπείρου μηδὲν ὀφείλοντος ἔχειν ἑαυτοῦ μεῖζον ) , διὰ τοῦτο οὖν οὐ τὸν τόπον καὶ τὴν πρὸς τὸν τόπον οίκειο - τητα αἰτιᾶται τοῦ μένειν , ἀλλ’ ὅτι ἐν αὑτῷ ὂν στηρίζει αὐτὸ ἑαυτό . ταύτην οὖν τὴν δόξαν εὐθύνει ὡς οὐ καλῶς οἰομένου τοῦ Ἀναξαγόρου , ὅτι ὅπου ἄν τι ᾖ , ὡς πεφυκὸς εἶναι ἐκεῖ , οὕτως ἐστί , καὶ | διὰ τοῦτο ἐν ἑαυτῷ ὂν τὸ μῖγμα , ἀλλ’ οὐκ ἐν τόπῳ , ὡς πεφυκὸς εἶναι ἐν ἑαυτῷ , οὕτως μένει · τοῦτο γὰρ οὐκ ἀληθές . εἴη γὰρ ἄν τί που καὶ βίᾳ , ὥσπερ ὁ ἀπὸ παττά - λου ἠρτημένος λίθος ἐστί , καὶ μένει ἔνθα μὴ πέφυκε . κἀν μὴ κινῆται οὖν τὸ ὅλον ἐν ἑαυτῷ στηριζόμενον , διότι τὸ ἐν ἑαυτῷ στηριζόμενον καὶ ἐν ἑαυτῷ ὂν ἀκίνητον εἶναι ἀνάγκη , οὐκ αὔταρκες τοῦτο τὸ ἀναγκαῖον καὶ βίαιον ἐνίοτε εἰς ἀπόδοσίν φησι τῆς τοῦ μένειν φυσικῆς αἰτίας . ἀλλὰ χρὴ ζητεῖν φυσικὴν τοῦ μένειν αἰτίαν . δυνατὸν γὰρ ἦν ἐνίοτε μένειν , οὐχ ὅτι πέφυκεν οὕτως , ἀλλ’ ὅτι οὐκ ἔχει τι ἄλλο ὅπου κινήσεται ὡς ἄπειρον , καίτοι πεφυκὸς ἐνίοτε κινεῖσθαι μᾶλλον ἢ μένειν . οὕτως οὐκ ἀρκεῖ τὸ λέγειν μένειν που ἢ ἐν ἑαυτῷ ἢ ἐν ἄλλῳ πρὸς τὸ δηλοῦν καὶ ὅτι πέφυκεν οὕτως . οὐδὲ γὰρ ταὐτόν ἐστι τὸ ὅτι καὶ τὸ διότι . τὸ μὲν γὰρ μένειν τὸ ὅτι δηλοῖ , ὁ δὲ τὴν αἰτίαν τοῦ μένειν ζητῶν οὐκ ἀρκεῖται τῷ μένειν . δείκνυσι δὲ τοῦτο οὕτως ἔχον καὶ ἐπὶ τοῦ κατὰ τὴν γῆν παρα - δείγματος · κἀν γὰρ ἄπειρόν τις αὐτὴν ὑπόθηται ἵνα μὴ διὰ τοῦτο νομίσῃ τι συμβαίνειν , ἀλλ’ οἷον ἔμενεν ἄν καὶ ἐστήριζεν ἑαυτήν ) , ἀλλ’ οὐ διὰ τοῦτο ἔμενεν , ὅτι οὐκ εἶχέ που ἐνεχθῆναι ὡς ἄπειρος , οὐδὲ ὅτι στηρίζει ἑαυτήν , ἀλλ’ ὅτι ὑπὸ τῆς τοὐ μέσου δυνάμεως , ἐν ᾧ πέφυκεν εἶναι , ὑπὸ ταύτης εἴργεται κινεῖσθαι · εἰ οὖν μηδὲ ἐπὶ τῆς γῆς , κἄν ἄπειρόν τις αὐτὴν ὑπόθηται , αἴτιον τοῦ μένειν τὸ στηρίζειν ἐστὶν ἢ τὸ μὴ ἔχειν ἄλλο ὅπου οἰσθήσεται , ἀλλὰ ἄλλη τις αἰτία φυσική διότι γὰρ βάρος ἔχει , τὸ δὲ βαρὺ μένει ἐπὶ τοὐ μέσου , διὰ τοῦτο ἡ γῆ μένει ἐπὶ τοῦ μέσου ) , ὁμοίως ἄν καὶ τὸ ἄπειρον μῖγμα εἰ μένοι ἐν ἑαυτῷ , διά τινα ἄλλην αἰτίαν φυσικὴν ἂν μένοι . καὶ οὐχ ὅτι ἄπειρον ὂν οὐκ ἔχει ἄλλο ὅπου οἰσθήσεται , οὐδὲ ὅτι στηρίζει αὐτὸ ἑαυτό . ὁ γὰρ ταῦτα λέγων οὐ τὴν φυσικὴν αἰτίαν τῆς μονῆς λέγει , ἀλλὰ τὴν βίαιον καὶ ἐξ ἀνάγκης , καὶ οὐ τὴν τῆς γῆς ὡς γῆς , ἀλλὰ τοῦ μεγέθους αὐτῆς . διὰ γὰρ τοῦτο ἄπειρον ὑποτεθὲν οὐκ ἔχει ἄλλο οὗ κινηθήσεται . οὕτως μὲν οὖν ἤλεγξε τὴν Ἀναξαγόρου τῆς μονῆς αἰτίαν · ἔτι δὲ μᾶλλον αὐτὴν ἀπὸ τῶν μερῶν ἐλέγχει . εἰ γὰρ ὁμοειδὲς τῷ ὅλῳ ἀπείρῳ μίγματι τὸ μέρος , διότι πᾶν ἐν παντί , τῶν δὲ ὁμοειδῶν ὁμοειδεῖς οἱ τόποι , καὶ τὸ ὅλον καὶ ἄπειρον μῖγμα ἐν ἑαυτῷ μένει στηρίζον , δῆλον ὅτι κἄν ὁτιοῦν ληφθῇ μέρος αὐτοῦ ἐν ἑαυτῷ μένει καὶ αὑτὸ στηρίζει . ὡς γὰρ ἐν τόπῳ , οὕτως καὶ ἐν ἑαυτῷ . ἐν ᾧ τὸ ὅλον , ἐν τούτῳ καὶ τὸ μέρος , ὅταν ὁμοειδῆ ᾖ . καὶ γὰρ ὅλης τῆς γῆς καὶ βώλου μιᾶς ὁ αὐτὸς τόπος τὸ κάτω , καὶ πυρὸς ὅλου καὶ σπινθῆρος τὸ ἄνω . ὥστε εἰ τοῦ ἀπείρου τόπος τὸ ἐν ἑαυτῷ , καὶ τοῦ μέρους ὁ αὐτός . μένει ἄρα καὶ τὸ μέρος καὶ οὐ κινήσεται . ὅπερ ἐναργῶς ἐστι παρὰ τὰ φαινόμενα · κινεῖται γὰρ τὰ μέρη πάντα . εἰ δὲ ἐν οἰκείοις ἦν τόποις , ἠρεμεῖν ἀνάγκη . τὸ δὲ ἐν ἑαυτῷ ὡς ἐν οἰκείῳ τόπῳ λαμβάνων Ἀναξαγόρας διὰ τοῦτο μέ - νειν ἔλεγε τὸ ὅλον μῖγμα , ὅτι ἐν ἑαυτῷ στηρίζει . ὅλως δὲ εἰ διὰ τὸ ἐν ἑαυτῷ εἶναι μένει , τοῦτο δὲ τὸ ἐν ἑαυτῷ εἶναι καὶ τοῖς ὅλοις ὑπάρχει καὶ τοῖς μέρεσι καὶ τοῖς πεπερασμένοις καὶ τοῖς ἀπείροις , πάντα ἄν μένοι καὶ οὐδὲν ἄν κινοῖτο . ἀλλ’ οὐδὲ τῷ ὅλῳ μίγματι ὡς ἀπείρῳ τὸ μένειν ὑπάρ - χει , εἴπερ διὰ τὸ ἐν ἑαυτῷ εἶναι καὶ μένει . δῆλον δὲ ὅτι εἰ κατὰ φύσιν μηδὲν κινεῖται , οὐδὲ παρὰ φύσιν τι κινηθήσεται · παρὰ φύσιν γὰρ κινήσεις εἰσὶν αἱ τῶν κατὰ φύσιν ἐναντίαι . οὐδαμῶς ἄρα οὐδὲν κινηθήσεται τῶν φυσικῶν σωμάτων καὶ ταῦτα τῆς φύσεως ἀρχῆς κινήσεως οὔσης . ποιησα - μένος δὲ τὸν λόγον ἐπὶ ἑνὸς μορίου , ἵνα μὴ νομίσῃ τις ὡς ἐφ’ ἑνὸς συνῆ - χθαι τὸ λεγόμενον , ἐπήγαγεν ἅμα δὲ δῆλον ὅτι κἄν ὁτιοῦν δέοι μέρος μένειν . εἰ γὰρ ἔν τινι τῶν μορίων τοῦ ἀπείρου κατὰ φύσιν ἐστὶ τὸ ἐν ἑαυτῷ στηρίζειν καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὸ μένειν , καὶ πᾶσιν ὁμοίως . καὶ οὕτως οὐδὲν τῶν σωμάτων κατὰ φύσιν κινηθήσεται . ἀλλ’ οὐδὲ παρὰ φύσιν , ὡς ἐν τῷ τετάρτῳ δείξει . ὕστερον γὰρ τὸ παρὰ φύσιν τοῦ κατὰ φύσιν · τοῦτο δὲ καὶ ἀτοπώτατον καὶ τῇ δόξῃ τῇ Ἀναξαγόρου μαχόμενον οὐδὲ κατὰ τὸ φαινόμενον ἀκίνητα τὰ ὄντα λέγοντος . τὸ δὲ ζητεῖν εἰ ἔστι τι αὑτὸ ἐν ἑαυτῷ καὶ εἰ δύναταί τι αὐτὸ ἑαυτοῦ τόπος εἶναι , τῆς περὶ τόπου σκέψεως οἰκεῖον ὑπάρχον , ἐν τοῖς περὶ τόπου λόγοις προβάλλεται κατ’ ἀρχὰς τοὐ Δ βιβλίου · δῆλον δὲ ὅτι ἐπὶ μὲν τοῦ ὅλου διελέγχει τὸν λόγον ὡς μὴ φυσικὴν αἰτίαν τῆς μονῆς ἀποδιδόντα , ἐπὶ δὲ τῶν μερῶν ὡς τῇ ῥηθείσῃ αἰτία ἀδυνάτου τινὸς ἑπομένου τοῦ μηδὲν τῶν φυσικῶν κινεῖσθαι . οὕτως μὲν οὖν πρὸς τὸ φαινόμενον τῆς Ἀναξαγόρου δόξης ὑπήντησεν ὁ Ἀριστοτέλης · εἰ δὲ ἀληθῶς πρότερον ἔλεγον , ὅτι διττὸν ἐνδείκνυται κόσμον ὁ Ἀναξαγόρας , τὸν μὲν νοητὸν τὸν δὲ αἰσθητὸν , καὶ τὸν μὲν ἡνω - μένον τὸν δὲ διακεκριμένον , τὸ μὴ εἶναι ἐν τόπῳ ἀλλ’ ἐν ἑαυτῷ καὶ στη - ρίζειν ἐν ἑαυτῷ πάνυ οἰκείως εἴρηται περὶ τοῦ νοητοῦ ὥσπερ καὶ τὸ ἄπειρον . τὰ μὲν γὰρ σώματα πεπερασμένα ταῖς ἐπιφανείαις ὄντα οἷον ἐξεχύθη διαστάντα καὶ ὑποδοχῆς ἑτέρας ἐδεήθη καὶ στηριγμοῦ , ἅπερ ὁ τόπος αὐτοῖς παρέχεται ἐκπεσοῦσιν ἀφ’ ἑαυτῶν καὶ τοῦ ἐν ἑαυτοῖς εἶναι , καὶ ἐν τόπῳ γενομένοις ὥσπερ καὶ ἐν ὕλῃ · τὰ μὲν γὰρ ἀμερῆ καὶ ἀδιά - στατα ἐν ἑαυτοῖς ἐστι καὶ στηρίζεται ὑφ’ ἑαυτῶν ἅτε συνῃρημένα , τὰ δὲ διαστάντα καὶ ἄλλο ἀλλαχοῦ τῶν μορίων διαρρίψαντα τῷ ἀλλαχοῦ καὶ μὴ ἐν τούτω τὸ ὅλον τόπου δέεται καὶ εὐθετισμοῦ τῆς τοιαύτης διαρρίψεως . ἀλλ’ ἐπὶ τὰ ἑξῆς ἰτέον . Ὅλως δὲ φανερόν , ὅτι ἀδύνατον ἄπειρον ἅμα λέγειν σῶμα καὶ τόπον ἕως τοῦ | ἢ ἔσχατον καὶ μέσον ; τὸν Ἀναξαγόρου λόγον εὐθύνας ἀντὶ τοῦ ἐν τόπῳ τὸ ἐν ἑαυτῷ ὡς ἐν τόπῳ θέμενον ἐφιστάνει καλῶς , ὅτι ἀκόλουθον τῷ ἄπειρον λέγοντι σῶμα τὸ μὴ λέγειν τόπον τινὰ εἶναι τοῖς σώμασι , καὶ τῷ τὸν τόπον ὁμολογοῦντι τὸ μὴ εἶναι σῶμα ἄπειρον . δῆλον δὲ ὅτι καὶ πρὸς τὴν ἐξ ἀρχῆς προτε - θεῖσαν τοῦ ἀπείρου ἀναίρεσιν ἡ ἀπόδειξις αὕτη συντελεῖ . ὡς γὰρ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀπείρου πρότερον ἐπιχειρῶν ἐδείκνυ , ὅτι οὔτε οὐσία οὔτε συμ - βεβηκὸς οὔτε ἀπλοῦν οὔτε σύνθετον οὔτε ὁμοιομερὲς οὔτε ἀνομοιομερές , οὕτω νῦν ἀπὸ τῶν τόπων καὶ τῆς πρὸς αὐτοὺς σχέσεως ἐπιχειρεῖ . καὶ πρῶτον ὅτι εἰ ἄπειρον , οὐκ ἐν τόπῳ . ἡ δὲ ἐπιχείρησις ἀπὸ τῶν δυνάμεων γίνεται τῶν φυσικῶν σωμάτων . εἰ γὰρ πᾶν σῶμα αἰσθητὸν ἢ βάρος ἔχει ἢ κουφότητα , καὶ κατὰ τὰς ῥοπὰς ταύτας τοῖς σώμασιν ὑπάρχει ἡ ἀπὸ τῶν τόπων καὶ ἐπὶ τοὺς τόπους κίνησις καὶ ἡ ἐν αὐτοῖς μονή , ἀδύ - νατον δὲ τὸ ἄπειρον σῶμα βάρος ἔχειν ἢ κουφότητα , ὡς δείξει , ἀδύνατον ἄπειρον τι σῶμα ἐν τόπῳ εἶναι . ἀλλὰ μὴν τὸ πρῶτον , τὸ ἄρα δεύτερον . καὶ τὸ μὲν πᾶν σῶμα αἰσθητὸν βάρος ἔχειν ἢ κουφότητα ὡς ἐναργὲς παρῆκε . δεῖ γὰρ πάντως ὁποτεραωοῦν ἔχειν τούτων τῶν ἀντικειμένων ποιο - τήτων , τὰ μὲν ἁπλᾶ καθ’ αὑτὴν ὁποτερανοῦν , τὰ δὲ μικτὰ <κατὰ τὴν> μῖξιν αὐτὴν ἢ κατὰ τὸ ἐπικρατοῦν . ὅτι δὲ εἰ ἄπειρόν τί ἐστι σῶμα , ἀδύ - νατον αὐτὸ βάρος ἔχειν ἢ κουφότητα ἢ ἄνω ἢ κάτω εἶναι , ἔδειξε διὰ τοῦ εἰπεῖν ἀδύνατον δὲ ἢ πᾶν ὁποτερονοῦν ἢ τὸ ἥμισυ ἑκάτερον πε - πονθέναι . τούτων δὲ δυοῖν ὄντων τῷ μὲν ἅπαν ὁποτερονοῦν πεπονθέναι οὐκ ἐπήνεγκε τὸ ἑπόμενον ἄτοπον ὡς ἐναργές · εἰ γὰρ ἅπαν ἢ ἄνω ἡ κάτω , ἐπειδὴ ἑκάτερον τούτων πεπέρανται , εἴ γε ἄνω μέν ἐστι τὸ πρὸς τῷ ἐσχάτῳ , κάτω δὲ τὸ πρὸς τῷ μέσῳ , ἔσται τὸ ἄπειρον σῶμα ἐν πεπε - ρασμένῳ τόπῳ , ὅπερ ἀδύνατον . ἔτι δὲ εἰ ἐν τῷ ἑτέρῳ τούτων τὸ ἄπειρον , ὁ συναμφότερος τόπος μείζων ἔσται τοῦ ἀπείρου , εἴ γε αὐτὸ ἴσον ἐστὶ τῷ ἑτέρῳ ἐν ᾧ ἐστι , τοῦ δὲ ἀπείρου μεῖζον οὐδέν ἐστιν . ταῦτα μὲν οὖν ὡς πρόδηλα τῷ λόγῳ αὐτὸς προσάγειν οὐκ ἠξίωσε . τῷ δὲ τὸ ἥμισυ ἑκάτερον πεπονθέναι τὸ ἑπόμενον ἐπήνεγκεν εἰπὼν πῶς γὰρ διελεῖς ; ἢ πῶς τοῦ ἀπείρου ἔσται τὸ μὲν ἄνω τὸ δὲ κάτω , ἀδύνατον γὰρ δίχα διε - λεῖν τὸ ἄπειρον . ἢ γὰρ ἄπειρον ἑκάτερον καὶ ἔσται τὸ ὅλον μεῖζον ἑκα - τέρου ἀπείρων ὄντων , ἢ πεπερασμένον καὶ ἔσται τὸ ὅλον πεπερασμένον ἐκ δυεῖν πεπερασμένων συγκείμενον . πῶς δὲ τοῦ ἀπείρου τὸ μὲν ἄνω ἔσται τὸ δὲ κάτω ; ἔσται γὰρ ἐν πεπερασμένοις τόποις τὰ δύο τοῦ ἀπεί - ρου μέρη . ὥστε καὶ αὐτὰ πεπερασμένα ἔσται καὶ τὸ ὅλον πεπερασμένον . τὸ δὲ πεπερασμένον τοῦ ἄνω καὶ κάτω ἐνεδείξατο διὰ τοῦ ἢ ἔσχατον καὶ μέσον . ὃ γὰρ ἔσχατον καὶ μέσον ἔχει , πεπέρανται · περάτων γὰρ ὀνόματα τὸ ἔσχατον καὶ μέσον . ἔσται δὲ ἔσχατον μὲν τοῦ ἀπείρου τὸ ἄνω , μέσον δὲ τὸ κάτω . εἰ δὲ τὸ μὲν ἄνω ἔσχατον , τὸ δὲ κάτω μέσον καὶ ἑκάτερον πεπέρανται καὶ διὰ τοῦτο ἀδύνατον ἐν αὐτοῖς εἶναι τὰ τοῦ ἀπεί - ρου μέρη , δῆλον ὅτι πολλῷ μᾶλλον τὸ ὅλον ἄπειρον ἐν ὁποτερῳοῦν εἶναι τούτῳ ἀδύνατον . ὥστε διὰ τῆς αὐτῆς δείξεως ἄμφω δέδειχε , καὶ ὅτι ἀδύ - νατον πᾶν ὁπότερον , καὶ ὅτι ἀδύνατον τὸ ἥμισυ ἑκάτερον πεπονθέναι . Ἔτι πᾶν σῶμα αἰσθητὸν ἐν τόπῳ , ἕως τοῦ ἀδύωατον δὲ ἐν τῷ ἀπείρῳ σώματι εἶναι ταῦτα . Ἀπὸ τῶν φυσικῶν δυνάμεων τοῦ φυσικοῦ σώματος καὶ τῶν κατὰ ταύ - τας φυσικῶν αὐτοῦ ῥοπῶν , τουέστιν ἀπὸ τοῦ βάρους αὐτῶν καὶ τῆς κου - φότητος , δείξας ὅτι οὐκ ἄν εἴη τὸ ἄπειρον ἐν τόπῳ , νῦν ἀπὸ τῶν τοῦ τόπου διαφορῶν ἀναιρεῖ τὸ δύνασθαι ἐν αὐταῖς εἶναί τι ἄπειρον σῶμα . προέκειτο γὰρ δεῖξαι , ὅτι ἀδύνατον ἄπειρον ἅμα λέγειν σῶμα καὶ τόπον τινὰ εἶναι τοῖς σώμασι . δείξας οὖν ὅτι εἰ ἄπειρον , οὐκ ἔσται ἐν τόπῳ , νῦν δείκνυσιν ὅτι εἰ ἐν τόπῳ , οὐκ ἔσται ἄπειρον . εἰ γὰρ πάν σῶμα αἰσθητὸν ἐν τόπῳ , ἀδύνατον ἄπειρον εἶναι σῶμα . τόπου δὲ εἴδη καὶ διαφοραὶ τὸ ἄνω καὶ κάτω καὶ ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν καὶ δεξιὸν καὶ ἀριστερόν . καὶ ταῦτα οὐ μόνον πρὸς ἡμᾶς καὶ θέσει ἐστίν , ὡς δειχθήσεται , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ ὅλῳ κατὰ φύσιν διώρισται . δῆλον οὖν ὅτι ὡρισμένα καὶ πεπερασμένα ἐστίν , ὡς δηλοῖ καὶ ἡ πρὸς ἄλληλα δια - φορὰ αὐτῶν . καὶ τὸ ἐν αὐταῖς ἄρα σῶμα φυσικὸν πεπερασμένον ἔσται . ἐξισάζει γὰρ τῷ τόπῳ τὸ ἐν αὐτῷ σῶμα , ὡς δέδεικται πρότερον . ἀδύ - νατον ἄρα τὰς τῶν τόπων διαφορὰς ἀπείροις σώμασιν ὑπάρχειν , ὥστε τὸ ἐν τόπῳ ὂν ἄπειρον εἶναι . τὸ δὲ καὶ φύσει εἶναι τὰς τοὐ τόπου ταύτας διαφορὰς αὐτὸς μὲν ἐν τῆ Περὶ οὐρανοῦ δείκνυσιν , ὁ δὲ Ἀλέξανδρος ἐν τοῖς πρὸς τὸν Ἐπικούρειον Ζηνόβιον ἀντιγεγραμμένοις . δείκνυσι δὲ θαυμα - σίως ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι οὐκ ἂν ἦν ταῦτα πρὸς ἡμᾶς καὶ κατὰ σχέσιν , εἰ μὴ ἐν τῷ παντὶ πρότερον ἦν καὶ κατὰ φύσιν . Ἁπλῶς δὲ εἰ ἀδύνατον τόπον ἄπειρον εἶναι ἕως τοὐ τούτων δὲ ἕκαστον πέρας τί ἐστιν . | Ἀπὸ τῶν διαφορῶν τῶν τόπων δείξας ὅτι οὐχ οἷόν τε τὸ ἄπειρον ἐν τόπῳ εἶναι οὐδὲ τὸ ἐν τόπῳ ἄπειρον , ἵνα μή τις λέγῃ ὅτι ἐν μερικῷ μὲν τόπῳ οὐκ ἔστι τὸ ἄπειρον , ἐν τῷ ὅλῳ δὲ καὶ ἐν τῷ ἁπλῶς τόπῳ ἀπείρῳ ὄντι τί κωλύει εἶναι ἄπειρον σῶμα , πρὸς τὴν τοιαύτην ἔνστασιν λέγει ὅτι εἰ ἀδύνατον τόπον ἄπειρον εἶναι , ἐν τόπῳ δὲ πάν σῶμα , ἀδύνατον ἄπειρον εἶναι σῶμα . ἀλλὰ μὴν τὸ ἡγούμενον , τὸ ἄρα ἑπόμενον . καὶ τὸ μὲν συνημμένον κατασκευάζειν ὡς πρόδηλον παρῆκε , τὴν δὲ πρόσληψιν τὴν λέγουσαν ἀλλὰ μὴν ἀδύνατον τόπον ἄπειρον εἶναι τίθησι καὶ κατασκευάζει διὰ τοῦ δεῖξαι ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν τόπῳ εἶναι τὸ μὴ ἔν τινι τόπῳ ὄν , τοῦτο δὲ διότι τῶν κοινῶν ἡ ὕπαρξις ἐν τοῖς καθέκαστά ἐστιν . οὗ γὰρ γένος τι κατηγορεῖται ἐν ὑπάρξει ὄντος , τοῦτο καὶ ἄτομόν τί ἐστιν , οἷον εἰ ἄνθρωπος , καὶ τὶς ἄνθρωπος . οὕτως δὲ καὶ τὸ ποῦ οἷον τὸ ἄνω ἢ τὸ κάτω τοῦτο καὶ ἐν τόπῳ ἐστὶ καὶ τὸ ἐν τόπω πάντως ποῦ , τουτέστιν ἢ ἄνω ἢ κάτω ἢ ἁπλῶς ἔν τινι ἀτόμῳ τόπῳ . διὰ τοῦτο γὰρ οὐδὲ ποσὸν ἀπλῶς ἐστι τὸ ἄπειρον , ὅτι ἀνάγκη καὶ τὶ ποσὸν ἀφωρισμένον αὐτὸ εἶναι οἷον δίπηχυ ἢ τρίπηχυ , εἴπερ τὸ κοινὸν ἐν τῷ ἀτόμῳ ἔχει τὴν ὕπαρξιν . ὁ μέντοι Εὔδημος καὶ ὁμολόγως ἔχειν φησὶ τὸ μὲν τὶ πρὸς τὸ τόδε , τὸ δὲ ποιὸν πρὸς τὸ οἷον , τὸ δὲ ποσὸν πρὸς τὸ ὅσον , τὸ δὲ ποῦ πρὸς τὸ οὗ , καὶ τὰ μὲν εἶναι καθόλου τὰ δὲ καθέκαστα , οἷον τὸ μὲν ποῦ ἐν τόπῳ , τὸ δὲ οὗ Ἀθήνησιν . ὁ μέντοι Ἀριστοτέλης ἔοικε τὸ ποῦ ἀντὶ τοῦ καθέκαστον λαμβάνειν . Καὶ ἄμεινον δὲ οἶμαι καὶ τὸ ἐν τῷ εἰ οὖν μηδὲ ποσὸν καὶ τὸ ἐν τῷ πόσ’ ὂν γάρ τι ἔστ’ ἱν ἑκάτερον ποσὸν ὀξύνειν καὶ μὴ βαρύνειν τὸ εἰ οὗν μηδὲ πόσον , ὡς Ἀλέξανδρος βούλεται · τὸ γὰρ ὡρισμένον , ὅπερ τὸ βαρύτονον δηλοῖ , ἐπὶ τοῦ πόσον γὰρ τὶ ἀκουστέον · τὸ γὰρ τὶ προσκεί - μένον τὸ ὡρισμένον δηλοῖ . δυνατὸν δὲ καὶ κατὰ τὸν Ἀλέξανδρον ἀκούειν · εἰ οὖν μηδὲ ὡρισμένον ποσὸν δύναται εἶναι τὸ ἄπειρον , διότι μερικόν τι ποσὸν γίνεται οὕτως οἷον δίπηχυ ἢ τρίπηχυ , οὐδὲ ἐν τόπῳ δύναται εἶναι , ὅτι ἔν τινι τόπῳ ἔσται οἷον τῷ ἄνω ἢ κάτω ἢ ἄλλῃ τινὶ διαστάσει τοπικῇ ἓξ οὐσῶν τῶν τοπικῶν διαστάσεων · ἐν τούτων δέ τινι εἶναι οὐ δύναται , διότι πέρας ἐστὶν ἑκάστη . οὕτως δὲ εἶπε καὶ τὸ ἀλλὰ μὴν τό γε ποῦ ἐν τόπῳ καὶ τὸ ἐν τὸπω ποῦ , τὸ ποῦ ἀντὶ τοῦ ἔν τινι τόπῳ εἰπὼν οἷον ἄνω ἢ κάτω , ὡς ἐδήλωσε μετ’ ὀλίγον εἰπὼν οὕτω καὶ τὸ ἐν τῷ τόπῳ ὅτι ποῦ · τοῦτο δὲ ἢ ἄνω ἢ κάτω . κάλλιον οὖν ἴσως , εἴπερ βαρυτονεῖν χρὴ τὸ ἕτερον πόσον , οὐχὶ τὸ πρῶτον ἀλλὰ τὸ δεύτερον βαρυ - τονεῖν τὸ πόσον γὰρ τὶ ἔστιν , ἵνα ᾖ τὸ μὲν πόσον βαρυτόνως τὸ ὡρι - σμένον δηλοῦν τὸ δὲ τὶ τὸ δίπηχυ ἢ τρίπηχυ . καὶ ἐντεῦθεν δὲ δῆλον ὅτι οὐκ ἀναιρεῖ τὴν τῶν κοινῶν ὑπόστασιν ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλ’ ἐν τοῖς πολλοῖς καὶ διαφόροις αὐτὴν ὑφεστάναι λέγων τὸ καθ’ αὑτὴν εἶναι ἀναιρεῖ , τῆς ἡμετέρας ἐννοίας ἔργον οἰόμενος τὸ τὴν ἐν τοῖς πολλοῖς ὑφεστῶσαν κοινότητα χωρίζειν . διὸ καὶ ὑστερογενῆ αὐτὴν καλεῖ , τὸ δὲ ἐξῃρημένον , ἀφ’ οὗ ἡ ἐνυπάρχουσα κοινότης , οὐκ ἄν λέγοιτο δικαίως · κοινότης · Ὅτι μὲν ἐνεργεία οὐκ ἔστι σῶμα ἄπειρον ἕως τοῦ πῶς μὲν ἔστι , πῶς δὲ οὔ . εἰπὼν πρότερον ἐπιχειρήματα , ἐξ ὧν εἶναί τις πιστεύσειε τὸ ἄπειρον , εἶτα διὰ πλειόνων δείξας ὅτι οὐκ ἔστι σῶμα ἄπειρον ἐνεργείᾳ , συγκρούει λοιπὸν τοὺς λόγους καί φησιν , ὅτι εἰ καὶ τοῖς τιθεῖσι τὸ ἄπειρον ἐνεργείᾳ ἄτοπά τινα ἀκολουθεῖ καὶ τοῖς ἁπλῶς ἀναιροῦσι τὸ ἄπειρον ἀδύνατα συμ - βαίνει , δῆλον ὅτι τοὐ διαιτήσοντος χρεία καὶ δείξοντος , πῶς μὲν ἔστι πῶς δὲ οὐκ ἔστι τὸ ἄπειρον . εἰ γὰρ τῷ δεικνύντι μὴ εἶναι ἄτοπα ἀκο - λουθεῖ , δῆλον ὅτι ἀνάγκη εἶναι , καὶ πάλιν εἰ τῷ δεικνύντι εἶναι ἀδύνατα συμβαίνει , ἀνάγκη μὴ εἶναι · εἰ οὖν μὴ συναληθεύει ἡ ἀντίφασις , ἀνάγκη πῶς μὲν εἶναι , πῶς δὲ μὴ εἶναι . ἐπειδὴ δὲ τὰ ἑπόμενα ἄτοπα τοῖς ἀναι - ροῦσι τελέως τὸ ἄπειρον πρὸ πολλοῦ τέθεικε , διὰ τοῦτο καὶ νῦν αὐτῶν ὑπομιμνῄσκει τὰ κυριώτατα φέρων εἰς μέσον . εἰ γὰρ μὴ ἔστιν ἄπειρος ὁ χρόνος , ἔσται τις ἀρχὴ χρόνου καὶ τελευτή , εἰ δὲ τοῦτο , ἦν ὅτε οὐκ ἦν χρόνος , καὶ ἔσται ὅτε οὐκ ἔσται · τὸ δὲ ἦν καὶ ἔσται χρόνου μόρια , ὥστε ἦν χρόνος ὅτε οὐκ ἦν χρόνος , καὶ ἔσται ὅτε οὐκ ἔσται . καὶ κίνησις δὲ ἀνέκλειπτος ἀναιρεθήσεται , ἧς ἀριθμὸς ὁ χρόνος . καὶ τὸ πᾶν δὲ οὐκ ἔσται ἀίδιον . δεύτερον δὲ ἀπείρου μὴ ὄντος ὅλως ἡ τῶν συνεχῶν διαίρε - σις στήσεται καὶ ἡ τοῦ ἀριθμοῦ αὔξησις . Λέγεται δὴ εἶναι τὸ μὲν δυνάμει , τὸ δὲ ἐντελεχείᾳ ἕως τοῦ λείπεται οὖν δυνάμει εἶναι τὸ ἄπειρον . Μέλλων δεικνύναι , πῶς μὲν ἔστι πῶς δὲ οὐκ ἔστι τὸ ἄπειρον , προλαμ - βάνει τινὰ χρήσιμα αὐτῷ πρὸς τὴν δεῖξιν ἐσόμενα , ἓν μὲν ὅτι τῶν εἶναι λεγομένων τὰ μὲν ὡς δυνάμει ὄντα λέγεται εἶναι τὰ δὲ ὡς ἐνεργείᾳ τοῦτο δὲ ὡς ἐναργὲς καὶ σύνηθες καὶ πολλάκις ὑπ’ αὐτοῦ δεδειγμένον προέλαβεν ) , ἕτερον δὲ τὸ προσθέσει τε καὶ διαιρέσει εἶναι τὸ ἄπειρον . καὶ τοῦτό γε ἐναργές , εἴ γε ἄτοπον τὸ ἀρχὴν καὶ τελευτὴν εἶναι τοῦ χρόνου καὶ τὰ μεγέθη μὴ εἰς μεγέθη διαιρεῖσθαι καὶ τὸ μὴ πάντα τὸν ληφθέντα ἀριθμὸν οἷόν τε εἶναι ἐπαύξειν . εἰ τοίνυν εἶναι μὲν τὸ ἄπειρον ἀνάγκη , καὶ προσθέσει διὰ τὸν χρόνον καὶ διὰ τὸν ἀριθμόν , καὶ διαιρέσει διὰ τὴν τῶν μεγεθῶν τομήν , οὐδὲν δὲ κατ’ ἐνέργειαν ἄπειρον μέγεθος , ὡς δέδεικται προσεχῶς , ἀνάγκη ἄρα δυνάμει εἶναι καὶ διαιρέσει τὸ μέγεθος ἄπειρον , εἴπερ πᾶν τὸ ὂν ἢ δυνάμει ἐστὶν ἢ ἐνεργείᾳ . δυνάμει | ἄρα τὸ ἄπειρον ἐν τῇ τοῦ μεγέθους διαιρέσει . ὥστε ἐπ’ ἄπειρον εἶναι διαιρετὸν τὸ μέγεθος . καὶ γὰρ τὸ ἀνελεῖν , φησί , τὰς ἀτόμους γραμμάς , αἵτινες δοκοῦσι τῇ ἐπ’ ἄπειρον διαιρέσει ἐνίστασθαι , χαλεπὸν οὐδέν . καὶ γὰρ καὶ γέγραπται βιβλίον αὐτῷ πρὸς τὰς ἀτόμους γραμμάς , καὶ ἐν ταύτῃ δείξει τῇ πραγματείᾳ , ὅτι οὐκ ἐξ ἀμερῶν σύγκειται τὰ μεγέθη . δῆλον δὲ τοῦτο καὶ ἐκ τῶν μαθημάτων . εἰ γάρ , ὡς ἐν τῷ ἕκτῳ τῶν Εὐκλείδου Στοιχείων δέδεικται , πᾶσαν γραμ - μὴν ἔστι τὸν αὐτὸν λόγον τῇ ἤδη τετμημένῃ διελεῖν , οὐκ ἄν ἄτομος εἴη γραμμή . ἔτι δὲ εἰ ἄτομοι , οὐδὲ δίχα διαιρεθήσεται πᾶσα γραμμή , ὡς ἐδόκει ποιεῖν ὁ προβαλλόμενος τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν δίχα τεμεῖν , καὶ οὐ τὴν ἄτομον μόνον γραμμὴν οὐκ ἔστι δίχα τεμεῖν , ἀλλὰ καὶ τὴν ἐκ περιττῶν ἀτόμων συγκειμένην , ὥσπερ οὐδὲ ὁ περιττὸς ἀριθμὸς δίχα διαιρεῖται . Οὐ δεῖ δὲ τὸ δυνάμει ὂν λαμβάνειν ἕως τοῦ καὶ τῷ δύνασθαι καὶ τῷ γίνεσθαι . εἰπὼν δυνάμει εἶναι τὸ ἄπειρον ἐν τῇ τῶν μεγεθῶν διαιρέσει κατὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον , ἐπειδὴ καὶ τὸ δυνάμει πᾶν ἐκβῆναι δεῖ ποτε εἰς ἐνέργειαν , εἰ μὴ μάτην εἴη , ἐὰν δὲ γένηται ἐνεργείᾳ ἄπειρα διαιρέματα μεγέθη ἔχοντα , καὶ μέγεθος ἄπειρον ἄν γένοιτο τὸ γὰρ ἐξ ἀπείρων τῷ πλήθει μεγεθῶν ἄπειρον ἔσται μέγεθος , ὡς εἴρηται πολλάκις ) , ἀποδέδεικται δὲ διὰ πολλῶν μὴ ὂν ἄπειρον μέγεθος , καὶ ταύτην λύων τὴν ἔνστασιν καὶ τὴν φύσιν τοῦ ἀπείρου παραδεικνὺς ἐναργέστερον , φησὶν ὅτι διχῇ διαιρεῖται τὸ δυνάμει κατὰ τὴν τοῦ ἐνεργείᾳ διαίρεσιν · ἐπειδὴ γὰρ τὸ δυνάμει πρὸς τὸ ἐνεργείᾳ λέγεται , ὁσαχῶς τὸ ἐνεργείᾳ τοσαυταχῶς καὶ τὸ δυνάμει ῥηθήσεται . τὸ δὲ ἐνεργείᾳ διχῶς · ἢ γὰρ ὡς τὸ ὑφεστὼς ὅλον τοῦτο ὅπερ ἐστίν , ὥσπερ ἄνθρωπος ἢ οἰκία , ἡ ὡς τὸ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχον , ὡς ὁ ἀγὼν καὶ ἡ ἡμέρα · καὶ γὰρ καὶ ταῦτα εἶναι λέγομεν ἐνεργείᾳ , ὅταν ᾖ . διττὸν ἄρα καὶ τὸ δυνάμει , τὸ μὲν ὡς πρὸς τὸ ὅλον ἅμα ὑφιστάμενον , ὡς λέγομεν τὸν χαλκὸν δυνάμει ἀνδριάντα , ὅτι ἐκβαίνει ποτὲ εἰς τὸ εἶναι ἀνδριάς , ὃς ὅλος ὁμοῦ ὑφέστηκε , τὸ δὲ πρὸς τὸ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχον . δυνάμει οὖν τὸ ἐν τῇ διαιρέσει τῶν μεγεθῶν ἄπειρον , οὐχ ὅτι διαιρεῖταί ποτε εἰς ἄπειρα τὰ μεγέθη , ἀλλ’ ὅτι ἐπ’ ἄπειρον διαιρεῖται , τουτέστιν ὅτι ἀεὶ δύνα - ται διαιρεῖσθαι . τὸ γὰρ ἐπ’ ἄπειρον οὐ κατὰ τὸ ἐνεργείᾳ , ἀλλὰ κατὰ τὸ δυνάμει ἔχει τὸ ἄπειρον · ἐν γὰρ τῷ δύνασθαι ἀεὶ τέμνεσθαι καὶ μηδαμοῦ καταλήγειν τὴν τομὴν τὸ ἄπειρόν ἐστι . τὸ μὲν γὰρ τμηθὲν ἀεὶ τεπέραν - ται , διότι δὲ πᾶν τμῆμα δύναται πάλιν τμηθῆναι , διὰ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον . εἰ δὲ καὶ ἐπὶ τῆς διαιρέσεως καὶ ἐπὶ τῆς προσθέσεως ἀεί τί ἐστιν ἔξω , ἐπὶ μὲν τῆς διαιρέσεως τὸ διαιρεθησόμενον , ἐπὶ δὲ τῆς προσθέσεως τὸ προστεθησόμενον , κατὰ τὸ δυνάμει ἐστὶ τὸ ἄπειρον . ἐν γὰρ τῷ διαιρετῷ ἐστιν , ἀλλ’ οὐκ ἐν τῷ διαιρουμένῳ . τοιγαροῦν κἄν μὴ διαιρῆται , ἐπ’ ἄπειρόν ἐστι διαιρετόν . εἰ δὲ καὶ ἐν τῷ διαιρεῖσθαι θεωρεῖται τὸ ἐπ’ ἄπειρον , μή τι θαυμάσῃς . τὸ γὰρ τοιοῦτον ἐνεργείᾳ τὸ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχον σύνεστιν ἀεὶ τῷ δυνάμει , καὶ διὰ τοῦτο ἔχει ἀεὶ τὴν ἐν τῷ γίνεσθαι παράτασιν , ὅτι οὐδαμοῦ τοὐ δυνάμει ἀπολύεται · ἀπολυθὲν γάρ ἐστιν ὅπερ ἐστὶν καὶ πέρας ἔχει καὶ οὐδὲν ἄπειρον . διὸ τὰ ἐνεργείᾳ μόνως ὄντα ὅλα ἅμα ἐστί , καὶ οὔτε τὸ δυνάμει ἐστὶν ἐν αὐτοῖς οὔτε τὸ ἐπ’ ἄπειρον . διὸ οὐδὲ χρόνος ὁ κατ’ ἀριθμὸν κινούμενος , ἀλλ’ αἰὼν ὁ ἐν ἑνὶ μένων . εἰκότως ἄρα ἐν τῷ δυνάμει λέγεται εἶναι τὸ ἄπειρον καὶ οὐκ ἐν τῷ ἐνεργείᾳ · τὸ μὲν γὰρ μερισθὲν ὥρισται ἀεί , ὥς φησιν ὁ Εὔδημος , καὶ οὐκ ἔστιν ἄπειρον · πεπερασμένῳ γὰρ πεπερασμένον προστίθεται , ἡ δὲ διαίρεσις οὐχ ὑπολείπει · ὃ γὰρ γένοιτ’ ἂν οὐχ ὥρισται , τὸ δὲ ἀόριστον ποσὸν ἄπει - ρον . ἐντεῦθεν δὲ ἔοικε καὶ Πλάτων’ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρὸν ἄπειρον λέγειν , ὅτι ἐφ’ ἑκάτερόν ἐστιν ἡ ἀπειρία δυνάμει . ἐνεργείᾳ γὰρ οὔτε πλῆθος οὔτε μέγεθός ἐστιν ἄπειρον . καὶ ἔοικεν ἐπὶ τοῦ ἀπείρου ταὐτὸν εἶναι τὸ δυνάμει καὶ τὸ ἐνεργείᾳ . ἡ γὰρ τοῦ ἀπείρου ἐνέργεια ὡς ἀπείρου τὸ δύνασθαι ἀεί τι πλέον , ἐπεὶ εἴ τις ἐντελέχειαν ἐπιζητοίη ἐπὶ τοῦ ἀπείρου οἷον στάσιν τινὰ καὶ εἶδος , οὗτος οὐδὲν ἄλλο ἢ πέρας ἐπιζητεῖ τοῦ ἀπείρου , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν φθοράν · τοῦτο δὲ ἀδύνατον . πᾶσα γὰρ ἐντελέχεια σῴζειν ὀφείλει τὸ ὑποκείμενον . καὶ ὥσπερ ἡ τοῦ κινητοῦ ἐντελέχεια φυλάττουσα τὸ δυνά - μει κίνησις ἦν , οὕτως καὶ ἡ τοῦ ἀπείρου . ὥσπερ γὰρ τὰ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχοντα ἀπολέσαντα τὸ γίνεσθαι ἀπόλλυσι καὶ τὸ εἶναι , οὕτως καὶ τὰ ἐν τῷ δύνασθαι ἕως τότε ἐστίν , ἕως ὅτε ἐστὶ τὸ δύνασθαι . εἰ δέ τις , φησί , καὶ τὸ καθ’ αὑτὸ δυνάμει ζητεῖ ἐπὶ τούτων , λαμβανέτω ἐκεῖνο τὸ ὅτε μήπω διαιρεῖται τὸ μέγεθος καὶ ὅτε δύναται ὁ ἀγὼν ἐπιτελεῖσθαι μήπω τελούμενος . ἐνεργείᾳ δὲ τὸ ἐν τῷ ἐπιτελεῖσθαι συνὸν τῷ δυνάμει , ἀλλ’ οὐχὶ τὸ ἐν τῷ ἐπιτετελέσθαι ὡς ἐπὶ ἀνδριάντος . οὐ γὰρ ὅλον , ἀλλὰ κατὰ μέρος τὸ ἐπ’ ἄπειρον . Ἀλλ̓ ἔστω μὲν δυνάμει τὸ ἄπειρον ἐν τῇ τῶν μεγεθῶν διαιρέσει κατὰ τὴν ἐπ’ ἄπειρον τομήν . πῶς δὲ ὅλως διαιρεῖταί τι ἐπ’ ἄπειρον ἢ τί τὸ διαιροῦν ἐστι ; τέχνη μὲν γὰρ οὐκ ἄν ἐπ’ ἄπειρον τέμνοι καὶ ὁ βίος γὰρ ἀπαγορεύσει τοῦ τεχνίτου καὶ τὰ ὄργανα οὐκ ἰσχύσει ) , ἡ δὲ φύσις εἰ ἐπ’ ἄπειρον τέμνοι τι μέγεθος , πολλὰ ἄν ἤδη τμήματα ἄχρηστα πρὸς σύστασιν ἐποίησε διὰ σμικρότητα . εἰ δὲ πρὸ τοῦ εἰς ἐλάχιστον καὶ ἄχρηστον κατα - τεμεῖν πάλιν αὐτὰ συντίθησιν , οὐκ ἔσται ἡ ἐπ’ ἄπειρον τομή . μήποτε οὖν ῥητέον ὅτι ἡ φύσις ποιεῖται μὲν τὰς διαιρέσεις μέχρι τῆς χρείας , τεμοῦσα δὲ δύο τμήματα , εἰ τύχοι τὰ ἐλάχιστα , καὶ αὖθις αὐτὰ συντιθεῖσα , εἰ πάλιν δέοι τεμεῖν , οὐ πάντως κατὰ τὴν συμβολὴν τέμνει , ἀλλὰ καὶ κατ’ ἄλλο μέρος οὐδὲν ἄτομον ἀπολιμπά|νουσα , εἰ καὶ ἄλλοτε κατ’ ἄλλα μέρη διαιρεῖ . καὶ οὕτω ἡ ἐπ’ ἄπειρον τομὴ καὶ ἐνεργουμένη φανήσεται , καὶ οὐδὲν ἴσως ἄτοπον ἀκολουθήσει . Ἄλλως δὲ ἔν τε τῷ χρόνῳ ἕως τοῦ οὕτως ὥστε μὴ ἐπιλείπειν . Δείξας τὸ ἄπειρον ὑπάρχον κατὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον ἔν τε τῇ τῶν μεγε - θῶν διαιρέσει καὶ τῇ τῶν ἀριθμῶν αὐξήσει καὶ τῇ τοῦ χρόνου παρατάσει , πρότερον δὲ καὶ ἐν τῷ ἀνεκλείπτῳ τῆς γενέσεως , κοινὰ μὲν πᾶσιν εἶναί φησι τὸ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχειν καὶ διὰ τοῦτο μὴ ἀθρόον , ἀλλ’ ἀπὸ μέρους εἶναι , καὶ τὸ ἄλλο καὶ ἄλλο ἀεὶ τὸ λαμβανόμενον εἶναι καὶ τοῦτο πεπερασμένον . διαφέρειν δέ φησιν ἐπὶ τῆς τῶν μεγεθῶν διαιρέσεως καὶ τοὐ χρόνου , ὅτι ἐπὶ μὲν τοὐ χρόνου τὸ ληφθὲν ἀεὶ μέρος ἐφθάρη ἀεὶ γὰρ τὸ παρεληλυθὸς ἔφθαρται ) , ἐπὶ δὲ τῆς διαιρέσεως ὑπομένει τὸ ληφθέν . οὔτε δὲ χρόνος ἀπαγορεύει πρὸς γένεσιν οὔτε μέγεθος πρὸς διαίρεσιν . αἴτιον δὲ τῆς τοῦ ἀπείρου ὑποστάσεως εἰπὼν τὸ ἀεὶ ἄλλο καὶ ἄλλο λαμβά - νεσθαι καὶ μὴ ἀθρόον καὶ διὰ τοῦτο ὑφίστασθαι τὸ ἐπ’ ἄπειρον , προστί - θησὶ καὶ τὴν ἑτέραν . εἰ μὲν γὰρ πάντα τὸ εἶναι εἶχεν ἐν τῇ ἀθρόᾳ ἑαυτῶν ὑποστάσει , οὐκ ἄν ἦν ἐν τῇ γενέσει τὸ ἐπ’ ἄπειρον · ἐπεὶ δέ τινα ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχοντα κατὰ μέρος ὑφίσταται ὡς ἡ ἡμέρα καὶ ὁ ἀγών , τὸ μὲν ληφθὲν ἀεὶ πεπερασμένον ἔχει , ἕτερον δὲ καὶ ἕτερον , ἅπερ ἀνέκλειπτα ὄντα τὸ ἐπ’ ἄπειρον ποιεῖ διαφέρον , ὡς εἴρηται , ἐπὶ τῆς τοῦ μεγέθους διαιρέσεως καὶ τῆς τῶν γινομένων καὶ φθειρομένων παρατάσεως , ἐν οἷς ἐστι καὶ ὁ χρόνος καὶ τὸ μὴ ἐπιλεῖπον τῆς τῶν ἀνθρώπων διαδοχῆς , τῷ ἐπὶ μὲν τοῦ μεγέθους ὑπομένειν τὰ διαιρέματα , ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων οὐ - κέτι . κἄν ὑπομένῃ δέ , ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχει ἡ ἐπ’ ἄπειρον διαί - ρεσις , ἀλλ’ οὐκ ἀθρόα ὑφέστηκε . τὰ δὲ μὴ ὑπομένοντα οὐκ ἐν τῷ γίνε - σθαι μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ φθείρεσθαι ἔχει τὴν ἐπ’ ἄπειρον πρόοδον . τοῦτο δὲ τὸ ἐν τῷ γίνεσθαι ἔχον τὸ εἶναι ἀντέθηκε τῷ εἶναι , ὅπερ ὡς οὐσία γέγονεν οἷον ἄνθρωπος ἢ οἰκία , ἀθρόας ὑφισταμένης ποτὲ τῆς γενο - μένῃς οὐσίας καὶ μὴ ἀεὶ κατὰ μέρος , ὥσπερ τῶν ἐπ’ ἄπειρον τὸ μὲν ἀεὶ λαμβανόμενον πεπέρανται , τῷ δὲ δύνασθαι ἀεί τι ἄλλο προσλαμβάνεσθαι ἡ ἀπειρία ὑπάρχει . Δοκεῖ δὲ δίς πὼς τὰ αὐτὰ λέγεσθαι ἀπὸ τοὐ ἔτι τὸ εἶναι πλεο - ναχῶς λέγεται τῶν αὐτῶν πάλιν ἐπαγομένων καὶ ἐπ’ αὐτῆς λέξεως τῶν πλειόνων . ἀλλ’ εἰ μέν , ὡς καὶ πολλὰ τῶν ἀντιγράφων ἔχει καὶ ὁ Ἀλέ - ξανδρος καὶ ταύτην οἶδε τὴν γραφήν , μετὰ τὸ καὶ τὸ λαμβανόμενον μὲν ἀεὶ πεπερασμένον εἶναι συνῆπται τὸ ἀλλ’ ἀεί γε ἕτερον καὶ ἕτε - ρον , οὐ τὸ προσεχές , ἀλλὰ τὸ κατωτέρω , γεγενημένων τῶν μεταξὺ πάν - των ἐξῃρημένων , ἁπλοῦς ἄν εἴη καὶ σαφὴς ὁ λόγος . εἰ δὲ πρόσκειται τὸ ἔτι τὸ εἶναι πλεοναχῶς λέγεται καὶ τὰ ἑξῆς , μήποτε τὸ ἔτι οὐκ ἄλλης ἐστὶν ἐπιχειρήσεως δηλωτικόν , ἀλλὰ σαφεστέραν τῆς αὐτῆς ἔκθεσιν ποιεῖται , ὅπερ οὐ πάνυ τῷ Ἀριστοτέλει συνείθισται βραχυλογίαν τιμῶντι , εἰ μὴ ἄρα τὴν αἰτίαν τοῦ ἀπείρου προσθεὶς τὸ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχειν συμφαίνει τὰ ἐφεξῆς . Τὸ δὲ κατὰ πρόσθεσιν τὸ αὐτό πώς ἐστιν ἕως τοῦ δυνάμει τε καὶ ἐπὶ καθαιρέσει . εἰπὼν πρότερον ὅτι τὸ ἄπειρον ἔστι μὲν κατὰ πρόσθεσιν , ἔστι δὲ καὶ κατὰ διαίρεσιν , καὶ παραδοὺς τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐν τῇ διαιρέσει τὸ ἄπει - ρον ὑφέστηκε , λέγει ὅτι καὶ τὸ κατὰ πρόσθεσιν ταὐτό πώς ἐστι τῷ κατὰ διαίρεσιν πλὴν ἀντεστραμμένως . ὡς γὰρ τὸ ἀεὶ ληφθὲν πεπερα - σμένον διαιρεῖται , οὕτως καὶ τῷ ἀεὶ ληφθέντι ἀτμήτῳ καὶ πεπερασμένῳ προστίθεται τὰ διαιρέματα τοῦ διαιρουμένου . καὶ ἐπὶ τοσοῦτον προστίθε - ται , ἐφ’ ὅσον τὸ ἕτερον διαιρεῖται . τὸ δὲ ἀντεστραμμένως δύναται μὲν καὶ κατὰ τοῦτο λέγεσθαι , ὅτι ἀντίστροφός ἐστι τῇ διαιρέσει ἡ πρόσθε σις , δύναται δὲ καὶ ὅτι κατὰ θάτερον μέρος τὸ μὴ τεμνόμενον γίνεται ἡ πρόσθεσις . ἔτι δὲ ἀμφότεραι ὁμοίως τὸ ἄπειρον ἔχουσιν ἥ τε διαίρεσις καὶ ἡ πρόσθεσις καὶ ἐκ τῶν αὐτῶν , ἀλλ’ ἡ μὲν τῇ συνθέσει , ἡ δὲ τῇ διαιρέσει . τὴν δὲ διαφορὰν ἀμφοῖν σάφ’ σαφέστερον αὐτὸς ἐν τοῖς ἑξῆς παρα - δώσει . εἰπὼν δὲ πῶς καὶ ἡ διαίρεσις καὶ ἡ πρόσθεσις τὸ ἐπ’ ἄπειρον ἔχουσι , προστίθησι καλῶς ὅτι οὐ πᾶσα διαίρεσις καὶ πρόσθεσις τὸ ἐπ’ ἄπειρον ἔχουσιν · ἄν μὲν γὰρ ἴσα τις τὰ διαρέματα λαμβάνῃ , οἷον εἰ δακτυλιαῖον ἀεί , πληρώσει καὶ διεξελεύσεται τὸ μέγεθος καὶ οὐκέτι ἔσται ἄπειρον διὰ τὸ πάν τὸ πεπερασμένον δαπανᾶσθαι , καὶ ὑπὸ ἐλαχίστου ὡρι - σμένου δὲ καταμετὸούμενον ἐὰν δὲ μὴ τῷ μεγέθει ὡρισμένα λαμβάνῃ τὰ διαιρούμενα καὶ τὰ προστιθέμενα , ἀλλὰ τῷ ^ λόγῳ , οἷον ἥμισυ ἢ τρίτον ἤ τι τοιοῦτον μέρος τοῦ ἀεὶ ὑπολειπομένου , οὐκ ἐπιλείψει ἡ διαίρεσις καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ I ἡ πρόσθεσις . αὕτη μὲν ἡ τῶν λεγομένων ἔννοια . Κατὰ δὲ τὴν λέξιν τὸ μὲν ἐν γὰρ τῷ πεπερασμένῳ μεγέθει δο - κοῦν μάτην ἔχειν τὸν αἰτιολογικὸν σύνδεσμον τοιοῦτόν ἐστιν · εἰπὼν διαι - διαιρεῖσθαι καὶ προστίθεσθαι ἐπ’ ἄπειρον αἰτίαν ἐπάγει τούτου τὴν ἐν λόγῳ ὡρισμένῳ ἀλλ’ οὐκ ἐν μεγέθει ὡρισμένῳ γινομένην διαίρεσιν , ὡς εἰ ἔλεγεν , ἐὰν γάρ τις τοιώσδε ποιήσηται τὴν διαίρεσιν , ἀλλὰ μὴ τοιώσδε , εἰς ἄπειρον διελεῖ . τὸ δὲ τῶ αὐτῷ λόγῳ , μὴ τὸ αὐτό τι τοῦ ὅλου μέγεθος περιλαμβάνων εἰ μὲν οὕτως εἴη γεγραμμένον , σαφῆ παρέχεται τὴν εν - ἔννοιάν εἰ γὰρ ὁ μὲν λόγος ὁ αὐτὸς εἴη ἐν ἑκάστῳ τῶν τμημάτων , οἷον παντὸς τοῦ ἀεὶ λαμβανομένου τὸ ἥμισυ ἢ τὸ τρίτον , μὴ τὸ αὐτὸ δὲ ᾖ μέγεθος τὸ ἀφ’ ἑκάστου ὅλου τοὐ ἀεὶ προτιθεμένου εἰς διαίρεσιν ἀφαιρού - ἀφαιρούμενον , οἷον δακτυλιαῖον , οὐ διέξεισι τὸ πεπερασμένον εἰ δέ , ὡς ἔν τισι φέρεται , μὴ τὸ αὐτό τι τοῦ λόγου μέρος περιλαμβάνων , ἀσαφέ - στερον μέν ἐστι τὸ λεγόμενον , σημαίνοι δ’ ἄν τὸ αὐτὸ τῷ πρότερον εἰρη - μένω · μὴ τὸ αὐτὸ γὰρ τοῦ λόγου μέρος λέγει οὐχ ὡς μεριζομένου τοῦ λόγου , ὥσπερ τοῦ ὅλου , ἀλλ’ ἀντὶ τοῦ μὴ τὸ αὐτὸ ὡρισμένον μέγεθος ἀπὸ τοῦ λόγου ἀφορισθὲν περιλαμβάνων , ὅπερ ἦν καὶ ἐν τῷ ἐξ ἀρχῆς προκειμένῳ εἰς διαίρεσιν μέρος τοῦ λόγου , οἷον εἴ τι τρίπηχυ ἦν τὸ διαι - ρούμενον καὶ τῷ τοῦ τρίτου λόγῳ διῃρέθη , τὸ δ’ ἀφορισθὲν διπηχυαῖον , τῷ μὲν αὐτῷ λόγῳ διαιρεῖσθαι χρὴ τῷ τρίτῳ , μὴ μέντοι τῷ αὐτῷ τοῦ λόγου μέρει τοῦ ἐν τῷ προτέρῳ τμήματι οἷον τῷ πηχυαίῳ ( οὕτω γὰρ ἀπαρτισθήσεται τὸ ὅλον ) , ἀλλὰ τοῦ ἀεὶ λαμβανομένου τῷ αὐτῷ λόγῳ , μὴ τῷ αὐτῷ δὲ τῷ ἐξ ἀρχῆς μεγέθει . Ἀλλὰ διὰ τί χρὴ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ γίνεσθαι τὴν διαίρεσιν ; τί γὰρ κωλύει τὸ τοῦ μὲν ἐξ ἀρχῆς μεγέθους τὸ ἥμισυ λαμβάνειν , τοῦ δὲ ἡμίσεος τὸ τρίτον ; ἕως γὰρ ἄν ὑπολειφθῇ τι μέγεθος , διαιρετόν ἐστι , καὶ οὐχ ἵσταται ἡ διαίρεσις . ἢ οὐ μάτην εἴρηται τὸ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ . τοῦτο γὰρ αἴτιον γίνεται τοῦ μὴ τὸ αὐτὸ λαμβάνεσθαι ἀεὶ μέγεθος . τὸ γὰρ τρί - ’τον εἰ τύχοι τοῦ μείζονος καὶ τοῦ ἐλάττονος μεγέθους , κἀν ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ ᾖ , ἀλλ’ οὐκ ἔστι τὸ αὐτό , ἐὰν δὲ ἕτερος καὶ ἕτερος ᾖ ὁ τῆς διαι - ρέσεως λόγος , οὐδὲν κωλύει μέγεθος τὸ αὐτὸ λαμβάνεσθαι ἐπὶ τοῦ μείζονος καὶ ἐλάττονος . τοῦ γὰρ ἐξ ἀρχῆς ἓξ ὄντος δακτύλων ἐὰν τὸ ἕκτον ἀφέ - λωμεν καὶ τοῦ καταλειφθέντος τὸ πέμπτον εἶτα πάλιν τοὐ καταλειφθέντος τὸ τέταρτον , καὶ ἐφεξῆς οὕτως δάκτυλον καθ’ ἑκάστην διαίρεσιν ἀφαιροῦντες δαπανήσομεν τὸ ὅλον , καὶ οὐκ ἔσται ἐπ’ ἄπειρον ἡ διαίρεσις . διὰ τοῦτο οὖν ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ χρὴ γίνεσθαι τὴν διαίρεσιν . οὕτως γὰρ οὐδέποτε τὸ αὐτὸ ληφθήσεται μέγεθος , ὥστε ἀπαρτίσαι . καὶ τοῦτό ἐστιν ὃ ἐδήλωσε διὰ τοῦ ἄν δὲ οὕτως αὔξῃ τὸν λόγον , ὥστε ἀεὶ τὸ αὐτὸ περιλαμ - βάνεσθαι μέγεθος , διέξεισι . τὸ γὰρ πέμπτον , ὡς εἴρηται , τοῦ ἕκτου μεῖζόν ἐστι καὶ τὸ τέταρτον τοῦ πέμπτου , καὶ ἑξῆς τοῦ αὐτοῦ ἀεὶ περι - λαμβανομένου μεγέθους τοῦ δακτυλιαίου καθ’ ἕκαστον . τὸ δὲ ἐπὶ καθαι - ρέσει ἐπὶ διαιρέσει καὶ ἐπὶ μειώσει εἴρηται . ἠρκέσθη δὲ τῇ καθαιρέσει , ἐπειδὴ ἐκ ταύτης καὶ ἡ πρόσθεσις ἔχει τὸ ἄπειρον . Καὶ ἐντελεχείᾳ δέ ἐστιν ἕως τοῦ ἀλλ’ ἢ ὥσπερ εἴρη - ται ἀντεστραμμένως τῇ διαιρέσει . εἰπὼν ὅπως τὸ ἄπειρόν ἐστιν ἐν τῇ διαιρέσει τῶν μεγεθῶν , ὅτι τῷ δύνασθαι διαιρεῖσθαι καὶ ὅλως τῷ δυνάμει , λέγει ὅτι καὶ ἐνεργείᾳ τὰ αὐτά ἐστιν οὐχ ὡς τὰ ἀθρόα ὑφεστῶτα , ἀλλ’ ὡς τὰ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχοντα καὶ ἀπὸ μέρους ὑφεστῶτα , οἷά ἐστιν ὅ τε ἀγὼν καὶ ἡ ἡμέρα . καὶ ταῦτα γὰρ συμμεμιγμένον ἔχει τὸ δυνάμει τῷ ἐνεργείᾳ . καὶ τὸ ἐνεργείᾳ αὐτῶν ἕως τότε ἐστίν , ἕως ὅτε τὸ δυνάμει ἐνυπάρχει αὐτοῖς , ὡς ἐπὶ τῆς κινήσεως εἴρηται . ὁποῖον δέ ἐστι τὸ δυνάμει τοῦτο τὸ ἐνυπάρχον , ἐνδεί - κνυται διὰ τοῦ τῆς ὕλης παραδείγματος . ὡς γὰρ ἡ ὕλη δυνάμει οὖσα καὶ ἐνυπάρχουσα τοῖς συνθέτοις καὶ γενητοῖς πράγμασι , μετέχουσα μὲν ἄλλοτε ἄλλου εἴδους ἐνεργείᾳ ἐστὶ καθὸ ἄν ληφθῇ , κατὰ δὲ τὸ δυνάμει ἄλλοτε πρὸς ἄλλο πεφυκυῖα εἶδος ἀνέκλειπτον ποιεῖ τὴν γένεσιν , οὕτως καὶ ἐν τῇ διαιρέσει τὸ μὲν ληφθὲν ἀεὶ ἐνεργείᾳ ἐστί , τῷ δὲ πᾶν τὸ ληφθὲν ἀεὶ δύ - νᾶσθαι διαιρεῖσθαι ἀνέκλειπτον φυλάττει τὴν διαίρεσιν . καὶ ὥσπερ ἡ ὕλη οὐ καθ’ ἑαυτὴν μεμόρφωται , ἀλλὰ τῷ μετέχειν εἴδους , οὕτως καὶ τὸ ἐν τῇ διαιρέσει δυνάμει οὐ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν πεπέρανται , ἀλλὰ κατὰ ταύτην μὲν ἄπειρόν ἐστι καὶ τοὐ ἐπ’ ἄπειρον δύνασθαι διαιρεῖσθαι τῷ με - γέθει αἴτιον , καθόσον δὲ πᾶν τὸ ληφθὲν ἐνεργείᾳ ἐστί , κατὰ τοῦτο πεπέ - ρανται . οὐ μόνον δὲ ἐν τῷ κατὰ διαίρεσιν τὸ δυνάμει τοῦ ἀπείρου αἴτιόν ἐστιν , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ κατὰ πρόσθεσιν . προστιθέντες γὰρ ἐνεργείᾳ μὲν οὐδέποτε ληψόμεθα τὸ ἄπειρον , ἀλλ’ ἀεὶ τὸ ἐνεργείᾳ λαμβανόμενον πεπε - ρασμένον , τῷ δὲ ἀεὶ δύνασθαί τι προστίθεσθαι τούτῳ τὸ ἄπειρόν ἐστιν ἐν τῇ προσθέσει ἀπὸ τῶν ἐπ’ ἄπειρον γινομένων διαιρεμάτων . Εἰπὼν δὲ ὅτι ταὐτὸν λέγομεν τρόπον τινὰ τὸ κατὰ πρόσθεσίν ἄπει - ρον τῷ κατὰ διαίρεσιν , καὶ ὅτι κοινὸν ἀμφοτέροις τὸ ἀεί τι εἶναι ἔξω λαμβάνειν . καὶ γὰρ ἐπὶ τῆς διαιρέσεως διὰ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον ἡ διαί - ρεσις , ὅτι ἀεὶ ἔστι τι ὃ διαιρεθήσεται , καὶ ἐπὶ τῆς προσθέσεως , ὅτι ἔστι τι ἀεὶ ὃ προστεθήσεται τοῦτο ἐκεῖνο , ὅπερ ἐκ τῆς ἀεὶ διαιρέσεως ἐγίνετο , καὶ τοῦτό ἐστιν ὃ δυνατὸν ἔξω ὂν διαιρεῖν ἢ προστιθέναι | κοινὸν ἀμφο - τέροις ὑπάρχον . διαφέρει δὲ ἀλλήλων , ὅτι ἐπὶ μὲν τοῦ κατὰ διαίρεσιν παντὸς τοῦ ληφθέντος μεγέθους ἔστιν ἔλαττον μέγεθος λαβεῖν , ἐπὶ δὲ τοῦ κατὰ πρόσθεσιν οὐ παντὸς μεγέθους ἔστι τι μεῖζον λαβεῖν · οὐ γὰρ παντὸς μεγέθους ἔστι τι ἐκτός , εἴπερ ὁ κόσμος πεπέρανται καὶ οὐδέν ἐστιν ἐκτὸς αὐτοῦ , ὡς δέδεικται ἐν τῷ πρώτῳ τῆς Περὶ οὐρανοῦ , ἀλλ’ ἐκείνου τοῦ μεγέθους ἔστι τι ἐκτός , ὃ τεμνόμενον ἐπὶ θάτερα ὑπὸ τῶν τοῦ ἑτέρου τμημάτων ηὐξάνετο . τὸ μέντοι κατὰ πρόσθεσιν ὑπερβάλλειν ἀεὶ παντὸς τοῦ ληφθέντος οὐδὲ δυνάμει ἔστιν , ὥσπερ ἦν ἐπὶ τῆς ἑτέρας προσθέσεως καὶ τῆς διαιρέσεως . τότε γὰρ ἂν ἦν τι δυνάμει , ὅτε ἦν τι σῶμα , ᾧ συμβέ - βηκεν εἶναι ἀπείρῳ , διότι παντὸς τοῦ ληφθέντος πεπερασμένου ἦν τι ἔξω , ἀφ’ οὗ δυνατὸν ἦν αὐτῷ προστιθέναι , οἷον εἶναι λέγουσί τινες τῶν φυσι - κῶν . εἰκότως δὲ τῶν κατὰ συμβεβηκὸς ἐνεργείᾳ τὸ ἄπειρον εἶναι λεγόντων , ἀλλ’ οὐχὶ τῶν ὡς οὐσίαν μνημονεύει , ἢ ὅτι τὸ κατὰ πρόσθεσιν καὶ διαί - ρεσιν ποσὸν εἶναι δεῖ , ᾧ συμβέβηκε τὸ ἀπείρῳ ἢ πεπερασμένῳ εἶναι , ἢ ὅτι περὶ φυσικῶν ὁ λόγος . τὸ δὲ φυσικὸν ἄπειρον , εἴπερ ᾖν , σῶμά τι ἦν , ᾧ συμβεβήκει τὸ ἄπειρον , ἢ ὅτι τὸ ὡς οὐσία ἄπειρον , οὐ τῇ προσθέσει τὴν ἀπειρίαν λαμβάνει , ἀλλὰ τῇ φύσει αὐτοῦ τὸ ἄπειρον ἔχει , ὡς καὶ τῶν μορίων αὐτοῦ ἕκαστον εἴπερ ἔχοι μόριον ἄπειρον εἶναι · εἰ οὖν δέδεικται πρότερον , ὅτι οὐκ ἔστι σῶμα ᾧ συμβέβηκεν ἀπείρῳ <εἶναι> <εἶναι> ἐστὶ τὸ παντὸς τοῦ δοθέντος μεγέθους μεῖζον λαβεῖν · ἀλλ’ οὕτως μόνον ἐστὶ τὸ ἐπ’ ἄπειρον ἐπὶ τῆς προσθέσεως , ὡς εἴρηται πρότερον , τῷ τὰ <τοῦ> ἑτέρου τμήματος διαιρέματα προστιθέναι τῷ ἑτέρῳ , ὅπερ ἦν τὸ ἀντεστραμ - μένως . ἀπορήσοι δ’ ἄν τις , πῶς εἰ μὴ ἔστιν ἐνεργείᾳ σῶμα αἰσθητὸν ἄπειρον , οὐδὲ δυνάμει ἄν εἴη τὸ ἄπειρον κατὰ πρόσθεσιν . ἰδοὺ γὰρ οὐδὲ ἀριθμός ἐστιν ἐνεργείᾳ ἄπειρος , καὶ ὅμως ἔστιν ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν ἡ ἐπ’ ἄπειρον πρόσθεσις · ἀλλ’ ἐν τοῖς ἑξῆς πάλιν τοῦτο λεγόμενον ζητηθήσεται . Ἐπεὶ καὶ Πλάτων’ διὰ τοῦτο ἕως τοὐ μέχρι γὰρ δεκάδος ποιεῖ τὸν ἀριθμόν . Πάνυ μέλει τῷ Ἀριστοτέλει εἰ μὲν δυνατὸν καὶ κατὰ τὸ φαινόμενον συμφώνους τοῖς κλεινοῖς ἀνδράσι τοὺς ἑαυτοῦ λόγους ἐπιδεικνύναι , εἰ δὲ τοῦτο μὴ δυνατόν , ταῖς ἐννοίαις γοῦν τῶν παλαιῶν ὁμολογοῦντας αὐτοὺς 25 ἀποδιδόναι . τὸν γοῦν Πλάτωνά φησιν ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἐννοιῶν κινηθέντα ποτὲ μὲν ἀόριστον δυάδα ποιῆσαι τὸ ἄπειρον , αἰνιττόμενον τὸ ἀορίστως καὶ ἐπ’ ἄπειρον προιὸν τῆς τε διαιρέσεως καὶ τῆς συνθέσεως , ποτὲ δὲ μέγα καὶ μικρὸν αὐτὸ λέγειν , τὴν μὲν ἐπὶ τὸ ἔλαττον γινομένην ἐπ’ ἄπειρον διαίρεσιν διὰ τοῦ μικροῦ δηλοῦντα , τὴν δὲ ἐπὶ τὸ μεῖζον κατὰ πρόσθεσιν διὰ τοῦ μεγάλου . εἰπὼν δὲ τὴν τῶν ἐννοιῶν κοινωνίαν , καὶ τὴν παραλλα - γὴν ἐφεξῆς προστίθησι τοῦ φαινομένου τοῦ Πλάτωνος ἐν ἄλλοις λόγου πρὸς τὴν νῦν ῥηθεῖσαν ἔννοιαν . τὸ γὰρ ἄπειρον ἐν ταῖς ἀρχαῖς τιθεὶς ὁ Πλάτων’ καὶ ἀρχὰς λέγων τοὺς ἀριθμούς , εἴπερ ἀρχὰς τῶν ὄντων τὰς ἰδέας , τὰς δὲ ἰδέας ἀριθμοὺς ἔλεγεν , οὔτε τὸ κατὰ τὴν διαίρεσιν ἄπειρον ἐν αὐτοῖς ἐδύνατο θεωρεῖν ἀδιαίρετος γάρ ἐστιν ἡ μονὰς καὶ μέχρι ταύτης ἡ διαίρεσις περαίνεται ) οὔτε τὸ κατὰ πρόσθεσιν . μέχρι γὰρ δεκάδος τὴν αὔξησιν ἐποίει τῶν ἀριθμῶν , ὥσπερ καὶ οἱ Πυθαγόρειοι τέλειον ἀριθμὸν τὴν δεκάδα λέγοντες καὶ τὸν ὅλον ἀριθμόν . μετὰ γὰρ τὴν δεκάδα λοιπὸν . ἀνακύκλωσις τῶν αὐτῶν ἐπιτελεῖται καὶ οἷον ἀνάκαμψις , ὅπερ ἐπ’ οὐδενὸς τῶν ἐντὸς τῆς δεκάδος συμβαίνει · ἀλλ’ οὐδὲ ἐπί τινος τῶν ἐκτός , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς δεκάδος . καὶ γὰρ ὁ κ καὶ λ καὶ ρ καὶ ᾳ καὶ τῶν τοιούτων δεκάδων σύνθεσίς εἰσιν . ἀλλὰ τὸ μὲν ἐπὶ τὴν καθαίρεσιν ἄπειρον εἴη ἄν ἐπὶ τῶν μεγεθῶν , τὸ δὲ ἐπὶ τὴν αὔξησιν καὶ πρόσθεσιν ἁπλῶς οὐκ ἔστιν ἐπὶ μεγεθῶν . οὐδὲ γὰρ παντὸς τοὐ λαμβανομένου μεγέ - θους ἔστι μεῖζον λαβεῖν . ἀλλὰ κατ’ ἐκεῖνον μόνον προχωρεῖ τὸν τρόπον ἡ ἐπ’ ἄπειρον πρόσθεσις τὸν προστιθέντα τὰ τμήματα τῆς ἐπ’ ἄπειρον διαι - ρέσεως . ἀλλ’ εἴπερ ἄρα , ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν ἡ ἐπ’ ἄπειρόν ἐστιν αὔξησις , διότι δυνατὸν παντὸς τοῦ προτεθέντος ἀριθμοῦ μείζονα λαβεῖν . εἰ δὲ μέχρι τῆς δεκάδος μόνης ὁ ἀριθμὸς προχωρεῖ , οὐδὲ ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τὴν κατὰ πρόσθεσιν ἀπειρίαν δυνατὸν λαβεῖν . οὕτω μὲν οὖν κατὰ τὸ φαινόμενον ἀναιρεῖσθαι δοκεῖ τὸ ἄπειρον ὑπὸ τῶν ἀρχὰς τοὺς ἀριθμοὺς τιθέντων καὶ μέχρι δεκάδος προαγόντων αὐτούς . εἰ δὲ ἀρχὰς τῶν ὄντων τοὺς ἀριθμοὺς λέγοντες τὴν μὲν μονάδα πέρας ἐτίθεντο , τὴν δὲ ἀόριστον δυάδα τὸ ἄπει - ρον , ἀρχικῶς καὶ ταῦτα , δῆλον ὅτι οὐκ ἀνῄρουν τὸ ἄπειρον . ὅλως δὲ εἰ μὲν μὴ ἔλεγον αὔξησιν ἀριθμοῦ μετὰ τὴν δεκάδα , τάχα ἄν τις εἶπε τὸ κατὰ πρόσθεσιν ἄπειρον αὐτοὺς ἐν τῷ ἀριθμῷ μὴ καταλιμπάνειν , εἰ δὲ δευτερῳδουμένας καὶ τριτῳδουμένας μονάδας τιθέασι καὶ συνθέσεις ἴσασι δεκάδων καὶ χιλιετεῖς καὶ τρισχιλιετεῖς καὶ μυριετεῖς περιόδους ψυχῶν ὁ Πλάτων’ ἀπαριθμεῖται καὶ δυωδεκάδα τιμᾷ θεῶν , δῆλον ὅτι τοὺς ἀρχικοὺς ἀριθμοὺς μέχρι τῆς δεκάδος ἱστῶν οὐ κωλύει τὴν τοῦ ἀριθμοῦ πρόσθεσιν ἐπ’ ἄπειρον αὔξεσθαι . Σθμβαίνει δὲ τοὐναντίον ἄπειρον εἶναι ἕως τοῦ I οὐ γὰρ λίνον λίνῳ συνάπτειν ἔστι τῷ παντὶ καὶ ὅλῳ τὸ ἄπειρον . Υποδείξας τὴν τοῦ ἀπείρου φύσιν ἐν διαιρέσει καὶ προσθέσει τὴν ὑπό . στάσιν ἔχουσαν καὶ κατὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον θεωρουμένην , καὶ τὰς ἀδιορθώ - τους ἐννοίας τὰς περὶ τοῦ ἀπείρου ἐφεξῆς διορθῶσι προτίθεται . εἰ γὰρ καλῶς ἡμεῖς τὸ ἄπειρον ἐθέμεθα , συμβαίνει τοὐναντίον εἶναι τὸ ἄπει - ρον ἢ ὡς βούλονταί τινες . ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ἄπειρον εἶναι λέγουσιν , οὗ μηδέν ἐστιν ἔξω λαβεῖν , ἡμεῖς δὲ οὗ πάντως ἔστι τι λαβεῖν ἔξω . καὶ γὰρ κατὰ τὴν διαίρεσιν δεῖ τι εἶναι πάντως τὸ διαιρεθησόμενον καὶ κατὰ τὴν πρόσθεσιν τὸ προστεθησόμενον . καὶ μή τις ἡμᾶς ἀπεμφαίνοντα λέγειν οἰέσθω ἄπειρον λέγοντας , οὗ πάντως ἔστιν ἔξω τι λαβεῖν . οἶδε γὰρ καὶ ἡ συνήθεια τὸ τοιοῦτον ὄνομα , εἴπερ ἀπείρους λέγουσι δακτυλίους τοὺς σφενδόνην μὴ ἔχοντας , διότι ἔστι τι ἀεὶ λαβεῖν ἔξω τοῦ λαμβανομένου . καὶ τοῦτο μὲν ὅμοιον ἔχει τῷ ἀπείρῳ ὁ κρικωτὸς δακτύλιος ἤτοι ὁ κύκλος , ὡς ὕστερον ὀνομάσει · διαφέρει δὲ καθόσον ἐπὶ τοῦ κύκλου , κἄν ἀεί τι ἕτερον λαμβάνωμεν , ἀλλὰ καὶ πάλιν τὸ αὐτὸ κατὰ τὴν περιστροφήν , ἐπὶ δὲ τοῦ ἀπείρου ἀεὶ μὲν ἕτερον , οὐδέποτε δὲ τὸ αὐτό . οἷον γὰρ κατ’ εὐθεῖάν ἐστιν ἡ τοιαύτη ἀπειρία καὶ οὐ κατὰ ἀνακύκλωσιν ὥς ἐπὶ τῶν κύκλων , ὧν αἱ στροφαὶ καὶ ὑπ’ ἀριθμὸν πίπτουσι διὰ τὸ πάλιν ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ἄρχεσθαι , καὶ οὐ κυρίως ἔχουσι τὸ ἄπειρον , ἀλλὰ καθ’ ὁμοιότητα μόνον τινά , καθόσον ἀεί τι ἔξω ἐν ἑκατέρῳ . τῷ δὲ ἀπείρῳ προσεῖναι δεῖ καὶ τὸ μη - δέποτε τὸ αὐτὸ λαμβάνεσθαι , ὥστε καλῶς ὁριζόμενοι λέγομεν οὐχὶ οὗ μηδὲν ἔστιν ἔξω λαβεῖν , ἀλλ’ οὗ κατὰ τὸ ποσὸν λαμβάνουσιν ἀεί τί ἐστιν ἔξω . καὶ δῆλον ὅτι κατὰ τὸ ποσὸν εἰπὼν καὶ τὸ κατὰ τὸ συνεχὲς καὶ τὸ κατὰ τὸ διωρισμένον ἄπειρον περιέλαβε · ποσὸν γάρ ἐστιν ἑκάτερον . μήποτε δὲ διὰ τοῦ κατὰ τὸ ποσὸν τὴν διαφορὰν τὴν πρὸς τοὺς κύκλους τοὐ κυρίως ἀπείρου ἐνεδείξατο · ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ κύκλου , ὅταν συμπεράναν - τες αὑτὸν πάλιν ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ἀρχώμεθα , οὐκ ἔστι τι κατὰ τὸ ποσὸν ἔξω οὐ γὰρ προστίθεταί τι τῷ κύκλῳ ) , ἐπὶ δὲ τοῦ κυρίως ἀπείρου ἀεί τι τοῦ εἰλημμένου ποσοῦ ἐστιν ἔξω ἢ ἐπὶ τὸ μεῖζον , ὡς ἐπὶ τῆς προσθέσεως , ἢ ἐπὶ τὸ ἔλαττον , ὡς ἐπὶ τῆς διαιρέσεως , ἔστι δὲ καὶ διαίρεσις ἔξω καὶ πρόσθεσις ἀεὶ τῆς λαμβανομένης . καὶ ἄλλως δὲ τὸ κατὰ τὸ ποσὸν οἰ - κείως πρόσκειται , διότι οὐ κατὰ τὸ εἶδος , ἀλλὰ κατὰ τὸ ποσόν ἐστιν ἡ προσθήκη · ὡς γὰρ σώματι οὐ προστίθεται , ἀλλ’ ὡς τοσῷδε σώματι · ὁ δὲ Ἀλέξανδρος τὸ κατὰ τὸ ποσὸν καὶ οὕτως ἐξηγεῖται · ‟ ὃ γὰρ ζητοῦ - μὲν , φησί , καὶ περὶ οὗ λέγομεν ἄπειρον , τὸ ἐν ποσῷ ἐστιν · εἰ δὲ τὸ ἐν ποιῷ ἦν , ἐλέγομεν ἄν , οὗ κατὰ τὸ ποιὸν λαμβάνουσιν ἀεί τί ἐστιν ἔξω ” · μήποτε δὲ τὸ ποιὸν καθὸ μὲν ποιὸν οὐκ ἄν μετέχοι τῆς τοῦ πεπερασμέ - νου καὶ ἀπείρου διαφορᾶς , καθὸ δὲ τοῦ ποσοῦ μετέχει τὸ ποιόν , κατὰ τοῦτο καὶ αὐτὸ πεπερασμένον ἢ ἄπειρον ὁπωσοῦν ἐλέγετο . Δείξας δὲ ὅτι τῷ ἀπείρῳ προσήκει μᾶλλον τὸ οὗ ἀεί τι λαβεῖν ἔστιν ἔξω , δείκνυσιν ἐφεξῆς ὅτι τὸ παρ’ ἐκείνων λεγόμενον τὸ οὗ μηδέν ἐστιν ἔξω οὐ προσήκει τῷ ἀπείρῳ , ἀλλὰ μᾶλλον τῷ πεπερασμένῳ , δυνάμει συλ - λογιζόμενος οὕτως · τὸ οὗ μηδέν ἐστιν ἔξω , τὸ ὅλον ἐστίν · ὅλον γάρ ἐστιν οὗ τῶν μερῶν μηδὲν ἄπεστι · τὸ δὲ ὅλον καὶ τὸ τέλειον ἢ ταὐτόν ἐστιν ἢ σύνεγγυς , τὸ δὲ τέλειον τὸ τέλος ἔχον , τὸ δὲ τέλος ἔχον πέρας ἔχει , τὸ δὲ πέρας ἔχον πεπερασμένον ἐστί . καὶ ἔστιν ἡ δεῖξις ἀπὸ τοῦ ὁρισμοῦ , ὃν ἐκεῖνοι μὲν ὡς τοῦ ἀπείρου λαμβάνουσιν , ἡ δὲ χρῆσις τοὐ ὅλου καὶ παντὸς οἶδεν . ὑπομνήσας δὲ ἐκ τῶν καθ’ ἕκαστα τῶν τε φυσι - κῶν καὶ τῶν τεχνικῶν οἷον ἀνθρώπου καὶ κιβωτίου , ὅτι ὅλον ἐστὶν οὗ μηδὲν ἄπεστιν , ἐπήγαγεν , ὅτι ὡς ἐπὶ τῶν καθέκστα ὅλον ἐστὶν ἕκαστον οὗ μηθὲν τῶν μερῶν ἄπεστιν , οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ κυρίως καὶ ἁπλῶς ὅλου . κυρίως δὲ ὅλον ἐστὶ τὸ ὂν ὅλον · τῶν μὲν γὰρ μερικῶν ὅλων ἕκαστον οὐκ ἔστι κυρίως ὅλον , διότι μέρος ἐστὶ τοῦ ὅλου ὄντος , καὶ τόδε μέν ἐστι , τόδε δὲ οὐκ ἔστι · τὸ δὲ ὃν ὅλον κυρίως ὅλον ἐστίν , ὅτι οὐδενός ἐστι μέρος πάντα ἐν ἑαυτῷ τὰ ὄντα συνειληφός . δύναται δὲ τάχα τὸ κυρίως καὶ ἐπὶ τοὐ καθόλου τοὐ παρ’ αὐτῷ λαβεῖν · πρὸς γὰρ τοῦτο μᾶλλον τὸ καθέκαστον ἀντιδιαιρεῖ - τᾶι . εἴτε δὲ οὕτως εἴτε ἐκείνως , ἐπιστῆσαι ἄξιον , ὅτι οὐ τὸ καθέκαστα κυρίως ἐστὶ παρ’ αὐτῷ · τοῦτο οὖν κυρίως οὗ μηδὲν ἄπεστι . Καλῶς δὲ τὸ ὅλον καὶ τέλειον ἢ τὸ αὐτὸ πάμπαν ἢ σύνεγγυς τὴν φύσιν εἶπε · καὶ γὰρ τῷ μὲν ὑποκιμένῳ τὸ αὐτό ἐστι , τῷ δὲ λόγῳ διάφορα μέν , σύνεγγυς δὲ ἀλλήλων . τέλειον μὲν γάρ ἐστι τὸ ἀρχὴν καὶ μέσον καὶ τέλος ἔχον , ὅλον δὲ τὸ μετὰ συνοχῆς τούτων θεωρούμενον · συνεχὲς γάρ τι τὸ ὅλον . ὡς ὅταν γε διωρισμένον ᾖ τι πλῆρες , πᾶν λέγε - ται κυρίως καὶ οὐχὶ ὅλον . καὶ προλαμβάνει μὲν τὸ τέλειον ἔχον τινὰ διορι - σμὸν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ μέσου καὶ τοῦ τέλους · ἐπιγίνεται δὲ τὸ ὅλον ἑνοειδέστερον ὑπάρχον καὶ συνέχον τὰ ἑαυτοῦ μέρη , ὡς μήτε ἡνῶσθαι τελέως οὐ γὰρ x003E ; ἦν ἔτι μέρη τὰ δι’ ἀλλήλων χωροῦντα , ἀλλ’ εἴπερ ἄρα στοιχεῖα ) , μήτε διακεκρίσθαι τελέως εἴδη γὰρ ἂν ἦν , καὶ οὐχὶ μέρη ) , ἀλλ’ ἐν τῷ διακρίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχ’ εἰν καὶ εἶναι διακρινόμενα . τὸ οὖν ὅλον ἐν τοῖς μετέχουσι πάντως καὶ τέλειόν ἐστι πρότερον . οὐ γὰρ οἷόν τέ τι ὅλον γενέσθαι μὴ συμπληρωθὲν πρότερον ἀρχῇ καὶ μέσῳ καὶ τέλει . ὥστε καὶ εἰκότως ἀπὸ τοῦ ὅλου ἡ τοῦ τελείου μετάληψις γέγονεν . εἰ δὲ τὸ ὅλον καὶ τέλειον πεπερασμένον ἐστί , βέλτιον Παρμενίδης Μελίσσου περὶ τοῦ ὄντος ἀπεφήνατο . Μέλισσος μὲν | γὰρ ἄπειρον εἰπὼν τὸ ὃν καὶ ὅλον αὐτό φησιν εἶναι . Παρμενίδης δὲ ὅλον λέγων αὐτό , ὡς δηλοῖ τὸ μεσόθεν ἰσοπα - λές τὸ γὰρ ἔχον μέσον καὶ πάντῃ ἴσον ἀπ’ αὐτοῦ διεστηκὸς πάντως ἔχει καὶ ἔσχατον ) , ὅλον οὖν λέγων καὶ πεπερασμένον εἰκότως αὐτό φησιν . ὁ δὲ Μέλισσος τὰ ἀντικείμενα συνάγει . εἰ γὰρ τὸ ἄπειρον ὅλον , τὸ δὲ ὅλον πε - περασμέονον , τὸ ἄπειρον ἂν εἴη πεπερασμένον . ὥστε οὐ τὰ συγκλώθεσθαι πεφυκότα συγκλώθει ὁ τὸ ἄπειρον ὅλον καὶ πᾶν λέγων · ἐπὶ τούτων γὰρ λέγεται ἡ παροιμία . Ἐπεὶ ἐντεῦθέν γε λαμβάνουσι τὴν σεμνότητα ἕως τοῦ καὶ τὸ ἀόριστον περιέχειν καὶ ὁρίζειν . εἰπὼν ὅτι τὸ οὗ μηδέν ἐστιν ἔξω τῷ ὅλῳ προσῆκον ἐπὶ τὸ ἄπειρον μεταφέρουσιν αἴτιον εἶναί φησι τοῦ σεμνύνειν αὐτοὺς τὸ ἄπειρον ὡς πάντα περιέχον τὸ ὡς ὅλον αὐτὸ ἐννοεῖν , διότι τὸν τοῦ ὅλου ὁρισμὸν ἐπ’ αὐτὸ μεταφέρουσι . καὶ ἴσως ἔχει τινὰ πρόφασιν ὁ παραλογισμός . ἔχει γάρ τινα ὁμοιότητα τὸ ἄπειρον πρὸς τὸ ὅλον . εἰ δὲ μὴ ἔστιν ὅλον , οὐδ’ ἂν τὰ τοὐ ὅλου ἔχοι πλεονεκτήματα . πῶς δὲ ἂν εἴη ὅλον τὸ ἄπειρον , εἴπερ ὅλον μέν ἐστιν οὗ μηδέν ἐστιν ἔξω , ἄπειρον δὲ οὗ ἀεί τι λαβεῖν ἔστιν ἔξω . ἐμφερὲς δὲ εἶναι δοκεῖ τῷ ὅλῳ τὸ ἄπειρον , ὅτι ἔστι φησὶ τὸ ἄπειρον τῆς τοῦ μεγέθους τελειότητος ἡ ὕλη . σύνθετον γὰρ ὂν τὸ τέλειον καὶ ὅλον μέγεθος ἐξ ὕλης καὶ εἴδους κατὰ μὲν τὴν ὕλην ἔχει τὸ ἄπειρον , κατὰ δὲ τὸ εἶδος πεπέρανται . διότι δὲ δυνάμει ἐστὶν ἡ ὕλη ὅπερ τὸ σύν - θετον καὶ ἔχει τινὰ τὸ δυνάμει πρὸς τὸ ἐνεργείᾳ ὁμοιότητα , διὰ τοῦτο τὸ ἄπειρον ὅμοιόν πὼς εἶναι λέγεται τῷ ὅλῳ , ὅπερ ἦν τὸ σύνθετον . καὶ οὕτως λοιπὸν τὰ τῷ ὅλῳ ὑπάρχοντα τοῦ ἀπείρου κατηγοροῦσι τὸ περιέχειν πάντα καὶ πάντα ἐν ἑαυτῷ ἔχειν . ἄπειρος δὲ ἡ ὕλη , καὶ ὅτι κατὰ τὸν αὐτῆς λόγον ἀόριστος καὶ ἀπεράτωτος τοῦ εἴδους ἐπάγοντος τὸ πέρας καὶ τὸν ὅρον , καὶ ὅτι κατὰ τὴν ὕλην καὶ ἡ ἐπ’ ἄπειρον τομὴ τοῦ μεγέθους καὶ ἡ ἐπ’ ἄπειρον αὔξησις γίνεται τοῦ εἴδους τοῦ αὐτοῦ μένοντος . εἰ δὲ καὶ ἀεί τί ἐστιν ἔξω τῆς ὕλης τὸ εἶδος , καὶ κατὰ τοῦτο ἄπειρος ἡ ὕλη καθ’ αὑτήν , κατὰ δὲ τὸ εἶδος ἔχει τὸ πεπερασμένον καὶ ὅλον εἶναι . ὥστε οὐ περιέχει τὸ ἄπειρον , εἴπερ κατὰ τὴν ὕλην θεωρεῖται , ἀλλὰ περιέχεται μᾶλλον . τὸ γὰρ περατοῦν περιέχει τὸ περατούμενον καὶ τὸ εἶδος τὴν ὕλην . εἰ δὲ πᾶσα μὲν γνῶσις ὅρος τις οὖσα καὶ περίληψις κατὰ τὸ εἶδος γίνεται , ἡ δὲ ὕλη τῷ ἑαυτῆς λόγῳ οὔτε ἔστιν εἶδος οὔτε ἔχει εἶδος , καὶ ἔστι τὸ ἄπειρον ἡ ὕλη , εἰκότως ἄγνωστον τὸ ἄπειρον λέγεται . καὶ γὰρ καὶ ἐν τοῖς περὶ τῆς ὕλης λόγοις ἐλέγετο , ὅτι κατὰ ἀναλογίαν μόγις ἐστὶν ἡ ὕλη γνωστή . εἰ δὲ τὸ μὲν ἄπειρον κατὰ τὴν ὕλην θεωρεῖται , τὸ δὲ ὅλον κατὰ τὸ σύν - θετον , καὶ ἔστι μέρος τοῦ συνθέτου καὶ ὅλου ἡ ὕλη , ὥσπερ ὁ χαλκὸς τοῦ χαλκοῦ ἀνδριάντος , δῆλον ὅτι ἐν μορίου ἂν εἴη λόγῳ τὸ ἄπειρον εἴπερ ἐν ὅλῳ . Δείξας δὲ ὅτι περιέχεται μᾶλλον τὸ ἄπειρον ἤπερ περιέχει καὶ ὅτι ἄγνωστόν ἐστι τῇ αὑτοῦ φύσει , τὴν ἐπιπόλαιον ἐκδοχὴν ἐλέγχει τῶν Πλά - τωνος λόγων . τοῦ γὰρ Πλάτωνος ἐν τοῖς Περὶ τἀγαθοῦ λόγοις εἰπόντος τὸ μέγα καὶ τὸ μικρὸν τὴν ὕλην , ἣν καὶ ἄπειρον ἔλεγε , καὶ περιέχεσθαι ὑπὸ τοῦ ἀπείρου πάντα τὰ αἰσθητὰ καὶ ἄγνωστα εἶναι διὰ τὸ ἔνυλον καὶ ἄπειρον καὶ ῥευστὴν ἔχειν τὴν φύσιν , ἀκόλουθόν φησι δοκεῖν τῷ τοιούτῳ λόγῳ καὶ ἐν τοῖς νοητοῖς τὸ ἐκεῖ μέγα καὶ μικρόν , ὅπερ ἐστὶν ἡ ἀόριστος δυάς , ἀρχὴ καὶ αὐτὴ οὖσα μετὰ τοῦ ἑνὸς παντὸς ἀριθμοῦ καὶ πάντων τῶν ὄντων · ἀριθμοὶ γὰρ καὶ αἱ ἰδέαι . ἀκόλουθον οὖν τὸ καὶ ἐν τοῖς νοητοῖς ὑπὸ τοῦ ἐκεῖ ἀπείρου καὶ ἀγνώστου περιέχεσθαι καὶ ὁρίζεσθαι τὰ νοητὰ γνωστὰ ὄντα φύσει καὶ ὡρισμένα ἅτε εἴδη ὄντα . αὕτη μὲν ἡ κατὰ τὸ φαινόμενον ἀτοπία τοῦ λόγου . ἐπιστῆσαι δὲ χρὴ ὅτι τὰ μὲν ἔνυλα εἰκό - τως ὑπὸ τῆς ὕλης καὶ τῆς ὑλικῆς ἀπειρίας λέγει περιέχεσθαι οὐχ ὡς ὁρι - ζούσης αὐτά , ἀλλ’ ὡς διὰ πάντων χωρούσης καὶ οἷον εἰδοποιούσης , καὶ τὸ ἄγνωστον τοῖς τῇδε εἰκότως ἡ ὑλικὴ ἀπειρία παρέχεται · τὰ μέντοι νοητὰ ἄυλα ὄντα καὶ καθαρὰ εἴδη ὑπὸ τῆς ἐκεῖ ἀύλου ἀπειρίας περιέχεται τὴν διάκρισιν τῶν εἰδῶν ἐργαζομένης κατὰ τὴν δυάδα καὶ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐν ὑπεροχῇ καὶ ἐλλείψει παρεχομένης διὰ τῆς ἐκεῖ τάξεως καὶ τὸ τῆς δυνάμεως ἀνέκλειπτον . καὶ οὐκ ἄν εἴη κατ’ ἐκείνην τὴν περιοχὴν ἄγνωστα . καὶ γὰρ καὶ τὸ ἐνταῦθα ἄπειρον ὡς ὑλικὸν ἄγνωστα τὰ τῇδε ἐποίει , ἐκεῖνο δὲ ὑπὸ τοῦ ἑνὸς · καὶ τοῦ πέρατος κρατούμενον ὁ πλοῦτος καὶ ἡ γονιμότης τῶν εἰδῶν ἐστιν . εἰ δὲ κατὰ τὴν ἐκεῖ ἀπειρίαν ἡ εἰς τὸ ὂν καὶ τὴν νοητὴν ἕνωσιν ἀνάχυσις γίνεται τῶν ἐκεῖ εἰδῶν , οὐδὲν θαυμαστὸν κατὰ ταύτην καὶ τὴν γνωστὴν ὑπερδραμεῖν φύσιν τὰ εἴδη . τὸ γὰρ γνωστὸν πρὸς τοῦ πέρατος μᾶλλόν ἐστι , τὸ δὲ ἄγνωστον καὶ ἀπόρρητον πρὸς τῆς ἀπειρίας . Κατὰ λόγον δὲ συμβαίνει καὶ τὸ κατὰ πρόσθεσιν ἕως τοὐ περιέχει δὲ τὸ εἶδος . Δείξας ὅτι οὐ περιέχει τὸ ἄπειρον ἀλλὰ περιέχεται ἐν τοῖς μεγέθεσιν αἴτιον τοῦτό φησι τοῦ ἐν τῷ ἀπείρῳ ἀνομοίου , διότι τὸ μὲν ἐπὶ τὴν πρόσθε - σιν οὐκ ἔστιν ἄπειρον οὕτως ὥστε παντὸς ὑπερβάλλειν μεγέθους , τὸ δὲ ἐπὶ τὴν διαίρεσίν ἐστιν ὥστε παντὸς ἐλλείπειν . τούτου δὲ αἴτιον τὸ περιέχε - σθαι μὲν τὴν ὕλην ἐντὸς | ἄπειρον οὖσαν καὶ τῆς ἀπειρίας αἰτίαν , περιέ - ’χειν δὲ τὸ εἶδος . διὸ μικρότερον μὲν ποιεῖν ἐπ’ ἄπειρον βουλομένοις δίδωσι τὴν χορηγίαν ἐνυπάρχουσα κατὰ τὴν ἀπειρίαν ἡ ὕλη . διὰ ταύτην δὲ καὶ ἡ ἀπὸ τῶν διαιρεμάτων πρόσθεσις ἐπ’ ἄπειρον γίνεται , τὸν δὲ τοῦ εἴδους περιορισμὸν πέρατος ὄντος ὑπερπεσεῖν ἀδύνατον . ἢ οὕτω γε καὶ τὸ εἶδος αὔξεσθαι συμβήσεται · οὐ γίνεται δὲ τὸ εἶδος οὗτε μεῖζον οὗτε ἔλατ - τον . εἰ μὲν γὰρ ἦν τὸ ἄπειρον κατὰ πρόσθεσιν οὕτως ὥστε παντὸς ὑπερβάλλειν , ἦν ἂν τὸ ἄπειρον κατὰ τὸ περιέχον καὶ ὁρίζον καὶ περα - τοὒν ἡ γὰρ προσθήκη κατὰ τοῦτο ) · τὸ δὲ περατοῦν ἐστι τὸ εἶδος . καὶ ἦν ἂν οὕτως κατὰ τὸ εἶδος ἡ ἀπειρία . τοῦτο δὲ ἄτοπον · πέρατος γὰρ ἀλλ’ οὐκ ἀπειρίας αἴτιον τὸ εἶδος , ἐπειδὴ δὲ ἐπὶ τὴν διαίρεσιν ἡ ἀπειρία , οὐδὲν ἄτοπον . ἡ γὰρ ὕλη τὸ ἄπειρον οὖσα περιέχεται , καὶ ἡ διαίρεσις καὶ ἡ κατὰ τὴν διαίρεσιν πρόσθεσις κατὰ τὸ περιεχόμενον γίνεται . δόξει δὲ τὴν ὕλην κατὰ τὸν αὑτῆς λόγον μέγεθος ποιεῖν , εἴ γε ἡ διαίρεσις κατ’ αὐ - τήν . ἢ οὐ τὴν ὕλην διαιρεῖσθαι λέγοι ἄν , ἀλλὰ τὸ μέγεθος κατὰ τὴν ὕλην , ἥτις ἐστὶ τὸ ἐν αὐτῷ ἄπειρον . εὐλόγως δὲ καὶ τὸ ἐν μὲν τῶ ἀριθμῷ ἕως τοῦ ὥσπερ καὶ ὁ χρόνος καὶ ὁ ἀριθμὸς τοῦ χρόνου . εἰπὼν τὴν αἰτίαν τῆς ἐν τῷ μεγέθει κατὰ τὴν ἀπειρίαν διαφορᾶς , καθ’ ἣν ἐπὶ μὲν τὸ ἔλαττον ἔστιν ἀεὶ τοῦ ληφθέντος ὑπερβάλλειν , ἐπὶ δὲ τὸ μεῖζον οὐκ ἔστι , νῦν τὴν αἰτίαν παραδίδωσι τῆς ἐν τῇ ἀπειρίᾳ διαφοράς τοῦ τε ἀριθμοῦ καὶ τοῦ μεγέθους , διὰ τί ἐν μὲν τῷ ἀριθμῷ ἐπὶ τὸ ἔλατ - τον οὐκ ἔστιν ἐπ’ ἄπειρον προιέναι καταλήγομεν γὰρ εἰς πέρας τὴν μο - νάδα ) , ἐπὶ δὲ τὸ πλέον ἔστι τὸν γὰρ προτιθέμενον πάντα ἀριθμὸν ἔστιν αὐξῆσαι ) · ἐπὶ δὲ τῶν μεγεθῶν τοὐναντίον ἐπὶ μὲν τὸ ἔλαττον ἔστι παν - τὸς ὑπερβάλλειν μεγέθους , ἐπὶ δὲ τὸ μεῖζον οὐκ ἔστι . καὶ πρώτην ἀποδίδωσιν τὴν αἰτίαν τοῦ μὴ ἐπ’ ἄπειρον προιέναι τὴν τοῦ ἀριθμοῦ διαί - ρεσιν . αὕτη δέ ἐστι τὸ τὸν ἀριθμὸν ἐκ πλειόνων ἑνῶν συγκεῖσθαι , τὸ δὲ ἐξ ἑνῶν συγκείμενον εἰς ἕνα καὶ διαιρεῖσθαι , τὸ δὲ ἓν καθὸ ἓν ἀδιαίρετον ὑπάρχειν . πῶς οὖν οἷόν τε ἐπ’ ἄπειρον γίνεσθαι τὴν διαίρεσιν ; ἐλθόντες γὰρ εἰς τὰς ἑνάδας ἀδιαιρέτους οὔσας ἱστάμεθα . καὶ ὅτι μὲν ἐξ ὧν σύγ - κειται ἕκαστον πρώτων , εἰς ταῦτα διαιρεῖται ἔσχατα , καὶ ἤδη εἴρηται καὶ προφανές ἐστιν . ὅτι δὲ τὸ ἓν ἀδιαίρετόν ἐστιν , ὑπέμνησε διὰ τοῦ οἷον ἄνθρωπος εἷς ἄνθρωπος καὶ οὐ πολλοί . καθὸ γὰρ ἄνθρωπος , ἀδιαί - ρετος · εἰς ἀνθρώπους γὰρ ἂν διῃρεῖτο . ἡ γὰρ εἰς κεφαλὴν καὶ χεῖρας καὶ πόδας διαίρεσις οὐχ ὡς ἀνθρώπου ἐστὶν , ἀλλ’ ὡς ἐκ μορίων συγκει - μένου . τὸ δέ γε ἓν εἶδος ὂν ὥρισται , τὸ δὲ ὡρισμένον ὂν καθὸ ὥρισται ἀδιαίρετόν ἐστιν . ἀμέλει καὶ τῶν ἀριθμῶν ἕκαστος κατὰ τὸ ἑαυτοῦ εἶδος εἷς ὢν ἀδιαίρετός ἐστι , διαιρεῖται δὲ κατὰ τὰς ἐνυπαρχούσας ἑνάδας οἷον ὕλης λόγον ἐχούσας ἐν αὐτῷ . αὕτη δὲ ἡ ἑνὰς ἢ μονὰς οὐκ ἔχουσα ὕλην οὐδὲ ἄλλο τι οὖσα ἢ εἶδος ἀδιαίρετός ἐστιν . ὅλως δὲ εἰ διαιροῖτο τὸ ἕν , εἰς τί ἂν διαιρεθείη ; ἢ πάντως εἰς ἡμίση . ἀλλὰ καὶ τούτων ἕκαστον ἓν καὶ οὐδὲ ἔλαττον τοῦ ἐξ ἀρχῆς · τὸ γὰρ ἓν ἦν τὸ ἐν ἀριθμῷ ἐλάχιστον . πῶς οὖν ἂν διαιρεθείη ; ὅτι δὲ ὁ ἀριθμὸς ἐξ ἑνῶν σύγκειται , ὑπέμνησε διὰ τοῦ ὁ δὲ ἀριθμὸς ἔστιν ἕνα πλείω καὶ ποσὰ ἄττα · τὰ γὰρ δύο καὶ τρία παρώνυμα ὀνόματά ἐστιν . εἰ οὖν ὁ ἀριθμὸς μηδὲν ἄλλο ἐστὶν εἰ μὴ πλείονα ἕνα , ἅτινα ποσά τινά ἐστι , καὶ ἕκαστος τῶν ἀριθμῶν ἐκ τῶν ἐν ἑαυτῷ μονάδων ὠνόμασται δύο γὰρ τὰ ἐκ δυεῖν μονάδων καὶ τρία τὰ ἐκ τριῶν ) , δῆλον ὅτι ἐκ τούτων σύγκειται ὁ ἀριθμός . εἰ οὖν ἀδιαί - ρετος ἡ μονὰς καὶ σύγκειται ἐκ μονάδων ὁ ἀριθμός , ἐξ ὧν δὲ σύγκειται εἰς ταῦτα καὶ διαιρεῖται , ἀνάγκη στῆναι ἐπὶ τὸ ἀδιαίρετον , τουτέστιν ἐπὶ τὸ ἐλάχιστον καὶ τὴν μονάδα . εἰπὼν δὲ τὴν αἰτίαν τῆς ἐπὶ τὸ ἀδιαίρετον στάσεως ἐπάγει λοιπὸν τὴν αἰτίαν τῆς ἐπὶ τὸ πλέον ἐν τοῖς ἀριθμοῖς ἐπ’ ἄπειρον προκοπῆς λέγων τοῦτο τὸ ἐπ’ ἄπειρον ἀπὸ τοῦ ἐν τοῖς μεγέθεσι γίνεσθαι . τῷ γὰρ ἐκεῖνα ἐπ’ ἄπειρον τέμνεσθαι διὰ τὴν περιεχομένην ἐν αὐτοῖς τῆς ὕλης ἀπειρίαν , τούτῳ καὶ ἡ ἐν τοῖς ἀριθμοῖς ἐπ’ ἄπειρον αὔξησις γίνεται . καὶ ἔστιν ἀμφο - τέροις παρὰ τῆς ὕλης τὸ ἄπειρον . διὸ καὶ αὐτὸς ἐπήγαγεν ἀλλ’ οὐ χω - ριστὸς οὗτος ὁ ἀριθμός . ἀλλ’ ἔνυλος δηλονότι , ὡς διὰ τὴν ὕλην καὶ ἐπὶ τούτου τῆς ἀπειρίας συμβαινούσης . ἀλλ’ ἡ ἀπὸ τῶν ἐπ’ ἄπειρον γινο - μένων διαιρεμάτων τοῦ μεγέθους πρόσθεσις μεγέθους ἐστὶν ἐπ’ ἄπειρον αὔξησις καὶ οὐκ ἀριθμοῦ · εἰ οὖν τὸν μοναδικὸν ἀριθμὸν λάβοιμεν μὴ προσποιούμενοι μέγεθος , ἆρα οὐκ ἀνάγκη καὶ ἐπὶ τούτου παντὶ τῷ λαμβα - νομένῳ τοιούτῳ δυνατὸν εἶναι προσθεῖναι μονάδα ; ὅλως δὲ ἡ ἀεὶ γινομένη πρόσθεσις ἐπὶ τοῦ τῶν ἀνθρώπων ἢ τῶν ἄλλων τῶν ἐν γενέσει ἀριθμοῦ ἀπὸ ποίας προστίθεται διαιρέσεως ; ὁ δὲ ἀριθμὸς τῆς οὐρανίας κινήσεως καὶ τοῦ χρόνου ἀπὸ ποίας προσγινομένης διαιρέσεως αὔξεται ; μήποτε οὖν οὐ παντὸς ἀριθμοῦ τὴν ἐπ’ ἄπειρον αὔξησιν ἀπὸ τῆς τοῦ μεγέθους διαιρέ - σεως γίνεσθαί φησιν , ἀλλὰ τοῦ ἐν ὑποστάσει ὄντος καὶ ὑπομένοντος . πῶς γὰρ οἷόν τε αὔξεσθαι ἢ πρόσθεσιν δέχεσθαί τινα τὸ μὴ ὑφεστὼς μηδὲ ὑπομένον ; ὥστε οὐδὲ τὸν μοναδικὸν ἀριθμὸν αὔξεσθαι ῥητέον ἐν ἐπινοία γὰρ οὗτος μόνῃ τὸ εἶναι ἔχει ) οὔτε τὸν τῶν ἀνθρώπων ἢ τῆς κινήσεως ἢ τοῦ χρόνου ἢ ὅλως τῶν γινομένων καὶ φθειρομένων . οἱ γὰρ τούτων ἀρι - θμοὶ ἐν τῷ φθείρεσθαι τὰ πρότερα | τὸ εἶναι ἔχουσι . καὶ οὐχ ὑπομένει τὰ πρότερα , ὥστε προστίθεσθαι τὰ ἐφεξῆς καὶ τὸν ἐξ ἀρχῆς ἀριθμὸν αὔξε - σθαι , πλὴν εἰ μὴ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ φαντασίᾳ οὐδὲ αὐτῇ ὑπομενούσῃ , ἀλλὰ μόνως ἄν τοῦτο συμβαίνοι ἐπὶ τῆς τῶν ἐκ τοῦ μεγέθους διαιρεμάτων προσθέσεως , ποτὲ μὲν ὡς μεγεθῶν , ποτὲ δὲ ὡς μονάδων λαμβανομένων , καὶ διὰ τοῦτο ποτὲ μὲν ὡς μέγεθος ἐπ’ ἄπειρον αὐξανόντων , ποιὲ δὲ ὡς ἀριθμόν . τοῦτο δέ ἐστι τὸ ἐνεργείᾳ μηδέποτε τὸ ἄπειρον ἀπολαβεῖν μήτε τὸ μέγεθος μήτε τὸν ἀριθμόν , δυνάμει δὲ ἐνυπάρχειν τὸ δύνασθαι ἐπ’ ἄπει - ρον ἀεὶ προχωρεῖν διὰ τὸ δυνάμει καὶ τὸ ἄπειρον τῆς ἐνυπαρχούσης ὕλης , δι’ ἣν καὶ ἐν τῇ προσθέσει τῶν ἐνύλων ἀριθμῶν τὸ ἐπ’ ἄπειρον ὑφέστη - κεν . ἔοικε δὲ καὶ ὁ Ἀριστοτέλης ἐνδείκνυσθαι τὴν ὑπ’ ἐμοῦ ῥηθεῖσαν λύσιν διὰ τοῦ ἀεὶ μὲν ὑπερβάλλειν τὰ λαμβανόμενα παντὸς ὡρι - σμένου πλήθους . ἀλλ’ οὐ χωριστὸς οὗτος ὁ ἀριθμός . ἀλλ’ οὐδὲ μένει ἡ ἀπειρία , ἀλλ’ ἀεὶ γίνεται ὥσπερ καὶ ὁ χρόνος καὶ ὁ ἀριθμὸς τοὐ χρόνου . λέγει γὰρ ὅτι κἄν ἀεὶ ὑπερβάλλῃ τὰ λαμβα - νόμενα παντὸς ὡρισμένου πλήθους , ἀλλ’ οὐκ ἐπὶ χωριστοῦ τινος ἀριθμοῦ καὶ ἐν ἐπινοίᾳ κειμένου τοῦτο θεατέον , ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ σωματικοῦ , ἐφ’ οὗ καὶ ἡ διαίρεσις ἡ τῆς προσθέσεως αἰτία τοῖς ὑπομένουσι διὰ τὴν ὕλην ἔχει τὸ ἐπ’ ἄπειρον . οὐ γὰρ ἕστηκεν ἡ ἀπειρία , ἀλλ’ ὡς ἐπὶ τῆς κινήσεως καὶ τοῦ χρόνου καὶ τοῦ ταῦτα μετροῦντος ἀριθμοῦ οὐ μένει ἡ ἀπειρία ἀλλ’ ἀεὶ γίνεται , πλὴν ὅτι ἐπὶ μὲν τῆς ἐκ τῶν διαιρεμάτων προσθέσεως ὕπο · μένον τὸ πρότερον δέχεται τὸ ἐπιόν , κἂν τὸ ἄπειρον καὶ ἐπὶ ταύτης οὐχ ὑπομένῃ , ἀλλ’ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχῃ , ὡς καὶ ἐπὶ κινήσεως καὶ χρό - νοῦ καὶ τοῦ μοναδικοῦ ἀριθμοῦ . διάφορον δὲ ἔχει ταῦτα τὸ γίνεσθαι τὸ ἄπειρον τοῦ πρώτου φθειρομένου καὶ μηδὲ πρόσθεσιν δεχομένου . ἀλλὰ τί καὶ τούτοις αἴτιόν ἐστι τῆς ἐπ’ ἄπειρον προόδου ὥσπερ τοῖς ὑπομένουσι τὰ τῶν μεγεθῶν ἔνυλα διαιρέματα ; ἢ τὸ ἀεὶ ἐνυπάρχον δυνάμει , ὑλικὸν καὶ αὐτὸ ὄν , τὸ ἀεὶ δύνασθαι παρέχεται , ἀριθμὸς δὲ χρόνου τὸ πρότερον καὶ ὕστερον , ὃ ἐπ’ ἄπειρον λαμβάνεται τῷ ἄλλο καὶ ἄλλο γίνεσθαι . ἀριθμὸν δὲ χρόνου λέγει , καθ’ ὃν καὶ ἀριθμεῖ καὶ ἀριθμεῖται ὁ χρόνος . Ἐπὶ δὲ τῶν μεγεθῶν τοὐναντίον ἐστίν ἕως τοῦ εἴη γὰρ ἄν τι τοῦ οὐρανοῦ μεῖζον . τοῦ ἐν τοῖς μεγέθεσιν ἐπὶ μὲν τὴν διαίρεσιν εἶναι τὸ ἄπειρον , ἐπὶ δὲ τὴν πρόσθεσιν μὴ εἶναι , πρότερον μὲν ἀπεδίδου αἰτίαν τὸ τὴν μὲν ὕλην τὸ ἄπειρον οὖσαν καὶ ἐντὸς περιεχομένην χώραν διδόναι τῇ ἐπὶ τὸ ἔλαττον ἐπ’ ἄπειρον προόδῳ , τὸ δὲ εἶδος πέρας ὂν καὶ · ἐκτὸς περιέχον μὴ δέχεσθαι τὴν ἐπ’ ἄπειρον πρόσθεσιν , νῦν δὲ τοὐ μὲν ἐπὶ τὸ ἔλαττον ἀεὶ προχωρεῖν τὸ συγκεῖσθαι μὲν ἐκ συνεχῶν τὸ συνεχὲς καὶ ἐκ μεγεθῶν τὸ μέγεθος , διαιρεῖσθαι δὲ πᾶν εἰς ἐκεῖνο ἐξ οὗ σύγκειται . μέρη γὰρ ἔχον τὸ μέγεθος μεγέθη τὴν διαίρεσιν καὶ τομὴν εἰς ταῦτα ὑπομένει ὥσπερ τὴν ἀνάλυσιν εἰς τὰ στοιχεῖα . κοινὸν δὲ ἐπ’ ἀμφοῖν τὸ ἐξ ὧν σύγκειταί τι εἰς ταῦτα καὶ διαιρεῖσθαι · ἀλλ’ εἰ μὲν τεμνόμενον , εἰς τὰ μέρη πάντως ἡ τομή , εἰ δὲ ἀνα - λυόμενον , εἰς τὰ στοιχεῖα ἡ ἀνάλυσις γίνεται . ὅτι δὲ ἐκ μεγεθῶν τὸ μέγεθος ἐν τῷ ἕκτῳ βιβλίῳ δείξει διὰ τοῦ ἢ ἐξ ἀμερῶν ἢ ἐκ μεριστῶν εἶναι , τὰ δὲ ἀμερῆ συντιθέμενα διάστασιν μὴ ποιεῖν . τοῦ δὲ μὴ ἐπ’ ἄπειρον αὔξεσθαι τὸ μέγεθος αἴτιόν φησιν εἶναι τὸ προχωροῦσιν ἡμῖν ἐπὶ τὸ μεῖζον τὸ ὅλον ὑπαντᾶν καὶ τὸ πᾶν , ὅπερ ἐστὶν ὡρισμένον , ὥσπερ ἐν τοῖς ἀριθμοῖς ἐπὶ τὸ ἔλαττον προχωροῦσιν ὑπαντήσασα ἡ ἑνὰς ὡρισμένη οὖσα ἵστησι τὴν ἐπ’ ἄπειρον πρόοδον . εἰ δὲ ἦν δυνατὸν προστιθέναι παντὶ σώματι , οὐδὲν ἂν ἦν πᾶν οὐδὲ ὅλον , ἀλλ’ οἷον οἱ φυσιολογοῖ λέγουσιν αἰσθητόν τι σῶμα ἄπειρον ἐνεργείᾳ , ὅπερ δέδεικται μὴ ὄν . εἰ δὲ ἦν ἐπ’ ἄπειρον πᾶν μέγεθος αὔξε - σθαι δυνάμενον , ὥστε δυνάμει εἶναι τὸ ἀεὶ ὑπερβάλλον , ἦν ἄν καὶ ἐνερ - γείᾳ τοσοῦτον · ὅσον γὰρ ἐνδέχεται δυνάμει εἶναι , καὶ ἐνεργείᾳ ἐνδέχεται · ὥστε ἐπειδὴ ἄπειρον οὐδέν ἐστιν ἐνεργείᾳ μέγεθος αἰσθητὸν ὡς δέδεικται , οὐδ’ ἐπ’ ἄπειρον προιόντας ἐνδέχεται παντὸς ὑπερβάλλειν ὡρισμένου μεγέθους , ἵνα μηδὲν ᾖ ἐνεργεία τοῦ κόσμου μεῖζον , ὅσπερ ἐστὶ τὸ ὅλον καὶ πᾶν μέγεθος οὐ κατὰ Πλάτωνα μόνον ἀλλὰ καὶ κατὰ Ἀριστοτέλην . καλοῦσι δὲ ἄμφω καὶ τὸν ὅλον κόσμον οὐρανὸν ἢ ἐκ τοῦ ἐν αὐτῷ κυριωτέρου καὶ πλείστου τὸ ὅλον προσαγορεύοντες , ἢ ὅτι τὸ πρὸς τὸν ἑαυτοῦ δημιουργὸν ἐστράφθαι καὶ ὁρᾶν ἄνω , ἀφ’ οὗ καὶ οὐρα - νὸς καλεῖται , οὐ τῷ ἀιδίω μόνῳ σώματι ὑπάρχει , ἀλλὰ καὶ τῷ παντὶ κόσμῳ . ὅτι δὲ οὐδέν ἐστιν τοῦ κόσμου μεῖζον μέγεθος οὐδέ τι ἔξω τοῦ οὐρανοῦ , δείξει μὲν ἐν τῇ Περὶ οὐρανοῦ προηγουμένως , δέδεικται δὲ ὡς οἶμαι καὶ ἤδη διὰ τῶν τὸ ἄπειρον μέγεθος ἀναιρούντων λόγων . εἰ γὰρ ἦν ἔτι τοῦ κόσμου μεῖζον ἀόριστον λοιπὸν ὑπάρχον , ἄπειρον ἄν ἦν . Ἀλλὰ πῶς φησιν ὅσον γὰρ ἐνδέχεται δυνάμει εἶναι , καὶ ἐνερ - γείᾳ ἐνδέχεται τοσοῦτον εἶναι ; οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ παντὶ ἀριθμῷ δυ - νατὸν προσθεῖναι , ἤδη καὶ ἐνεργεία ἐστὶν ἄπειρος ἀριθμός , οὐδὲ ἐπειδὴ μὴ ἔστιν ἐνεργείᾳ ἄπειρος ἀριθμός , ἤδη διὰ τοῦτο κωλύεται ἡ ἐπ’ ἄπειρον τοῦ ἀριθμοῦ πρόσθεσις · παντὶ γὰρ τῷ λαμβανομένῳ προσθεῖναι δυνατόν . ὥστε φαίη ἄν τις , κἂν ἄπειρον ἐνεργείᾳ μέγεθος μὴ ᾖ , τί κωλύει δυνάμει εἶναι τῷ δύνασθαι ἐπ’ ἄπειρον αὔξεσθαι ; καὶ γὰρ τὸ ἐν τῇ διαιρέσει δυνάμει τῷ δύνασθαι ἀεί τι λαμβάνειν ἔλαττόν ἐστιν , οὐχ ὅτι ληφθήσεταί ποτε τὸ ἐλά - χιστον . τί οὖν κωλύει καὶ τὸ ἐν τῇ προσθέσει δυνάμει οὕτως εἶναι , ὡς δύνασθαί τι ἀεὶ λαμβάνειν μεῖζον , μηδέποτε δὲ καταντᾶν εἰς τὸ μέγιστον ; εἰ δὲ τοῦτο οὕτως ἔχει , οὐ χρὴ ἐκ τοῦ μὴ εἶναι ἄπειρον ἐνεργείᾳ μέγεθος αἰσθητὸν ἀναιρεῖν τὴν ἐπ’ ἄπειρον πρόσθεσιν . μήποτε οὖν ὥσπερ ἐπὶ τῶν μεγεθῶν , διὰ τοῦτο οὐ δυνατὸν παντὸς ὑπερβάλλειν τοῦ ληφθέντος μεγέθους , ὅτι μὴ | ἔστιν ἐνεργείᾳ μέγεθος ἄπειρον αἰσθητόν , οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν . καὶ γὰρ ἐπ’ ἐκείνων διότι μὴ ἔστιν ἐνεργείᾳ ἄπειρος ἀριθμός , οὐ δυνατὸν παντὸς τοῦ δοθέντος ὑπερβάλλειν πλὴν τῇ ἐπινοίᾳ . αὕτη δὲ ὅτι κενεμβατεῖ πολλάκις μετ’ ὀλίγον δειχθήσεται . πῶς οὖν ἀντιπεπονθέναι κατὰ τοῦτο τὸν ἀριθμὸν ἐλέγομεν τῷ μεγέθει , καθόσον ὁ μὲν ἀριθμὸς ἐπὶ τὸ πλέον ἀεὶ τὸ ἄπειρον ἔχει , τὸ δὲ μέγεθος ἐπὶ τὸ ἔλαττον ; ἢ τοῦτο οὐκ ἐπὶ παντός ἐστιν ἀριθμοῦ κατὰ ὑπόστασιν , ἀλλ’ ἐπὶ μόνου τοῦ ἐκ τῆς διχο - τομίας , τοὐ μεγέθους ἐπ’ ἄπειρον αὐξομένου διὰ τὴν τῆς διχοτομίας ἐπ’ ἄπειρον πρόοδον . ὥσπερ οὖν ὑπερβάλλειν μὲν παντὸς μεγέθους ἀδύνατον , ἐπειδὴ μὴ ἔστιν αἰσθητὸν μέγεθος ἄπειρον , ἔστι δ’ ἐπ’ ἄπειρον προστιθέναι μέγεθος μεγέθει τὰ ἀπὸ τῆς διχοτομίας διαιρέματα ἐπ’ ἄπειρον γινομένης προστιθέντας ἐπ’ ἄπειρον , οὕτως ὑπερβάλλειν μὲν παντὸς ἀριθμοῦ ἀδύνατον πλὴν τῇ ἐπινοίᾳ , ἐπειδὴ μὴ ἔστιν ἐνεργείᾳ ἄπειρος ἀριθμός . μόνῳ δὲ τῷ ἐκ τῆς ἀεὶ γινομένης διχοτομίας ἀριθμῷ προστιθέναι ἀεὶ δυνατὸν κατὰ τὴν ἐνυπάρχουσαν τῆς ὕλης ἀπειρίαν οὐκ ἐπὶ χωριστοῦ ἀριθμοῦ τοῦτο ποιοῦν - τας , ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ τῇ διχοτομίᾳ συμπροιόντος . καὶ δόξομέν τι λέγειν ἴσως τοῦτο λέγοντες . τάχα δὲ οὐδὲν λέγομεν , διότι τὸ μὲν μέγεθος κἄν ἐπ’ ἄπειρον ἴσχῃ τὴν ἀπὸ τῆς διαιρέσεως προσθήκην , ἀλλ’ οὐχ ὑπερβάλλει παντὸς · μεγέθους τὸ τὴν προσθήκην δεχόμενον · ἀπὸ γὰρ τῆς διαιρέσεως ἔχει τὴν ἀπειρίαν , ἔνδον δὲ ἐκείνη καὶ οὐκ ἔξω πρόεισιν . ὁ μέντοι ἀριθμὸς ὁ ἐν τῇ διχοτομίᾳ τῇ ἐπ’ ἄπειρον γινομένῃ ἐπ’ ἄπειρον καὶ αὐτὸς προιὼν διὰ τί μὴ παντὸς ὑπερβάλλει , καίτοι μὴ ὄντος ἀπείρου ἀριθμοῦ κατ’ ἐνέργειαν ; πάλιν οὖν ἡμῖν εἰς ταὐτὸν περιελήλυθεν ἡ ἀπειρία , πῶς λέγει διὰ τοῦτο μὴ εἶναι ὑπερβολὴν παντὸς ὡρισμένου μεγέθους , ὅτι μὴ ἔστιν ἐνερ - γείᾳ μέγεθος αἰσθητὸν ἄπειρον , εἴπερ καὶ μὴ ὄντος ἐνεργείᾳ ἀπείρου ἀρι - θμοῦ τὸν ἀπὸ τῆς ἐπ’ ἄπειρον γινομένης διχοτομίας ἀνάγκη παντὸς ὑπερ - βάλλειν ἀριθμοῦ . μήποτε οὖν ἐπὶ μὲν τοῦ μεγέθους ἀδύνατον ἦν παντὸς ὑπερβολὴν εἶναι ὡρισμένου μεγέθους , εἰ μὴ ἦν μέγεθος ἄπειρον · τὸ γὰρ ὡρισμένον πᾶν πεπερασμένον . εἰ οὖν τοῦ μεγίστου τῶν ὡρισμένων μεῖζον ἦν λαβεῖν , ἀόριστον ἀνάγκη καὶ ἄπειρον εἶναι τὸ λαμβανόμενον . ἐπὶ δὲ τῆς τοῦ ἀριθμοῦ προσθέσεως καὶ μὴ ὄντος ἀπείρου ἀριθμοῦ ἀνάγκη τὴν ἐκ τῆς διχοτομίας πρόσθεσιν ἐπ’ ἄπειρον γίνεσθαι καὶ παντὸς τοῦ λαμ - βανομένου ἀριθμοῦ εἶναι πλείονα , ἐπειδὴ καὶ ἡ διχοτομία ἐπ’ ἄπειρον γίνεται μηδέποτε καταντῶσα εἰς τὸ ἐλάχιστον , ὥσπερ ἡ τῶν μεγεθῶν αὔξη - ξις καταντᾷ εἰς τὸ μέγιστον τὸ ὅλον καὶ τὸ πᾶν . τί οὖν οὐχὶ καὶ ἐπὶ τούτου ἀληθές , ὅτι ὡρισμένος πᾶς ἀριθμὸς πεπερασμένος ἐστίν ; εἰ οὖν τοῦ μεγίστου ὡρισμένου καὶ πεπερασμένου μείζονα θελήσαιμεν λαβεῖν , ἀνάγκη εἰς ἄπειρον ἐκπεσεῖν . τοῦ γὰρ μεγίστου ὡρισμένου καὶ πεπερασμένου μείζων ὁ ἄπειρός ἐστιν . ὥστε οὐκ ἐνδέχεται οὐδὲ ἀριθμοῦ παντὸς ὡρισμένου ὑπερ - βολὴν εἶναι , εἰ μὴ ἔστιν ἄπειρος ἀριθμός . πῶς οὖν ἡ ἐπ’ ἄπειρον τοὐ ἀριθμοῦ πρόσθεσις , πῶς δὲ ἡ ἐπ’ ἄπειρον τοῦ μεγέθους διαίρεσις , εἰ μὴ ἔστι μέγεθος ἐλάχιστον , εἰ ἀληθὲς τὸ ῥηθέν , ὅτι ὅσον ἐνδέχεται δυνά - μει εἶναι , καὶ ἐνεργείᾳ ἐνδέχεται τοσοῦτον εἶναι ; Τὸ δὲ ἄπειρον οὐ ταὐτὸν ἕως τοῦ ὅτι πᾶν μέγεθος εἰς μεγέθη διαιρετόν . εἰπὼν τὸ ἄπειρον ἐν πλείοσιν εἶναι καὶ γὰρ καὶ ἐν μεγέθει καὶ ἐν ἀριθμῷ καὶ ἐν κινήσει καὶ ἐν χρόνῳ καὶ ἐν πᾶσι κατὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον ) ἐφιστάνει καλῶς , ὅτι τὸ ἄπειρον ὑπάρχον συνεχέσι τῷ μεγέθει καὶ τῇ κινή - σει καὶ τῷ χρόνῳ οὐχ ὡς τὸ αὐτὸ ὑπάρχει οὐδ’ ὡς μία τις φύσις καὶ γένος ἓν κατὰ πάντων τῶν εἰρημένων . οὐ γὰρ ἐπ’ ἴσης αὐτῶν κατηγορεῖ - ται , ὅπερ προσήκει τοῖς γένεσιν , ἀλλὰ τοῦ μὲν προτέρου , τοῦ δὲ ὑστέρου . ἐπειδὴ γὰρ κατὰ τὸ συνεχὲς ὑπάρχει τούτοις τὸ ἄπειρον , διότι τὸ συνεχές ἐστι τὸ ἐπ’ ἄπειρον διαιρετόν , πρώτως δὲ συνεχὲς τὸ μέγεθος , καὶ πρώτως τοῦτο διαιρεῖται εἰς μεγέθη ἅτε καὶ ἐκ μεγεθῶν συγκείμενον , καὶ διὰ τοῦτο διαιρεῖται ἐπ’ ἄπειρον . διὰ δὲ τὸ μέγεθος ἡ κίνησις ἔχει τὸ συνεχές · τῷ γὰρ ἐπὶ συνεχοῦς γίνεσθαι τοῦ μεγέθους συνεχὴς καὶ αὐτὴ καὶ ἐπ’ ἄπειρον διαιρετή . διὰ δὲ τὴν κίνησιν ὁ χρόνος · κινήσεως γάρ τί ἐστιν · ἀριθμὸς γὰρ κινήσεως ὁ χρόνος . ὥστε οὐκ ἐπ’ ἴσης οὐδὲ ὡς γένος κατηγορεῖται , ἀλλ’ ἀεὶ τοῦ δευτέρου διὰ τὸ πρότερον , καὶ διὰ τοῦτο πρότερον καὶ ὕστε - ρον . ἡ δὲ ὡς προτέρου καὶ ὑστέρου κατηγορία ἔστι μὲν καὶ ἐν τοῖς ὁμω - νύμοις ( οὕτως γὰρ ὁμώνυμος ὁ ἔγγονος εἰ τύχοι τῷ πάππῳ ) , ἔστι δὲ καὶ ἐν τοῖς ἀφ’ ἑνός . καὶ τοιαύτη μᾶλλόν ἐστιν ἡ τοῦ ἀπείρου κατηγορία · ὅτι δὲ παρὰ τοῦ μεγέθους τῇ κινήσει τὸ συνεχές , νῦν μὲν ὑπέμνησε βραχέως εἰπὼν κίνησις μὲν ὅτι τὸ μέγεθος ἐφ’ οὗ κινεῖται ἢ ἀλλοιοῦται ἢ αὐξάνεται , τὸ ἐφ’ οὗ κινεῖται ἀντὶ τῆς τοπικῆς κινήσεως παραλαβὼν καὶ διὰ τῶν κατ’ εἶδος κινήσεων ὑπομιμνῄσκων , ὅτι πᾶσαι αἱ κινήσεις μεγεθῶν εἰσι καὶ ἐν μεγέθεσι καὶ τὸ συνεχὲς ἔχουσι διὰ τὰ μεγέθη · ἀλλὰ νῦν μέν , ὅπερ εἶπον , βραχέως ὑπέμνησε τοῦτο , προιὼν δὲ καὶ ὅτι τὸ μέ - γεθος πρώτως ὂν συνεχὲς εἰς μεγέθη διαιρεῖται , ἅτε ἐκ μεγεθῶν συγκείμενον · καὶ διὰ τοῦτο πρῶτον ἔχει τὴν ἐπ’ ἄπειρον διαίρεσιν , διὰ δὲ τὸ · μέγεθος ἡ κίνησις , καὶ διὰ τὴν κίνησιν ὁ χρόνος . τὸ δὲ τί ἐστι περὶ μὲν κινήσεως εἴρηται , περὶ δὲ χρόνου καὶ μεγέθους ῥηθήσεται . οὐκ ἀφαιρεῖται δὲ ὁ λόγος ἕως ( xou ) | τὸ δὲ εἶναι ἐν τοῖς οὖσιν ἔσται μεγέθεσιν . ἐπιστήμονος ἀνδρός ἐστι τὸ μὴ δι’ ὧν εἰσηγεῖται ἀναιρεῖσθαί τι τῶν τοῖς σοφοῖς τετιμημένων . ἐπειδὴ οὖν τετίμηται μὲν γεωμετρία δικαίως , τὰ δὲ ἐν αὐτῇ θεωρήματα δεικνύουσιν οἱ γεωμέτραι , ὡς ὄντος ἀπείρου μεγέ - θους ἀδιεξιτήτου ἐπὶ τὴν αὔξησιν , εἴπερ καὶ ἐν τοῖς αἰτήμασι λαμβάνουσι τὸ πεπερασμένην εὐθεῖαν κατὰ τὸ συνεχὲς ἐπ’ εὐθείας ἐκβάλλειν , εἰ δὲ τοῦτο , πάσης τῆς δοθείσης ὑπερβάλλειν δυνατόν , εἰ δὲ τοῦτο , ἄπειρον ἐνερ - γεἱᾳ μέγεθος ἀνάγκη εἶναι , ὅπερ διὰ πολλῶν ἀνεγͅον οἱ φθάσαντες λόγοι , πολλάκις δὲ καὶ ἐν ταῖς δείξεσιν ἀπείρους ὑποτίθενται γραμμάς , δόξει οὖν τισιν ἀναγκαῖον ἢ εἶναί τι μέγεθος ἄπειρον ἐνεργείᾳ ἢ ἀναιρεῖσθαι γεωμε - τρίαν ( καὶ δῆλον ὅτι πάντα ἄν τις μᾶλλον ἀνὴρ σοφὸς συuωρήσειεν ἢ τὸ ἀναιρεῖσθαι γεωμετρίαν πρὸς γὰρ τοῖς ἄλλοις ἀγαθοῖς καὶ τοῦτο ἔχει μέ - γιστον , ὡς ὁ.Uλάτων φησί , ‘‘πρὸς πάσας μαθήσεις , ὥστε κάλλιον ἀποδέχε - σθαι’’ τὸν ἁψάμενον γεωμετρίας τοῦ μὴ ἁψαμένου ) · τοῦτον οὖν τὸν φόβον παραμυθούμενός φησι τὸν λόγον τὸν ἀναιροῦντα τὸ ἐνεργείᾳ ἄπειρον μὴ ἀφιοαι - ῥεῖσθαι τοὺς μαθηματικοὺς τὴν θεωρίαν . οὐδαμοῦ γὰρ τῷ κατ’ ἐνέργειαν ἀπείρῳ μεγέθει χρῶνται οἱ μαθηματικοί , ἀλλὰ πάντα τὰ δεικνύμενα διὰ πεπερασμένων περαίνουσι γραμμῶν καὶ ἐπιπέδων • ὥστε οὐδὲ δέονται τοῦ κατ’ ἐνέργειαν ἀπείρου μεγέθους , ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ ἔχειν , ὅσην ἂν βούλωνται , τὰς ἀπείρους γραμμὰς ὑποτίθενται . κἄν αἰτῶσιν οὖν εὐθεῖαν ἐπ’ εὐθείας εἰς ἄπειρον ἐκβαλεῖν , διὰ τὸ μὴ ἐνοχλεῖσθαι ὡς οὐκ οὔσης ἔτι εὐθείας , ἐξ ἧς ἀφαιρήσονται , ἢ καθ’ ἣν ἐπιζευγνύουσιν ἢ ἐκβάλλουσιν , ἀλλ᾿ ἐν ἑτέρῳ μέρει τοὐ ἐπιπέδου τῆς ἐπιζεύξεως ἢ τῆς τομῆς πιπτούσης , πεπερασμένῃ ἀεὶ χρῶνται τῇ εὐθείᾳ . εἰ οὖν μὴ δεῖται τῆς ἀπείρου τὰ μαθήματα , ὁ ἀναιρῶν αὐτὴν οὐδὲν ἀναιρεῖ τῶν μαθημάτων . ὅτι δὲ οὐ δέονται τοῦ ἀπείρου διὰ τὰς τομὰς καὶ τὰς ἐπιζεύξεις , οὐ μόνον διὰ τῆς ἐπαγωγῆς ἔδειξεν ὑπομνήσας ἡμᾶς , ὅτι πανταχοῦ πεπερασμένοις χρῶνται μεγέθεσιν , ἀλλὰ καὶ γεωμετρικῶς ἀποδείκνυσιν . εἰ γὰρ ἀποδέδεικται , ὅτι τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν ἄτμητον κἄν ἐλαχίστην τις λάβῃ , δυνατὸν τεμεῖν τῷ αὐτῷ λόγῳ τῇ τετμημένῃ κἄν μεγίστη τυγχάνῃ τις , οὐκ ἀνάγκη ἐπ’ ἐκείνης ποιεῖσθαι τὴν δεῖξιν , ἣν οὐκέτι προσεκβαλεῖν δυνατόν , εἴ γε πρὸς τὸ δεῖξαι τὸ προκείμενον μηδὲν διαφέρει . ὁ γὰρ ἐπὶ μεγίστης δεικνὺς εὐθείας , ὃ δυνατὸν καὶ ἐπ’ ἐλάττονος , καὶ διὰ τὸ μεγίστην εἶναι μὴ δυνάμενος προσεκ - βάλλειν ἐφ’ ὅσον δεῖται , αὐτὸς ἑαυτῷ τῆς στενοχωρίας καὶ τοὐ μὴ δύνα - σθαι δεῖξαι τὸ προκείμενον αἴτιος , ἀλλ’ οὐχ ὁ τὴν ἐνεργείᾳ ἄπειρον ἀναιρῶν . οὐ μόνον δὲ τὴν ἄπειρον ἀλλ’ οὐδὲ τὴν μεγίστην λαμβάνουσι καταγράφοντες · τίς γὰρ τὴν τοῦ κόσμου διάμετρον ἐν τοῖς διαγράμμασι παραλαμβάνει ; καλῶς δὲ ἐπὶ τῆς ἀναλόγου τομῆς ἔδειξε τὸ μὴ δεῖσθαι τῆς ἀπείρου , ἐξ ἧς δείκνυται παρὰ τοῖς γεωμέτραις τὸ ἐπὶ τὴν διαίρεσιν ἄπειρον · ὡς εἰ ἔλεγεν , ὅτι καὶ ἐξ ὧν αὐτοὶ δεικνύουσι τῆς μὲν ἐνεργείᾳ καὶ ἐπὶ τὴν αὔξησιν ὑπερβαλλούσης ἀπείρου οὐ δέονται , τῇ δὲ ἐπὶ τὴν διαίρεσιν ἀπειρίᾳ χρῶν · ται , καὶ ταύτην ἀποδεικνύουσιν · ἅπερ ἄμφω δι’ ἑνὸς τοῦ παρ’ αὐτοῖς θεωρήματος δείκνυται τοῦ ἐν τῷ ἕκτῳ τῶν Στοιχείων , οὗ ἐστιν ἡ πρότασις τοιαύτη · ‟ τὴν δοθεῖσαν ἄτμητον εὐθεῖαν τῇ δοθείσῃ τετμημένῃ ἀνάλογον τεμεῖν . ” εἰπὼν δὲ ὅτι πρὸς · τὴν ἀπόδειξιν οὐδὲν διοίσει τὸ ἐπ’ ἐλάττονος γραμμῆς ἣν καὶ ἐκβάλλειν δυνατὸν ποιήσασθαι τὴν δεῖξιν , ἐπήγαγε τὸ δὲ εἶναι ἐν τοῖς οὖσιν ἔσται μεγέθεσι , τουτέστι κἄν τὴν ἀπόδειξιν δυνατὸν ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν μὴ ὄντων ἀλλ’ ἐπινοουμένων μεγεθῶν ποιεῖσθαι , ἀλλὰ τά γε ὑφεστῶτα σχήματα οὐκ ἐν πᾶσι μεγέθεσιν · οὐ γὰρ δὴ καὶ ἐν τοῖς ἐπινοουμένοις ἀλλ’ ἐν τοῖς οὖσίν ἐστι . Ζμτήσας δὲ ὁ Ἀλέξανδρος , πῶς οὐκ ἀναιρεῖται τὸ πρῶτον θεώρημα τῶν Εὐκλείδου Στοιχείων , εἴπερ μὴ καὶ ἔξω τοῦ παντὸς δυνατὸν εὐθεῖαν ἐκβάλλειν ἢ κύκλον γράφειν εἰ γὰρ δύναται μὲν ἡ δοθεῖσα εὐθεῖα πεπε - ρασμένη , ἐφ’ ἧς δεῖ τὸ ἰσόπλευρον τρίγωνον συστήσασθαι , ἡ διάμετρος εἶναι τοῦ κόσμου , ἀδύνατον δὲ ἐπὶ ταύτης τρίγωνον ἰσόπλευρον συστήσασθαι , εἰ μηδὲν εἴη τοῦ κόσμου ἐκτός · ἡ γὰρ διάμετρος τοὐ παντὸς ἐκ τοῦ κέντρου γίνεται τῶν κύκλων , ὧν ἀπὸ τῆς κοινῆς τομῆς αἱ ἐπὶ τὰ πέρατα τῆς δοθεί - σὴς ἐπιζευγνύμεναι τὸ ἰσόπλευρον τρίγωνον μετ’ αὐτῆς ποιοῦσι ) , τοῦτο οὖν ζητήσας λύει λέγων · ‘‘ἐπειδὴ ἄπειρόν ἐστιν , οὗ κατὰ ποσὸν λαμβάνουσιν ἀεί τι λαβεῖν . ἔστιν ἔξω , ὡς δέδεικται , δῆλον ὅτι οἱ μαθηματικοὶ καὶ ἃς ἀπείρους γραμμὰς ὑποτίθενται , τοιαύτας ὑποτίθενται , ὥστε δυνατὸν αὐτὰς αὐξῆσαι . ὧν γάρ ἐστιν ἐκτός τι , αὗται ἄπειροι · τὴν δὲ διάμετρον τοῦ κόσμου οὐκ ἔστιν αὐξῆσαι · ἐλάττονα οὖν ὑποτίθενται τῆς διαμέτρου , εἴπερ πεπερασμένην ὑποτίθενται , ὁπότε καὶ ἄπειροι αὗταί εἰσιν , αἷς προσθεῖναι δύνανται καὶ ἃς ἐκβάλλειν . ” ἐπιστῆσαι δὲ ἄξιον , ὅτι ὁ μὲν Ἀριστοτέλης εἰς τοὐναντίον περιτρέπων τὸν λόγον , ἀπέδειξεν ὅτι ἄπειρόν ἐστιν , οὗ ἀεί τι ἔστι λαβεῖν ἔξω , ἄλλην ταύτην ἔννοιαν τοῦ ἀπείρου εἰσάγων , ἐπ’ ἄλλου ἀπείρου ἀληθεύουσαν τοῦ ἐπ’ ἄπειρον . οἱ μέντοι τὸ ἐνεργείᾳ ἄπειρον τιθέντες εἴτε ἐν γραμμαῖς εἴτε ἐν τοῖς ἄλλοις μεγέθεσι τοῦτο ἔλεγον ἄπειρον , οὗ μηδὲν ἔστι λαβεῖν ἔξω . ἄμεινον οὖν λέγειν , πρῶτον μὲν ὅτι τοιαύτην ᾔτησαν πεπερασμένην , ὡς δύνασθαί τις καὶ ἔξωθεν λαβεῖν , ἀφ’ οὗ τὰς δύο τὰς λοιπὰς ἐπιζεύξουσιν ἴσας τῇ ἐξ ἀρχῆς . ὥστε εἰ μὲν ἔστι τι τοῦ παντὸς ἔξω , οὐκ ἐμποδίζεται καὶ ἐπὶ τῆς διαμέτρου συστῆναι τὸ θεώρημα · εἰ δὲ μηδέν ἐστιν ἔξω , οὐκ ἔστιν αὕτη ἡ δοθεῖσα . ἔπειτα εἰ μὲν αἱ μαθηματικαὶ γραμμαὶ φυσικαί τινες ἦσαν ἐν τόπῳ οὖσαι , ἔδει τινὰ τόπον ἔξω τοῦ παντὸς ἀπαιτεῖν , εἰ δὲ ἐν ἐπινοίᾳ τὴν ὑπόστασιν ἔχουσι , τόπος αὐτῶν ἐστιν ἡ τοῦ θεωροῦντος διάνοια , καὶ οὐχὶ φυσικὸς τόπος . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἐξ ἀφαιρέσεως λέγον - τᾶι τὰ μαθηματικά , διότι ἀφελόντες ὅσα τοῖς φυσικοῖς μεγέθεσιν ὑπάρχει , τόπον ποιότητα χρόνον τὸ ποιεῖν τὸ πάσχειν , αὐτὰ μόνον τὰ διαστήματα καὶ τὸ ὡς συνεχὲς ποσὸν ἐξετάζομεν . ὥστε ὁ τὸν τόπον ἡμῶν τὸν ἔξω τοῦ παντὸς ἀφαιρούμενος οὐ συναφαιρεῖται τὴν ἀπόδειξιν · οὐ γὰρ ὡς τῇδε ἡ τῇδε τῶν γραμμῶν κειμένων γράφομεν καὶ ἀποδείκνυμεν τὰ διαγράμματα . ὥσπερ οὖν Δημόκριτος κατασκευάζειν ἐπιχειρῶν , ὅτι τὰ χρώματα οὐ συν - ὑπάρχει φύσει τοῖς σώμασιν , ἀλλὰ νόμῳ καὶ θέσει τῇ πρὸς ἡμᾶς ἔχει τὸ εἶναι , οὐδὲν ἄν βλάπτοι γεωμετρίαν , ἐπεὶ μὴ χρῆται ὅλως πρὸς τὰς ἀπο - δείξεις τοῖς χρώμασιν , οὕτως ὁ τὸν ἄπειρον τόπον ἀναιρῶν καὶ ὅλως τόπον , οὐδὲν ἐμποδὼν γίνεται ταῖς γραμμικαῖς ἀποδείξεσιν · ἀφαιρεῖται γάρ τι , οὗ μὴ δέονται οἱ ἀποδεικνύντες . ὅτι γὰρ οὐκ ἔστιν ἐν τόπῳ τὰ μαθηματικά , ἐν τῷ ἐφεξῆς βιβλίῳ δειχθήσεται . ἐμποδίζει δὲ γεωμετρίαν ὁ τὰ ἀμερῆ καὶ ἐλάχιστα ἀρχὰς καὶ στοιχεῖα ὑποτιθέμενος · τὴν γὰρ εἰς ἄπειρον τομὴν ἀναιρεῖ , ᾗ συναναιρεῖται πολλὰ τῶν νῦν προχείρως δεικνυμένων ἐν τοῖς μαθήμασιν . ἐπεὶ δὲ τὰ αἴτια διῄρηται τετραχῶς ἕως τοῦ ἀλλὰ μὴ τὸ περιεχόμενον . Δείξας ὅτι , ὡς μὲν οἱ πολλοὶ νομίζουσιν , οὐκ ἔστι τὸ ἄπειρον , ἄλλον δὲ τρόπον ἔστι κατὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον , καὶ ὅτι τὸ δυνάμει ἔστι καὶ οὗ ἀεί τι λαβεῖν ἔστιν ἔξω , ἐπειδὴ καὶ οἱ τιθέντες τὸ ἄπειρον ἀρχὴν ἔλεγον αὐτὸ καὶ αὐτὸς δὲ ἔδειξεν ὅτι , εἴπερ ὅλως ἔστι τὸ ἄπειρον , ἀρχὴ ἄν εἴη καὶ οὐκ ἀπ’ ἀρχῆς , καὶ ἄλλως δὲ νῦν περὶ φυσικῶν ἀρχῶν ἐστιν ὁ λόγος καὶ δεῖ πάντα τὰ ἐνταῦθα προβαλλόμενα εἰς αὐτὰς ἀναφέρεσθαι , εἰκότως καὶ τὸ ἄπειρον δείκνυσι τίνι τῶν φυσικῶν ἀρχῶν καὶ αἰτίων προσήκει . καὶ δὴ τῆς εἰς τέτταρα τῶν αἰτίων διαιρέσεως ἡμᾶς ὑπομνήσας εἰς τὸ ὑλικὸν εἰς τὸ εἰδικὸν εἰς τὸ ποιητικὸν εἰς τὸ τελικόν , φανερόν φησιν , ὅτι τὸ ἄπειρον ὡς ὕλη . ἄν εἴη αἴτιον , διὰ τοῦ φανερὸν τὴν ἐπαγωγὴν ἡμῖν ὑπ’ ὄψιν ἀγαγών . τίς γὰρ ἄν ἢ τὸ τέλος καὶ τὸ οὗ ἕνεκα πέρας ὂν λέγοι τὸ ἄπει - ρον ἢ τὸ ποιοῦν < τὸ> ἐκ τοῦ οἰκείου ὅρου ὡρισμένα ποιοῦν ἢ τὸ πέρας ὃν ἐναργῶς τοῦ συνθέτου ; μᾶλλον οὖν ὡς ὕλη , οὐχ ὅτι ἡ ὕλη κατὰ τὸν αὐτῆς λόγον καὶ καθὸ ὑποκείμενόν ἐστι τὸ ἄπειρον , ἀλλ’ ὅτι συμβέβηκεν αὐτῇ πρὸ τοῦ δέξασθαι τὸ εἶδος ἡ στέρησις , ἥτις ἐστὶν ἡ ἀπειρία , καὶ ὅτι μὲν ἑτέρα παρὰ τὴν ὕλην ἡ στέρησις δέδεικται πρότερον ἐκ τοῦ τὴν μὲν ὕλην ὑπομένειν τὸ εἶδος οὐκ οὖσαν ἐναντίαν αὐτῷ , τὴν δὲ στέρησιν ἅτε ἐναντίαν μὴ ὑπομένειν . ὅτι δὲ τὸ ἄπειρον ἐν τῇ ὕλῃ ἡ στέρησις , δῆλον ἐκ τοῦ τὸ εἶδος εἶναι τὸ πέρας τοὐ συνθέτου · διὸ καὶ καταντήσασα εἰς αὐτὸ ἡ φύσις ἵσταται . ἡ δὲ στέρησις ἐναντία τῷ εἴδει καὶ ὡς ἀπειρία πέρατι . διὸ οὐχ ὑπομένει τὸ εἶδος , ὥστε ἐν στερήσει τὸ εἶναι τῷ ἀπείρῳ , οὐ κατὰ τὸ ἀδιεξίτητον θεωρουμένου τοῦ ἀπείρου ἐπὶ τῆς στερήσεως καὶ τῆς ὕλης , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἄμορφον καὶ ἀσχημάτιστον καὶ ταύτῃ πέρατα μὴ ἔχον καὶ κατὰ τὸ δυνάμει καὶ ἐπ’ ἄπειρον , ἅπερ διὰ τὴν στέρησιν τοὐ θὼ εἴδους ἐνυπάρχει . τοιγαροῦν ἐγγενομένου τοῦ εἴδους , καὶ τὸ ἐπ’ ἄπειρον ἵσταται καὶ τὸ ἀτελές . καὶ οὕτως δυνατὸν οἶμαι λέγειν , ὅτι οὐχ ἡ στέ - ρησις ἀπλῶς ἐστιν ἀπειρία ἄλλη γὰρ στερήσεως ἔννοια καὶ ἄλλη ἀπειρίας ) , ἀλλ’ ὑπάρχει τῆ στερήσει τὸ ἄπειρον , ὥσπερ τῷ εἴδει τὸ πέρας . εἰ μὴ ἄρα λέγει τις , καλῶς οἶμαι λέγων , ὅτι καὶ τὸ πέρας συμπληρωτικὸν τοῦ εἴδους ἐστὶ καὶ οὐκ ἔξωθεν αὐτῷ ποθεν ἐπισυμβαῖνον , καὶ τὸ ἐπ’ ἄπειρον οὐχ ὡς εἶδος , ἀλλὰ στερητικὸν τὸ τοιοῦτον λεγόμενον ) συμπληρωτικόν ἐστι τῆς στερήσεως . στέρησις γὰρ τοῦ εἰδητικοῦ πέρατος τὸ ἄπειρόν ἐστι τοῦτο , καὶ στέρησις τοιαύτη ὡς ἀπουσία ἐν τῷ πεφυκότι δέχεσθαι τὸ πέρας καὶ τὸ εἶδος · πλὴν ὅτι ὡς μὲν στέρησις εἴδει ἀντίκειται , ὡς δὲ ἄπειρον πέρατι . Ἀλλὰ τί τὸ ἐφεξῆς ὅ φησι τὸ δὲ καθ’ αὑτὸ ὑποκείμενον τὸ συνεχὲς καὶ αἰσθητόν ; εἰ γὰρ ἡ ὕλη ἐστὶ τὸ τῇ στερήσει καὶ ἀπειρίᾳ ὑποκείμενον , τὸ δὲ τῇ στερήσει καὶ ἀπειρίᾳ τῆς ἐπ’ ἄπειρον διαιρέσεως ὑπο - κείμενον καθ’ αὑτὸ τὸ συνεχές ἐστι καὶ αἰσθητόν , τοῦτο δέ ἐστι τὸ φυσικὸν σῶμα , συνάγεσθαι δοκεῖ λαμπρῶς ὅτι ἡ ὕλη τὸ σῶμά ἐστιν , ὅπερ τινὲς δεύτερον ὑποκείμενον λέγουσιν . ἢ οὐ μάτην πρόσκειται τῷ ὑποκειμένῳ τὸ κα θ’ αὑτό . οὐ γὰρ ἡ ὕλη μόνη ὑπόκειται τῇ εἰς ἄπειρα διαιρέσει καὶ τῇ κατ’ αὐτὴν στερήσει , ἀλλὰ τοῦτο ἤδη τὸ συνεχὲς σῶμα καὶ αἰσθητόν · δεῖ γὰρ ἐνεργείᾳ διεστὼς τὸ διαιρεθησόμενον εἶναι καὶ μὴ δυνάμει μόνον ὥσπερ ἡ ὕλη . πῶς οὖν λέγεται περὶ τὴν ὕλην τὸ ἐν τῇ διαιρέσει ἄπειρον ; ἢ ὅτι τοῦ συνθέτου σώματος εἰς ἄπειρα τεμνομένου , ἐπειδὴ μὴ κατὰ τὸ εἶδος ἡ τομὴ γίνεται μένει γὰρ ἐκεῖνο τὸ αὐτὸ εἴτε ὕδωρ εἴτε ἀὴρ εἴτε σὰρξ εἴτε ὀστοῦν ) , ἀνάγκη κατὰ τὴν ὕλην γίνεσθαι τὴν διαίρεσιν . ὡς οὖν ἡ πρώτη ἀπειρία ἡ πρὸς τὸ πέρας τοῦ ἁπλοῦ εἴδους λεγομένη ἐν τῇ πρώτῃ στερήσει ἐστὶ τῇ κατὰ τὴν πρώτην ὕλην , οὕτως ἡ κατὰ τὴν διαίρεσιν ἀπειρία ἐν στερήσει ἐστὶ τῇ ἐν τῷ αἰσθητῷ σώματι · τοῦτο γάρ ἐστι τὸ διαιρούμενον . ἀλλὰ πῶς τὸ μὲν εἶναι τῷ ἀπείρῳ στέρησίς ἐστιν , ὥς φησιν , αἴτιον δὲ τὸ ἄπειρον ὡς ὕλη λέγεται , καὶ οὐχ ὡς στέρησις ; ἢ ὅτι ἡ στέ - ρησις μετὰ τῆς ὕλης ἐν τοῖς αἰτίοις ἐθεωρήθη , ἅτε μὴ καθ’ αὑτὸ ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκὸς οὖσα αἴτιον · τῷ γὰρ ἀπεῖναι · εἰκότως οὖν τὰ στερητικὰ πάντα ἐπὶ τὸ ὑλικὸν αἴτιον ἀναφέρεται . εἰ δὲ ἡ συνέχεια εἶδος , ἡ δὲ διαίρεσις καὶ ἡ τομὴ λύει τὴν συνέχειαν , πῶς λέγομεν μένειν τὸ εἶδος ἐν τῷ διαιρεῖσθαι ; ἢ οὐ τὴν συνέχειαν λύει καὶ γὰρ τὰ τμήματα μένει συνεχῆ ) , ἀλλὰ τὴν τοσήνδε συνέχειαν , ἀλλὰ καὶ τὸ τοσόνδε εἶδος . εἰ οὖν κατὰ τοῦτο ἡ διαίρεσις , κατὰ τὸ εἶδος ἄν εἴη καὶ οὐ κατὰ τὴν ὕλην . ἢ οὐ κατὰ τοσόνδε τὸ εἰδικόν ὡς γὰρ εἰδικὸν ἀδιαίρετον καὶ τοσόνδε ) , ἀλλὰ κατὰ μόνην τὴν ὑλικὴν διάστασιν τὴν ἀπὸ τοῦ ἀδιαστάτου τῆς ἀύλου ἀμε - ρείας παρατραπεῖσαν . δεί ξας δὲ ὅτι τῷ ὑλικῷ μᾶλλον αἰτίῳ προσήκει τὸ ἄπειρον , ᾧ καὶ ἡ στέρησις , πιστοῦται πάλιν τὸν λόγον καὶ ἐκ τῆς τῶν ἄλλων δόξης τῶν καὶ εἶναι καὶ ἀρχὴν εἶναι τὸ ἄπειρον ὑποθεμένων · καὶ γὰρ ἐκεῖνοι ὡς ὕλην ἐτίθεντο οἱ μὲν ἀέρα οἱ δὲ ὕδωρ οἱ δὲ τὸ μεταξὺ λέγον · τες αὐτό , καὶ ἐκ τούτου τὰ ἄλλα οὐχ ὡς ἐκ ποιητικοῦ αἰτίου γεννῶντες , ἀλλ’ ὡς ἐξ ὑλικοῦ . ἐκ τούτου γὰρ πρώτου γίνεσθαι τὰ γινόμενά φασι καὶ εἰς αὐτὸ ἔσχατον ἀναλύεσθαι . αἰτιᾶται δὲ αὐτοὺς ὡς ἀσυμφώνως ἑαυτοῖς λέγοντας , ὅτε τὸ ἄπειρον ὡς περιεκτικὸν ὑποτίθενται . οἱ γὰρ ἐν τῇ ὕλῃ λέγοντες τὸ ἄπειρον περιέχεσθαι μᾶλλον ἢ περιέχειν αὐτὸ λέγειν ὤφελον · ἡ γὰρ ὕλη περιέχεται καὶ ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ εἴδους . εἰ μὴ ἄρα περιέχειν οὕτως ἔλεγον ὡς ἐν πᾶσι θεωρούμενον τοῖς σώμασι καὶ πάντα χαρακτη - ρίζον τὰ ὑλικά . Λοιπὸν δὲ ἐπελθεῖν , καθ’ οὓς λόγους τὸ ἄπειρον εἶναι δοκεῖ ἕως τοῦ πεπερασμένου ὄντος τοῦ παντός . Δείξας ἐν δυνάμει τὸ ἄπειρον καὶ οὐκ ἐνεργείᾳ , καὶ τὰ οἰκεῖα πάντα τούτῳ τῷ λόγῳ διαρθρώσας προβλήματα , βούλεται λοιπὸν λῦσαι τοὺς λό - γους τοὺς προεκτεθέντας , ὅσοι τὸ ἐνεργείᾳ ἄπειρον κατεσκεύαζον · πέντε γὰρ ὄντων ἐξ ἀρχῆς , εἴ τι μεμνήμεθα , τῶν τὸ ἄπειρον τιθέντων λόγων ἀπό τε τοῦ χρόνου καὶ τῆς ἐν τοῖς μεγέθεσι διαιρέσεως καὶ προσθέσεως καὶ τοῦ οὕτως ἄν μόνως μὴ ἐπιλείπειν γένεσιν καὶ φθοράν , εἰ ἄπειρον εἴη ὅθεν ἀφαιρεῖται τὸ γινόμενον , καὶ διὰ τὸ τὸ πεπερασμένον ἀεὶ πρός τι περαίνειν , καὶ μάλιστα καὶ κυριώτατον διὰ τὸ ἐν τῇ νοήσει μὴ ἐπιλείπειν ) , πέντε δ’ οὖν τούτων ὄντων τοὺς μὲν δύο τοὺς πρώτους καὶ αὐτὸς ἔδειξεν ἀναγκαίως τιθέντας τὸ ἄπειρον τὸ γὰρ δυνάμει καὶ τὸ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχον , τὸ ἄπειρον καὶ τὸ ἐπ’ ἄπειρον , οὗτοι τιθέασι ) , τοὺς δὲ λοιποὺς διελέγχειν πειράσεται τοὺς ὡς ἀφωρισμένον καὶ ἐνεργείᾳ τιθέντας . οὕτως γὰρ ἄν εἴη τέλειος ὁ λόγος , εἰ μὴ μόνον ἀποδείξαιμεν τὸ προκείμενον , ἀλλὰ καὶ τοὺς τἀναντία λέγοντας διελέγξαιμεν . λέγει οὖν ὅτι τούτων τῶν λόγων ὁ μὲν ἐλεγχθήσεται , ὡς μάτην ἀναγκαῖον εἶναι λέγων τὸ ἄπειρον τῷ τῆς γενέσεως ἀνεκλείπτῳ , οἱ δὲ ὑπ’ ἄλλων λόγων ἀληθεστέρων ἐνισταμένων αὐτοῖς ὑπαντηθήσονται · ἀναγκαῖον μὲν γάρ ἐστι τὸ μὴ δυνάμενον ἄλλως ἔχειν . ἡ δὲ γένεσις τὸ ἀνέκλειπτον ἔχειν δύναται καὶ τοῦ ἀπείρου κατ’ ἐνέργειαν μὴ ὄντος . ἐνδέχεται γὰρ τὴν ἄλλου φθορὰν ἄλλου γένεσιν εἶναι τοῦ παντὸς ὄντος πεπερασμένου κατὰ μέγεθος , καὶ εἰ τοῦτο , . ἀνέκλειπτος ἄν εἴη ἡ γένεσις . τίς γὰρ ἄν εἴη παῦλα τῶ τοιούτῳ μηχανήματι ; καὶ οὐ δεησόμεθα τοῦ κατ’ ἐνέργειαν ἀπείρου . ὥστε οὐκ ἀναγκαῖος ὁ λόγος ὡς ἐξ ἀνάγκης ἑπόμενον λαμβάνων τὸ μὴ πάντως ἑπόμενον . οὐδὲ γὰρ εἰ ἔστιν ἀνέκλειπτος ἡ γένεσις , ἄπειρον εἶναι χρὴ μέγεθος ἐνεργείᾳ . οὐδὲ ὑγιὲς τὸ τοιοῦτον συνημμένον οὐδὲ ἀναγκαῖόν ἐστιν . ὥστε οὐδὲ ἡ πρόσληψις καὶ ἡ ἐπαγομένη αὐτῇ ἐπιφορὰ ἡ λέγουσα ̔ἀλλὰ μὴν ἀνέκλειπτος ἡ γένεσις , ἔστιν ἄρα τὸ ἐνεργείᾳ ἀπείρον’ ἀναγκαίως ἐπάγεται λοιπόν . Ἔτι τὸ ἅπτεσθαι καὶ τὸ πεπεράνθαι ἕως τοῦ οὐδὲ ἅψασθαι τῷ τυχόντι τοῦ τυχόντος ἔστιν . οὗτός ἐστιν ὁ τέταρτος τῶν ἐκεῖ κειμένων λόγων ὁ παντὸς πεπρασμέ - νου λέγων τι εἶναι ἔξω , πρὸς ὃ περαίνει , καὶ τούτου ἀεὶ γινομένου τὸ ἐνεργείᾳ ἄπειρον εἰσάγων · εἰ γὰρ μὴ ἦν τι ἄπειρον ἐνεργείᾳ , οὐκ ἄν ἦν ἀεί τι ἔξω τοῦ πεπερασμένου πρὸς ὃ περαίνει . ἀλλὰ κατηντήσαμεν ἄν εἴς τι πεπερασμένον , ὃ μὴ πρὸς ἄλλο περαίνει · πρὸς τοῦτον οὖν τὸν λόγον ἀληθῶς ἐνίστασθαι δυνατὸν λέγοντας ὅτι ἕτερόν ἐστι τὸ πεπεράνθαι τοῦ ἅπτεσθαι · τὸ μὲν γὰρ ἅπτεσθαι τῶν πρός τι τὸ γὰρ ἁπτόμενον τινὸς ἅπτεται ἁπτομένου καὶ ἄλλου παρ’ αὐτὸ ὄντος ) , τὸ δὲ πεπεράνθαι ἐν τῷ ποσῷ ἐστιν · εἰ οὖν ἄλλου γένους ἑκάτερον , τὸ πεπερασμένῳ εἶναι οὐκ ἐν τῶ ἅπτεσθαί τινός ἐστιν . οὐ γὰρ πρός τι , ἀλλὰ πρὸς ἑαυτὸ τὸ πεπεράν - θαι . καὶ δύναται μὲν πεπερασμένα τινὰ καὶ πρός τι περαίνειν καὶ ἅπτε - σθαί τινος . τοῦτο δὲ συμβέβηκεν ἐκείνοις , ὅσα οὐχ ὅλα μόνον ἐστίν , ἀλλὰ καὶ μόρια τοῦ παντός , οὐ μέντοι καθὸ πέρας ἔχει , ἀλλὰ καθὸ μέρη σὺν ἄλλοις ἐστίν . εἰ δέ τι μόνον ὅλον ἐστὶ καὶ πᾶν τοῦτο , διὰ τί πρὸς ἕτερον περαίνει ; ἀλλ’ ἐοίκασιν οἱ ταῦτα λέγοντες ἀπὸ τῶν ἁπτομένων ἠπατῆσθαι τὸ ἅπτεσθαι καὶ πεπεράνθαι ταὐτὸν οἰόμενοι . εἰ δέ τις λέγοι καὶ τὸ πέρας πρός τι εἶναι τὸ γὰρ πέρας τινός ἐστι πέρας ) , ἀλλ’ οὐ πρὸς ἄλλο ἐστίν , ἀλλὰ πρὸς αὑτό . τοῦ γὰρ πεπερασμένου πέρας ἐστίν , ἀλλ’ οὐκ ἐκείνου πρὸς ὃ περαίνει . εἶτα καὶ ἄλλην ἐπιχείρησιν προσάγει τῷ λόγῳ διορίζου - σαν τὸ πεπεράνθαι τοῦ ἅπτεσθαι . εἰ γὰρ πεπεράνθαι μὲν πρὸς ἅπαντα ἔστιν , ἅπτεσθαι δὲ οὐ πρὸς ἅπαντα , δῆλον ὅτι οὐ ταὐτὸν τὸ πεπεράνθαι καὶ τὸ ἅπτεσθαι . καὶ γὰρ ἀριθμὸς οἷον ὁ δέκα καὶ φωνὴ ἡ ὑπὸ σιγῆς ὁρισθεῖσα πεπέρανται μέν , τίνος δὲ ἄν ἅπτεσθαι λέγοιτο ; οὐ γὰρ δὴ τῆς σιγῆς . ἀλλὰ καὶ ἡ πεπερασμένη ἐν τῷ ἀπιπέδῳ γραμμὴ πεπέρανται μὲν σημείοις , ἅπτεσθαι δὲ οὐδενὸς λέγεται , εἰ μὴ γραμμή τις αὐτῇ προστεθείη . οὐ γὰρ τὸ τυχὸν τοῦ τυχόντος ἅπτεσθαι πέφυκεν · οὐ γὰρ καὶ φωνὴ γραμ - μῆς , καίτοι πεπέρανται ἑκάτερον . Θαυμαστὸν δὲ τοῦτο δοκεῖ λέγειν ὁ Ἀλέξανδρος ὅτι ‟ οὐκ ἀληθὲς τὸ πεπερασμένον πέρας ἔχειν καθὸ πεπέρανται . ὁ γοῦν ἀριθμὸς πεπέρανται μέν , οὐ μὴν πέρας ἔχει ” . καίτοι πῶς οἷόν τε πεπεράνθαι τι μὴ ἔχον πειρὰς ; ἀλλ’ ἔοικεν ἀπὸ τῆς πρὸς τὰ μεγέθη ὁμοιότητος πέρας τι ζητεῖν τοῦ πεπερασμένου , ὃ μὴ ἔστι μέρος αὐτοῦ , ἀλλὰ καὶ μιᾷ λείπεται διαστά - σει . οὐδὲν δὲ κωλύει καὶ τοῦ ἀριθμοῦ πέρατα εἶναι τὰς ἄκρας μονάδας κατ’ ἄλλο μὲν μέρη οὔσας , κατ’ ἄλλο δὲ πέρατα , καθὸ καὶ ἀνάλογον τοῖς σημείοις ἐστί . λέγεται γοῦν τὸ σημεῖον μονὰς θέσιν ἔχουσα . μήποτε δὲ ὁ μὲν ἀριθμὸς αὐτὸς καθ’ αὑτὸν πέρας ἐστὶ τοῦ διωρισμένου ποσοῦ , καὶ οὐκ ἐχρῆν ἄλλο τι πέρας αὐτοῦ ζητεῖν . Τὸ δὲ τῇ νοήσει πιστεύειν ἄτοπον ἕως τοῦ τοῦτο δὲ συμβέβηκε . Πέμπτος ἦν ὁ ἀπὸ τῆς νοήσεως καὶ τῆς φαντασίας λόγος , ὃν μάλιστα ἐνάγειν φησὶ πρὸς τὸ τιθέναι τὸ ἐνεργείᾳ ἄπειρον . διὰ γὰρ τὸ ἐν τῇ νοήσεῖ μὴ ὑπολείπειν καὶ ὁ ἀριθμὸς δοκεῖ εἶναι καὶ τὰ μαθηματικὰ μεγέθη καὶ τὸ ἔξω τοῦ οὐρανοῦ . λύει δὴ καὶ τοῦτον τὸν λόγον συντόμως καὶ σαφῶς . ἡ γὰρ ὑπεροχή , φησίν , ἡ τοιαύτη οὐκ ἐν τοῖς πράγμασίν ἐστιν , ἀλλ’ ἐν τῇ νοήσει τὰ πράγματα . οὐ γὰρ εἴ τι νοοῦμεν καὶ φανταζόμεθα καὶ ὀνειροπολοῦμεν , ἤδη τοῦτο καὶ ἔστιν · οὕτως γὰρ ἄν καὶ τραγέλαφος εἴη καὶ πολλὰ ἕτερα , ὧν οὐδὲν οὔτε ἔστιν οὔτε ἐνδέχεται εἶναι . ὥσπερ γὰρ οἱ γραφεῖς πολλὰ νοοῦσι καὶ γράφουσιν οὐ μόνον εἴδη , ἀλλὰ καὶ μικρὰ ἀντὶ μεγάλων καὶ μεγάλα ἀντὶ μικρῶν , οὕτω καὶ ἡ φαντασία γράφει ἐν αὑτῇ καὶ πλάττει μυρία τῶν μὴ ὄντων . οὕτω δὲ καὶ Διάρη χιλίων σταδίων ἔστι φαντάζεσθαι ἢ τῆς πόλεως μείζω καὶ τὸ ὑπερέχον αὐτοῦ ἐκτὸς τῆς πόλεως · κάλλιον γὰρ οἶμαι τὸ ἔξω τοῦ ἄστεος οὕτως ἀκούειν , ὡς ὁ Εὔδημος ἐνόησε τὰ τοῦ καθηγεμόνος , ὡς μείζονα τῆς πόλεως τὸν Διάρη φανταζομένων , καὶ μὴ ὡς ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγεῖται , ὅταν ἡμᾶς αὐτοὺς ἔνδον ὄντας τοῦ ἄστεως ἔξω νοήσωμεν ἢ πολλαπλασίους κατὰ τὸ μέγεθος , ὡς τοῦ ἔξω τοῦ ἄστεος κατὰ τὸν τόπον μόνον ἔχοντος τὴν παραλ - λαγήν . καὶ ἔοικεν οὕτως ἐξηγεῖσθαι διὰ τὸ ἐπ’ ἄλλου καὶ ἄλλου ἀκοῦσαι τὸ ἀλλ’ οὐ διὰ τοῦτο ἔξω τοῦ ἄστεος τί ἐστι καὶ τὸ ἢ τοῦ τηλι - κούτου μεγέθους ὃ ἔ·χομεν · εἴρηται δὲ ἑκάτερον ἐπὶ τῆς τοῦ μεγέ - θους παραυξήσεως ἢ ὡς τὸ ἄστυ ὑπερβάλλοντος ἢ ἀπλῶς ὃ ἔχομεν · οὕτω γὰρ καὶ οἰκεία ἔσται ἡ φαντασία τῇ περὶ τοῦ ἀπείρου . τὸ γὰρ ἐν ἄλλῳ τόπῳ φαντασθῆναι τὸ αὐτὸ τοσοῦτον μόνον δείκνυσιν , ὅτι παραλλάττει τὰ πράγματα ἡ φαντασία , οὐ μέντοι ὡς ἐπὶ τοῦ ἀπείρου δείκνυσιν · ὥστε οὐχ ὅτι νοεῖται τοιάδε τὰ πράγματα , διὰ τοῦτο καὶ εἴη ἂν τοιάδε , ἀλλ’ ὅτι ἔστι . τὸ δὲ νοεῖσ·θαι αὐτὰ ἢ ὡς ἔστιν ἢ ὡς οὐκ ἔστι συμβέβηκεν αὐτοῖς . κἄν γὰρ ὡς ἔστι νοῆται , οὐ διὰ τὸ νοεῖσθαι ἔστιν , ἀλλὰ συμβέβηκεν αὐτοῖς τὸ νοεῖσθαι . εἰ οὖν καὶ συμβεβηκός ἐστι τὸ νοεῖσθαι , καὶ οὐκ ἀεὶ συνᾴδει τοῖς πράγμασιν ἡ νόησις , οὐ δεῖ περὶ τῶν πραγμάτων ἀπὸ νοήσεως ἤτοι φαντασίας ἀποφαίνεσθαι . ὥστε οὐδὲ τοῦ οὐρανοῦ ἔστι τι ἐκτός , ἐπειδὴ νοεῖται , εἴπερ ἐστὶν οὗτος τὸ πᾶν καὶ ὅλον . ’0 δὲ χρόνος καὶ ἡ κίνησις ἄπειρά ἐστι ἕως τοῦ τέλους . Τῶν τιθέντων τὸ ἄπειρον λόγων λύσας τοὺς τὸ ἐνεργείᾳ ἄπειρον εἰσάγοντας μετὰ τοῦτο τοὺς δύο τοὺς πρώτους τόν τε ἀπὸ τῆς τοῦ χρόνου ἀπειρίας καὶ τὸν ἀπὸ τῆς τῶν μεγεθῶν ἐπ’ ἄπειρον διαιρέσεως πρόσ’ τυχόντας καλ’ οὖσιν ἄπειρος σις ἧς ἀριθμο πρότερον καὶ ὕστερον ἐνεργείᾳ τὸ ἄπειρον ἑ καὶ πᾶν . οὐ γάρ τ νόντι τὸ μετὰ ἀλλ’ ἐν τῷ γίνεσθαι μέρος ἀεὶ ὑφεστηκὼς κ Ἀλέξανδρος ὡς τοι κίνησιν οὕτως καὶ τῇ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχει ἄπειρον οὕτως καὶ τῶν ἀιδίων καὶ θείων . οὐ γὰρ ὑπομένει φασὶ νοήματα μήποτε κ ἐπ’ αὐτῆς νοήσεως εἰρημένον ἀκούειν . ἀλλ’ ἀπὸ τῆς νοήσεως , εἰ λόγος τ ἄπειρον εἰς καὶ ἡ κίνη - σις τῆς ἀπειρίας αὐτῶν καὶ ἀπὸ τῆς νοήσεως αὐτῶν μαρτύρεται . καὶ γὰρ καὶ ἡ νόησις οὐχ ὡς ὅλου ἅμα , οὐδὲ ὡς ὑπομένοντος τοῦ λαμ - βανομένου , ἀλλ’ ὡς ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχοντος , οὕτως ἀντιλαμβά - νεται . ὅλως γὰρ ἐὰν ἅμα περιλάβῃ αὐτό , πέρας αὐτῷ περιτίθησιν · ἀλλὰ τῷ ἀεὶ πεπερασμένῳ προστίθησιν . ἄτοπον δὲ τὸ καὶ ἐν ταῖς τῶν ἀιδίων καὶ νοήσεσι λέγειν μὴ ὑπομένειν ρόντος πάντα ἀμ’ τὴν ψυχὴν δὲ αὖ τῇ . οὐδὲ αὐτὴν προτέ - ρων γινο ἡμετέρων διὰ τὸ καὶ τὴν ψυ<χὴν> ρὰν φθείρειν τῆς . ἀλλ’ ἐπὶ τῷ ποιήσασθαι τὸν λόγον ἄλλου ἂν εἴη λόγου οὔτε ἐπὶ τὴν καθ’ τὴν αὔξησιν ἐνερ ὡς ὅλον ἅμα ὑ εἰ καὶ κατὰ μέρος νοῇ λέγει τῇ κατ’ ἐπίνοιαν γ οὐδὲν οὖν μέγε - θος εἰς ἀπε ἀναιρεῖται . εἴη γὰρ ἂν καὶ συγκείμενον ἐξ ἀπείρων καὶ ἄπειρον ἐνεργείᾳ . οὐ μέντοι ἀναγκάζεται στῆναι ἡ τομὴ εἰς τὰ ἤδη εἰλημμένα τμήματα . τὸ δὲ πῶς ἔστι καὶ πῶς οὐκ ἔστιν , ὅτι ἐνεργείᾳ μὲν καὶ ὅλον ἅμα οὐκ ἔστιν , δυνάμει δὲ κατὰ μέρος ἐστί , τί δέ ἐστιν ὅτι τοῦτό ἐστιν οὗ κατὰ τὸ ποσὸν λαμβάνουσιν ἀεί τι λαβεῖν ἔστιν ἔξω . . .
Lemmas: Ἐ ὁ πρό οὗτος βιβλίον περί ὁ αἴτιος διαλέγω καί ποιητικός αἴτιος ὁ φύσις εἶπον καί ὁρίζω αὐτός ἀρχή κίνησις εἰκότως ἐφεξῆς περί κίνησις διδάσκω . εἰμί γάρ ἐν οὗτος ὁ εἰμί ἔχω ὁ φύσις ἐν ὁ ἀρχή κίνησις εἰμί , δεῖ πάντως ὁ εἶμι ὁ φύσις ὅτι ποτός εἰμί καί ὁ κίνησις γιγνώσκω ἐν ὁ ὁρισμός ὁ φύσις παραλαμβάνω . ἔτι δέ εἰμί ὁ ὁ πρός τίς γνῶσις ἅμα εἰμί , πρός τίς δέ ὁ ἀρχή καί ὁ ὅς εἰμί ἀρχή , καί εἰμί ἀρχή κίνησις ὁ φύσις , ἀδύνατος ὁ φύσις γινώ - σκῶ ὁ ἀγνοέω ὁ κίνησις . εἰμί οὖν ἀνάγκη ὁ φυσιόλογος οἶδα τίς ποτός εἰμί ὁ φύσις , ὁ δέ ὁ φύσις εἶμι ἀνάγκη ὁ κίνησις ἐγνω - κενός , ἀναγκαῖος εὐθύς μετά ὁ περί ὁ φύσις ὁ περί ὁ κίνησις λόγος ἐν ὁ ὁρισμός ὁ φύσις , ὡς εἶπον , παραλαμβάνω . διά δέ ὁ αὐτός ἀκολουθία , ἐπεί ὁ κίνησις ἐν ὁ συνεχής καί συνεχής τίς εἰμί ὁ κίνησις καί ἐν ὁ λόγος ὁ κίνησις παραλαμβάνω ὁ συνεχής , ἀναγκαῖος καί περί ὁ συνεχής διαλέγω · οὖον γάρ εἰμί γιγνώσκω ὁ ὁριστός ἀγνοέω ὁ ἐν ὁ ὁρισμός παραλαμβάνω ἕκαστος . πάλιν δέ ἐπεί ὁ συνεχής ὁρίζω προσχράομαι ὁ ἤπειρος συνεχής εἰμί λέγω ὁ ἐπί ἤπειρος διαιρετός , ἀνάγκη καί περί ἤπειρος διαλέγω ὁ ὁ Κίνη - βρόχος οἶδα καί ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ὁ φύσις . ἐπεί δέ πᾶς ὁ φυσικός σωματικός , πᾶς δέ σῶμα καί ὁ σωματικός κίνησις , περί ὅς ὁ λό - γος , ἐν τόπος καί ἐν χρόνος γίγνομαι , ἀναγκαῖος καί ὁ περί τόπος καί χρόνος λόγος ὁ φυσικός ὁ περί κίνησις καί φύσις οἶδα τις δέ ὁ κατά ὁ οὐρανός κίνησις ὁ χρόνος εἰμί δοκέω καί ἄλλος εἰκών αἰώνιος κινητός , ὥστε κατά πᾶς συγγενής ὁ χρόνος τῆ κινέω . τις δέ ὁ τόπος ὁ κενός ὑπολαμβάνω καί ὁ κίνησις ἐν κενός γίγνομαι πάντως λέγω , ὥσπερ Δημόκριτος , ἀναγκαῖος καί περί κενός ζητέω , εἰμί εἰμί ὅλως ἢ μή εἰμί . καί εἰμί ἐν ὁ κενός ὡς ἐν τόπος κινέω ὁ κινέω , καί διά οὗτος οὖν περί κίνησις καί συνεχής καί ἤπειρος καί τόπος καί χρόνος καί κενός ζητέω ἀνάγκη ὁ φυσικός . καί μέντοι ὅτι κοινός πᾶς · ὁ εἰμί οὗτος ὁ φυσικός καί καθόλου πᾶς ὑπάρχω , καί δεῖ προηγέομαι - ἕπομαι ὁ πραγματεία ὁ ὁ κοινός πᾶς ὑπάρχω παραδίδωμι , οἷος εἰμί ὁ πρόκειμαι νῦν , εἰς ἐπίσκεψις ὁ ἄλλος πραγματεία ὁ ὁ ἰδίως ἕκαστος ὑπάρχω διδάσκω . καί γάρ πᾶς σῶμα φυσικός κίνησις ἔχω , καί ὁ περαίνω εἰμί ἢ ἤπειρος , καί ἐν τόπος κινέω ἢ κατά ὅλος ἢ κατά μόριον , ὡς ὁ ἀπλανής , καί ὑπό χρόνος μετρέω ὁ κίνησις · κοινός οὖν οὗτος . κοινός δέ καί ὁ περί ὁ κενός λόγος , ὅτι ὁ τόπος κενός τις ὑπολαμβάνω καί ὁ κενός τόπος σῶμα στερέω · οὗτος μέν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης καί σαφής ὁ ἐξηγητής παραδίδωμι ἄρχω εὐθύς ὁ τρίτος βιβλίον · διδάσκω δέ ἐν αὐτός περί κίνησις καί περί ἤπειρος , ἐν δέ ὁ τέταρτος περί τόπος καί περί κενός καί περί χρόνος . ὁ γάρ συνεχής παρίημι νῦν , ὅτι καί ὁ συνεχής Χωρὶς ἀνακ - Κάϊος εἰμί ὁ περί ὁ ἤπειρος λόγος ὁ φυσικός , διότι ὁ φυσικός σῶμα καί ὁ φυσικός κινέω ἀνάγκη ἢ ἤπειρος εἰμί ἢ περαίνω • ὕστερος μέντοι καί περί ὁ συνεχής διαλέγω . ἰστέον δέ ὅτι ἐν πολύς χωρίον διάφορος ὁ γραφή οὗτος φέρω ὁ βιβλίον . ἀλλά ἐπί ὁ κατά μέρος ὁ λέξις εἶμι . ἐπεί δέ ὁ φύσις μέν εἰμί ἀρχή κίνησις καί μεταβολεύς . | κίνησις οὖν καί μεταβολή ἐκ παράλληλος νῦν τίθημι καί διά ὁ μήπω διερέω τίς διαφέρω κίνησις μεταβολεύς , καί ὅτι κοινός μέν ὁ κίνησις , εἰδικός δέ ὁ μεταβολή , ὅσπερ ἄρχω ὁ πέμπτος βιβλίον <φανερὸν> ποιέω . μήποτε δέ κίνησις καί μεταβολή οἰκεῖος ὁ διαιρέω προάγω · εἴρω γάρ ὁ μέν κατά οὐσία μεταβολή εἰμί καί οὖον κίνησις , ὁ δέ κατά ποσότης καί ποιότης καί τόπος οὗτος κινέω - Σέις εἰμί . κύριος οὖν ὁ φύσις ἀρχή κίνησις καί μεταβολεύς εἶπον , ἐπεί καί ὁ κατά οὐσία καί ὁ ἄλλος αἰτία εἰμί . σημειόω δέ ὁ Ἀλέξανδρος ὅτι “ ὁ κίνησις συνεχής λέγω ἐν ὁ ποσός πάντως αὐτός τίθημι ὁ γάρ ποσός εἰμί εἶδος ὁ συνεχής καί ὁ διορίζω ) , ἐν μέν - ὅς ὁ κατηγορία οὖον τίθημι αὐτός ἐν ὁ ποσός , καί ἐνταῦθα δέ μετά ὀλίγος ὑπό ὁ πρός τίς ὁ κίνησις ὑπάγω . ἤτοι οὖν , φημί , διά οὗτος οὕτως εἶπον δοκέω δέ ὁ κίνησις εἰμί ὁ συνεχής , ὡς οὐ οὗτος , ὁ μᾶλλον ὁ κίνησις πῶς μέν καί ποσός εἰμί καί συνεχής , πῶς δέ πρός τίς , κατά ἄλλος καί ἄλλος λαμβάνω , αὐτός μέν ὁ κίνησις ποσός , ὁ δέ ἐν κινέω πρός τίς ἅτε ἐν σχέσις τις ὑπάρχω ὁ πρός ὁ κινέω . ὁ δέ δοκέω , φημί , σημεῖον εἰμί ὁ ἀπό ὁ φαίνω καί ἐναργής ἄρχω - ἕπομαι . ” εἶπον δέ ὁ ἤπειρος ἐμφαίνω πρῶτος ἐν ὁ συνεχής δηλόω διά ὁ πρῶτος , ὅτι κύριος καί κατά ἑαυτοῦ καί οὖον διά ἄλλος μέσος ὁ ἤπειρος ἐμφαίνω ἐν ὁ συνεχής . κατά ἑαυτοῦ γάρ ὑπάρχω οὗτος , ὅσος τε ἐν ὁ ὁρισμός αὐτός παραλαμβάνω τίνω καί ὅς αὐτός ὁ ἐκεῖνος ὅρος συμπληρόω . ἀλλά καί ὅσος κατά ὁ πρός ὁ ὁμογενής σύγκρισις ἀποτέμνω τίς οἰκέω ὁ κοινῶς ὑπάρχω ὁ γένος πᾶς , πρῶτος οὗτος κατά ἑαυτοῦ τε ὑπάρχω οὗτος ἕκαστος , καί εἰμί ἄλλος οὗτος ὁ τρόπος ὁ κατά ἑαυτοῦ . οὗτος ὁ πῦρ κατά ἑαυτοῦ ὁ ποιητικός ὑπάρχω , ἐπεί πᾶς σῶμα φυσικός ὁ ποιέω ὁ ὁ πάσχω . ὁ δέ πολλάκις προστίθημι , ὅτι οὐ ἀεί ὁ συνεχής οὕτως ὁρίζω συνεχής λέγω ὁ εἰς ἤπειρος διαιρετός , ἀλλά καί ἄλλος τίς εἰμί ὁρισμός , ὅς αὐτός τίθημι ἐν κατηγορία συνεχής λέγω ὅς ὁ μόριον πρός τις κοινός ὅρος συνάπτω . “ οὐκέτι δέ , φημί Ἀλέξανδρος , καί ὁ διορίζω ποσός μένω προσχράομαι ὁ ἤπειρος . ” ὥστε καί κατά οὗτος πρῶτος εὔλογος εἶπον ἐν ὁ συνεχής αὐτός ἐμφαίνω , ἢ ὅτι καί ὁ ἐν ὁ διορίζω ἤπειρος ἀπό ὁ συνεχής ἔχω ὁ γένεσις . ὁ γάρ εἰς ἤπειρος ὁ συνίημι - χοῦς τομή ὁ εἰς ἤπειρος αὔξησις ὁ διορίζω παρέχω , οὐκέτι μέντοι ὁ συνεχής ἐκ ὁ διορίζω ὁ ἤπειρος οἴγω . οὖον γάρ εἰμί ὁ διορίζω ὁ ἐκ ἤπειρος σύγκειμαι , ἐπεί οὐδέ εἰμί ἤπειρος ἐνέργεια διά-ὁρίζω , ἀλλά ὁ ἀεί πρόσθεσις ὁ ἤπειρος ἔχω . ὁ δέ ἀεί πρόσθεσις ἐκ ὁ ἀνεκλείπτου ὁ ὁ συνεχής τομή γίγνομαι · οὐδέ γάρ ὁ συνεχής ἐνέργεια ὁ ἤπειρος ἔχω , ἀλλά ὁ ἐπί ἤπειρος διαίρεσις . οὖον - δένω γάρ ἤπειρος ἐνέργεια εἰμί , ἀλλά ὁ ἐπί ἤπειρος . διά τίς οὖν ὁ μέν διορίζω ἐκ ὁ συνεχής ὁ ἤπειρος ἔχω , ὁ δέ συνεχής οὐκέτι ἐκ ὁ διορίζω ; ἢ ὅτι ὁ μέν διαιρέω ἐπί ἤπειρος οὗτος δύναμαι παρέχω ὁ διορίζω ὁ ἐπί ἤπειρος αὔξησις , ὁ δέ αὐξάνω ἐπί ἤπειρος ἐν διορισμός οὐκέτι ὁ συνεχής ὁ ἐπί ἤπειρος δίδωμι . ὅταν δέ λέγω πρός δέ οὗτος ἄνευ τόπος καί κενός καί χρόνος κίνησις ἀδύνατος εἰμί , οὐ ὡς αὐτός δοκέω οὗτος λέγω , ἀλλά ὡς ὁ πρό αὐτός φυσίζω - λόγος ὁ περί Δημόκριτος ἀρέσκω ὁ διά κενός ὁ κίνησις γίγνομαι καί ὁ κενός εἰμί τόπος στερέω σῶμα . ὥστε καί ὁ περί τόπος λόγος ἀναγκαῖος ὁ περί κενός . ὁ τε οὖν εἰμί ὁ κενός λέγω καί ὁ μή εἰμί ἀναγκαῖος ὁ περί αὐτός λόγος . εἰκότως δέ πρῶτος περί κίνησις διαλαμβάνω , διότι μετά ὁ φύσις ὁ περί ὁ κίνησις ἐκδέχομαι λόγος ἐν ὁ ὁρισμός ὁ φύσις παρειλημ - μένος , καί ὅτι χρόνος καί τόπος διά ὁ κίνησις . δεῖ γάρ εἰμί χρόνος , ἐπεί ὁ κινέω ποτέ κινέω , καί τόπος , ἐπεί ὁ κινέω ποῦ κινέω - ὁ · οὖον μέντοι ἀνάγκη κίνησις εἰμί , ἐπεί χρόνος εἰμί ἢ τόπος . ὁ δέ κενός οὐδέ εἰμί ὅλως δείκνυμι . ὁ δέ ἤπειρος ἅμα μέν οὐδέ ὑφίστημι , ὁ δέ γίγνομαι ὑφίστημι περί ὁ κίνησις καί αὐτός ὁ εἰμί ἔχω . ἔτι δέ σπουδή ἄξιος ὁ περί κίνησις λόγος , καί ὅτι ἀμελέω ὁ παλαιός , ὀλίγος περί αὐτός ὁ Πλάτων ἐρῶ . ἔτι δέ πᾶς ὁ εἰμί ὁ κινέω - Σέις εἰμί ὡς γένεσις καί ἀλλοίωσις , ἢ ἀρχή κίνησις ὡς θεός ψυχή φύσις , ἢ κινέω ὡς ὁ σῶμα ὁ τε ἁπλόος καί ὁ σύνθετος , ἢ διά ὁ ὁ κινέω ὡς χρόνος καί τόπος . ἐφίστημι δέ ἄξιος , εἰμί μή ἀνάγκη ὥσπερ κίνησις εἰμί εἰμί χρόνος , οὕτως χρόνος εἰμί εἰμί κίνησις , εἴπερ ἀριθμός κίνησις εἰμί ὁ χρόνος . ἀλλά οὖον διά ὁ χρόνος ὁ κίνησις , ἀλλά ὁ χρόνος διά ὁ κίνησις . καί νῦν μέν ὁ οὐσία ὁ κίνησις ὅστις ποτός εἰμί ὑπογράφω . ὅσος δέ ἀκολουθέω ὁ λόγος ὁ κίνησις θεώρημα πολύς εἰμί καί ποικίλος ἐν ὁ τέσσαρες ὁ τελευταῖος βιβλίον διαπίνω - ῥαίνω . εἰμί δή τίς ὁ μέν ἐντελέχεια μόνος ἠώς ὁ ὁ ἄλλος ὁ ὁ εἰμί κατηγορία ὁμοίως . | Μέλλων δείκνυμι τίς εἰμί ὁ κίνησις καί ὁ ὁρισμός αὐτός ὡς δυνατός συνάγω , καί ἐν τίς εἰμί ὅτι ἐν ὁ κινέω , καί τρίτος ὅτι ὁ πολ - λαχή λέγω εἰμί ὁ κίνησις , καί τέταρτος ὅτι ἕκαστος εἶδος κίνησις εἰς ἀντίθετος εἶδος διαιρέω οἷος ὁ κατά οὐσία εἰς γένεσις καί φθορά , ὁ κατά χρῶμα εἰς λεύκανσις καί μέλανσις , καί ὅλως ὁ κατά ποιότης εἰς ὁ ἀντίκειμαι ἀλλήλων ποιότης , ὁ κατά ποσότης εἰς αὔξησις καί μείωσις , ὁ κατά τόπος εἰς ἀνάβασις καί κατάβασις καί ὁ λοιπός ) , μέλλω οὖν οὗτος περί κίνησις διδάσκω ὡς καί ὁ ἄλλος εἰς ὁ περί ὁ τίς εἰμί λόγος συντελέω καί ὡς αὐτάρκης τέως εἰς ὁ ὁλοσχερής περί αὖος - ὁ γνῶσις ἀξίωμα τέσσαρες προλαμβάνω , ὅς ἕκαστος εἰς ἕκαστος ὁ εἴρω συντελής κατά τάξις . καί ὁ μέν πρῶτος ἐκ διαίρεσις λαμβάνω τοιοῦτος . ὁ εἰμί ὁ μέν εἰμί ἐντελέχεια μόνος , ὁ δέ δύναμις καί ἐντελέχεια , ὁ μέν ὅδε τίς , ὁ δέ τοιόσδε , ὁ δέ τοσόσδε καί ὁ ἄλλος ὁ ὁ εἰμί κατηγορία . ὁ μέν οὖν ἐντελέχεια μόνος κατά ὁ οὐσία ὁ ἀγένητος ὑπάρχω καί ὁ οὐσιώδης αὐτός ἐνέργεια , ὁ δέ δύναμις καί ἐντελέχεια κατά πᾶς ὁ κατηγορία ἐν ὁ γενητός . καί ἔτι ἀπλόος μέν ἐντελέχεια μόνος ὁ ἄυλος καί πρῶτος εἶδος ( οὐδείς γάρ ἄλλος γίγνομαι δύναμαι παρά ὁ εἰμί ἐκ ἀρχή ) , ἐντελέχεια δέ καί δύναμις ὁ σύνθετος ἐκ ὕλη καί εἶδος , ἐντελέχεια μέν κατά ὅσος ἔχω τις ἤδη μορφή καί διάθεσις ἐνέργεια ὥσπερ ὁ χαλκός , δύναμις δέ ὅτι καί ἕτερος οἷος τε δέχομαι ὁ ὁ ἀνδριάς . ὁ δέ αἰθέριος σῶμα κατά μέν ὁ οὐσία ἐντελέχεια μόνος εἰμί οὖον γάρ ἄν μεταβάλλω ποτέ κατά οὐσία ) , μετέχω δέ πως καί ὁ δύναμις διά ὁ τοπικός κίνησις καί ὁ κατά αὐτός γίγνομαι διάφορος ἀλλήλων μετέχω · οὖον γάρ πανταχοῦ ἅμα εἰμί οὐδέ ἀεί ὅμοιος ὁ πᾶς Σύγκρασις , ὡς δηλόω ὁ ἀπό ὁ διάφορος σχηματισμός ἀποτελέω διάφορος εἰμί . καί εἰμί ἄφυκτος ὁ διαίρεσις . ὁ μέν γάρ τέλειος εἰμί ὅτι ὁ εἰμί ὁ μέν ἐντελέχεια μόνος , ὁ δέ δύναμις μόνος , ὁ δέ δύναμις καί ἐντελέχεια . ἀλλά οὐδείς εἰμί ὅς δύναμις μόνος εἰμί κατά ὑπόστασις . πᾶς γάρ ὁ δύναμις ἐνέργεια τίς εἰμί εἰμί ἐν ἑαυτοῦ δύναμις ἔχω ἀτελής , κατά ὅς δύναμαι τίς ἄλλος παρά ἑαυτοῦ προσλαμβάνω , ὥσπερ ὁ δύναμις λευκός ἐνέργεια σῶμα εἰμί δύναμις λευκός εἰμί , ὡς μήπω μέν εἰμί λευκός , φύω δέ μεταβάλλω εἰς ὁ λευκός καί διά οὗτος δύναμις λέγω λευκός , κάν ὁ ὑπόστασις δέ εἷς ὁ τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά ὁ γε λόγος ἄλλος μέν εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , ὅς λέγω δύναμαι καί φύω οἷος ὁ χρῶμα , ἄλλος δέ ὁ ἀτελής ἐν αὐτός δύναμις , ὅσπερ εἰμί αὐτός ὁ δύναμις ὥσπερ ὁ ὁρατός εἰμί , εἴπερ ὁ μέν εἰμί ποιός , ὁ δέ πρός τίς . οὕτως δέ ἄλλος μέν ὁ χιών εἰμί , ἄλλος δέ ὁ τηκτός εἰμί . εἰμί γάρ ταῦ - ὁ εἰμί οὗτος , εἰμί ἄν αὐτός καί ὁ χιών εἰμί καί τηκτός εἰμί . ὁ δέ ὁ αὐτός αὐτός καί ἀλλήλων αὐτός , ὥστε καί ὁ τμητός εἰμί ὁ τηκτός εἰμί αὐτός ἄν εἰμί , ὥστε καί ὁ τέμνω ὁ τήκω αὐτός ἄν εἰμί . ὡς γάρ ὁ δύναμις , οὕτως καί ὁ ἐνέργεια . καί ὁ Πλωτῖνος δέ ἐν ἀρχή ὁ βιβλίον ὅς περι ὁ δύναμις καί ἐνρ - γῆ ἐπιγράφω ὁ αὐτός δείκνυμι λέγω · ἰδέω τοίνυν ὁ δύναμις τίς εἰμί ἄλλος μετά ἑαυτοῦ δύναμαι , ἤτοι μένω μετά ὁ ἐκεῖνος ποιέω ἢ παρέχω ἑαυτοῦ ἐκεῖνος ὅς δύναμαι , καί φθείρω αὐτός δύναμις λέγω . ἄλλως γάρ δύναμις ἀνδριάς ὁ χαλκός , ἄλλως ὁ ὕδωρ δύναμις χιών καί ὁ ἀήρ πῦρ . καί ὁ δύναμις μηδείς εἰμί οἷος δύναμις ἀνδριάς ὁ χαλκός . εἰμί γάρ μηδείς ἐκ αὐτός μηδέ ἐπί αὐτός μηδέ μέλλω μηδείς εἰμί μετά ὅς εἰμί μηδέ ἐνε - δέχομαι τίς γίγνομαι , εἰμί ἄν ὅς εἰμί μόνος . ὅς δέ εἰμί , ἤδη πάρειμι καί οὐ μέλλω . τίς οὖν δύναμαι ἄλλος μετά ὁ πάρειμι αὐτός ; τίς οὖν ἄν εἰμί μόνος δύναμις ; ” ὁ δέ οὗτος εἶπον ἐπί τέλος ὁ βιβλίον ὁ ὕλη δύναμις μόνος εἰμί φημί μηδείς εἰμί ἐνέργεια ὁ εἰμί . μήποτε δέ ὁ πρῶτος εἰμί εἶδος εἰμί βούλομαι μέχρι ὁ εἶδος βούλομαι φθάνω ὁ εἰμί , διό ὁ ὕλη ὁ εἶδος ἐκπίτνω ἐκρίπτω καί ὁ εἰμί , καί διά οὗτος μή εἰμί εἰμί δύναμις μόνος εἰμί ὅς εἰμί . καίτοι καί ὁ δύναμις καί ὁ οὕτως μή εἰμί οὔπω τέλειος ὁ εἰμί ἐκπίπτω . ὅλως δέ εἰμί μέν οὕτως δύναμις ὡς μεταβάλλω εἰς ὁ ἐνέργεια ὡς ὁ ὕδωρ εἰς ἀήρ , φθείρω εἄν ὁ ὕλη , ὅσπερ οὖον βούλομαι · εἰμί δέ ὡς μένω δέχομαι ὁ ἐνέργεια ὡς ὁ χαλκός ὁ ὁ ἀνδριάς σχῆμα , ἄλλος τίς εἰμί ἐνέργεια φύω δέχομαι ὁ εἶδος . εἰμί δέ μηδείς ἄλλος εἰμί δέχομαι ὁ ἐνέργεια , αὐτός ἄν εἰμί ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια , ὅσπερ οὖον βούλομαι . καί γάρ οὐδέ δύναμις εἶδος εἰμί ὁ ὕλη , ἀλλά μένω ὅς εἰμί ἐνέργεια φύω δέχομαι ὁ εἶδος . ὁ δέ Πορφύριος οὐ ἀποδέχομαι ὁ Ἀλέξανδρος οὗτος στίζω ὡς ὁ ἐντελέχεια μόνος ἀντιδιαιρέω ὁ δύναμις καί ἐντελέχεια · “ εἶπον γάρ , φημί , ὅτι ὁ μέν ἐντελέχεια ὁ δέ δύναμις , ἀναλαμβάνω ἐντελέχεια , καί ἐντελέχεια φημί ὁ μέν ὅδε τίς ὁ δέ τοσόσδε καί ὁ ἑξῆς . ὁ δέ δύναμις οὖον διαιρέω εἰς κατηγορία · οὖον γάρ εἰμί ὁ δύναμις δεκαχῶς ἀλλά ενιηχω · ὁ γάρ ἄνω2 ὕλη , ὅσπερ εἰμί ὁ δύναμις , εἷς . εἴτε δέ ὁ ἐντελέχεια λαμβάνω , ὅσπερ εἰμί ὁ συντίθημι οἷος εἰς - δριάντα , εἴτε ὁ ἐντελέχεια , ὅσπερ εἰμί ὁ ἀπολόω οἷος ὁ εἶδος , δεκαχῶς ἑκάτερος . καί μήποτε φημί καί ὁ δύναμις δεκαχῶς . προέρχομαι γάρ αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης οὕτως εἶπον · „ διαιρέω δέ κατά ἕκαστος γένος ὁ μέν ἐντελέχεια ὁ δέ δύναμις „ . ” οὗτος μέν οὖν ὁ Πορφύριος ὁ δύναμις ὁ ἐντελέχεια μόνος βούλομαι ἀντιτίθημι παρά ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά οὐ ὁ δύναμις καί ἐντελέχεια . | καί ἴσως ἐκ οὗτος ὁ ῥητός οὗτος ἔχω ὁ ὑπόνοια ὁ λέγω “ διαιρέω δέ κατά ἕκαστος ὁ μέν ἐντελέχεια ὁ δέ δύναμις ” . ἀλλά εἰμί μέν ὡς ὁ πολύς ὁ ἀντι - γράφω φέρω , οὕτως ἔχω καί ὁ ἀρχαῖος γραφεύς · εἰμί δή τίς ὁ μέν ἐν - τελεχείᾳ μόνος ὁ δέ δύναμις καί ἐντελέχεια , ὁ μέν ὅδε τίς , ὁ δέ τοσόσδε καί ὁ ἑξῆς , σαφῶς ὁ μόνος πρόσκειμαι δηλόω ὁ διαίρεσις ὁ ἐντελέχεια μόνος πρός ὁ ἐντελέχεια ἅμα καί δύναμις γίγνομαι , ὡς ὁ Ἀλέξανδρος καί ὁ Θεμίστιος ἐκδέχομαι . εἰμί γάρ ὁ ἐντελέχεια ὁ δύναμις μόνος ἀντιτίθημι , μηδαμοῦ ὁ συναμφότεροι παραλαμβάνω , διά τίς προστίθημι ὁ μόνος ἐπί ὁ ἐντελέχεια ; πῶς δέ κατάλληλος ἄν εἰμί ὁ ἑρμηνεία μετά ἀπόστασις λέγω , ὁ μέν ὅδε τίς , ὁ δέ τοσόσδε ; εἰμί μέντοι ὅς τις ὁ βιβλίον γράφω οὕτως ἔχω ὁ ῥητός εἰμί δή τίς ὁ μέν ἐντελέχεια ὁ δέ δύναμαι , καί ἐντελέχεια ὁ μέν ὅδε τίς , ὁ δέ τοσόσδε , δύναμαι μέν καί οὕτως στίζω ὡς ὁ Πορφύριος ἐκδέχομαι . Ζεύς τίς δέ ὁ ἐντελέχεια μόνος εἰς ὁ δέκα διαιρέω κατηγορία , καίτοι καί ὁ δύναμις ἐν πᾶς θεωρέω , ὡς καί αὐτός ὁ Πορφύριος ώμος - λογάω , καί ὁ Ἀριστοτέλης παρατίθημι ῥῆσις ὁ λέγω “ διαίρω - μένω δέ κατά ἕκαστος γένος ὁ μέν ἐντελέχεια ὁ δέ δύναμις ” ; μήποτε οὖν ὁ μέν ἐκ ἀρχή διαίρεσις εἰς ὁ ἐντελέχεια μόνος γίγνομαι καί ὁ ἐντελέχεια καί δύναμις , καί οὗτος διαιρέω φημί εἰς ὁ δέκα κάτειμι - γορίας . ὁ γάρ ἐντελέχεια μόνος , ὅσπερ εἰμί ὁ ἄυλος καί νοητός εἶδος , οὔτε ὁ ποῦ οὔτε ὁ ποτέ οὔτε ὁ κεῖμαι συναρμόζω , ὁ δέ δύναμις καί ἐντελέχεια κατά ἕκαστος γένος θεωρέω , οἷος ἐν ποιότης ποτέ μέν ἐν - εργείᾳ λευκός εἰμί ἢ θερμός , ὅτε ἤδη ὁ εἶδος ἀπολαμβάνω , ποτέ δέ δύναμις , ὅτε οὔπω μέν εἰμί , δύναμαι δέ γίγνομαι . οὗτος οὖν οὕτως ἔχω διαβατάρης - ὁ εἶπον διαιρέω δέ κατά ἕκαστος γένος ὁ μέν ἐντελέχεια ὁ δέ δύναμις ” . διά οὗτος γάρ καί ἐν ἀρχή ὁ διαίρεσις ὁ ἐνέργεια ἅμα καί δύναμις ἐν πᾶς λέγω θεωρέω ὁ κατηγορία , ὁ ἐνέργεια μόνος οὖον λέγω εἰς ὁ δέκα διαιρέω κατηγορία οὐδέ παραλαμβάνω αὐτός νῦν πλήν ὁ τέλειος ὁ διαίρεσις ἕνεκα . ἰστέον δέ ὅτι οὐ ὡς γένος ὁ ὅς διαιρέω εἰς ὁ ἐντελέχεια καί εἰς ὁ δύναμις καί ἐντελέχεια , ἀλλά ὡς ὁμώνυμος φωνή , καί ὅτι ἄλλος μέν εἰμί ὁ δύναμις , ἄλλος δέ ὁ δύναμις . καί ὁ μέν δύναμις ἀντίκειμαι ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ δύναμις ὁ ἐνέργεια . καί δύναμις μέν εἰμί παρασκευή τέλειος ὁ οὐσία καί ἑτοιμότης ἀκώλυτος πρός ὁ ἐνεργέω οἰστικός ὁ ἐνέργεια , ὁ δύναμις δέ ἐπιτηδειότης ἀτελής πρός ὅς λέγω δύναμις ὁ ἐνέργεια παρά ἄλλος δέχομαι καί οὐ ἀπό ἑαυτοῦ προβάλλω · ὁ δέ ἐνέργεια οὗτος εἰμί , ὅς ἐνεργέω ἤδη δύναμαι κατά ἐκεῖνος κατά κατά ὅς λέγω . ἐνέργεια γάρ ἄνθρωπος ὁ ἤδη κατά ὁ εἰς - θρώπινον εἶδος ἐνεργός . ἐνέργεια δέ εἰμί ὁ ὁ δύναμις ἀντίκειμαι καί ὁ ἀπό ὁ δύναμις προβάλλω ἐνεργός κίνησις · ἐνεργός δέ καί ὁ ἐν ὁ ἔργον · ἔργον δέ ὅς τε ποίησις εἰμί καί ὁ πρᾶξις . καί ἀπό μέν ὁ δύναμις ὁ ἔνδον Μένων καί μή ἐκφανής ὁ ὁ δύναμις ὄνομα πῃ - ῥήγνυμι ἐν ἐπιτηδειότης μόνος ὁ οὐσία θεωρέω , αὐτός εἰμί ὁ οὐσία οἷος διάθεσις · ἀπό δέ ὁ ἐνέργεια ὁ ἐνέργεια κατά ὁ οὐσία πάλιν ὡς ἐνεργός θεωρέω . χρησιμεύω δέ αὐτός , ὡς εἶπον , ὁ λῆμμα οὗτος ὁ διαιρέω ὁ εἰμί εἰς τε ὁ ἐντελέχεια καί εἰς ὁ δύναμις καί ἐντέλλω - χειά πρός ὁ ἀπόδοσις ὁ ὁ κίνησις ὁρισμός , ὡς πρόειμι1 εἶμι . ὁ δέ πρός τίς ὁ μέν κατά ὑπεροχή λέγω καί ἔλλειψις ἠώς ὁ καί ὁ κινητός <κινητὸν> ὑπό ὁ κινητικός . δεύτερος οὗτος λῆμμα προσλαμβάνω χρήσιμος ὑπάρχω αὐτός πρός ὁ δείκνυμι ἐν τίσις εἰμί ὁ κίνησις , ὅτι ἐν ὁ κινητός . διαίρεσις δέ ἐν αὐτός ὁ πρός τίς ποιέω , οὖον πᾶς ὁ εἶδος ὁ πρός τίς διαιρέω , ἀλλά οὗτος μόνος μνημονεύω ὁ τε κατά ὑπεροχή καί ἔλλειψις καί ὁ κατά ὁ ποιητικός καί παθητικός , διότι αὐτός μέν ἐν ὁ ποιέω - τικῷ καί παθητικός ὁ κίνησις οἴομαι εἰμί , ἄλλος δέ τις ἐν ὑπεροχή καί ἔλλειψις , ὅς προέρχομαι διελέγχω πειράζω . καί γάρ εἰμί μέν ὁ Κίνη - τις ἐν ὁ πρός τίς , ἀλλά ὁ μέν Πλάτων ἐν ὑπεροχή καί ἔλλειψις αὐτός τίθημι ἀνισότης λέγω καί ἀνομοιότης καί ἑτερότης ὁ κινέω πρός ὁ κινέω ὁ ὁ κίνησις αἴτιος . ὁ δέ Ἀριστοτέλης οὐ ἐν οὗτος ὁ εἶδος , ἀλλά ἐν ὁ ποιητικός καί παθητικός καί ὅλως ὁ κινητικός καί κις - νῆτος . ἐν πολύς γάρ ὁ ὁ κινέω ἐνέργεια ποίησις εἰμί πάθησις εἰμί , εἰς ὅς ὁ ἐνέργεια δράω , οἷος ὁ ὁ τύπτω ἐνέργεια ὁ κατά ὁ τύπτω ἐν ὁ τύπτω εἰμί πάθος ὁ τύπτω . πρός τίς δέ καί οὗτος · καί εἰμί ὁ τύπτω πρός ὁ τύπτω καί ὁ ποιητικός πρός ὁ παθέω - κόος καί ὁ κινητικός πρός ὁ κινητός . ὁ δέ δύναμις λαμβάνω ἐν ὅς ὁ κίνησις , ὅτι ὁ οὗτος ἐντελέχεια καθό κινητός ὁ κίνησις εἰμί , ὡς δείκνυμι - σέτα . ἀντιτίθημι δέ ὁ ποιητικός ὁ παθητικός κατά ὁ συνήθεια ὁ ὄνομα , ἐπεί κατά ὁ σχῆμα ὁ λέξις ὁ μέν ποιητικός ὁ ποιητός ἀντίκειμαι , ὁ δέ παθητικός ὁ παθητός , οὐ ὀνομάζω δέ ὁ παθητικός ἐπί ὁ πάθος ἐμποιέω , ἀλλά ἐπί ὁ αὐτός ὁ παθητός , ἐπί ὁ Σαφός - στερ καί ὁ πρόκειμαι οἰκεῖος μετέρχομαι ἐπί ὁ κινητικός ὁ κινέω - ὁ , ἐν ὅς ὁ μέν ἐνεργητικός εἰμί σαφῶς , ὁ δέ παθητικός καί κατά ὁ λέξις . ὅτι δέ ὁ κατά ὑπεροχή καί ἔλλειψις ὁ πρός τίς εἰμί , δηλόω ὁ μέγας καί ὁ μικρός . καί ἄλλος δέ εἶδος πολύς ὁ πρός τίς εἰμί , ὁ μέν ἐν ἰσότης , ὁ δέ ἐν ὁμοιότης , ὁ δέ κατά κρίσις , ὡς ὁ ὁρατικός καί ὁρατός καί ἐπιστήμη καί ἐπιστητός . αὐτός δέ οὗτος μόνος ὁ πρός τίς εἶδος ὁ νυν αὐτός χρειώδης πρός ὁ κίνησις παραλαμβάνω , ἐκ ὅς δείκνυμι , ὅτι οὐ ἐν ὑπεροχή καί ἔλλειψις εἰμί ὁ κίνησις , ὅς τις δοκέω , ἀλλά ἐν ὁ κινητικός καί κινητός , ἢ ὁ ποιητικός καί παθητικός , καί ὅλως ἐν ὁ ἀπό ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια ὑπό ὁ ἐνέργεια εἰμί μεταβάλλω . ὅτι δέ ὁ πρός τίς εἰμί ὁ κινητικός καί ὁ κινητός , διά ὁ ἀντιστροφή δείκνυμι εἶπον · ὁ γάρ κινητικός κινητικός ὁ κινητής καί ὁ κία . νητός κινητός ὑπό ὁ κινητικός . οὐ εἰμί δέ τις κίνησις παρά ὁ πρᾶγμα ἠώς ὁ ὅς ἵστημι οὐδέ ὁ ] κίνησις οὐδέ μεταβολή οὐδείς εἰμί παρά ὁ εἴρω . Τρίτος οὗτος λῆμμα προσλαμβάνω , ὅτι οὐ εἰμί τις κίνησις παρά ὁ κινέω πρᾶγμα , διά ὅς συνίστημι μέν καί ὁ προερέω , ὅτι ἐν ὁ κινητός ἢ κινητικός ὁ κίνησις . εἰμί γάρ μή εἰμί κίνησις παρά ὁ πρᾶγμα , ἐν ὁ κινέω ἢ κινέω εἰμί ὁ κίνησις καί οὐ ἄν εἰμί κίνησις κατά ἑαυτοῦ οὔτε ὡς ἰδέα κίνησις αὐτός οὗτος κίνησις εἰμί , μηδείς δέ κίνησις ὡς δοκέω λέγω ὁ Πλάτων καί ἐν σοφιστής καί ἐν Παρμενίδης οὔτε οὐσία τις κίνησις αὐτός οὗτος εἰμί , ὡς ὁ Πλάτων ὁρίζω - ὁ ὁ ψυχή κίνησις αὐτοκίνητον λέγω . εἰμί γάρ ἐν ὁ κινέω πρᾶγμα ἢ ὁ κινέω εἰμί ὁ κίνησις , συμβεβηκός τίς εἰμί ὁ κίνησις καί οὐ οὐσία κατά ἑαυτοῦ θεωρέω • δείκνυμι δέ ὅτι ἐν ὁ κινέω . καί οὗτος οὖν διά ὁ εἴρω λῆμμα συνίστημι , καί ἔτι προφανής καί εἰδικός , ὅτι ὁμώνυμος εἰμί ὁ κίνησις . καί οὐ εἰμί κοινός γένος παρά ὁ κατά ἕκαστος ἢ αὐτός οὗτος γενικός κίνησις , εἴπερ ἐν αὐτός μόνος ὁ πρᾶγμα εἰμί ὁ κίνησις τετραχῶς ὑφίστημι κατά οὐσία κατά ποιότης κατά ποσότης κατά τόπος . οὗτος δέ οὐδείς εἰμί κοινός γένος , εἴπερ αὐτός οὗτος πρῶτος γένος νομίζω . καί διά οὗτος δέ , ὡς φημί , ὑπομιμνῄσκω ὁ δείκνυμι μή εἰμί κοινός γένος ὁ δέκα κάτειμι - γορημα ὁ εἰμί . εἰμί γάρ εἰμί τίς κοινός ἐκεῖνος ἐν ὅς ὁ κίνησις , εἰμί ἄν καί ὁ κίνησις πρῶτος ἐν ἐκεῖνος ὁ κοινός καί αὐτός γένος ἄν εἰμί ὁ ὑπό αὐτός κίνησις καί οὐκέτι ὁ πολλαχῶς λέγω ὁ κίνησις εἰμί . οὕτως γάρ εἄν ἔχω ὁ κίνησις ὡς καί ὁ ἐν ὅς εἰμί , ἐπεί μή εἰμί ἔξω ὁ πρᾶγμα . ὅτι2 δέ οὐ εἰμί παρά ὁ πρᾶγμα ὁ κίνησις οὐδέ ἔξω αὐτός θεωρέω , δείκνυμι ἐκ ὁ ἐπαγωγή . μεταβάλλω γάρ , φημί , ὁ μεταβάλλω ἢ κατά οὐσία ἢ κατά ποσός ἢ κατά ποιός ἢ κατά τόπος . καί οὐδείς οἷος τε ἐπινοέω μεταβάλλω μέν , μή κατά τίς δέ τούτός . ἀλλά ὅτι μέν οὖον πρός ὁ ὁρισμός ἀποτείνω νῦν εἷς Ψυχή ὁ Ἀριστοτέλης ὁ κίνησις αὐτός αὐτοκίνητον λέγω οὐδέ πρός ὁ ἰδέα ὁ κίνησις , δῆλος ἄν γίγνομαι ὁ ἐφίστημι , ὅτι ὁ ὡς γένος κίνησις ἀναιρέω δείκνυμι ὁ πολλαχῶς λέγω εἰμί ὁ κίνησις . οὔτε δέ ὁ ἰδέα ὁ κίνησις οὔτε ὁ ψυχή γένος εἰμί κίνησις κατά ὁ περιπατέω τικὸν σημαίνω ὁ γένος , εἴπερ ὁ γένος συμπληρωτικός ὁ εἶδος εἰμί καί εἴπερ ἐπί ἴσος αὐτός ὑπάρχω . μήποτε δέ τίνω αἰσθάνομαι καί τότε ὁ κίνησις ἡδύς ὁ κατηγορία συναριθμέω , ὥσπερ ὁ Πλωτῖνος ὕστερος . καί διά οὗτος λέγω μή εἰμί γένος ὁ κίνησις . εἰμί δέ πᾶς κίνησις ὑπό ὁ πρός τίς ἐν ὁ κινητικός καί κινητός θεωρέω , πῶς ὑπό εἷς γένος ὁ κινέω εἰμί οὐ συνώνυμος εἰμί , ἀλλά ὁμώνυμος - ἐγώ ; “ ἢ οὐδείς κωλύω , φημί Ἀλέξανδρος , τις ὑπό εἷς τίς γένος εἰμί ὁμός - νυμα ἀλλήλων εἰμί . ὁ γοῦν Ἀλέξανδρος εἰμί ὑπό ὁ οὐσία καί ὁ ζῷον καί ὁ ἄνθρωπος ὅμως ὁμώνυμος εἰμί ἀλλήλων . καί ὁ ἴσος ὑπό ὁ πρός τίς εἰμί ὁμώνυμος εἰμί ὁ ἐν ὁ συνεχής ὁ ἐν ὁ διορίζω . οὕτως δέ καί ὁ κίνησις εἰμί μέν ὑπό ὁ πρός τίς ὁ ἕκαστος αὐτός πρός ἄλλος εἰμί . ὁμώνυμος μέντοι ὁ κινέω ὁ μηδέ ἔχω κοινός ὡς γένος ὁ ἐν ὅς εἰμί , ἀλλά εἰμί διαφέρω γένος . ἄλλος γάρ οὐσία , ἐν ὅς γένεσις καί φθορά , καί ἄλλος ποιότης , ἐν ὅς ἀλλοίωσις , καί ἄλλος ποσότης , ἐν ὅς αὔξησις καί μείωσις , καί ἄλλος ὁ ποῦ κατηγορία , ὑπό ὅς ὁ κατά τόπος μεταβολή . ὥστε καί ὁ κίνησις ὁ ἐν αὐτός διαφέρω ὁ λόγος γίγνομαι . ” οὗτος μέν οὖν ὁ Ἀλέξανδρος καλῶς ἐφίστημι , ὅτι οὖον ποιέω συνώνυμος ὁ ὑπό ὁ αὐτός γένος εἰμί , ἀλλά ὁ ὑπό ὁ αὐτός εἶδος ἐκεῖνος ὁ ὑπό ὁ κοινός ὄνομα σημαίνω . οὗτος γάρ χάρις καί Αρίστο - Τέλης προστίθημι ὁ “ ὁ δέ κατά ὄνομα λόγος ” ἐν κατηγορία . διό ἄνθρωπος μέν ἄνθρωπος συνώνυμος , κίνησις δέ ὁ ἐν οὐσία ὁ ἐν ποιότης οὖον συνώνυμος . ἀξιόω δέ ἐφιστάνω , ὡς εἰμί διά οὗτος ὁμώνυμος ὁ κινέω , διότι ὁ ἐν ὅς εἰμί οὐδείς ἔχω κοινός γένος , δῆλος ὅτι ἐν ὅς ὁ αὐτός ὑπάρχω ὁ ὑπό εἷς γένος τάσσω , ἐν ἀπό ἄλλος γένος εἰμί , οὐδείς κωλύω συνώνυμος εἰμί κατά ἐκεῖνος . ὁ οὖν ἴσος ἐν ὁ συνεχής καί ἐν ὁ διορίζω θεωρέω , ὅσπερ ἄμφω ὑπό ὁ ποσός , τίς κωλύω συνίημι - νυμον εἰμί ; πῶς δέ ὁ κίνησις , διότι ἐν πλείων εἰμί γένεσις , ὁμώνυμος εἰμί ; οὕτως γάρ καί ὁ πρός τίς ἐπεί καί ἐν οὐσία καί ἐν ποσός καί ἐν ποιός θεωρέω , φωνή ἄν εἰμί ὁμώνυμος καί οὐ γένος . εἶπον δέ ὅτι κοινός οὐδείς εἰμί λαμβάνω ὁ διάφορος κίνησις , ὁποῖος εἰμί I ὁ κοινός ὅς ἀποφάσκω , δηλόω εἰς ὁ κατηγορία ἐν ὅς ὁ κίνησις ὁ λόγος μετάγω εἶπον · ὅς οὔτε ὅδε εἰμί οὔτε ποσός οὔτε ποιός . τοιοῦτος δέ εἰμί κοινός ὁ γένος καί ὁ εἶδος . οὖον γάρ ὁ περιέχω πᾶς ὁ ὑπό ἑαυτοῦ λέγω οὗτος κοινός , ἀλλά ὁ μηδείς εἰμί ὁ κατά μέρος , ἐμφαίνω δέ πᾶς ὁ κατά μέρος , οἷος ὁ τέχνη οὖον ὁ θεωρητικός εἰμί καί πρακτικός καί ποιητικός οὗτος γένος εἰμί ὁ κατά μέρος , ἀλλά ὁ μηδείς εἰμί ὁ κατά μέρος , ἐμφαίνω δέ πᾶς ὁ κατά μέρος . ἀλλά εἰμί ὁμώνυμος ὁ κίνησις , πῶς ὁρίζω αὐτός ; ὁ γάρ ὁμώνυμος οὐ εἰμί ὁρισμός , ἢ καί ὁ ὅρος ὁμώνυμος γίγνομαι ὁ ὁμώνυμος . καί γάρ ὁ ἀρχή ὁμώνυμος εἰμί ὁμώνυμος ὁ ὅρος ἀρχή λέγω εἰμί ὁ ἕκαστος πρῶτος . καί ὁ ἐντελέχεια τοίνυν ὁ κινητής ὅς κινητός ὁμώνυμος εἰμί . διά ὁμώνυμος γάρ ὁ ὁμώνυμος ἀποδίδωμι ἄν . ἀνακ - παῖος οὖν καί οὗτος προσλαμβάνω ὁ λῆμμα , ἵνα μή τις οἴομαι ὁ ὁρισμός ὁ κίνησις ἀκούω , ὅτι ὡς γένος αὐτός ὁ ὁρισμός ἀποδίδωμι , ἀλλά εἰμί δῆλος ὅτι ὡς ὁμώνυμος φωνή διά ὁμώνυμος ὁ ἀπόδοσις γίγνομαι . ἐπεί δέ ὁ ἐκ ὁ Λύκιος φιλόσοφος εἷς οὗτος καί μόνος διάφωνος φημί ὁ δόγμα περί κίνησις ὁ Ἀριστοτέλης καί ὁ Πλάτων , ὁ μέν λέγω οὐ εἰμί δέ τις κίνησις παρά ὁ πρᾶγμα καί ἀνης - Ρούντος ὁ γένος εἰμί ὁ κίνησις , ὁ δέ γένος εἷς ὁ εἰμί ὁ κίνησις λέγω ὡς ὁ οὐσία ὡς ὁ αὐτός ὡς ὁ ἕτερος , καλός εἰμί ποῦ δυνατός ὁ ἐν ὁ δοκέω διαφωνία συμφωνία ἐπιδείκνυμι . καί πρόχειρον μέν εἶπον , ὅτι ὁ μέν Πλάτων ὁ παρά αὐτός λέγω γένος ὁ εἰμί ἐν ὁ νοερός διάκοσμος θεωρός ὡς πρῶτος διακρίνω ὁ εἰμί αἴτιος , εἰκότως καί κίνησις καί στάσις καί ταὐτότης καί ἑτερότης καί ὁ ἄλλος ὡς αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ εἰμί ἐμφαίνω . ὥσπερ γάρ ἕνωσις ἄφραστος εἰμί ἐν ἐκεῖνος , οὕτως καί καθαρότης ἀσύγχυτος . ὁ δέ Ἀριστοτέλης περί ὁ φυσικός καί ἔνυλος κίνησις ζητέω εἰκότως ἐν ὁ κινέω ὁ τοιοῦτος κίνησις θεωρέω . οὖον γάρ εἰμί ἐνταῦθα κατά ἑαυτοῦ κίνησις . διό καί ἐπάγω μεταβάλλω γάρ ὁ μεταβάλλω ἢ κατά οὐσία ἢ κατά ποσός ἢ κατά ποιός ἢ κατά τόπος . ὅτι δέ ἐν ὁ γενητός ὁ μετά - βολή καί ὁ κατηγορία κύριος , δείκνυμι σαφῶς ὁ περί αὐτός πεφρον - τίκος . καί ἐκ οὗτος δέ δῆλος , εἴπερ ὁ κίνησις ἐν ὁ ὁ δύναμις ἔχω ἀποτίθημι . προσεχής δέ ἔτι καί ὁ πρόκειμαι οἰκεῖος δυνατός οἴομαι λέγω , ὅτι πάνυ θαυμαστός καί κατά αὐτός οὗτος ὁ ὁ κίνησις ίδιος - τητάω ὁ Ἀριστοτέλης θεάομαι . τίθημι γάρ αὐτός ἐνέργεια καί πάθος εἰκότως εἶπον μή εἰμί κίνησις παρά ὁ πρᾶγμα , τουτέστι παρά ὁ γένος ὁ εἰμί . διό ἐπάγω μεταβάλλω γάρ ἀεί ὁ μεταβάλλω ἢ κατά οὐσία ἢ κατά ποσός καί ὁ ἑξῆς . πῶς γάρ οἷος τε ἐνέργεια ἢ αὐτός κατά ἑαυτοῦ θεωρέω Χωρὶς ὁ ἐνεργέω ἢ πάσχω ; οἶδα δέ καί ὁ Πλάτων ὁ τοιοῦτος ὁ εἰμί διαφορά , κατά ὅς ὁ μέν εἰμί κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ μετά ἄλλος καί ἐν ἄλλος θεωρέω . ἐκ δέ τρίτος λέγω , ὅτι ὁ πρόκειμαι εἰμί δείκνυμι · μή εἰμί ὁ κίνησις , ὥσπερ οὐδέ ὁ εἰμί οἴομαι γένος εἰμί , διότι μή πᾶς ὁ εἰμί ὁμοίως ἐφαρμόζω . ὅσπερ καί ὁ ὁ Πλάτων ὁμολογέω φίλος ὡς ἀπό εἷς καί αὐτός ὁ εἰμί πᾶς ὁ εἰμί ἐφήκω λέγω , ὥσπερ καί Ἀριστοτέλης . διό καί ἄλλος μέν εἰμί οὗτος ὁ γένος σημαίνω ὁ εἰς εἶδος διαιρέω ἐπί ἴσος μετέχω ὁ γένος , ὅσπερ ἀναιρέω ὁ κίνησις ὁ Ἀριστοτέλης , διότι ὁ πολύς κινέω καί βαθμός ὁ κίνησις διαφέρω ἀλλήλων · ἄλλος δέ εἰμί ὁ γένος σημαίνω , κατά ὅς γένος ὁ εἰμί ὁ Πλάτων καλέω ὁ διά πᾶς ὁ ἐφεξῆς διήκω , κἀν μή ἐπί ἴσος μηδέ κατά ὁ αὐτός ἰδιότης πᾶς ὑπάρχω ὁ ἑξῆς . οὐδείς οὖν θαυ - μαστός , εἰμί ὁ μέν Πλάτων γένος καλέω ὁ κίνησις κατά οὗτος ὁ γένος ὁ σημαίνω . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ἀναιρέω ὁ εἰμί γένος κατά ὁ ἵημι - ἀντίμοιρος βούλομαι μή εἰμί κίνησις ὡς γένος . καίτοι καί ὁ γένος ὁ παρά αὐτός οὖον βούλομαι κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω οὐδέ εἰμί ὁ εἶδος Χωρὶς ὑφίστημι οὐδέ ὁ εἶδος ὁ ἄτομος χωρίς , ὅταν αὐτός ὡς εἶδος καί γένος , αὐτός δέ εἶπον ὡς στοιχεῖον ὁ ἄτομος , θεωρέω , ἀλλά μή ὡς αἴτιος ἐκλέγω . τότε γάρ προυπάρχω βούλομαι ὁ ἀπό αὐτός ὁ αὐτός μεταλαμβάνω ἰδιότης . τέταρτος δέ ἐφιστάνω ἀξιόω ὁ φιλοσοφέω , ὅτι ἄλλος μέν εἰμί ὁ κίνησις , ὅς ὁ Πλάτων ὡς εἷς γένος τίθημι ὁ εἰμί κατά ἄλλος σημαίνω - μένω αὐτός θεωρός , ἄλλος δέ οὗτος καί ἄλλος ἔννοια ἔχω , περί ὅς νῦν ὁ Ἀριστοτέλης διδάσκω . καί γάρ ἐκεῖνος μέν ὁ κίνησις ὁ ἀπό ὁ εἰμί πρῶτος ἐξανάστασις εἰς δύναμις τε καί ἐνέργεια ζωτικός τε καί νοερός σημαίνω παντελῶς εἰμί ἀμετάβλητος , ὡς δηλόω ὁ ἐν σοφιστής λέγω , ἐκ ὅς ὁ κίνησις εὑρίσκω δοκέω · “ τις δέ πρός Δῖος ; ὡς ἀλη - θώς κίνησις καί ζωή καί ψυχή καί φρόνησις εἰμί ῥᾳδίως πείθω ὁ παντελῶς εἰμί μή πάρειμι , μηδέ ζῶ αὐτός μηδέ φρονέω , ἀλλά σεμνός καί ἅγιος , νόος οὐ ἔχω , ἀκίνητος ἵστημι εἰμί ; Δεῖνος μέντα ἄν , εἰμί ξένος , λόγος συγχωρέω . ἀλλά νόος μέν ἔχω , ζωή δέ μή φημί ; καί πῶς ; ἀλλά οὗτος μέν ἀμφότερος ἔνειμι αὐτός λέγω , οὖον μήv ἐν Ψυχή γε φημί αὐτός ἔχω αὐτός ; καί τίς ἄν ἕτερος ἔχω τρόπος ; ἀλλά δῆτα νόος μέν καί ζωή καί Ψυχή , ἀκίνητος μέντοι ὁ παράπαν ἔμψυχος εἰμί ἵστημι ; Πάν ἐγώ γελοῖος οὗτος εἰμί φαίνω . καί ὁ κινέω δή καί κίνησις συγχωρέω ὡς εἰμί . συμβαίνω γοῦν , εἰμί Θεαίτητος κινητής εἰμί νόος μηδείς περί μηδείς εἰμί μηδαμοῦ . ” καί ὁράω ὅτι καί οὗτος ὁ κίνησις , ὅς ὁ Πλάτων εὑρίσκω καί ὁ ἄλλος γένεσις συγκαταριθμέω , ὡς ἐν ὁ εἰμί θεωρέω κατά ὁ ζωή καί φρόνησις ὁ παντελής εἰμί ἀναφαίνω . ἐπεί δέ ἐκεῖ πᾶς , ὅσπερ καί πρότερος εἶπον , μετά ὁ ἀσυγ - χύτης ἕνωσις καί ὁ ἀδιάσπαστος καί αὐτοτελής διάκρισις ἔχω , διά οὗτος καί κατά ἑαυτοῦ ὁ κίνησις ἐκγίγνομαι θεωρέω καί ὡς γένος αὐτός ὁ εἰμί τίθημι . ὁ μέντοι ἐνταῦθα παραδίδωμι κίνησις μεταβολή εἰμί ἀεί ῥέω καί ὁ δύναμις Μένων δύναμις ἐνεργέω . διό καί χρόνος μετρέω - ὁ ὥσπερ ἐκεῖνος ὁ αἰών . καί καταπίνω ἐν ὁ κινέω οὐ ἔχω ὁ κατά ἑαυτοῦ ὑπόστασις . αἴτιος δέ οἴομαι ὁ διάφορος οὗτος ἐπιβολεύς ὁ ὁ μέν Πλάτων ἀξιόω ὁ παραδειγματικός ὁ ὅδε αἴτιος ὁ αὐτός ὄνομα καλέω , ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὁ τοιοῦτος ὁμωνυμία εὐλαβέομαι ὡς κατά ὁ ὄνομα καί ὁ ἔννοια ὅμοιος προβάλλω ἐν ἐγώ . ἀλλά οὗτος μέν ἅλις · ἐπί δέ ὁ ἑξῆς εἶμι . ἕκαστος δέ διχῶς ὑπάρχω πᾶς ἠώς ὁ ὥστε κίνησις καί μεταβολεύς εἰμί εἶδος τοσοῦτος ὅσος ὁ εἰμί . τέταρτος ἀξίωμα προλαμβάνω , ὅτι ἕκαστος ὁ εἴρω ἐν ὅς ὁ κίνησις , τουτέστιν ὅς τε οὐσία καί ὁ ποιός καί ὁ ποσός καί ὁ ποῦ , Ζεύς - χῶς ὑπάρχω ὁ ἔχω πᾶς . καί γάρ ὁ μετέχω οὐσία ἢ ὡς εἶδος ἔχω ἢ ὡς στερέω εἶδος μετέχω , καί ὁ ποιέω μετέχω κατά ἕτερος ἕκαστος μετέχω ὁ ἐν ὁ ποιότης ἀντίθεσις • καί γάρ κατά μέν ὁ χρῶμα ἢ λευκός ἢ μέλας , κατά δέ ὁ χυμός ἢ γλυκύς ἢ πικρός , κατά δέ ὁ ἁπτός ποιότης θερμός ἢ ψυχρός · καί ἐπί ὁ ποσός δέ καί ὁ ποῦ ὁ αὐτός λόγος , δηλονότι ὁ μεταξύ πᾶς ὁ ὁ ἐναν - τίω τάξις ἔχω πρός ὁ ἐναντίος . ὁ γάρ φαιός πρός μέν ὁ μέλας λευκός εἰμί , πρός δέ ὁ λευκός μέλας . ὁ δέ ἐξηγητής ὁ εἶδος καί ὁ στέρησις οὐ ὡς ἐπί ὁ οὐσία μόνος εἴρω ἀποδέχομαι , ἀλλά καί ἐπί ποσός καί ποιέω καί ὁ ποῦ , διότι ἐπί πᾶς ὁ χείρων ὁ ἐναντίος στέρησις εἰμί δοκέω . ὡς γάρ ἐπί ὁ οὐσία εἶδος μέν ὁ ἀνδριάς , στέρησις δέ ὁ ἀμορφία ὁ χαλκός , οὕτως ἐπί ὁ ποιέω εἶδος μέν ὁ λευκός , Στέ - ῥῆσις δέ ὁ μέλας , καί εἶδος μέν ὁ ἀρετή , στέρησις δέ ὁ κακία , καί ἐπί ὁ ποσός ὁ τέλειος καί ὁ ἀτελής , καί ἐπί τόπος ὁ μέν ἄνω καί ὁ κοῦφος εἶδος , ὁ δέ κάτω καί ὁ βαρύς στέρησις . διό καί ὁ χείρων ὁ ὁ κάτω καί βαρύς εἰμί φύσις καί ὁ γῆρας κάμπτω καί ὁ νόσος βαρύνω καί ὁ θεῖον ἄνω ὁ δέ θνητός κάτω . καί ὁ ἀρετή ἀπό ὁ ἀείρω ἄνω λέγω , ὁ δέ κακία ἀπό ὁ κλάω , ὁ δέ κλάσις καί ὁ κλάω κάτω τοιοῦτος μέν οὖν ὁ Πορφύριος φιλολογέω . μήποτε δέ κύριος ὁ Ἀριστοτέλης ἐπί μέν ὁ οὐσία εἶδος τίθημι καί στέρησις , ἐπί δέ ὁ ἄλλος ὁ ἐναντίος παρατίθημι . καί γάρ ὁ ἀτελής ἢ ὡς μικρός ἀντιτίθημι ὁ τέλειος ἢ ὡς μείζων ὁ σύμμετρος κατά ὁ ποσός ἄμφω λέγω καί κατά ὁ ποιός καί ὁ φορά ὁ οἰκεῖος λαμβάνω . εἰμί μέντοι λέγω τις ἐν ἕκαστος ὁ ἀντίθεσις οἰκεῖος εἰμί ὁ μέν ἀγαθός ὁ εἶδος , ὁ δέ χείρων ὁ στερέω , οὐ ἀπεικότως εἴρω . ἐπεί ὅτι ὁ εἶδος καί ὁ μορφή ὁ οὖον - σίον μάλιστα προσήκω , πᾶς πρόδηλος . ἐπεί οὖν διττός τίς εἰμί κατά ἕκαστος γένος ὁ ἐν ὅς ὁ κίνησις , δισσός καί ὁ ἐν ἕκαστος οὗτος κίνησις εἰμί καί μεταβολή ἀπό ἑκάτερος ὁ ἀντίκειμαι εἰς ὁ ἀντίκειμαι γι - νέμω . καί γάρ ὁ κατά οὐσία κίνησις ὁ μέν γένεσις εἰμί ὁ δέ φθορά , καί ὁ κατά ὁ ποσός ὁ μέν αὔξησις ὁ δέ μείωσις , καί ὁ κατά ὁ ποιός λεύκανσις καί μέλανσις , καί ἐπί ὁ ἄλλος κατά ποιότης μετά - βολή ἀπό ὁ ποιότης ὁ κινέω ὀνομάζω , καί κατά τόπος ὁ μέν ἐπί ὁ ἄνω ἀνάβασις , ὁ δέ ἐπί ὁ κάτω κατάβασις . πανταχοῦ δέ ὁ μέν ἐπί ὁ ἀγαθός ὁ ἀντίκειμαι ὁδός ὁ εἶδος ἔχω λόγος εἶδος καί αὐτός ἀναλογέω , ὁ δέ ἐπί ὁ χείρων καί στερητικός στερέω · “ δείκνυμι δέ , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι ὁ ἐν ὅς ὁ κίνησις ἕκαστος διχῶς ὑπάρχω πᾶς , εἰκότως ἐπιφέρω ὥστε καί κίνησις καί ἐγώ - ταβολῆς εἶδος τοσοῦτος ὅσος ὁ εἰμί . εἰμί γάρ μή εἰμί κίνησις παρά ὁ πρᾶγμα , εἰκότως συνδιαιρέω εἄν ὁ κίνησις ὁ πρᾶγμα ἐν ὅς εἰμί . μᾶλλον δέ εἰμί ἐνέργεια τίς εἰμί ὁ κίνησις ἀπό ἑκάτερος ὁ ἐν ἕκαστος γένος πρός ἕτερος , δῆλος ὅτι δισσός ἄν εἰμί καί αὐτός · εἰμί δέ , φημί , οἰκεῖος ὁ λέξις οὗτος κεῖμαι πρό ὁ ἕκαστος δέ διχῶς ὑπάρχω , συντάσσω ὁ ( ?? ) οὐ εἰμί δέ κίνησις παρά ὁ πρᾶγμα ( ?? ) . ” μήποτε δέ , εἰμί πρόκειμαι νῦν αὐτός ὁ διπλόος παραλαμβάνω ὁ κίνησις , καλῶς πρότερος δείκνυμι ἐν ὁ γένεσις ὁ εἰμί ἐν ὅς ὁ κίνησις ὁ Ζεύς - πλοή εἰμί καί κατά οὗτος διπλασιάζω ὁ γένος , τότε ἐπάγω ὥστε καί κίνησις καί μεταβολεύς εἶδος τοσοῦτος ὅσος ὁ εἰμί , ὁ · τίνω διπλασιάζω καί οὗτος . ἐπεί γάρ ἐν ὁ οὐσία εἶδος εἰμί καί Στέ - ῥῆσις , καί κινέω εἰμί ἐν αὐτός διπλόος , | ὁ μέν ἐπί ὁ εἶδος γένεσις , ὁ δέ ἐπί ὁ στέρησις φθορά , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὡσαύτως . εἰμί δέ , ὡς ὁ Ἀλέξανδρος ἀξιόω , οὗτος ἐσθίω ὁ λέξις προτάσσω ὁ λέγω ἕκαστος δέ διχῶς ὑπάρχω , τίς ἔτι χρεία εἰμί ἐκεῖνος ἐπάγω ; εἶδος δέ λέγω νῦν κίνησις καί μεταβολεύς οὐ ὡς ἐκ εἷς γένος διαιρέω , ἀλλά ὡς διάφορος ἰδιότης . καλῶς δέ οὖον κίνησις μόνος εἶπον , ἀλλά καί μεταβολεύς , διότι περί ὁ κατά οὐσία , ὅστις εἰμί γένεσις καί φθορά , ὕω - ἀντίμοιρος ζητέω , μήποτε οὐ εἰμί κίνησις ἀλλά μεταβολή . εἰμί οὖν ἀπορέω τις , πῶς κίνησις καί μεταβολεύς εἶδος τοσοῦτος εἶπον εἰμί ὅσος ὁ εἰμί , εἴπερ ἐν τέσσαρες μόνος κατηγορία εἰμί ὁ κίνησις ἀποδείκνυμι ὁ οὐσία ὁ ποιότης ὁ ποσότης ὁ ποῦ , οἶδα ὅτι εἶπον ἕκαστος ὁ γε - νάω ἢ εἶδος ἐν ὅς ὁ κίνησις διχῶς ὑπάρχω πᾶς κατά ὁ ἐν ἕκαστος 10 ἀντίθεσις , ἐπεί τοσαυταχῶς εἰμί ὁ κίνησις , ὁσαχῶς ὁ ἐν ὅς ὁ κίνησις , εἰκότως ἐπάγω ὥστε κίνησις καί μεταβολεύς εἰμί εἶδος ὁ - σαῦτα ὅσος ὁ εἰμί οὖον πᾶς ὁ εἰμί λαμβάνω , ἀλλά ὁ πρός ὁ κίνησις ἰσοστοιχέω . οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐν ὅς ὁ κίνησις . οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐν ὁ τέσσαρες γένεσις ὁ εἰμί . ἀλλά ἄξιος ζητέω , διά τίς ὁ δύναμις καί ἐντελέχεια ἐν πᾶς εἰμί ὁ γένεσις ὁ εἰμί , καί ὁ κίνησις εἰμί ἐνέργεια ὁ δύναμις ὅς τοιοῦτος εἰμί , ἐν τέσσαρες μόνος γένεσις ὁ εἰμί ὁ οὐσία καί ὁ ποιός καί ὁ ποσός καί ὁ ποῦ εἰμί ὁ κίνησις ὡς καί ἐν κατηγορία διαιρέω καί ἐν ὁ πέμπτος οὗτος ὁ πραγματεία σπουδάζω δείκνυμι ) , ἐν δέ ὁ ἄλλος οὐκέτι , καίτοι ἐν πᾶς εἰμί ὁ ὁ δύναμις ἐνέργεια Μένων δύναμις · καί γάρ ὁ ὁ δεξιός φύζω δέ ἀριστερός γίγνομαι ἐπί ὁ ἀριστερός μεταβολή ὁ δύναμις εἰμί ἐνέργεια Μένων δύναμις , ἠώς ὅτε μεταβάλλω . καί ὁ κάθημαι φύω δέ καί ἀνακλίνω καί μεταβάλλω - λάω ἀπό θατέρου ἐπί ἕτερος Μένων ὁ δύναμις ἐν ὁ μεταβολή ὑποπίπτω ὁ ὁρισμός ὁ κίνησις κατά ὁ τοιοῦτος μεταβολή . καί ἐπί ὁ ἄλλος κατηγορία εὐπορέω ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ διάφορος εἶδος ὁ ὑπό ὅς γένος μεταβολή ὑποτάσσω ὁ ὁρισμός ὁ κίνησις . ἀλλά μέν Ἀριστοτέλης ἐν ὁ πέμπτος ὅδε ὁ πραγματεία ὁ αἴτιος λέγω ὁ ὁ κίνησις ἐν μόνος ὁ τέσσαρες ἢ ὁ τρεῖς κατηγορία ὑφιστάω - ἕπομαι , καί ὁ ἐξηγητής ὁ Ἀριστοτέλης εἰς ἐκεῖνος ἀναβάλλω ὁ τόπος ὁ ὁ ἀπορία οὗτος λύσις . οὐδείς δέ ἴσως χείρων καί νῦν σύντομος ὁ ἐκεῖ λέγω αἰτιολογία ἐπισκοπέω διά ὁ μή ῥᾳδίως εἰς ἄλλος καιρός ἀναβάλλω ὁ ὁ ἀπορία διαλύω . ἀξιόω τοίνυν ὁ Ἀριστοτέλης ὁ κινέω καί μεταβολή ἐκ ὁ ἐναντίος γίγνομαι εἰς ὁ ἐναντίος ἢ ἐκ ὁ μεταξύ ὁ ἐναντίος λόγος ἔχω , διά οὗτος φημί · κατατείνω οὐσία μέν οὐ εἰμί κίνησις διά ὁ μηδείς εἰμί ὁ εἰμί οὐσία ἐναντίος · οὖον μέντοι οὐδέ ἐν ὁ πρός τίς · ενδέχεται γάρ θἄς μεταβάλλω ἀληθεύω ἕτερος μηδείς μεταβάλλω , οἷος ὁ πρότερος δεξιός ἵστημι μεταβαίνω ὁ ἀριστερός εἰς ὁ δεξιός εἰμί Ἀριστερὸς αὐτός μηδείς μεταβάλλω . ὅστε κατά συμβαίνω ὁ τοιοῦτος κίνησις . οὐδέ δή ὁ ποιέω καί πάσχω οὐδέ πᾶς κινέω - μένω καί κινέω , ὅτι οὐ εἰμί κίνησις κίνησις οὐδέ ὅλως μεταβολεύς μεταβολή οὗτος οὖν ὁ κατηγορία οὕτως ἀποδίδωμι ὁ λογισμός ὁ Ἀριστοτέλης ὁ κεῖμαι καί ὁ ἔχω καί ὁ ποτέ κατηγορία παρίημι . καί ὅτι μέν ἐπί ὁ οὐσία , ἄν κίνησις μή εἰμί ὅτι μηδέ ἐναντίωσις , ἀλλά μεταβολή γε εἰμί , αὐτός σαφῶς ὁμολογέω καί ὁ εἶδος ὁ μεταβολεύς γε - Νεσίν καί φθορά λέγω · ἐπί δέ ὁ πρός τίς διά τίς οὐ ἄν εἰμί κίνησις καί ἐναντίωσις εἰμί , ὡς καί αὐτός Ἀριστοτέλης ἐν κατηγορία ὁμος - λογεύς λέγω “ ὑπάρχω δέ καί ἐναντιότης ἐν ὁ πρός τίς , οἷος ἀρετή κακία ἐναντίος , ἑκάτερος ὁ πρός τίς εἰμί , καί ἐπιστήμη ἄγνοια ” . ἄν γάρ ὁ δεξιός κινέω ὁ πρότερος Ἀριστερὸς εἰμί μή κινέω αὐτός γίγνομαι δεξιός καί διά οὗτος κατά συμβαίνω μεταβάλλω , ἀλλά πρῶτος μέν ὁ δεξιός πρότερος ἵστημι καί κινέω οὖον κατά συμβαίνω ἀλλά κατά ἑαυτοῦ Μετέ - βάλλω μετά ὁ τόπος καί ὁ ὁ δεξιός σχέσις Ἀριστερὸς γίγνομαι . καί ὁ μή κινέω δέ , ἐπεί ὁ σχέσις οὐ ἐν ὁ εἷς εἰμί ἀλλά ἐν ἀμφοτέ - ῥόος , ὁ ἐν αὐτός σχέσις οὖον κατά συμβαίνω ἀλλά κατά ἑαυτοῦ συγκινέω ἔχω ὁ ὁ μεταβαίνω . ὥσπερ εἰμί τις ῥάβδος ὁ ἕτερος πέρας ἐπί ὁ κάτω ὠθέω ὁ ἕτερος ἐπί ὁ ἄνω ποιέω κινέω οὖον κατά συμβαίνω - βήξ ἀλλά κατά ἑαυτοῦ , διότι εἷς κίνησις ἄμφω ὁ πέρας εἰμί . ὅτι δέ οὗτος καί ὁ Ἀλέξανδρος ἀρέσκω , ἀκούω οἷος μετά ὀλίγος φημί ἐξη - Γούμενος ὁ λέξις ὁ λέγω “ διό ὁ κίνησις ἐντελέχεια ὁ κινητής ὅς κινητός ” . λέγω γάρ · ἰή καί ἐπί ὁ πρός τίς ὁ μέν δύναμις διπλόος - σίον οὖον κινέω , ὁ μέντοι δύναμις ἥμισυς κινέω , ἵνα οὗτος διπλάσιος γίγνομαι . οὐ εἰμί δέ ἄλλος δύναμις ἤ ὁ δύναμις διπλάσιος καί ὁ ὁ δύναμις ἥμισυς , ὥστε κατά ὁ ἐνέργεια ὁ δύναμις καί ἐν ἐκεῖνος ὁ κίνησις εἷς ὁ κατά ὁ ὑπόκειμαι δύναμις εἰμί καί ὁ διάφορος ὁ πρός τίς σχέσις ποιέω . ” εἰμί δέ ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω κινέω , καί διά οὗτος οὐ εἰμί ἐν ὁ κατηγορία οὗτος κίνησις , ἐπεί κίνησις κίνησις οὐ εἄν εἰμί , ἵνα μή ἐπί ἤπειρος ἔρχομαι , πρῶτος μέν εἰμί καί ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω ἐπιδέχομαι ἐναντιότης , ὡς εἴρω ἐν κατηγορία • “ ὁ γάρ θερμαίνω , ὁ φημί , ὁ ψύχω ἐναντίος καί ὁ θερμαίνω ὁ ψύχω , καί ὁ ὅδε · ἕπομαι ὁ λυπέω ” , καί εἰμί μεταβάλλω ἀπό θατέρου ὁ ἐναντίος εἰς ἕτερος · ὁ γάρ ἥδομαι ἐπί σιτίον ἐμφορέω καί ἐμφράσσω λυπέω εἄν καί ὁ θερμαίνω ψύχω καί ὁ πρότερος θερμαίνω ἀήρ ἐπί ὁ ψύχω μεταβάλλω . εἰμί οὖν οὗτος οὕτως ἔχω , διά τίς οὐ εἄν εἰμί ὁ κατά ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω κίνησις μεταβολή , οὐ ἐπί ἤπειρος ἔρχομαι ἐγώ , εἴπερ εἰς εἶδος καί ἐκ εἶδος ὁ μεταβολή ; οὐδέ γάρ ἐπί ἤπειρος θερμός - νοέω ἢ ψύχω . εἰμί δέ γίγνομαι καί φθείρω ὁ βάδισις , πῶς οὐ εἄν εἰμί μεταβολή μεταβολεύς ; καί γάρ μεταβολή τις καί ὁ βάδισις , καί ὁ ὁ βάδισις γένεσις καί φθορά μεταβολή τις εἰμί καί οὗτος . ἢ εἰμί οὗτος , ἐπεί καί οὗτος ὁ μεταβολή μή πρότερος εἰμί ποτέ γίγνομαι καί φθείρω , πάλιν εἰμί καί οὗτος μεταβολή , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος . καί εἴπερ οὗτος ἄτοπος εἰμί , μήποτε οὖον λύω ὁ μή εἰμί μεταβολεύς μετά - βολή . οὗτος γάρ ἔτι ἄτοπος , εἴπερ ἐναργής φαίνω ὁ οἰκοδομέω καί ὁ βαδίζω καί ὁ θερμαίνω ἐν ἐγώ χθές μέν εἰμί τυγχάνω μή εἰμί , σήμερον δέ ὄνιον , ὅσπερ ἄνευ μεταβολεύς οὖον συμβαίνω . ἄν γάρ ἐγώ εἰμί ὁ μεταβάλλω κατά ἐκεῖνος , ἀλλά καί αὐτός εἶδος τις εἰμί καί ὥσπερ ὑπο - κεῖμαι ἀπό ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί μεταβάλλω καί ἀπό ὁ εἰμί εἰς ὁ μή εἰμί . οὐκέτι μέντοι καί ὁ οὗτος μεταβολή ὡς ὑπόκειμαι ληπτέος . ἢ οὐδέ κίνησις ἁπλόος εἰμί οὗτος κίνησις καθό κίνησις . ὁ μέν γάρ ποιέω οὐδέ κινέω καθό ποιέω , ὁ δέ πάσχω εἰμί κινέω ἐκ ἄλλος πάθος εἰς ἄλλος , καθό τοιόσδε κίνησις , ἀλλά οὐ καθό ἀπλόος κίνησις ἐγώ - ταβάλλει . καί εἴπερ λέγω τίς ὁ λόγος οὗτος , ἐν μέν ὁ ποιέω καί πάσχω καί ἐναντίωσις εἰμί καί κίνησις ἤτοι μεταβολή ἀπό ὁ ἕτερος εἰς ὁ ἕτερος . οὐκέτι μέντοι καί ἐν ὁ μεταβολή οὗτος μεταβολή διά ὁ μή εἰμί ὡς ὑπόκειμαι εἶδος ὁ τοιοῦτος μεταβολή , ἀλλά μόνος μεταβολή μηδέ ὡς κίνησις εἰμί κίνησις , ἀλλά ὡς τοιόσδε κίνησις . οὗτος δέ καί ἐπί πλέω διακριτέος . ἀλλά ἐν ὁ ποτέ κατηγορία διά τίς οὐ ἄν εἰμί κίνησις ἢ μεταβολή ; ὡς γάρ ἀπό λευκός μεταβάλλω εἰς ὁ μέλας καί ἀπό τόπος εἰς τόπος , οὕτως ἀπό ὁ πέρυσι εἰς ὁ τῆτες καί εἰς νέωτα . τίς δέ οὗτος διαφέρω ὁ ἀπό Λύκειον εἰς Ἀκαδημία ; ἐν γάρ ὁ μέρος ὁ χρόνος φθείρω , οὐδείς παρά οὗτος . οὐδέ γάρ εἰμί ὁ Λύκειον φθείρω βαδίζω εἰς Ἀκαδημία , ἤδη διά οὗτος οὐ εἰμί κατά τόπος ὁ κίνησις . καί γάρ καί ὁ λευκός φθείρω , ὅταν ἀπό λευκός μεταβάλλω εἰς μέλας . εἰμί δέ λέγω τις , ὅτι ὁ μέν κατά τόπος κίνησις φορός τίς εἰμί διά τόπος καί διέξοδος , διά δέ ὁ χρόνος οὐδείς φέρω , ἀλλά φέρω συμπαρέχω καί ὁ χρόνος ὁ γάρ γῆρας καί ὁ τοιοῦτος πᾶς ἀλλοιόω εἰμί καί πάθος ὁ σῶμα περί ἑαυτοῦ καί ἐν ἑαυτοῦ , ὁ δέ χρόνος ἄλλως συνδιέρχομαι ) , εἰμί τις οὖν οὗτος λέγω , πολύς δοκέω ἐγώ ὁ αἴσθησις χράω καί διά οὗτος ὁ δραστήριος ὁ χρόνος μή συννοέω , ἀλλά ὁ μέν κατά τόπος μετά - βολή ἅτε ὑπό αἴσθησις ὁ τόπος πίπτω ὁμολογέω , ὁ δέ κατά χρή - νοῦς ἀπαγορεύω ὡς οὐ ὁράω ὁ χρόνος . καίτοι χράω ἐννοέω , ὅτι δράω τίς ἑκάστοτε εἰς ἐγώ ὁ χρόνος , καί ὥσπερ ἀπό λευκός εἰς μέλας ἐγώ - ταβαλλομενω , οὕτως ἀπό ὁ περσινός πάθος εἰς ὁ τητινός οὖον καθό ἀπό πάθος εἰς πάθος ὁ μεταβολή , οἷος ἀπό νεότης εἰς γῆρας , κατά ὁ ὁ σῶμα ἀλλοῖος διάθεσις , ἀλλά κατά ὁ χρονικός συνέμφασις ὁ περσινός καί ὁ τητινός . μαρτυρέω δέ ὁ λόγος καί Εὔδημος ὁ γνήσιος ὁ Ἀριστοτέλης ἑταῖρος λέγω ἐν ὁ δύο ὁ φυσικός μετά ὁ εἶπον ὁ ἄλλος τέσσαρες κινέω · “ καί γάρ ὁ ποτέ ὁ δυνα - ὁ ὅς δύναμαι συμβαίνω κινέω . πᾶς γάρ ἐν χρόνος κινέω . ” εἰμί μή ἄρα λέγω τις ἐν χρόνος εἰμί ἀλλά μή κατά χρόνος ὁ κίνησις . σός - μείων δέ φημί τις ὁ μηδείς εἰμί κατά χρόνος ἰδίως κίνησις καί ὁ μηδείς εἰμί κατά χρόνος ἠρεμία · οὐδέ γάρ χρόνος οὐδείς οὐδείς ὁ αὐτός , ἀλλά ἀεί ὁ ἐπέρχομαι ἕτερος . ὥστε οὐ εἰμί ὁ διαμένω ἐν ὁ αὐτός χρόνος , ὁ δέ ἐν ὁ αὐτός τόπος εἰμί καί ἐν ὁ αὐτός ποιότης . ἀλλά ἐπισκεπτέος , μήποτε οὗτος ὁ ἐναντίος σημεῖον εἰμί . εἰμί γάρ χρόνος οὖον - δήω οὐδείς ὁ αὐτός , ἀλλά ἀεί ὁ ἐπέρχομαι ἕτερος , δῆλος ὅτι ὁ χρόνος ἐν ὁ γίγνομαι καί φθείρω ὁ εἰμί ἔχω . πῶς οὖν ὁ ἐν ὁ χθεσινός χρόνος , ὅταν ἐν ὁ σημερινός γίγνομαι , οὐ ἄν λέγω κατά χρόνος μεταβάλλω , κἀν φθείρω ὁ χθεσινός χρόνος ; ἀλλά δή καί κατά ὁ κεῖμαι , εἴπερ ὁ κεῖμαι διαφορά ὁ ὕπτιος καί ὁ πρηνής καί οὗτος ἐναντίος ἀλλήλων , διά τίς μή λέγω εἄν κατά θέσις μεταβάλλω ὁ ἐκ ὕπτιος εἰς ὁ πρηνής μεθίστημι , ἄλλος μέν εἰμί ἐν αὐτός ὁ κατά ὁ περιέχω τόπος μεταβολεύς , ἄλλος δέ ὁ κατά ὁ θέσις καί ὁ σχῆμα ὁ θέσις ; ὁμοίως δέ . · καί ὁ ἀπό ὁ ὁπλίζω ἐπί ὁ ἄοπλος μεταβάλλω διά τίς μή κατά ὁ ἔχω λέγω ἄν μεταβάλλω ; καί ἐν ὅς μέν κατηγορία εἰμί ἐναντίωσις , διά τίς μή καί κινέω λέγω ἄν κατά ἐκεῖνος ὁ ὑπόκειμαι ; ἐν ὅς δέ μή εἰμί , μάλιστα μέν ὁ στερέω στόρνυμι ὡς ἐναντίωσις περί ὁ ὑπόκειμαι ὑφίστημι , ὡς ψιλός ὁ ὁπλίζω ἀντίκειμαι . ἔπειτα κἀν μή ὁ ἀντίθεσις , ἀλλά ἀρκέω ὁ εἰμί ἢ μή εἰμί ὁ κατά ὁ κατηγορία . καί γάρ ἐν οὐσία εἰμί ἐγώ ταβολὴ καίτοι ἐναντίωσις μή εἰμί . ἀρκέω γάρ ὁ κοινός πᾶς ὁ γένος ἐναντίωσις ὁ κατά ὁ εἶδος καί ὁ στέρησις . οὕτως δέ καί ὁ πρότερος ὁπλίζω , ἐάν ψιλόω , μεταβάλλω ἀπό ὁ ἔχω | ὅπλον εἰς ὁ μή ἔχω , ὁπότε δυνατός καί ἀπό βαρύς ὅπλισις εἰς κοῦφος μετά - βάλλω . κοινῶς δέ ἐφίστημι ἄξιος , ὅτι πᾶς ὁ κατηγορία ἐν ὁ γένεσις θέω - ῥέω καί ἐν ὁ κατά ἕκαστος ὑφίστημι μεταβολή ὑπομένω . ὡς γάρ ὁ οὐσία γενητός καί φθαρτός εἰμί ὁ ἐνταῦθα , οὕτως καί ποιότης καί ποσότης καί ὁ ἄλλος κατηγορία . ὥσπερ οὖν ὁ οὐσία κἀν κινέω μή λέγω διά ὁ μή ἐκ ὑπόκειμαι εἰς ὑπόκειμαι εἰμί ὁ μετάστασις , ὁ κινέω πάντως ὑπόκειμαι τις εἰμί βούλομαι , ἀλλά μεταβάλλω καί ὁ οὐσία συγχωρέω κατά ἑαυτοῦ καί οὖον κατά συμβεβηκός , οὕτως καί ἕκαστος ὁ ἄλλος κατηγορία κατά ἑαυτοῦ ἄν μεταβάλλω συγχωρέω ὡς γίγνομαι καί φθείρω , οἷος ὁ λευκότης καί ὁ τρίπηχυς καί ὁ δεξιότης . καί ὁ ὑπόκειμαι ἄρα ὁ οὗτος μετέχω κινέω ἄν λέγω κύριος κατά οὗτος , εἴπερ ὑπομένω ἐκεῖνος γίγνομαι καί φθείρω περί αὐτός οὗτος , ὅσπερ ἰήιος ὁ κινέω ὁ Ἀριστοτέλης φημί . εἰμί δέ καί ἐν πᾷ · σός ὁ κατηγορία εἰμί ὁ δύναμις , δείκνυμι δέ ὁ κίνησις ἐντελέχεια ὁ δύναμις ὅς τοιοῦτος εἰμί , πῶς οὐ ἄν εἰμί κίνησις ἐν πᾶς ; ὅλως δέ ὅτι μέν μεταβάλλω ὁ ἐκ δεξιός λαιός γίγνομαι καί ἐκ ἐχθρός φίλος , ἔτι δέ ὁ ἐκ ὁ θερμαίνω εἰς ὁ ψύχω μεθίστημι καί ὁ ἐκ ὁ θερμός · νω εἰς ὁ ψύχω , οὖον κατά ὁ ποιότης μόνος ἀλλά καί κατά ὁ διάφορος καί ὑπεναντίος πάθος πάσχω , πᾶς δῆλος · ἔτι δέ ὁ ἐκ ὁ μετά - 15 ῥύσις εἰς ὁ τῆτες προέρχομαι καί ὁ ἐκ ὁ πρηνής μετατίθημι εἰς ὁ ὕπτιος καί ( 6 ) ἐκ ὁπλίζω ψιλόω . ἐπεί δέ ἕκαστος μεταβολή κατά τίς γΐνω - ὁ ὁ εἰμί , ὁ δέ εἰμί ὁ κατηγορία συνδιαιρέω , λέγω τις ἕκαστος ὁ εἴρω μεταβολή κατά τίς ὁ κατηγορία ἄλλος γίγνομαι , εἰμί μή κατά ὁ οἰκεῖος . καί οἶδα μέν ὅτι προπετής εἰμί δοκέω ὁ ὁ ἐναντίος ἀφίημι ὁ Ἀριστοτέλης φωνή , ἠώς δέ ἄν γιγνώσκω δύναμαι ἀκριβῶς ὁ αἴτιος ὁ τοιοῦτος αὐτός διάταξις , ἀρκέω πρός παραμυθία ὁ τε Εὔδημος συνηγορία ἐπί ὁ ποτέ κατηγορία εἴρω καί ἔτι μᾶλλον ὁ Θεόφραστος σαφῶς ὁ κίνησις καί μεταβολή ἐν πᾶς ὁ κατηγορία θεωρέω . λέγω γοῦν ἐν ὁ δύο ὁ περι κίνησις · “ οἰκεῖος δέ ὅσπερ καί λέγω καί εἰμί ) ἐνέργεια ὁ δύναμις κινητής ὅς κινητός κατά γένος ἕκαστος ὁ κατηγορία οἷος οὐσία ποιέω ποσός φορητός ὁ ἄλλος . οὗτος γάρ ἀλλοίωσις αὔξησις φορά γένεσις καί ὁ ἐναντίος οὗτος . ” ἐν ὁ τρίτος δέ ἔτι σαφής οἴομαι ὅδε γράφω · “ ἐν μέν ὁ ἀφο - ρισμῷ ὁ κίνησις τοσοῦτος φημί αὐτός εἶδος , ὅσος κατηγορία · ὁ γάρ ὁ δύναμις εἰμί ὁ τοιοῦτος ἐντελέχεια κίνησις . ” καί οὗτος δέ ἐν ὁ αὐτός βιβλίον φημί · “ ὁ δέ πρός τίς κίνησις ὁ μέν κατά λόγος οὐ εἰμί , ὁ δέ κατά δύναμις εἰμί . ὁ γάρ ἐνέργεια κίνησις τε καί κατά ἑαυτοῦ . ” ἀλλά οὗτος μέν καί ἐπί πλέω ζητητέος ὁ Ἀριστοτέλης γνώμη ἰδμάν - χέω ἐγώ . διαιρέω δέ κατά ἕκαστος γένος ὁ μέν ἐντελέχεια , ὁ δέ δύναμις , ὁ ὁ δύναμις εἰμί ἐνέργεια , ὅς τοιοῦτος εἰμί , λέγω κίνησις εἰμί . προλαμβάνω ὁ χρήσιμος λῆμμα πρός ὁ περί ὁ κίνησις θεωρία ὁ πρῶτος λαμβάνω πρός ὁ ὁρισμός εὐθύς συγχράω ὁ κίνησις , μᾶλλον δέ μέρος τις ἐκεῖνος . ὁ μέν γάρ διαιρετικός εἰμί , ὅτι εἰμί ὁ μέν ἐντελέχεια μόνος , ὁ δέ δύναμις καί ἐντελέχεια , ὅσπερ κατά ἕκαστος εἰμί κατηγορία εἴρω . οὗτος οὖν φημί ὁ δύναμις καί ἐντελέχεια κατά ἕκαστος γένος θεωρέω καί διακρίνω εἰς ὁ δύναμις καί ὁ ὁ δύναμις εἰμί ἐνέργεια , ὅς τοιοῦτος εἰμί , λέγω κίνησις . καί γάρ ἐν οὐσία εἰμί ὁ μέν δύναμις ἄνθρωπος οἷος ὁ σπέρμα , ὁ δέ ἐντελέχεια οἷος ὁ Σωκράτης , καί ἐν ποσός δύναμις τίς δίπηχυς καί ἐντέλλω - χειά , καί ἐν ποιός δύναμις λευκός καί ἐντελέχεια . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ λοιπός γένος . ὅτι δέ θαυμάσιος ὁρίζω ὁ κίνησις , μανθάνω ἄν ἐν - τεῦ . ὁ μέν γάρ ἐνέργεια εἰμί , ὅσπερ λέγω , ἠώς ἄν οὕτως ἔχω , οὐ ἄν λέγω κατά οὗτος κινέω · οἷος ἄνθρωπος , ἠώς ἄν ἄνθρωπος εἰμί , οὐ ἄν κινέω κατά ὁ ἀνθρώπειος , ἀλλά οὐδέ εἰμί λευκός εἰμί ἐνέργεια , ἠώς ἄν λευκός εἰμί , κινέω κατά λευκότης . ἐάν δέ λευκός εἰμί ἄνθρωπος ἐνρ - γῆ δύναμις μέλας εἰμί , ὡς δύναμαι μελαίνω , ὅταν ἔκστασις ἀπό Λευ - κότης αὐτός γίγνομαι ἐπί μελανία καθό φύω , τουτέστι κατά ὁ δύναμαι γίγνομαι μέλας , ἐνεργέω , τότε λέγω κινέω ἐπί ὁ μέλας . καί πάλιν ὅταν γίγνομαι μέλας , τότε ἵστημι ἐν αὐτός καί οὐκέτι κινέω κατά ὁ μέλας , ἀλλά εἰμί ἐνέργεια μέλας . οὕτως ἄρα καθό ἐνέργεια εἰμί οὐδείς κινέω · οὖον μέντοι οὐδέ καθό δύναμις , μένω δύναμις καί ἐν μόνος ὁ ἐπιτηδειότης , οὐ ἄν λέγω κινέω · ἀλλά ὅταν ἀπό ὁ δύναμις μεταβάλλω εἰς ὁ ἐνέργεια Μένων ἐν αὐτός ὁ δύναμις , τότε λέγω κινέω . εἰκότως οὖν προστίθημι ὅς τοιοῦτος , ἵνα ὁ ἐνέργεια ὁ δύναμις Μένων ἐπιτελέω • παύω γάρ ὁ δύναμις οὐκέτι εἰμί κίνησις . ὁ γάρ ἐνέργεια γίγνομαι καθόσον ἐνέργεια ἐν στάσις καί μονή εἰμί , ἀλλά οὐ ἐν κινέω . οὖον μέντοι οὐδέ εἰμί τίς ὁ δύναμις εἰμί μόνος , οὗτος ἤδη κινέω . ὁ γοῦν οἰκοδομητός , ὅσπερ εἰμί ὁ δύναμαι οἰκοδομέω , ἠώς μέν ἀνενέργητος μένω κατά ὁ οἰκοδομητός , ἀκίνητος εἰμί · ὅταν δέ καθό οἰκοδομητός εἰμί κατά οὗτος ἐνεργέω ἔτι ἔχω ἐν ὁ ἐνεργέω ὁ οἰκοδομέω - ὁ , τότε κινέω , τουτέστιν ὅταν οἰκοδομέω . καί ὁ οἰκοδόμησις ἐνέργεια εἰμί ὁ οἰκοδομητός τότε κίνησις εἰμί . μέχρι γάρ ἄν οἰκοδομέω οἰκος - δομέω εἰμί καί κατά ὁ δύναμαι ἐνεργέω καί κινέω . ἐφίστημι δέ ἄξιος , ὅτι ὁ μέν Ἀριστοτέλης ὁρίζω ὁ κίνησις ἐν ἀρχή ἐνέργεια αὐτός εἶπον ὁ κινητής ὅς τοιοῦτος , Ἀλέξανδρος δέ καί Πορφύριος καί Θεμίστιος καί ὁ ἄλλος ὁ ὁρισμός ἐξηγέομαι ἀκούω μετά ὀλίγος ὁ Ἀριστοτέλης καί ἐντελέχεια καλέω αὐτός , ἐν τις ἀντίγραφος οὕτως εὑρίσκω ὁ γραφή ὁ ὁ δύναμις εἰμί ἐντελής - χειά ὅς τοιοῦτος κίνησις εἰμί , εἰς ἐντελέχεια ὁ ἐνέργεια ἐν ὁ ὁρισμός ὁ κίνησις μεταλαμβάνω ὡς αὐτός εἰμί παρά Ἀριστοτέλης . μήποτε δέ ὁ ἐντελέχεια ὁ Ἀριστοτέλης ἐπί ὁ τελειότης ἀκούω . καί εἰμί ποτός ἐπί ἐνέργεια αὐτός τίθημι , οὖον ὁ τυγχάνω ἀλλά ὁ τέλειος , κατά ὅτι ἔχω τέλειος , διότι ἕκαστος τότε ἐν ὁ ἑαυτοῦ τελειότης ἔχω , ὅτε ὁ κατά φύσις ἑαυτοῦ ἐνέργεια ἀποδίδωμι . διό καί ὁ ψυχή εἰμί - λέχομαι ὁρίζω ὁ φυσικός καί ὀργανικός καί δύναμις ζωή ἔχω σῶμα , οὐ ὅτι ἐνέργεια εἰμί ὁ ψυχή , ἀλλά ὅτι κατά ἐκεῖνος ὁ τελειότης αὐτός . ὁ μέντοι κίνησις ἀτελής εἰμί , οὖον μάτην ἐνέργεια εὐθύς ἀλλά οὐ ἐντελέχεια καλέω . οὗτος γάρ καλῶς ἐφίστημι καί ὁ Αλέ - ξανδρος , ὅτι καί ὁ δύναμις εἰμί λέγω ἐντελέχεια ὑπό ὁ Ἀριστοτέλης ὁ κίνησις , κατά οὗτος ἐντελέχεια λέγω , καθόσον τελειότης εἰμί ὁ δύναμις ὁ κατά αὐτός ἐνέργεια , ὥσπερ ἐπί ὁ ἕξις τελειότης ὁ ἕξις εἰμί ὁ κατά αὐτός ἐνέργεια . ἀλλά ἐπί μέν ὁ ἕξις ὁ ἐνέργεια οὐ ἀπόλλυμι ὁ ἕξις , ἀλλά τέλειος αὐτός ἀπεργάζομαι , ὁ δέ ὁ δύναμις κατά ὁ δύναμις ἐνέργεια εἰς ὁ ἐνέργεια τελευτάω καί ἀπόλλυμι ὁ δύναμις . οὐ ὅς οὖν εἰμί κύριος ἐντελέχεια ὁ δύναμις . ὡς γάρ εἶπον , ὁ ὁ ἐντέλλω - χεία ὄνομα ὁ ὁ ἐντελής συνέχεια δηλόω , καί ὅταν ἐπί ἐνέργεια κύριος λέγω , οὐ ἐπί ὁ τυγχάνω , ἀλλά ἐπί ὁ ὁ τέλειος καί κατά ὁ ἐνέργεια ἵστημι καί ἐντελέχεια εἰμί ἀποδίδωμι . δισσός οὖν ὁ κύριος ἐντελέχεια , ὁ μέν ὡς εἶδος τέλειος ἠρεμέω , ὡς ὁ ψυχή λέγω ἐντελέχεια , ὁ δέ ὁ κατά οὗτος ἐνέργεια . εἰμί δέ ποτός καί ἁπλόος ὁ ἐνέργεια λεʹ - γοῖτος ἐντελέχεια , καί αὐτός καθόσον ἕκαστος ἐνεργέω κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ὁ ἐνέργεια ἀποδίδωμι , εἴτε ἀτελής ὁ φύσις , εἴτε τέλειος . ὁ δέ Πορφύριος ὁ κίνησις ἐντελέχεια μέν ἀτελής φημί εἰμί , ἐνέργεια δέ τε - λεῖος . καίτοι εἰμί ὁ δύναμις εἰμί ἐνέργεια , ὁ δέ δύναμις ἀτελής , πῶς ὁ ὁ ἀτελής ἐνέργεια τέλειος ἄν εἰμί ἐνέργεια ; ὅλως γάρ εἰμί εἰμί ἀτελής ἐνέργεια , ὁ ὁ ἀτελής ἄν εἰμί . καί αὐτός δέ ὁ Ἀριστοτέλης μετά ὀλίγος “ ὅς τε κίνησις , φημί , ἐνέργεια μέν εἰμί τις δοκέω , ἀτελής δέ ” . δέ ὅτι ὁ ὁ ἐνέργεια νῦν ὄνομα κοινῶς τίθημι ὁ Ἀριστοτέλης ἐπί τε ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω · κοινῶς γάρ ἐπί ἄμφω ὁ ἀπό ὁ δύο - νάμη ἐπί ὁ ἐνέργεια διανάστασις κίνησις εἰμί . ἄν ὁ παράδειγμα οὖν ἐπί ὁ οἰκοδομητός τίθημι , ἀλλά καί ἐπί ὁ οἰκοδομικός ἀληθής εἶπον , ὅτι ὁ ὁ δύναμις ἐνέργεια κίνησις εἰμί . ὁ γάρ οἰκοδόμος ἐν ὁ ἀργέω δύναμις εἰμί , ὅταν ἐνεργέω τότε κινέω κατά ὁ οἰκοδομικός . καί εἰμί ὁ κίνησις ὁ οἰκοδόμησις ὁ μέν οἰκοδόμος ἐνέργεια εἰμί , ὁ δέ οἰκίον πᾷ - ἄνθος . ἄμφω δέ κοινός ὄνομα ἐνέργεια ὁ Ἀριστοτέλης καλέω , καθόσον ὁ δύναμις ἑκατέρωθεν διεγείρω πρός ὁ ἐνέργεια . μήποτε δέ καί ὁ ποιέω , ὅταν ἀπό ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια μεταβάλλω , ὡς πάσχω κινέω · τίς καί οὐ ὡς ποιέω . καί διά οὗτος παθητικός ὁ παράδειγμα πᾶς ὁ Ἀριστοτέλης παρατίθημι . ὁ γάρ ὁ ποιέω ὡς ποιέω ἐνέργεια τε - λεῖος εἰμί . οἷος ὁ μέν ἀλλοιωτός ὅς ἀλλοιωτός ἀλλοίωσις ἠώς ὁ ὁ δέ φορητός φορός . ὅτι2 μή συνώνυμος ὁ κίνησις κατηγορέω ὁ πολύς κίνησις , ἀλλά ὁ πολλαχῶς λέγω εἰμί , εἴρω πρότερος • τοιοῦτος δέ εἰμί αὐτός δεῖ καί ὁ ὁρισμός αὐτός ὁμώνυμος λαμβάνω . οὗτος οὖν ἐνδείκνυμι ἕκαστος παρατίθημι κίνησις λέγω οἷος ὁ μέν ἀλλοιωτός ὅς ἀλλοιωτός ἀλλοίωσις καί ὁ ἑξῆς . πολλαχοῦ δέ ὁ ὄνομα ἐπεῖπον ἐπι - σημαίνω καλῶς ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἐπί μέν ὁ ποιέω εἰμί τίς κοινός ὄνομα κεῖμαι ὁ ὁ ἀλλοίωσις • ἄν γάρ ἀπό λευκός εἰς μέλας , ἄν ἀπό μέλας εἰς λευκός , ἄν ἀπό θερμός εἰς ψυχρός , κἀν ἀπό ψυχρός εἰς θερμός , καί ἐπί ὁ ὁ ἄλλος πᾶς ποιότης μεταβολεύς ὄνομα κεῖμαι κοινός ὁ ὁ ἀλλοίωσις . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ κατά τόπος μεταβολεύς κοινός ὄνομα κεῖμαι ὁ φορός . ἐπί μέντοι ὁ ποσός καί ἐπί ὁ οὐσία οὐκέτι κοινός ὄνομα κεῖμαι ὁ ἐπί ἑκάτερος μεταβολή , ἀλλά ἐπί ὁ ποσός ὁ μέν ἐκ μικρός εἰς μείζων ἐπίδοσις αὔξησις καλέω , ὁ δέ ἐναντίος μειόω , ἢ ὡς αὐτός ὀνομάζω φθίσις , οὖον αὐτός ὁ φθορά σημαίνω ὁ εἰς ὁ μή εἰμί ἀπάγω , ἀλλά ὁ μείωσις δηλόω · ἐπί δέ γε ὁ οὐσία ὁ μέν ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί γένεσις ἀπλόος λέγω , ὁ δέ ἐναντίος φθορά . ὅτι2 δέ οὗτος εἰμί ὁ κίνησις ἠώς ὁ ἅδρυνσις . ἐφαρμόζω ὁ ὁ κίνησις ὁρισμός ὁ πολλαχῶς λέγω κίνησις ἐφεξῆς , ὅτι καλῶς ὁ | ὁρισμός ἀποδίδωμι , δείκνυμι διά συλλογισμός ἐναργής ὁ λῆμμα ἔχω καί μόνος δήω ὁ διά παράδειγμα χειραγωγία . καί εἰμί ὁ συλλογισμός τοιοῦτος · ὁ ἐνέργεια ὁ Μητός καθό οἰκοδομητός καί ὁ ἐνέργεια αὐτός ὁ οἰκοδόμησις εἰμί · ὁ δέ οἰκοδόμησις κίνησις · ὁ ὁ οἰκοδομητός ἄρα καθό οἰκοδομητός ἐνέργεια κίνησις εἰμί . λέγω μέν γάρ οἰκοδομητός καί ὁ ἤδη οἰκοδομέω , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος ἐνέργεια καί ὁ ἐνέργεια ὁ τέλειος εἰμί εἶδος καί ὁ κατά αὐτός ἐνέργεια . καί οὐκέτι κύριος οἰκοδομητός ὁ τοιοῦτος , ἀλλά κατά ἀναφορά μόνος . λέγω δέ κύριος οἰκοδομητός ὁ ἔτι δύναμις εἰμί καί ἠώς ὅς εἰμί δύναμις . οὗτος οὖν ὅταν ἐνεργέω κατά ὁ δύναμις , ὅσπερ εἰμί ἐνέργεια εἰμί οἰκοδομητός ὁ γάρ ἐνεργέω κατά τίς ἐνέργεια κατά ἐκεῖνος λέγω ) , τότε καί ὁ ἐνέργεια οὗτος ὅστις εἰμί ὁ οἰκοδόμησις κίνησις εἰμί . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁ δύναμις . καί καθόλου ἄρα ἀληθής εἶπον , ὅτι ὁ ὁ δύναμις καθό δύναμις εἰμί ἐνέργεια κίνησις εἰμί . σκληρός δέ δοκέω ὁ ὁ δύναμις ἐνέργεια λέγω , ὅταν ἐνεργέω κατά ὁ δύναμις . ἀλλά ἐπεί ὅλως ἐνεργέω ὑπόκειμαι , ὁ δέ ἐνεργέω ἐνέργεια λέγω , διά οὗτος καί ὁ δύναμις ἐνέργεια εἶπον . ὁ δέ Ἀλέξανδρος “ δύναμαι τις , φημί , ἐκ ὁ εἴρω μεταλαμβάνω λέγω κίνησις εἰμί ὁ ὁ δύναμις εἰμί πρῶτος μεταβολή ἢ πρῶτος ἐντελέχεια · ὕστερος μέν γάρ εἰμί ὁ εἰς ὁ τελειότης μεταβολή , κατά ὅς ἐνέργεια γίγνομαι οὗτος ὅσπερ εἰμί δύναμις ἠρεμέω κατά οὗτος λοιπός · πρῶτος δέ ὁδός ὁ ἐπί ἐπέρχομαι ” . οὗτος ὁ Ἀλέξανδρος λέγω αὐτός λέγω ἀποδεκτέος μέν , εἰμί μή αὐτός ὁ ἀτελής δύναμις πρῶτος λέγω μετά - βολή ὁ κίνησις , ὕστερος δέ ὁ εἰς ὁ εἶδος , ἀλλά αὐτός ὁ δύναμαι καί φύζω · οὗτος γάρ διά κίνησις ἐκ ὁ ἀτελής μεταβάλλω εἰς ὁ τέλειος καί ἐνεργέω κατά ὁ τοιοῦτος μεταβολή ἀτελής εἰμί ἐνέργεια , ἠώς ἄν ἀτελής μένω . καί γάρ ὁ κίνησις λέγω οὖον ὁ δύναμις ἤτοι ὁ ἐπιτηδειότης , ἀλλά ὁ ἐπιτήδειος καθό τοιοῦτος . ζητητέος δέ ὅμως , πῶς περί ὁ ἀπλόος κίνησις εἰμί ὁ λόγος πρῶτος μεταβολή φημί εἰμί αὐτός . εἰμί μέν γάρ αὐτός εἰμί κίνησις καί μεταβολή , διά ἑαυτοῦ ἄν εἰμί ἀποδίδωμι ὁ κίνησις , ὡς εἰμί τις ζητέω τίς εἰμί κίνησις ἀποδίδωμι λέγω · ὁ πρῶτος κίνησις . εἰμί δέ κοινός καί οἷος γένος ἔχω λόγος εἰμί ὁ μεταβολή ὁ κίνησις διά ὁ ὁ γένεσις καί ὁ φθορά μετά - βολή μέν εἰμί , κινέω δέ οὖον , πρῶτος μέν οὔπω διαιρέω οὗτος · ἀλλά ἐν οὗτος καί ὁ γένεσις καί ὁ φθορά θεωρέω , ἐν δέ ὁ πέμπτος βιβλίον διαιρέω . ἔπειτα ὁ ζητέω νῦν κίνησις ὁ κοινός εἰμί ὁ καί ὁ μεταβολή καί ὁ κίνησις περιέχω . ἐκεῖνος γάρ ἀρχή ὁ κίνησις ὁ φύσις εἰμί , ζητέω δέ οὗτος ὅς ὁ φύσις ἀρχή . εἰμί οὖν μέρος ἢ εἶδος ὁ τοιοῦτος κίνησις ὁ μεταβολή , διά ὁ μέρος ὁ ὅλος ἀποδίδωμι , ὡς εἰμί τις ζητέω τίς εἰμί ζῷον λέγω ἄνθρωπος . ὅλως δέ ὁ πρῶτος μέν ὁ δύναμις εἰμί μεταβολή ὁ κίνησις λέγω , ὕστερος δέ ὁ εἰς τελειότης μεταβολή , ἐπεί ὁ μεταβάλλω πᾶς ἀπό ὁ εἰς τίς μεταβάλλω , ἆρα ὁ πρῶτος οὗτος μεταβολή ἀπό τις εἰς τίς εἰμί ; ἀπό μέν γάρ ὁ ἀτελής εἰς ὁ τέλειος οὐ εἰμί · ὁ γάρ ὕστερος εἰμί οὗτος . εἰμί δέ ὁ ἀπό ὁ μή κινέω εἰς ὁ κινέω , εἰμί πρό ὁ ἁπλόος κίνησις κίνησις , ὅσπερ ἄτοπος . ἆρα δέ ὁ μέν πρῶτος μεταβολή κίνησις εἰμί , ὁ δέ ὕστερος ὁ εἰς ὁ τελειότης οὐ εἰμί κίνησις μεταβολή εἰμί καί αὐτός ; καίτοι καί πᾶς μεταβολή κίνησις εἰμί κατά ὁ ζητέω νῦν κίνησις , καί ὁ ἐκ ἀτέλεια δέ εἰς τελειότης μεταβολή διά κίνησις γίγνομαι . ἐφίστημι δέ ἄξιος , ὅτι ὁ ἐκτίθημι παράδειγμα ὁ εἶδος εἰμί ὁ κίνησις μάθησις μέν καί ἰάτρευσις ἀλλοίωσις τις , ὁ μέν περί ψυχή ὁ δέ περί σῶμα · κύλισις δέ καί ἅλσις φορός , ὁ μέν ἀπό ἑαυτοῦ ὁ δέ ἔξωθεν · ἅδρυνσις δέ ὁ κατά ἀπό - σοτηταω καί γήρανσις ὁ κατά οὐσία , ὁ μέν αὔξησις ὁ δέ φθορά , ὅς καί ὁ ἀντίκειμαι δίδωμι ἐννοέω . δύναμαι δέ ὁ μέν οἰκοδόμησις ὁ οὐσία εἰμί , ὁ δέ ἅδρυνσις καί γήρανσις ὁ ποσός . ἐπεί δέ ἔνιοι αὐτός καί δύναμις καί ἐντελέχεια εἰμί ἠώς ὁ πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος κινέω κινέω καί αὐτός . εἶπον ὅτι ὁ κίνησις ἐνέργεια ὁ δύναμις εἰμί ὅς τοιοῦτος , καλῶς προστίθημι ὁ ἕπω ὁ λόγος . ἐπεί γάρ ὁ φυσικός καί δύναμις εἰμί καί ἐνέργεια , εἰμί καί μή κατά ὁ αὐτός , ἀλλά κατά ἄλλος καί ἄλλος , δύναμις μέν εἰμί τυγχάνω ψυχρός , ἐνέργεια δέ θερμός , ἢ εἰμί κατά ὁ αὐτός καί δύναμις καί ἐνέργεια οἷος κατά ἄμφω θερμός , ἀλλά οὐ ἅμα , ἀλλά νῦν μέν δύναμις , αὖθις δέ ἐνέργεια ἢ ἀνάπαλιν , ἐπεί οὖν οὕτως ἔχω ὁ φυσικός , διά οὗτος οὔτε κινέω μόνος ὥσπερ ὁ ὕλη οὔτε κινέω μόνος ὡς ὁ ασώματος , ἀλλά καί κινέω καθό δύναμις , καί κινέω καθό ἐνέργεια εἰμί . ἔχω μέν οὖν καί οὗτος , ὡς εἶπον , ὁ χρεία ὁ εἴρω ὁ αἴτιος λέγω ὁ μή μόνος κινέω ἀλλά καί κινέω ὁ φυσικός . καί ἀπορία δέ τις πρός ὁ ὁ κίνησις ὁρισμός ὑποφέρω διαλύω καλῶς . ὁ δέ ἀπορία τοιοῦτος ἔχω ὁ ἐρώτησις ἐν πρῶτος σχῆμα · τις κινέω καί αὐτός κινέω · πᾶς ὁ κινέω ἐνέργεια εἰμί οὖον δύναμις · τις ἄρα κινέω ἐνέργεια εἰμί οὖον δύναμις · | ὥστε οὖον πᾶς κίνησις ὁ δύναμις εἰμί ἐνέργεια ὅς τοιοῦτος . λύω οὖν οὗτος ὁ ἀπορία διά ὁ κινέω μέν πᾶς ὁ κινέω καί πάσχω καθό δύναμις εἰμί , κινέω δέ καί ποιέω καθό ἐνρ - γῆ · ἄλλος γάρ αὐτός ὁ δύναμις καί ἄλλος ὁ ἐνέργεια εἰμί . διό καί ἄλλος ὁ κατά ἑκάτερος ἐνέργεια , εἴπερ μή μόνος ὁ ποιέω ἀλλά καί ὁ πάσχω ἐνέργεια λέγω . καίτοι γάρ ἐν ὁ κινέω ὁ κίνησις εἰμί βούλομαι ἐνέργεια αὐτός εἶπον εἰμί ὁ κινητής ὅς τοιοῦτος . ὅτι δέ πάσχω μέν ὁ δύναμις καθό δύναμις καί κινέω , ποιέω δέ καί κινέω ὁ ἐνέργεια καθό ἐνέργεια , δῆλος ἐκ ὁ μή ἐπί ὁ αὐτός εἰμί ὁ ἐνέργεια ἑκάτερος , ἀλλά ὁ μέν δύναμις οὐ ἐπί ὅς εἰμί , ἀλλά ἐπί ὅς φύω . ὁ γάρ ψυχρός θερμαίνω , διότι οὐ εἰμί θερμός ἀλλά ψυχρός , φύω δέ θερμαίνω . ὁ δέ θερμός θερμαίνω , διότι καθό εἰμί ἐνεργέω , ἀλλά οὐ καθό οὔπω μέν εἰμί φύω δέ ἐνεργέω ὡς ὁ πάσχω . καθό γάρ φύω ἐνεργέω ψύχω , ἀλλά οὐ θερμαίνω . ὥστε ὅσος κινέω κινέω διά μέν ὁ δύναμις εἰμί κινέω , διά δέ ὁ ἐνέργεια εἰμί κινέω . ὁ γάρ ψυχρός θερμαίνω μέν ὡς δύναμις , ἀντιψύχω δέ ὡς ἐνέργεια . καί εἴπερ μή εἰμί ὁ δύναμις ἀλλά ἐνέργεια μόνος , οὐ ἄν κινέω οὐδέ μεταβάλλω εἰς ἄλλος , ἀλλά μένω ἐν ὅς εἰμί · οὖον γάρ φύω πρός ἄλλος · μόνος δέ ἐνεργέω καί ποιέω καθό εἰμί , οὖον μέντοι πάσχω . εἰμί δέ δύναμις μόνος εἰμί τίς καί μή ἔχω τίς καί ἐνέργεια , οὐ ἄν ἐνεργέω οὐδέ ποιέω τίς οὐδέ κινέω οὖον γάρ ἔχω τίς κατά ὅς ποιέω ) , μᾶλλον δέ οὐδέ εἰμί ὅλως . ὅσπερ γάρ εἰμί ἕκαστος , ἐνέργεια εἰμί . διό ὁ ὕλη οὐδέ εἰμί τις οἴομαι , ἐπεί πάσχω μόνος δοκέω καί μή ποιέω μηδέ ἐνεργέω . ὁ δέ μή ἐνεργέω οὐδέ εἰμί τίς ἐνρ - γῆ , καθό εἰμί ἐνεργέω ἀνάγκη . ἔχω μέν οὖν , ὅσπερ εἶπον , καί οὗτος ὁ χρεία ὁ πρόκειμαι ῥητός . μήποτε δέ προστίθημι τίς βούλομαι ὁ λόγος ὁ κίνησις . ἐπεί γάρ ἐντελέχεια ὁ δύναμις εἰμί ὁ κίνησις ἀποδίδωμι , ἵνα μή νομίζω τις ὅτι μόνος δύναμις εἰμί ὁ τοιοῦτος , προστίθημι μετά ὀλίγος τότος ἐνέργεια ὅς ἄλλος τίς καί ἄλλος δύναμις ὅταν κατά ὁ δύναμις ἢ αὐτός ἐνεργέω ὁ ὑπό ἄλλος ἐνεργέω , ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια κίνησις ἐστιν’ . εἰκότως οὖν προλαμ - βάνω ὅτι ὁ φυσικός , ἐν ὅς ὁ κίνησις , καί δύναμις καί ἐνέργεια εἰμί καί ποιέω καί πάσχω . καλῶς δέ ἔνιοι εἶπον ὁ αὐτός καί δύναμις καί ἐντελέχεια εἰμί . οὖον γάρ πᾶς τοιοῦτος εἰμί . ὁ γάρ νοερός καί θεῖον οὐδείς ἔχω δύναμις , διότι ὁ οὐσία εἰμί ἐνέργεια , ὡς αὐτός φημί . ὁ μέντοι οὐράνιος σῶμα καί σῶμα εἰμί κατά μέν ὁ οὐσία οὐ ἔχω ὁ δύναμις γένεσις καί φθορά ἐξαιρέω , κατά δέ ὁ τοπικός κίνησις οὖον ὁ ἐκ ἀκινησία εἰς κίνησις μεταβάλλω , ἀλλά ὁ μή πᾶς ἅμα πανταχοῦ εἰμί ὁ μόριον , ἀλλά ἄλλοτε ἀλλαχοῦ ) ὁ δύναμις ἔχω καί αὐτός . ἴσως δέ καί κατά ὁ διάφορος πρός ἀλλήλων σχέσις τε καί σύγκρασις ἀλλοίωσις ὑπο - μένω τις καί πάσχω κατά τίς ἐνυπάρχω αὐτός δύναμις . ἄλλος γάρ διά - θέσις αὐτός ἀπό συμπαρουσία καί ἄλλος ἀπό τριγωνικός ἢ ἢ τετραγωνικός αὐτός στάσις ἐγγίγνομαι καί ἄλλος ἀπό ὁ ἀσχημάτιστος πρός ἀλλήλων διάστασις , ὡς δηλόω ὁ διάφορος ὁ τοιοῦτος διαφορά ἀποτέλεσμα . ἀλλά εἰμί καί κινέω οὗτος ὑπό ὁ πρῶτος κινέω αἴτιος κινέω ὁ ὑπό σελήνη , ἀλλά οὐ ἀντικινέω ὑπό αὐτός . καί κατά οὗτος διαφέρω ὁ ὑπό σελήνη . οὗτος γάρ κινέω ἀντικινέω ὑπό ὁ κινέω διά ὁ ἐκ ὁ αὐτός σύγκειμαι στοιχεῖον καί ὁ αὐτός ὕλη ὁμοίως φύω πρός ὁ ἀντίκειμαι . τοιγάρ πάσχω μέν κατά ὁ ὕλη ἕκαστος , κατά ὅς ὁ δύναμις ἔχω , δράω δέ κατά ὁ εἶδος , κατά ὅς ἐνέργεια εἰμί ὅς εἰμί . ὁ γάρ θερμαίνω ἀντιψύχω καί ὁ ψύχω ἀντιθερμαίνω . οὗτος δέ ἴσως καί ὁ οὐράνιος πάσχω πρός ἀλλήλων ποιέω εἰς ἀλλήλων καί πάσχω ὑπό ἀλλήλων · ὁ μέντοι κινητός ἐπί ὁ οὐράνιος κοινός λέγω3 φημί ὁ Ἀλέξανδρος , διότι κύριος κινέω - ὁ εἰμί ὁ οἷος τε κινέω καί μή . ὅταν οὖν λέγω ὥστε καί ὁ κις - νόος φυσικός , οὖον περί πᾶς λέγω φυσικός . φυσικός γάρ καί ὁ οὐράνιος · ἀλλά οὔτε ἀντικινέω οὗτος ὑπό ὁ κινέω οὔτε κινητός εἰμί . εἰμί μή ἄρα καί οὗτος πρός ὁ σύστοιχος ἄμφω ἔχω . ἀντιπάσχω γάρ καί ἀντικινέω κατά ἄλλος καί ἄλλος πάθος καί ἄλλοτε ἄλλος κίνησις , δῆλος ὅτι καί κινητός εἰμί . οὖον μέντοι ὡς δύναμαι καί κινέω καί μή , ἀλλά ὡς φύω κατά τις , κατά ὁ οὔπω πάσχω . ὁ γάρ σελήνη συνοδεύω ὁ ἥλιος οὔπω πάσχω ὁ ἐπί ὁ διάμετρος πάθος καίτοι πείθω γε καί κινέω κατά ἐκεῖνος ὁ πάθος , ὥστε καί κινητός εἰμί κατά οὗτος . δοκέω μέν οὖν τις πᾶς κινέω ὁ κινέω ἠώς ὁ εἰμί γάρ τίς ὁ κινέω καί ἀκίνητος τίς . εἶπον ὅτι ἔνιοι καί δύναμις εἰμί καί ἐνέργεια καί διά οὗτος κινέω κατά ὁ δύναμις κινέω κατά ὁ ἐνέργεια , οὖον μέντοι πᾶς τοιοῦτος εἰμί ὁ εἰμί , ἀλλά εἰμί τις μόνος ἐνέργεια εἰμί καί οὖον δύναμις , ὅσπερ δηλονότι μόνος κινέω εἰμί καί οὐ κινέω , εἰκότως ἐπάγω ὅτι τις δοκέω μή εἰμί τίς κινέω ἀκίνητος , ἀλλά πᾶς ὁ κινέω κινέω , ὅσπερ αὐτός ἐν ὁ πέρας ὅδε ὁ πραγματεία ὁ ἐναντίος ἀποδείκνυμι , εἰς ὅς καί ἀνε - βάλλω ὁ περί οὗτος ζήτης . καί δῆλος ὅτι οὗτος εἰμί ὁ δόξα ὁ τε παλαιός φυσιόλογος ὅσος σωματικός ἢ εἷς ἢ πλείων ὑποτίθημι ὁ ἀρχή , καί ὁ νέος ὁ στωϊκός , κατά γάρ ὁ ὁ ἀρχή διάκρισις ἢ σύγκρισις ἢ ἀλλοίωσις λέγω ὁ πάλαι γίγνομαι ὁ γίγνομαι . ὁ δέ Ἀλέξανδρος | Πλάτων εἰμί ὁ δόξα φημί . καί ὅτι μέν ὁ εἷς καί ἀγαθός καί ὅλως ὁ πρῶτος αἴτιος , κινέω πρός ἑαυτοῦ πᾶς ὡς ἐφετός , ἀκίνητος εἰμί φημί ὁ Πλάτων , δηλόω σαφῶς ὁ κατά ὁ πρῶτος ὑπό - θέσις ὁ Παρμενίδης λέγω · μετά γάρ ὁ ἕκαστος ὁ κίνησις ἀνε - λείν ἀπό αὐτός ἐπάγω “ κατά πᾶς ἄρα κίνησις ὁ εἷς ἀκίνητος ” . καί ὁ ἰδέα δέ αὐτός Ἀλέξανδρος ὁμολογέω ἀκίνητος λέγω ὁ Πλάτων · διό καί σύγκρισις τις ὁ πλατωνικός λόγος οἴομαι ἀποδείκνυμι . “ εἰμί γάρ ὁ νοέω , φημί , κινέω εἰμί κατά ὁ πλατωνικός ὁ νοέω κινέω εἰμί · εἰμί οὖν νοέω ὁ ἰδέα , κινέω · εἰμί οὖν πᾶς ὁ κινέω καί κινέω , εἰμί καί ὁ ἰδέα κινέω . καίτοι ἀκίνητος αὐτός ὑποτίθημι - ὁ . ” ἀλλά ὅτι μέν ὁ νοέω κατά οὐδείς λέγω εἶδος ὁ φυσικός κίνησις κινέω εἰμί , ἀλλά κατά ὁ ἐνεργέω , ὅσπερ καί Ἀριστοτέλης μαρτυρέω ὁ νάω , ὁ οὐσία ἐνέργεια αὐτός εἰμί λέγω , πᾶς πρόδηλος . καί γάρ ἐν Τίμαιος πᾶς ὁ εἰμί ὁ Πλάτων ἀεί κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ἔχω φημί · οὐδείς δέ ὁ κινέω ἢ κατά οὐσία ἢ κατά ποσότης ἢ κατά ποιός - τητάω ἢ κατά τόπος ἀεί κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ἔχω δύναμαι . ὥστε καί ὅταν ἐν Νόμος λέγω “ κατά αὐτός καί ὡσαύτως καί περί ὁ αὐτός καί πρός ὁ αὐτός καί εἷς λόγος καί τάξις εἷς ἄμφω κινέω νόος ὁ τε ἐν εἷς φέρω κίνησις σφαῖρα ἔντορνος ἀπεικάζω φορός ” , οὖον μετά - βατικὴν κίνησις μαρτυρέω ὁ νάω οὔτε κατά ὅλος οὔτε κατά μέρος , ἀλλά ἐνεργητικός , κίνησις δέ ὅλως λέγω κατά ὁ ζωτικός ἀπό ὁ εἰμί πρός ὁ ἐνεργέω διανάστασις . ὥστε ὁ ἀκίνητος εἰμί ὁ νόος κατά ὁ φυσικός κινέω παρά ὁ Πλάτων ὁ Ἀριστοτέλης ἔχω μανθάνω ” . ἀλλά εἴπερ ἄρα πρός Πλάτων ὁ λόγος τείνω , εἰς ὁ περί Ψυχή αὐτός δόξα ἀποβλέπω ἔοικα . ὁ γάρ Πλάτων ετεροκίνητος νομίζω ὁ σῶμα , ὥσπερ καί Ἀριστοτέλης , ὑπό Ψυχή αὐτός προσεχῶς αὐτοκίνητος κινέω φημί . καί ὅτι μέν ὑπό Ψυχή κινέω καί ὁ οὐράνιος πᾶς προσεχῶς , ὁμολογέω καί Ἀριστοτέλης σαφῶς ἔμψυχος λέγω αὐτός ἐν ὁ δύο ὁ περι οὐρανός , ἐν ὅς ἀπορέω τις περί ὁ ἄστρον βαθύς μέλλω λύω ὁ ἀπορία “ ἐγώ , φημί , ὡς περί σῶμα αὐτός καί μόνος τάξις μέν ἔχω , ἄψυχος δέ πάμπαν διανοέομαι · δεῖ δέ ὡς μετέχω ὑπολαμβάνω πρᾶξις καί ζωή ” . λέγω δέ αὐτός μετά ὁ ὅλος οὐρανός κινέω ἐνδέω ἐν αὐτός . ὁ δέ ζωή μετά ὁ ἐμψυχία ὁ Ἀριστοτέλης εἰδοί ὁ ζῶ ζῷον οἶδα . ἀλλά ὁ μέν Ἀριστοτέλης ἀκίνητος εἰμί φημί ὁ ψυχή ὁ φυσικός πᾶς αὐτός ἀναιρέω κινέω . καί ὁ Πλάτων δέ αὐτοκίνητον αὐτός ἀποδείκνυμι ὡς κινέω μέν ὑπό ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἑαυτοῦ κίνησις κινέω ὁ σῶμα οὐ φυσικός εἰμί ἀλλά ἐνέργεια Ψυχή μεταβατικός , διό καί κινέω . ὅτι γάρ οὖον κατά φυσικός κίνησις κινέω φημί ὁ Πλάτων ὁ Ψυχή , ἀκούω ὁ ἐν ὁ δέκατος ὁ Νόμων εἴρω · “ ἄγω μέν δή ψυχή πᾶς ὁ κατά οὐρανός ὁ ἑαυτοῦ κίνησις , ὅς ὄνομα εἰμί βούλομαι ἐπιμελέομαι σκο - πείθω βουλεύω δοξάζω ὀρθῶς ἐψευσμένως . ” ὥστε καί ὁ ἀκίνητος εἰμί ἐκεῖνος ὁ κίνησις ὅς κινέω . καί ὁ Ἀριστοτέλης ὁ πλάν - τωνί κατακολουθέω ὁ πρῶτος κινέω ἀκίνητος εἰμί φημί , ὁ μέν ψυχή ὡς ἀκίνητος ὅς κινέω κίνησις , ὁ δέ νόος ὡς καί κατά ὁ ἐνέργεια ἀμος - τάβατον . ἐπεί γάρ δεῖ πρό μέν ὁ ετεροκίνητος εἰμί ὁ αὐτοκίνητον προσεχής αἴτιος ὁ ετεροκίνητος , πρό δέ ὁ ὁπωσοῦν κινέω ὅς ἵημι ὑπό ἄλλος οὔτε ὑπό ἑαυτοῦ , ὁ ἀκίνητος αἴτιος καί ὁ αὐτοκίνητος ὁ εἰμί καί κινέω , διότι ὁ αὐτοκίνητον διπλόος ἔχω καί ὁ ποιέω μετά ὁ πάσχω ἐμφαίνω οὐ εἰμί ἱκανός εἰς ἀρχή λόγος , εἴτε ὁ ψυχή ὁ πρῶτος κινέω εἰμί , ἀκίνητος δείκνυμι καί οὗτος κατά πᾶς κίνησις ὅς κινέω , εἴτε ὁ νόος , ἀκίνητος εἰμί οὗτος κατά πᾶς μεταβατικός Κίνη - βρόχος . καί οὐδείς ἐν οὗτος εἰμί διάφωνος Πλάτων καί Ἀριστοτέλης πλήν ὁ ὄνομα ὁ αὐτοκίνητος , ὅτι ὁ μέν Πλάτων αὐτοκίνητον ὁ ψυχή καλέω , ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὁ ζῷον κινέω μέν κατά ὁ ψυχή ἀκίνητος εἰμί ὅς κινέω κίνησις , κινέω δέ κατά ὁ σῶμα . καί ἀκόλουθος εἰμί οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης μή ἄξιος κίνησις ἄλλος ὀνομάζω πλήν ὁ φύω - Σίκων . διό οὐδέ ὁ μεταβατικός ἐνέργεια ὁ Ψυχή κινέω ἀξιόω καλέω , ὁ Πλάτων πρῶτος μέν λέγω εἶδος κίνησις , ὡς κάτωθεν εἶπον , ὁ πλημμελής καί ἄτακτος κατά ὁ προέμφασις ὁ εἶδος διασείω - μένω ὁ γένεσις , δύο δέ ὁ ὁ φυσικός , καί τρίτος ὁ μεταβαίνω - τικὸν ὁ ψυχικός ἐνέργεια , τέταρτος ὁ ὁ νόος ἀμετάβατος μέν , εἰς ἐνέργεια δέ ἀπό ὁ εἰμί διανίστημι . ὁ δέ ὁ δύναμις εἰμί , ὅταν ἐντελέχεια εἰμί ἠώς ὁ κίωησίς εἰμί . Ζεύς ὁ προερέω καί ὁ ἔνστασις λύω ὁ φέρω πρός ὁ πρῶτος ἀπόδοσις ὁ κίνησις καί προυπομιμνησκω , ὅτι ὁ φυσικός οὖον μόνος εἰμί δύναμις ἀλλά καί ἐνέργεια , τέλειος ἀποδίδωμι ὁ ὁρισμός προστίθημι , ὅτι ὁ δύναμις ἐκεῖνος ὅς εἰμί ἐνέργεια ὁ κίνησις οὖον μόνος δύναμις εἰμί , ἀλλά εἰμί μέν τίς πάντως καί ἐνέργεια , εἴπερ εἰμί τις ὁ εἰμί φύσις ὁρίζω , ὁ δέ κίνησις ἐνέργεια αὐτός εἰμί , οὖον καθό ἐνρ - γῆ εἰμί . ἠρεμέω γάρ κτάομαι οὗτος . καί κινέω μᾶλλον , ἀλλά οὐ κινέω ἢ μεταβάλλω . διχῶς δέ φέρω ὁ ὁ λέξις οὗτος γραφή κατά μέν ὁ Ἀσπάσιος καί Θεμίστιος καί ὁ πολύς ὁ ἀντίγραφος οὕτως · ὁ δέ ὁ δύναμις εἰμί , ὅταν ἐντελέχεια ὅς ἐνεργέω , οὐ ὅς αὐτός ἀλλά ὅς κινητός , κίνησις εἰμί . κτάομαι δέ Ἀλέξανδρος καί Πορφύριον οὕτως · ὁ δή ὁ δύναμις εἰμί , ὅταν ἐντελέχεια τίς εἰμί ἐνεργέω , ἤτοι αὐτός ἢ ἄλλος , ὅς κινητός , κίνησις εἰμί . οἶδα δέ καί ὁ Ἀσπάσιος γραφή ὁ Ἀλέξανδρος , ἀλλά ἀρέσκω οὗτος μᾶλλον , ὡς προστίθημι τις καί διαφορά ὁ κίνησις . ὁ γάρ αὐτός ἢ ἄλλος πρόσκειμαι δηλωτικός εἰμί ὁ τις μέν κίνησις ἐκ ἑαυτοῦ ἐνέργεια εἰμί κατά ὁ δύναμις , ὡς ὁ αὔξησις καί μείωσις ἔνδοθεν εἰμί , καί ὁ κατά τόπος φυσικός φορά καί ὁ κατά ὁρμή ὁ ζῷον μετάβασις · ὑπό ἄλλος δέ , ὡς ὁ βία κινέω καί ὁ κατά τέχνη πᾶς γίγνομαι . καί εἰμί ὁ μέν ἐνρ - γίγνομαι ὁ δέ ἐνεργέω . κοινός δέ ἐπί ἄμφω ὁ ἐνέργεια ὁ κατά ὁ δυάς - Μέι , ὅστις οὐδείς κακός πάθος εἰμί ἢ ἐνέργεια . ἐφίστημι δέ ἄξιος , μήποτε ὁ βίαιος καί ὁ κατά τέχνη οὐ εἰμί φυσικός κίνησις , νῦν δέ περί ὁ φυσικός εἰμί ὁ λόγος , ὅς ἀρχή ὁ φύσις . καί γάρ ὁ βίαιος κίνησις οἷος ὁ ἐπί ὁ ἄνω ὁ βῶλος οὐδέ κατά ὁ δύναμις καί φύω γίγνομαι · οὖον γάρ εἄν . εἰμί βίαιος , εἰμί μή ἄρα εἰμί τίς καί πρός ὁ βία δύναμις καί φύω . οὐδέ γάρ βιάζομαι πᾶς εἰς πᾶς δύναμαι . μήποτε δέ ὁ ἐκ ἑαυτοῦ κινέω - Μένα οὐ εἰμί κινέω μόνος , ἀλλά διπλόος εἰμί ὁ μέν κινέω ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ δέ κινέω · ὡς ἐπί ὁ ὁ ζῷον κατά ὁρμή μεταβατικός κίνησις σαφῶς ὁράω κινέω μέν ὁ ψυχή καί ἀκίνητος εἰμί , κινέω δέ ὁ σῶμα . οὕτως δέ καί ὁ αὐξάνω καί ὁ κτάομαι τόπος μεταβάλλω ἄλλος μέν ἔχω ὁ αὐξάνω καί μεταφέρω , εἴτε ὁ φύσις ὁ αὐξητικός καί κατά τόπος κινητικός , εἴτε καί ἄλλος τίς ὅς καί ὁ φύσις συναυξάνω καί συμ - μετατίθημι , εἴπερ καί αὐτός κινέω οὐ ὑπό ἑαυτοῦ . καί εἰμί οὗτος κρατέω , πάντως ὁ κινέω ἐκ ἄλλος κινέω καί οὐ ἐκ ἑαυτοῦ . καί μάλιστα κατά ὁ μή βούλομαι ὁ αὐτοκίνητον ἐπί εἷς ὁ αὐτός θεωρέω , ἀλλά μερίζω εἰς ὁ κινέω καί κινέω . καί ἴσως ἀσφαλός - στέρα εἰμί ὁ ὁ Ἀσπάσιος γραφεύς . εἰμί δέ ἔχω τις λόγος καί ὁ κατά ὁ Ἀλέξανδρος προσθήκη , ὁ ἐκ ἑαυτοῦ οὐ ὡς ἐπί εἷς ἀκούω , ἀλλά ὡς ἔνδον ἔχω ὁ κινέω αἴτιος , εἰμί καί ἄλλος παρά ὁ κινέω εἰμί , ὡς ὁ ψυχή καί ὁ φύσις . καί ἀντιδιαιρέω οὗτος ὁ ἐκ ἄλλος καί ἔξωθεν ἐναργής , ὡς ἐπί ὁ βία καί ὁ τεχνικός κινέω ὁράω . μήποτε δέ ὁ ἐκ ἄλλος οἰκεῖος εἰμί ἐπί ὁ ἔξωθεν μέν ἀλλά φυσικός κινέω , οἷος ὅταν ἐκ ὕδωρ πυρόω ἀήρ γίγνομαι καί πῦρ , καί ἐπί ὁ ἀλλοιόω . οὐ οἶδα μέντοι , διά τίς οἴομαι ὁ Ἀλέξανδρος οὗτος μᾶλλον ὁ γράφω συνᾴδω ὁ ἐφεξῆς λέγω ἢ ὁ ἕτερος · οὐδαμοῦ γάρ οἴομαι ὁ ἐκ αὐτός ἐν ὁ παράδειγμα διαφαίνω τεχνικός εἰμί , εἰμί καί ὁ ὑγεία καί ὁ νόσος ἔχω τίς φυσικός . λέγω δέ ὁ ὅς ὧδε ἠώς ὁ εἴτε ὑγρότης εἴτε αἷμα αὐτός καί ὅς . καί ὅτι ὁ κινέω κατά ὁ ἐν αὐτός δύναμις κινέω καί ὅτι εἰμί τίς καί ἐνέργεια ἐν ὁ κινέω καί οὖον κατά ἐκεῖνος κινέω ὁ κινέω , σαφῶς δείκνυμι διά ὁ παράδειγμα ἅμα προσαποδείκνυμι , ὅτι ἄν ὁ ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί ὁ τε ἐνέργεια κατά τίς εἰμί καί ὁ κατά ἄλλος τίς δύο - νάμη , ἀλλά ὁ γε λόγος ἕτερος καί οὖον αὐτός εἰμί οὗτος . καί ὁ μέν εἰμί αὐτός εἰμί ἀπλόος εἶπον ἀντί ὁ παντοῖος , ὥστε μή μόνος ὁ ὑπόκειμαι εἷς εἰμί , ἀλλά καί ὁ λόγος . εἰμί δέ οὕτως ἔχω , φημί , ἄτοπος ἄν τίς ἐναργής ἀκολουθέω ὁ λέγω ὁ κατά ὁ δύναμις ἐνέργεια ὁ ἐνρ - γῆ εἰμί οὗτος εἰμί κίνησις ὁ ὁ ὁ ἐνέργεια εἰμί ἐνέργεια κατά ὁ ἐνέργεια κίνησις εἰμί , εἴπερ αὐτός εἰμί ὁ λόγος ὁ ἐνέργεια καί ὁ δύναμις . ὁ δέ ἄτοπος , διότι ὁ ἐνέργεια καθό ἐνέργεια εἰμί αμετάβλητος ἔχω ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια . ὁ γάρ χαλκός εἰμί τίς ὡς χαλκός ἐνεργέω , ἀλλά μή καθό ἄλλος τίς δύναμις εἰμί , ἀμετάβλητος ἐνεργέω καί ἀκίνητος . δοκέω δέ ὁ ἀναίρεσις ὁ ἡγέομαι ἀναιρέω ὁ ἕπω διά ὁ οὐ εἰμί δέ αὐτός ὥσπερ εἴρω . οὖον μέντοι οὕτως συνάγω , ἀλλά ὡς ἕπω οὗτος ὁ ὁ ὁ χαλκός ὅς χαλκός ἐντελέχεια κίνησις εἰμί . ὅτι δέ οὖον αὐτός ὁ λόγος ὁ ἐνέργεια καί ὁ δύναμις , δείκνυμι ἐπί ὁ ἐναντίος δύναμις οὕτως · ὁ ἐνέργεια εἰμί καί ὁ ἐναντίος δύναμις ὑπόκειμαι ὥσπερ ὁ σῶμα ὁ δύναμαι ὑγιαίνω καί δύναμαι κάμνω ὁ αὐτός εἰμί καί οὐ ἕτερος • ὁ δύναμις οἷος ὁ δύναμαι ὑγιαίνω καί δύναμαι νοσέω οὐ ὁ αὐτός ἀλλά ἕτερος · ὁ ἄρα ἐνέργεια εἰμί οὖον αὐτός εἰμί ὁ ἐν αὐτός δύναμις , ἀλλά ἕτερος · πᾶς γάρ ἢ αὐτός ἢ ἕτερος . ἐν δέ ὁ δύο σχῆμα ὁ ἐρώτησις . ὁ δέ οὐ εἰμί δέ αὐτός ὥσπερ εἴρω ὑπομιμνῄσκω ὁ περί οὗτος πρότερος εἴρω . εἶπον δέ · “ ἐπεί ἔνιοι αὐτός καί δύναμις καί ἐντελέχεια εἰμί , οὐ ἅμα δέ ἢ οὖον κατά ὁ αὐτός ” καί διά ὁ οὖον γάρ αὐτός χαλκός τε εἰμί δύναμις τις . δείκνυμι δέ | ὅτι ἕτερος ὁ δύναμις ὁ ὑγιαίνω καί κάμνω ἐκ ὁ ὁ ἐνέργεια ἕτερος εἰμί . προλαμβάνω γάρ δύναμις , ὅτι ὡς ἔχω ὁ ἐνέργεια ἀντίκειμαι ἑτερότης ἕνεκα καί ταὐτότης , οὕτως ἔχω καί ὁ δύναμις , συλλογίζομαι ὑποθετικός κατά ὁ δύο τρόπος οὕτως σύν ἀντίθεσις ἀντιστρέφω · εἰμί μή ὁ δύναμις ἕτερος ἀλλά αὐτός , καί ὁ ἐνέργεια αὐτός εἰμί , ὅσπερ ἄτοπος • ὁ γάρ ἐνέργεια προφανῶς ἕτερος εἰμί , ὥστε καί ὁ δύναμις . καί δῆλος ὅτι αἴτιος μέν ὁ δύναμις ὁ ἐνέργεια ὡς προυπόκειμαι · δεῖ γάρ φύω καί οὕτως ἐνεργέω . προφανής δέ ὁ δύναμις ὁ ἐνέργεια . διό ἐκ οὗτος δείκνυμι εἶπον καί γάρ ἄν καί ὁ κάμνω καί ὁ ὑγιαίνω αὐτός εἰμί . εἰμί γάρ αὐτός ὁ δύναμαι , αὐτός καί ὁ ἐνέργεια , ὅσπερ ἐναργής ἄτοπος φαίνω . εἰμί οὖν ὁ μέν δύναμις ἕτερος , ὁ δέ ὑπόκειμαι ὁ δύναμις ὁ αὐτός , οὐ ἄν εἰμί αὐτός ὁ ἐνέργεια ὁ δύναμις , ὅσπερ πρόκειμαι δείκνυμι . ὁ δέ εἴτε ὑγρότης ἔτι αἷμα ὁ ὑπόκειμαι , ὅσπερ εἰμί ὁ ὑγιός - νοῦς καί νοσέω , εἶπον , ἐπεί νῦν οὖον οὗτος πρόκειμαι ζητέω , ἐν τίς ὁ ὑγιαίνω καί νοσέω πρῶτος , ὥσπερ ζητέω τις , ἆρα ἐν ὑγρότης καί ἐν χυμός ἀπλόος ἢ ἐν αἷμα ὡς καί ὁ ἄλλος ἔχω χυμός , ἢ ἐν πνεύ - μάτι ὡς ὁ πολύς ὁ παλαιός ἰατρός , ἢ ἐν ὁ στερεός , ἢ ἐν ὁ συμ - μέτριος ὁ πρῶτος ποιότης · πολύς γάρ περί οὗτος γίγνομαι ὁ μέν ὁ προσεχής ὡς πρῶτος προσβάλλω , ὁ δέ ὁ μέσος , ὁ δέ καί μέχρι ὁ κύριος πρῶτος ἀναβαίνω , οἷος Ἱπποκράτης καί ὁ ἀπό αὐτός εἰς ὁ πρῶτος ποιότης ὁ πρῶτος στοιχεῖον ἀναδράω - Μόντες . εἰμί οὖν ὁ ὅλος συλλογισμός , ὅς χράω δείκνυμι ὅτι ἄλλος ὁ ὑπο - κεῖμαι καί ἄλλος ὁ δύναμις , κατηγορικός μέν ἐν δύο σχῆμα τοιοῦτος καί ἐπί ὁ ἐναντίος ἐναργής συλλογίζομαι · ὁ ὑπόκειμαι ὁ ἐναν - τίω δύναμις εἷς εἰμί καί οὐ ἕτερος · ὁ δύναμαι , ἀλλήλων ἕτερος , εἴπερ καί ὁ ἐνέργεια · ὁ ἄρα ὑπόκειμαι καί ἐνέργεια εἰμί οὐ εἰμί αὐτός ὅς δύναμαι · εἰμί δέ μή αὐτός , ἕτερος · πᾶς γάρ ὅς μή αὐτός , ἕτερος . καί ὑποθετικός δέ οὕτως εἰμί συνάγω · εἰμί ὁ ἐναντίος δύναμις ὁ ἐν εἷς ὑπόκειμαι ἑκάτερος ὁ ὑπόκειμαι αὐτός , καί ἀλλήλων ἄν εἰμί ὁ αὐτός · ὁ γάρ ὁ αὐτός αὐτός καί ἀλλήλων ἄνω εἰμί αὐτός . εἰμί δέ ἄτοπος ὁ ὁ ἐναντίος ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἡγέομαι ἄτοπος ὁ ὁ ὑπόκειμαι ὁ αὐτός εἰμί ἑκάτερος ὁ ἐναντίος . ὅτι2 δέ οὖον αὐτός εἰμί ὁ λόγος ὁ τε δύναμις καί ὁ δύναμαι , κἀν ὁ ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί , δείκνυμι καί διά παράδειγμα ὁ χρῶμα καί ὁ ὁρατής . οὗτος γάρ εἷς μέν ὁ ὑπόκειμαι , ὁ δέ λόγος διάφορος . ἄλλος γάρ ὁ ἐνέργεια εἰμί ἐν αὐτός ὁ χρῶμα , καί ἄλλος ὁ δύναμις ὁ ὁράω - ὁ . καί γάρ εἰμί χρῶμα μέν ὁ κινητικός ὁ κατά ἐνέργεια διαφανής , διά ὅς ὁράω ὁ χρῶμα , ἢ ὁ πέρας ὁ διαφανής ὅς διαφανής , ὡς αὐτός ὁρίζω . ὁ γάρ ὄψις περαιόω ὁ διαφανής ὁ χρῶμα συμ - βάλλω . ὁρατός δέ εἰμί ὁ οἷος τε ὁράω . καί εἰμί οὗτος ὁ χράω - μάτι συμβεβηκός . οὐ εἰμί δέ ὁ συμβαίνω αὐτός ὅς συμβαίνω . διό καί ὁ ὁρίζω ὁ χρῶμα ἴδιος αἰσθητός ὄψις ἀπό ὁ συμβεβηκός ὁρίζω . οὖον γάρ εἰμί οὗτος χρῶμα οὐσία , ἀλλά ὁρατής ὅς συμβαίνω ὁ χρῶμα . ὅτι δέ οὖον αὐτός εἰμί ὁρατός εἰμί καί χρῶμα εἰμί , δῆ - λος καί ἐκ ὁ ὁ μέν ὁρατός , εἰμί καί χρῶμα εἰμί , ἀλλά οὖον καθό χρῶμα λαμβάνω , ἀλλά κατά ὁ δύναμαι ὁράω , ὁ δέ χρῶμα οὖον κατά ὁ δύναμις χρῶμα οὔπω γάρ ἐκεῖνος χρῶμα ) , ἀλλά κατά ὁ ἐνέργεια . οὖον μέντοι οὐδέ ὅς ὁράω ὁ ἐνέργεια χρῶμα ἴσχω . ὁμοίως γάρ εἰμί ὁ λευκός κατά ὁ αὐτός φύσις ὁράω τε καί μή . ἔτι δέ ὁ μέν ὁρατός πρός τίς πρός γάρ ὁ ὁράω δύναμαι ) , ὁ δέ χρῶμα οὖον πρός τίς , ἀλλά κατά ἑαυτοῦ . οὐ ἄρα ὁ χρῶμα καθό χρῶμα ὁρατός εἰμί , ἀλλά ἴδιος αὐτός ὁ ὁρατός , οὖον μέντοι ὁρισμός . ὁμοίως δέ ἁμαρτάνω καί ὁ ὁ φωνή ὁ ἴδιος αἰσθητός ἀκοή ὁρίζω · ἀκουστής γάρ οὗτος ὁρισμός , ὅς συμ - βαίνω ὁ φωνή · οὐδέ γάρ οὗτος μόνος ἀκουστός , εἰ καί ὁ ψόφος ἄλλος εἰμί παρά ὁ φωνή ἀκουστός εἰμί . καί ὁ ἀήρ δέ πλήσσω ὁ φωνή ἀποδίδωμι , ὥσπερ Διογενής ὁ Βαβυλώνιος , ἁμαρτάνω · σῶμα γάρ οὕτως εἰμί ὁ φωνή , εἴπερ ἐν γένος ὁ ἀήρ εἰμί , καί ὁ πάσχω , ὁ - τίνω ὁ πλήσσω ἀήρ , ἀντί ὁ πάθος , ὅσπερ εἰμί ὁ πληγή , ἀπος - δίδωμι . καίτοι εἴπερ ἄρα κατά ὁ πληγή ὁ φωνή εἰμί , ἀλλά οὐ κατά ὁ πλήσσω . καί εἰμί ὁ φωνή , ὡς ὁ Ἀλέξανδρος φημί , “ πληγή προαιρετικός ὁ ἐκπνέω ἀήρ διά ὁ φωνητικός ὄργανον ” . δέ οὐ ὁ πληγή , ἀλλά ὁ ἀπό ὁ πληγή ἦχος . εἰμί οὖν οὗτος ἀληθής , οὖον αὐτός εἰμί ὁ χαλκός τε εἰμί καί δύναμις ἀνδριάς , ἀλλά εἷς μέν ὁ ὑπόκειμαι , διάφορος δέ ὁ λόγος . ὥστε καλῶς ἀποδίδωμι ὁ ὁ δυνατός κινέω καθό δυνατός κινέω ἐνέργεια κίνησις εἰμί . καί οὐδείς ἐγώ ὁ ἔνστασις ἐνόχλησις λοιπός ὁ ἀπό ὁ ὁ κινέω τις , εἴπερ καί κινέω φαίνω , ἐνέργεια εἰμί . δείκνυμι γάρ ἄν ὁ ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια , καί κατά ὁ δύναμις ὁ κίνησις γίγνομαι · ὥστε εὔλογος πρόσκειμαι ὁ ὁ . ὅτι2 μέν οὖν εἰμί οὗτος ἠώς ὁ | ἀλλά μήv αὐτός ἐφάρμοσις λόγος καί ἐπί ὁ ἄλλος κίνησις . εἶπον ὅτι ὁ ὁ δύναμις εἰμί ἐνέργεια κίνησις εἰμί , ἐπεί δοκέω ὁ δύναμις ἐν ἀτελής ἐπιτηδειότης μόνος θεωρέω , ὁ δέ ἐνέργεια ὁ τέλειος εἰμί , προτίθημι δείκνυμι ὡς ἐπί ὁ οἰκοδομητός δύναμις εἰμί , καί ὅτι εἰμί αὐτός ἐνέργεια καί ὅτι οὐ ἄλλος τις εἰμί μή ὁ οἰκοδόμησις , καί ὅτι ὁ οἰκοδόμησις κίνησις εἰμί . πρό δέ ὁ ὁ ἀποδείκνυμι οὗτος διαρ - θρῴσκω τοσοῦτος πάλιν προρρητέον , ὅτι ὁ ὁ δύναμις εἰμί ἐνέργεια πάθος μάλα εἰμί ἢ ἐνέργεια . λέγω δέ αὐτός ἐνέργεια , ὅτι κατά ἐκεῖνος ἐνεργέω ὑπό ὁ ἐνεργέω καί κινέω ὑπό ὁ κινέω , καί ὅτι ἐπί ὁ ἐνέργεια ὁδός εἰμί , καί ὅτι πρότερος ἀργέω καί ἐν μόνος ἐπιτηδειότης εἰμί ανακινώ πρός ὁ ἐνέργεια , τάχα δέ καί ὅτι ὁ φυσικός κινέω ἔνδοθεν εἰμί αὐτός πως ἔχω ὁ κινέω καί κινέω . καί διά οὗτος ὁ τοιοῦτος πάθος ἐνεργέω - τίκος πως δοκέω . πρῶτος γάρ ὁ φύσις πάσχω διατίθημι ὁ σῶμα . καί ὅτι μέν εἰμί τις ἐνέργεια τοιοῦτος ἐν ὁ δύναμις , δείκνυμι διά ὁ ἐνδέω - χω γάρ ἕκαστος ὁτὲ μέν ἐνεργέω ὁτὲ δέ μή , οἷος ὁ οἰκος - δομέω . καί ὅτι μέν ἕκαστος λέγω ὁ κινητής καί ἐν ὅς εἰμί ὁ δύναμις , δῆλος . ἐν γάρ ὁ ἀεί κινέω οὐ εἰμί ὁ ποτέ μέν ἐνεργέω ἤτοι κινέω ποτέ δέ μή · ἀεί γάρ κινέω , εἰμί καί ἄλλοτε ἄλλος κίνησις . ὅτι δέ ἀναγκαῖον εἰμί ὁ δύναμις , εἰμί μή μάτην εἰμί δύναμις , μετά - βάλλω εἰς ὁ ἐνέργεια ποτός , καί οὗτος πρόδηλος , καί ὅτι ἀναγκαῖος οὕτως ἔχω . διά τίς οὖν ἐνδέχομαι εἶπον ; ἢ διότι πολύς ὁ δύναμις πρό ὁ μεταβάλλω εἰς ὁ ἐνέργεια καί κατά οὗτος ἐνεργέω ἢ ἐνεργέω φθείρω . πολύς γάρ πρό ὁ ὀδοντοφυέω ἢ γενειάω ἢ γεννάω διαφθείρω - σάω δύναμις μέν ἔχω οὗτος , οὐ ἐνεργέω δέ κατά ὁ δύναμις . ἴσως δέ καί ὅτι ὁ κύριος δύναμις , ὅσπερ εἰμί ὁ ἐν γένεσις καί φθορά , καί ὅταν ἐνεργέω κατά ὁ δύναμις , ἐνδεχομένως ἐνεργέω καί οὐ ἀναγκαῖος . ἀρκέω δέ ὅμως πρός ὁ λόγος , ἄν μή πᾶς ὁ δύναμις ἀλλά τις μετά - βάλλω εἰς ὁ ἐνέργεια . ἐν οὗτος γάρ φαίνω ὁ κίνησις . οὕτως οὖν καί ὁ οἰκοδομητός ὅς εἰμί δύναμις , ποτέ μέν ἐνεργέω ἄν ὡς οἰκοδομητός , ὅταν οἰκοδομέω , ποτέ δέ οὖον , οἷος εἰμί κεῖμαι ἁπλόος ὁ λίθος καί ὁ πηλός μήπω κινέω ὑπό ὁ οἰκοδόμος . τίς δέ εἰμί ἐπί ὁ οἰκοδομητός ὁ ἐνέργεια , λέγω ὅτι ὁ ὁ οἰκοδομητός ἐνέργεια ὅς οἰκοδομητός οἰκοδόμησις εἰμί . καί ὅτι οὗτος εἰμί , ἐκ διαίρεσις δείκνυμι . ἢ γάρ αὐτός εἰμί ὁ δύναμις πρό ὁ μεταβάλλω ὁ ἐνέργεια αὐτός , οἷος ὁ λίθος καί ὁ πηλός κατά ὁ δύναμις αὐτός ἐνέργεια , ὅσπερ ἄτοπος ἐκεῖνος γάρ εἰμί καί πρό ὁ ἐνέργεια καί ὅλως ἄλλος εἰμί ὁ δύο - νάμη καί ἄλλος ὁ ἐνέργεια αὐτός ) , ἢ ὁ ἐνέργεια εἰμί ὁ ἐνέργεια αὐτός , οἷος ὁ οἰκίον . ἀλλά καί οὗτος ἀδύνατος δείκνυμι δύναμις οὕτως · ὁ ἐνὲρ - γῆ ὁ οἰκοδομητός εἰμί Μένων ὁ οἰκοδομητός . ὁ ἄρα ἐνέργεια ὁ οἰκοδομητός οὐ εἰμί ὁ ἐνέργεια οἰκίον . εἰμί οὖν μήτε πρό ὁ οἰκοδομέω - ἕπομαι εἰμί ὁ ἐνέργεια ὁ οἰκοδομητός μήτε μετά ὁ οἰκοδομέω , δομέω δέ ὁ οἰκοδομητός μεταξύ ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια , δῆλος ὅτι ὁ ἐνέργεια ὁ οἰκοδομητός ἐν ὁ οἰκοδομέω εἰμί , ὁ δέ ἐν ὁ δομέω ἐνέργεια ὁ οἰκοδομητός ὁ οἰκοδόμησις εἰμί · ὁ ἄρα ὁ δύναμις ἐνέργεια Μένων δύναμις οἰκοδόμησις εἰμί · ὅτι δέ ὁ οἰκοδόμησις κίνησις εἰμί , ὥσπερ ὁ βάδισις καί ὁ ἀνάγνωσις , πρόδηλος . ὥστε ἀποδείκνυμι ὁ λῆμμα ἕκαστος . καί συνάγω καλῶς ἐπί ὁ οἰκοδομητός , ὅτι ὁ ὁ οἰκοδομητός ἐνέργεια ὅς οἰκοδομητός κίνησις εἰμί . κἀν ὁ συμ - πέρασμα παραλείπω ὡς σαφής ὁ Ἀριστοτέλης , ἀποδείκνυμι δέ ἐπί εἷς ὁ οἰκοδομητός καί ὁ οἰκοδόμησις ὁ ὁ κίνησις εἰμί ἐνέργεια ὁ δύο - νάμη Μένων δύναμις , εἰκότως ἐπάγω ὅτι ὁ αὐτός ἐφάρμοσις λόγος καί ἐπί ὁ ἄλλος κίνησις . οὖον γάρ ἔχω τίς διάφορος ὁ οἰκοδομέω - ὁ καί ὁ οἰκοδόμησις πρός ὁ ἄλλος δύναμις καί ὁ ἐνέργεια αὐτός . ὥστε πᾶς κίνησις ἐνέργεια εἰμί ὁ κινητής ὅς κινητός . ἐφιστάνω δέ ὁ Ἀλέξανδρος ὅτι ἐν τις ἀντίγραφος οὖον φέρω οὗτος ὁ λέξις , “ ἴσως , φημί , τις παραιτέομαι αὐτός διά ὁ ἀσάφεια , καί ὅτι ὁ φθάνω εἴρω διά αὐτός λέγω ” . ἀλλά ὅτι μέν οὐ ἄπους δείκτης πρότερος οὕτως ἐναργής ὁ ἐν ὁ ὁρισμός ὁ κίνησις παραλαμβάνω , πρόδηλος . ὅτι δέ , εἰμί ὁ ἀσαφής διαγράφω , πολύς ἄν ὁ ἀρι - στοτελος διαγράφω , καί οὗτος πρόδηλος . ἰστέον μέντοι ὅτι καί ὁ Θεμίστιος καί ὁ Πορφύριος ἐξηγέομαι ὁ τόπος καί οὗτος ὁ ῥητός ἐξηγέομαι . ἰστέον δέ ὅτι ὁ Πλάτων μέν πᾶς ἐνέργεια κίνησις εἰμί φημί κατά ὁ ἀπό ὁ οὐσία ἐξανάστασις ὁ ἐνεργέω θεωρός ὁ ἐνέργεια · Ἀριστοτέλης δέ καί ὁ οὗτος φίλος ὁ μέν κίνησις ἐνέργεια λέγω , οὖον πᾶς δέ ἐνέργεια κίνησις · οὖον γάρ δή καί ὁ τέλειος · ἀτελής γάρ ὅς ἀτελής , διότι ὁ δύναμις καί ὁ μήπω εἰμί ἀλλά Σομός - νάω ὁ κίνησις . καί δῆλος ὅτι κατά ὁ ὄνομα μόνος ὁ διαφορά , ὁ μέν ὁ μεταβολικός μόνος ἐνέργεια ἀξιόω κίνησις καλέω , ὁ δέ πᾶς ὁ ἀπό ὁ οὐσία ἐκτένεια . ὅτι2 δέ καλῶς εἴρω , δῆλος καί ἐκ ὅς ὁ ἄλλος περί αὐτός λέγω ἠώς ὁ | χαλεπός μέν ὁράω , ἐνδέχομαι δέ εἰμί . εἶπον ὁ ἑαυτοῦ δόξα καί ἐπί ὁ ὁ πρότερος περί κίνησις μεταβαίνω ἐπισκέπτομαι ἐκεῖνος . καί ὁ μέν Ἀλέξανδρος καί ὁ μέν οὐ οἶδα ὅπως ἑρμηνεύω ὁ ἐνταῦθα λέγω καί ὁ ἐν ἀρχή λεʹ - γίγνομαι ὁ ὅτι δέ καλῶς εἴρω , δῆλος καί ἐκ ὅς ὁ ἄλλος περί αὐτός λέγω καί ὁ μή ἐν ἄλλος γένος ὁ κίνησις εἰμί δυνατός . ὑφίστημι δέ , φημί , ἐκ ὁ ὁ ἄλλος δόξα , ὅστις ἔξω ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια ὁ κίνησις τίθημι οὐδείς εἶπον ὑγιής περί αὐτός . ” μήποτε δέ εὐγνώμων εἰμί ἀκούω , ὅτι ὁ μέν ὁλοσχερής ἐκδοχή ὁ ὁ ἀρχαῖος εἴρω διελέγχω , δηλόω δέ καί ἐκ ὁ ἐκεῖνος ἔννοια , ὅτι καλῶς αὐτός ὁρίζω ὁ κίνησις . καί ἐκεῖνος γάρ εἰς ἑτερότης καί ἀνισότης καί ὁ μή εἰμί τίθημι , ὅτι ἀόριστος τίς δοκέω ὁ Κίνη - τις · δύο γάρ εἰμί συστοιχία παρά ὁ Πυθαγόρειος , ὅς ἐν ὁ ἕτερος εἰμί ὁ κίνησις ὁ ὁ ἀρχή ἔχω στερητικός καί ἀόριστος , ἐν ὅς καί ἑτερότης καί ἀνισότης καί ὁ μή εἰμί ὁ γάρ δέκα ἀντίθεσις ὡς ἀρχή παραλαμβάνω ) , εἰκότως ἀόριστος τίς δοκέω ὁ κίνησις καί ἐκεῖνος , ὥσπερ καί ἐγώ . πλήν ὅτι ἐκεῖνος μέν δοκέω ἐν στερητικός καί ἀόριστος συστοιχία κεῖμαι διά ὁ πρός ὁ ὁρίζω ὁ στάσις ἀντίθεσις , ἐγώ δέ διά ὁ μήτε ἐν ὁ δύναμις μήτε ἐν ὁ ἐνέργεια δυνατός εἰμί τίθημι αὐτός . καί γάρ ὁ δύναμις μόνος οὔπω κινέω καί ὁ ἐνέργεια οὐκέτι κινέω . εἰμί οὖν μήτε ὁ δύναμις εἰμί μήτε ὁ ἐνέργεια μήτε , ὅσπερ μάλιστα δοκέω εἰμί , ἐνέργεια μηδέ οὗτος εἰμί ἀτελής γάρ ἐνέργεια εἰμί ὁ κίνησις , διότι ἀτελής ὁ δυνατός ὅς εἰμί ἐνέργεια ὁ κίνησις ) , εἰκότως ἀόριστος δοκέω ὁ κίνησις . στερητικός δέ ὁ ἕτερος συστοιχία ὁ ἐναντίος εἶπον ὁ ἀρχή , δῆλος - ότι ὁ δέκα ὅς ἀναγράφω , διότι κατά αὐτός ἀρχή ὁ ἐναντίος εἶδος καί στέρησις . καί ὁ μέν ἐν ὁ ἀγαθός συστοιχία δέκα ἀρχή ὑπό ὁ εἶδος εἰμί , ὁ δέ ἐν ὁ χείρων ὑπό ὁ στέρησις . ἴσως δέ πρό αὐτός καί ἐκεῖνος ὁ μέν εἰδητικός , ὁ δέ στερητικός λέγω . ὁ δέ δέκα συστοιχία αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης οὕτως ἐν ἄλλος ἱστορέω · ἀγαθός κακός πέρας ἤπειρος περισσός ἄρτιος εἷς πλῆθος δεξιός ἀριστερός φάος σκότος ἄρσην θῆλυς ἠρεμέω κινέω εὐθύς καμπύλος τετράγωνος ἑτερομήκης καί λέγω στερητικός ὁ ἕτερος , οὐ ὅταν ὡς εἶδος θεωρέω , ἀλλά ὅταν ὡς ἐκπίπτω . διό οὔτε ὅδε οὔτε τοιόσδε . ὁ γάρ στερέω ἄν ἐν ὁ αὐτός κατηγορία εἰμί , ἀλλά ὡς παρυφίστημι . καί ἐγώ μέν οἴομαι οὗτος πρός ἐκεῖνος ἀποδίδωμι ὁ λέγω ὅτι δέ καλῶς εἴρη - ὁ , δῆλος καί ἐκ ὅς ὁ ἄλλος περί αὐτός λέγω . ὁ δέ Αλέ - ξανδρος οὗτος μέν φημί μηδείς ἀκόλουθος ἀποδίδωμι , ὁ δέ δύο ὁ λέγω καί ἐκ ὁ μή ῥᾴδιος εἰμί διορίζω ἄλλως αὐτός ἔπειμι - χθαί φημί ὁ οὔτε γάρ ὁ κίνησις καί μεταβολή ἐν ἄλλος γένος τίθημι δύναμαι ἄν τις . καί ἀσάφεια καί ἀκαταλληλία ἐγκαλέω τῆ λέγω , διότι ὁ προσεχῶς εἴρω οὐ ἐπάγω ὁ ‘οὔτε ὁ εἴρω τίς περί αὐτός ὑπό ὁ ἄλλος ὑγιής λέγω • οὗτος γάρ προλέγω , φημί , ἀκόλουθος εἰμί ὅς ἐπιφέρω ὁ δῆλος δέ σκοπέω , ὡς τιθέα - βρόχος αὐτός ἔνιοι ἑτερότης ἠώς ὁ χαλεπός μέν ὁράω , ἐνδέχομαι - μένω δέ εἰμί . ” καί κατά ἄλλος δέ τρόπος ὁ ῥητός ἐκδέχομαι “ ἢ ἀγαθός , φημί , ὁ οὔτε γάρ ὁ κίνησις καί μεταβολή ἐν ἄλλος γένος τίθημι δύναμαι ἄν τις ὡς εἴρω ἀντί ὁ ἐν ἄλλος φύσις ἀκούω . ” καί εἰμί ἄν ἕπω αὐτός ὁ δῆλος δέ σκοπέω ὡς θέασις αὐτός ἔνιοι ἑτερότης . ἐν πολύς δέ οὐδέ φέρω λέγω οὗτος ὁ λέξις καί διά οὗτος μηδέ ὑπομνηματίζω . καί αὐτός δέ ὡς ἐγώ δοκέω συγκεχυμένως αὐτός ὁ ὑπομνηματισμός ποιέω . Πόλλα δέ ἀντιλέγω ὡς ἑτερότης παρά ὁ Πλάτων λέγω ὁ κίνησις , ὅς ὁ κύριος οὗτος νομίζω , τάχα δέ καί πᾶς · αὐτός γάρ στρέφω περί αὐτός . “ ἢ γάρ ὁ πρός ἄλλος , φημί , ἑτερότης λέγω ὁ κίνησις ἢ ὁ ἐν ἑαυτοῦ ἢ ὁ ἑτεροίωσις καί μεταβολή . ἀλλά οὔτε ὁ πρός ἄλλος ἕτερος κινέω πάντως οὔτε ὁ ἐν ἑαυτοῦ ἑτερότης ἔχω οἷος θερμότης καί λευκότης , ὁπότε οὔτε ὁ δύναμις ὅς πάντως κινέω οὔτε ὁ ἐνεργέω πᾶς . εἰμί δέ ὁ ἑτερότης ἑτεροίωσις καί μεταβολή λέγω , οὐδείς ἄλλος ἢ ὁ κίνησις κίνησις εἰμί λέγω . καί μή | εἰμί δέ , φημί , ὁ κίνησις ὁ Πλάτων λέγω ἐν σοφιστής ” . ἐάω δέ ὁ σαφῶς ὑπό ὁ Πλάτων λέγω ἐκ συλλογισμός πειράω δείκνυμι . ἐπεί γάρ ὁ εἰμί ὁ μέν εἶπον κινέω , ὁ δέ ἵστημι , λαμβάνω ὁ εἰμί διαφορά εἰμί κίνησις τε καί στάσις . εἰμί δέ διαφορά ὁ εἰμί οὗτος , ὁ δέ γένος κατά ὁ ἴδιος διαφορά οὖον κατηγορέω , οὐδέ εἄν ὁ εἰμί κίνησις τε καί ἕκαστος - σέως κατηγορέω , εἰμί δέ οὗτος , μή εἰμί οὗτος . καί δῆλος μέν ὅτι εἰμί καί μή οὕτως ὡς ὁ εἶδος , ἀλλά οὖν ὑπάρχω καί ὁ διαφορά ὁ ζῷον γάρ εἰμί ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος , ἄν μή ζῷον . οὕτως οὖν καί ὁ κίνησις καί ὁ στάσις , εἴπερ ἄγω διαφορά ὁ εἰμί , οὐ ἄν ἄγω ἔξω ὁ εἰμί . σαφῶς δέ ὁ Πλάτων λέγω μή εἰμί ὁ κίνησις ἐν ὅς φημί “ εἰμί ἄρα ἐκ ἀνάγκη ὁ μή ὅς ἐπί τε κίνησις εἰμί καί κατά πᾶς ὁ γένος . λέγω δέ αὐτός μή ὅς οὖον κατά ὁ μηδαμός μηδαμῶς εἰμί , ὅς καί ἀνώνυμος εἰμί κύριος , ἀλλά κατά ὁ ἑτερότης ὁ πρός ὁ εἰμί , ὅσπερ εἷς εἰμί ὁ γένος φημί κατά διορίζω ἰδιότης νοέω , ἀλλά οὖον κατά ὁ πᾶς - ὁ ὁ εἰμί περιοχή . ὥσπερ δέ μή εἰμί λέγω ὁ κίνησις κατά ὁ ἑτερότης ὁ πρός ὁ τοιοῦτος εἰμί , οὕτως καί εἰμί αὐτός φημί κατά ὁ ὁ εἰμί μέθεξις . λέγω δέ οὕτως · “ οὐκοῦν δή σαφῶς ὁ κίνησις εἰμί οὐ εἰμί εἰμί καί εἰμί , εἴπερ ὁ εἰμί μετέχω ; ” εἶπον δέ οὗτος εἰμί ὁ δόξα ὁ ὁ κίνησις μή εἰμί λέγω καί ὁ Πυθαγόρειος ἐκεῖνος εὐγνωμόνως ὑπεραπολογέομαι λέγω , ὅτι οὐ ἄντικρυς ἴσως οὐδέ οὗτος φέρω ὡς περί μή εἰμί τελέω λέγω , ἀλλά ὡς ὁ κινέω μηδέπω οὗτος κατά ἐνέργεια εἰμί , ἐπί ὅς κινέω , ἀλλά ἔτι ἐν ἀτελής καθίστημι • τοιοῦτος γάρ ὁ δύναμις . οὗτος δέ καί Ἀριστοτέλης περί ὁ κίνησις ἀρέσκω . “ οὗτος δέ , φημί , ὁ ἑτερότης καί ἀνισότης καί ὁ μή εἰμί εἰμί μέν ὡς αἴτιος κίνησις λέγω ὅς τε Πλάτων καί ὁ Πυθαγόρειος , δυνατός μέν εἰμί , οὖον μέντοι αὐτάρκης ὁ περί κίνησις λόγος . οὖον γάρ αὐτός ὁ αἴτιος ὁ αἰτιατός · καί ὁ μή ὅς δέ λέγω , εἰμί καί ἀληθής τίς εἶπον , ἀλλά οὖν συμβεβηκός τίς ὁ κίνησις ἀποδίδωμι , οὐ ὅς εἰμί ὁ κίνησις . ” καί ὅτι μέν ὡς αἴτιος ὁ ἀνισότης ὁ Πλάτων εἶπον , μετά ὀλίγος εἰμί δῆλος , ὅταν ὁ Πλάτων παρατίθημι ῥῆσις . νῦν δέ τοσοῦτος ἰστέον , ὅτι καί Εὔδημος πρό ὁ Ἀλέξανδρος ἱστορέω ὁ Πλάτων περί κίνησις δόξα καί ἀντιλέγω αὐτός ὅδε γράφω · “ Πλάτων δέ ὁ μέγας καί μικρός καί ὁ μή εἰμί καί ὁ ἀνώμαλος καί ὅσος οὗτος ἐπί αὐτός φέρω ὁ κίνησις λέγω . φαίνω δέ ἄτοπος αὐτός οὗτος ὁ κίνησις λέγω · πάρειμι γάρ δοκέω κίνησις κινέω - ἕπομαι ὁ ἐν ἵημι . ἄνισος δέ εἰμί ἢ ἀνώμαλος προσαναγκάζω ὅτι κινέω , γελοῖος · ἀγαθός γάρ αἴτιος λέγω οὗτος ὥσπερ Ἀρχύτας . ” καί μετά ὀλίγος “ ὁ δέ ἀόριστος , φημί , καλῶς ἐπί ὁ κίνησις ὁ Πυθαγόρειος καί ὁ πλάν - ὁ ἐπιφέρω οὖον γάρ δή ἄλλος γε οὐδείς περί αὐτός εἴρω ) · ἀλλά γάρ † ὁρίζω οὐ εἰμί , καί ὁ ἀτελής δή καί ὁ μή εἰμί · γίγνομαι γάρ , γίγνομαι δέ οὐ εἰμί . ” καί Ἀριστοτέλης δέ ὡς ἑτερότης καί ἀνισότης καί ὁ μή εἰμί φάσκω εἰμί ὁ κίνησις εὐθύνω ὁ λόγος . ἐσθίω γάρ , φημί , ὁ ἕτερος ἢ ὁ ἄνισος ἢ ὁ μή εἰμί εὐθύς καί κινέω . νῦν δέ οὖον φαίνω καθό τοιοῦτος οὐδείς κινέω . πᾶς γάρ ὁ εἰμί ἕτερος ἀλλήλων , καί ὅμως οὖον κινέω πᾶς . ἐπί δέ ὁ μή εἰμί ἔτι ἄτοπος , εἰμί ὁ μή ὅς κινέω . εἰμί δέ τις λέγω ὅτι εἰς οὗτος ὁ κινέω κινέω ἢ ἐκ ὅς - ὁ , καί διά οὗτος δοκέω οὗτος ὁ κίνησις , προλαμβάνω ὁ τοιοῦτος ἐν - στάσις οὐδέ ὁ μεταβολή , φημί , οὐδέ εἰς οὗτος οὐδέ ἐκ οὗτος μάλα εἰμί ἢ ὁ ἀντίκειμαι , καί εἰς ὁ ἀντίκειμαι δηλονότι , οἷος ἐκ ταὐτότης καί ἰσότης , καί ὁ εἰμί καί εἰς οὗτος . “ δύναμαι δέ , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ὁ οὐδείς μᾶλλον ἐκ ἑτερότης καί εἰς ἑτερότης γίγνομαι ὁ κίνησις ἢ ἐκ ταυτότης τε καί εἰς ταὐτότης εἴρω , ὅτι εἰμί καί ὅτι μάλιστα ὁ κινέω ἐκ ἕτερος τις εἰς ἕτερος τίς κινέω , ἀλλά αὐτός γε ὁ κινέω οἷος ὁ λευκαίνω ἢ μελαίνω ὁμογενής εἰμί ἀλλήλων ποιός εἰμί καί κατά οὗτος ὁ αὐτός . ὁμοίως δέ καί ὁ κατά ὅς ὁ αὔξησις καί μείωσις ποσός καί ἐπί ὁ ἄλλος ” . εἶπον δέ ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι διά οὗτος ἀόριστος ἡγέομαι ὁ κίνησις , διότι ἐν οὐδείς ὁ ὁρίζω δύναμαι αὐτός τίθημι ( ὁ γάρ εἰμί τε καί ὁρίζω ὁ μέν δύναμις εἰμί , ὁ δέ ἐνέργεια , ἐν οὐδέτερος δέ οὗτος ὁ κίνησις ) οὗτος οὖν μόγις εὐγνωμόνως εἶπον ἀναιρέω πάλιν αὐτός ἐπάγω · “ διά οὗτος δέ ἅμα , ὡς εἶπον , καί ὅτι μή ῥᾴδιος ἄλλως ἢ ὡς αὐτός εἶπον περί κίνησις διορίζω δείκνυμι . καίτοι διά οὗτος ὅστις καί ὁ ἀόριστος λεʹ - γοντες ὁ κατά ὁ κίνησις ἔννοια στοχάζομαι , δηλόω , καί ὁ αἴτιος ὁ ἀόριστος καί ὁ χαλεπότης ὁ περί αὐτός λόγος καλῶς παραδεί - κνυμι , ποτέ μέν εἶπον ὅτι ὅστε ὁ δύναμις εἰμί οὔτε ὁ ἐνέργεια οὔτε ἐνέργεια τέλειος ἐν ὅς πᾶς περιέχω ὁ εἰμί , ποτέ δέ ὅτι ἢ εἰς Στέ - ῥῆσις αὐτός ἀναγκαῖος τίθημι , ἐπεί ὁ ἔχω μόνιμος , ἢ εἰς δύναμαι - ὅς , ἐπεί ὁ ἐνέργεια ἀκίνητος , ἢ εἰς ἐνέργεια , ἐπεί ὁ ἐνέργεια * δοκέω . ἀλλά οὔτε στέρησις ἁπλόος · ὁ γάρ στέρησις εἶδος . τίς δέ εἶδος στέρησις ὁ κίνησις ; εἰμί γάρ ὁ ἠρεμία , διά τίς μή μᾶλλον ὁ ἀείρω - εἷς στέρησις ὁ κίνησις ; οὔτε δύναμις . ἀκίνητος γάρ ὁ δύναμις καί εἰμί ὁ δύναμις κατά ἑαυτοῦ . οὖον μήv οὐδέ ἁπλόος καί τέλειος ἐνέργεια εἰμί , ἀλλά ἀτελής , διότι ἀτελής ὁ δύναμις . καί διά οὗτος χαλεπός μέν ὁράω , ὅτι ὁ τέλειος ὁ γνῶσις , οὖον μέντοι ἀδύνατος εἰς ὑπόστασις . εἰμί δέ τοιοῦτος τίς εἰμί ὁ κίνησις , καλῶς ὁ Ἀριστοτέλης οὐ ἐν ὁ γένεσις αὐτός τίθημι ὁ εἰμί , ὥσπερ ὁ Πλωτῖνος . ὁ γάρ γένος καί ὁ κατηγορία τέλειος εἰμί καί ὁρίζω , ὁ δέ κίνησις ἐν πᾶς θεωρέω ὁ γένεσις , κτάομαι ὁ ἀπό | ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια μεταβολή . ἀλλά καιρός ἐγώ λοιπός εἰμί ὁ Πλάτων παρατίθημι ῥῆσις ὁ ἐν Τίμαιος γράφω , πρός ὅς καί Ἀριστοτέλης καί ὁ ἐξηγητής ὁ ἀρι - στοτελος ἀντιλέγω δοκέω · “ ἐν μέν ὁμαλότης μηδέποτε ἐθέλω κίνησις εἰμί . ὁ γάρ κινέω ἄνευ ὁ κινέω ἢ ὁ κινέω ἄνευ ὁ κινέω χαλεπός , μᾶλλον δέ ἀδύνατος εἰμί . κίνησις δέ οὐ εἰμί οὗτος ἄπειμι . οὗτος δέ ὁμαλός εἰμί ποτός ἀδύνατος . οὗτος δή στάσις μέν ἐν ὁμαλότης , κίνησις δέ εἰς ἀνωμαλότης ἀεί τίθημι . αἰτία δέ ἀνισότης αὖος ὁ ἀνώμαλος φύσις . ἀνισότης δέ γένεσις μέν διαιρέω - θάομαι . πῶς δέ ποτός οὖον κατά γένος διαχωρίζω ἕκαστος παύω ὁ διά ἀλλήλων κίνησις καί φορός , οὐ εἶπον ” . εἶπον οὖν ὅπως διά ὁ ὁ πᾶς πρός ἑαυτοῦ σύννευσις ὁ λεπτομερής εἴσειμι εἰς ὁ παχύς · μερέστερα ἐκεῖνος μέν διακρίνω αὐτός δέ συγκρίνω , συμπεραίνω ὁ εἴρω ἐπάγω · “ οὗτος δή διά οὗτος τε ὁ ὁ ἀνωμαλότης διασῴζω - μένω γένεσις ἀεί ὁ ἀεί κίνησις οὗτος εἰμί εἰμί τε ἐνδελεχής παρέχω . ” ἐν δή οὗτος ὅτι μέν ἑτερότης οὐ μνημονεύω ὁ πλάν - ὁ , πᾶς δῆλος . εἰμί δέ καί Πλάτων ἢ ὁ Πυθαγόρειος λέγω , τρεῖς εἰμί οὗτος ὁ τε ἑτερότης αὐτός κατά ὁ εἶδος θεωρέω καί ὁ ἕτερος κατά ὁ μετέχω ὁ ἑτερότης καί ὁ ἑτεροίωσις , ὁ ἑτεροῖος - βρόχος λέγω κίνησις ὁ ὡς ἀλλοίωσις καί ὡς ἐνέργεια λαμβάνω . ὁ μέντοι Ἀριστοτέλης εἰς ὁ ἑτερότης ὁ ὡς εἶδος μεταλαμβάνω , ὅς κατά μέθεξις γίγνομαι ὁ ἕτερος . διό καί εἰς ἀπεμφαίνω ἄγω ὁ λόγος εἶπον ὅς οὐδείς ἀναγκαῖος κινέω , οὔτε ἄν ἕτερος εἰμί οὔτε ἄν ἄνισος οὔτε ἄν οὐ εἰμί . εἰμί γάρ εἰμί ὁ ἑτερότης κίνησις , ὁ μετέχω ὁ ἵημι - ρότης εὐθύς ἄν κινέω , ὅσπερ εἰμί ὁ ἕτερος . καί οὖον χρή ὁ Αρίστο - τέλος ἐγκαλέω ὡς κακόσχολος μηδέ ὁ ἑτερότης ὁ ὡς εἶδος ἀξιόω λαμβάνω ὡς κίνησις κατά αὐτός , ἀλλά ὁ ἕτερος , καί διά οὗτος εἰς ἀπέμφασις ἔτι ὁ λόγος ἄγω , ἐν ὅς φημί ὅς οὐδείς ἀναγκαῖος κινέω οὐδέ ἄν ἕτερος εἰμί . οὖον γάρ ὡς κίνησις λέγω ὁ ἕτερος ἐπάγω ὁ λόγος , ἀλλά ὡς μετέχω ἑτερότης , ὅστις εἰμί κίνησις εἰμί κίνησις μετέχω ὁ ἕτερος εἰμί πάντως κινέω . καί ὅς γε Εὔδημος σαφής ἐκτίθημι ὁ Ἀριστοτέλης ἀπόδειξις , ἐν ὅς πρό ὀλίγος παρατίθημι διά ὁ “ πάρειμι γάρ δοκέω κίνησις κινέω . ἕπομαι ὁ ἐν ὅς . ἄνισος δέ εἰμί ἢ ἀνώμαλος προσαναγκάζω ὅτι κινέω , γελάω . ὁμοίως δέ οὐδέ ὁ ἀνισότης οὐδέ ὁ μή εἰμί οὐδέ ὁ οὗτος μετέχω κίνησις εἰκός λαμβάνω , ἀλλά ὁ ἀνίσωσις καί οὐσίωσις ἢ ἀνουσίωσις . οὗτος γάρ εἰμί κινέω , μεταβολή τις κατά ἕκαστος γένος ἰδιότροπος ἀπό ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια . οὖον γάρ ετερότητα φημί ὁ ἤδη ἀφορίζω καί Μένων ἐν ὁ εἶδος . καί ἀνισότης δέ καί ἄνω - Μαλία ὁ χείρων πρός ὁ ἀγαθός ἤτοι ὁ κινέω πρός ὁ κινέω , σπεύδω μέν εἰς τελειότης ἄγω ὁ ἀτελής , ἐντίθημι δέ ὁ δύναμις ὁ ἐνέργεια , ἀπό ὁ ἀγαθός ὁ αἴτιος ἐμποιέω ὁ πρῶτος ὁ κίνησις . εἰμί δέ καί ἀπό ὁ ὁ κινέω πρός ὁ κινέω ἀνομοιότης ὁ ἀνισότης καί ἀνωμαλία καί ἑτερότης καταμανθάνω . ἄλλος γάρ εἰμί ὁ κινέω καί ἄλλος ὁ κινέω , καί ἄνισος οὗτος καί ἀνώμαλος . καί διά οὗτος συνίστημι ὁ κίνησις περί ὁ κινέω ἀπό ὁ κινέω , κατά αὐτός ὁ ἀνωμαλότης παράγω οὐ ἐν ὁ ὁρίζω κατά ὁ ἀνωμαλότης , ἐν δέ ὁ ἀόριστος κατά ὁ μᾶλλον προίημι ἐν ὁ ἀνωμα - λότη · σύμμιξις γάρ ἀπό ὁ ὁρίζω καί ἀόριστος ὁ κίνησις ὑφίστημι . ἀρχή γάρ ἐγγίγνομαι ὁ μεταβολεύς ὁ ἀνωμαλία καί διαφορά ὁ μέν κις - νέω πρός ὁ κινέω , ὁ δέ ἐνέργεια πρός ὁ δύναμις , ὁ δέ ἀρχή πρός ὁ μέσος καί ὁ τελευτή , πᾶς δέ οὗτος πρός ἅπας διάφορος ἐπί ὁ κίνησις διάκειμαι . καί γάρ ἠώς μένω τίς ὁ αὐτός καί εἷς , οὖον φύω κινέω . ὥστε εἰκότως ὁ μέν ἕτερος καί ἄνισος καί μή εἰμί ὁ ἤδη ἵστημι ἐν οὗτος οὖον κινέω , ὁ δέ ἑτεροιόω καί ἀνίημι καί οὐσιόω οὗτος κινέω σπεύδω πρός ὁ διάφορος ἀεί καί ἕτερος . ἄν εἰς ὁ ἄνισος οὖν ἐκ ὁ ἴσος γίγνομαι ὁ μεταβολή κατά ὁ ἀορισταίνω , παρά ὁ ἴσος καί ὁ ἀνισόω καί ὁ ἀφίστημι ἀπό ὁ ἴσος γίγνομαι ὁ μεταβολή . ἐπεί καθόσον γε ἵστημι οὗτος ὁ ποιότης ὁ ἴσος , οὖον κινέω ἀπό ὁ ἴσος ἢ εἰς ὁ ἴσος . ἔπειτα οὖον κατά εἷς ὁ μεταβολή θεωρέω ὁ ἀπό τις ἢ εἰς τίς , κατά ὁ συναμφότεροι δέ ὁ ἀπό τις ἅμα καί εἰς τίς . καί ὁ κατά ἑτεροίωσις ἄρα ἐνέργεια ὁ δύο συλλαμβάνω . ἀλλά μήv ὅς γε ὁ ἄκρος σύλληψις ἀνόμοιος εἰμί καί διά - φέρω περιοχή . καί ἠώς ἄν οὗτος πείρω , κινέω ἀνάγκη ὁ οὗτος μετέχω . οὗτος δή οὖν ὁ κίνησις ἀόριστος εἰμί εἰς ὁ στερητικός τίθημι . εἰμί δέ ὁ μέν ὁμαλός ὁ ἀνώμαλος , ὁ δέ ἴσος ὁ ἄνισος , ὁ δέ ταῦ - ὁ ὁ ἕτερος , ὁ δέ εἰμί ὁ μή εἰμί στερητικός . ὥστε εἰκότως ἐν οὗτος ὁ κίνησις θεωρέω . κατά ὅσος γάρ στερέω ὁ εἶδος καί ἐφίημι αὐτός καί σπεύδω εἰς αὐτός ἐφικνέομαι , κτάομαι τοσοῦτος κινέω ὁ κινέω . εἰκότως ἄρα ἐν ὁ στερέω ὁ κίνησις ὑποτίθημι ὁ Πυθαγόρειος . καί ἀόριστος δέ αὐτός λέγω ὡς μήτε ὕλη εἰμί κατά ἑαυτοῦ μήτε εἶδος μήτε δύναμις μήτε ἐνέργεια , σύμμικτος δέ τίς ἀπό οὗτος καί μεταξύ καί μέσος ὑπάρχω τοιοῦτος οἷος μηδέτερος εἰμί . καί ὁ μή εἰμί οὕτως ἀυτή ὑπάρχω ὡς ἄν μήτε δύναμις εἰμί μήτε ἐνέργεια , ὁδεύω δέ ἀπό θατέρου εἰς ἕτερος . καί ὁ ἀτελής οὖν ἐν ὁ περί αὐτός ἐνέργεια τοιοῦτος ἄν εἰμί , ὡς μηδέπω ὁ ἐνέργεια καί ὁ εἶδος ἔχω . καί ὁ πᾶς αὐτός ἐφάπτω καί ἐν ὅλος μέσος τοιοῦτος ἄν εἰμί , ὡς μήτε εἶδος εἰμί μήτε στέρησις μήτε δύναμις μήτε ἐνέργεια τέλειος . δύσληπτος δέ τις περί οὗτος πᾶς ἐνέργεια , χωριστός πᾶς οὗτος καί ἄλλος τρόπος μετά πᾶς ὑπάρχω καί ἐν ὁ δύναμις πάρειμι καί ἠώς εἰμί ὁ δύναμις , παύω - μένω δέ αὐτός μηκέτι μηδαμῶς ὑφίστημι . ἀλλά εἰμί μήτε ἐν δύναμις μήτε ἐνέργεια , πῶς ἐνέργεια λέγω ὁ κίνησις ; ἢ οὐ ἀπλόος ἐνεργέω , ἀλλά ἐνέργεια ἀτελής , οὐ ὡς μεταβολή ἀτελής , ἀλλά ἐντελέχεια ἀτελής καί εἰμί - δίδωμι ἀτελής . διαφέρω δέ ὁ κίνησις ὁ τε ἐνέργεια καί ὁ τέλειος ἐνρ - Γείας , ὅτι ἐπί μέν οὗτος φθείρω ὁ δύναμις , ἐπί δέ ὁ κίνησις Μένων ὁ δύναμις ὁ ὁ κίνησις ἐνέργεια ἐπιτελέω . ἀλλά ἐπί ὁ ἑξῆς εἶμι . κινέω δέ καί ὁ κινέω ἠώς ὁ ὥστε ἅμα καί πάσχω . εἶπον πρότερος ὅτι ὁ κινέω φυσικός καί αὐτός κινητός εἰμί ( πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος κινέω κινέω ) , βούλομαι νῦν ἅμα μέν τεκμήριον παρατίθημι ἐναργής ὁ ἐν ὁ κινέω ἀντικινέω , ἅμα δέ , ὅς φημί Αλέ - ξανδρος , καί χωρίζω ὁ θέω σῶμα ὁ ἀντικινέω καί ἀντιπάσχω . εἷς δέ τεκμήριον ἔοικα χωρίζω ὁ φυσικός κινέω καί ἀντικινέω ἐν ὁ γένεσις ὁ τε ἀκίνητος κινέω , ὥσπερ ὁ πρῶτος καί νοερός οὐσία , καί ὁ ἀεικίνητος , ὥσπερ ὁ οὐράνιος . καί γάρ ὁ μέν φυσικός κινέω δύναμις εἰμί κινητός κινέω διό καί ἀντικινέω ) , καί οὖον κινητός μόνος δύναμις εἰμί , ἀλλά καί κινητικός . ὁ δέ πρῶτος οὐσία παντελῶς ὁ δύναμις ἄν . θαρεύει καί κατά ὁ κινέω καί κατά ὁ κινέω . καί οὔτε κινητός εἰμί ὅλως παντάπασι ἀκίνητος εἰμί οὔτε κινητικός δύναμις · πᾶς γάρ ἀτέλεια καί ὁ δύναμις πᾶς ἐξαιρέω . οὐδέποτε οὖν δύναμις κινητικός εἰμί , οὐδέ ποτέ μέν ποτέ δέ οὖον , οὐδέ ὁ μέν ὁ δέ οὖον . καί οὗτος οὖν διό - ριζω ὁ ἀκίνητος κινέω ὁ φυσικός κινέω , καί ἔτι μέντοι ὁ ἄν ἀκίνητος ποτός μένω ὁ φυσικός κινέω καί δύναμις κινητός , μή ὅμοιος εἰμί ὁ ἀκινησία οὗτος τε καί ὁ πρῶτος οὐσία . ἀλλά ἐπί μέν ὁ φύσις - Κῶς ὡς ποτέ κινέω εἰμί ὁ ἀκινησία καί διά οὗτος ἠρεμία λέγω - ἕπομαι . ὅς γάρ ὁ κίνησις ὑπάρχω , οὗτος ὁ ἀκινησία ἠρεμία εἰμί . ἐπί δέ ὁ πρῶτος οὐσία ἀκίνητος παντάπασι εἰμί ὁ ἀκινησία οὐ εἰμί ἠρεμί , ἀλλά ταὐτότης καί ἀμετάβλητος ἀεί κατάστασις . καί ὁ οὐράνιος δέ ὁ αὐτός τεκμήριον διακρίνω ἄν ὁ ἐν γένεσις καί φθορά , ὅστε γάρ ἀντικινέω ἐκεῖνος κινέω . κἀν γάρ κινέω καί αὐτός ὑπό ὁ ἀκίνητος αἴτιος , ἀλλά οὐ ὑπό ὁ κινέω ὑπό αὐτός ἀντι - κινέω . καί οὐδέ δύναμις κινητής εἰμί ἀεί κινέω , εἰμί μή πρός ἄλλος τις καί ἄλλος κίνησις ὁ δύναμις λαμβάνω , διότι ἄλλοτε ἐν ἄλλος τόπος κινέω . ἀλλά οὐδέ ἠρεμέω οὗτος , ὥσπερ οὐδέ ὁ πρῶτος οὐσία , πλήν ὅτι ἐκεῖνος μέν οὐ ἠρεμέω , διότι οὐδέ κινέω φύω . ὅς γάρ ὁ κίνησις ὑπάρχω , οὗτος ὁ ἀκινησία ἠρεμία εἰμί . οὗτος δέ οὐ ἠρεμέω , διότι αεικίνητος εἰμί . ὅτι δέ ὅς ὁ κίνησις ὑπάρχω , οὗτος ὁ ἀκινησία ἠρεμία εἰμί , καί οὐ ὁ ὁ πάντῃ ἀκίνητος ἀκινησία , δείκνυμι οἴομαι ἐκ ὁ ὁ κινέω ἐνεργέω εἰμί ὁ κινητικός πρός ὁ κινητός ὅς κινητός , ὁ - τίνω καθό ποτός πρό ὁ ἐνεργέω δύναμις μόνος εἰμί ἀκίνητος καί ἀείρω - Μουν εἰμί , κατά ὅς μέλλω κινέω κίνησις . ὁ γάρ ἠρεμέω οὕτως ἀκίς - νέος , ὡς καί κινέω ποτός . ὁ δέ οὕτως πρός οὗτος ἐνεργέω φυσικός καί σωματικός ὑπάρχω θιγγάνω κινέω , διότι ὁ ἐν οὗτος ὁ σῶμα δραστικός καί παθητικός ποιότης ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ σῶμα ἠχώ - ρίστως αὐτός ἐνεργέω . ἔχω δέ καί αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ὁ δύναμις κατά μέν ὁ ἐνέργεια ποιέω , κατά δέ ὁ δύναμις πάσχω . διό καί ἀντικινέω ὁ οὕτως κινέω . ὁ γάρ αὐτός ὕλη εἰμί καί ὁ ὑπό ὁ αὐτός προσεχής γένος ἐναντίωσις . καί ὁ μέν ὁ ἐναντίος ἐνέργεια ἔχω ἑκάτερος , ὁ δέ δύναμις , θερμαίνω μέν ὁ ἐνέργεια μέν θερμός δύναμις δέ ψυχρός , θερμαίνω δέ ὑπό οὗτος ὁ ἐνέργεια μέν ψυχρός δύναμις δέ θερμός · διό καί αὐτός , καθόσον ἐνέργεια μέν ψυχρός εἰμί δύναμις δέ θερμός , ἀντιψύχω θερμαίνω . εἰμί οὖν ὁ κίνησις ἀποδίδωμι ἐνέργεια ὁ δύναμις καθό δύναμις , ἐνεργέω δέ ὑπό ὁ ἐνέργεια θιγγάνω καί ἔχω τίς καί αὐτός δύναμις , δῆλος ὅτι ὁ ποιέω οὕτως καί πάσχω καί ὁ κινέω ἀντι - κινέω . δυνατός δέ καί συλλογιστικός προάγω ὁ λόγος οὕτως · ὁ φυσικός ἤτοι γενητός κινέω διά μέν ὁ μή ἀεί ἐνέργεια εἰμί ὅσπερ εἰμί δύναμις κινητός εἰμί , διά δέ ὁ σωματικός εἰμί θιγγάνω κινέω · ὁ δέ δύναμις κινητός καί θιγγάνω κινέω ἀντιπάσχω καί ἀντικινέω , ὁ μέν λεπτομερής διακρίνω μέν ὁ παχυμερής , συγκρίνω δέ ὑπό αὐτός , ὁ δέ πῃ - χυμερέστερον ἐναντίος . ἰστέον δέ ὅτι ὁ μέν Ἀσπάσιος οὕτως γράφω ὁ λέξις · κινέω δέ καί ὁ κινέω , ὥσπερ εἴρω , πᾶς ὁ δύναμις εἰμί κινητικός . καί συνᾴδω οὗτος ὁ | μετά ὀλίγος ἐπάγω οὗτος · ὁ γάρ πρός οὗτος ἐνεργέω , ὅς τοιοῦτος , αὐτός ὁ κινέω εἰμί · οὗτος δέ ποιέω θιγγάνω , ὥστε ἅμα καί πάσχω . δύναμις γάρ εἰμί κινητικός καί θιγγάνω κινέω , ὅταν κινέω , καί ἀντικινέω · τοιοῦτος γάρ ὁ ἐν γένεσις καί φθορά . ὁ δέ Ἀλέξανδρος οἶδα μέν καί οὗτος ὁ γραφή καί ἐξηγέομαι προσφόρως αὐτός ὡς ὑπό ἕτερος νομίζω , πρῶτος δέ τίθημι ὁ ἕτερος ὁ λέγω κινέω δέ καί ὁ κινέω , ὥσπερ εἴρω , πᾶς ὁ δύναμις εἰμί κινητός . καί σαφής εἰμί οὗτος διορίζω ποῖος ὁ κινέω ἀντικινέω , ὅτι οὖον πᾶς . οὔτε γάρ ὁ πάντῃ ἀκίνητος οὔτε ὁ ἐνέργεια ἀεί κινέω , ἀλλά ὅσος κινέω δύναμις , δύναμις καί αὐτός κινητής εἰμί . εἶπον δέ οὗτος συμπεραίνω πάλιν ὁ ὁρισμός ὁ κίνησις διά ὁ διό ὁ κίνησις ἐντελέχεια ὁ κινητής ὅς κινητός . “ καί δοκέω , φημί Ἀλέξανδρος , σαφής νῦν λέγω τίς ποτός εἰμί ὁ κίνησις ἤ2 ὅτε λέγω αὐτός ἐντελέχεια ὁ δυνατός ὅς δυνατός . καί γάρ ὁ μέν δύναμις ἐν πᾶς εἰμί ὁ κατηγορία • οὖον πᾶς δέ ὁ ὁ δυνατός ὅς δυνατός ἐντελέχεια κίνησις εἰμί . ὁ γοῦν πρός τίς δύναμις μέν εἰμί , καθό δύναμις ἐνέργεια γίγνομαι , οἷος διπλάσιος δύναμις εἰμί ἐνέργεια γίγνομαι , καί οὐ ἀνάγκη αὐτός κινέω , ἀλλά ὁ ὅς διπλάσιος εἰμί παρατίθημι αὐτός . καί οὕτως γίγνομαι ἐκ ὁ δύναμις ἐνέργεια , οὖον μήv κινέω . πᾶς μέντοι εἰμί τίς κινέω , οὗτος ἐκ ὁ δύναμις ἐπί ὁ ἐνέργεια παραγίγνομαι . καί κατά οὗτος ἐπί πλέω ἄν εἰμί ὁ ὁ δυνατός ὅς δυνατός ἐντελέχεια ὁ κίνησις . ” οὗτος δέ εἶπον ὁ Ἀλέξανδρος ἐφιστάνω καλῶς λέγω , ὅσπερ καί πρότερος παρατίθημι · “ ἢ καί ἐπί ὁ πρός τίς ὁ μέν δύναμις διπλάσιος οὖον κινέω - τίς . ὁ μέντοι δύναμις ἥμισυς κινέω καί γίγνομαι ἐνέργεια , ἵνα οὗτος διπλάσιος γίγνομαι . οὐ εἰμί δέ ἄλλος δύναμις ὁ ὁ δύναμις διπλάσιος καί ὁ ὁ δύναμις ἥμισυς . ὥστε κατά ὁ ἐνέργεια ὁ δύναμις καί ἐν ἐκεῖνος ὁ κίνησις εἷς ὁ κατά ὁ ὑπόκειμαι δύναμις εἰμί , ὅς ὁ διάφορος ὁ πρός τίς σχέσις ἐπέρχομαι οὗτος τοίνυν αὐτός λέγω ὁ ἅλς - ξάνδρου γράφω ἀξιόω μιμνήσκω ὁ πρότερος εἴρω παρά ἐγώ , ὅτε καί κατά ὁ πρός τίς κίνησις λέγω γίγνομαι καί μή μόνος κατά ὁ τέττα - Ἥρα κατηγορία . σαφῶς γάρ ἐν οὗτος ὁ Ἀλέξανδρος ὁμολογέω , ἐν ὁ ἕτερος ὁ πρός τίς κινέω , κινέω καί ἕτερος διά ὁ εἷς εἰμί ὁ σχέσις . ὁ δέ Θεμίστιος καί ἐνταῦθα ἀξιόω μή εἰμί κίνησις κατά ὁ πρός τίς , διότι ὁ κατά ὁ πρός τίς ἐνέργεια οὖον διασῴζω ὁ δύναμις , ἀλλά ἀθρόος γίγνομαι ὁ μεταβολή ἐκ ὁ δύναμις εἰς ἐντελέχεια . οὖον γάρ κατά ὀλίγος γίγνομαι δεξιός , ἀλλά ἀθρόος . “ δεῖ , οὖν φημί , πρῶτος δείκνυμι ὁ ἐνὲρ - γειαν ὁ ἀτελής καί οὕτως ὁ ὅρος ἐλέγχω . ” ἀλλά εἰμί μέν ἄχρονος ὁ ἐκ ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια μεταβολή , τίς ἄτοπος καί ὁ κίνησις ἄχρονος εἰμί ὁ κατά ὁ πρός τίς ; εἰμί δέ ἐν χρόνος γίγνομαι ὁ ἐν γένεσις καί συνίημι - ῥητός ὁ χρόνος , οὖον παρά οὗτος ἀπόλλυμι ὁ κίνησις . ἰή οὖν , φημί Αλέ - ξανδρος , ὁ δύναμις ὡς εἰς σαφής ὁ κινητός μεταλαμβάνω ἢ εἰμί τις βιάζομαι ἐπί πλέω εἰμί ὁ δύναμις ἐν πᾶς εἰμί ὁ κατηγορία , εὔλογος δοκέω ἐπί ὁ ἴδιος λόγος ὁ κίνησις μετέρχομαι ὁ κινητής ὅς κις - νητός ἐντελέχεια λέγω καί ἄλλος δέ χρεία λέγω ὁ εἰς ὁ κινέω - ὁ μετάληψις ὁ Ἀλέξανδρος . “ ἐπεί γάρ βούλομαι μέν δείκνυμι ὁ κίνησις ἐν ὁ κινέω , καί ὁ κινέω δέ φυσικός δύναμις εἰμί κινητικός ἐντέλλω - χειά γίγνομαι τοιοῦτος , ὅταν ἐνεργέω πρός ὁ κινητός , ἀλλά οὐ εἰμί κινέω - μένω οὐδέ ὁ κίνησις ἐν αὐτός , εἰκότως ὁ κινητός λαμβάνω ἐν ὅς ὁ κίνησις εἰμί , καί οὐ ὁ κινητικός , ὑπό ὅς ὁ κίνησις ἐν ὁ κινητός ἐγγίγνομαι . καί ἐξισάζω ὁ ὅρος ποιέω μεταλαμβάνω ὁ δύναμις εἰς ὁ κινητός τις δέ αἰτιάομαι ὁ ὅρος ὁ κίνησις , διότι ὁ κινητός εἰμί , ὅς φημί , ὁμοίως ἄδηλος ὁ κινέω καί γνωρίζω διά ὁ κίνησις προσχράω . ἀπολογέομαι δέ ὁ Ἀλέξανδρος λέγω ὅτι “ εἰμί ὁ κίνησις ὁ πρός τίς εἰμί ὁ γάρ κινητής ὁ κίνησις ) , ὁ δέ πρός τίς ὁ εἰμί αὐτός εἰμί ὁ πρός τίς πως ἔχω , εἰκότως ὁ κίνησις ὁρίζω παραλαμβάνω ὁ κινητός , πρός ὅς ὁ εἰμί εἰμί αὐτός . ὅλως δέ οὐδέ ἀρτέομαι ὁ κινητής ὁ ὁ κίνησις γνῶσις , ἀλλά τοσοῦτος μόνος ἐνδείκνυμι ὁ κινητός , ὅτι ὁ φύζω εἰμί ἐνέργεια καθό φύω , φύζω δέ κινέω , καί οὖον κατά ἄλλος τίς . ὁ γάρ οἰκοδομητός ὅταν ἐνεργέω καθό φύω , Μένων ὁ φύω οἰκοδομέω . οὕτως δέ καί ὁ κινητός κινέω πᾶς . μή - ποτός δέ μετά ὁ πολυειδής ὁ ὁρισμός διάπτυξις εἰς σαφής παρά - δεῖξις οὐδείς ἄτοπος εἰμί αὐτός καί οὕτως προάγω ἀντί ὁ δυνατός ὁ κινητός τίθημι . ὁ δέ ἐνεργέω οὗτος θιγγάνω ὁ κινητικός πρός ὁ κινητός γίγνομαι φημί . καί ἐπί μέν ὁ φυσικός καί σωματικός κινέω ἀλλήλων ἅπτω φημί ὁ τε κινέω καί ὁ κινέω . ἐπί δέ ὁ ἀπό ὁ ἀσώματος κίνησις ὁ μέν κινέω ἀσώματος εἰμί ἅπτω λέγω ὁ κινέω , κοινός ὁ ἁφή ἐπί ἀσώματος λέγω , ὡς λεʹ - γόμος ἅπτω ὁ λοιδορία ἐγώ , οὐκέτι μέντοι καί ὁ κινέω σῶμα ἅπτω ὁ κινέω · οὐδέ γάρ ἐγώ ἅπτω ὁ λοιδορία λέγω . εἰμί δέ καί ὁ κινέω καθό δύναμις εἰμί ἀντικινέω , καί διά οὗτος δείκνυμι . ὁ βέβαιος ὅτι ὁ κίνησις ἐντελέχεια ὁ κινητής εἰμί ὅς κινητός . εἶδος δέ ἀεί φέρω τίς ὁ κινέω ἠώς ὁ ποιέω ἐκ ὁ δύναμις εἰμί ἄνθρωπος ἄνθρωπος . δείκνυμι ὅτι ὁ κινέω , ἠώς ἄν κινέω , φυλάσσω ὁ ἀτελής καί ὁ δύναμις , εἰκότως ἐπισημαίνω περί ὁ κινέω , ὅτι οὗτος τέλειος εἰμί χρή καί εἶδος ἔχω . ὁ γάρ κατά φύσις καί προσεχῶς κινέω τε καί ποιέω ὅμοιος ἑαυτοῦ ποιέω καί εἰς ὁ οἰκέω εἶδος ἄγω ὁ κινέω ὑπό ἑαυτοῦ . διό εἰμί μέν κατά οὐσία κινέω ὁ κινέω , οὐσία χρή εἰμί ὁ κινέω , εἰμί δέ κατά ποιότης , ποιός , εἰμί δέ κατά ποσότης , ποσός . οἷος ὁ ἐντελέχεια ἄνθρωπος ποιέω ἐκ ὁ δύναμις εἰμί ἄνθρωπος ἄνθρωπος . τέλειος γάρ εἰμί ὁ κινητικός ἀρχή καί αἴτιος ποιητικός εἰμί ὁ κίνησις . ἀλλά πῶς ἐπί ὁ κατά τόπος κινητικός ; οὖον γάρ τόπος οὐδέ ἐν τόπος εἰμί ὁ κατά τόπος κινέω , ὥσπερ οὐσία ὁ κατά οὐσία καί ποιός ὁ κατά ποιός . ἢ ἐν τελειότης μέν ἀνάγκη καί ἐπί ἐκεῖνος εἰμί ὁ κινέω , οὖον μήv καί ἐν τόπος . ὁ γοῦν ψυχή κινέω μέν ὁ σῶμα τοπικός κίνησις , οὖον μήv ἐν τόπος εἰμί . καί ἴσως διά οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης ἀσφαλής ποιέω οὐ εἶπον ὅτι εἶδος φέρω ὁ κινέω ὅς καί ὁ κινέω , ἀλλά ἤτοι ὅδε ἢ τοιόσδε ἢ τοσόσδε . εἰμί μή ἄρα πάντως μέν ὁ αὐτός εἶδος εἰμί χρή ἀπό ὁ ποιέω ὁ γίγνομαι ἐντίθημι , ἀλλά οἰκεῖος ἐν ἑκάτερος . καί γάρ ὁ οἰκοδόμος οἰκοδομέω κατά ὁ ἐν ἑαυτοῦ οἰκίον , καί ὁ ψυχή κινέω κατά τόπος , οὖον κατά ὁ τυγχάνω ἐν ἑαυτοῦ αἴτιος , ἀλλά κατά ὁ ἐν ἑαυτοῦ αἴτιος ὁ τοπικός κίνησις ἔχω ὁ αὐτός εἶδος ὡς ἐν ἐκεῖνος . καί ὁ ἀπορέω δέ φανερός ἠώς ὁ καί ἐπί ὁ κινέω καί κινέω . μετά ὁ ἀποδίδωμι ὁ ὁ κίνησις ὁρισμός καί ὁ προσήκω αὐτός διάρθρωσις ποιέω μεταβαίνω λοιπός ἐπί ὁ δύο ὁ περί κίνησις πρόβλημα ζητέω καί διακαθαίρω , ἐν τίς εἰμί ὁ κίνησις , πότερος ἐν ὁ κινέω ἢ ἐν ὁ κινέω , ἢ ἀπό ὁ κινέω ἐν ὁ κινέω , ὡς ἔχω ὁ ὁ πρός τίς σχέσις . διά οὗτος καί ὁ ὁ πρός τίς σχέσις διαλαμβάνω . ἐπεί γάρ συμβεβηκός τίς εἰμί ὁ κίνησις , ἀνάγκη πάντως ἐν τις αὐτός εἰμί οὐσία . ἐπεί οὖν καί ἐν ὁ ὁ κινέω ὄνος - μάτι καί ἐν ὁ ὁ κινέω ἐμφαίνω ὁ κίνησις , ἀπορία ἄξιος δοκέω , πότερος ἐν ὁ κινέω εἰμί ἢ ἐν ὁ κινέω ἢ ἐν ἀμφότερος . ἢ ἐπεί ὁ μέν κινέω ποιέω τίς εἰμί , ὁ δέ κινέω πάσχω , διαιρέω ὁ κίνησις εἰς τε ποίησις καί εἰς πάσχω ὁ μέν ποίησις ἐν ὁ ποιέω - τίς εἰμί ὁ δέ πάθησις ἐν ὁ πάσχω . λέγω ἐν ὅτι καί ὁ ἀπορέω ἐν οὗτος λύω ἐκ ὁ ὁ κίνησις ὁρισμός . φανερός γάρ ὅτι ἐν ὁ κινητός εἰμί ὁ κίνησις , εἴπερ ἐντελέχεια εἰμί ὁ κινητής ὑπό ὁ κινητικός . “ ὑπεναντιόομαι δέ , φημί Εὔδημος , ὁ λέγω ἐν ὁ πάσχω καί κινέω εἰμί ὁ κίνησις ὁ περί ὁ αἴσθησις · λεʹ - γόμος γάρ ὁράω ὁράω ὅρασις , ἀκούω ἀκούω ἄκουσις · δοκέω οὖν ὁ ὅρασις ἐν ὁ ὁράω εἰμί , καί ὁ ἄκουσις ἐν ὁ ἀκούω · ὁμοίως καί ὁ γεύω καί ὁ λοιπός . οὗτος δέ ἐν ὁ ὁ ποιέω καί κινέω εἰμί δοκέω συστοιχία . ἀπατάω δέ , φημί , ὁ λέγω ἐπακολουθέω καί μή ἐννοέω - αἱρέω ὅτι ὁ αἰσθάνομαι πάσχω . ” ἀλλά διά τίς οὐ εἰμί ἐνέργεια καί ὁ κινέω ; εἰμί γάρ πρότερος κινητικός εἰμί οὗτος δύναμις κινέω εἰμί , ἀνάγκη , ὅταν κινέω ἐνέργεια γίγνομαι , τότε κινέω καί ἐνεργέω κατά ὁ κινέω . διά τίς οὖν ὁ ὁ κινητής ἐνέργεια κίνησις εἰμί καί μή μᾶλλον ὁ ὁ κινέω ; ἢ οὐ ἄλλος εἰμί ὁ ὁ κινητικός ἐνέργεια . εἰμί γάρ κινητικός ἐνεργητικός ὁ κινητής . Μία οὖν ὁ ἄμφω ἐνέργεια , ὡς μέν ἀπό ὁ κινέω ἐνέργεια λέγω κύριος , ὡς δέ ἐν ὁ κινέω πάθος μᾶλλον ἤ2 ἐνρ - γῆ . ἐνέργεια δέ ἴσως καί οὗτος λέγω , καθόσον ἄν ἔξωθεν ἔχω ὁ ἀρχή , ἀλλά ὑπό ὁ ἐν ἑαυτοῦ φύσις ἔχω ὁ κινέω κατά ὁ οἰκεῖος ἐπιτηδειότης . ὡς οὖν ὁ διάστημα ὁ εἷς πρός δύο καί δύο πρός εἷς καί ὁ ἀνάντης καί ὁ κατάντης εἷς μέν εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , δύο δέ κατά ὁ λόγος , ἀπό μέν ὁ εἷς πρός ὁ δύο ἥμισυς , ἀπό δέ ὁ δύο πρός ὁ εἷς διπλάσιος , οὕτως ἔχω καί ἐπί ὁ κινέω καί κινώ - νόος ὁ κίνησις , εἷς μέν εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , ἄλλως δέ ὡς ἀπό ὁ κις - νέω καί | ἄλλως ὡς ἐν ὁ κινέω θεωρέω . δῆλος δέ ὅτι καί ὁ κινητικός , ὅταν ἀπό ὁ δύναμις μεταβάλλω εἰς ὁ ἐνέργεια ὑπό ὁ ἐνέργεια , τότε ὡς κινέω ἔνειμι ὁ κίνησις ἀπό ὁ κινέω ἄλλος εἰμί παρά ὁ κίνησις , ὅς αὐτός ἐνέργεια ἤδη καί τέλειος γίγνομαι κινέω ὁ ὑπό αὐτός κινέω . εἷς οὖν εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ ἐνέργεια καί ὁ πάθος ἄρχω μέν ἀπό ὁ ἐνεργέω , καί ἐκεῖθεν ὁ εἶδος ἐπιφέρω , ἐνστηρίζω δέ ὁ πάσχω , καί διατίθημι οὗτος κατά ὁ ἀπό ὁ ποιέω ὁ εἶδος ἔνδοσις οἷος πνοή εἰς ἄλλος , ὡς μήτε ἀπηλλά - χθαι ὁ ποιέω μήτε ἐν αὐτός εἰμί , ἀλλά ἐκ ἐκεῖνος μέν , ἐν ἐκεῖνος δέ οὐ ἀποτέμνω . καί εἰμί μέν ἀπό ὁ ποιέω καί κινέω ἀρχός - μέθη , ποιέω καί κινέω εἰμί , εἰμί δέ ἀπό ὁ πάσχω καί κινέω , πάσχω καί κινέω . ἰστέον δέ ὅτι ἐν οὗτος ὁ χωρίον ὁ μέν πολύς σαφής οὗτος γράφω οὗτος ὁ λέξις · ἐντελέχεια γάρ εἰμί οὗτος ὑπό ὁ κινητικός , ὁ δέ Ἀνδρόνικος οὕτως · ἐντελέχεια γάρ εἰμί ὁ κινητής καί ὑπό οὗτος . καί ἐξηγέομαι ὅτι κἀν ἔξωθεν ὁ ὁ κινέω , ἐκ ὁ ἔνειμι δύναμις εἰς ἐνέργεια ἄγω , ὑπό ἑαυτοῦ κινέω δοκέω ὁ κινέω . ἔχω δέ ἀπορία λογικός ἠώς ὁ ὁμώνυμος εἄν εἰμί . εἶπον πρότερος ὁ ἑαυτοῦ δοκέω περί ὁ κίνησις , ὅτι εἷς εἰμί ἀπό ὁ κινέω ἐν ὁ κινέω , ἐφεξῆς ὁ περί οὗτος ἀπορία ἐνοχλέω ὁ μή οὕτως ἐκδέχομαι , ὡς αὐτός εἶπον , διαρθρόω . ὅς λογικός καλέω , ἢ ὡς ἐκ ἔνδοξος προέρχομαι ἢ ὡς ἐν λόγος μόνος ὁ πίθη - νός ἔχω καί οὐ ἀπό ὁ πρᾶγμα βεβαιόω οὕτως γάρ λόγος λέγω ὁ ὁ Ζήνων ὁ πιθανός ὁ κίνησις ἀναιρέω ) , ἢ λογ - κἠν λέγω ὁ κοινός καί οὖον προσεχής οὐδέ ἴδιος ὁ πρόκειμαι οὐδέ ἐκ οἰκέω ἀρχή · ὁ μέν γάρ ἐκ ὁ οἰκέω ἐπιχείρησις οὖον λογικός , ὡς ὁ ὁ ψυχή ἀθάνατος ἐκ ὁ αὐτοκίνητος δείκνυμι ἀπό γάρ ὁ οὐσία ὁ Ψυχή βούλομαι προίημι , ὅς φημί ὁ Ἀλέξανδρος ) , ὁ δέ ἐκ ὁ ὁ ἐναντίος ἐκ ὁ ἐναντίος γίγνομαι ὁ ἀθάνατος δείκνυμι λογικός · οὖον γάρ ἐκ οἰκέω καί προσεχής ὁ Ψυχή πρόειμι , ἀλλά διά κοινός , διά ὅς καί ἄλλος ἄν δείκνυμι τίς οὕτως ἔχω καί μή ὁμογενής ὁ Ψυχή . κἀν γάρ καθολικός δεῖ πρότασις ἐν ὁ ἀπόδειξις , ἀλλά οὐ οὕτως εἰμί χρή κοινός , ὅταν ὁ ἰδίως ὑπάρχω δείκνυμι , ὥστε καί ὁ ἀνομογενής ἁρμόζω . ὁ μέν οὖν παράδειγμα καλῶς ἐφαρμόζω ὁ Ἀλέξανδρος . ἐκεῖνος δέ ἐπισημαίνω διά ὁ ἀλήθεια ἐράω , ὅτι ὁ ἀπό ὁ ἐναντίος ἐν Φαίδων λόγος οὖον ὁ ἀθανασία αὐτόθεν ἐπαγγέλλω καταδείκνυμι ὁ Ψυχή , ἀλλά ὁ προυπάρχω μόνος ὁ ὅδε βίος ὁ ψυχή καί ὁ ἐπιδιαμένω . ὁ δέ ἀπορία ἐκτίθημι πρῶτος διορίζω , ὅτι εἰμί τις ἐνεργέω καί ὁ κινέω καί ὁ κινέω , ἤτοι ὁ ποιητικός καί ὁ πάθος - Τίκου , ὡς εἰμί δύο ἐνέργεια . ὅς πρώην μέν ὡς ἐναργής λαμβάνω εἶπον δήω εἰμί ἐντελέχεια ἄμφω , νῦν δέ ἐκ ὁ ἑτερότης ὁ ὄνομα , ὅς ἔχω ὁ ἐνέργεια . εἰμί γάρ ὁ μέν ποίησις λέγω , ὁ δέ πάθησις , δύο ἄν ἄγω ἐνέργεια . καί εἰμί ὁ ἔργον αὐτός , καί ὁ τέλος ὁ μέν ποίημα ὁ δέ πάθος , οὗτος δέ διαφέρω ἀλλήλων . ὅς δέ ὁ ἔργον καί ὁ τέλος ἕτερος , οὗτος καί ὁ ἐνέργεια ἕτερος ἐπί ὅς ὁ τέλος . διορίζω οὖν οὗτος , ἄρχω λοιπός ὁ διαίρεσις ὁ ὁ ἀπορία ἀναπλέω οὕτως · εἰμί ἄμφω κινέω εἰμί ὅς τε ὁ κινέω καί ὁ ὁ κινέω , ἢ ἕτερος τέλειος οὗτος ἢ οὐ ἕτερος · καί εἰμί ἕτερος , ἐπεί συμβεβηκός εἰμί ὁ κινέω , πάντως ἐν τις εἰμί οὐσία . ἐν τίς οὖν δύο εἰμί ; ἢ γάρ ἄμφω ἐν ὁ πάσχω καί ποιέω ἤτοι κινέω , ἢ ὁ μέν ποίησις ἐν ὁ ποιέω , ὁ δέ πάθησις ἐν ὁ πάσχω . εἰμί δέ τις καί ὁ πάσχω ποῖος - βρόχος βούλομαι καλέω , διότι ἐνέργεια λέγω καί αὐτός ἐντελέχεια γάρ ὁ κινητής ) , καλέω μέν , ἀλλά οἶδα ὅτι ὁμώνυμος οὗτος λέγω ποίησις ὁ ὁ ποιέω ποιέω , Μένων ὁ ἑτερότης κἀν ὁ ὄνομα ὁ αὐτός εἰμί . ὁ δέ τρίτος τμῆμα ὁ διαίρεσις ὁ λέγω ἤ ἄμφω ἐν ὁ κινέω παραλείπω καί ὡς ἐναργής ἄτοπος , διότι συμβαίνω ὁ κινέω μή κινέω , εἰμί μηδείς ἔχω κίνησις ἐν ἑαυτοῦ , ὁ δέ κινέω δύο ἔχω κινέω - Σέις διπλόος κινέω κίνησις , καί μέντοι διότι ὁ αὐτός συμβαίνω ἄτοπος καί οὗτος ὁ τμῆμα ὁ διαίρεσις καί ἔτι μᾶλλον ) ὅσπερ ὁ ἀμφοτέ - Ἥρα ὁ κινέω ἐν ὁ κινέω τίθημι . καί ἄλλως δέ δείκνυμι προέρχομαι , ὅτι καί ὁ ἕτερος ὁ κίνησις ἐν ὁ κινέω λέγω ὁ οἰκεῖος αὐτός δοκέω ἄτοπος , εἰμί δέ οὗτος ἄτοπος , πολύς ἄτοπος ὁ ἀμφότερος ἐν αὐτός τίθημι . διά οὗτος μέν οὖν παρίημι ἐκεῖνος ὁ τμῆμα ὁ διαίρεσις , ὡς ἐν ὁ πλείων γράφω ὁ ἀντίγραφος . ἐν τις δέ καί οὗτος πρόσκειμαι ὁ γράφω ἔχω οὕτως · ἢ γάρ ἄμφω ἐν ὁ πᾷ - ἔχω καί ποιέω ἢ ἐν ὁ ποιέω καί διατίθημι , ἢ ὁ μέν ποίησις ἐν ὁ ποιέω ὁ δέ πάθησις ἐν ὁ πάσχω . περισσός δέ ὁ προσθήκη , εἴπερ μηδέ ἀντιλέγω πρός ἐκεῖνος ὁ θέσις ὁ ἀρι - στοτελεω . ἀλλά καί τέταρτος εἰμί τμῆμα ὁ διαίρεσις ὁ ὁ δύο εἴρω ἀντίκειμαι ὁ λέγω ἤ ὁ μέν ποίησις ἐν ὁ πάσχω , ὁ δέ πάθησις ἐν ὁ ποιέω , ὅσπερ ὡς ἐναργής ἄτοπος παραλείπω . ὁ μέντοι πιθανός Θεμίστιος ὁ εἰμί δέ δεῖ καί οὗτος ποίησις καλέω , ὁμώνυμος ἄν εἰμί , πρός ἔνδειξις οὗτος ὁ τμῆμα εἴρω νομίζω , ὡς εἰμί μετά ὁ εἶπον ἢ ὁ μέν ποίησις ἐν ὁ ποιέω , ὁ δέ πάθησις ἐν ὁ πᾷ - ἔχω ἐπάγω · “ ἀνάπαλιν γάρ οὐ ἐνδέχομαι οἷος ὁ ποίησις ἐν ὁ πάσχω εἰμί , εἰμί μή τις ὁ ὁ πάσχω ἐνέργεια ὁμώνυμος ποίησις ὀνομάζω ἐθέλω . καίτοι εἰμί οὗτος ἕνεκα εἴρω , ἀνάγκη εἰμί καί ὁ πάσχω ἐν ὁ ποιέω ὁμώνυμος λέγω . ὅσπερ οὐ εἴρω ἐφέπω - λαιός εἰμί . ἀλλά μήv εἰμί οὗτος ἠώς ὁ καί εἰς εἷς εἶδος ; ἀλλά ἀδύνατος . πρός ὁ προσεχῶς ἐπάγω τμῆμα ὁ λέγω “ ὁ μέν ποίησις ἐν ὁ ποιέω , ὁ δέ πάθησις ἐν ὁ πάσχω πρῶτος ὑπαντάω , καί λαμβάνω ὅτι κατά οὗτος ὁ ὑπόθεσις , ὥσπερ ἐν ὁ κινέω εἰμί ὁ κίνησις ὁ οἰκεῖος , οὕτως καί ἐν ὁ κινέω ὁ αὐτός οἰκεῖος ὁ γάρ αὐτός λόγος ἐπί ἄμφω ) ἐπάγω , ὅτι δύο ἄτοπος ἕτερος ἀνάγκη κατά οὗτος ὁ ὑπό . θέσις ὁμολογέω . ἢ γάρ πᾶς ὁ κινέω καί κινέω , εἴπερ ὁ κινέω ἔχω κίνησις , ὁ δέ ἔχω κίνησις κινέω · ἄτοπος δέ ὁ πᾶς ὁ κινέω κινέω καί οὔτε δοκέω αὐτός , εἴπερ ὁ πρῶτος κινέω ἀκίνητος οἴομαι ὅστε ὁ πρᾶγμα συνᾴδω πολύς γάρ ὁ κινέω ἀκίνητος μένω οἷος χρῶμα κάλλος εὐρυθμία ) · ἢ ἔχω τίς κίνησις ἐν ἑαυτοῦ οὖον κινέω , ὅσπερ πᾶς εἰμί ἄλογος , ὡς ὁ ἔχω τίς λευκός μή λευκαίνω . ὅς γάρ πάρειμι κίνησις , οὗτος πάντως κινέω καί ὁ κινέω παρουσία κίνησις κινέω . οὗτος δέ δείκνυμι ἄτοπος μεταβαίνω ἐπί ὁ ἕτερος τμῆμα ὁ διαίρεσις ὁ πρῶτος εἴρω , καί ὁ ἄτοπος λοιπός ἐπάγω ὁ ὑποτίθημι ἄμφω ἐν ὁ κινέω καί πάσχω , ὁ τε ποίησις καί ὁ πάσχω καί ὁ δίδαξις καί ὁ μάθησις . ἄτοπος δέ πρῶτος μέν ὁ ὁ ἕκαστος ἐνέργεια μή ἐν ὁ ἐνεργέω αὐτός εἰμί , ἀλλά ἐν ἄλλος τις , εἴπερ ὁ ὁ ποιέω ἐνέργεια ἐν ὁ κινέω εἰμί . δήω - τέρος δέ ἄτοπος ὁ ὁ αὐτός δύο κινέω διάφορος καί ἐναντίος ἅμα κινέω κατά εἷς εἶδος . εἰμί γάρ ὁ κινέω ἀλλοιόω φέρω εἶπον καί ὁ κις - νέομαι ἀλλοιόω , οὖον δυνατός ὁ κινέω καθό ἀλλοιόω ἀλλοιόω . διάφορος γάρ ὗσις ὁ ἐνέργεια διάφορος ἄν εἰμί καί ὁ ἀποτέλεσμα , ὥσπερ οὖον δυνατός καθό ἀλλοιόω καί αὐξάνω . ὑπό γάρ αὐξάνω αὐξάνω τίς καί ὑπό ἀλλοιόω ἀλλοιόω . γοργός οὖν ἐπαπορέω οὗτος ὁ ὑπόθεσις · τίς γάρ εἰμί ἀλλοιόω δύο καί εἷς ὁ κινώ - νόος καί εἰς εἷς εἶδος φέρω ; ἔτι γάρ ἄτοπος ὁ καί δύο εἰμί ὁ κινέω , ὅς ἀλλοιόω καλέω , εἰς εἷς εἶδος φέρω . ὅτι γάρ εἰς εἷς εἶδος τελευτάω ὁ ὁ κινέω καί κινέω ἐνέργεια , δῆλος ἐκ ὁ , ὅταν παύω ὁ κινέω καί κινέω , εἰς εἷς τίς μεταβάλλω φαίνω ὁ κινέω , ὥστε εἰς οὗτος καί κινέω . ἀδύνατος οὖν καί ὁ δύο εἰμί ἐν ὁ κινέω κατά εἷς εἶδος γίγνομαι ὁ κίνησις ἢ θερμός ἢ λευκός ἤ τίς τοιοῦτος , καί ὁ δύο εἰμί ἐναντίος ἅμα ὁ αὐτός ὑπάρχω , καί ἔτι ὁ δύο εἰμί ἐναντίος εἰς εἷς εἶδος τελευτάω · εἷς μέν γάρ ὑποτίθω - μένω ὁ ὑπόκειμαι ὁ ἀμφότερος ἐνέργεια οὐδείς κωλύω ὁ καί δύο εἰμί ὁ λόγος καί εἰς εἷς τελευτάω εἶδος , δύο δέ ὑποτίθημι ἀδύνατος καί ὁ ὑπόθεσις εἷς εἰμί εἶδος · ἄν ὁ ὑπόθεσις τις συγχωρέω , ὁ ἕπω ἀδύνατος ὁ εἰς εἷς εἶδος τελευτάω . Δυνατός δέ , φημί Ἀλέξανδρος , καί ἄλλως ἀναγιγνώσκω ὀξύνω , ἀλλά μή βαρύνω ὁ τις · εἰμί γάρ δύο ὁ κινέω ἅμα , δύο τις εἰμί καί ἐναντίος ἀλλοιόω ὁ εἷς καί εἰς εἷς εἶδος , ὅσπερ ἀδύνατος . δυνατός δέ , φημί , καί ὑπερβιβάζω σαφής ποιέω ὁ λέξις οὕτως · εἶτα ἄτοπος ὁ δύο κινέω ἅμα κινέω καί εἰς εἷς εἶδος , καί οὖον μόνος ἄτοπος ἀλλά καί ἀδύνατος οὗτος , εἶτα ἐπί οὗτος ὁ τίς γάρ εἰμί ἀλλοιόω ὁ εἷς · διά οὗτος γάρ ἀδύνατος , ὅτι οὐ οἷος τε λαμβάνω , τίς εἰμί ἀλλοιόω ὁ εἷς . καί ἄλλως δέ | ἑκάτερος ὁ ἄτοπος ἴδιος τίς δηλωτικός ἐπιφέρω , φημί Ἀλέξανδρος , ὁ ἄτοπος . εἰμί δέ ὁ ἄτοπος ὁ τε δύο κινέω ἅμα κινέω καί ὁ ὁ δύο εἰς εἷς εἶδος . ὁ μέν γάρ εἶτα ἄτοπος ὁ δύο κινέω ἅμα κινέω ἐπάγω ὁ τίς γάρ εἰμί . διά γάρ οὗτος ἄτοπος διά ὁ ἄπορος εἰμί τίς εἰμί . ὁ δέ καί δύο εἰς εἷς εἶδος ἐπιφέρω ὁ ἀλλά ἀδύνατος · ἀδύνατος γάρ οὗτος . διά τίς δέ ἀδύνατος ; ἢ ὅτι πᾶς μεταβολή ἐκ ἐναντίος εἰς ἐναντίος , εἷς δέ εἷς ἐναντίος . ἀδύνατος οὖν ὁ δύο κινέω δύο εἰμί μεταβολή καί ἐκ δύο δηλονότι οὖον γάρ εἄν ἐκ εἷς δύο εἰμί ) εἰς ἐναντίος τελευτάω . ἔτι δέ μᾶλλον ὁ ἀδύνατος φαίνω , ἐάν ἐννοέω , ὅτι καί ὁ δύο κινέω ὁ τε κινέω καί ὁ κινέω ἢ ποιέω καί πάσχω ἅμα ἐν ὁ αὐτός εἰμί καί ἀλλήλων ἐναντίος εἰμί καί ἐκεῖνος μόνος εἰς ὅς ὁ μεταβολή . ἀδύνατος δέ ὁ ἐναντίος ἅμα περί ὁ αὐτός εἶμαι μήποτε δέ Ἀριστοτέλης ἀρκέω οἴομαι πρός ἔσχατος ἀτοπία ὁ δύο εἰμί ὁ κινέω εἷς εἶδος ὁ ἐναντίος εἰμί οὐ μνημονεύω . διό δύο ὁ ἄτοπος ἐπάγω ὁ τε δύο ὅλως εἰμί εἷς εἶδος καί ὁ δύο εἰμί διάφορος εἰς εἷς φέρω , ἐν μή εἰμί ἐναντίος . ἐπιτείνω δέ ὁ ἄτοπος ὁ ἐναντίωσις . ὁ μέντοι Ἀλέξανδρος ἐνδίδωμι ἐνταῦθα καί δύο εἷς ἐναντίος εἰμί ἐπί ὁ ὑπερβολή . καί ὁ ἔλλειψις μόνος . οὗτος γάρ δοκέω καί ὁ μεταξύ καί ἀλλήλων εἰμί ἐναντίος . ἀλλά ἐφίστημι ἄξιος , ὅτι ὁ μεταξύ ὡς εἷς ἄμφω εἰμί ἐναντίος · ὡς γάρ ἀσύμμετρος σύμμετρος καί ὡς ἄνισος ἴσος · ὥστε οὐδέ ὑπό οὗτος σαλεύω ὁ κανών ὁ λέγω εἷς εἷς εἰμί ἐναντίος . εἶπον δέ ὁ Ἀριστοτέλης ὁ συμβαίνω ἄτοπος ὁ ἄμφω ὁ κινέω ἐν ὁ κινέω καί πᾷ - ἔχω τίθημι δίδωμι ἐννοέω , ὅτι ὁ αὐτός ἀκολουθέω καί ὁ ἐν ὁ κινέω καί ποιέω τίθημι ἀμφότερος , καί ἔτι μᾶλλον , εἴπερ ἐν ὁ κις - νοῦς ὁ κίνησις . διό καί παρίημι οὗτος ὁ τμῆμα ὁ διαίρεσις κινέω γάρ ὁ κινέω μή κινέω . ἀλλά εἷς εἰμί ὁ ἐνέργεια ἠώς ὁ καί ὁ ποιέω πάσχω . ὁ πρῶτος διαιρετικός εἰμί · ἢ ἕτερος ὁ κινέω ἢ οὐ ἕτερος , ἀλλά εἷς δηλονότι , ὅσπερ ἐνδείκνυμι διά ὁ “ εἰμί μέν ἕτερος , ἐν τίνιος , ὡς ὄφις - Λόντος ἐπάγω καί ὁ ἰάομαι δέ μή ἕτερος . ἀποδίδωμι οὖν πρότερος ἑπὸ - Μένα ἄτοπος ὁ ἕτερος λέγω μεταβαίνω λοιπός ἐπί ὁ εἷς ὑποτίθω - μένος . καί λέγω καί οὗτος ὁ δόξα ὁ δοκέω ἕπω ἄτοπος , ὅσπερ καί λύω μετά ὀλίγος ὁ ἀπορία παραμυθέομαι ὁ διορισμός . τίς οὖν ὁ ἕπω ἄτοπος ὁ εἷς λέγω κίνησις ὁ ποίησις καί ὁ πάσχω καί ὁ δίδαξις καί ὁ μάθησις ; ὁ δύο , φημί , ἕτερος ὁ εἶδος ὁ αὐτός καί εἷς ἐνέργεια εἰμί . καί ὅτι μέν ἕτερος ὁ εἶδος ὁ κινέω καί κινέω , δῆλος , εἴπερ ὁ μέν ποιέω ἐνέργεια εἰμί ὅσπερ εἰμί , ὁ δέ πάσχω δύναμις τοιοῦτος εἰμί , ἐνέργεια ὁ ἀντίκειμαι εἰμί οὗτος , ὅς δύναμαι , ἐπεί ὁ μεταβολή ἐκ ἐναντίος . ὥστε οὖον μόνος ἕτερος ἀλλά καί ἐναντίος . ὡς οὖν ἄτοπος λευκός καί μέλας διαφέρω ὁ εἶδος , καί ὁ μέν διακρίνω ὁ ὄψις , ὁ δέ συγκρίνω , εἷς λέγω ὁ ἐνέργεια οὗτος ποιέω καί πάσχω ἕτερος εἰμί ὁ εἶδος , ἄτοπος δέ εἰμί ὁ δύο ἕτερος ὁ ἰόω εἷς εἰμί ἐνέργεια , ἐπεί χρή ἕκαστος εἶδος οἰκεῖος εἰμί ἐνέργεια , ἄτοπος δέ οὖν εἰμί οὗτος ἄλλος τίς ἐναρ - στερέω ἄτοπος ἀκολουθέω . εἰμί γάρ ὁ δίδαξις καί ὁ μάθησις καί ὁ ποίησις καί ὁ πάθησις ὁ αὐτός καί εἷς εἰμί , εἰμί καί ὁ διδάσκω ὁ μανθάνω ὁ αὐτός . ὁ δέ ἐναργής ὁ ἀτοπία ὁράω , ἐάν ὁ διδάσκω αὐτός μεταλαμβάνω , ὥστε ὁ διδάσκω πᾶς μανθάνω ὅσος διδάσκω καί ὁ ποιέω πᾶς πάσχω ὅσος ποιέω . τρεῖς γάρ οὗτος εἰμί δίδαξις ὁ διδάσκω ὁ διδάσκω , ὁ μέν δίδαξις αὐτός εἰμί ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ διδάσκω ὁ διδάσκω οὐσία κατά ὁ ἐνὲρ - γειαν ἐνδείκνυμι , ὁ <δὲ> διδάσκω ὁ οὐσία μετά ὁ ἐνέργεια . διό φαίνω μέν καί ἐπί ὁ δίδαξις ὁ ἄτοπος , ἔτι δέ μᾶλλον ἐπί ὁ διδάσκω διά ὁ ὁ οὐσία παρέμφασις ὁ ὁ ἐναντίωσις ἔχω , ἔτι δέ οὗτος ἐναργής ἐπί αὐτός ὁ οὐσία . ἀναιρέω δέ διά ὁ εἴρω λόγος καί ὁ δύο ἁπλόος εἰμί ὁ ἐνέργεια , καί ὁ εἷς ἁπλόος δείκνυμι , ὅτι πῇ μέν εἷς , πῇ δέ δύο , εἷς μέν ὁ ὑπόκειμαι , δύο δέ ὁ λόγος . ἤ οὔτε ὁ ἄλλος ἐνέργεια ἐν ἕτερος εἰμί ἄτοπος ἠώς ὁ ἀλλά ὅδε ἐν ὅδε . ἐντεῦθεν ἄρχω λύω ὁ ἀπορία οὖον πᾶς , ἀλλά ὅσος πρός ὁ ἀληθής δόξα ἐνίστημι ὁ λέγω εἷς μέν εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ κίνησις , δύο δέ κατά ὁ λόγος . διό ὁ μέν πρός ὁ εἷς εἰμί ὁ κίνησις ἀπορία ὅς ὕστερος τίθημι πᾶς διαλύω , ὁ δέ πρός ὁ δύο εἰμί ὁ κινέω οὖον πᾶς , ἀλλά ὅσος δύναμαι καί πρός ὁ εἷς καί ἐν ὁ κινέω εἰμί ὑπαντάω . καί οὗτος εἰκότως · οὗτος γάρ ὁ ἀπορία ἅπτω μάλιστα ὁ ὁ κίνησις ὁρισμός ἐντελέχεια λέγω ὁ κινέω - ὁ ὅς κινητός . πρῶτος οὖν ἔνστασις λύω ὁ λέγω ἰάομαι ἄμφω ὁ ἐνέργεια ἐν ὁ κινέω καί πάσχω , ὁ ἕκαστος ἐνέργεια οὐ ἐν ἕκαστος ὑπάρχω , ἀλλά ἐν ἕτερος . λύω δέ αὐτός ὡς δύναμαι καί πρός ὁ δόξα ὁ λέγω εἷς ἐν ὁ κινέω κατά ὁ ὑπόκειμαι - μένω γίγνομαι ὁ ἀμφότερος ἐνέργεια . ὁ δέ λύσις ὁ ἐπάγω ὡς ἄτοπος ὁ ὑπόθεσις δείκνυμι πειράω μή εἰμί ἄτοπος . οὐδέ γάρ ἄτοπος ὁ ὁ ἄλλος ἐνέργεια ἐν ἕτερος εἰμί , μᾶλλον δέ ἀναγκαῖος ἐπί ὁ κινέω καί κινέω καί ὅλως ὁ ποιέω καί πάσχω . εἰμί γάρ εἰμί ὑπό ὁ ποιέω ἐν ὁ πάσχω ὁ δίδαξις , οὔτε ἐν ὁ διδάσκω εἰμί οὔτε κατά ἑαυτοῦ ἀποτέμνω ὁ μανθάνω ὅστε ἐν ὁ μείς - θνῄσκω οὕτως , ὡς δύναμαι καί ἄνευ ὁ διδάσκω ἐν αὐτός ὑφίστημι , ἀλλά ὁ κινέω πάρειμι καί ἐνεργέω ἐγγίγνομαι ὁ κινέω . ὡς γάρ ὁ διαπλαστικός ὁ κῆρ ἐνέργεια ὁ πλάστης εἰμί ἐν ὁ κῆρ εἰμί αὐτός ὁ διάπλασις , κατά ὅς ὁ μέν πλάσσω ὁ δέ πλάσσω , καί οὐ εἰμί δύο λαμβάνω ὁ ἐνέργεια , οὕτως ἔχω καί ἐπί ὁ δίδαξις εἷς εἰμί αὐτός καί ὁ μάθησις ὁ ὑπόκειμαι . μή πλανάω δέ ἐγώ ὁ ἀπό ὁ κίνησις ἐγγίγνομαι διάθεσις οἷος ὁ σχῆμα ὁ κῆρ ἢ ὁ Ψυχή ὁ γνῶσις · οὖον γάρ εἰμί οὗτος κινέω , ἀλλά ἀποτέλεσμα ὁ κίνησις . ἄλλος γάρ εἰμί ὁ πλάσσω καί μανθάνω ἤϊος διδάσκω καί ἄλλος ὁ πλάσσω ἢ διδάσκω . καί οὗτος μέν ἀποτέλεσμα εἰμί ἐν ὁ κινέω - μένω καί Χωρὶς ὁ κινέω ὑφίστημι καί ἀναλογέω ὁ ἔχω καί ὁ λόγος ὁ διδάσκω , ὅς καί αὐτός χωριστός εἰμί ὁ διδάσκω , ὁ μέντοι κατά ὁ διδάσκω καί διδάσκω ἐνέργεια εἷς ὁ ὑπόκειμαι εἰμί , κἀν ὁ λόγος διάφορος , ὁ μέν ὡς ἀπό ὁ ποιέω , ὁ δέ ὡς ἀπό ὁ πάσχω λαμβάνω . καί γάρ μέσος εἰμί ἄμφω ὁ κίνησις ἐφάπτω καί ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω οὐ ἀποτέμνω . ἐάν δέ ὅδε μόνος ἢ ἐν ὅδε μόνος εἰμί λαμβάνω , οὐκέτι διασῴζω ὁ μέσος . καί διά οὗτος ὅταν μέν κατά ἀποτομή αὐτός ὁράω ἐν ὁ κινέω θεωρέω αὐτός , ἐπεί ἐν ἐκεῖνος ὑφίστημι , ἐντελέχεια λέγω ὁ κινητής ὅς κινητός · ὅταν δέ κατά συμπλοκή ἀπό ὁ κινέω ἄρχω , λέγω ἐνέργεια ὁ κινητικός ἐν ὁ κινέω , ὡς ὁρίζω ἐπί τέλος ὁ περί κίνησις λόγος . φέρω δέ καί τοιοῦτος γραφεύς εἰμί μέντοι καί οὐ ἀποτετμημένως , ἀλλά ὅδε ἐν ὅδε , ὁ Ἀλέξανδρος “ οὐ ἁπλόος , φημί , καί ἀποτετμημένως ἐν τις , ἀλλά ἐν ὁρίζω τις καί οὗτος πρός ὅς λέγω · λέγω δέ πρός ὁ μαθηματικός ” . καί θαυμαστός ἐγώ δοκέω , πῶς ὁ οὐ ἀποτετμημένως ἀντί ὁ οὐ ἀόριστος ἀκούω , καί - ὅς πρότερος καλῶς ὁ ἐν τις μέντοι καί οὐ ἀποτέμνω ἐξηγέομαι - Σάτο δηλόω , ὅτι οὖον χωρίζω ὁ μανθάνω οὔτε ὡς ἐν ὁ διδα - Σκόντι μόνος εἰμί οὔτε ὡς κατά ἑαυτοῦ · καί ἐπί οὗτος γάρ ὁ γραφεύς ὁ αὐτός ἄν σημαίνω ὁ ἐπίρρημα . οὔτε ὅς δύο κωλύω οὐδείς ὁ αὐτός εἰμί ἠώς ὁ ἀλλά ὡς ὑπάρχω ὁ δύναμις πρός ὁ ἐνεργέω . ὁ εἷς λέγω ὁ ἄμφω κίνησις ὡς ἄτοπος ἐπάγω ὁ δύο διά - φόρος ὁ εἶδος ὁ τε ποιέω καί ὁ πάσχω εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός ἐνέργεια . λέγω οὖν μηδέ οὗτος ἄτοπος εἰμί ὡς δοκέω . μηδείς γάρ κωλύω ὁ δίδαξις καί ὁ μάθησις καί ὅλως ὁ ποίησις καί πᾷ · τίθημι εἷς εἰμί ἐνέργεια , εἷς δέ ὁ ὑπόκειμαι , εἰμί καί ὁ λόγος διάφορος . ὁ γάρ δίδαξις εἶπον οὐ ἄλλος τίς λέγω ἢ ὁ ἐκ ὁ διδάσκω καί μανθάνω γίγνομαι , ὅς ἀδύνατος ἕτερος Χωρὶς θατέρου εἰμί τε καί γία - νω , καί ὁ ὁ μάθησις δέ λέγω ὁ αὐτός πάλιν λέγω . εἷς οὖν κατά ὁ ὑπόκειμαι , εἰμί καί ὁ λόγος διάφορος , ὡς εἷς ὁ διάστημα ὁ μεταξύ δύο καί τέσσαρες , ὁ δέ λόγος διάφορος , ὁ μέν ὁ τέσσαρες πρός ὁ δύο διπλάσιος , ὁ δέ ὁ δύο πρός ὁ τέσσαρες ἥμισυς . αὐτός δέ ἔτι ἐν · ἀργής παράδειγμα χράω εἶπον οὕτως εἰμί ὁ μέν ὑπόκειμαι εἷς , ὁ δέ λόγος διάφορος , ὡς ὁ δύναμις πρός ὁ ἐνεργέω . ἐνεργέω δέ λέγω ὁ ἐνέργεια τέλειος εἰμί . οὗτος γάρ ἤδη καί ἐνεργέω . εἰμί γάρ ὅς γίγνομαι ἐνέργεια οὗτος εἰμί δύναμις καί οὐ ἄλλος , καί ὅς δύναμις εἰμί οὗτος γίγνομαι ἐνέργεια , εἷς εἰμί ἄμφω καί ὁ αὐτός ὁ ὑπόκειμαι , ὁ δέ λόγος διάφορος . ὁ μέν γάρ δύναμις οὗτος εἰμί , ὅς δύναμαι γίγνομαι οὗτος ὅς λέγω δύναμις , ὁ δέ ἐνέργεια , ὅς ἤδη εἰμί οὗτος ὅς λέγω ἐνέργεια . οὔτε ἀνάγκη ὁ διδάσκω μανθάνω ἠώς ὁ ὁ γάρ ὅδε ἐν ὅδε , καί ὅδε ὑπό ὅδε ἐνέργεια εἰμί , ἕτερος ὁ λόγος . Δεύτερος ἄτοπος ἐπάγω ὁ εἷς λέγω ἐνέργεια ὁ τε κινέω καί ὁ κινέω ὁ ἀκολουθέω ὁ δίδαξις ὁ μανθάνω αὐτός εἰμί , οὗτος δέ τίθημι ἀκολουθέω ὁ διδάσκω ὁ μανθάνω ὁ αὐτός εἰμί , καί οὗτος ἐναργής ἄτοπος ἕπω δοκέω ὁ ὁ διδάσκω κατά αὐτός ὁ διδάσκω πᾶς μανθάνω ὁ διδάσκω καί ὁ μανθάνω κατά αὐτός ὁ μανθάνω πᾶς διδάσκω ὅσος μανθάνω . τοιοῦτος οὖν εἰμί ὁ προσαίνω - γομένων δείκνυμι πᾶς ὁ ἀκολουθία μηδείς ἀναγκαῖος ἔχω ἀπό ὁ τελευταῖος ἄρχω ὁ λέγω εἰμί ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω ταῦ - ὁ εἰμί ἤτοι ὁ διδάσκω καί μανθάνω , ἀνάγκη ὁ διδάσκω ὁ μανθάνω ὁ αὐτός εἰμί ἐν ὁ διδάσκω μανθάνω . λύω δέ ταῦ - ὁ ὁ ἔνστασις ἐκ ὁ μή πᾶς , ὅς εἰμί αὐτός , οὗτος πᾶς ὁ αὐτός ἀκολουθέω , ἀλλά ἐκεῖνος μόνος ὅς ὁ λόγος ὁ αὐτός εἰμί . καί πῃ - ρατιθετης παράδειγμα ὁ μέν λόγος ὁ αὐτός ἔχω διάφορος ὀνο - Μάτων ὁ λώπιον καί ἱμάτιον οὗτος γάρ ὁ αὐτός εἰμί ὁρισμός · διό πᾶς αὐτός ὁ αὐτός ἕπω ) , ὁ δέ ὁ ὑπόκειμαι μέν ὁ αὐτός εἰμί , μή μέντοι λόγος ὁ αὐτός ἔχω ὁ ὁδός ὁ Θήβηθεν Ἀθή - ναζε καί Ἀθήνηθεν Θήβαζε . τοιοῦτος δέ καί ὁ ἀνάβασις καί κατάβασις . ἐπί γάρ οὗτος εἷς εἰμί ὁ διάστασις καί θέσις ὁ αὐτός εἰμί ἄλλος ὁ ὅς ὅς εἰμί καί ἄλλος ὁ εἰς ὅς · ὥστε καί ὁ ὅλος εἶδος ἄλλος · διό οὐδέ ὁ αὐτός ἀκολουθέω . ἄλλος γάρ ὁ ἀναβαίνω καί ἄλλος ὁ καταβαίνω διάθεσις . καί ἄλλος μέν ὁ πρῶτος , ἄλλος δέ ὁ δύο ὑπαντάω ὁ Θήβηθεν Ἀθήναζε εἶμι καί Ἀθήνηθεν Θήβαζε · διό ὁ εἰς Ἀθῆναι ἀπέρχομαι οὐ ἄπειμι εἰς Θῆβαι . οὐδέ ἕπω ὁ αὐτός ὁ κατά μόνος ὁ ὑπόκειμαι ὁ αὐτός , ἀλλά μόνος ὁ κατά λόγος ὁ αὐτός καί ὅς ὁ εἰμί καί ὁ ὁρισμός ὁ αὐτός . οὕτως οὖν ἄν ὁ διδάσκω καί μανθάνω αὐτός εἰμί ὁ ὑπόκειμαι μόνος , ἀλλά μή καί ὁ λόγος , οὐ εἰμί ἀνάγκη ὁ διδάσκω αὐτός ὁ διδάσκω μανθάνω ὅσος διδάσκω . τότε γάρ εἄν ἕπω οὗτος , εἰμί ὁ διδάσκω καί μανθάνω ὁ αὐτός εἰμί κατά ὁ λόγος ὁ διδάσκω καί ὁ μανθάνω ὁ αὐτός ἄν εἰμί κατά ὁ λόγος . ἀνάγκη γάρ εἰμί τότε ὁ διδάσκω εἰμί μανθάνω εἷς εἰμί ὁ λόγος ὁ κατά ὁ διδάσκω καί μανθάνω . εἶτα ἐφεξῆς ὁ πρό οὗτος εἴρω ἐν ὁ ἀπορία ἀκολουθία δῖος - λέγχει ὡς οὐ εἰμί ἀναγκαῖος . εἰμί δέ ὁ λέγω εἰμί ὁ δίδαξις ὁ μανθάνω αὐτός καί ὁ διδάσκω ὁ μανθάνω αὐτός . ὅτι οὖν οὐ ἀνάγκη οὗτος οὕτως ἔχω , δείκνυμι πάλιν διά ὁ αὐτός πως παράδειγμα , ὁ μέν διδάσκω καί μανθάνω ἀνάλογος λαμβάνω ὁ διάστασις ἤτοι ὁ τόπος ἢ ὁ ἀριθμός , ὁ δέ διδάσκω καί μανθάνω ὁ διϊστάω - ἕπομαι ἔνθεν ἐκεῖ καί ἐκεῖθεν ὧδε · ὡς γάρ δίδαξις καί μάθησις , οὗτος διά - στάσις , καί ὡς ὁ διδάσκω καί μανθάνω , οὗτος ὁ διίστημι ἢ Ἀθήνηθεν εἰς Θῆβαι ἢ Θήβηθεν εἰς Ἀθῆναι ἢ ἀπό τέσσαρες εἰς δύο ἢ ἀπό δύο εἰς τέσσαρες . ὡς οὖν ἐπί οὗτος εἷς μέν ὁ ὑπόκειμαι ὁ διάστασις , ὁ δέ λόγος διάφορος , καί διά οὗτος οὐ ἀνάγκη ὁ διίστημι ὁ αὐτός εἰμί , οὕτως καί ἐπί ὁ δίδαξις καί μάθησις , ἐπεί ὁ ὑπόκειμαι εἷς οὗτος καί οὖον ὁ λόγος , διά οὗτος καί ὁ διδάσκω καί μανθάνω ὁ ὑπόκειμαι ὁ αὐτός εἰμί , ἀλλά οὐ ὁ λόγος . “ δύναμαι δέ , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ὁ οὖον μήv ἀλλά οὐδέ εἰμί ὁ δίδαξις ὁ μανθάνω αὐτός καί ὁ ἑξῆς ὡς ἐκ περιουσία εἴρω , ὡς εἰμί λέγω , καί εἰμί δίδωμι ὁ δίδαξις ὁ μή - τίθημι αὐτός εἰμί , οὐ ἀνάγκη καί ὁ μανθάνω ὁ διδάσκω αὐτός · οὐδέ γάρ ἐπεί ὁ διάστασις εἷς ὁ διίστημι , ἤδη καί ὁ διίστημι ἐνθένδε ἐκεῖσε ἢ ἐκεῖθεν ἐνθάδε εἷς καί αὐτός εἰμί . ” εἶτα ἐπί ὁ πρῶτος ἀκόλουθος ἀνατρέχω , ἀπό ὅς πᾶς ἀρτέομαι , διελέγχω καί οὗτος . εἰμί δέ ἐκεῖνος ἰάομαι εἷς ὁ ἄμφω ἐνέργεια , ὁ δίδαξις ὁ μανθάνω αὐτός . λέγω οὖν ὅτι ὅλως οὐδέ ὁ ἀρχή ὁ ἀκολουθία ἀναγκαῖος ἔχω . οὖον γάρ εἰμί ὁ κίνησις εἷς , ἤδη καί ὁ ὑπάρχω ὁ κινέω - σέω ὁ δίδαξις καί ὁ μάθησις ἤτοι ὁ ποίησις καί ὁ πάσχω ἀνάγκη ὁ αὐτός εἰμί κύριος , διότι ἕτερος ὁ λόγος εἰμί ὅς τε ἀπό ὁ ποιέω πρός ὁ γίγνομαι σχέσις καί ὁ ἀπό ὁ γίγνομαι πρός ὁ ποιέω . ἀλλά πῶς ὁ κίνησις εἷς καί κύριος εἷς , εἴπερ εἴρω πολλάκις ὅτι ὁ ὑποκει - μένω εἷς εἰμί , ἀλλά οὖον ὁ λόγος ; ὁ εἷς ὁ κίνησις οὖον ὁ ὑπόκειμαι μόνος , ἀλλά καί ὁ λόγος , ἐν ὁ κινέω εἰμί ὑπό ὁ κινέω . διό καί εἷς ὁ λόγος ἐντελέχεια ὁ κινητής ὅς κινητός , καί οὐδέ μερίζω ἐπί αὐτός ὁ ὑπό ὅδε καί ὁ ἐν ὅδε , ἀλλά ἄμφω συμπληρόω ὁ Κίνη - βρόχος . ὁ μέντοι ποίησις καί ὁ πάθησις μερίζω , ὁ μέν περί ὁ ἀπό ὁ ποιέω σχέσις , ὁ δέ περί ὁ ἀπό ὁ γίγνομαι . ὁ μέντοι Ἀλέξανδρος κατά ὁ αὐτός τρόπος ὁ πρότερος ἐξηγέομαι καί οὗτος . “ οὖον γάρ εἰμί εἷς , φημί , ὁ ἄμφω ἐνέργεια κατά ὁ ὑπόκειμαι , ἕπω ἤδη ὁ δίδαξις ὁ μανθάνω αὐτός εἰμί , ἀλλά ὁ μέν ὑπόκειμαι ἀμφότερος ὁ τε Ζεύς - δάσσω καί ὁ μανθάνω αὐτός εἰμί εἷς γάρ τίς ὑπό ἄμφω γίγνομαι ὁ μείς - θνῄσκω ) , οὖον μήv ὁ δίδαξις αὐτός ὁ μανθάνω ” · καί ἔοικα ὁ γάρ ὅδε ἐν ὅδε καί ὅδε ὑπό ὅδε ἐπί ὁ κίνησις ἀκούω · ἐγώ μέντοι ἐπί ὁ ποίησις καί ὁ πάθησις εἴρω νομίζω καί οὗτος καί ὁ ἕτερος ὁ λόγος . πῶς δέ καί εἷς ὁ ὑπόκειμαι λέγω εἰμί ὁ Ζεύς - δαξ καί ὁ μάθησις ; διότι εἷς ὑπό ἄμφω γίγνομαι ὁ μανθάνω . γία - νω γάρ καί ὁ διδάσκω . καί ὅλως οὐ ὅσος εἷς εἰμί αἴτιος εἷς εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , ἐπεί οὕτως καί πατήρ καί μήτηρ , ἀλλά εἷς εἰμί οὗτος ὁ ὑπόκειμαι , ὅτι εἷς ὁ διάστασις καί ἀπό ὁ ποιέω ἐν ὁ πάσχω ὁ αὐτός . | τις μέν οὖν εἰμί κίνησις ἠώς ὁ ὁ αὐτός δέ λέγω τρόπος καί περί ὁ ἄλλος κίνησις ἕκαστος . συμπεραίνω ἤδη ὁ περί ὁ κίνησις λόγος ὑπομιμνῄσκω ὁ ἀποδίδωμι ὑπογραφή , κατά ὅς ποτέ μέν λέγω ἐντελέχεια ὁ δύο - Νάτου ὅς δυνατός , ποτέ δέ ἐντελέχεια ὁ κινητής ὅς κινητός . καί φημί οὖον μόνος ὁ καθόλου κινέω οὗτος ἐφαρμόζω ὁ ἀπόδοσις , ἀλλά καί ὁ κατά μέρος . οὖον γάρ ἄδηλος φημί , ὡς οὗτος ὁ ὁρισμός καί ὁ εἶδος αὐτός ἕκαστος ὁρίζω . εἶδος δέ λέγω οὐ ὡς ἀπό ὁ γένος ὁ κίνησις διαιρέω οὖον γάρ γένος ὁ κίνησις ) , ἀλλά ὡς διάφορος ἰδιότης . ἐπί εἷς δέ καί ὁ κατά μέρος εἶδος ὁ ἀλλοίωσις ὑποδείκνυμι ὅπως χρή ὁ καθόλου λόγος ἐφαρμόζω ὁ κατά μέρος εἶδος ἄλλος τρίτος ὁρισμός ὁ κίνησις προστίθημι , ὅς καί γνώριμος φημί ὡς συμπλέκω ὁ παθητικός ὁ ποιητικός · κίνησις γάρ εἰμί , φημί , ἐντελέχεια ὁ δύναμις ποιητικός καί παθητικός ὅς τοιοῦτος . ἐπεί γάρ δείκνυμι ἐκ ὁ ἄμφω ἐνέργεια ὁ τε κινέω καί κινέω ἀποτελέω ὁ κίνησις , εὔλογος ἐν ὁ λόγος αὐτός καί ὁ ὁ κινητικός ἐνέργεια , οὖον μόνος ὁ κινητής παραλαμβάνω . ἀλλά πῶς ὁ ὁ δύναμις ποιητικός ἐνέργεια εἶπον ; ὁ γάρ δύναμις ποιητικός καί κινητικός οὔπω ἐνέργεια εἰμί κινητικός , ὁ δέ κινέω ἐνέργεια εἰμί . καί ὅλως ὁ δύναμις καθό δύναμις ἐνεργέω κινέω μᾶλλον ἀλλά οὐ κινέω , εἴπερ καλῶς ὁ ὁ κίνησις ὁρισμός ἀποδίδωμι . μήποτε οὖν ὁ δύναμις ποιητικός εἶπον ὁ διορισμός ἐνδείκνυμι ὁ ἀπό ὁ ἀκινή - ὁ αἴτιος ἐνδίδωμι κίνησις πρός τε ὁ φυσικός καί ὁ τεχνικός κίνησις . πᾶς μέν γάρ ὁ κινέω καθό ἐνέργεια εἰμί κινέω ἀκίνητος εἰμί κατά οὗτος . ἀλλά ὁ μέν ἀκίνητος ἰδίως καλέω αἴτιος κατά πᾶς εἰμί ἀκίνητος , ἅτε κατά πᾶς ἐνέργεια ὅς καί αἰώνιος ὑφεστώς . ὁ δέ φυσικός καί τεχνικός κινέω κινέω μέν καθό ἐνέργεια εἰμί κατά ὁ ἕξις τέλειος εἰμί κατά ἐκεῖνος . ἀνάγκη γάρ ὁ κινέω εἶδος τίς εἰμί ἤδη οὗτος ἐνδίδωμι ὁ κινέω . κινέω δέ καί αὐτός , καθόσον ὁ πρότερος ἠρεμέω ἕξις εἰς ὁ ὁ κινέω ἐνέργεια διεγείρω κατά ὁ ὡς πρός ἐνέργεια δύναμις , ὅσπερ πᾶς ἔχω ὁ μή ἅμα ὅλος ἀποδίδωμι ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια · ὅσπερ ὁ αἰώνιος ἐνεργέω πρόσειμι μόνος . διό παρά ὅλος ὁ ὁ κινέω χρόνος ἄμφω εἰμί ἐν αὐτός ὁ τε δύναμις καί ὁ ἐνέργεια , καί κατά μέν ὁ ἐκ ἀτελής προκοπή κινέω , κατά δέ ὁ τε - λεῖος καί ὁ ἕξις καί ὁ ἐνέργεια κινέω . ὁ δέ φύσις καί προδια - τίθημι διατίθημι ὁ ὑπόκειμαι ἔνδοθεν κατά ἕκαστος κίνησις εἶδος , ὡς καί ὁ Ἀνδρόνικος λέγω . ἄν γάρ θερμαίνω ὑπό πυρός ὁ ὕδωρ , ἀλλά ὁ ἐν ὁ ὕδωρ φύσις πρῶτος θερμός γίγνομαι , οὕτως θερμαίνω ἢ συνθερ - μαίνομαι ὁ ὑπόκειμαι . δύναμις οὖν κινητικός εἶπον , ὡς δύναμις κινητός λέγω πρότερος ὁ Μένων ὁ δύναμις κινέω , οὕτως οὖν ὁ Μένων ὁ δύναμις κινέω . καί δῆλος ὅτι κατά οὗτος ὁ λόγος ὁ οὕτως κινέω ἀληθής εἶπον καί ὅτι καθό κινέω οὖον κινέω · κινέω γάρ καθό τέλειος · καθό δέ τέλειος μένω καί οὖον κινέω . καί αὖος πάλιν καθό κινέω κινέω . κατά γάρ ὁ αὐτός εἶδος ὁ μέν φύσις αὐξάνω αὐξάνω , ὁ δέ τέχνη ἀπό ὁ ἕξις ἠρεμέω πρόειμι εἰς ὁ ἐνεργέω . ἀποδίδωμι δέ καί ὁ τρίτος ὅρος ἀξιόω καί ἀπό οὗτος ὁ κατά ἐγώ - ρος κινέω ὑπογράφω , ὅς κατά ἕκαστος οὖον κύριος καλέω . οὖον γάρ περί ὅς εἷς κατά ἀριθμός λέγω , ἀλλά περί ὁ κατά εἶδος διαφέρω . ὁ μέντοι Ἀλέξανδρος ὁ γνώριμος ἀπόδοσις μετάληψις οἴομαι ὁ ὁ ἀλλοίωσις λόγος ἀπίθανος οἴομαι λέγω ἀπολογισμός . φαίνω δέ καί ὡς τρίτος ὅρος ὁ κίνησις ἀποδέχομαι , ἄν ὡς ἀπό παραγραφή ὁ λέξις προστίθημι συγχέω ἐν ὁ βιβλίον δοκέω . ὁ δέ οἰκοδόμησις καί ὁ ἰάτρευσις ὡς ἀλλοιόω παράγω ἐπάγω ὅτι ὁ αὐτός λεʹ - ἔχθω τρόπος καί περί ὁ ἄλλος κίνησις . καλῶς γάρ ὁ Ἀλέξανδρος ἐπισημαίνω , ὅτι πᾶς σχεδόν ὁ τεχνικός κινέω κατά ἀλλοίωσις εἰμί μάλιστα . τοιοῦτος εἰμί ὁ καθόλου περί κίνησις ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης εἴρω ἐκ αὐτός οἴομαι δῆλος εἰμί ὁ επισκω - πέτομαι , ὅτι οὖον περί ὁ αὐτός ὁ κ·ινήσεως σημαίνω διαφέρω πρός ὁ ἑαυτοῦ καθηγεμών , ἀλλά ὁ μέν ὁ κίνησις ἐν φυσικός μεταβολή θεωρέω οὐ ἄξιος κινέω ὁ ὡσαύτως ἔχω , ὁ δέ καί ἐπί ὁ ἀπό ὁ εἰμί εἰς ἐνέργεια ἔκστασις τίθημι ὁ κίνησις οὖον παραιτέομαι καί ὁ νάω προσάπτω αὐτός , οἰκεῖος ἑκάτερος ὁ ἑαυτοῦ φιλοσοφία . καί γάρ ὁ μέν Ἀριστοτέλης ἀεί ὁ προφανής καί ἐναργής λαμβάνω , ὁ δέ Πλάτων καί ὁ ὁπωσοῦν τοιοῦτος . | ἐπεί δέ εἰμί ὁ περί φύσις ἐπιστήμη ἠώς ὁ καί εἰμί εἰμί , τίς εἰμί . περι ὁ κοινῶς πᾶς ὁ φυσικός πρᾶγμα παρακολουθέω οὖον - σός ὁ πραγματεία , ἐπεί ὁ φυσικός σῶμα εἰμί καί μέγεθος κινέω - Μένα ἐν χρόνος , ἀνάγκη δέ εἰμί καί ὁ σῶμα καί ὁ κίνησις καί ὁ χρόνος μέγεθος εἰμί ὁ περαίνω ὁ ἤπειρος εἰμί , εἰμί δέ καί συνεχής ὁ εἴρω , ἐν δέ ὁ συνεχής ὁ ἄπειρος2 εἰμί , διότι συνεχής εἰμί ὁ ἐπί ἤπειρος διαιρετός , εἰκότως ὁ περί ὁ φύσις πραγματεύομαι καί περί ἤπειρος τίς διαλέγω . καί ὅτι μέν περί σῶμα εἰμί ὁ φυσικός πρᾶγμα - τέιο , δῆλος ἐκ ὁ ὁ φύσις πᾶς συνίστημι σῶμα εἰμί · ὅτι δέ καί περί κίνησις , δῆλος ἐκ ὁ ὁ φυσικός σῶμα οὗτος εἰμί ὁ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ἀρχή κίνησις . δηλόω γάρ καί αὐτός ἐν ἀρχή ὁ περι οὐρανός γράφω ἰή περί φύσις ἐπιστήμη σχεδόν ὁ πλεῖστος φαίνω περί τε σός - μάτη καί μέγεθος καί ὁ οὗτος εἰμί πάθος καί ὁ κινέω ” . ὅτι δέ καί περί χρόνος , δῆλος ἐκ ὁ πᾶς κίνησις ἐν χρόνος εἰμί καί μέτρον εἰμί κίνησις ὁ χρόνος , ὡς δείκνυμι . εἶπον δέ ὅς ἕκαστος ἀνάγω - καίω ἢ ἤπειρος ἢ περαίνω εἰμί , εἰκότως ἐφίστημι , ὅτι οὐ αντιφατικός τίς εἰμί οὗτος ὁ εἰμί ἢ ὁ φυσικός πᾶς διαίρεσις , διαιρέω ἐπί πᾶς ὁ ἀληθής καί ὁ ψεῦδος ] , ἀλλά ὡς ἕξις καί στέρησις εἰμί ὁ πέρας πρός ὁ ἀπειρία ἀντίθεσις , ὅστις οὐ ἐπί πᾶς διαιρέω ὁ ἀληθής καί ὁ ψεῦδος , ἀλλά ἐπί ὁ φύζω δέχομαι - ἕπομαι αὐτός καί ὅτε φύω . ὅτι δέ οὐ ἐπί πᾶς , ἐκ δύο πιστόω καί ὁ πάθος καί ὁ στιγμή . οὔτε γάρ ὁ παθητικός καλέω ὑπό αὐτός ἐν κατηγορία ποιότης οἷος λευκότης μελανία θερμότης ψῦξις καί ὁ τοιοῦτος κατά ἑαυτοῦ ἢ ἤπειρος ἢ περαίνω εἰμί δῆλος δέ ἐκ ὁ ὁ μέν ἤπειρος καί ὁ περαίνω κατά ποσός λέγω , οὗτος δέ μή εἰμί ποσός ) · ἀλλά οὐδέ ὁ στιγμή ὁ περαίνω ἢ ἤπειρος ὑποβαίνω - βλητός , διότι ἤπειρος μέν οὐ εἰμί ὅτι ἀδιαίρετος , περαίνω δέ οὐ εἰμί , ὅτι πέρας εἰμί αὐτός ὁ γραμμή . τάχα δέ καί ὁ μονή τοιοῦτος · καί γάρ οὗτος ἀδιαίρετος καί ἀρχή ἀριθμός . ὁ δέ ἴσως προστίθημι ὁ μηδείς οὗτος ἀναγκαῖος ἐν ἕτερος εἰμί ἢ ὁ ἀπειρία ἢ ὁ πέρας , διότι ὁ πάθος οἷος ὁ λευκός ἢ ὁ θερμός ἄν αὐτός κατά ἑαυτοῦ οὔτε ἤπειρος οὔτε περαίνω εἰμί οὐδέ γάρ ποσός οὗτος κατά ἑαυτοῦ εἰμί , κατά ποσός δέ ὁ ἤπειρος λέγω καί ὁ περαίνω ) , κατά συμβαίνω μέντοι καί αὐτός γίγνομαι ποσός , καθόσον ποσός ὁ ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί . ὁ δέ φύω - Σίκος καί περί ὁ πάθος ἔχω , καθόσον πάθος ὁ σῶμα εἰμί . διό ὁ περι οὐρανός ἄρχω “ ὁ περί φύσις ἐπιστήμη , φημί , σχεδόν περί τε μέγεθος καί ὁ οὗτος πάθος τυγχάνω καί ὁ κινέω ” . ὥστε καί κατά ὁ πάθος ἐπισκοπέω ὁ φυσικός ὁ περαίνω καί ὁ ἤπειρος , ἐν κατά συμβαίνω ὑπάρχω οὗτος ὁ πάθος . δεῖ οὖν ὁ περί φύω - σέως πραγματεύομαι περί ἤπειρος θεωρέω , πρῶτος μέν εἰμί εἰμί ἤπειρος ἢ οὐ εἰμί , καί εἰμί εἰμί , τίς εἰμί . οὗτος γάρ ὁ ὁ πρόβλημα τάξις , ὡς ἐν ὁ ἀναλυτικός διδάσκω . σημεῖον δέ ὅτι οὗτος ὁ ἐπιστήμη οἰκεῖος ὁ θεωρία ὁ περί αὐτός ἠώς ὁ καί ἐν ἐκεῖνος εἰμί . ὅτι2 οἰκεῖος ὁ περί φύσις ἐπιστήμη ὁ ὁ ἤπειρος θεωρία μετά ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα πίστις καί ἀπό ὁ ὁ κλεῖνος φυσιόλογος δόξα βεβαιόω , ὥσπερ εἴωθα , δείκνυμι ὅτι οὐ ὁ τυγχάνω , ἀλλά ὁ ἀξιόλογος ἅπτω φυσιολογία , καί οὗτος οὖον πάρεργον ζητέω περί ὁ ἄπειμι - ῥόος , ἀλλά πᾶς ὡς ἀρχή τις ὁ εἰμί τίθημι ὁ ἤπειρος , ὥστε ὁ περί φυσικός ἀρχή πραγματεύομαι ἀναγκαῖος καί περί ἄπειμι - ῥόος διαλέγω . ἐφεξῆς δέ καί ὁ διαφορά , ὅς ἔχω ὁ πρότερος περί ὁ ὁ ἤπειρος δόξα , ἐκτίθημι , καί ὁ κοινότης . καί λέγω πρῶτος διαφορά , κατά ὅς ὁ μέν οὐσία τις κατά ἑαυτοῦ ὁ ἤπειρος ὑποτίθημι καί οὖον συμβαίνω ἕτερος , ὥσπερ ὁ Πυθαγόρειος καί ὁ Πλάτων κοινωνέω ἀλλήλων κατά οὗτος . συμβαίνω δέ τις ὁ ἤπειρος ποιέω ὁ πλεῖστος ὁ φυσικός , ὁ μέν ἀήρ ἤπειρος ὑποτίθημι ὡς Ἀναξιμένης καί Διογενής , ὁ δέ ὕδωρ ὡς Θαλῆς , ὁ δέ ὁ μεταξύ ὡς Ἀναξίμανδρος · καί οὗτος μέν καί ὁ τοιοῦτος μέγεθος ὁ ἤπειρος λέγω . ὁ δέ περί Ἀναξαγόρας καί Δημόκριτος ὁ πλῆθος ὁ ἀρχή ὁ ἤπειρος συμβαίνω φημί , ὁ μέν ὁ ὁμοιομέρεια , ὁ δέ ὁ ἄτομος . πλήν ὅτι καί μέγεθος ὁ ἤπειρος οὗτος λέγω ἀναγκάζω . διαφέρω δέ , φημί , ὅς τε Πλάτων καί ὁ Πυθαγόρειος , καθόσον ὁ μέν Πυθαγόρειος ἐν ὁ αἰσθητός τίθημι ὁ ἤπειρος καί οὖον χωριστός ( καί γάρ ἐν ὁ ἀριθμός ὁ ἄπειμι - ἀντίμοιρος εἰμί λέγω ) , ὁ δέ ἀριθμός καί ὅλως ὁ μαθηματικός νοέω μέν κατά ἑαυτοῦ φημί , μή ὑφίστημι δέ κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐν ὁ αἰσθητός εἰμί καί ἴσως ἐκεῖνος ὁ ἀριθμός , ἐν ὅς ὁ ἤπειρος ἢ ὁ ἐπί ἤπειρος θεωρέω , ἐν ὁ αἰσθητός εἰμί φημί . οὖον γάρ δή καί ἐκεῖνος , ὅς ὑμνέω λέγω κλύω κύδιμος ἀριθμός , πατήρ μάκαρ , πατήρ ἀνήρ , οὐδέ ὅσπερ Ἵππασος ἀφορίζω παράδειγμα πρῶτος ὑπάρχω ὁ Κόσμο - ποιΐα . εἰμί δέ , φημί , τίθημι καί ἔξωθεν ὁ οὐρανός ὁ ἤπειρος , δη - λονότι οὐ αἰσθητός , εἴπερ αὐτός ὁ Τίμαιος λέγω μηδείς σῶμα ἔξωθεν ὑπολείπω ὁ κόσμος . ἔοικα οὖν δισσός λέγω καί ὁ ἀριθμός καί ὁ ἐν ὁ ἀριθμός ἤπειρος , ὅσπερ λέγω εἰμί ὁ ἄρτιος , ὁ μέν αἰσθητός ὁ δέ νοητός , ὅσπερ ἔξωθεν ὁ οὐρανός λέγω . ὁ μέντοι Πλάτων ἔξωθεν ὁ οὐρανός οὐδείς τίθημι σῶμα λέγω ἐν Τίμαιος σαφῶς περί ὁ κόσμος , ὅς ἔξωθεν περιέχω ὁ οὐρανός “ ἐκ γάρ ΠΥ - ἄρος πᾶς ὕδωρ τε καί ἀήρ καί γῆ συνίστημι αὐτός ὁ συνίστημι μέρος οὐδείς οὐδείς οὐδέ δύναμις ἔξωθεν ὑπολείπω ” . ἀλλά οὐδέ ὁ ἰδέα ἔξω ὁ οὐρανός φημί εἰμί διά ὁ μηδέ ποῦ εἰμί αὐτός μηδέ ὅλως ἐν τόπος , ὁ μέντοι ἤπειρος καί ἐν ὁ αἰσθητός εἰμί φημί καί ἐν Τῖς ἰδέα . ἀρχή γάρ καί ὁ αἰσθητής ὁ εἷς καί ὁ ἀόριστος φημί δυάς λέγω ὁ Πλάτων , ὁ δέ ἀόριστος δυάς καί ἐν ὁ νοητός τίθημι ἤπειρος εἰμί λέγω , καί ὁ μέγας δέ καί ὁ μικρός ἀρχή τίθημι ἤπειρος εἰμί λέγω ἐν ὁ περι ἀγαθός λόγος , ὅς Ἀριστοτέλης καί Ἡρακλείδης καί ‘Eστιαῖος καί ἄλλος ὁ Πλάτων ἑταῖρος παραγίγνομαι ἀναγράφω ὁ εἴρω αἰνιγματωδῶς , ὡς εἴρω , Πορφύριος δέ διαρθρόω αὐτός ἐπαγγέλλω ὅδε περί αὐτός γράφω ἐν ὁ Φίληβος · “ αὐτός ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός , καί ὁ σφόδρα καί ὁ ἠρέμα ὁ ἤπειρος φύσις εἰμί τίθημι . ὅπου γάρ ἄν οὗτος ἔνειμι κατά ὁ ἐπίτασις καί ἄνεσις προέρχομαι , οὐ ἵστημι οὐδέ περαίνω ὁ μετέχω αὐτός , ἀλλά πρόειμι εἰς ὁ ὁ ἀπειρία ἀόριστος . ὁμοίως δέ ἔχω καί ὁ μείζων καί ὁ μικρός καί ὁ ἀντί αὐτός λέγω ὑπό Πλάτων ὁ μέγας καί ὁ μικρός · ὑπο - κεῖμαι γάρ τίς μέγεθος περαίνω οἷος πῆχυς , ὅς δίχα διαιρέω εἰμί ὁ μέν ἕτερος ἡμίπηχυς ἄτμητος ἐάω , ὁ δέ ἕτερος ἡμίτηχυ τέμνω κατά βραχύς προστιθέω ὁ ἄτμητος , δύο εἄν γίγνομαι ὁ πῆχυς μέρος , ὁ μέν ἐπί ὁ μικρός πρόειμι , ὁ δέ ἐπί ὁ μείζων ἀτελεύτητος . οὖον γάρ ἄν εἰς ἀδιαίρετος γε ἔρχομαι ποτός μέρος τέμνω · συνεχής γάρ εἰμί ὁ πῆχυς . ὁ δέ συνεχής διαιρέω εἰς ἀεί διαιρετός . ὁ δή τοιοῦτος ἀδιός - λειπτος τομή δηλόω τις φύσις ἤπειρος κατακλείω ἐν ὁ πῆχυς , μᾶλλον δέ πλείων , ὁ μέν ἐπί ὁ μέγας προέρχομαι ὁ δέ ἐπί ὁ μικρός · ἐν οὗτος δέ καί ὁ ἀόριστος δυάς ὁράω ἐκ τε ὁ ἐπί ὁ μέγας καί ὁ ἐπί ὁ μικρός μόνος σύγκειμαι . καί ὑπάρχω οὗτος ὁ τε συνεχής σῶμα καί ὁ ἀριθμός · ἀριθμός μέν γάρ πρῶτος ὁ δυάς ἄρτιος , ἐν δέ ὁ φύσις ὁ ἄρτιος ὁ τε διπλάσιος ἐν-περιέχω καί ὁ ἥμισυς , ἀλλά ὁ μέν διπλάσιος ἐν ὑπεροχή , ὁ δέ ἥμισυς ἐν ἔλλειψις . ὑπεροχή οὖν καί ἔλλειψις ἐν ὁ ἄρτιος . πρῶτος δέ ἄρτιος ἐν ἀριθμός ὁ δυάς , ἀλλά κατά ἑαυτοῦ μέν ἀόριστος , ὁρίζω δέ ὁ ὁ εἷς μετοχή . ὁρίζω γάρ ὁ δυάς ὒ · κατά ὅσος εἷς τίς εἶδος εἰμί . στοιχεῖον οὖν καί ἀριθμός ὁ εἷς καί ὁ δυάς , ὁ μέν περαίνω καί ειδοποιώ , ὁ δέ ἀόριστος καί ἐν ὑπεροχή καί ἔλλειψις . ” οὗτος ὁ Πορφύριος εἶπον αὐτός σχεδόν ὁ λέγω , διαρθρόω ὁ ἐν τῆ περι ἀγαθός συνουσία αἰνιγματωδῶς εἴρω , καί ἴσως ὅτι σύν - φωνή ἐκεῖνος εἰμί ὁ ἐν Φίληβος γράφω . καί ὁ Ἀλέξανδρος δέ καί αὐτός ἐκ ὁ περι ἀγαθός λόγος ὁ Πλάτων ὁμολογέω λέγω , ὅς ἱστορέω Ἀριστοτέλης τε καί ὁ ἄλλος ὁ Πλάτων ἑταῖρος , ὅδε γράφω · “ ζητέω γάρ ὁ ἀρχή ὁ εἰμί ὁ Πλάτων , ἐπεί πρῶτος ὁ ἀριθμός δοκέω αὐτός ὁ φύσις εἰμί ὁ ἄλλος καί γάρ ὁ γραμμή ὁ πέρας σημεῖον , ὁ δέ σημεῖον εἰμί μόνος θέσις ἔχω , ἄνευ τε γραμ - μείς μήτε ἐπιφάνεια εἰμί μήτε στερεός , ὁ δέ ἀριθμός καί Χωρὶς ὅς - ὁ εἰμί δύναμαι ) , ἐπεί τοίνυν πρῶτος ὁ ἄλλος ὁ φύσις ὁ ἀριθμός , ἀρχή οὗτος ἡγέομαι εἰμί καί ὁ ὁ πρῶτος ἀριθμός ἀρχή καί πᾶς ἀριθμός ἀρχή . πρῶτος δέ ἀριθμός ὁ δυάς , ὅς ἀρχή λέγω εἰμί ὁ τε εἷς καί ὁ μέγας καί ὁ μικρός . καθό γάρ δυάς εἰμί , πλῆθος καί ὀλιγότης ἔχω ἐν ἑαυτοῦ · καθό μέν ὁ διπλάσιος εἰμί ἐν αὐτός , πλῆθος πλῆθος γάρ καί ὑπεροχή καί μέγεθος τίς ὁ διπλάσιος ) , καθό δέ ἥμισυς , ὀλιγότης . διό ὑπεροχή καί ἔλλειψις καί μέγας καί μικρός εἰμί ἐν αὐτός κατά οὗτος . καθό δέ ἑκάτερος τε αὐτός ὁ μόριον μονή καί οὗτος εἷς τίς εἶδος εἰμί ὁ δυαδικός , μόνος αὐτός μετέχω . διό ἀρχή ὁ δυάς λέγω ὁ εἷς καί ὁ μέγας καί ὁ μικρός . ἀόριστος δέ δυάς λέγω αὐτός ὁ μέγας καί μικρός μετέχω ἤτοι μείζων καί μικρός ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός ἔχω . κατά γάρ ἐπίτασις καί ἄνεσις προέρχομαι οὗτος οὐ ἵστημι , ἀλλά ἐπί ὁ ὁ ἀπειρία ἀόριστος προχωρέω . ἐπεί οὖν πρῶτος ἀριθμός ὁ δυάς , οὗτος δέ ἀρχή ὁ εἷς καί ὁ μέγας καί μικρός , καί πᾶς ἀριθμός οὗτος ἀρχή εἰμί ἀνάγκη . ὁ δέ ἀριθμός στοιχεῖον ὁ εἰμί πᾶς · ὥστε καί πᾶς ἀρχή ὁ εἷς καί ὁ μέγας | καί μικρός ἤτοι ὁ ἀόριστος δυάς . καί γάρ ἕκαστος ὁ ἀριθμός καθόσον μέν ὅδε τίς εἰμί καί εἷς καί δικτάτωρ - σμένος , ὁ εἷς μετέχω , καθόσον δέ διαιρέω καί πλῆθος εἰμί , ὁ ἄορ - ἕκαστος δυάς . λέγω δέ καί ὁ ἰδέα ὁ Πλάτων ἀριθμός . εἰκότως ἄρα ὁ ἀρχή ὁ ἀριθμός καί ὁ ἰδέα ἀρχή ποιέω . ὁ δέ δυάς ὁ ἤπειρος φύσις λέγω , ὅτι οὐ ὁρίζω ὁ μέγας καί μικρός ἤτοι ὁ μείζων καί μικρός , ἀλλά ἔχω ὁ μᾶλλον καί κακός , ὅσπερ εἰς ἤπειρος πρόειμι . ” οὕτως ἐν εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης ἐν τίσις μέν ὁ Πυθαγόρειος , ἐν τίσις δέ ὁ Πλάτων τίθημι ὁ ἤπειρος , ἐφεξῆς ἱστορέω τίς ὁ ἤπειρος λέγω ὁ Πύθα - γορεω καί διά τίς . καί ὁ μέν ὁ ἤπειρος εἰμί ὁ ἄρτιος ἠώς ὁ Πλάτων δέ δύο ὁ ἤπειρος , ὁ μέγας καί ὁ μικρός . εἶπον ἐν τίσις λέγω ὁ ἤπειρος ὁ τε Πυθαγόρειος καί ὁ Πλάτων , ὅτι ὁ μέν ἐν ὁ αἰσθητός καί ἔξω ὁ οὐρανός , ὁ δέ ἐν ὁ αἰσθητός καί ἐν ὁ ἰδέα , νῦν τίς ἑκάτερος αὐτός ὁ ἤπειρος λέγω προστίθημι , πρῶτος περί ὁ Πυθαγόρειος λέγω . οὗτος δέ ὁ ἤπειρος ὁ ἄρτιος ἀρι - θμὸν λέγω “ διά ὁ πᾶς μέν ἄρτιος , ὅς φημί ὁ ἐξηγητής , εἰς ἴσος διαιρέω , ὁ δέ εἰς ἴσος διαιρέω ἤπειρος κατά ὁ διχοτομία · ὁ γάρ εἰς ἴσος καί ἥμισυς διαίρεσις ἐπί ἤπειρος · ὁ δέ περισσός προστίθημι μετά - ῥαίνω αὐτός · κωλύω γάρ αὐτός ὁ εἰς ὁ ἴσος διαίρεσις ” . οὕτως μέν οὖν ὁ ἐξηγητής ὁ ἄρτιος ὁ ἤπειρος ἀνατίθημι κατά ὁ εἰς ἴσος διαίρω - βρόχος , καί δῆλος ὅτι οὐ ἐπί ἀριθμός ἀλλά ἐπί μέγεθος λαμβάνω ὁ ἐπί ἤπειρος τομή . ὁ γάρ ἀριθμός καί ὁ ἄρτιος οὔτε πᾶς εἰς ἴσος ἐπί πολύς διαιρέω , καί ὁ διαιρέω μέχρι ὁ μόνος καταντάω ἵστημι ὁ τομή , ἐπί δέ μέγεθος τίς κωλύω ὁ καταλείπω ἀεί διαιρέω , κἀν μή εἰς ἴσος γίγνομαι ὁ διαίρεσις ; ὁ γάρ τρίτος εἰμί τυγχάνω ὁ λαμβάνω πάλιν εἰς δίμοιρος καί τρίτος διαιρέω δυνατός . καί οὗτος ἐπί ἤπειρος καί ἐν ὁ διαίρεσις καί ἐν ὁ ὁ διαίρεμα πρόσθεσις γίγνομαι δυνατός · ὅλως δέ οὐδέ ὁ Ἀριστοτέλης φαίνω ὁ εἰς ἴσος διαίρεσις αἰτιάομαι ὁ ἤπειρος . μήποτε οὖν ἐν πᾶς τομή ὁ ἄρτιος αἴτιος εἰμί πᾶς διαίρεσις · πᾶς γάρ τομή εἷς εἰμί εἰς δύο διαιρέω ὁ τέμνω ἤτοι ἴσος ἢ ἄνισος . ἐπεί οὖν ὁ τομή εἰς δύο ἀεί γίγνομαι ὁ ἐπί ἤπειρος ποιέω , ἀρχή δέ ὁ ἄρτιος ὁ δυάς , διά οὗτος ὁ ἤπειρος κατά ὁ ἄρτιος λέγω . ὁμοίως δέ καί ὁ προσθήκη ὁ ἄρτιος αἴτιος · εἷς γάρ εἷς προστίθημι . διά οὗτος δέ καί ὁ Ἀριστοτέλης ὁ ἄρτιος ἐναπολαμβάνω καί ὑπό ὁ περισσός περαίνω παρέχω παρέχω φημί ὁ εἰμί ὁ ἀπειρία . καί γάρ ὁ διαιρετός εἰμί ἐπί ἤπειρος διά ὁ ἄρτιος ἔχω ἕκαστον ὁ σῶμα ἐναπολαμβάνω καί οἷος ὑποκρύπτω ἐν ἑαυτοῦ · δύναμις γάρ καί οὐ ἐνέργεια ἔχω ὁ τομή ὁ ἐπί ἤπειρος . διό καί ἐναπολαμβάνω φημί ὁ ἄρτιος καί παρέχω ὁ εἰμί ὁ ἀπειρία . καθόσον δέ ἕκαστος ὁ διαίρεμα ἐν τις εἰμί , καί αὐτός ἕκαστος ὅσπερ εἰμί ὑπό ὁ περισσός ἀεί περαίνω ὁ ὁ ἄρτιος ἀπειρία ] καί ἐν ὁ σωματοειδής πᾶς ὁ αἰσθητής ἕκαστος , κατά μέν ὁ ὕλη καί ὁ ὑπο - κεῖμαι διαιρετός εἰμί καί οὗτος ἄρτιος τε καί ἤπειρος , κατά δέ ὁ εἰμί ὅδε τίς ὁρίζω τε καί ἀδιαίρετος εἰμί καί οὗτος περισσός . σημεῖον δέ ὁ ὁ μέν περισσός ἀριθμός εἰδοποιός καί περατωτικός εἰμί , ὁ δέ ἄρτιος ὑλικός καί ἀπειροειδής , ὁ Πυθαγόρειος ποιέω ὁ συμβαίνω ἐπί ὁ ὁ ἀριθμός πρόσθεσις · ὁ μέν γάρ περισσός προστίθημι ἑξῆς ὁ τετράγωνος ἀριθμός φυλάσσω αὐτός τετράγωνος καί Ἰσάκις ἴσος κατά δέ ὁ ποσός μόνος αὐξάνω ; ὁ δέ ἄρτιος προστίθημι ἀεί ὁ τετρᾶς - γώνῳ ἐναλλάσσω ὁ εἶδος ἑτερομήκης ποιέω , ἄλλοτε κατά ἄλλος πλευρά παραυξάνω . ἔκκειμαι γάρ ὁ ἀπό μόνος ἑξῆς ἀριθμός ἄχρι ὁ δεκάς ὅς Β γ δ ε Σ ζ ὁ θ ι . οὗτος δῆλος ὅτι ὁ μονή πρῶτος περισσός καί τετράγωνος πρῶτος ἅπαξ γάρ εἷς εἷς ) , ὁ δέ ἐκ - Μένων περισσός μέν κατά ὁ μόνος ὁ γ ε ε ζ θ , ἄρτιος δέ ὁ Β δ Σ ὁ ι . ἐάν οὖν προστίθημι ὁ μόνος πρῶτος εἰμί τετράγωνος ὁ γίγνομαι ὁ δ τετράγωνος ἀπό πλευρά ὁ δύο . καί πάλιν ὁ δ τετρᾶς - γώνῳ ἐάν προστίθημι ὁ ἐφεξῆς περισσός ὅς , γίγνομαι ὁ θ καί αὐτός τετράγωνος . εἰμί δέ καί οὗτος ὁ ζ προστίθημι , ὁ ἐφεξῆς τετράγωνος ὁ ἴς γίγνομαι , ἄν οὗτος ὁ θ , γίγνομαι ὁ Γε . πᾶς ἑξῆς τετράγωνος καί Ἰσάκις ἴσος . ἐάν δέ ὁ μόνος τετράγωνος προστίθημι ὁ Β , γίγνομαι ὁ γ οὐκέτι τετράγωνος , ἄν ὁ τετράς τετράγωνος εἰμί προστίθημι ἢ ὁ δ ἢ ὁ Σ , γίγνομαι ὁ ὁ ὁ ὁ τ ἑτερομήκης εἰμί . δίς γάρ δ δίς ε ὁ πλευρά . καί δῆλος ὅτι ὁ μέν φυλάσσω ὁ αὐτός εἶδος καί ὁ Ἰσάκις ἴσος ποιέω πρός ὁ πέρας εἰμί , ὁ δέ μή φυλάσσω ὁ αὐτός εἶδος καί ὁ ἑτερομήκης ποιέω [ ἀλλά ] ἄλλοτε κατά ἄλλος παραυξάνω εἶδος πρός ὁ ἀπειρία εἰμί . γνώμων δέ καλέω ὁ περισσός ὁ Ποθαγόπειοι , διότι περιτίθημι ὁ τετράγωνος ὁ αὐτός σχῆμα διαφυλάσσω , ὥσπερ καί ὁ ἐν γεωμετρία γνώμων . ὁ γάρ δύο παραπλήρωμα σύν ὁ εἷς ὁ περί ὁ αὐτός διάμετρος παραλληλόγραμμος γνώμων καλός - βρόχος , ὅς ὁ ἕτερος ὁ περί ὁ αὐτός διάμετρος παραλληλόγραμμος προστίθημι ὅμοιος ὁ ὅλος ποιέω ἐκεῖνος , ὅς προστίθημι . γνώμων οὖν καί ὁ περισσός ἀριθμός λέγω , ὅτι προστίθημι ὁ ἤδη εἰμί τετρᾶς - γιγνώσκω τηρέω ἀεί ὁ τετράγωνος . περιτίθημι οὖν περί ὁ εἷς ἀρι - θμὸν ὁ τετράγωνος ποτέ μέν Χωρὶς ὁ γνώμων , τουτέστι ὁ μονή - δήω κατά ὁ ἑξῆς † περισσός ἀριθμός οὗτος γάρ εἰμί γνώμων ) , ποτέ δέ Χωρὶς ὁ ἄρτιος , ὅτε μέν οὗτος προστίθημι , ἄλλος ἀεί γίγνομαι ὁ εἶδος παρά ὁ ἐκ ἀρχή , ὅτε δέ ὁ γνώμων , εἷς ὁ αὐτός ὁ πρότερος . καλῶς δέ καί οὕτως ἐπιβάλλω ὁ ἐξήγησις ὁ Ἀλέξανδρος , ὅτι ὁ μέν περιτιθελω - νάω ὁ γνώμων ὁ κατά ὁ περισσός ἀριθμός σχηματογραφία ἐνδείκνυμι , ὁ δέ καί Χωρὶς ὁ ἀριθμητικός προσθήκη Χωρὶς περί - θέσις σχηματικός γίγνομαι ἐπί ὁ ἄρτιος · καί γάρ ἔθος εἰμί ὁ Πυθαγόρειος σχηματογραφέω . καί κατά ὁ ὁ μόνος περίθεσις οὕτως πως γράφω ὁ ὅς στοιχεῖον περιτίθημι αὐτός τρεῖς ὅς γνωμονικός , καί γίγνομαι δ τετραγωνικός σχηματίζω οὕτως · εἶτα πάλιν οὗτος πέντε ὅς περιτίθημι ἀντί πέντε μόνος γιγνώσκω - μονικῶς μείζων ποιέω τετράγωνος τρεῖς ὁ πλευρά ἔχω . ὁ δέ ὁ ἄρτιος περίθεσις οὖον ποιέω ὁ σχῆμα ὁρίζω . διό ὁ ἄρτιος οὐ περιτίθημι βούλομαι ὡς ὁ περισσός ἐν καταγραφή , ἀριθμητικός προστίθημι . ὥστε ὁ καί Χωρὶς ἀντί ὁ καί Χωρὶς περί - θέσις κατά προσθήκη ἐπί ὁ ἄρτιος ἀκούω . μήποτε δέ ἄμφω περί ἄμφω ἀκούω δυνατός καί ὁ περιτίθημι ὁ γνώμων καί ὁ Χωρὶς περί τε ὁ περισσός καί ὁ ἄρτιος , ἵνα εἰμί λέγω , ὅτι καί ἐν ὁ γνωμονικός περίθεσις καί πάλιν Χωρὶς ἐν ὁ ἀριθμητικός συντίθημι - Σέσι καί ὁ περισσός καί ὁ ἄρτιος εἰμί ὁράω ὁ μέν περισσός ὅμοιος φυλάσσω , ὁ δέ ἄρτιος ἀνόμοιος ποιέω . κἀν γάρ μή κύριος γνώμων ὁ ἄρτιος λέγω ὡς οὖον φυλάσσω ὁ αὐτός εἶδος , ἀλλά οὖν περιτίθημι ὡς γνώμων καί ἐν ὁ σχηματογραφία ὁ ἀνόμοιος δηλόω . περί ὁ εἷς δέ περιτίθημι ὁ γνώμων εἶπον ὁ ὅτι περί μ - Νάδα ὁ πρῶτος περίθεσις γίγνομαι ἢ ὅτι ὡς περί εἷς ἀριθμός γίγνομαι ἀεί ὁ ὁ π́λυος μόνος περίθεσις . εἶπον δέ τίς ὁ ἤπειρος λέγω ὁ γορεω , ὅτι ὁ ἄρτιος , ἐπάγω καί τίς ὁ Πλάτων λέγω , ὅτι ὁ μέγας καί μικρός ἤτοι ὁ μείζων καί μικρός · ἐπί ἤπειρος γάρ ἑκάτερος αὐτός πρόειμι . οὖον μέντοι ἴδιος ἑκάτερος λαμβάνω , ἀλλά ἅμα μέγας καί μικρός ὁ αὐτός λέγω , ὅς καί ἀόριστος δυάς καλέω , εἴτε ὁ ὕλη οὕτως καλός εἴτε ὁ ὁ ἤπειρος συστοιχία . διό καί ἐν ὁ ἰδέα αὐτός ὡς ἐν ἀρι - θμοῖς καί οὗτος τίθημι . ὁ δέ περί φύσις πᾶς ὑποτίθημι ἕτερος τις φύσις ἠώς ὁ τῆ ἁφή συνεχής ὁ ἤπειρος εἰμί φημί . φυσικός εἴωθα καλέω ὁ Ἀριστοτέλης ὁ περί οὗτος ὁ μόριον ὁ φιλοσοφία καταγίγνομαι ὁ φυσικός , καί οὗτος ἐξαίρετος ὁ ὁ ὑλικός ἀρχή ἢ μάλιστα ἢ μόνος χράω . οὗτος οὖν ὁ φυσικός ὁ ὕλη ὑποτίθημι ὁ γίγνομαι καί περί αὐτός ὁ ἤπειρος θεωρέω , εἰκότως οὐκέτι ὡς οὐσία ἀλλά ὡς συμβαίνω λέγω ὁ ἤπειρος . οὗτος δέ ὁ μέν εἷς τίς στοιχεῖον ὑποτίθημι οὗτος ἤπειρος λέγω ὁ μέγεθος , ὥσπερ Θαλῆς μέν ὕδωρ , Ἀναξιμένης δέ καί Διογενής ἀήρ , Ἀναξίμανδρος δέ ὁ μεταξύ , ὁ δέ ἤπειρος ὁ πλῆθος τίθημι ὥσπερ Ἀναξαγόρας καί δήμος - κρίτος αὐτός τε ὁ πλῆθος ὁ ἤπειρος εἰσάγω καί ἔτι ὁ μέγεθος . ὁ γάρ ἤπειρος ὁ πλῆθος ὁ ἁφή συνεχίζω , ἀλλά οὐ ὁ ἕνωσις ἄπειμι - ἀντίμοιρος ποιέω μέγεθος . ὅσος δέ ὁ πλῆθος πλείων μέν εἷς , περαίνω δέ λέγω ὁ στοιχεῖον ὁ ἀριθμός ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς , οὗτος οὔτε κατά μέγεθος ὁ ἤπειρος εἰσάγω οὔτε ἐν εἷς οὔτε ἐν πλείων οὔτε ἐν ὁ ἐκ πᾶς . εἰμί γάρ καί ὁ πλῆθος περαίνω καί ἕκαστος ὁ μέγεθος μετά - περασμένος , πόθεν εἄν ἔχω ὁ ἤπειρος ; λέγω δέ στοιχεῖον ὁ τέσσαρες φημί πῦρ καί ἀήρ καί ὕδωρ καί γῆ . εἶπον δέ ὕδωρ ἢ ἀήρ ὡς εἰμί ὁ πολυθρύλητος στοιχεῖον ἐπάγω · ἤ τίς μεταξύ οὗτος ὁ τε ὕδωρ καί ὁ ἀήρ , ὅσπερ Ἀναξίμανδρος τίθημι . μήποτε δέ ὁ ὁ λέγω στοιχεῖον οὖον περί ὁ τέσσαρες εἴρω ὁ νῦν καθομιλέω , ἀλλά περί ὁ ὑπό ὁ φυσικός τίθημι εἴτε ὕδωρ εἴτε ἀήρ εἴτε τίς ἐγώ · ταξὺ οὗτος , ὅς στοιχεῖον ὁ γίγνομαι τίθημι . καί ἄλλως δέ ὁ ὁ λέγω ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγέομαι ἀντί ὁ ὁ λέγω καί ὁ μόνος στοιχεῖον , οὐ εἰμί δέ , διότι οὗτος σύνθετος καί ἐκ στοιχεῖον εἰμί ὁ τε ὕλη καί ὁ εἶδος . ὁ δέ περί φύσις πᾶς εἶπον οὐ ἀπλόος , ἀλλά οὗτος ὁ ἤπειρος εἰμί τίς λέγω , ἐπεί καί ὁ περαίνω ποιέω φυσικός οἶδα καλέω , ὥσπερ ὁ Ἐμπεδοκλῆς . μήποτε δέ , ὡς καί πρότερος εἴρω , κύριος φυσικός οἴομαι ὁ ἐν ὁ ὑλικός αἴτιος διατρίβω , ὅς οὐ ἄν ἀξιόω κύριος ὁ Ἐμπεδοκλῆς συντάσσω ποιητικός αἴτιος ὁ νεῖκος καί ὁ φίλιος εἰσάγω · ἴσως δέ οὐδέ ὁ Ἀναξαγόρας λέγω ὁ νόος διακρίνω ὁ ὁμοιομέρεια , εἰμί μή ἄρα καθόσον ἐν ὁ ὁ αἴτιος ἀπος - δόσις , ὡς δοκέω , καί αὐτός οὖον ὁ νάω προσχράομαι , ἀλλά ὁ ὑλικός - Ραΐς αἴτιος . ὅσος δέ , φημί , πλῆθος | ἤπειρος ποιέω ὁ στοιχεῖον , ὥσπερ Ἀναξαγόρας ἤπειρος ὁ πλῆθος ὁ ὁμοιομέρεια ὑποτίθημι , Δημόκριτος δέ ὁ ἄτομος , οὗτος κατά μέν ὁ πλῆθος προφανῶς εἰσάγω ὁ ἤπειρος , ὅσπερ ἐνδείκνυμι ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον ὅσος δέ ἤπειρος ποιέω ὁ στοιχεῖον · ὅτι δέ καί κατά μέγεθος δείκνυμι λέγω ὁ ἁφή συνεχής ὁ ἤπειρος εἰμί φημί καί οὖον τῆ ἕνωσις , ὡς ὁ εἷς ἤπειρος λέγω ὁ στοιχεῖον . ὅτι δέ ὁ ἁφή συνεχής ἄπειρος2 τίς . , καί ἐκ οὗτος γίγνομαι δῆλος · ὁ γάρ ἤπειρος ὁ πλῆθος μέγεθος ἔχω καί ὁμοειδής εἰμί , ὥστε καί ἅπτω ἀλλήλων ἤπειρος ποιέω μέγεθος ὁ ἁφή συνεχής . διό καί Εὔδημος ἐν ὁ δύο ὁ φυσικός “ ὁ κατά πλῆθος , φημί , ὁμόω - δες ἤπειρος λέγω οὐδείς διαφέρω ἢ κατά ὁ μέγεθος ἤπειρος . πανσπερ - εἷς δέ σχῆμα εἶπον ὁ ὁ δημοκρίτειος ἄτομος , ἐπεί ἤπειρος ὑποτίθημι ὁ ἄτομος καί ὁ κατά ὁ σχῆμα διαφορά . καί ὁ μέν ὁστισοῦν μόριον ὁμοίως εἰμί ἠώς ὁ καί ἄρα - ξομαι ποτός κινέω . ἐπεί ὁ φυσικός ὁ μέν εἷς λέγω ὁ στοιχεῖον , ὁ δέ πλείων μέν περαίνω δέ ὁ ἀριθμός , ὁ δέ ὁ ἀριθμός ἤπειρος , εἶπον ὅτι ὁ μέν εἷς λέγω ὡς συμβαίνω ἐκεῖνος κατά μέγεθος ὁ ἤπειρος λέγω , ὁ δέ περαίνω καί ὁ πλῆθος καί ὁ μέγεθος ὁ στοιχεῖον τίθημι οὔτε κατά πλῆθος οὔτε κατά μέγεθος ὁ ἤπειρος λέγω , ἐφεξῆς περί ὁ ἤπειρος ποιέω ὁ πλῆθος ὁ στοιχεῖον λέγω ὅτι οὖον μόνος ὁ πλῆθος ὁ ἤπειρος εἰσάγω οὗτος , ἀλλά καί ὁ μέγεθος . ὁ γάρ ἤπειρος ὁ πλῆθος μέγεθος ἐνέργεια εἰμί καί ὁ ἀφίημι συνεχίζω ἤπειρος ποιέω καί ὁ μέγεθος , ὡς εἴρω πρότερος . ἐπεί δέ ὁ μέν Ἀναξαγόρας ὁ ὄμνυμι - μέρεια , ὁ δέ Δημόκριτος ὁ ἄτομος ἤπειρος ἑκάτερος ὁ πλῆθος ὡς ἀρχή ὑποτίθημι , ὁ Ἀναξαγόρας πρῶτος ἱστορέω δόξα καί ὁ αἴτιος ἐγώ διδάσκω , διά ὅς εἰς τοιοῦτος ἔρχομαι ὁ Ἀναξαγόρας ὑπόνοια , καί δείκνυμι ὅτι οὖον μόνος ὁ ὅλος μίγμα ἤπειρος ἀνάγκη ὁ μέγεθος λέγω αὐτός , ἀλλά καί ἕκαστος ὁμοιομέρεια ὁμοίως ὁ ὅλος πᾶς ἔχω ἐνυπάρχω , καί οὐδέ ἤπειρος μόνος ἀλλά καί ἀπειράκις ἤπειρος . ἀλλά εἰς μέν ὁ τοιοῦτος ἔννοια ὁ Ἀναξαγόρας ἔρχομαι ἡγέομαι μηδείς ἐκ ὁ μή εἰμί γίγνομαι καί πᾶς ὑπό ὁμοιόω τρέφω . ὁράω οὖν πᾶς ἐκ πᾶς γίγνομαι , εἰμί καί μή ἀμέσως ἀλλά κατά τάξις ( καί γάρ ἐκ πυρός ἀήρ καί ἐκ ἀήρ ὕδωρ καί ἐκ ὕδωρ γῆ καί ἐκ γῆ λίθος καί ἐκ λίθος πάλιν πῦρ ) , καί τροφή δέ ὁ αὐτός προσφέρω οἷος ἄρτος πολύς καί ἀνόμοιος γίγνομαι , σάρξ ὀστέον φλέψ νεῦρον θρίξ ὄνυξ καί πτερόν δέ εἰμί οὗτος τυγχάνω καί κέρας , αὐξάνω δέ ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος ) · διό οὗτος ἐν ὁ τροφή ὑπολαμβάνω εἰμί καί ἐν ὁ ὕδωρ , εἰμί οὗτος τρέφω ὁ δένδρον , ξέω - λος καί φλοιός καί φύλλον καί καρπός . διό πᾶς ἐν πᾶς λέγω μείγνυμι καί ὁ γένεσις κατά ἔκκρισις γίγνομαι . πρός οὗτος δέ ἐνάγω ἴσως καί ὁ μένω τις γίγνομαι ἀπό αὐτός ἄλλος ὥσπερ ἐκ λίθος πῦρ καί ἐκ ὕδωρ πομφολυγίζω ἀήρ . ὁράω οὖν ἀπό ἕκαστος ὁ νῦν διακεκρι - Μένων πᾶς ἐκκρίνω οἷος ἀπό ἄρτος σάρξ καί ὀστέον καί ὁ ἄλλος , ὡς πᾶς ἅμα ἐνυπάρχω αὐτός καί μίγνυμι ὁμοῦ , ἐκ οὗτος ΥΠΕ - νοέω καί πᾶς ὁμοῦ ὁ εἰμί μείγνυμι πρότερος πρίν διακρίνω . διό καί οὕτως ἄρχω ὁ σύγγραμμα · “ εἰμί ὁμοῦ πᾶς χρῆμα ” , ὥστε ὅτι ἐν οἷος ὁ ἄρτος ὅδε καί σάρξ ὅδε καί ὅδε ὁ ὀστέον εἷς - γμα εἰμί ὁμοίως ὁ πᾶς . ἀπό μέν γάρ ὁ ἕκαστος μίξις ἐπί ὁ πᾶς ἔρχομαι μῖξις . προφανής γάρ καί ὁ αἴσθησις γνώριμος ὁ καθέκαστα ὁ ὅλος . ὁμοιότης δέ λοιπός ἕκαστος πρός ὁ πᾶς ἔθος - Σάτο ἐπί τε ὁ μίξις καί ὁ ὡς ἀπό ἀρχή διάκρισις ὁ τε αἰτιάομαι - δίδωμι καί ὁ χρονικός . ὥσπερ οὖν ἐν ἕκαστος ἀρχή γίγνομαι ποτός ὁ διάκρισις , οὕτως καί ἐν ὁ πᾶς . καί ὥσπερ ἀπό ἕκαστος φαίνω τις γένεσις ποτός γίγνομαι , οὕτως ἐπεί καί πᾶς εἰμί γένεσις , ἀπό ὁ πᾶς μίγμα ὁ πᾶς γένεσις ἐκκρίνω , εἰμί καί μή ἅμα . σῶμα δέ εἰμί καί ετεροκίνητος καί ὁμόστοιχος πως ἀλλήλων ἀρχή καί αἴτιος δέομαι τις ἀγαθός , ὅς Ἀναξαγόρας καλέω νόος . ἐσθίω γάρ ὁ ὁ συλλέγω διακρίνω καί προάγω ἐν τάξις ὁ διάκρισις ἀπό ὁ συναίρεσις αὐτός συλλέγω ἔχω ὁ οὐσία πρῶτος ἀναφαίνω ἐν ἑαυτοῦ ὁ διάκρισις . τοιοῦτος δέ ὁ νόος , ὅς ἀπό ἀρχή τις νοέω ἐργάζομαι , ἐν ὅς λέγω ἄρχω ὁ νόος διακρίνω . ὁ μέν οὖν ἔννοια , κατά ὅς εἰς οὗτος ἔρχομαι περί ὁ ἀρχή ὁ ὑπόθεσις ὁ Ἀναξαγόρας , οὕτως φανερός γίγνομαι . ἐκ δέ ὁ εἴρω πρόχειρον συννοέω , ὅτι εἰμί πᾶς ἐκ πᾶς ἐκκρίνω καί πᾶς ἐν πᾶς εἰμί , οὖον μόνος ὁ πᾶς ἀλλά καί ἕκαστος , οὖον ὁ Πλῆ - θέω μόνος ἀλλά καί ὁ μέγεθος ἀπειράκις ἤπειρος εἰμί . ὅτι2 δέ ὁ μέν Ἀριστοτέλης ὁ προφαίνω ἱστορέω ὁ Ἀναξαγόρας δόξα , ὁ δέ Ἀναξαγόρας σοφός εἰμί δισσός αἰνίσσομαι ὁ διακόσμησις , ὁ μέν ἑνόω | καί νοητός προυπάρχω οὖον χρόνος οὖον γάρ ἔγχρονος Ν ἐκεῖνος ) , ἀλλά ὑπεροχή οὐσία καί δύναμις , ὁ δέ διακρίνω ἀπό οὗτος καί κατά οὗτος ὑφίστημι ὑπό ὁ δημιουργικός νόος , εἴρω καί ἐν ὁ εἰς ὁ πρῶτος σχολή , ἐν ὅς ὁ πίστις ἀπό αὐτός πειράω παραγράφω ὁ Ἀναξαγόρας ῥῆμα . εἰκότως δέ καί ὁ αἰσθητής ἕκαστος κοινωνέω πᾶς καί μετέχω πᾶς · ξύρροια γάρ εἷς , σύμπνοια εἷς , πᾶς συμπαθής , ὡς Ἱπποκράτης φημί , διά ὁ ἀρχέγονος ἐν ὁ νοητός αὐτός προυπάρχω ἕνωσις · καί διακρίνω γάρ οὗτος οὐ ἀπό - σπαστός πάντῃ ἀπό ἀλλήλων . διό φημί Ἀναξαγόρας μηδέ ἐνδέχομαι πᾶς διακρίνω · οὖον γάρ παντελής διασπασμός εἰμί ὁ διάκρισις . διό οὐ οἷος τε βάδισις ἢ χροιά ἢ ὅλως ὁ πάθος καί ὁ ἔχω χωρίζω ὁ ὑπόκειμαι . ὁ δέ χρονικός δοκέω λέγω ὁ ὁ διάκρισις ἀρχή συνήθης εἰμί ὁ πάλαι φυσιόλογος τε καί · θεολόγος συγκαταβαίνω ὁ ἀσθένεια ὁ ἡμέτερος νόησις · οὖον γάρ δύναμαι ὁ ἀίδιος παράτασις συμπαρατείνω ὁ νόησις , ἀλλά ἀπαιτέω ἀρχή τις ὑποτίθημι εφέ - ξέω θεωρέω ὁ ἀκόλουθος . Δημόκριτος δέ οὐδείς ἕτερος ἐκ ἕτερος ἠώς ὁ δῆλος ἐκ οὗτος . εἶπον ὅπως ἀκολουθέω ὁ Ἀναξαγόρας ὁ καί κατά μέγεθος ἤπειρος ἀρχή τίθημι ἐκ ὁ κατά πλῆθος ἤπειρος λέγω ἀρχή σωματικός οὖον - σός ὁ ὁμοιομέρεια δείκνυμι , ὅτι καί ὁ Δημόκριτος ἄν μή κατά ἔκκρισις ποιέω ὁ γένεσις μηδέ πᾶς λέγω ἐν πᾶς ἐν-ὑπάρχω ὡς Ἀναξαγόρας , ἀλλά οὖν καί οὗτος ἀρχή τίθημι ὁ ἄτομος ἤπειρος εἰμί ὁ πλῆθος καί ὁ κενός οὐδείς κακός Ἀναξαγόρας καί αὐτός οὖον μόνος ὁ πλῆθος , ἀλλά καί ὁ μέγεθος ἤπειρος λέγω εἰμί ὁ ἀρχή ὁ ἁφή , καί κατά οὗτος συναφής ὁ ἤπειρος γίγνομαι . ὁ γάρ ἤπειρος ὁ πλῆθος ἐγώ - ἄνθος τίς ἔχω καί ὁμογενής εἰμί , ὥστε καί ἅπτω ἀλλήλων , ἄπειρος2 τίς ποιέω μέγεθος , ὡς εἴρω πολλάκις . καί ὅτι μέν μέγεθος ἔχω ὁ ατο - ἐγώ κατά Δημόκριτος δείκνυμι ἐκ ὁ λέγω αὐτός μέγεθος καί σχῆμα διά - φέρω αὐτός . τίς δέ ἄν μέγεθος διαφέρω μή ἔχω μέγεθος ; τίς δέ εἄν σχῆμα μή σχηματίζω ὑπό γραμμή ἢ ἐπίπεδος ; ὁ δέ ὑπό γραμμή ἢ ἐπίπεδος περιέχω πάντως < δῆλος ὅτι μέγεθος εἰμί . ὁ ἅπτω ἀλλήλων ὁ ὁ πλῆθος ἤπειρος ὁ μέν Ἀναξαγόρας αὐτόθεν εἰ - πέτο , εἴπερ , ὅς φημί , ‟ εἰμί ὁμοῦ πᾶς χρῆμα , ὁ δέ Δημόκριτος , καθόσον ὁ κοινός σῶμα ὁ ὁ ἄτομος εἷς πᾶς λέγω ὁ διαφορά αὐτός κατά μέγεθος καί σχῆμα τίθημι , ἀλλά οὖον κατά ὁ ὑπόκειμαι σῶμα · οὗτος δέ ἀκολουθέω ὁ ὁμοειδής λέγω αὐτός , οὗτος δέ ὁ ἅπτω . ὁ γάρ ὁμοειδής μή κωλύω εἰς αὐτός χωρέω καί ἅπτω ἀλλήλων , ὁ δέ κενός οὖον διείργω ὁ ἁφή . εἰμί γάρ ἄν οὕτως ὁ ἤπειρος σῶμα ἄπειμι - ρός ὁ κενός καί σύν αὐτός ὅς καί χωρίς , ἔνθα διείργω . ὁ δέ ἄπειμι - ῥόος ἤπειρος οὐ εἰμί . ὅλως δέ οὐδέ ἔχω δύναμις πρός ὁ διείργω ὁ κενός . εἰμί τοίνυν καί πᾶς σχεδόν ὁ φυσικός ὁ κατά μέγεθος ἄπειμι - ἀντίμοιρος παραδέχομαι καί ὡς ἐν ἀρχή λόγος ἐν γάρ ὁ ἀρχή ) , δῆλος ὅτι ὁ · Κέως εἄν ὁ περί ὁ ἤπειρος λόγος εἰμί ὁ περί ὁ φυσικός ἀρχή διαλέγω . εὔλογος δέ καί ἀρχή αὐτός τίθημι πᾶς ἠώς ὁ εἰμί γάρ ἄν αὐτός πέρας . εἶπον ὅτι ὁ ἤπειρος εἰσάγω ὁ πάλαι φυσιολόγος ὡς ἀρχή εἶμι - γος αὐτός δείκνυμι νῦν οὐ ὅτι εἰμί ὁ ἤπειρος , ἀλλά ὅστις ὁ τίθημι ὅλως αὐτός εὔλογος ἐν ἀρχή λόγος τίθημι . καί δείκνυμι ἐκ διαίρεσις · πᾶς γάρ ὁ ὁπωσοῦν εἰμί ἢ κατά συμβεβηκός εἰμί καί μάτην οἷος ὁ ἐκ αὐτόματος ἢ κατά ἑαυτοῦ · καί εἰμί κατά ἑαυτοῦ , ἢ ἀρχή ἢ ἀπό ἀρχή · εἰμί οὖν μήτε μάτην μήτε ἀπό ἀρχή ὁ ἤπειρος , δῆλος ὅτι ἀρχή εἰμί . καί ὅτι μέν οὖον μάτην οὐδέ ἐκ αὐτόματος , δῆλος , εἴπερ πᾶς μέν ὁ τοιοῦτος ἐπί μικρός , ὁ δέ ἤπειρος πανταχοῦ εἰμί καί πᾶς εἰμί οὐ ἐπί μικρός · ἔτι δέ εἰμί καί ἀίδιος ὁ ἤπειρος , ὡς δείκνυμι ἐκ ὁ ἀγένητος αὐτός εἰμί , οὐ ἄν εἰμί μάτην οὐδέ ἐκ αὐτόματος · οὐδείς γάρ ὁ τοιοῦτος ἀίδιος . ἀλλά μήv οὐδέ ἐκ ἀρχή ὁ ἤπειρος οὐδέ εἰμί ἀρχή ὁ ἤπειρος . εἰμί γάρ ἄν αὐτός πέρας , ὅς φημί , ὥστε οὐκέτι ἤπειρος . οὗτος ὁ λόγος οἴομαι παραλογισμός ἔχω νομίζω ὁ Ἀριστοτέλης λέγω , ὡς εἰμί ἔχω ἀρχή ὁ ἤπειρος ὁ δέ ἀρχή ὁ κατά ὁ μέγεθος καί πέρας εἰμί ) , ἔχω ἄν καί πέρας · ὥστε οὐ ἤπειρος ἀλλά περαίνω εἰμί · καί γίγνομαι φημί ὁ παραγωγή παρά ὁ ὁ ἀρχή ὁμωνυμία . ὡς γάρ ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον διαιρέω , ὁ ἀρχή σημαίνω μέν καί ὁ ὁ πρᾶγμα ἀρχή , ὥσπερ νῦν ἐκδέχομαι , σημαίνω δέ καί ὁ αἰτιώδης · ἀρχή γάρ καί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος καί ὁ ποιέω καί ὁ τέλος . προτίθημι - ὅς οὖν ὁ δείκνυμι ὅτι οὐ ἔχω ἀρχή ὁ ὡς αἴτιος ὁ ἤπειρος , ἀλλά αὐτός εἰμί ἀρχή , μεταλαμβάνω ὁ αἰτιώδης ἀρχή εἰς ὁ κατά ὁ πρᾶγμα , ἐπί ὅς ἀληθής ὁ εἰμί ἀρχή ἔχω καί πέρας ἔχω . ἐπί γάρ ὁ αἰτιώδης οὐκέτι ἀληθής , ὡς εἰμί ἔχω ἀρχή ὁ ὡς αἴτιος , πέρας ἔχω ὁ κατά ὁ | πρᾶγμα . οὖον γάρ ἀκολουθέω οὗτος ὁ πέρας ἐκεῖνος ὁ ἀρχή . ἀλλά ὁ μέν λέγω , ὅτι κατά ὁ πιθανός πειράω συνίστημι ὁ δόξα αὐτός , ἀπύ - θνῄσκω εἰμί ἐγώ δοκέω . φαίνω γάρ ἀναγκαῖος ἕπω λέγω ὁ εἰμί ἔχω ἀρχή ὁ ἤπειρος καί πέρας ἔχω . ἐκεῖνος οὖν μᾶλλον καλῶς ὑπό ὁ Ἀλέξανδρος λέγω , ὅτι κατά ὁστισδήποτε τρόπος ἀρχή ἄν ὑποτίθημι ἐκ ἀρχή γίγνομαι ὁ ἤπειρος , πᾶς - ὁ πέρας ἔχω ὁ κατά ὁ μέγεθος , ὥστε μηκέτι ἤπειρος εἰμί . εἴτε γάρ ἀπό χρονικός ἀρχή γίγνομαι , οὐ ἄν οὐσία εἰμί ἀθρόος γίγνομαι , ἀλλά ἀπό τις ὁ κατά ὁ μέγεθος ἀρχή , ὡς ὁ ζῷον ὡς ὁ φυτόν ὡς ὁ τεχνητός πᾶς ὁράω γίγνομαι . ἔχω δέ ὁ κατά ὁ μέγεθος ἀρχή , καί πέρας ὅς αὐτός ἔχω . ἀλλά καί εἰμί ὡς στοιχειώδης ἀρχή ἔχω , καί ἐκ ἐκεῖνος εἰμί ὁ ἀρχή , οἷος ἐκ ὁ ὕλη , εἰμί μέν περαίνω ἀρχή ἐν ἑαυτοῦ ὁ ὕλη ἔχω ὁ ἤπειρος , εἰμί καί αὐτός περαίνω . εἰμί δέ ἤπειρος , ὁ ἤπειρος ἀρχή γίγνομαι . ὁμοίως δέ καί εἰμί ὁ κατά ὁ εἶδος ἀρχή ἔχω ὁ ἤπειρος . εἰμί γάρ ὁ σύνθετος ἀρχή ὁ εἶδος , εἰμί μέν ἤπειρος ὁ εἶδος , ἀρχή ὁ ἤπειρος , εἰμί δέ περαίνω , κατά ὁ ὕλη ἄν εἰμί ὁ ἤπειρος ἐν ὁ σύνθετος · ἀρχή δέ καί ὁ ὕλη . ἀρχή ἄρα ὁ ἤπειρος καί κατά οὗτος . ὁ γάρ συντίθημι , ὅς ἀρχή ὁ εἶδος , οὐδείς ἄλλος εἰμί πλήν ὕλη καί εἶδος . ἄν ὁ ποιητικός δέ ἀρχή ἔχω ὁ ἤπειρος , σῶμα πάντως , ὅτι καί ὁ κατά ὁ πρᾶγμα ἀρχήν ἔχω ὅθεν ἄρχω ὁ γένεσις , ὅστις καί πέρας ἄν εἰμί . καί ἄλλως δέ εἰμί ἄν γίγνομαι καί πέρας ἄν ἔχω , εἰς 35 ὅς ὁ γένεσις παύω . εἰμί δέ ἀρχή ἔχω ὁ ὡς τέλος καί ὁ ὅς ἕνεκα ὁ ἤπειρος μέγεθος , πρῶτος μέν οὐδείς κωλύω τοιοῦτος ἀρχή ἔχω καί αὐτός ἀρχή εἰμί . ὁ γάρ ὡς τέλος ἀρχή καί ὁ ποιέω εἰμί καί ὁ στοιχεῖον . καί γάρ καί ὁ Πλάτων τελικός ἀρχή ὁ ποίησις ὁ κὸ - σμόω ζητέω ὁ ἀγαθότης ὁ ποιέω εὑρίσκω , ἐν ὅς φημί λέγω δή διά ὅς τις ποτός αἴτιος γένεσις καί ὁ πᾶς ὅδε ὁ συνίστημι συνίστημι · ἀγαθός εἰμί . ” ἔπειτα ὁ ἤπειρος μέγεθος ἀόριστος εἰμί πῶς ἄν εἰς ὁρίζω τίς τέλος ἀναφέρω ; ἀλλά εἴπερ ἔχω τίς τέλος ὁρίζω μέγεθος εἰμί , δεῖ καί αὐτός ὁρίζω εἰμί ὡς μέγεθος . μέγεθος δέ ὅρος ὁ περιγραφή καί ὁ σχῆμα . ὅτι δέ ὁ Ἀριστοτέλης ὡς ἀκόλουθος συνάγω ὁ εἰμί ὁ ἤπειρος μέγεθος ὁ μή ἔχω αὐτός ἀρχή οὖον μόνος ὁ στοιχειώδης , ἀλλά οὐδέ ὁ ποιητικός ὁ τελικός , δῆλος εἰμί ἐκ ὅς φημί ὁ μή ποιέω παρά ὁ ἤπειρος ἄλλος αἴτιος οἷος νόος ἢ νεῖκος καί φίλιος ἤ τίς τοιοῦτος αὐτός λέγω ὁ ἤπειρος ‟ περιέχω περιέχω πᾶς καί πᾶς κυβερνάω ” , ὡς εἴπερ εἰμί ἤπειρος , μή ἔχω ποιητικός ἢ τελικός αἴτιος . δῆλος ἄρα γίγνομαι ὁ εἴρω , ὡς εἴπερ εἰμί ἀρχή ὁ ἤπειρος μέγεθος ὁ ὁράω , εἰμί ἄν αὐτός καί πέρας ὡς μέγεθος . ἔτι δέ καί ἀγένητος καί ἄφθαρτος ἠώς ὁ ὥσπερ φημί Ἀναξίμανδρος καί ὁ πλεῖστος ὁ φυσιόλογος . εἶπον ὅτι ὁ ὁ ἤπειρος τίθημι εὔλογος ἀρχή αὐτός φημί ἢ γάρ μάτην εἰμί ἢ ἀπό ἀρχή ἢ ἀρχή , ἀναιρέω δέ ὁ λοιπός περιλείπω - ὁ ὁ ἀρχή εἰμί ) , προστίθημι καί ἄλλος τίς ὁ πρόσειμι λέγω ὁ ἤπειρος ὁ ὁ ἀρχή πρέπω ὁ ἀγένητος καί ἄφθαρτος λέγω ὁ ἤπειρος , εἴπερ εἰμί ὅλως . οὗτος δέ καί ὁ μή μάτην εἰμί κατασκευή - σιτικός εἰμί , εἴπερ ὁ μέν ἀγένητος καί ἄφθαρτος ἀίδιος , ὁ δέ μάτην οὐ ἀίδιος κατά συμβαίνω ὅς καί ἐπί μικρός . καί ὅτι μέν προσήκω ὁ ἀρχή ὁ ἀγένητος καί ἄφθαρτος , σαφῶς διδάσκω ὁ ἐν Φαίδων Σωκρᾶς - ὁ · ‟ εἰμί γάρ ἐκ ὁ ἀρχή γίγνομαι , φημί , οὐ ἄν ἐκ ἀρχή γίγνομαι , ” καί ὅτι ‟ ἀρχή ἀπόλλυμι οὔτε αὐτός ποτός ἐκ ὁ οὔτε ἄλλος ἐκ ἐκεῖνος γίγνομαι ” . ὅτι δέ καί ὁ ἀγένητος ὁ ἀρχικός , δῆλος · εἰμί γάρ μή ἀρχή , ἀπό ἀρχή γίγνομαι . ὅτι δέ ὁ ἤπειρος , εἴπερ εἰμί , ἀγένητος εἰμί καί ἄφθαρτος , δείκνυμι οὕτως · εἰμί γάρ γίγνομαι , ἀνάγκη τέλος λαμβάνω ὁ γένεσις αὐτός ποτός , ἢ οὐ ἄν εἰμί γίγνομαι · εἰμί οὖν μή ἀθρόος εἰμί ὁ γε - νεσις αὐτός , δῆλος ὅτι εἰμί τις καί ἀρχή ὁ μέγεθος , ἀπό ὅς γίγνομαι ἄρχω , καί τελευτή αὐτός , εἰς ὅς τελευτάω ὁ γένεσις καί ὅς συμπληρόω οὐκέτι γίγνομαι , ἀλλά γίγνομαι . ἄν φθείρω δέ ποτός ὁ μέγεθος , εἰμί ποτέ καί φθείρω . ὥστε εἰμί τίς πέρας αὐτός , ὅς ἔσχατος φθείρω φθείρω εἰμί ὁ ὅλος . ὥστε εἴπερ εἰμί ὁ ἤπειρος , ἀνάγκη ἀγένητος αὐτός καί ἄφθαρτος εἰμί , ὅσπερ ὁ ἀρχή , ἀλλά οὖον ὁ ἀπό ἀρχή εἰμί ἴδιος . διό ὁ ὁ ἤπειρος μόνος τίθημι ὡς ἀρχή καί μή προσλογίζομαι τις ἄλλος αἴτιος , ὥσπερ Ἀναξαγόρας μέν ὁ νόος , Ἐμπεδοκλῆς δέ φίλιος καί νεῖκος , ἀρκέω πρός ὁ πᾶς γένεσις ὁ ὁ ἤπειρος φύσις καί ὁ ὑλικός οὗτος ἀρχή , ὡς διά ὁ ἀνεπίλειπτος οὗτος χορηγία ἀεί γένεσις εἰμί καί περιέχω πᾶς ὑπό οὗτος καί κυβερνάω - νάω . ὡς γάρ ἀρχή οὗτος μόνος ὑποτίθημι ὁ ὁ ἀρχή αὐτός παρέχω - ὁ χρεία οὖον ὁ ὑλικός μόνος , ἀλλά καί ὁ ποιητικός τε καί τελικός . ὅς Ἀναξαγόρας . μέν ὁ νάω , Ἐμπεδοκλῆς δέ ὁ φίλιος καί ὁ νεῖκος καί ὁ ἀνάγκη ἀνατίθημι . θέω δέ ὁ αἴτιος καί ὡς ἀρχή λέγω καί ὡς ἀγένητος τε καί ἄφθαρτος · τοιοῦτος Ἀναξίμανδρος ὁ μεταξύ πυρός καί ἀήρ ἤπειρος ἀρχή τίθημι . καί οὐδείς ἄτοπος εἰμί θέω καλέω , μᾶλλον δέ καί ἀναγκαῖος . ἐκ οὗτος γάρ δείκνυμι ὁ θεός ὑπέρ αὐτός εἰμί · θέω γάρ ὁ ὁ θεός μετέχω εἰμί . ὁ δέ λόγος ὁ τοιοῦτος περί ὁ φύσις - Κῶς ἀρχή γίγνομαι , ὥσπερ καί ὁ Ἀριστοτέλης ἐν οὗτος ὁ πραγματεία , ἀλλά οὐ περί ὁ ὑπέρ φύσις . εἰμί δέ καί περιέχω λέγω καί κυβερνάω , οὐδείς θαυμαστός · ὁ μέν γάρ περιέχω ὑπάρχω ὁ ὑλικός αἴτιος ὡς διά πᾶς χωρέω , ὁ δέ κυβερνάω ὡς κατά ὁ ἐπιτηδειότης αὐτός ὁ ἀπό αὐτός γίγνομαι . ὁ δέ εἰμί ὁ ἤπειρος ὁ πίστις ἠώς ὁ ὁ γάρ ἐνδέω - χω ὁ εἰμί οὐδείς διαφέρω ἐν ὁ ἀίδιος . δείκνυμι ὁ περί ὁ ἤπειρος λόγος ἀναγκαῖος ὁ φυσικός καί ἀπό αὖος - ὁ ὁ ὁ ἤπειρος ἔννοια καί ἀπό ὁ ὁ πρότερος φυσιόλογος δόξα , μεταβαίνω λοιπός ἐπί ὁ περί αὐτός ζήτησις φυλάσσω ὁ τάξις ὁ πρόβλημα καί πρῶτος ζητέω εἰμί εἰμί ὁ ἤπειρος ἢ μή . πρός δέ οὗτος χρήσιμος οἴομαι ὁ ἔννοια ἀνιχνεύω πρῶτος , ἀπό ὅς ἔρχομαι τις ἐπί ὁ τίθημι ὁ ἤπειρος , ἵνα εἰμί μέν φαίνω κατά πρᾶγμα φέρω Τίτος , ὁμολογέω καί ἐγώ αὐτός · εἰμί δέ κενεμβατέω φωράω καί ὁ ἀόριστος ὁ ἡμέτερος φαντασία ἕπομαι , οὗτος διελέγχω ἐγώ ἀνυπόστατος ὁ ἤπειρος δείκνυμι . πέντε δέ εἰμί τις φημί , ἐκ ὅς εἰμί ὁ ἤπειρος οὖον ὁ κατά μέγεθος μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁποῖος ἤπειρος πεῖ - στεῦμαι . ἄρχω γάρ ὅλως ὁ ἔννοια ἀνιχνεύω , ἀπό ὅς ὁ ἤπειρος ὑποτίθημι , πᾶς παραγυμνόω ὁ οὖον μόνος κατά ὁ σωματικός μέγεθος , ἀλλά καί κατά πᾶς μέγεθος καί κτάομαι πλῆθος ἤπειρος ἀναπλάσσω ποτέ μέν ἀληθής , ποτέ δέ ψευδής . πρῶτος δέ ὁ ἀπειρία ἔννοια τίθημι ὁ ἐκ ὁ χρόνος ἤπειρος ὁ εἰμί τυγχάνω · εἰμί γάρ μή εἰμί ἤπειρος ὁ χρόνος , εἰμί ὅτε οὐ εἰμί χρόνος καί εἰμί ὅτε οὐ εἰμί · ὁ δέ εἰμί καί ὁ εἰμί χρόνος πάλιν εἰμί μόριον , ὥστε καί ὅτε οὐ εἰμί χρόνος , εἰμί χρόνος · ἀεί οὖν εἰμί χρόνος · ἤπειρος ἄρα ὁ χρόνος . δεύτερος δέ πίστις ὁ εἰμί ὁ ἤπειρος ἐκ ὁ ἐν ὁ μέγεθος διαίρεσις , ἢ ὡς Εὔδημος φημί , ἐν ὁ συνεχής . δοκέω γάρ οὐ ὑπολείπω . ἤπειρος δέ ὁ μή ὑπολείπω . χράω δέ ὁ ὁ μέγεθος τομή καί ὁ μαθηματικός ποτέ μέν ὡς ἀξίωμα λαμβάνω πᾶς γάρ ἐγώ - γεθος καί πᾶς γραμμή ὁ τυγχάνω λόγος τέμνω ὁ δίδωμι λαμβάνω - νονια ὁπόσος εἄν εἰμί , ὡς ἐπί ἤπειρος εἰμί ὁ ὁ μέγεθος τομή ) , ποτέ δέ καί ἀποδείκνυμι . εἰμί γάρ , ὅς φημί , μηδέποτε ὁ ἐγγράφω εἰς ὁ κύκλος εὐθύς ἴσος γίγνομαι ὁ περιφέρεια , δῆλος ὅτι ὁ ἀπολαμβάνω ἐπίπεδος ὑπό τε ὁ εὐθύς καί ὁ περιφέρεια ἐπί ἤπειρος τέμνω . παύω γάρ ὁ τομή ὁ εὐθύς ὁ περιφέρεια ἐφαρμόζω . εἰμί δέ καί ὁ τρίγωνος ὁ δύο πλευρά ἀεί ὁ λοιπός μέγας εἰμί , ἐάν ἐν ισοσκω - λάω ὀρθογώνιος τρίγωνος , ἐν ὅς ὁ βάσις ἑκάτερος εἰμί ὁ πλευρά μείζων , ἀπό ἄμφω ὁ πλευρά ἴσος ἀφαιρέω ὁ βάσις διά ὁ γίγνομαι σός - μείων παράλληλος ἄγω ὁ βάσις , τρίγωνος μικρός ποιέω ὅμοιος ὁ ὅλος ὀρθογώνιον τε καί ἰσοσκελής · καί οὗτος ἀεί ποιέω δύναμαι . οὔτε γάρ τρίγωνος ἀεί βραχύς ποιέω παύω οὔτε ὁ δύο πλευρά ὁ λοιπός μείζων εὑρίσκω , ὥστε ἀπό ἄμφω ἴσος ἀφαιρέω ὁ βάσις καί διά ὁ σημεῖον παράλληλος ἄγω . εἰμί δέ οὗτος ἐπί ἄπειμι - ἀντίμοιρος ποιέω δυνατός , ἐπί ἤπειρος τέμνω ὁ ὁ τρίγωνος ἐπίπεδος . εἰμί δέ εἰμί ὁ εἰς ἤπειρος τομή , εἰμί ὁ ἤπειρος ἐν ὁ μέγεθος . οὖον γάρ ἄν εἰμί μή ἤπειρος εἰμί , τέμνω ἐπί ἤπειρος . Τρίτος δέ φημί ὁ ἐνάγω εἰς ὁ ἤπειρος ὁ οὕτως ἄν μόνος μή ἐπιλείπω ὁ γένεσις , εἰμί ἤπειρος εἰμί ὁ ἀπό ὅς ἀφαιρέω ἀεί ἐπί ἤπειρος γίγνομαι ὁ γίγνομαι . οὗτος γάρ καί ὁ φυσικός πείθω τίς · Νᾶς ἤπειρος ὑποτίθημι ὁ στοιχεῖον . τέταρτος δέ καί δυσαντίβλεπτος ὁ φαίνω πᾶς ὁ περαίνω ἀεί πρός τίς περαίνω . εἰμί γάρ πᾶς ὁ μετά - περασμένος πρός ἄλλος τίς ἔξωθεν αὐτός εἰμί περαίνω , ὁ ἔξωθεν ἐκεῖνος πρός ὅς περαίνω , ἢ ἄπειρος2 εἰμί ἢ περαίνω . καί εἰμί μέν ἤπειρος , ἔχω αὐτόθεν ὅτι εἰμί ὁ ἤπειρος · εἰμί δέ περαίνω οἷος ὁ γῆ , καί αὐτός πρός ἄλλος περαίνω , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος . εἰμί δέ ἐπί ἤπειρος , εἰμί ὁ ἤπειρος . οὖον - δέν γάρ τελευταῖος λαμβάνω πέρας , εἴπερ καί οὗτος πρός ἄλλος τίς περαίνω . ‟ οὗτος δέ μάλιστα ] ὁ λόγος ὡς μάλιστα , ὅς φημί ὁ Ἀλέξανδρος , ὁ περί Ἐπίκουρος πιστεύω ἤπειρος λέγω εἰμί ὁ πᾶς , διότι πᾶς ὁ μετά - περασμένος παρά τίς περαίνω ἔξωθεν τίς ἔχω . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὡς ἀρχαῖος μιμνήσκω ὁ λόγος . Πέμπτος δέ ὅς μάλιστα καί κύριος φημί Ἀριστοτέλης , καί κοινός ἀπορία ποιέω πᾶς , ὁ ὁ νόησις ἤτοι φαντασία ὁ ἡμέτερος δύναμις ἀεί τίς καί προστίθημι καί ἀφαιρέω | ἰσχύω καί μηδέ . ποτός ἡσσάομαι καί ὑπολείπω . διά γάρ οὗτος καί ὁ ἀριθμός ἐπί ἤπειρος αὐξάνω δοκέω , ὅτι πᾶς ὁ προτίθημι ἀριθμός δύναμαι προστίθημι μόνος ἢ ἀριθμός , καί ὁ μαθηματικός μέγεθος ἐπί ἤπειρος διαιρέω καί αὐξάνω , ὅτι πᾶς ὁ λαμβάνω δυνατός τέμνω καί ὁ τμῆμα προσθέω - ναι ὁ ἐπίνοια , οὖον γάρ δή ὁ αἴσθησις . ἐπεί δέ ὁ ἐπίνοια κατά ὁ πρᾶγμα δοκέω γίγνομαι , οἴομαι ὁ πρᾶγμα οὕτως ἔχω ὡς φαντάζω - μέθη . ὁ αὐτός δέ πάσχω καί περί ὁ ἔξω ὁ οὐρανός · ἀεί γάρ ὁ λαμβάνω ἔξω τίς ἐπινοέω , καί οὕτως ἤπειρος δοκέω ὁ ἔξω . καί εἰμί μέν κενός , ὡς δοκέω λέγω Δημόκριτος , ἤπειρος ἄν ἄγω καί ὁ κόσμος · τίς γάρ μᾶλλον ὁ κενός ἐνταῦθα ἢ ἐνταῦθα ; ὥστε εἴπερ μ - νάχον καί πανταχοῦ εἄν εἰμί ὁ σωματικός ὄγκος , ὥστε καί αὐτός ἤπειρος εἰμί . καί ἄλλως εἰμί ὁ κενός τόπος εἰμί δύναμαι δέχομαι σῶμα , ἐπί δέ ὁ ἀίδιος ὁ δυνατός γίγνομαι πάντως ὅς καί γίγνομαι , ὡς εἰμί μή γίγνομαι οὐδέ ἐνδέχομαι γίγνομαι ἐπί μέν γάρ ὁ φθαρτός οὐδείς πω . λύω φθείρω , πρίν εἰς ἔργον ἐκβαίνω ὁ ἐνδέχομαι , ἐπί δέ ὁ ἀίδιος ἀδύνατος ) , διό ἐν ὁ ἀίδιος οὐ εἰμί ὁ ἐνδέχομαι , ἀλλά ἐν μόνος ὁ γενητός καί φθαρτός , ὥστε εἰμί ἤπειρος ὁ κενός , καί τόπος ἄπειμι - ρος εἰμί , καί σῶμα ἤπειρος , ὅς φύω δέχομαι ὁ ἤπειρος τόπος . Ἀρχύτας δέ , ὅς φημί Εὔδημος , οὕτως ἐρωτάω ὁ λόγος · ἐν ὁ ἔσχατος οἷος ὁ ἀπλανής οὐρανός γίγνομαι , πότερος ἐκτείνω ἄν ὁ χείρ ἢ ὁ ῥάβδος εἰς ὁ ἔξω , ἢ οὖον ; καί ὁ μέν οὖν μή ἐκτείνω ατο - πως · εἰμί δέ ἐκτείνω , ἤτοι σῶμα ἢ τόπος ὁ ἐκτός εἰμί . διαφέρω δέ οὐδείς ὡς μανθάνω . ἀεί οὖν βαδίζω ὁ αὐτός τρόπος ἐπί ὁ ἀεί λαμβάνω - νόμενος πέρας , καί αὐτός ἐρωτάω , καί εἰμί ἀεί ἕτερος εἰμί ἐπί ὅς ὁ ῥάβδος , δῆλος ὅτι καί ἤπειρος . καί εἰμί μέν σῶμα , δείκνυμι ὁ πρόκειμαι - νοῦς · εἰμί δέ τόπος , εἰμί δέ τόπος ὁ ἐν ὅς σῶμα εἰμί ἢ δύο ἄν εἰμί , ὁ δέ δύναμις ὡς εἰμί χρή τίθημι ἐπί ὁ ἀίδιος , καί οὕτως ἄν εἰμί σῶμα ἤπειρος καί τόπος ” . μήποτε δέ οὗτος ὁ λόγος καί . πρός ἐγώ ἀπορέω δριμύς ὁ λέγω μηδείς εἰμί ἔξω ὁ οὐρανός , ὡς ὁ κοσμικός σός - μα , ὅς πέρας ὁ οὐρανός , ὁ ὕλη χώρα καταλαμβάνω . εἰμί οὖν ἐν ὁ νῶτον ὁ οὐρανός γίγνομαι ἐκτείνω ὁ χείρ , ποῦ ἄν ἐκτείνω ; οὖον γάρ δή εἰς ὁ μηδείς · οὐδείς γάρ ὁ εἰμί ἐν ὁ μή εἰμί . ἀλλά οὐδέ κωλύω ἐκτείνω · ὑπό γάρ ὁ μηδείς οὖον δυνατός κωλύω . Oὕτως μέν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης ἐκ πέντε μάλιστα ὁ πίστις εἰμί φημί ὁ εἰμί ὁ ἤπειρος , ὁ δέ Εὔδημος διά αἴτιος ἕξ φημί . ὅς πρῶτος εἶπον ὁ ἐν ὁ συνεχής διαίρεσις ἐπί ἤπειρος γίγνομαι οὗτος ἀντί - στρόφος φημί ὁ κατά πρόσθεσις ἐν ὁ ἀριθμός θεωρέω . οὐδέ οὗτος δέ ὁ αἴτιος ὁ Ἀριστοτέλης παρίημι ἐν ὁ διά ὁ ἐπίνοια νομίζω ἤπειρος τίθημι αὐτός , ὅτε λέγω καί ὁ ἀριθμός δοκέω ἄπειμι - ρος εἰμί καί ὁ μαθηματικός μέγεθος διαιρέω ἐπί ἤπειρος δῆλος . ἴσως δέ ἄν τις ἀπορέω , πῶς κατά ἐπίνοια λέγω ὁ ἐπί ἤπειρος ὁ ἀριθμός πρόσθεσις καί ὁ μέγεθος ἀφαίρεσις . καί γάρ ἐπί αὐτός φή - νω ὁ ὁ πρᾶγμα ἀλήθεια . ποῖος γάρ ἀριθμός οὐ εἰμί προσθέω - ναι , καί ποῖος μέγεθος οὐ εἰμί διαιρετός , εἴπερ μή ἐκ σημεῖον συνίστημι ὁ μέγεθος ; ἢ οὖον ὁ ἐπί ἤπειρος ἀλλά ὁ ἤπειρος κατά ἐπίνοια φημί ἐκ ὁ ἐπί ἤπειρος ὁ αὔξησις καί ὁ μείωσις ἐπινοέω . ὁ μέν γάρ ἐπί ἤπειρος ἐπί ἑκάτερος καί ἐν ὑπόστασις εἰμί , ὁ δέ ἤπειρος οὐκέτι , ὡς δείκνυμι . οὔτε γάρ ἀριθμός εἰμί ἤπειρος οὔτε μέγεθος . ἔχις δέ ἀπορία ὁ περί ὁ ἤπειρος θεωρία ἠώς ὁ καί ἤπειρος ὁ πλῆθος . εἶπον ἐκ πόσος καί τίνω ἐνάγω πρός ὁ τίθημι ὁ ἤπειρος ὁ τίθημι καί μέλλω μετά ὀλίγος δείκνυμι , πῶς μέν οὐ εἰμί , πῶς δέ εἰμί ὁ ἤπειρος , μεταξύ φημί ἐπί ἑκάτερος ἀπορία ἀπαντάω ὁ τε μή εἰμί καί ὁ εἰμί ὁ ἤπειρος λέγω . καί εἰμί τίς εἰμί , ὁ ὡς οὐσία καί ὁ ὡς συμβαίνω τίθημι ἢ μηδέτερος μέν οὗτος , οὐδείς δέ κακός καί πλῆθος καί μέγεθος ὁ ἤπειρος λέγω . οὗτος γάρ ἀπαιτέω ὁ ἀνελλιπής ὁ διαίρεσις καί ὁ ἐπί ἤπειρος μάλιστα προσήκω . τίς οὖν ἐνδείκνυμι - ὁ ὁ ὑπαντάω ἄπορος ὁ μή εἰμί ὁ ἤπειρος λέγω ; ἢ ἀναιρέω ὁ ἐπί ἤπειρος ὁ συνεχής τομή ἀνάγκη · οὗτος δέ ἀναιρέω ἀναιρέω μέν γεωμετρία ἀρχή οὗτος χράω , εἰσάγω δέ ὁ ἐκ ἄτομος καί σημεῖον συνίστημι ὁ μέγεθος καί ἐκ ὁ νῦν ὁ χρόνος , ὅσπερ διά πολύς ἐλέγχω · ἀναιρέω δέ καί ὁ ἐπί ἤπειρος ὁ ἀριθμός αὔξη - τις ἐναργής φαίνω . τίς γάρ εἰμί ἀριθμός ὁ ἤδη γίγνομαι εἰς - τρωπάω ἢ εἰμί , ἵημι μή δυνατός προστίθημι ; ἀναιρέω δέ καί ὁ ἐπί ἤπειρος πρόοδος ὁ χρόνος , οὗτος δέ ὁ ὁ πᾶς ἀιδιότης συναναιρέω διά πολύς καί ἀκριβής λόγος καί ὑπό Πλάτων καί ὑπό Ἀριστοτέλης ἀποδείκνυμι . πάλιν δέ εἰμί τις λέγω ὁ | ἤπειρος εἰμί , ἀναιρέω ὁ ὁ ἄνω καί ὁ ὁ κάτω διαφορά καί ὁ ὁ μέσος καί ὁ ὁ πέριξ καί ὁ φυσικός ὁ σῶμα ῥοπή καί κίνησις . μή γάρ ὁρίζω ὁ ἐπί ὁ ὁ κίνησις , οὐδέ ὁ κινέω εἰμί ὁρίζω . εἰμί δέ τις εἰμί τίς ὁ ἄπειμι - ἀντίμοιρος λέγω εἴτε ὡς οὐσία εἴτε ὡς συμβεβηκός , πόσος καί ποῖος ἕπω ἀδύ - Νάτα μετά ὀλίγος μανθάνω . εἰμί δέ μηδέτερος τις λέγω οὗτος , εἰμί δέ ὅμως ἤπειρος , ἄτοπος αὐτόθεν δοκέω ὁ εἰμί τίς , ὅς μήτε οὐσία μήτε συμ - βαίνω εἰμί . καί ἄλλως δέ ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγέομαι ὁ μηδέτερος , οὐ ὡς ὁ πρός πᾶς συμβαίνω ἀντιδιαιρέω , ἀλλά πρός ὁ κατά ἑαυτοῦ φύσις τις ὑπάρχω · ὡς εἰμί λέγω ἤ οὐδέ ὡς οὐσία οὐδέ ὡς κατά ἑαυτοῦ συμβεβηκός , ἀλλά ἄλλως πως συμβαίνω . μάλιστα δέ φυσικός ἐπισκοπέω , εἰμί εἰμί μέγεθος αἰσθητός ἤπειρος . Ζεύς πᾶς ὁ προερέω συνίστημι , ὅτι οἰκεῖος ὁ φυσικός εἰμί ὁ περί ὁ ἤπειρος ζήτησις ἐκ τε ὁ ὑπόκειμαι αὐτός , εἴπερ μέγεθος εἰμί κινέω κατά χρόνος καί ἐκ ὁ ὁ πάλαι φυσιόλογος οὖον παρέρ - Γώς διαλέγω περί αὐτός , ἀλλά ἀρχή αὐτός τίθημι καί ἔτι μέντοι ἐκ ὁ καί τίθημι εἰμί ὁ ἤπειρος καί μή καί οὐσία αὐτός λέγω καί συμβαίνω καί οὐδέτερος πολύς ἄπορος ὑπαντάω , διά οὗτος οὖν δείκνυμι ὅτι ὁ φυσικός οἰκεῖος ὁ περί ὁ ἤπειρος λόγος , εἰκότως ἐπάγω · περί οιὁ - ὁ ἤπειρος ὁ λόγος οἰκεῖος εἰμί ὁ φυσικός , ὅτι οὖον περί νοητός τις οἷος ὁ μαθηματικός ἢ εἰμί τίς ὑπέρ οὗτος , ἀλλά περί αἰσθητής . ἐφίστημι - μόνος γάρ εἰμί ὁ οἰκεῖος ποιέω ὁ λόγος ὁ πρόκειμαι ὑπο - θέσις . Πρῶτος οὖν διοριστέον , ποσαχῶς λέγω ὁ ἤπειρος ἠώς ὁ ἢ κατά πρόσθεσις ἢ κατά διαίρεσις ἢ ἀμφοτέρως . εἶπον περί ποῖος μάλιστα ἤπειρος ὁ φυσικός πρόκειμαι σκοπέω , εἰμί εἰμί , ὅτι περί μέγεθος αἰσθητής , ὅσπερ καί ἀποδείκνυμι μή εἰμί , ἀλλά τις ὁ ἤπειρος σημαίνω βούλομαι εἰμί , ἐπεί ὁ πολλαχῶς λέω - νάω ὁ ἄπειρος2 εἰμί , διαιρέω πρῶτος αὐτός ὁ σημαίνω . οὗτος γάρ εἄν μανθάνω κατά τίς μέν ὁ σημαίνω ἀδύνατος εἰμί ὁ ἤπειρος , κατά τίς δέ δυνατός . κοινῶς μέν οὖν ἤπειρος εἰμί δοκέω ὁ ἀδιαπόρευ - ὁ καί ἀπεράτωτος , ὅς μή εἰμί διεξοδεύω , οὗτος δέ ὁ μέν οὕτως λέγω - ὁ ἤπειρος , ὡς μηδέ ὅλως φύσις ἔχω διεξοδευτός ἢ διαπορευτός , οἶος εἄν εἰμί καί ὁ σημεῖον καί πᾶς ὅλως ὅς μή εἰμί ποσός . ὁ γάρ μή ποσός οὐ ἔχω διέξοδος ὅλως , ὥστε οὔτε ἀτελεύτητος διέξοδος . οὕτως δέ καί ὁ φωνή ἀόρατος λέγω κατά ἀπόφασις ὡς μή φύω ὁράω , διότι οὐδείς χρῶμα ἔχω . κατά πολύς δέ τρόπος ὁ τοιοῦτος ἀπόφασις λέγω ὁ κατά ὁ μή φύω . ἄλλως γάρ ἄπους ὁ τοῖχος καί ἰχθύς καί δρεπανίς , ὁ μέν ὅτι οὐδέ ὅλως ἄνω γένος ὁ ὑπόποδος οἷος ὁ ζῷον , ὁ δέ ἰχθύς ὅτι διαφορά οὗτος ἔχω πρός ὁ ὁμογενής ὁ γάρ ζῷον ἢ ὁ ἔνυδρος ὁ μέν ὑπόπους ὁ δέ ἄπους εἰμί ) , ὁ δέ δρεπανίς ὄρνεον δέ οὗτος εἰμί , ὅς καί κεγχρίς καλέω ) ἄπους λέγω , ὅτι μικρός καί φαῦλος ἔχω ὁ πούς . ἀλλά οὖον κατά οὗτος ὁ σημαίνω ὁ ἤπειρος ὁ κατά ἀπόφασις ζητέω , εἰμί εἰμί τίς ἤπειρος αἰσθητός . Δεύτερος δέ σημαίνω ὁ απεράτωτος ἤπειρος ἐκτίθημι ὁ διό - δίδωμι μέν ἔχω διότι ποσός , ἀτελεύτητος δέ οὗτος καί ἤπειρος καί ἀδιε - ἵκω . καί οὗτος διαφορά εἰμί . ἢ γάρ διά κατασκευή εἰμί τοιοῦτος ποτέ μέν διά ὁ σχῆμα , ὡς ὁ δακτύλιος ὁ μή ἔχω σφενδόνη ἤπειρος ὅτι καί πᾶς κύκλος , ποτέ δέ διά ὁ μή δίδωμι ἔξοδος , ὡς ὁ παρά Λακεδαιμο - νίον εἰμί κεάδας , εἰς ὅς ὁ κατάκριτος ἐμβάλλω , ἢ διά μέγεθος ὑπερ - βολή , ἐπί ὅς σημαίνω ὁ πλεῖστος ὁ ἤπειρος ἔννοια εἰμί . Τρίτος δέ ὁ ἤπειρος σημαίνω ὁ μόγις ἔχω διέξοδος ἢ διά ἐγώ - ἄνθος ἢ διά κατασκευή , ὡς ὁ λαβύρινθος καί ὁ κεάδας ὕστερος . ὅτι γάρ ἔχω μόγις , δηλόω ὁ ἀλώπηξ ὁ ὁ Μεσσήνιος Ἀριστομένης διεξοδεύω . Τέταρτος δέ ὁ ἤπειρος σημαίνω εἰμί ὅς φύω ἔχω διέ - ξοδον ἀδιεξίτητος εἰμί . τοιοῦτος δέ ὁ διά ὁ καίω ὁδός ἢ ὁ καταψύχω , διεξιτητὴ μέν εἰμί ὁ ὁρίζω ὁ μέγεθος αὐτός , κωλύω - μένω δέ ὑπό ὁ ὁ ἀήρ ἀσυμμετρία . ἐν ὁ τοιοῦτος καί ὁ λαβύ - ρινθον τίθημι ὁ Ἀλέξανδρος ὁ οὗτος κατασκευάζω ὡς ἀδιέξοδος εἰμί καί ὁ ἤπειρος δακτύλιος , ὡς διεξίτητος μέν ὁ ἑαυτοῦ φύσις ὁ Πέπε - ῥαίνω εἰμί , διά δέ ὁ ποιός κατασκευή ἀδιέξοδος . μήποτε δέ ὁ μέν λαβύρινθος , εἰμί καί μόγις , ἀλλά ἔχω ὅμως διέξοδος , διό ἐν ὁ μόγις τακτέος , ὁ δέ δακτύλιος , ὥσπερ καί πᾶς κύκλος οὐδέ φύω ὅλως ἔχω πέρας ἀλλά οὖον διά ὁ μέγεθος ἀλλά διά ὁ σχῆμα . Πέμπτος δέ ὁ ἤπειρος τίθημι σημαίνω ὁ κατά πρόσθεσις , ὅσπερ ἐπί ὁ ἀριθμός θεωρέω πᾶς γάρ ὁ προτίθημι ἀριθμός εἰμί προστίθημι ) , καί ὁ κατά διαίρεσις , εἶπον πᾶς συνεχής ἐπί ἄπειρος2 εἰμί διαιρετός . ἐπεί δέ ἐπί μέν ὁ ἀριθμός κατά πρόσθεσις μόνος εἰμί ὁ ἤπειρος , | ὁ γάρ διαίρεσις εἰς μόνος ἵστημι οὐκέτι ἐπί ἤπειρος προχωρέω ) , ἐπί δέ ὁ μέγεθος καί κατά διαίρεσις , ὅταν πᾶς ὁ λαμβάνω - νόμενος τέμνω , καί κατά πρόσθεσις δέ , ὅταν καί τέμνω ἐπί ἤπειρος καί ὁ τμῆμα εἰμί προστίθημι , διά οὗτος εἶπον ἢ κατά πρόσθεσις ἢ κατά διαίρεσις ἢ ἀμφοτέρως . οὕτως δέ καί ὁ χρόνος καί πρόσθεσις ἤπειρος ὁ μέλλω καί ἀφαίρεσις ὁ παρέρχομαι . ὁ δέ ἅπας προσθέω - ἄν , οὐ ὅτι πᾶς ὁ λέγω ἤπειρος , ἄλλος ὅτι πᾶς ὁ κύριος λέγω ὅσπερ εἰμί , οὐ ὅτι ὁ ἅμα εἰμί ἤπειρος δείκνυμι γάρ μηδείς εἰμί οιὁ - ὁ μήτε κατά πλῆθος μήτε κατά μέγεθος ) , ἀλλά ὁ ἐπί ἤπειρος , οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω . χωριστός μέν οὖν εἰμί ὁ ἤπειρος ἠώς ὁ ἀλλά ὡς 15 ἀδιεξίτητος . Πρότερος μέν εἰμί περί ὁ ἤπειρος πρόβλημα , εἰμί εἰμί ἢ μή εἰμί , καί οὕτως πότερος οὐσία εἰμί ἢ συμβεβηκός , αὐτός δέ εὐθύς ἄρχω ὁ ζήτησις ζητέω πρότερος , εἰμί οὐσία ἢ συμβαίνω οὗτος , διά συντομία ἴσως . ἐάν γάρ δείκνυμι ὅτι οὔτε οὐσία οὔτε συμβαίνω φύσις τις , εἰμί δείκνυμι ὅτι οὐδέ εἰμί ὅλως ὡς ὑπάρχω ὁ ἤπειρος . πᾶς γάρ ὁ ὑπάρχω ἢ οὐσία εἰμί ἢ συμβεβηκός . ὅτι οὖν οὐ εἰμί οὐσία ὁ ἄπειμι - ἀντίμοιρος , δείκνυμι οὕτως · εἰμί οὐσία εἰμί , ἀδιαίρετος εἰμί , εἰμί δέ ἀδιαί - ῥέω , οὐ ἤπειρος · ἀλλά μήv ἤπειρος ὑπόκειμαι · οὐ ἄρα οὐσία . καί ὅτι μέν ἀδιαίρετος εἰμί ὁ οὐσία , δείκνυμι οὕτως · εἰμί οὐσία , οὖον συμ - βαίνω , εἰμί μή συμβεβηκός , οὖον ποσός , εἰμί μή ποσός , οὔτε μέγεθος οὔτε πλῆθος , εἰμί μήτε μέγεθος μήτε πλῆθος , οὖον διαιρετός · οὗτος γάρ ὁ διά - Ρέτα . εἰμί δέ ἀδιαίρετος , οὐ ἤπειρος · ὁ γάρ ἤπειρος διαιρετός · ἀλλά μήv ἤπειρος ὑπόκειμαι , οὐ ἄρα οὐσία . εἰμί δέ οὐσία ὅς ἀδιαίρετος λέγω , οὕτως λέγω ὡς ὁ μή φύω κατά ἀπόφασις μόνος , ὡς ὁ φωνή ἀόρατος . οὐ εἰμί δέ ὁ νῦν ζητέω ἤπειρος , ὁ οὕτως λεγό - μένω , ἀλλά ὁ ἀδιεξίτητος . χωριστός δέ ὁ οὐσία λέγω , ὡς κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι καί μή ἐν ἄλλος ὡς ὁ συμβεβηκός . εἰμί δέ κατά συμβεβηκός εἰμί ὁ ἤπειρος ἠώς ὁ καίτοι ὁ φωνή εἰμί ἀόρατος . ὁ κατά συμβαίνω ὁ ἐξηγητής ἀντί ὁ συμβαίνω εἴρω λέγω , ἵνα ὁ λέγω ἵημι δέ μή οὐσία , ἀλλά συμβαίνω εἰμί ὁ ἤπειρος , οὐκέτι ἄν εἰμί στοιχεῖον ὁ εἰμί ὁ ἤπειρος , ὡς λέγω καί ὁ Πύθα - γορεω καί ὁ Πλάτων καί ἔτι μᾶλλον ὁ φυσικός ὁ ὕδωρ ἢ ἀήρ ἢ πῦρ ἢ ὁ μεταξύ ὁ στοιχεῖον λέγω . εἰμί γάρ ἄν στοιχεῖον καί ἀρχή ἐκεῖνος , ὅς συμβαίνω ἤπειρος εἰμί , ὥσπερ ἐπί ὁ φωνή ἔχω · καί γάρ οὗτος ἀρχή καί στοιχεῖον εἰμί ὁ διάλεκτος , καί συμβαίνω αὐτός ἀόρατος εἰμί · καί οὐ ἄν τις εἶπον οὗτος ἀρχή ἢ στοιχεῖον ὁ διάλεκτος - οὕτως μέν οὖν , ὥσπερ εἶπον , σχεδόν τίς πᾶς ὁ ἐξηγητής ὁ χωρίον ἐξηγέομαι . μήποτε δέ ὁ κατά συμβαίνω οὐ ἀντί ὁ συμβεβηκός , ἀλλά κύριος εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης οὔπω μετέρχομαι ἀπό ὁ οὐσία εἰς ὁ ζητέω , εἰμί συμ - βαίνω ὁ ἄπειρος2 εἰμί , ἀλλά μετά ὁ δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί οὐσία κατά ἑαυτοῦ ὁ ἤπειρος οὐδέ αὐτός εἰμί ὁ ἤπειρος καί οὐσία εἰμί , δείκνυμι ὅτι οὐδέ κατά συμβαίνω ὑπάρχω ὁ ἤπειρος ὁ οὐσία εἰμί , ὅσπερ ἄν τις ὑπονοέω ὁράω ἐν ὁ φυσικός οὐσία ὁ ποσός . λέγω οὖν ὅτι εἰμί κατά συμβεβηκός εἰμί οὐσία ὁ ἤπειρος , οὐ ἄν εἰμί στοιχεῖον ὁ εἰμί ὁ ἤπειρος , ἀλλά ὁ οὐσία ὁ κατά συμβαίνω ὁ ἤπειρος ὑπάρ - χόω , ὡς ἐπί φωνή ἔχω καί διάλεκτος . καί γάρ ἐπεί ὁ φωνή ὁ ἀόρατος κατά συμβαίνω ὑπάρχω συμβαίνω γάρ τίς ἀόρατος φωνή εἰμί , ἀλλά οὐ ὁ φωνή ἀόρατος εἰμί συμβαίνω · κατά ἑαυτοῦ γάρ αὐτός ὑπάρχω οὗτος ) , οὐ ὁ ἀόρατος εἰμί ὁ διάλεκτος στοιχεῖον , ἀλλά ὁ φωνή ὁ ὁ ἀόρατος κατά συμβαίνω ὑπάρχω . εἰμί γάρ καί ὁ φωνή εἰμί ἄορ - ὅς , δῆλος ὅτι μετά ἄλλος καί ὁ φωνή , ὥστε τίς ἀόρατος φωνή εἰμί · ὥστε ὁ φωνή εἰμί ὁ ὁ ἀόρατος κατά συμβαίνω ὑπάρχω , ὡς ὁ οὐσία ὁ ἤπειρος . ὅτι γάρ ὁ ἤπειρος ὁ ἀόρατος ἀναλογέω , δῆλος . καί οἶδα μέν ὅτι δυνατός εἰμί καί οὕτως ἐξηγέομαι , ὡς πρότερος εἴρω · καί γάρ προέρχομαι ὁ συμβαίνω κατά συμβαίνω καλέω · ἐνάγω δέ ἐγώ πρός οὗτος ὁ ἐξήγησις ὁ ἔτι καί ἄλλος τίθημι ἐπιχείρημα πρός ὁ μή εἰμί οὐσία ὁ ἤπειρος , εἰς δέ ὁ συμβαίνω μεταβαίνω , ἐν ὅς φημί ‟ κατά συμβαίνω ἄρα ὑπάρχω ὁ ἤπειρος , καί ἀναιρέω μέν καί ἐκεῖ οὗτος ἐκ ὁ μή εἰμί ἀρχή . δῆλος δέ καί ἐκ ὁ ὁ αὐτός πως ἐπι - χειρησις χράω , ὅτι οὐ ὁ ὁ συμβεβηκός εἰμί ἐνταῦθα ὑπόθεσις οὖον γάρ εἄν δίς ὁ αὐτός λέγω ) , ἀλλά ὁ ὁ κατά συμβαίνω ὁ ἤπειρος ὁ οὐσία ὑπάρχω μετά ὁ κατά ἑαυτοῦ τίθημι . ἔτι πῶς ἐνδέχομαι ἠώς ὁ ἢ ὁ ἀριθμός ἢ ὁ 35 μέγεθος . ὁμολογέω ὁ Ἀλέξανδρος καί οὗτος ἔτι δεικτικός εἰμί ὁ ὅτι οὐ οὐσία ὁ ἤπειρος αὐτός κατά ἑαυτοῦ . ὁ δέ ἐπιχείρησις ἐκ ὁ μᾶλλον καί κακός . εἰμί γάρ ὁ ἀριθμός καί ὁ μέγεθος , ὅς εἰμί · πάθος ὁ ἤπειρος , μή οἷος τε κατά ἑαυτοῦ εἰμί , τουτέστιν οὐσία , διότι ποσός καί ἐν ὑπόκειμαι , πολύς ἄρα μᾶλλον ὁ ἤπειρος οὐ ὑπάρχω οὗτος . κακός ἄρα ὁ ἤπειρος οὐσία ἤ2 ὁ μέγεθος καί ὁ ἀριθμός . εἴπερ γάρ εἰμί , ἐν ὁ ὑπόκειμαι ἄν εἰμί . κακός γάρ ὁ ὑπόκειμαι ἀναγκάζω ἐν ἄλλος εἰμί ἤ2 ὁ ἐν αὐτός συμβεβηκός , ἐπεί καί μᾶλλον ὁ ὑπόκειμαι τις κατά ἑαυτοῦ εἰμί δύναμαι ὁ ἐν αὐτός συμβεβηκός , εἰμί δέ μή κατά ἑαυτοῦ , οὐδέ οὐσία . Φανερός δέ καί ὅτι οὐ ἐνδέχομαι ἠώς ὁ ποσός γάρ 10 τίς εἰμί ἀναγκαῖος . καί οὗτος ὁ ἐπιχείρημα ἀνασκευαστικός εἰμί ὁ οὐσία κατά ἑαυτοῦ εἰμί ὁ ἤπειρος . πρότερος γάρ δείκνυμι ὅτι εἰμί οὐσία ὁ ἤπειρος καί μή συμβεβηκός , ἀμερής καί ἀδιαίρετος εἰμί καί διά οὗτος οὐ ἤπειρος , ἐπεί - δή πᾶς οὐσία ἢ ἀδιαίρετος εἰμί ἢ διαιρετός , εἶπον ἀκολουθέω ὁ ἀδιαί - ῥέω εἰμί ὁ μή εἰμί ἤπειρος , ἐπάγω ὁ ἄτοπος νῦν ὁ ὑποτίθημι οὐσία διαιρετός εἰμί . εἰμί γάρ καί ἕκαστος αὐτός ὁ μόριον ἤπειρος . καί ὁ μέν ὅλος ἐπιχείρησις εἰμί τοιοῦτος · εἰμί ἀρχή ὑπόκειμαι καί οὐσία ἐνέργεια ὁ ἤπειρος , αὐτός εἄν εἰμί ὁ ἤπειρος ἐπί αὐτός καί ἤπειρος εἰμί , διότι ὁ εἰμί αὐτός εἰμί ἤπειρος · ἁπλόος ἄρα · εἰμί δέ ἁπλόος , πάντῃ ὅμοιος · εἰμί δέ οὗτος , ἢ ἀδιαίρετος καί οὐκέτι ἤπειρος ἢ διαιρετός ὅλως καί εἰς ἤπειρος διαιρέω · εἰς ὅμοιος γάρ ὡς ὁ ὁμοιομερής . πολύς ἄρα ἤπειρος ὁ αὐτός εἰμί . καίτοι ἄν μή ὁ αὐτός , ἀλλά ὅλως εἰμί πολύς ἤπειρος σῶμα ἀδύνατος . εἰμί οὖν μήτε ὡς ἀδιαίρετος οὐσία εἰμί μήτε ὡς διαιρέω , οὐ εἰμί οὐσία . ἐν δέ οὗτος ὁ μέν ἐνέργεια εἰμί εἶπον , εἰμί οὕτως οὐσία ὡς ἐνέργεια ὅδε τίς εἰμί , αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι δύναμαι , καί μή οὕτως ἔχω ὡς ὁ σύνθετος ἄλλος μέν ὁ κατά ὑπόκειμαι ἄλλος δέ ὁ ὑπόκειμαι ἔχω οὗτος γάρ οὐ ἀπολάω ) , μηδέ ὡς ὁ συμβεβηκός ὁ σῶμα οὐδέ γάρ οὗτος ἁπλόος συναναφύρω ὁ ὑπόκειμαι · ἄλλος γάρ ὁ 25 λευκός καί ἄλλος ὁ λευκός εἰμί ) , ἀλλά ὡς ἀπολόω · οὕτως γάρ εἰμί ἀρχή εἄν εἰμί ὡς ἀξιόω . ἢ ὁ ἐνέργεια πρός ἀντιδιαστολή εἴρω ὁ δύο - νάμη , ἐπεί δύναμις γε εἰμί δείκνυμι ὁ ἤπειρος . ἐντελέχεια οὖν εἶπον ἀντιτίθημι αὐτός πρός ὁ δύναμις , ὅσπερ οὐδείς κωλύω εἰμί διά ὁ ἐπί ἤπειρος . ἀνατίθημι δέ ὁ ἐνέργεια ὑφίστημι καί πρός ὁ μόνος ἐννοέω · λέγω οὖν * * * . τάχα δέ ὁ ἐνέργεια ὑφίστημι σῶμα ἤπειρος καί πρός ὁ ὕλη ἀντιτίθημι , ὅστις ἤπειρος μέν , ἀλλά οὐ ἐνέργεια σῶμα εἰμί ἀλλά δύναμις . δίς δέ ὁ οὐσία χράω ἅπαξ μέν ἐν ὁ λέγω οὐ ἐν - δέκα ἔτης οὐσία εἰμί ὁ ἤπειρος , δύο δέ ὅταν λέγω καί ὡς οὖον - Σιάν καί ἀρχή , ὁ μέν πρῶτος ἀντί ὁ φύσις εἶπον τις οὕτως ὡς ἐνέργεια εἰμί · ὁ γάρ ὁ οὐσία ὄνομα κοινῶς κατά πᾶς κατηγορέω - ὁ , καθό λέγω οὐσία ποσός ἢ ποιέω καί ὅλως συνβεβγξίτις · ὁ δέ δύο ἐπί ὁ κύριος οὐσία . μήποτε δέ καλός ἐπί ὁ κύριος οὖον - σία ἄμφω ἀκούω · εἶπον γάρ ὡς ἐνέργεια εἰμί ἐπάγω καί ὡς οὖον - Σιάν , ἵνα δηλόω πῶς ὁ ἐνέργεια εἶπον . ὁ δέ εἴπερ οὐσία ὁ ἤπειρος καί μή κατά ὑπόκειμαι εἶπον , διότι εἰμί μέν ἀριθμός τις ἢ μέγεθος ἢ ὅλως τίς ὁ ἐν ὑπόκειμαι λέγω ὁ ἤπειρος , οὐ ἀκολουθέω οὗτος καί ὁ μέρος ὁ τοιοῦτος ἤπειρος ἤπειρος ποιέω · ὑποτίθημι γάρ ὁ ἤπειρος ἕτερος φύσις καί οὐδείς κωλύω ὁ μέρος οὗτος ἀριθμός μέν εἰμί , ἤπειρος δέ μή · οὖον γάρ αὐτός ἀρι - θμῷ τε εἰμί καί ἤπειρος εἰμί . ἀριθμός μέν γάρ εἰμί ὁ ἐκ μόνος σύγκειμαι πλῆθος , ἤπειρος δέ ποσός ἀδιεξίτητος . εἰμί δέ ὁ ἤπειρος ὡς οὐσία καί ἀρχή ἁπλόος εἰμί , πᾶς δέ ὁ ἁπλόος αὐτός ὁ ὅδε καί ὁ ὅδε εἰμί ὡς ψυχή καί ὁ Ψυχή εἰμί , ἐπί δέ ὁ συντίθημι ὅδε μέν ὁ συντίθημι ὁ δέ ὅδε εἰμί κατά ὁ εἶδος , ὁ οὖν οὕτως λέγω ὁ ἄπειμι - ἀντίμοιρος οὐσία ὡς ἐν ὁ λόγος ὁ ἤπειρος ὁ εἰμί ἔχω , ὡς ὁ μέρος ὁ οὐσία οὐσία λέγω , οὕτως καί ὁ μέρος ὁ ἤπειρος ἤπειρος . ὡς γάρ ἀήρ ἀήρ μέρος καί ὕδωρ ὕδωρ καί πᾶς ἁπλόος ὁ μέρος ὅμοιος ὁ ὅλος , οὕτως καί ὁ ἤπειρος ὁ μέρος ἤπειρος , τάχα δέ καί ὁ μέρος μέρος . ὁ δέ πολύς δέ εἰμί ἤπειρος ὁ αὐτός ἀδύνατος εἰμί - Πεν , οὐ ὡς δυνατός εἰμί ὁ ἄλλος καί ἄλλος ἤπειρος εἰμί , ἀλλά ὡς ἐν - ἀργής οὗτος εἰμί ὁ ἄτοπος . ἄτοπος δέ οὖον μόνος ὅτι πολύς καί ὁ αὐτός ἤπειρος , ἀλλά καί ὅτι δοκέω ἀπό πᾶς ἤπειρος περαίνω ἀφαιρέω καί οὐ ἤπειρος . καί ἄλλος δέ τίς ὁ ὡς οὐσία καί ἀρχή ὑποτίθημι ὁ ἤπειρος ὡς ἄτοπος ἕπω ὁ Εὔδημος ἐπάγω · ‟ εἰμί γάρ εἰμί , φημί , στοιχεῖον ὁ ἤπειρος καί κινέω τίς ἐκ αὐτός , εἰμί ἐν ὁ γι - νέομαι περαίνω τίς · οὖον γάρ δή πᾶς γε ὁ γίγνομαι εἰμί ἤπειρος . συμβαίνω οὖν ὁ ἤπειρος ἐν ὁ περαίνω εἰμί . ” | κατά συμβαίνω ἄρα ὑπάρχω ὁ ἤπειρος ἠώς ὁ ἅμα γάρ οὐσία ποιέω ὁ ἤπειρος καί διαιρέω . δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί οὐσία ὁ ἤπειρος οὔτε ὡς ἀδιαίρετος οὔτε ὡς διαιρετός ἐφεξῆς ὅτι οὐδέ συμβεβηκός εἰμί δείκνυμι ὁ αὐτός δείκνυμι χράω - Μύκονος , ὅς χράω καί οὐσία κατά συμβαίνω ὡς ἀρχή ὁ ἤπειρος ὑπο - τίθημι . πάλιν γάρ λέγω , ὅτι εἰμί συμβεβηκός , οὐ ἐνδέχομαι αὐτός λέγω ἀρχή καί στοιχεῖον , ἀλλά ἐκεῖνος , ὅς συμβαίνω , εἴτε ἀήρ εἰμί , ὡς Διο - Γένης λέγω , εἴτε ὁ ἄρτιος ὡς ὁ Πυθαγόρειος . οὖον ὁ ἤπειρος οὖν ἀρχή , ἀλλά ὁ ὅς ὑπάρχω ὁ ἤπειρος . εἴτε οὖν κατά συμβαίνω ὑπάρχω ὁ ἤπειρος ὁ οὐσία , εἴτε ὁ ἤπειρος ὁ οὐσία συμβαίνω , κατά ἄμφω ἕτερος εἰμί αὐτός ὁ οὐσία εἰμί ἀρχή καί οὐ ὁ ἤπειρος . ἄτοπος οὖν λεʹ - γόνυ ὁ ἀρχή λέγω ὁ ἤπειρος ὥσπερ ὁ Πυθαγόρειος . οὔτε γάρ συμβαίνω εἰμί δύναμαι ἀρχή εἰμί , ὡς δείκνυμι νῦν , ἄν οὐσία ὑποθέω . ὁ ὁ Πυθαγόρειος , ἀναγκάζω μεριστός αὐτός ὑποτίθημι ὁ ἄρτιος εἰμί λέγω ὁ ἤπειρος . δείκνυμι δέ ὅτι ἀδύνατος καί ἀρχή εἰμί καί μεριστός οὐσία ὁ ἤπειρος , διότι ἀνάγκη εἰς ἤπειρος διαιρέω . ὅλως δέ οὐδέ οὐσία ὁ ἤπειρος , εἴπερ ἄρτιος · ὁ γάρ ἄρτιος ἀριθμός · ὁ δέ ἀρι - θυμός ποσός καί οὐ οὐσία . ἀλλά οὐδέ εἰς ὅμοιος διαιρέω , ὅσπερ ὁ ἀρχή προσήκω · οὖον γάρ ἄρτιος πάντως ὁ ὁ ἄρτιος μέρος . ἀλλά ἴσως οὗτος μέν εἰμί καθόλου ὁ ζήτησις ἠώς ὁ ἢ οὐ εἰμί σῶμα ἤπειρος ἐπί ὁ αὔξησις . μιμνήσκω ὁ Πυθαγόρειος εὐγνωμόνως ἐφίστημι ὅτι ἐκεῖνος μέν κοινός ἀρχή καί ἐν νοητός καί ἐν αἰσθητός καί ἐν ὁ μέσος οὗτος ὁ διανοητός καί μαθηματικός λέγω ὁ πέρας καί ὁ ἤπειρος ὡς νάω - σέως καί διάκρισις αἴτιος . ἐγώ δέ νῦν φυσιολογέω περί ὁ αἰσθος - ὁ ἐπισκοπέω , εἰμί εἰμί ἐν αὐτός ἢ οὐ εἰμί σῶμα ἤπειρος οὐ ὡς ἐπί ἤπειρος διαιρέω οὗτος γάρ καί ὁ μαθηματικός οἰκέω ) , ἀλλά ὡς ἐπί ἤπειρος αὐξάνω , ὅσπερ ἐν μόνος εἄν ὑπάρχω ὁ φυσικός , εἴπερ ὅλως ὑπάρχω . ὁ δέ καί ἐν ὁ μηδείς ἔχω μέγεθος καί αὐτός περί ὁ νοητός εἶπον διά ὁ μηδείς ὁ μήτε φυσικός μήτε μαθηματικός σός - μείς . εἴρω δέ καί πρότερος ὅτι ἐπιστήμη ἴδιος εἰμί ὁ οἰκεῖος ὁ πρόκειμαι ποιέω ὁ λόγος . ὁ δέ Ἀλέξανδρος καθόλου οὗτος λέγω ὁ ζήτησις φημί , διότι δυνατός οὗτος χράω μή μόνος ἐπί ὁ φυσικός , ἀλλά καί ἐπί ὁ ἄλλος ζητέω • εἰμί γάρ εἰμί ἐν ὁ ἰδέα ὁ ἐνέργεια ἤπειρος , ἢ ὡς οὖον - σίον εἰμί ἢ ὡς συμβεβηκός . ἐφίστημι δέ χρή , ὅτι οὖον προσήκω ὁ ἰδέα ὁ τοιοῦτος διαίρεσις , σαφῶς ὁ Uλάτωνος οὐσία ὁ ἰδέα λέγω καί μηδέ ὁ ἐνταῦθα συμβεβηκός οἷος δικαιοσύνη καί σωφροσύνη καί ἐπί · στήμη συγχωρέω ἐν ἄλλος εἰμί ἐκεῖ . λέγω γου Ν ἐν Φαιδρός , ὅτι ὁ ἀνάγω εἰς ὁ νοητός ψυχή ‘ικαθοραω μέν δικαιοσύνη , καθοράω δέ σός - φροσύνη , καθοράω δέ ἐπιστήμη , οὐ ὅς γένεσις πρόσειμι οὐδέ ὅς εἰμί ἕτερος ἐν ἕτερος οἴομαι . ὅλως δέ ὁ καθόλου ζήτησις εἶπον , οὐ εἰμί ὡς οὐσία ἢ συμβεβηκός εἰμί ὁ ἤπειρος , ἀλλά εἰμί ἐνδέχομαι αὐτός καί ἐν ὁ μαθηματικός εἰμί καί ἐν ὁ νοητός , ὡς λέγω ὁ Πύθα - γορεω · Aογικῶς μέν οὖν σκοπάω ἐκ ὁ ὁ ἰά ἠώς ὁ καί διεξέρχομαι ἄν εἰμί δυνατός ὁ ἤπειρος . δείκνυμι ὅτι οὔτε οὐσία εἰμί ὁ ἤπειρος ( οὔτε γάρ διαιρετός οὔτε ἀδιαί - Ρέτος ) οὔτε συμβεβηκός ( οὖον γάρ ἄν εἰμί ἀρχή ) καί ὁ Πυθαγόρειος ἐπι - σκήπτω , ὅτι καί οὐσία λέγω ὁ ἤπειρος , εἴπερ ἀρχή καί μεριστός λέγω αὐτός εἴπερ ὁ ἄρτιος , ἐφιστάνω λοιπός ὅτι ὁ τοιοῦτος ζήτησις ὁ καί ὁ Πυθαγορικός ὑπόθεσις περί ὁ ἤπειρος εὐθύνω ὁ ὁ ἄρτιος λέγω ὁ ἤπειρος καί κατά ὁ διαιρετός καί ἀδιαίρετος ἐπιχειρέω καί ὁ ἀρχή εἰμί ἢ μή , κοινός εἰμί καί καθολικός καί ἐπί ὁ μαθηματικός καί ἐπί ὁ νοητός ἁρμόζω δύναμαι . καί γάρ καί ἐπί ἐκεῖνος ἀρμοτ - ἁρμόζω λέγω , ὅτι ἢ οὐσία ἢ συμβεβηκός εἰμί ὁ ἤπειρος , καί εἰμί οὐσία , ἢ διαιρετός ἢ ἀδιαίρετος . ἐπανάγω οὖν πάλιν ὁ λόγος εἰς ὁ περί ὁ αἰσθητής καί φυσικός ζήτησις , ἆρα εἰμί ἐν αὐτός ὁ ἤπειρος ἢ οὖον , πρῶτος μέν λογικός ἔτι ἐπιχειρέω , τουτέστι πιθανός καί ἔνδοξος , καί ἔτι κοινός πως καί ὀιαλεκτικ̀ώτερον . ὁ γάρ διαλεκτικός ὁ Ἀριστοτέλης κοινός εἰμί μέθοδος περί πᾶς ὁ προτίθημι ἐκ ἔνδοξος συλλογίζομαι , ὡς αὐτός ἄρχω ὁ τοπικός φημί . ὁ γάρ λογικός ὡς κοινός ἀντιδιαστέλλω - Λέιν εἴωθα ὁ οἰκεῖος καί κατά ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα καί ἀποδεικτικός . ὅτι γάρ ἔτι κοινός πως εἰμί καί οὗτος ὁ ἀπόδειξις , δηλόω διά ὁ εἶπον οὐ εἄν εἰμί σῶμα ἤπειρος οὔτε νοητός ἵημι αἰσθητός . καί ἔοικα διορίζω ὁ φυσικός ἀπό ὁ κοινός ζήτησις οὗτος μέν ὁ ἐπιχέω - ῥῆμα ὡς παράδειγμα ὁ κοινός παρατίθημι , ἐφεξῆς δέ λοιπός ὁ ὁ φυσικός προσήκω ποιέω ζήτησις , ὅταν λέγω φυσικός δέ μᾶλλον θεωρέω ” . | καί γάρ ὁ εἰς ἀπολόω καί συντίθημι διαίρεσις φυσικός ἄν εἰμί Ν πρᾶγμα οἰκεῖος . δύναμαι δέ δύο διαιρετικός εἰμί οὗτος δείκνυμι καί αὐτός ὅτι οὐ εἰμί ὁ ἤπειρος . ὡς γάρ πρότερος δείκνυμι , ὅτι εἰμί μήτε ὄντα μήτε συμβαίνω οὐ εἰμί ὅλως ὁ ἤπειρος , καί μετά ὀλίγος δείκνυμι , ὅτι εἰμί μήτε ἀπολόω μήτε συντίθημι οὐ εἰμί ὅλως , οὕτως νῦν εἰμί μήτε ἐγώ - γεθος μήτε ἀριθμός ὅσπερ δοκέω ἤπειρος οὐ εἰμί ὅλως . ὁ μέν οὖν ὅλος τάξις καί ἀκολουθία ὁ πρόκειμαι λόγος τοιοῦτος τις εἰμί ἐγώ δοκέω . ἔπειδη δέ ἐν ὁ πιστόω εἰμί ὁ ἤπειρος λόγος εἰμί τις ἀπό ὁ ἔννοια καί φαντασία ὁ ἡμέτερος λαμβάνω διά ὁ οὗτος καί ὁ μέγεθος ἀεί καί ὁ ἀριθμός προστίθημι ὁ τε φυσικός καί ὁ μή - θηματικοιξ , πρός ἐκεῖνος ἔοικα ὁ λόγος λογικός ἐπιχειρέω οὗτος ἀντιπαραβάλλω . λέγω γάρ ὅτι οὔτε μέγεθος οὔτε ἀριθμός εἰμί ἤπειρος . εἰμί γάρ διότι ἐννοέω ἀεί πρόσθεσις καί μέγεθος καί ἀριθμός , διά οὗτος ἄπειρος εἰμί , ἐπεί πᾶς μέγεθος ἅμα ὁ μέγεθος ἐννοέω ἐπίπεδος περαίνω ἐννοέω , καί πᾶς ἀριθμός , ὅς ἄν λαμβάνω ὡς ὑπάρχω , ἀριθμητός εἰμί καί διεξιτητη , δῆλος ὅτι περαίνω ἄν εἰμί ὁ τε μέγεθος καί ὁ ἀριθμός . καί ἐπί μέν ὁ σῶμα τοιοῦτος εἰμί ὁ συνάγω λό - γος · εἰμί σῶμα ὅρος εἰμί ὁ ἐπίπεδος ὁρίζω , ὁ δέ ἤπειρος οὐ ὁρίζω ἐπίπεδος οὗτος δέ ὡς ἐναργής παρίημι ) , οὐδείς ἄρα σῶμα ἄπειρος2 εἰμί . καί εἰμί κοινός ὁ λόγος ἐπί τε ὁ μαθηματικός σῶμα καί ὁ φυσικός . καθό γάρ σῶμα , τουτέστι καθό τριχῆ διαστατός , εἰμί - ληπτός , ἀλλά οὖον καθό φυσικός . καί ὁ ἐπί ὁ ἀριθμός δέ συλλογισμός κοινός εἰμί ἐπί τε ὁ αἰσθητής καί ἐπί ὁ μαθηματικός ἀριθμός ἔχω οὕτως · ὁ ἀριθμός ἀριθμητός . οὖον γάρ εἰμί χωρίζω ἀριθμός , ὅς τις οἴομαι ὁ κοινότης ὁ ἔννοια ἀφαιρέω , ἀλλά εἰμί ἐν ὁ μετέχω · διό ἀριθμητός . ὁ δέ ἀριθμητός ἐνδέχομαι ἀριθμέω , ὁ τοιοῦτος ἐνδέχομαι διεξέρχομαι , ὁ τοιοῦτος περαίνω . ὁ ἄρα ἀρά - θυμός περαίνω εἰμί καί οὐ ἤπειρος , ὡς δοκέω λέγω ὁ φαντασία . ἐν δυνατός οὖν ὁ ἀεί λαμβάνω ἀριθμός αὐξάνω , ἀλλά ὅς γε λαμβάνω περαίνω εἰμί . ἄν γάρ μή ἀριθμητός τις λέγω ὁ ἀριθμός , ἀλλά ὁ γε ἔχω ἀριθμός ἀριθμητός καί περαίνω ὑπάρχω διά ὁ ὁ ἀριθμός μέθεξις εἰμί τοιοῦτος . ὅσπερ γάρ ἄν ἀριθμός καταλαμβάνω , οὗτος ἀριθμέω ποιέω , ὥσπερ καί ὁ μέτρον μετρέω . εἰμί δέ ἤπειρος εἰμί , οὐ ἄν ὁ μετέχω αὐτός ὁ μετέχω ποιέω περαίνω , ἀλλά ἢ Πέπε - ῥαίνω εἰμί ὁ ἀριθμός ἢ πέρας . τάχα δέ καί αὐτός ὁ ἀριθμός ἀριθμέω - ὁ εἰμί καί διεξίτητος . ὁ γάρ τριάς ἀπό τρεῖς μόνος συνίστημι . καί διά οὗτος εἶπον ἀριθμητός γάρ ὁ ἀριθμός ἢ ὁ ἔχω ἀριθμός παραδιαζευκτικός ὁ ἢ χράω . καί ὁ μέν ἐπί ἤπειρος οὐδείς κωλύω καί ἐν ὁ ἀριθμός εἰμί καί ] κατά ὁ πρόσθεσις καί ἐν ὁ μέγεθος κατά τε ὁ διαίρεσις καί ὁ πρόσθεσις , ὁ δέ γε κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι καί ἐνρ - γῆ εἰμί ἤπειρος ἐν οὐδέτερος . φυσικός δέ μᾶλλον θεωρέω ἐκ ὅδε ἠώς ὁ ὥστε ὁ ἤπειρος σῶμα πανταχῇ εἰμί εἰς ἤπειρος διΐστημι . οὐ λογικός καί κοινῶς , ἀλλά ἀποδεικτικός μᾶλλον καί ὁ πρόκειμαι - μένω οἰκεῖος . δείκνυμι γάρ διά τε ὁ οὐσία αὐτός , εἰμί μήτε συντίθημι μήτε ἀπολόω εἰμί δύναμαι ὁ ἤπειρος , καί διά ὁ δύναμις , ὅς ἔχω ὁ φυσικός φυσικός κινέω , καί διά ὁ τόπος ἐν ὅς μένω ἢ ἐπί ὅς κινέω φύω . καί ὁ μέν ἐκ ὁ οὐσία ἀπόδειξις εἰμί , ὅτι οὔτε συντίθημι ὅστε ἁπλόος ἐνδέχομαι σῶμα φυσικός ἤπειρος εἰμί · οἰκέω γάρ φυσικός σῶμα ὁ ἁπλόος τε καί συντίθημι . λέγω οὖν ὅτι , εἰμί εἰμί ὅλως ἄπειρος2 τίς σῶμα φυσικός , δεῖ αὐτός ἢ συντίθημι ἢ ἀπολόω εἰμί · καί εἰμί συντίθημι , ἐκ πλείων πάντως διό καί αὐτός προστίθημι ἀνάγκη γάρ πλείων εἰμί ) καί ὁ εἶδος διαφέρω . ἀνάγκη δέ ὁ πλείων οὗτος ἢ περαίνω εἰμί ὁ ἀριθμός ἢ ἤπειρος . οὐδέ γάρ οὗτος παρίημι ὁ τμῆμα , ὡς οἴομαι ὁ Ἀλέξανδρος , ὡς δείκνυμι αὐτός καί δείκνυμι , ἀλλά καί αὐτός ἐλέγχω ἐν ὅς φημί τίω δέ · ἤπειρος καί ἁπλόος ” · καί γάρ ὅτι οὐ εἰμί εἷς ὁ στοιχεῖον δείκνυμι , καί ὅμως ὁ τέλειος ὁ ἀπόδειξις ἕνεκα καί ἁπλόος ὁ ἤπειρος ὑποτίθημι . εἰμί οὖν συντίθημι ἐκ περαίνω ὁ ἀρι - θμῷ , ἢ πᾶς καί ὁ μέγεθος περαίνω εἰμί , ὁ πᾶς ἤπειρος , ἢ ὁ μέν οὕτως ὁ δέ ἐκείνως . ἀλλά εἰμί μέν πᾶς ὁ μέγεθος περαίνω , ἐπεί καί ὁ πλῆθος περαίνω , καί ὁ ὅλος εἰμί ὁ μέγεθος Πέπε - ῥαίνω καί οὐ ἤπειρος . οὗτος δέ ὡς σαφής ὁ τμῆμα διελέγχω πριασκω - θάω . εἰμί δέ ὁ μέν εἰμί περαίνω ὁ δέ ἤπειρος , ἢ καί εἷς μόνος ἐν αὐτός ἤπειρος ἀρκέω γάρ καί εἷς λαμβάνω πρός ὁ ἀπόδειξις ) , μεταβαίνω - λάω πᾶς εἰς ἑαυτοῦ ὁ ἤπειρος . καί οὐκέτι εἰμί πολύς ὁ στοιχεῖον , ἀλλά ὅς , οὐδέ συντίθημι ὁ ἤπειρος ἀλλά ἀπολόω , ὅσπερ ὀλίγος ὕστερος ἐλέγχω · δεῖ γάρ ἐξισάζω καί ἰσοσθενής εἰμί ὁ στοιχεῖον , εἰμί μέλλω σῴζω . εἰμί δέ ὁ μέν ἀήρ εἰμί τυγχάνω ἤπειρος εἰμί , ὁ δέ πῦρ περαίνω , κρατέω - ὁ ὁ πῦρ ὑπό ὁ ἀήρ καί μεταβάλλω εἰς αὐτός . ἀλλά εἴρω τις ἴσως , ὅτι εἰμί ὁ πλείων ἀήρ ὁ μικρός πῦρ εἰμί ἀσθενής , τίς κωλύω μή ἡσσάομαι ὁ περαίνω πῦρ ὑπό ὁ ἤπειρος ἀήρ ; οὗτος ἐν λύω ὁ ἔνστασις λέγω , ὅτι ἐάν ὁ ἴσος πῦρ ὁ ἴσος ἀήρ ἰσχυρός - τέρος ὑπάρχω ἐν ἀριθμός τις καί λόγος ὁ ὑπεροχή ἔχω ὁ δύναμις ὁποῖος οἷος μυριονταπλάσιος , ἐάν μυριονταπλάσιος ὁ ἐκ ἀρχή λαμβάνω ἀήρ , ἰσοσθενής εἰμί ὁ ἐκ ἀρχή λαμβάνω πῦρ · κἀν ἀφαιρέω οὕτως πολλάκις , ὁ μέν πῦρ ἐπίλειψις περαίνω ὑποτίθημι , ὁ δέ ἀήρ οὐ ἐπι - λείπω ἤπειρος ὑπάρχω , ὥστε καί ὁ δύναμις ὑπερβάλλω φθείρω ὁ πῦρ . δῆλος δέ ὅτι εἰμί πλείων ὁ ἀριθμός ὁ ἤπειρος εἰμί , ἔτι πλέω ὑπό ὁ πλείων ἐπικρατέω ὁ λοιπός . εἰμί δέ πᾶς ἤπειρος ὁ μέγεθος ὑπο - τίθημι ὁ στοιχεῖον περαίνω εἰμί ὁ ἀριθμός , ἐπεί σῶμα μέν ἁπλόος εἰμί ὁ τριχῆ διαστατός καί πανταχῇ διΐστημι , ἤπειρος δέ σῶμα ὁ πανταχῇ μέν , ἀπέραντος δέ διΐστημι , δῆλος ὅτι εἷς εἰμί ἤπειρος σῶμα οὐ ἄν τίς ἄλλος σῶμα < εἶμι παρά αὐτός . περαίνω γάρ ἄν ἐκεῖνος . πολύς δέ μᾶλλον ὁ ἀδύνατος ἀκολουθέω , εἰμί πᾶς ἤπειρος ὑπο - τίθημι ὁ περαίνω ὁ ἀριθμός , ὁ δέ μέγεθος ἤπειρος . καί διά οὗτος ἴσως δύναμαι ὁ ἄτοπος οὗτος καί ὁ πρό οὗτος ὑπόθεσις ἐπάγω ὁ εἷς ἢ πλείων μή πᾶς δέ ἤπειρος ὁ μέγεθος τίθημι , ἐκεῖνος μέν διά ὁ δύναμις ἐλέγχω , οὗτος δέ διά ὁ διάστασις , ὡς ἔτι μᾶλλον οὗτος ὁ ἄτοπος οὗτος ἕπομαι . εἰμί δέ ὅσπερ λοιπός εἰμί ὁ διαίρεσις , ἤπειρος ὁ πλῆθος ὁ ἁπλόος ἐκ ὅς ὁ ἤπειρος συντίθημι ὑποτίθημι λέγω τις , ἤδη μέν ἐλέγχω ὁ ὑπόθεσις ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον , ἐν ὅς δείκνυμι ὅτι οὔτε εἷς οὔτε ἤπειρος ὁ στοιχεῖον , ἀλλά πλείων μέν εἷς , περαίνω δέ ὁ πλῆθος καί οὐ ἤπειρος . ἐλέγχω δέ καί μετά ὀλίγος αὐτός , ὅταν λέγω ‟ εἰμί δέ ἤπειρος καί ἁπλόος ” ἐκ ὁ ὁ δύναμις , κατά ὅς εἰδοποιέω ὁ φυσικός καί ἀπολάω σῶμα , ὁρίζω εἰμί ὁ εἶδος . ὁ γάρ πρῶτος ὁ ἁπλόος ἐναντίωσις εἰδοποιέω καί ὁ πρῶτος στοιχεῖον , ὁ εἰμί δύο θερμότης ψυχρότης καί ξηρότης ὑγρότης . ὅς δέ ὁ εἶδος κατά πλῆθος ὁρίζω , οὗτος ἀνάγκη καί αὐτός ὁρίζω ἔχω ὁ κτάομαι ὁ Πλῆ - ἄνθος διαφορά . ἀλλά μήv οὐδέ εἷς καί ἁπλόος ἠώς ὁ οἷος ἐκ θερμός εἰς ψυχρός . δείκνυμι ὅτι οὐδείς σῶμα φυσικός συντίθημι ἐκ πολύς δύναμαι εἰμί ἤπειρος , δείκνυμι ἐφεξῆς , ὅτι οὐδέ εἷς καί ἁπλόος σῶμα ἤπειρος εἰμί δυνατός . εἰμί γάρ εἰμί τίς ἁπλόος ἢ εἷς ὁ τέσσαρες στοιχεῖον εἰμί ἢ ἄλλος τίς παρά οὗτος , ὡς λέγω ὁ περί Ἀναξίμανδρος ὁ παρά ὁ στοιχεῖον , ἐκ ὅς ὁ στοιχεῖον γεννάω . καί ὅτι οὐδείς ὁ στοιχεῖον ἵημι δύναμαι ὁ ἤπειρος , δῆλος μέν καί ἐκ ὅς Ἀναξίμανδρος ἤπειρος εἰμί ὁ στοιχεῖον βούλομαι οὐ ἀήρ ἢ πῦρ ἤ τίς ὁ τέσσαρες στοιχεῖον τίθημι αὐτός διά ὁ οὗτος ἔχω πρός ἀλλήλων ἐναντίος , καί εἴπερ εἰμί τίς οὗτος ἤπειρος , φθείρω ἄν ὑπό αὐτός ὁ ἐναντίος . ὅτι δέ καί ὁ παρά ὁ στοιχεῖον λεʹ - γίγνομαι ἤπειρος ὡς ἀρχή , οὖον μόνος ἤπειρος οὐ εἰμί , ἀλλά οὐδέ εἰμί ὅλως , δείκνυμι προλαμβάνω , ὅτι πᾶς ὁ γίγνομαι ἐκ τις εἰς οὗτος καί διά - λύω φαίνω . εἰμί οὖν ἐκ ἐκεῖνος ὁ γένεσις , εἰμί ἄν τίς ἐνταῦθα παρά ὁ τέσσαρες , εἰς ὅς ὁ διάλυσις γίγνομαι . φαίνω δέ οὐδείς ἐνταῦθα τοιοῦτος . ἀλλά ἴσως εἴρω τις , ὅτι καί κατά αὐτός ἐκ ὕλη καί εἶδος εἰμί ὁ σύνθεος - ἴον , ὥστε καί ὁ ἀνάλυσις εἰς οὗτος γίγνομαι , καί ὅμως οὐδέποτε φή - νω ἐνταῦθα γυμνός ὁ ὕλη , ἀλλά οὐδέ ὁ εἶδος κατά ἑαυτοῦ . ἢ οὗτος αἴτιος ὁ ἀεί μέν ἔχω ὁ ὕλη εἶδος ἐν ἑαυτοῦ ἄλλοτε ἄλλος , ὁ δέ γε - Νεσίν ἐκ ὁ ἐναντίος εἶδος εἰμί καί ὁ φθορά εἰς ὁ ἐναντίος εἶδος . ἐπεί οὖν ὁ ἔνυλος ψυχρός ἐκ ὁ ἔνυλος θερμός γίγνομαι , ὅταν φθείρω ὁ ἔνυλος ψυχρός , εἰς ὁ ἔνυλος θερμός φθείρω καί ὁράω οὗτος . ἄν λέγω οὖν καί ἐκ ὕλη καί ἐκ ὁ ἐναντίος εἶδος γίγνομαι ὁ γίγνομαι , ἀλλά ἐκ μέν ὁ ὕλη ὡς ἀεί ἐνυπάρχω , ἐκ δέ ὁ ἐναντίος εἶδος ὡς μεταβάλλω εἰς ὁ ἐναντίος . ἔοικα δέ καί ὁ Εὔδημος ὡς ἀπορέω ὁ ἀπορία οὗτος οὗτος πως λύω . εἶπον γάρ ὅτι ἐνταῦθα φαίνω παρά ὁ Ἐμπεδόκλεια καί ὁ ἐκ οὗτος οὐδείς ἐπάγω ‟ ὁ δέ ὁ ἄμορφος λεʹ - γους ἐνδέχομαι . ὁ γάρ οὗτος ὑπόκειμαι ” . δείκνυμι οὖν ὅτι οὔτε ὁ τέσσαρες στοιχεῖον εἷς τίς ὁ ἄπειρος2 εἰμί , οὔτε ὁ παρά ὁ | στοιχεῖον εἰμί ὅλως , δείκνυμι ἐφεξῆς κατά κοινός ἀπό - δεῖξις , ὅτι οὐδείς σῶμα ὁ ἁπλόος οὔτε ὁ στοιχεῖον οὔτε ὁ παρά ὁ στοιχεῖον ἄπειρος2 εἰμί , ἐκ περιουσία πρῶτος δείκνυμι , ὅτι οὐδέ εἰμί ὅλως δυνατός εἷς τίς στοιχεῖον ὁ εἰμί . εἰμί δέ μή εἰμί εἷς στοιχεῖον ὅλως , οὐδέ ἄν ἤπειρος εἰμί οὐδέ περαίνω . λέγω γάρ Ἡράκλειτος ἐκ πυρός Πέπε - ῥαίνω πᾶς εἰμί καί εἰς οὗτος πᾶς ἀναλύω . ἄγω δέ ἄν καί ὁ στωϊκός οὗτος ὁ δόξα . ὁ γάρ ἐκπύρωσις τοιοῦτος τίς αἰνίσσομαι , καί πᾶς σῶμα περαίνω εἰμί λέγω . ἀδύνατος δέ φημί ἄν τε Πέπε - ῥαίνω τις ὁ πᾶς λέγω , εἷς τίς στοιχεῖον εἰμί αὐτός καί εἷς τις φύσις , ὡς ἢ εἰμί ὁ εἰμί οὗτος μόνος , ἢ ἐκ οὗτος γίγνομαι καί μεταβάλλω εἰς οὗτος , ὡς Ἡράκλειτος εἰς πῦρ λέγω καί ἐκ πυρός πᾶς . ὅτι δέ ὅστε ὁ τέσσαρες τίς εἷς μόνος στοιχεῖον ὁ εἰμί εἰμί οὔτε ἐκεῖνος ὁ παρά ὁ τέσσαρες , δείκνυμι ὑπομιμνήσκω τῆ ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον ἀπόδειξις , κατά ὅς ἀποδείκνυμι , ὅτι πᾶς ὁ μεταβάλλω ἐκ ἐναντίος εἰς ἐναντίος μετά - " βάλλω · ὥστε ὁ μέν παρά ὁ τέσσαρες οὐ ἄν εἰμί στοιχεῖον , ὅτι πρός οὐδείς ἐναντιόομαι . ὥστε οὐδέ μεταβάλλω ἄν εἰς τίς οὐδέ ἄν γίγνομαι τίς ἐκ αὐτός οὔτε ὁ στοιχεῖον οὔτε ἄλλος τίς . εἰμί δέ οὗτος , οὐ εἰμί στοιχεῖον . ἐκ δέ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον οὖον δύναμαι ἐν τίς στοιχεῖον εἰμί , διότι εἰμί μέλλω τίς ἐκ αὐτός εἰμί , δεῖ μεταβάλλω εἰς αὐτός , καί δῆλος ὅτι εἰς ἐναντίος . εἰμί δέ μεταβάλλω , καί φθείρω ἄν εἰς ἐκεῖνος , εἰς ὅς μεταβάλλω , καί γίγνομαι ἄν ἐκ ἐκεῖνος . εἰς ὅς γάρ φθείρω , καί γίγνομαι ἐκ ἐκεῖνος . εἰμί δέ οὗτος , οὐκέτι εἷς τίς οὗτος εἰμί στοιχεῖον . τίς γάρ μᾶλλον οὗτος στος - χέω ἐκεῖνος ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός ἢ ἐκεῖνος ἐκ ὅς οὗτος γίγνομαι ; ὥστε δήω ἐναντίος ἀρχή εἰμί καί συνυπάρχω . εἰμί δέ τις λέγω , ὅτι φυλάτος - ὁ ὁ ἐναντίωσις , ἐν ὅς ὁ εἰμί αὐτός εἰμί , μεταβάλλω εἰς ὁ ἐναντίος αὐτός , εἰμί ἄν ἅμα ἐν ὁ ἐναντίος , ὅς ἀδύνατος . καί εἰμί περί ὁ εἷς στοιχεῖον ὁ ἐναντίος . ἔτι δέ εἰμί εἰς ὁ ἐναντίος ὁ μεταβολή καί εἷς ὁ στος - χέω πᾶς , πᾶς εἰμί ὁ εἷς ἐναντίος , ἵνα εἰς αὐτός μεταβάλλω δύο - νήϊος . ἀλλά εἷς εἷς κεῖμαι ἐναντίος . ἔτι δέ οὐ εἰμί γένεσις , εἰμί γε κατά ὁ εἰς ὁ ἐναντίος μεταβολή ὁ γένεσις . οὐ εἰμί δέ ὁ εἷς ὁ ἐναντίος εἷς εἰμί καί ἁπλόος ὁ στοιχεῖον . ἐφίστημι δέ χρή , ὅτι ὁ ἄλλος τίς παρά ὁ τέσσαρες στοιχεῖον οὗτος ὁ στοιχεῖον λέγω ὁ εἰμί ὡς ὕλη τίθημι αὐτός , οὖον θεωρέω ἐν αὐτός ποιότης ἐναντίος . διό καί ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ἐκ ἐκεῖνος λεʹ - γου γίγνομαι εἰδοποιέω ὁ οὗτος ποιότης . καί ὁ ὁ εἷς δέ ὁ στοιχεῖον ἀρχή λέγω οὐ ὡς μεταβάλλω ἐκεῖνος λέγω ἀρχή , ἀλλά ὡς ἐν πᾶς θεωρέω , ὥσπερ ὁ ὕλη . διό ὁ εὐτύπωτος ὁ στοιχεῖον ὑποτίθημι ἀρχή . δῆλος δέ ὅτι ὁ μέν ὁ σύνθετος ἀναίρεσις ἀπό αὖος - ὁ ὁ οὐσία ποιέω ὁ ἐπί πᾶς ἐκτείνω , εἰμί ἤπειρος εἰμί , καί ὁ δύναμις ὁ μεταβλητικός , ὁ δέ ὁ ἁπλόος ἀπό ὁ δύναμις ὁ φυσικός , ἐν ὅς ὁ ἐναντίωσις . καί οὗτος δέ ἄξιος ἐπισημαίνω κατά οὗτος ὁ λέξις , ὅτι ἐν ὁ ὁ στοιχεῖον παράδειγμα ὁ μέν ἀήρ ψυχρός εἶπον , ὁ δέ ὕδωρ ὑγρός , ὅσπερ οὐ εἴωθα · ὁ γάρ ἀήρ ὑγρός καλέω ὡς μᾶλλον ἔχω ὁ ὁ ὑγρός ἴδιος ὁ ὁ ἴδιος μέν ὅρος δυσόριστος , ἀλλότριος δέ εὐόριστος . εἰμί μή ἄρα καί ἐνταῦθα ἢ καταφράζω - νέος ὡς διά μόνος ὁ ἐναντίωσις χράω ὁ παράδειγμα , ἢ γραφικός συμβαίνω πταῖσμα . Δεύς δέ περί πᾶς καί ἐκ ὅδε σκοπέω ἠώς ὁ ἢ σῶμα οὐδαμοῦ φύω εἰμί . εἶπον καί δείκνυμι ποτέ μέν ὅτι σύνθετος τίς σῶμα φυσικός ἤπειρος οὐ οἷος τε εἰμί , ποτέ δέ ὅτι ἁπλόος οὐ οἷος τε , νῦν προτίθημι κοινῶς περί πᾶς φυσικός ὑπό σελήνη τέως σῶμα καί ἁπλόος καί σύνθετος ὁ ἀπόδειξις ποιέω , εἰμί ἐνδέχομαι ἢ οὐ ἐνδέχομαι εἰμί ἄπειμι - ἀντίμοιρος εἰς ὁμοιομερής αὐτός καί ἀνομοιομερής διαιρέω , ὥσπερ πρότερος εἰς ἁπλόος καί συντίθημι . ὥσπερ δέ πρότερος ἀπό τε ὁ οὐσία καί ἀπό ὁ δύναμις ὁ φυσικός ποιέω ὁ ἐπιχείρησις , οὗτος νῦν ἀπό ὁ τόπος ὁ φυσικός ποιέω ὁ ἐπίβλεψις . ποιέω δέ νῦν ὁ λόγος περί ὁ ἐν γένεσις καί φθορά , ὅτι τοιοῦτος σῶμα ἤπειρος οὐ εἰμί δεῖ - κνύω · περί γάρ ὁ θεῖον καί κυκλοφορητικός ἐν ὁ περι οὐρανός δείκνυμι ὅτι μή ἤπειρος . προσλαμβάνω δέ οἷος ἀξίωμα τις , ὅτι πᾶς σῶμα αἰσθητός γενητός τε εἰμί καί φθαρτός περί γάρ οὗτος ὁ λόγος νῦν , ὡς δηλόω ὁ ὁ κίνησις ἀπό ὅς ἐπιχειρέω διαφορά ὁ ὑπό σελήνη στος - χέω προσήκω ) πᾶς οὖν τοιοῦτος σῶμα ἐν τόπος εἰμί , ὅπως ἄν ὁ ὁ - πούς λαμβάνω , εἴτε ὡς ὁ διάστημα , εἴτε ὡς Ἀριστοτέλης δοκέω ὁ πέρας ὁ περιέχω . εἰμί μέν γάρ ὁ διάστημα ὁ τόπος , καί πᾶς σῶμα φυσικός ἐν τόπος εἰμί · εἰμί δέ ὁ πέρας ὁ περιέχω , οὖον πᾶς · οὖον γάρ δή καί ὁ ἀπλανής . διά οὗτος οὖν ὁ Ἀριστοτέλης ἐπί ὁ ὑπό σελήνη ποιέω ὁ λόγος , οὗτος χράω ὁ ἀξίωμα ὁ πᾶς αἰσθητός σῶμα ἐν τόπος εἰμί . δύο δέ ὅτι ἕκαστος ὁ φυσικός σῶμα ἔχω οἰκεῖος τις τόπος , καί τρίτος ὅτι ἐπί ὁ ὁμοιομερής ὁ αὐτός ὁ μόριον καί ὅλος , οἷος ὅλος τε ὁ γῆ καί βῶλος εἷς καί πυρός καί σπινθήρ . ὁ αὐτός δέ ὁ ἐρύω , οὖον ὁ ποσός . ἐπί ὅς γάρ ὁ βῶλος φέρω τόπος , ἐπί οὗτος ἄν καί ὁ πᾶς γῆ φέρω , εἰμί φέρω · καί ἐν ὅς μένω , ἐν οὗτος καί ὁ μόριον αὐτός μένω κατά φύσις . οὗτος οὖν προλαμβάνω , καί ὅτι πᾶς σῶμα φυσικός ἢ ὁμοιομερής εἰμί ἢ ἀνομοιομερής , ἄλλος οὗτος διαίρεσις παρά ὁ εἰς ὁ ἀπολόω καί σῦς - τίθημι διαιρέω . δύναμαι γάρ καί σύνθετος τίς εἰμί ὁμοιομερής εἰμί , ὡς σάρξ καί ὀστέον καί ὁ τοιοῦτος . καί ἄλλως δέ οὐ εἰμί ἄξιος ὁ Αρίστο - τελικός εὐρύτης ὁ αὐτός πάλιν διαίρεσις χράω . καί ὁ λέγω δέ οὐ ὡς περί ἁπλόος καί σύνθετος εἴρω , ἀλλά ὡς περί ὁμοιομερής καί ἀνομοιομερής , ὅσπερ ὁμοειδής καί ἀνομοειδής ὀνομάζω . ἄν γάρ ἁπλόος ποῦ καλός ἐν ὅς λέγω εἰμί δέ ἤπειρος καί ἀπολάω , ὡς οἰκεῖος ὁ ἁπλόος ὁ ὁμοιομερής τίθημι διά ὁ πρός ὁ ὀργανικός σύνθετος εἰμί παραβολή . παραιτέομαι οὖν ὁ Ἀλέξανδρος ἐνταῦθα ὁ ἀπολόω καί ὁ ὁμοειδής καί ὁ συντίθημι καί ἀνομοειδής ὡς αὐτός τίθημι καί λέγω ὅτι καί νῦν οὗτος διαιρέω ὡς διαιρέω ἤδη , ὅτε εἰς ἀπολόω καί συντίθημι ποιέω ὁ διαίρεσις . ἐπί οὗτος οὖν ὁ λῆμμα δείκνυμι , ὅτι οὐ εἰμί σῶμα φυσικός οὔτε ὁμοιομερής ἤτοι ὁμοειδής οὔτε ἀνομοιομερής ἤτοι ἀνομοειδής ἤπειρος , ὥστε οὐδέ ὅλως εἰμί , εἴπερ πᾶς σῶμα φυσικός ἢ ὁμοιομερής ἢ ἀνομέω - μέρα εἰμί , οὐδέτερος δέ οὗτος ἤπειρος εἰμί δυνατός . καί δείκνυμι πρῶτος , ὅτι οὐδείς ὁμοιομερής σῶμα φυσικός ἄπειρος2 εἰμί . εἰμί γάρ εἰμί , λαμβάνω τίς μόριον αὐτός , οἷος εἰμί γῆ εἰμί , βῶλος . ἐπεί οὖν ὁ αὐτός τόπος ἐπί ὁ ὁμοιομερής ὁ τε μόριον καί ὁ ὅλος , ποῦ ὁ βῶλος φέρω - τίς ἢ ποῦ μένω ; ὁ γάρ ἤπειρος ἤπειρος ὁ τόπος , ὡς δείκνυμι . εἰμί οὖν ἤπειρος ὁ γῆ καί ἤπειρος ὁ τόπος αὐτός καί οἰκεῖος ὁ αὐτός καί ὁ βῶλος , ποῦ φέρω πότερος ἄνω ἢ κάτω ; ὁμοίως γάρ ὁ ὅλος οἰκεῖος · οὐδείς οὖν μᾶλλον ὅδε ἢ ὅδε . εἰμί δέ πανταχοῦ , διότι πρός πᾶς ὁ ὁ - . ποῦ μέρος οἰκεῖος ἔχω , διασπάω ἅμα ὁμοῦ φέρω . εἰμί δέ μή κινέω , ποῦ μένω μή ἔχω τόπος ἀφορίζω ; οὐ ἄρα μένω . οὔτε οὖν μένω οὔτε κινέω . εἰμί γάρ ἐν ὁ πᾶς μένω , οὖον κινέω · καί εἰμί ἐν ὁ πᾶς κινέω , οὖον μένω ἤπειρος εἰμί ὁ πᾶς τόπος καί πρός πᾶς οἰκειόω ὁ βῶλος διά ὁ ὁ μέρος καί ὁ ὅλος ὁ αὐτός εἰμί ὁ εἶδος τόπος , εἰμί καί μή ὁ μέγεθος . εἰμί δέ μήτε κινέω μήτε ἠρεμέω , οὐ ἄν εἰμί φυσικός μή ἔχω ἐν ἑαυτοῦ φύσις , ὅστις εἰμί ἀρχή κίνησις καί ἠρεμία . καί οὕτως οὖν ἀδύνατος , καί ἄλλως δέ ἄτοπος ὁ εἰμί τίς σῶμα μήτε μένω μήτε κινέω δύναμαι . ἀναιρέω οὖν ὁ οὕτως εἰμί ὁ ἤπειρος ἀπολόω σῶμα ὡς ὁμοιομερής . ἀλλά μήv οὐδέ ἀνομοιομερής ἢ ἀνομοειδής εἰμί δυνατός αὐτός ἄπειμι - ἀντίμοιρος ὑποτίθημι . προλαμβάνω δέ ἐνταῦθα ὡς ἐναργής , ὅτι εἰμί ὡς ἀνο - μοιομερα εἰμί ὁ πᾶς , ἀνόμοιος καί ὁ τόπος . οἰκεῖος γάρ ἕκαστος ὁ σῶμα ἀφορίζω τόπος . εἰμί δέ ἀνόμοιος καί ὁ σῶμα καί ὁ τόπος , οὖον συνεχής εἰμί ὁ εἷς , ἀλλά ἐκ ἅπτω ἀλλήλων ὁ μόριον . οὗτος δέ οὐ ὡς ἄτοπος ἐπάγω καί νῦν γάρ ἐκ ἅπτω εἰμί ὁ μόριον ὁ εἷς ὁ πᾶς σύστασις , καί οὐ ἐκ συνεχής , ὡς δηλόω ὁ διάφορος κινέω ) , ἀλλά λαμβάνω οὗτος , ἵνα ἔχω ὅτι πολύς εἰμί ἐνέργεια ὁ ὁ ἀνο - μοειδος μέρος . ὅς προλαμβάνω χράω λοιπός διαιρετικός οὗτος · εἰμί πολύς εἰμί ὁ εἶδος διαφέρω μόριον , ἢ περαίνω κατά ἀριθμός εἰμί ἢ ἤπειρος · καί εἰμί μέν περαίνω ὁ ἀριθμός , ὁ ὅλος κατά μέγεθος ἤπειρος εἰμί , ἀνάγκη πάλιν εἷς ὁ πλείων ἤπειρος εἰμί . εἰμί γάρ πᾶς μετά - περασμένος , καί ὁ ὅλος εἰμί περαίνω καί οὐ ἤπειρος · εἰμί δέ εἰμί τίς ἤπειρος , ἥκω πάλιν ὁ πρότερος ἐρῶ λόγος , ὅτι καταφθείρω ὁ ἄλλος ὑπό ὁ ἤπειρος καί κατά ὁ εἶδος καί κατά ὁ τόπος ὑπόκειμαι διά - φέρω · ὁ δέ κατά τόπος διαφορά καί ἐναντίωσις ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ τε τόπος αὐτός καί ὁ ἐν ὁ τόπος σῶμα πρός ἀλλήλων . καί ὅτι ἀδύνατος ἀφορίζω ὁ τόπος εἰμί τίς εἷς ἤπειρος , ὡς ἐναντίωσις εὐθύς εἰμί καί φθορά ὁ λοιπός , δείκνυμι καί ἐκ ὁ ὁ ἄλλος φυσιόλογος ὑπόνοια ὁ εἷς ἤπειρος λέγω ὁ στοιχεῖον . οὐδείς γάρ οὗτος ὁ πῦρ ἢ γῆ ἤπειρος εἶπον ὁ στοιχεῖον , διότι ἀφορίζω οὗτος τόπος ἔχω καί ἤπειρος εἰμί φθείρω πάντως ὁ ἐν ὁ ἀντίκειμαι ἀντίκειμαι ἔχω | ὁ φύσις , ἀλλά ὕδωρ , ὡς Θαλῆς , ἢ ἀήρ ὡς ἀνα - ξιμενω , ἢ ὁ μεταξύ ἐκεῖνος ὡς Ἄναξ Μάνδρος , διότι οὗτος ἐπαμφοτερίζω δοκέω ὁ τόπος καί ἄνω καί κάτω δύναμαι εἰμί οὐ εἰμί φθαρτικός ὡς μηδέ ἐναντίος κατά ὁ τόπος . καί ἄλλως δέ πρόχειρος εἰμί ἀκούω , ὅτι οὐδείς ὁ εἷς καί ἤπειρος ἐν ἀφορίζω τόπος ποιέω . ὁ γάρ ἀφορίζω τόπος οὐ εἰμί ὁ ὅλος · ὁ δέ ἤπειρος ὁ ὅλος ἄν εἰμί τόπος · καί εἰμί ἄν οὗτος οὐ ἀπό ὁ φθαρτικός δείκνυμι ὁ ἀδύνατος ὁ ὑπο - θέσις , ἀλλά ἀπό ὁ προλαμβάνω ὁ τόπος ἀφορισμός . δῆλος δέ ὅτι καί ἄλλως ἀδύνατος ὁ ὑπόθεσις ὁ εἷς ὁ πολύς ἤπειρος ὑποτίθημι . πῶς γάρ δίδωμι χώρα ἄλλος ὁ εἰμί ἢ πῶς οὖον περαίνω πρός αὐτός ; ἀλλά ὡς σαφής οὗτος ὁ ἀνασκευή παρίημι αὐτός εἶπον . μεταβαίνω δέ ἐπί ὁ ἕτερος τμῆμα ὁ ἤπειρος ὁ ἀριθμός ὁ μέρος ὑποτίθημι εἰμί δέ ἄπειρος φημί καί ἀπολάω , τοθτέστιν αὐτός ὁμοιομερής , ὁ γάρ ἀνομοιομερής ὁ πρῶτος ἐκ ὁμοιομερής πάντως μέρος σύγκειμαι ὁ ὅλος , ὡς καί ὁ χείρ εἰμί τυγχάνω ὁ ἡμέτερος ἀπό σάρξ καί ὀστέον καί νεῦρον ) , εἰμί οὖν ἤπειρος κατά ὁ πλῆθος καί ὁ εἶδος ὁ ἐκ ὅς σύγκειμαι ὁ ἀνο - μοιομερα ἤπειρος , εἰμί καί ὁ τόπος ἤπειρος καί < αἱ> ὁ τόπος φορός . εἰμί δέ ὁ τόπος καί ὁ ὁ τόπος διαφορά περαίνω , ὡς δείκνυμι , καί ὁ σῶμα ὁ ἁπλόος περαίνω εἰμί κατά εἶδος καί κατά ἀριθμός , ὥστε καί ὁ ὅλος περαίνω εἰμί ὁ μέγεθος . καί ὅτι μέν ὁ πρόλη - Ψίς ἀληθής καί εἰμί ὁ τόπος περαίνω , δῆλος ἐκ ὁ τοπικός ἀντι - θέσις · ὁ γάρ διαφορά ὁ τόπος ἐκ εἰμί , ὁ ἄνω καί κάτω , δεξιός καί ἀριστερός , ἔμπροσθεν καί ὄπισθεν , καί παρά οὗτος οὐ εἰμί · ὅτι δέ καί ὁ συνάπτω καί ἐάν ὁ τόπος ὁρίζω καί ὁ σῶμα ὁ ἐν αὐτός ὁρίζω εἰμί καί περαίνω , δείκνυμι ἐκ ὁ δήω ἐξισάζω πάντως ὁ τόπος καί ὁ σῶμα . εἴτε γάρ ὁ τόπος ὑπερβάλλω , δύο ἀδύνατος ΑΚΟ - λούω , καί ὅτι κενός ἀνάγκη εἰμί , ὅσπερ δείκνυμι μή εἰμί ὁ γάρ κενός ὁ λέγω τόπος λέγω στερέω σῶμα ) , ἔτι δέ καί ὅτι εἰμί μείζων < ὅς τόπος εἰμί ὁ σῶμα , οὐ ἄν εἰμί ὁ σῶμα οὐδείς γάρ ὁ ἤπειρος μείζων . εἰμί δέ ὁ σῶμα ὑπερβάλλω τις λέγω ὁ τόπος , εἰμί τίς σῶμα μή εἰμί ἐν τόπος , ὅσπερ οὐδέ ὁ φυσικός ὁ πλεῖστος ἀρέσκω πᾶς σῶμα ἐν τόπος εἰμί τίθημι . ὁ δέ καί εἰμί ἤπειρος ὁ στοιχεῖον δύναμαι μέν καί ὡς ἐπί ὁ ὑπόθεσις εἴρω , ὅς ἐπάγω ὁ εἰμί δέ οὗτος ἀδύνατος · καί εἰμί ἄν στοιχεῖον λέγω ὁ ἁπλόος καί ὁμοιομερής ὁ ἤπειρος ἀνομοιομερής μέρος · δύναμαι μέντοι καί ὡς ἕπω ἄτοπος ὁ ὑπόθεσις καί αὐτός λέγω · ἐπεί γάρ ὁ ἀνομοιομερής ἤπειρος σύγκειμαι ἐκ ἁπλόος ἤπειρος ὁ εἶδος κατά ὁ ὑπόθεσις , στοιχεῖον εἰμί οὗτος · δείκνυμι δέ ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον , ὅτι ἀδύνατος ἤπειρος ὁ ἀριθμός εἰμί ὁ στοιχεῖον . ἔοικα δέ νῦν πρός ὁ πρῶτος ἐξήγησις ἀποδίδωμι ὁ εἰμί δέ οὗτος ἀδύνατος , ὡς δηλόω ὁ ὁ ἀδύνατος αἰτία ἀπό ὁ τόπος ἐπάγω . Ἀναξαγόρας δέ ἄτοπος λέγω ἠώς ὁ ἅμα δέ δῆλος , 15 ὅτι ἄν ὁστισοῦν δήω μέρος μένω . προσεχῶς ὡς ἀδύνατος ἐπάγω ὁ ‟ ἢ σῶμα οὐδαμοῦ φύω εἰμί διά ὁ δήω πᾶς σῶμα ποῦ εἰμί , καί πρότερος δέ ὡς ἀξίωμα λαμβάνω ὁ ἕκαστος ὁ σῶμα κατά φύσις εἰμί τις τόπος , καί εἰς οὗτος φέρω - ἕπομαι ὁ μόριον ἐπί ὁ ὁμοιομερής , εἰς ὅς καί ὁ πᾶς καί ἐν οὗτος μένω ἐν ὅς καί ὁ πᾶς , ἐπί οὗτος οὖν ὡς ὁμολογέω ὁ προερέω συμ - περαίνω εὑρίσκω ὁ Ἀναξαγόρας ἀντιφθέγγομαι . ἐκεῖνος γάρ ἀκίς - νέος λέγω ὁ ἤπειρος ὁ ὁμοιομερής μίγμα , αἴτιος λέγω ὁ ἀκινησία οὖον ὁ ἐν ὁ οἰκεῖος εἰμί τόπος οὐδέ γάρ ὅλως εἰμί ἐν τόπος διά ὁ ἤπειρος εἰμί μή περιέχω ὑπό τις , ὡς δή ὁ περιέχω μείζων ὀφείλω εἰμί ὁ περιέχω , ὁ δέ ἤπειρος μηδείς ὀφείλω ἔχω ἑαυτοῦ μείζων ) , διά οὗτος οὖν οὖον ὁ τόπος καί ὁ πρός ὁ τόπος οικείος - τητάω αἰτιάομαι ὁ μένω , ἀλλά ὅτι ἐν ἑαυτοῦ εἰμί στηρίζω αὐτός ἑαυτοῦ . οὗτος οὖν ὁ δόξα εὐθύνω ὡς οὖον καλῶς οἴομαι ὁ Ἀναξαγόρας , ὅτι ὅπου ἄν τίς εἰμί , ὡς φύω εἰμί ἐκεῖ , οὕτως εἰμί , καί | διά οὗτος ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ὁ μίγμα , ἀλλά οὐ ἐν τόπος , ὡς φύω εἰμί ἐν ἑαυτοῦ , οὕτως μένω · οὗτος γάρ οὐ ἀληθής . εἰμί γάρ ἄν τίς ποῦ καί βία , ὥσπερ ὁ ἀπό Παττά - Λοῦ ἀρτάω λίθος εἰμί , καί μένω ἔνθα μή φύω . ἐν μή κινέω οὖν ὁ ὅλος ἐν ἑαυτοῦ στηρίζω , διότι ὁ ἐν ἑαυτοῦ στηρίζω καί ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ἀκίνητος εἰμί ἀνάγκη , οὐ αὐτάρκης οὗτος ὁ ἀναγκαῖος καί βίαιος ἐνίοτε εἰς ἀπόδοσις φημί ὁ ὁ μένω φυσικός αἴτιος . ἀλλά χρή ζητέω φυσικός ὁ μένω αἴτιος . δυνατός γάρ εἰμί ἐνίοτε μένω , οὐ ὅτι φύω οὕτως , ἀλλά ὅτι οὐ ἔχω τίς ἄλλος ὅπου κινέω ὡς ἤπειρος , καίτοι φύω ἐνίοτε κινέω μᾶλλον ἢ μένω . οὕτως οὐ ἀρκέω ὁ λέγω μένω ποῦ ἢ ἐν ἑαυτοῦ ἢ ἐν ἄλλος πρός ὁ δηλόω καί ὅτι φύω οὕτως . οὐδέ γάρ αὐτός εἰμί ὁ ὅτι καί ὁ διότι . ὁ μέν γάρ μένω ὁ ὅτι δηλόω , ὁ δέ ὁ αἴτιος ὁ μένω ζητέω οὐ ἀρκέω ὁ μένω . δείκνυμι δέ οὗτος οὕτως ἔχω καί ἐπί ὁ κατά ὁ γῆ παρά - δεῖγμα · ἐν γάρ ἄπειρος2 τις αὐτός ὑποτίθημι ἵνα μή διά οὗτος νομίζω τίς συμβαίνω , ἀλλά οἷος μένω ἄν καί στηρίζω ἑαυτοῦ ) , ἀλλά οὖον διά οὗτος μένω , ὅτι οὐ ἔχω ποῦ φέρω ὡς ἤπειρος , οὐδέ ὅτι στηρίζω ἑαυτοῦ , ἀλλά ὅτι ὑπό ὁ ὁ μέσος δύναμις , ἐν ὅς φύω εἰμί , ὑπό οὗτος εἴργω κινέω · εἰμί οὖν μηδέ ἐπί ὁ γῆ , ἄν ἄπειρος2 τις αὐτός ὑποτίθημι , αἴτιος ὁ μένω ὁ στηρίζω εἰμί ἢ ὁ μή ἔχω ἄλλος ὅπου φέρω , ἀλλά ἄλλος τις αἰτία φυσικός διότι γάρ βάρος ἔχω , ὁ δέ βαρύς μένω ἐπί ὁ μέσος , διά οὗτος ὁ γῆ μένω ἐπί ὁ μέσος ) , ὁμοίως ἄν καί ὁ ἤπειρος μίγμα εἰμί μένω ἐν ἑαυτοῦ , διά τις ἄλλος αἴτιος φυσικός εἄν μένω . καί οὐ ὅτι ἤπειρος εἰμί οὐ ἔχω ἄλλος ὅπου φέρω , οὐδέ ὅτι στηρίζω αὐτός ἑαυτοῦ . ὁ γάρ οὗτος λέγω οὖον ὁ φυσικός αἴτιος ὁ μονή λέγω , ἀλλά ὁ βίαιος καί ἐκ ἀνάγκη , καί οὖον ὁ ὁ γῆ ὡς γῆ , ἀλλά ὁ μέγεθος αὐτός . διά γάρ οὗτος ἤπειρος ὑποτίθημι οὐ ἔχω ἄλλος ὅς κινέω . οὕτως μέν οὖν ἐλέγχω ὁ Ἀναξαγόρας ὁ μονή αἴτιος · ἔτι δέ μᾶλλον αὐτός ἀπό ὁ μέρος ἔλεγχος . εἰμί γάρ ὁμοειδής ὁ ὅλος ἤπειρος μίγμα ὁ μέρος , διότι πᾶς ἐν πᾶς , ὁ δέ ὁμοειδής ὁμοειδής ὁ τόπος , καί ὁ ὅλος καί ἤπειρος μίγμα ἐν ἑαυτοῦ μένω στηρίζω , δῆλος ὅτι ἄν ὁστισοῦν λαμβάνω μέρος αὐτός ἐν ἑαυτοῦ μένω καί ἑαυτοῦ στηρίζω . ὡς γάρ ἐν τόπος , οὕτως καί ἐν ἑαυτοῦ . ἐν ὅς ὁ ὅλος , ἐν οὗτος καί ὁ μέρος , ὅταν ὁμοειδής εἰμί . καί γάρ ὅλος ὁ γῆ καί βῶλος εἷς ὁ αὐτός τόπος ὁ κάτω , καί πυρός ὅλος καί σπινθήρ ὁ ἄνω . ὥστε εἰμί ὁ ἤπειρος τόπος ὁ ἐν ἑαυτοῦ , καί ὁ μέρος ὁ αὐτός . μένω ἄρα καί ὁ μέρος καί οὖον κινέω . ὅσπερ ἐναργής εἰμί παρά ὁ φαίνω · κινέω γάρ ὁ μέρος πᾶς . εἰμί δέ ἐν οἰκέω εἰμί τόπος , ἠρεμέω ἀνάγκη . ὁ δέ ἐν ἑαυτοῦ ὡς ἐν οἰκεῖος τόπος λαμβάνω Ἀναξαγόρας διά οὗτος ἐγώ - νέος λέγω ὁ ὅλος μίγμα , ὅτι ἐν ἑαυτοῦ στηρίζω . ὅλως δέ εἰμί διά ὁ ἐν ἑαυτοῦ εἰμί μένω , οὗτος δέ ὁ ἐν ἑαυτοῦ εἰμί καί ὁ ὅλος ὑπάρχω καί ὁ μέρος καί ὁ περαίνω καί ὁ ἤπειρος , πᾶς ἄν μένω καί οὐδείς ἄν κινέω . ἀλλά οὐδέ ὁ ὅλος μίγμα ὡς ἤπειρος ὁ μένω ὑπάρ - χέω , εἴπερ διά ὁ ἐν ἑαυτοῦ εἰμί καί μένω . δῆλος δέ ὅτι εἰμί κατά φύσις μηδείς κινέω , οὐδέ παρά φύσις τίς κινέω · παρά φύσις γάρ κινέω εἰμί ὁ ὁ κατά φύσις ἐναντίος . οὐδαμῶς ἄρα οὐδείς κινέω ὁ φυσικός σῶμα καί οὗτος ὁ φύσις ἀρχή κίνησις εἰμί . ποιέω - μένος δέ ὁ λόγος ἐπί εἷς μόριον , ἵνα μή νομίζω τις ὡς ἐπί εἷς σύνειμι - χθαι ὁ λέγω , ἐπάγω ἅμα δέ δῆλος ὅτι ἄν ὁστισοῦν δήω μέρος μένω . εἰμί γάρ ἐν τις ὁ μόριον ὁ ἤπειρος κατά φύσις εἰμί ὁ ἐν ἑαυτοῦ στηρίζω καί διά οὗτος καί ὁ μένω , καί πᾶς ὁμοίως . καί οὕτως οὐδείς ὁ σῶμα κατά φύσις κινέω . ἀλλά οὐδέ παρά φύσις , ὡς ἐν ὁ τέταρτος δείκνυμι . ὕστερος γάρ ὁ παρά φύσις ὁ κατά φύσις · οὗτος δέ καί ἄτοπος καί ὁ δόξα ὁ Ἀναξαγόρας μάχομαι οὐδέ κατά ὁ φαίνω ἀκίνητος ὁ εἰμί λέγω . ὁ δέ ζητέω εἰμί εἰμί τίς ἑαυτοῦ ἐν ἑαυτοῦ καί εἰμί δύναμαι τίς αὐτός ἑαυτοῦ τόπος εἰμί , ὁ περί τόπος σκέψις οἰκέω ὑπάρχω , ἐν ὁ περί τόπος λόγος προβάλλω κατά ἀρχή ὁ δ βιβλίον · δῆλος δέ ὅτι ἐπί μέν ὁ ὅλος διελέγχω ὁ λόγος ὡς μή φυσικός αἴτιος ὁ μονή ἀποδίδωμι , ἐπί δέ ὁ μέρος ὡς ὁ εἴρω αἰτία ἀδύνατος τις ἕπομαι ὁ μηδείς ὁ φυσικός κινέω . οὕτως μέν οὖν πρός ὁ φαίνω ὁ Ἀναξαγόρας δόξα ὑπαντάω ὁ Ἀριστοτέλης · εἰμί δέ ἀληθής πρότερος λέγω , ὅτι δισσός ἐνδείκνυμι κόσμος ὁ Ἀναξαγόρας , ὁ μέν νοητός ὁ δέ αἰσθητός , καί ὁ μέν ἡνω - μένω ὁ δέ διακρίνω , ὁ μή εἰμί ἐν τόπος ἀλλά ἐν ἑαυτοῦ καί ἵστημι - ριζεω ἐν ἑαυτοῦ πάνυ οἰκεῖος εἴρω περί ὁ νοητός ὥσπερ καί ὁ ἤπειρος . ὁ μέν γάρ σῶμα περαίνω ὁ ἐπιφάνεια εἰμί οἷος ἐκχέω διίστημι καί ὑποδοχή ἕτερος δήω καί στηριγμός , ὅσπερ ὁ τόπος αὐτός παρέχω ἐκπίπτω ἀπό ἑαυτοῦ καί ὁ ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , καί ἐν τόπος γίγνομαι ὥσπερ καί ἐν ὕλη · ὁ μέν γάρ ἀμερής καί ἀδιός - στατός ἐν ἑαυτοῦ εἰμί καί στηρίζω ὑπό ἑαυτοῦ ἅτε συλλέγω , ὁ δέ διίστημι καί ἄλλος ἀλλαχοῦ ὁ μόριον διαρρίπτω ὁ ἀλλαχοῦ καί μή ἐν οὗτος ὁ ὅλος τόπος δήω καί εὐθετισμός ὁ τοιοῦτος διάρριψις . ἀλλά ἐπί ὁ ἑξῆς εἶμι . ὅλος δέ φανερός , ὅτι ἀδύνατος ἤπειρος ἅμα λέγω σῶμα καί τόπος ἠώς ὁ | ἢ ἔσχατος καί μέσος ; ὁ Ἀναξαγόρας λόγος εὐθύνω ἀντί ὁ ἐν τόπος ὁ ἐν ἑαυτοῦ ὡς ἐν τόπος τίθημι ἐφιστάνω καλῶς , ὅτι ἀκόλουθος ὁ ἤπειρος λέγω σῶμα ὁ μή λέγω τόπος τις εἰμί ὁ σῶμα , καί ὁ ὁ τόπος ὁμολογέω ὁ μή εἰμί σῶμα ἤπειρος . δῆλος δέ ὅτι καί πρός ὁ ἐκ ἀρχή προτείνω - θέω ὁ ἤπειρος ἀναίρεσις ὁ ἀπόδειξις οὗτος συντελής . ὡς γάρ ἀπό αὐτός ὁ ἤπειρος πρότερος ἐπιχειρέω δείκνυμι , ὅτι οὔτε οὐσία οὔτε συμ - βαίνω οὔτε ἀπολόω οὔτε συντίθημι οὔτε ὁμοιομερής οὔτε ἀνομοιομερής , οὗτος νῦν ἀπό ὁ τόπος καί ὁ πρός αὐτός σχέσις ἐπιχειρέω . καί πρῶτος ὅτι εἰμί ἤπειρος , οὐ ἐν τόπος . ὁ δέ ἐπιχείρησις ἀπό ὁ δύναμις γίγνομαι ὁ φυσικός σῶμα . εἰμί γάρ πᾶς σῶμα αἰσθητός ἢ βάρος ἔχω ἢ κουφότης , καί κατά ὁ ῥοπή οὗτος ὁ σῶμα ὑπάρχω ὁ ἀπό ὁ τόπος καί ἐπί ὁ τόπος κίνησις καί ὁ ἐν αὐτός μονή , ἀδύ - νάω δέ ὁ ἤπειρος σῶμα βάρος ἔχω ἢ κουφότης , ὡς δείκνυμι , ἀδύνατος ἤπειρος τίς σῶμα ἐν τόπος εἰμί . ἀλλά μήv ὁ πρῶτος , ὁ ἄρα δύο . καί ὁ μέν πᾶς σῶμα αἰσθητός βάρος ἔχω ἢ κουφότης ὡς ἐναργής παρίημι . δεῖ γάρ πάντως ὁποτεραωοῦν ἔχω οὗτος ὁ ἀντίκειμαι ποῶ - τητάω , ὁ μέν ἁπλόος κατά ἑαυτοῦ ὁποτερανοῦν , ὁ δέ μικτός κατά ὅς μῖξις αὐτός ἢ κατά ὁ ἐπικρατέω . ὅτι δέ εἰμί ἄπειρος2 τίς εἰμί σῶμα , ἀδύ - νάω αὐτός βάρος ἔχω ἢ κουφότης ἢ ἄνω ἢ κάτω εἰμί , δείκνυμι διά ὁ εἶπον ἀδύνατος δέ ἢ πᾶς ὁπότερος ἢ ὁ ἥμισυς ἑκάτερος μετά - πονθέναι . οὗτος δέ δύο εἰμί ὁ μέν ἅπας ὁπότερος πάσχω οὐ ἐπιφέρω ὁ ἕπω ἄτοπος ὡς ἐναργής · εἰμί γάρ ἅπας ἢ ἄνω ὁ κάτω , ἐπεί ἑκάτερος οὗτος περαίνω , εἰμί γε ἄνω μέν εἰμί ὁ πρός ὁ ἔσχατος , κάτω δέ ὁ πρός ὁ μέσος , εἰμί ὁ ἤπειρος σῶμα ἐν Πέπε - ῥαίνω τόπος , ὅσπερ ἀδύνατος . ἔτι δέ εἰμί ἐν ὁ ἕτερος οὗτος ὁ ἤπειρος , ὁ συναμφότερος τόπος μείζων εἰμί ὁ ἤπειρος , εἰμί γε αὐτός ἴσος εἰμί ὁ ἕτερος ἐν ὅς εἰμί , ὁ δέ ἤπειρος μείζων οὐδείς εἰμί . οὗτος μέν οὖν ὡς πρόδηλος ὁ λόγος αὐτός προσάγω οὐ ἀξιόω . ὁ δέ ὁ ἥμισυς ἑκάτερος πάσχω ὁ ἕπω ἐπιφέρω εἶπον πῶς γάρ διαιρέω ; ἢ πῶς ὁ ἤπειρος εἰμί ὁ μέν ἄνω ὁ δέ κάτω , ἀδύνατος γάρ δίχα δῖος - λείν ὁ ἤπειρος . ἢ γάρ ἤπειρος ἑκάτερος καί εἰμί ὁ ὅλος μείζων ἐπίτεξ - τέρας ἤπειρος εἰμί , ἢ περαίνω καί εἰμί ὁ ὅλος περαίνω ἐκ δύο περαίνω σύγκειμαι . πῶς δέ ὁ ἤπειρος ὁ μέν ἄνω εἰμί ὁ δέ κάτω ; εἰμί γάρ ἐν περαίνω τόπος ὁ δύο ὁ ἄπειμι - ῥόος μέρος . ὥστε καί αὐτός περαίνω εἰμί καί ὁ ὅλος περαίνω . ὁ δέ περαίνω ὁ ἄνω καί κάτω ἐνδείκνυμι διά ὁ ἢ ἔσχατος καί μέσος . ὅς γάρ ἔσχατος καί μέσος ἔχω , περαίνω · πέρας γάρ ὄνομα ὁ ἔσχατος καί μέσος . εἰμί δέ ἔσχατος μέν ὁ ἤπειρος ὁ ἄνω , μέσος δέ ὁ κάτω . εἰμί δέ ὁ μέν ἄνω ἔσχατος , ὁ δέ κάτω μέσος καί ἑκάτερος περαίνω καί διά οὗτος ἀδύνατος ἐν αὐτός εἰμί ὁ ὁ ἄπειμι - ῥόος μέρος , δῆλος ὅτι πολύς μᾶλλον ὁ ὅλος ἤπειρος ἐν ὁποτέσρις εἰμί οὗτος ἀδύνατος . ὥστε διά ὁ αὐτός δεῖξις ἄμφω δείκνυμι , καί ὅτι ἀδύ - νάω πᾶς ὁπότερος , καί ὅτι ἀδύνατος ὁ ἥμισυς ἑκάτερος πάσχω . ἔτι πᾶς σῶμα αἰσθητός ἐν τόπος , ἠώς ὁ ἀδύωατον δέ ἐν ὁ ἤπειρος σῶμα εἰμί οὗτος . ἀπό ὁ φυσικός δύναμις ὁ φυσικός σῶμα καί ὁ κατά ταῦ - ὅς φυσικός αὐτός ῥοπή , τουειμι ἀπό ὁ βάρος αὐτός καί ὁ ποῦ - φοτητη , δείκνυμι ὅτι οὐ ἄν εἰμί ὁ ἤπειρος ἐν τόπος , νῦν ἀπό ὁ ὁ τόπος διαφορά ἀναιρέω ὁ δύναμαι ἐν αὐτός εἰμί τίς ἤπειρος σῶμα . πρόκειμαι γάρ δείκνυμι , ὅτι ἀδύνατος ἤπειρος ἅμα λέγω σῶμα καί τόπος τις εἰμί ὁ σῶμα . δείκνυμι οὖν ὅτι εἰμί ἤπειρος , οὐ εἰμί ἐν τόπος , νῦν δείκνυμι ὅτι εἰμί ἐν τόπος , οὐ εἰμί ἤπειρος . εἰμί γάρ πᾶς σῶμα αἰσθητός ἐν τόπος , ἀδύνατος ἤπειρος εἰμί σῶμα . τόπος δέ εἶδος καί διαφορά ὁ ἄνω καί κάτω καί ἔμπροσθεν καί ὄπισθεν καί δεξιός καί ἀριστερός . καί οὗτος οὖον μόνος πρός ἐγώ καί θέσις εἰμί , ὡς δείκνυμι , ἀλλά καί ἐν ὁ ὅλος κατά φύσις διά-ὁρίζω . δῆλος οὖν ὅτι ὁρίζω καί περαίνω εἰμί , ὡς δηλόω καί ὁ πρός ἀλλήλων διά - φορά αὐτός . καί ὁ ἐν αὐτός ἄρα σῶμα φυσικός περαίνω εἰμί . ἐξισάζω γάρ ὁ τόπος ὁ ἐν αὐτός σῶμα , ὡς δείκνυμι πρότερος . ἀδύ - νάω ἄρα ὁ ὁ τόπος διαφορά ἤπειρος σῶμα ὑπάρχω , ὥστε ὁ ἐν τόπος εἰμί ἤπειρος εἰμί . ὁ δέ καί φύσις εἰμί ὁ ὁ τόπος οὗτος διαφορά αὐτός μέν ἐν τῆ περι οὐρανός δείκνυμι , ὁ δέ Ἀλέξανδρος ἐν ὁ πρός ὁ Ἐπικούρειος Ζηνόβιος ἀντιγράφω . δείκνυμι δέ θαῦμα - Σίως ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι οὐ εἄν εἰμί οὗτος πρός ἐγώ καί κατά σχέσις , εἰμί μή ἐν ὁ πᾶς πρότερος εἰμί καί κατά φύσις . ἁπλός δέ εἰμί ἀδύνατος τόπος ἤπειρος εἰμί ἠώς ὁ οὗτος δέ ἕκαστος πέρας τίς εἰμί . | ἀπό ὁ διαφορά ὁ τόπος δείκνυμι ὅτι οὐ οἷος τε ὁ ἤπειρος ἐν τόπος εἰμί οὐδέ ὁ ἐν τόπος ἤπειρος , ἵνα μή τις λέγω ὅτι ἐν μερικός μέν τόπος οὐ εἰμί ὁ ἤπειρος , ἐν ὁ ὅλος δέ καί ἐν ὁ ἁπλόος τόπος ἤπειρος εἰμί τίς κωλύω εἰμί ἤπειρος σῶμα , πρός ὁ τοιοῦτος ἔνστασις λέγω ὅτι εἰμί ἀδύνατος τόπος ἤπειρος εἰμί , ἐν τόπος δέ πᾶς σῶμα , ἀδύνατος ἤπειρος εἰμί σῶμα . ἀλλά μήv ὁ ἡγέομαι , ὁ ἄρα ἕπω . καί ὁ μέν συνάπτω κατασκευάζω ὡς πρόδηλος παρίημι , ὁ δέ πρόσληψις ὁ λέγω ἀλλά μήv ἀδύνατος τόπος ἤπειρος εἰμί τίθημι καί κατασκευάζω διά ὁ δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ἐν τόπος εἰμί ὁ μή ἐν τις τόπος εἰμί , οὗτος δέ διότι ὁ κοινός ὁ ὕπαρξις ἐν ὁ καθέκαστος εἰμί . ὅς γάρ γένος τίς κατηγορέω ἐν ὑπάρχω εἰμί , οὗτος καί ἄτομος τίς εἰμί , οἷος εἰμί ἄνθρωπος , καί τις ἄνθρωπος . οὕτως δέ καί ὁ ποῦ οἷος ὁ ἄνω ἢ ὁ κάτω οὗτος καί ἐν τόπος εἰμί καί ὁ ἐν τόπος πάντως ποῦ , τουτέστιν ἢ ἄνω ἢ κάτω ἢ ἁπλόος ἐν τις ἄτομος τόπος . διά οὗτος γάρ οὐδέ ποσός ἀπλόος εἰμί ὁ ἤπειρος , ὅτι ἀνάγκη καί τίς ποσός ἀφορίζω αὐτός εἰμί οἷος δίπηχυς ἢ τρίπηχυς , εἴπερ ὁ κοινός ἐν ὁ ἄτομος ἔχω ὁ ὕπαρξις . ὁ μέντοι Εὔδημος καί ὁμόλογος ἔχω φημί ὁ μέν τίς πρός ὁ ὅδε , ὁ δέ ποιός πρός ὁ οἷος , ὁ δέ ποσός πρός ὁ ὅσος , ὁ δέ ποῦ πρός ὁ ὅς , καί ὁ μέν εἰμί καθόλου ὁ δέ καθέκαστα , οἷος ὁ μέν ποῦ ἐν τόπος , ὁ δέ ὅς Ἀθήνησιν . ὁ μέντοι Ἀριστοτέλης ἔοικα ὁ ποῦ ἀντί ὁ καθέκαστον λαμβάνω . καί ἀγαθός δέ οἴομαι καί ὁ ἐν ὁ εἰμί οὖν μηδέ ποσός καί ὁ ἐν ὁ πούς εἰμί γάρ τίς ἔστω ἐν ἑκάτερος ποσός ὀξύνω καί μή βαρύνω ὁ εἰμί ἐν μηδέ πόσος , ὡς Ἀλέξανδρος βούλομαι · ὁ γάρ ὁρίζω , ὅσπερ ὁ βαρύτονος δηλόω , ἐπί ὁ πόσος γάρ τίς ἀκούω · ὁ γάρ τίς προσκω - μένω ὁ ὁρίζω δηλόω . δυνατός δέ καί κατά ὁ Ἀλέξανδρος ἀκούω · εἰμί οὖν μηδέ ὁρίζω ποσός δύναμαι εἰμί ὁ ἤπειρος , διότι μερικός τίς ποσός γίγνομαι οὕτως οἷος δίπηχυς ἢ τρίπηχυς , οὐδέ ἐν τόπος δύναμαι εἰμί , ὅτι ἐν τις τόπος εἰμί οἷος ὁ ἄνω ἢ κάτω ἢ ἄλλος τις διάστασις τοπικός ἓξ εἰμί ὁ τοπικός διάστασις · ἐν οὗτος δέ τις εἰμί οὖον δύναμαι , διότι πέρας εἰμί ἕκαστος . οὕτως δέ εἶπον καί ὁ ἀλλά μήv ὁ γε ποῦ ἐν τόπος καί ὁ ἐν τόπος ποῦ , ὁ ποῦ ἀντί ὁ ἐν τις τόπος εἶπον οἷος ἄνω ἢ κάτω , ὡς δηλόω μετά ὀλίγος εἶπον οὗτος καί ὁ ἐν ὁ τόπος ὅτι ποῦ · οὗτος δέ ἢ ἄνω ἢ κάτω . καλός οὖν ἴσως , εἴπερ βαρυτονέω χρή ὁ ἕτερος πόσος , οὐ ὁ πρῶτος ἀλλά ὁ δύο βαρύς - τονέω ὁ πόσος γάρ τίς εἰμί , ἵνα εἰμί ὁ μέν πόσος βαρύτονος ὁ δικτάτωρ - σ́ω δηλόω ὁ δέ τίς ὁ δίπηχυς ἢ τρίπηχυς . καί ἐντεῦθεν δέ δῆλος ὅτι οὐ ἀναιρέω ὁ ὁ κοινός ὑπόστασις ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά ἐν ὁ πολύς καί διάφορος αὐτός ὑφίστημι λέγω ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἀναιρέω , ὁ ἡμέτερος ἔννοια ἔργον οἴομαι ὁ ὁ ἐν ὁ πολύς ὑφίστημι κοινότης χωρίζω . διό καί ὑστερογενής αὐτός καλέω , ὁ δέ ἐξαιρέω , ἀπό ὅς ὁ ἐνυπάρχω κοινότης , οὐ ἄν λέγω δικαίως · κοινότης · ὅτι2 μέν ἐνέργεια οὐ εἰμί σῶμα ἤπειρος ἠώς ὁ πῶς μέν εἰμί , πῶς δέ οὖον . εἶπον πρότερος ἐπιχείρημα , ἐκ ὅς εἰμί τις πιστεύω ὁ ἤπειρος , εἶτα διά πλείων δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί σῶμα ἤπειρος ἐνέργεια , συγκρούω λοιπός ὁ λόγος καί φημί , ὅτι εἰμί καί ὁ τίθημι ὁ ἤπειρος ἐνέργεια ἄτοπος τις ἀκολουθέω καί ὁ ἁπλόος ἀναιρέω ὁ ἤπειρος ἀδύνατος συμ - βαίνω , δῆλος ὅτι ὁ διαιτάω χρεία καί δείκνυμι , πῶς μέν εἰμί πῶς δέ οὐ εἰμί ὁ ἤπειρος . εἰμί γάρ ὁ δείκνυμι μή εἰμί ἄτοπος ΑΚΟ - λούω , δῆλος ὅτι ἀνάγκη εἰμί , καί πάλιν εἰμί ὁ δείκνυμι εἰμί ἀδύνατος συμβαίνω , ἀνάγκη μή εἰμί · εἰμί οὖν μή συναληθεύω ὁ ἀντίφασις , ἀνάγκη πῶς μέν εἰμί , πῶς δέ μή εἰμί . ἐπεί δέ ὁ ἕπομαι ἄτοπος ὁ ἀνης - Ρούσι τέλειος ὁ ἤπειρος πρό πολύς τίθημι , διά οὗτος καί νῦν αὐτός ὑπομιμνῄσκω ὁ κύριος φέρω εἰς μέσος . εἰμί γάρ μή εἰμί ἤπειρος ὁ χρόνος , εἰμί τις ἀρχή χρόνος καί τελευτή , εἰμί δέ οὗτος , εἰμί ὅτε οὐ εἰμί χρόνος , καί εἰμί ὅτε οὐ εἰμί · ὁ δέ εἰμί καί εἰμί χρόνος μόριον , ὥστε εἰμί χρόνος ὅτε οὐ εἰμί χρόνος , καί εἰμί ὅτε οὐ εἰμί . καί κίνησις δέ ἀνέκλειπτος ἀναιρέω , ὅς ἀριθμός ὁ χρόνος . καί ὁ πᾶς δέ οὐ εἰμί ἀίδιος . δύο δέ ἤπειρος μή εἰμί ὅλως ὁ ὁ συνεχής διαίρω - τις ἵστημι καί ὁ ὁ ἀριθμός αὔξησις . λέγω δή εἰμί ὁ μέν δύναμις , ὁ δέ ἐντελέχεια ἠώς ὁ λείπω οὖν δύναμις εἰμί ὁ ἤπειρος . Μέλλων δείκνυμι , πῶς μέν εἰμί πῶς δέ οὐ εἰμί ὁ ἤπειρος , προλαμ - βάνω τις χρήσιμος αὐτός πρός ὁ δεῖξις εἰμί , εἷς μέν ὅτι ὁ εἰμί λέγω ὁ μέν ὡς δύναμις εἰμί λέγω εἰμί ὁ δέ ὡς ἐνέργεια οὗτος δέ ὡς ἐναργής καί συνήθης καί πολλάκις ὑπό αὐτός δείκνυμι προλαμβάνω ) , ἕτερος δέ ὁ πρόσθεσις τε καί διαίρεσις εἰμί ὁ ἤπειρος . καί οὗτος γε ἐναργής , εἰμί γε ἄτοπος ὁ ἀρχή καί τελευτή εἰμί ὁ χρόνος καί ὁ μέγεθος μή εἰς μέγεθος διαιρέω καί ὁ μή πᾶς ὁ λαμβάνω ἀριθμός οἷος τε εἰμί ἐπαυξάνω . εἰμί τοίνυν εἰμί μέν ὁ ἤπειρος ἀνάγκη , καί πρόσθεσις διά ὁ χρόνος καί διά ὁ ἀριθμός , καί διαίρεσις διά ὁ ὁ μέγεθος τομή , οὐδείς δέ κατά ἐνέργεια ἤπειρος μέγεθος , ὡς δείκνυμι προσεχῶς , ἀνάγκη ἄρα δύναμις εἰμί καί διαίρεσις ὁ μέγεθος ἤπειρος , εἴπερ πᾶς ὁ εἰμί ἢ δύναμις εἰμί ἢ ἐνέργεια . δύναμις | ἄρα ὁ ἤπειρος ἐν ὁ ὁ μέγεθος διαίρεσις . ὥστε ἐπί ἤπειρος εἰμί διαιρετός ὁ μέγεθος . καί γάρ ὁ ἀναιρέω , φημί , ὁ ἄτομος γραμμή , ὅστις δοκέω ὁ ἐπί ἤπειρος διαίρεσις ἐνίστημι , χαλεπός οὐδείς . καί γάρ καί γράφω βιβλίον αὐτός πρός ὁ ἄτομος γραμμή , καί ἐν οὗτος δείκνυμι ὁ πραγματεία , ὅτι οὐ ἐκ ἡμέρα σύγκειμαι ὁ μέγεθος . δῆλος δέ οὗτος καί ἐκ ὁ μάθημα . εἰμί γάρ , ὡς ἐν ὁ ἕκτος ὁ Εὐκλείδης στοιχεῖον δείκνυμι , πᾶς γραμ - μήv εἰμί ὁ αὐτός λόγος ὁ ἤδη τέμνω διαιρέω , οὐ ἄν ἄτομος εἰμί γραμμή . ἔτι δέ εἰμί ἄτομος , οὐδέ δίχα διαιρέω πᾶς γραμμή , ὡς δοκέω ποιέω ὁ προβάλλω ὁ δίδωμι εὐθύς δίχα τέμνω , καί οὖον ὁ ἄτομος μόνος γραμμή οὐ εἰμί δίχα τέμνω , ἀλλά καί ὁ ἐκ περισσός ἄτομος σύγκειμαι , ὥσπερ οὐδέ ὁ περισσός ἀριθμός δίχα διαιρέω . οὖον δεῖ δέ ὁ δύναμις εἰμί λαμβάνω ἠώς ὁ καί ὁ δύναμαι καί ὁ γίγνομαι . εἶπον δύναμις εἰμί ὁ ἤπειρος ἐν ὁ ὁ μέγεθος διαίρεσις κατά ὁ ἐπί ἤπειρος , ἐπεί καί ὁ δύναμις πᾶς ἐκβαίνω δεῖ ποτός εἰς ἐνέργεια , εἰμί μή μάτην εἰμί , ἐάν δέ γίγνομαι ἐνέργεια ἤπειρος διαίρεμα μέγεθος ἔχω , καί μέγεθος ἤπειρος ἄν γίγνομαι ὁ γάρ ἐκ ἤπειρος ὁ πλῆθος μέγεθος ἤπειρος εἰμί μέγεθος , ὡς εἴρω πολλάκις ) , ἀποδείκνυμι δέ διά πολύς μή εἰμί ἤπειρος μέγεθος , καί οὗτος λύω ὁ ἔνστασις καί ὁ φύσις ὁ ἤπειρος παραδείκνυμι ἐναργής , φημί ὅτι διχή διαιρέω ὁ δύναμις κατά ὁ ὁ ἐνέργεια διαίρεσις · ἐπεί γάρ ὁ δύναμις πρός ὁ ἐνέργεια λέγω , ὁσαχῶς ὁ ἐνέργεια τοσαυταχῶς καί ὁ δύναμις εἴρω . ὁ δέ ἐνέργεια διχῶς · ἢ γάρ ὡς ὁ ὑφίστημι ὅλος οὗτος ὅσπερ εἰμί , ὥσπερ ἄνθρωπος ἢ οἰκίον , ὁ ὡς ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω , ὡς ὁ ἀγών καί ὁ ἡμέρα · καί γάρ καί οὗτος εἰμί λέγω ἐνέργεια , ὅταν εἰμί . δισσός ἄρα καί ὁ δύναμις , ὁ μέν ὡς πρός ὁ ὅλος ἅμα ὑφίστημι , ὡς λέγω ὁ χαλκός δύναμις ἀνδριάς , ὅτι ἐκβαίνω ποτέ εἰς ὁ εἰμί ἀνδριάς , ὅς ὅλος ὁμοῦ ὑφίστημι , ὁ δέ πρός ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω . δύναμις οὖν ὁ ἐν ὁ διαίρεσις ὁ μέγεθος ἤπειρος , οὐ ὅτι διαιρέω ποτός εἰς ἤπειρος ὁ μέγεθος , ἀλλά ὅτι ἐπί ἤπειρος διαιρέω , τουτέστιν ὅτι ἀεί δύναμαι - ὁ διαιρέω . ὁ γάρ ἐπί ἤπειρος οὖον κατά ὁ ἐνέργεια , ἀλλά κατά ὁ δύναμις ἔχω ὁ ἤπειρος · ἐν γάρ ὁ δύναμαι ἀεί τέμνω καί μηδαμοῦ καταλήγω ὁ τομή ὁ ἄπειρος2 εἰμί . ὁ μέν γάρ τέμνω ἀεί τεπέραν - ὁ , διότι δέ πᾶς τμῆμα δύναμαι πάλιν τέμνω , διά οὗτος ἐπί ἤπειρος . εἰμί δέ καί ἐπί ὁ διαίρεσις καί ἐπί ὁ πρόσθεσις ἀεί τίς εἰμί ἔξω , ἐπί μέν ὁ διαίρεσις ὁ διαιρέω , ἐπί δέ ὁ πρόσθεσις ὁ προστίθημι , κατά ὁ δύναμις εἰμί ὁ ἤπειρος . ἐν γάρ ὁ διαιρετός εἰμί , ἀλλά οὐ ἐν ὁ διαιρέω . τοιγάρ ἄν μή διαιρέω , ἐπί ἄπειρος2 εἰμί διαιρετός . εἰμί δέ καί ἐν ὁ διαιρέω θεωρέω ὁ ἐπί ἤπειρος , μή τίς θαυμάζω . ὁ γάρ τοιοῦτος ἐνέργεια ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω σύνειμι ἀεί ὁ δύναμις , καί διά οὗτος ἔχω ἀεί ὁ ἐν ὁ γίγνομαι παράτασις , ὅτι οὐδαμοῦ ὁ δύναμις ἀπολύω · ἀπολύω γάρ εἰμί ὅσπερ εἰμί καί πέρας ἔχω καί οὐδείς ἤπειρος . διό ὁ ἐνέργεια μόνος εἰμί ὅλος ἅμα εἰμί , καί οὔτε ὁ δύναμις εἰμί ἐν αὐτός οὔτε ὁ ἐπί ἤπειρος . διό οὐδέ χρόνος ὁ κατά ἀριθμός κινέω , ἀλλά αἰών ὁ ἐν εἷς Μένων . εἰκότως ἄρα ἐν ὁ δύναμις λέγω εἰμί ὁ ἤπειρος καί οὐ ἐν ὁ ἐνέργεια · ὁ μέν γάρ μερίζω ὁρίζω ἀεί , ὅς φημί ὁ Εὔδημος , καί οὐ εἰμί ἤπειρος · περαίνω γάρ περαίνω προστίθημι , ὁ δέ διαίρεσις οὐ ὑπολείπω · ὅς γάρ γίγνομαι εἄν οὐ ὁρίζω , ὁ δέ ἀόριστος ποσός ἄπειμι - ἀντίμοιρος . ἐντεῦθεν δέ ἔοικα καί Πλάτων ὁ μέγας καί ὁ μικρός ἤπειρος λέγω , ὅτι ἐπί ἑκάτερος εἰμί ὁ ἀπειρία δύναμις . ἐνέργεια γάρ οὔτε πλῆθος οὔτε μέγεθος εἰμί ἤπειρος . καί ἔοικα ἐπί ὁ ἤπειρος αὐτός εἰμί ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια . ὁ γάρ ὁ ἤπειρος ἐνέργεια ὡς ἤπειρος ὁ δύναμαι ἀεί τίς πλέω , ἐπεί εἰμί τις ἐντελέχεια ἐπιζητέω ἐπί ὁ ἤπειρος οἷος στάσις τις καί εἶδος , οὗτος οὐδείς ἄλλος ἢ πέρας ἐπιζητέω ὁ ἤπειρος , αὐτός δέ εἶπον φθορά · οὗτος δέ ἀδύνατος . πᾶς γάρ ἐντελέχεια σῴζω ὀφείλω ὁ ὑπόκειμαι . καί ὥσπερ ὁ ὁ κινητής ἐντελέχεια φυλάσσω ὁ δυάς - Μέι κίνησις εἰμί , οὕτως καί ὁ ὁ ἤπειρος . ὥσπερ γάρ ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω ἀπόλλυμι ὁ γίγνομαι ἀπόλλυμι καί ὁ εἰμί , οὕτως καί ὁ ἐν ὁ δύναμαι ἠώς τότε εἰμί , ἠώς ὅτε εἰμί ὁ δύναμαι . εἰμί δέ τις , φημί , καί ὁ κατά ἑαυτοῦ δύναμις ζητέω ἐπί οὗτος , λαμβάνω ἐκεῖνος ὁ ὅτε μήπω διαιρέω ὁ μέγεθος καί ὅτε δύναμαι ὁ ἀγών ἐπιτελέω μήπω τελέω . ἐνέργεια δέ ὁ ἐν ὁ ἐπιτελέω σύνειμι ὁ δύναμις , ἀλλά οὐ ὁ ἐν ὁ ἐπιτελέω ὡς ἐπί ἀνδριάς . οὖον γάρ ὅλος , ἀλλά κατά μέρος ὁ ἐπί ἤπειρος . ἀλλά ἵστημι μέν δύναμις ὁ ἤπειρος ἐν ὁ ὁ μέγεθος διαίρεσις κατά ὁ ἐπί ἤπειρος τομή . πῶς δέ ὅλως διαιρέω τίς ἐπί ἤπειρος ἢ τίς ὁ διαιρέω εἰμί ; τέχνη μέν γάρ οὐ ἄν ἐπί ἤπειρος τέμνω καί ὁ βίος γάρ ἀπαγόρευσις ὁ τεχνίτης καί ὁ ὄργανον οὐ ἰσχύω ) , ὁ δέ φύσις εἰμί ἐπί ἤπειρος τέμνω τίς μέγεθος , πολύς ἄν ἤδη τμῆμα ἄχρηστος πρός σύστασις ποιέω διά μικρότης . εἰμί δέ πρό ὁ εἰς μικρός καί ἄχρηστος κατά - τέμνω πάλιν αὐτός συντίθημι , οὐ εἰμί ὁ ἐπί ἤπειρος τομή . μήποτε οὖν ῥητέος ὅτι ὁ φύσις ποιέω μέν ὁ διαίρεσις μέχρι ὁ χρεία , τέμνω δέ δύο τμῆμα , εἰμί τυγχάνω ὁ μικρός , καί αὖθις αὐτός συντίθημι , εἰμί πάλιν δήω τέμνω , οὖον πάντως κατά ὁ συμβολή τέμνω , ἀλλά καί κατά ἄλλος μέρος οὐδείς ἄτομος ἀπολείπω , εἰμί καί ἄλλοτε κατά ἄλλος μέρος διαιρέω . καί οὗτος ὁ ἐπί ἤπειρος τομή καί ἐνεργέω φαίνω , καί οὐδείς ἴσως ἄτοπος ἀκολουθέω . ἄλλος δέ ἐν τε ὁ χρόνος ἠώς ὁ οὕτως ὥστε μή ἐπιλείπω . δείκνυμι ὁ ἤπειρος ὑπάρχω κατά ὁ ἐπί ἤπειρος ἐν τε ὁ ὁ ἐγώ - Θῶν διαίρεσις καί ὁ ὁ ἀριθμός αὐξάνω καί ὁ ὁ χρόνος παράτασις , πρότερος δέ καί ἐν ὁ ἀνέκλειπτος ὁ γένεσις , κοινός μέν πᾶς εἰμί φημί ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω καί διά οὗτος μή ἀθρόος , ἀλλά ἀπό μέρος εἰμί , καί ὁ ἄλλος καί ἄλλος ἀεί ὁ λαμβάνω εἰμί καί οὗτος περαίνω . διαφέρω δέ φημί ἐπί ὁ ὁ μέγεθος διαίρεσις καί ὁ χρόνος , ὅτι ἐπί μέν ὁ χρόνος ὁ λαμβάνω ἀεί μέρος φθείρω ἀεί γάρ ὁ παρέρχομαι φθείρω ) , ἐπί δέ ὁ διαίρεσις ὑπομένω ὁ λαμβάνω . οὔτε δέ χρόνος ἀπαγορεύω πρός γένεσις οὔτε μέγεθος πρός διαίρεσις . αἴτιος δέ ὁ ὁ ἤπειρος ὑπόστασις εἶπον ὁ ἀεί ἄλλος καί ἄλλος λαμβάνω - νω καί μή ἀθρόος καί διά οὗτος ὑφίστημι ὁ ἐπί ἤπειρος , προστι - τίθημι καί ὁ ἕτερος . εἰμί μέν γάρ πᾶς ὁ εἰμί ἔχω ἐν ὁ ἀθρόος ἑαυτοῦ ὑπόστασις , οὐ ἄν εἰμί ἐν ὁ γένεσις ὁ ἐπί ἤπειρος · ἐπεί δέ τις ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω κατά μέρος ὑφίστημι ὡς ὁ ἡμέρα καί ὁ ἀγών , ὁ μέν λαμβάνω ἀεί περαίνω ἔχω , ἕτερος δέ καί ἕτερος , ὅσπερ ἀνέκλειπτος εἰμί ὁ ἐπί ἤπειρος ποιέω διαφέρω , ὡς εἴρω , ἐπί ὁ ὁ μέγεθος διαίρεσις καί ὁ ὁ γίγνομαι καί φθείρω παράτασις , ἐν ὅς εἰμί καί ὁ χρόνος καί ὁ μή ἐπιλείπω ὁ ὁ ἄνθρωπος διαδοχή , ὁ ἐπί μέν ὁ μέγεθος ὑπομένω ὁ διαίρεμα , ἐπί δέ ὁ ἄλλος οὖον - ἄτι . ἄν ὑπομένω δέ , ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω ὁ ἐπί ἤπειρος διά - ρεσις , ἀλλά οὐ ἀθρόος ὑφίστημι . ὁ δέ μή ὑπομένω οὐ ἐν ὁ γΐνω - ἕπομαι μόνος , ἀλλά καί ἐν ὁ φθείρω ἔχω ὁ ἐπί ἤπειρος πρόοδος . οὗτος δέ ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ἔχω ὁ εἰμί ἀνατίθημι ὁ εἰμί , ὅσπερ ὡς οὐσία γίγνομαι οἷος ἄνθρωπος ἢ οἰκίον , ἀθρόος ὑφίστημι ποτέ ὁ γενο - μένω οὐσία καί μή ἀεί κατά μέρος , ὥσπερ ὁ ἐπί ἤπειρος ὁ μέν ἀεί λαμβάνω περαίνω , ὁ δέ δύναμαι ἀεί τίς ἄλλος προσλαμβάνω ὁ ἀπειρία ὑπάρχω . δοκέω δέ δίς πως ὁ αὐτός λέγω ἀπό ὁ ἔτι ὁ εἰμί πέλω - ναχῶς λέγω ὁ αὐτός πάλιν ἐπάγω καί ἐπί αὐτός λέξις ὁ πλείων . ἀλλά εἰμί μέν , ὡς καί πολύς ὁ ἀντίγραφος ἔχω καί ὁ Αλέ - ξανδρος καί οὗτος οἶδα ὁ γραφεύς , μετά ὁ καί ὁ λαμβάνω μέν ἀεί περαίνω εἰμί συνάπτω ὁ ἀλλά ἀεί γε ἕτερος καί ἵημι - ἀντίμοιρος , οὖον ὁ προσεχής , ἀλλά ὁ κατωτέρω , γίγνομαι ὁ μεταξύ πᾶς - ὁ ἐκλέγω , ἁπλόος ἄν εἰμί καί σαφής ὁ λόγος . εἰμί δέ πρόσκειμαι ὁ ἔτι ὁ εἰμί πλεοναχός λέγω καί ὁ ἑξῆς , μήποτε ὁ ἔτι οὐ ἄλλος εἰμί ἐπιχείρησις δηλωτικός , ἀλλά σαφής ὁ αὐτός ἔκθεσις ποιέω , ὅσπερ οὖον πάνυ ὁ Ἀριστοτέλης συνεθίζω βραχυλογία τιμή , εἰμί μή ἄρα ὁ αἴτιος ὁ ἤπειρος προστίθημι ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω συμφαίνω ὁ ἐφεξῆς . ὁ δέ κατά πρόσθεσις ὁ αὐτός πως εἰμί ἠώς ὁ δύναμις τε καί ἐπί καθαίρεσις . εἶπον πρότερος ὅτι ὁ ἤπειρος εἰμί μέν κατά πρόσθεσις , εἰμί δέ καί κατά διαίρεσις , καί παραδίδωμι ὁ τρόπος κατά ὅς ἐν ὁ διαίρεσις ὁ ἄπειμι - ἀντίμοιρος ὑφίστημι , λέγω ὅτι καί ὁ κατά πρόσθεσις αὐτός πως εἰμί ὁ κατά διαίρεσις πλήν ἀντεστραμμένως . ὡς γάρ ὁ ἀεί λαμβάνω Πεπέρα - σ́ω διαιρέω , οὕτως καί ὁ ἀεί λαμβάνω ἄτμητος καί περαίνω προστίθημι ὁ διαίρεμα ὁ διαιρέω . καί ἐπί τοσοῦτος προστίθω - ὁ , ἐπί ὅσος ὁ ἕτερος διαιρέω . ὁ δέ ἀντεστραμμένως δύναμαι μέν καί κατά οὗτος λέγω , ὅτι ἀντίστροφος εἰμί ὁ διαίρεσις ὁ πρόσθεν τις , δύναμαι δέ καί ὅτι κατά ἕτερος μέρος ὁ μή τέμνω γίγνομαι ὁ πρόσθεσις . ἔτι δέ ἀμφότερος ὁμοίως ὁ ἤπειρος ἔχω ὅς τε διαίρεσις καί ὁ πρόσθεσις καί ἐκ ὁ αὐτός , ἀλλά ὁ μέν ὁ σύνθεσις , ὁ δέ ὁ διαίρεσις . ὁ δέ διαφορά ἄμφω σαφής σαφής αὐτός ἐν ὁ ἑξῆς παρά - δίδωμι . εἶπον δέ πῶς καί ὁ διαίρεσις καί ὁ πρόσθεσις ὁ ἐπί ἤπειρος ἔχω , προστίθημι καλῶς ὅτι οὖον πᾶς διαίρεσις καί πρόσθεσις ὁ ἐπί ἤπειρος ἔχω · ἄν μέν γάρ ἴσος τις ὁ δίαρμα λαμβάνω , οἷος εἰμί δακτυλιαῖος ἀεί , πληρόω καί διεξέρχομαι ὁ μέγεθος καί οὐκέτι εἰμί ἤπειρος διά ὁ πᾶς ὁ περαίνω δαπανάω , καί ὑπό μικρός δικτάτωρ - σμένος δέ καταμετοουμενω ἐάν δέ μή ὁ μέγεθος ὁρίζω λαμβάνω ὁ διαιρέω καί ὁ προστίθημι , ἀλλά ὁ ^ λόγος , οἷος ἥμισυς ἢ τρίτος ἤ τίς τοιοῦτος μέρος ὁ ἀεί ὑπολείπω , οὐ ἐπίλειψις ὁ διαίρεσις καί διά οὗτος οὐδέ I ὁ πρόσθεσις . οὗτος μέν ὁ ὁ λέγω ἔννοια . κατά δέ ὁ λέξις ὁ μέν ἐν γάρ ὁ περαίνω μέγεθος δο - κέω μάτην ἔχω ὁ αἰτιολογικός σύνδεσμος τοιοῦτος εἰμί · εἶπον διά - διαιρέω καί προστίθημι ἐπί ἤπειρος αἴτιος ἐπάγω οὗτος ὁ ἐν λόγος ὁρίζω ἀλλά οὐ ἐν μέγεθος ὁρίζω γίγνομαι διαίρεσις , ὡς εἰμί λέγω , ἐάν γάρ τις τοῖος ποιέω ὁ διαίρεσις , ἀλλά μή τοῖος , εἰς ἤπειρος διαιρέω . ὁ δέ ὁ αὐτός λόγος , μή ὁ αὐτός τίς ὁ ὅλος μέγεθος περιλαμβάνω εἰμί μέν οὕτως εἰμί γράφω , σαφής παρέχω ὁ εν - ἔννοια εἰμί γάρ ὁ μέν λόγος ὁ αὐτός εἰμί ἐν ἕκαστος ὁ τμῆμα , οἷος πᾶς ὁ ἀεί λαμβάνω ὁ ἥμισυς ἢ ὁ τρίτος , μή ὁ αὐτός δέ εἰμί μέγεθος ὁ ἀπό ἕκαστος ὅλος ὁ ἀεί προτίθημι εἰς διαίρεσις ἀφαιρέω - ἀφαιρέω , οἷος δακτυλιαῖος , οὖον διέξειμι ὁ περαίνω εἰμί δέ , ὡς ἐν τις φέρω , μή ὁ αὐτός τίς ὁ λόγος μέρος περιλαμβάνω , ἀσαφής - στερέω μέν εἰμί ὁ λέγω , σημαίνω δέ ἄν ὁ αὐτός ὁ πρότερος εἴρω - μένω · μή ὁ αὐτός γάρ ὁ λόγος μέρος λέγω οὐ ὡς μερίζω ὁ λόγος , ὥσπερ ὁ ὅλος , ἀλλά ἀντί ὁ μή ὁ αὐτός ὁρίζω μέγεθος ἀπό ὁ λόγος ἀφορίζω περιλαμβάνω , ὅσπερ εἰμί καί ἐν ὁ ἐκ ἀρχή πρόκειμαι εἰς διαίρεσις μέρος ὁ λόγος , οἷος εἰμί τίς τρίπηχυς εἰμί ὁ διά - ρέω καί ὁ ὁ τρίτος λόγος διαιρέω , ὁ δέ ἀφορίζω διπηχυαῖος , ὁ μέν αὐτός λόγος διαιρέω χρή ὁ τρίτος , μή μέντοι ὁ αὐτός ὁ λόγος μέρος ὁ ἐν ὁ πρότερος τμῆμα οἷος ὁ πηχυαῖος ( οὗτος γάρ ἀπαρτίζω ὁ ὅλος ) , ἀλλά ὁ ἀεί λαμβάνω ὁ αὐτός λόγος , μή ὁ αὐτός δέ ὁ ἐκ ἀρχή μέγεθος . ἀλλά διά τίς χρή ἐν ὁ αὐτός λόγος γίγνομαι ὁ διαίρεσις ; τίς γάρ κωλύω ὁ ὁ μέν ἐκ ἀρχή μέγεθος ὁ ἥμισυς λαμβάνω , ὁ δέ ἥμισυς ὁ τρίτος ; ἠώς γάρ ἄν ὑπολείπω τίς μέγεθος , διαιρετός εἰμί , καί οὐ ἵστημι ὁ διαίρεσις . ἢ οὖον μάτην εἴρω ὁ ἐν ὁ αὐτός λόγος . οὗτος γάρ αἴτιος γίγνομαι ὁ μή ὁ αὐτός λαμβάνω ἀεί μέγεθος . ὁ γάρ τρεῖς - ’τον εἰμί τυγχάνω ὁ μείζων καί ὁ μικρός μέγεθος , ἐν ἐν ὁ αὐτός λόγος εἰμί , ἀλλά οὐ εἰμί ὁ αὐτός , ἐάν δέ ἕτερος καί ἕτερος εἰμί ὁ ὁ διά - ρέσις λόγος , οὐδείς κωλύω μέγεθος ὁ αὐτός λαμβάνω ἐπί ὁ μείζων καί μικρός . ὁ γάρ ἐκ ἀρχή ἓξ εἰμί δάκτυλος ἐάν ὁ ἕκτος ΑΦΕ - λάω καί ὁ καταλείπω ὁ πέμπτος εἶτα πάλιν ὁ καταλείπω ὁ τέταρτος , καί ἐφεξῆς οὕτως δάκτυλος κατά ἕκαστος διαίρεσις ἀφαιρέω δαπανάω ὁ ὅλος , καί οὐ εἰμί ἐπί ἤπειρος ὁ διαίρεσις . διά οὗτος οὖν ἐν ὁ αὐτός λόγος χρή γίγνομαι ὁ διαίρεσις . οὕτως γάρ οὐδέποτε ὁ αὐτός λαμβάνω μέγεθος , ὥστε ἀπαρτίζω . καί οὗτος εἰμί ὅς δηλόω διά ὁ ἄν δέ οὕτως αὐξάνω ὁ λόγος , ὥστε ἀεί ὁ αὐτός περιλαμ - βάνω μέγεθος , διέξειμι . ὁ γάρ πέμπτος , ὡς εἴρω , ὁ ἕκτος μέγας εἰμί καί ὁ τέταρτος ὁ πέμπτος , καί ἑξῆς ὁ αὐτός ἀεί περί - λαμβάνω μέγεθος ὁ δακτυλιαῖος κατά ἕκαστος . ὁ δέ ἐπί καθαι - ῥέω ἐπί διαίρεσις καί ἐπί μειόω εἴρω . ἀρκέω δέ ὁ καθαίρεσις , ἐπεί ἐκ οὗτος καί ὁ πρόσθεσις ἔχω ὁ ἤπειρος . καί ἐντελέχεια δέ εἰμί ἠώς ὁ ἀλλά ἢ ὥσπερ εἴρη - ὁ ἀντεστραμμένως ὁ διαίρεσις . εἶπον ὅπως ὁ ἄπειρος2 εἰμί ἐν ὁ διαίρεσις ὁ μέγεθος , ὅτι ὁ δύναμαι διαιρέω καί ὅλως ὁ δύναμις , λέγω ὅτι καί ἐνέργεια ὁ αὐτός εἰμί οὐ ὡς ὁ ἀθρόος ὑφίστημι , ἀλλά ὡς ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω καί ἀπό μέρος ὑφίστημι , οἷος εἰμί ὅς τε ἀγών καί ὁ ἡμέρα . καί οὗτος γάρ συμμίγνυμι ἔχω ὁ δύναμις ὁ ἐνέργεια . καί ὁ ἐνέργεια αὐτός ἠώς τότε εἰμί , ἠώς ὅτε ὁ δύναμις ἐν-ὑπάρχω αὐτός , ὡς ἐπί ὁ κίνησις εἴρω . ὁποῖος δέ εἰμί ὁ δύναμις οὗτος ὁ ἐνυπάρχω , ἐνδεί - κνύω διά ὁ ὁ ὕλη παράδειγμα . ὡς γάρ ὁ ὕλη δύναμις εἰμί καί ἐνυπάρχω ὁ σύνθετος καί γενητός πρᾶγμα , μετέχω μέν ἄλλοτε ἄλλος εἶδος ἐνέργεια εἰμί καθό ἄν λαμβάνω , κατά δέ ὁ δύναμις ἄλλοτε πρός ἄλλος φύω εἶδος ἀνέκλειπτος ποιέω ὁ γένεσις , οὕτως καί ἐν ὁ διαίρεσις ὁ μέν λαμβάνω ἀεί ἐνέργεια εἰμί , ὁ δέ πᾶς ὁ λαμβάνω ἀεί δύο - νάω διαιρέω ἀνέκλειπτος φυλάσσω ὁ διαίρεσις . καί ὥσπερ ὁ ὕλη οὖον κατά ἑαυτοῦ μορφόω , ἀλλά ὁ μετέχω εἶδος , οὕτως καί ὁ ἐν ὁ διαίρεσις δύναμις οὖον κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις περαίνω , ἀλλά κατά οὗτος μέν ἄπειρος2 εἰμί καί ὁ ἐπί ἤπειρος δύναμαι διαιρέω ὁ ἐγώ - γίγνομαι αἴτιος , καθόσον δέ πᾶς ὁ λαμβάνω ἐνέργεια εἰμί , κατά οὗτος Πεπέ - ῥαντός . οὖον μόνος δέ ἐν ὁ κατά διαίρεσις ὁ δύναμις ὁ ἤπειρος αἴτιος εἰμί , ἀλλά καί ἐν ὁ κατά πρόσθεσις . προστίθημι γάρ ἐνέργεια μέν οὐδέποτε λαμβάνω ὁ ἤπειρος , ἀλλά ἀεί ὁ ἐνέργεια λαμβάνω Πέπε - ῥαίνω , ὁ δέ ἀεί δύναμαι τίς προστίθημι οὗτος ὁ ἄπειρος2 εἰμί ἐν ὁ πρόσθεσις ἀπό ὁ ἐπί ἤπειρος γίγνομαι διαίρεμα . εἶπον δέ ὅτι αὐτός λέγω τρόπος τις ὁ κατά πρόσθεσις ἄπειμι - ἀντίμοιρος ὁ κατά διαίρεσις , καί ὅτι κοινός ἀμφότερος ὁ ἀεί τίς εἰμί ἔξω λαμβάνω . καί γάρ ἐπί ὁ διαίρεσις διά οὗτος ἐπί ἤπειρος ὁ διά - ρεσις , ὅτι ἀεί εἰμί τίς ὅς διαιρέω , καί ἐπί ὁ πρόσθεσις , ὅτι εἰμί τίς ἀεί ὅς προστίθημι οὗτος ἐκεῖνος , ὅσπερ ἐκ ὁ ἀεί διαίρεσις γίγνομαι , καί οὗτος εἰμί ὅς δυνατός ἔξω εἰμί διαιρέω ἢ προστίθημι | κοινός ἀμφο - τέρος ὑπάρχω . διαφέρω δέ ἀλλήλων , ὅτι ἐπί μέν ὁ κατά διαίρεσις πᾶς ὁ λαμβάνω μέγεθος εἰμί μικρός μέγεθος λαμβάνω , ἐπί δέ ὁ κατά πρόσθεσις οὖον πᾶς μέγεθος εἰμί τίς μείζων λαμβάνω · οὖον γάρ πᾶς μέγεθος εἰμί τίς ἐκτός , εἴπερ ὁ κόσμος περαίνω καί οὐδείς εἰμί ἐκτός αὐτός , ὡς δείκνυμι ἐν ὁ πρῶτος ὁ περι οὐρανός , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ μέγεθος εἰμί τίς ἐκτός , ὅς τέμνω ἐπί ἕτερος ὑπό ὁ ὁ ἕτερος τμῆμα αὐξάνω . ὁ μέντοι κατά πρόσθεσις ὑπερβάλλω ἀεί πᾶς ὁ λαμβάνω οὐδέ δύναμις εἰμί , ὥσπερ εἰμί ἐπί ὁ ἕτερος πρόσθεσις καί ὁ διαίρεσις . τότε γάρ εἄν εἰμί τίς δύναμις , ὅτε εἰμί τίς σῶμα , ὅς συμβαίνω - βήξ εἰμί ἤπειρος , διότι πᾶς ὁ λαμβάνω περαίνω εἰμί τίς ἔξω , ἀπό ὅς δυνατός εἰμί αὐτός προστίθημι , οἷος εἰμί λέγω3 τις ὁ φύσις - Κῶς . εἰκότως δέ ὁ κατά συμβαίνω ἐνέργεια ὁ ἤπειρος εἰμί λέγω , ἀλλά οὐ ὁ ὡς οὐσία μνημονεύω , ἢ ὅτι ὁ κατά πρόσθεσις καί διά - Ρέσιν ποσός εἰμί δεῖ , ὅς συμβαίνω ὁ ἤπειρος ἢ περαίνω εἰμί , ἢ ὅτι περί φυσικός ὁ λόγος . ὁ δέ φυσικός ἤπειρος , εἴπερ εἶμι , σῶμα τίς εἰμί , ὅς συμβαίνω ὁ ἤπειρος , ἢ ὅτι ὁ ὡς οὐσία ἤπειρος , οὖον ὁ πρόσθεσις ὁ ἀπειρία λαμβάνω , ἀλλά ὁ φύσις αὐτός ὁ ἤπειρος ἔχω , ὡς καί ὁ μόριον αὐτός ἕκαστος εἴπερ ἔχω μόριον ἤπειρος εἰμί · εἰμί οὖν δείκνυμι πρότερος , ὅτι οὐ εἰμί σῶμα ὅς συμβαίνω ἤπειρος εἰμί εἰμί εἰμί ὁ πᾶς ὁ δίδωμι μέγεθος μείζων λαμβάνω · ἀλλά οὕτως μόνος εἰμί ὁ ἐπί ἤπειρος ἐπί ὁ πρόσθεσις , ὡς εἴρω πρότερος , ὁ ὁ ὅς ἕτερος τμῆμα διαίρεμα προστίθημι ὁ ἕτερος , ὅσπερ εἰμί ὁ ἀντεστραμ - μένος . ἀπορέω δέ ἄν τις , πῶς εἰμί μή εἰμί ἐνέργεια σῶμα αἰσθητός ἤπειρος , οὐδέ δύναμις ἄν εἰμί ὁ ἤπειρος κατά πρόσθεσις . ἰδού γάρ οὐδέ ἀριθμός εἰμί ἐνέργεια ἤπειρος , καί ὅμως εἰμί ἐπί ὁ ἀριθμός ὁ ἐπί ἤπειρος πρόσθεσις · ἀλλά ἐν ὁ ἑξῆς πάλιν οὗτος λέγω ζητέω . ἐπεί καί Πλάτων διά οὗτος ἠώς ὁ μέχρι γάρ δεκάς ποιέω ὁ ἀριθμός . πάνυ μέλος ὁ Ἀριστοτέλης εἰμί μέν δυνατός καί κατά ὁ φαίνω σύμφωνος ὁ κλεινός ἀνήρ ὁ ἑαυτοῦ λόγος ἐπιδείκνυμι , εἰμί δέ οὗτος μή δυνατός , ὁ ἔννοια γοῦν ὁ παλαιός ὁμολογέω αὐτός 25 ἀποδίδωμι . ὁ γοῦν Πλάτων φημί ὑπό ὁ αὐτός ἔννοια κινέω ποτέ μέν ἀόριστος δυάς ποιέω ὁ ἤπειρος , αἰνίσσομαι ὁ ἀόριστος καί ἐπί ἤπειρος πρόειμι ὁ τε διαίρεσις καί ὁ σύνθεσις , ποτέ δέ μέγας καί μικρός αὐτός λέγω , ὁ μέν ἐπί ὁ μικρός γίγνομαι ἐπί ἤπειρος διαίρεσις διά ὁ μικρός δηλόω , ὁ δέ ἐπί ὁ μείζων κατά πρόσθεσις διά ὁ μέγας . εἶπον δέ ὁ ὁ ἔννοια κοινωνία , καί ὁ παράλλος - γή ἐφεξῆς προστίθημι ὁ φαίνω ὁ Πλάτων ἐν ἄλλος λόγος πρός ὁ νῦν εἴρω ἔννοια . ὁ γάρ ἤπειρος ἐν ὁ ἀρχή τίθημι ὁ Πλάτων καί ἀρχή λέγω ὁ ἀριθμός , εἴπερ ἀρχή ὁ εἰμί ὁ ἰδέα , ὁ δέ ἰδέα ἀριθμός λέγω , οὔτε ὁ κατά ὁ διαίρεσις ἤπειρος ἐν αὐτός δύναμαι θεωρέω ἀδιαίρετος γάρ εἰμί ὁ μονή καί μέχρι οὗτος ὁ διαίρεσις περαίνω ) οὔτε ὁ κατά πρόσθεσις . μέχρι γάρ δεκάς ὁ αὔξησις ποιέω ὁ ἀριθμός , ὥσπερ καί ὁ Πυθαγόρειος τέλειος ἀριθμός ὁ δεκάς λέγω καί ὁ ὅλος ἀριθμός . μετά γάρ ὁ δεκάς λοιπός . ἀνακύκλωσις ὁ αὐτός ἐπιτελέω καί οἷος ἀνάκαμψις , ὅσπερ ἐπί οὐδείς ὁ ἐντός ὁ δεκάς συμβαίνω · ἀλλά οὐδέ ἐπί τις ὁ ἐκτός , ἀλλά ἀπό ὁ δεκάς . καί γάρ ὁ Κ καί λ καί ρ καί εὐχέρεια καί ὁ τοιοῦτος δεκάς σύνθεσις εἰμί . ἀλλά ὁ μέν ἐπί ὁ καθαίρεσις ἤπειρος εἰμί ἄν ἐπί ὁ μέγεθος , ὁ δέ ἐπί ὁ αὔξησις καί πρόσθεσις ἁπλόος οὐ εἰμί ἐπί μέγεθος . οὐδέ γάρ πᾶς ὁ λαμβάνω ἐγώ - Θοῦς εἰμί μείζων λαμβάνω . ἀλλά κατά ἐκεῖνος μόνος προχωρέω ὁ τρόπος ὁ ἐπί ἤπειρος πρόσθεσις ὁ προστίθημι ὁ τμῆμα ὁ ἐπί ἤπειρος διά - ρέσις . ἀλλά εἴπερ ἄρα , ἐπί ὁ ἀριθμός ὁ ἐπί ἄπειρος2 εἰμί αὔξησις , διότι δυνατός πᾶς ὁ προτίθημι ἀριθμός μείζων λαμβάνω . εἰμί δέ μέχρι ὁ δεκάς μόνος ὁ ἀριθμός προχωρέω , οὐδέ ἐπί ὁ ἀριθμός ὁ κατά πρόσθεσις ἀπειρία δυνατός λαμβάνω . οὗτος μέν οὖν κατά ὁ φαίνω ἀναιρέω δοκέω ὁ ἤπειρος ὑπό ὁ ἀρχή ὁ ἀριθμός τίθημι καί μέχρι δεκάς προάγω αὐτός . εἰμί δέ ἀρχή ὁ εἰμί ὁ ἀριθμός λέγω ὁ μέν μόνος πέρας τίθημι , ὁ δέ ἀόριστος δυάς ὁ ἄπειμι - ἀντίμοιρος , ἀρχικός καί οὗτος , δῆλος ὅτι οὐ ἀναιρέω ὁ ἤπειρος . ὅλως δέ εἰμί μέν μή λέγω αὔξησις ἀριθμός μετά ὁ δεκάς , τάχα ἄν τις εἶπον ὁ κατά πρόσθεσις ἤπειρος αὐτός ἐν ὁ ἀριθμός μή καταλιμπάνειν , εἰμί δέ δευτερῳδέομαι καί τριτῳδέομαι μόνος τίθημι καί σύνθεσις οἶδα δεκάς καί χιλιετής καί τρισχιλιετής καί μυριετής περίοδος Ψυχή ὁ Πλάτων απαριθμώ καί δυωδεκάς τιμάω θεός , δῆλος ὅτι ὁ ἀρχικός ἀριθμός μέχρι ὁ δεκάς ἱστός οὖον κωλύω ὁ ὁ ἀριθμός πρόσθεσις ἐπί ἤπειρος αὐξάνω . Σθμβαίνει δέ ἐναντίος ἤπειρος εἰμί ἠώς ὁ I οὖον γάρ λίνον λίνον συνάπτω εἰμί ὁ πᾶς καί ὅλος ὁ ἤπειρος . ὑποδείκνυμι ὁ ὁ ἤπειρος φύσις ἐν διαίρεσις καί πρόσθεσις ὁ ὑπό . στάσις ἔχω καί κατά ὁ ἐπί ἤπειρος θεωρέω , καί ὁ αδιορθος - ὁ ἔννοια ὁ περί ὁ ἤπειρος ἐφεξῆς διόρθωσις προτίθημι . εἰμί γάρ καλῶς ἐγώ ὁ ἤπειρος τίθημι , συμβαίνω ἐναντίος εἰμί ὁ ἄπειμι - ἀντίμοιρος ἢ ὡς βούλομαι τις . ἐκεῖνος μέν γάρ ἤπειρος εἰμί λέγω , ὅς μηδείς εἰμί ἔξω λαμβάνω , ἐγώ δέ ὅς πάντως εἰμί τίς λαμβάνω ἔξω . καί γάρ κατά ὁ διαίρεσις δεῖ τίς εἰμί πάντως ὁ διαιρέω καί κατά ὁ πρόσθεσις ὁ προστίθημι . καί μή τις ἐγώ ἀπεμφαίνω λέγω οἴομαι ἤπειρος λέγω , ὅς πάντως εἰμί ἔξω τίς λαμβάνω . οἶδα γάρ καί ὁ συνήθεια ὁ τοιοῦτος ὄνομα , εἴπερ ἤπειρος λέγω δακτύλιος ὁ σφενδόνη μή ἔχω , διότι εἰμί τίς ἀεί λαμβάνω ἔξω ὁ λαμβάνω . καί οὗτος μέν ὅμοιος ἔχω ὁ ἤπειρος ὁ κρικωτός δακτύλιος ἤτοι ὁ κύκλος , ὡς ὕστερος ὀνομάζω · διαφέρω δέ καθόσον ἐπί ὁ κύκλος , ἄν ἀεί τίς ἕτερος λαμβάνω , ἀλλά καί πάλιν ὁ αὐτός κατά ὁ περιστροφή , ἐπί δέ ὁ ἤπειρος ἀεί μέν ἕτερος , οὐδέποτε δέ ὁ αὐτός . οἷος γάρ κατά εὐθύς εἰμί ὁ τοιοῦτος ἀπειρία καί οὖον κατά ἀνακύκλωσις ὅς ἐπί ὁ κύκλος , ὅς ὁ στροφή καί ὑπό ἀριθμός πίπτω διά ὁ πάλιν ἀπό ὁ αὐτός ἄρχω , καί οὖον κύριος ἔχω ὁ ἤπειρος , ἀλλά κατά ὁμοιότης μόνος τις , καθόσον ἀεί τίς ἔξω ἐν ἑκάτερος . ὁ δέ ἤπειρος πρόσειμι δεῖ καί ὁ μη - δέποτε ὁ αὐτός λαμβάνω , ὥστε καλῶς ὁρίζω λέγω οὐ ὅς μηδείς εἰμί ἔξω λαμβάνω , ἀλλά ὅς κατά ὁ ποσός λαμβάνω ἀεί τίς εἰμί ἔξω . καί δῆλος ὅτι κατά ὁ ποσός εἶπον καί ὁ κατά ὁ συνεχής καί ὁ κατά ὁ διορίζω ἤπειρος περιλαμβάνω · ποσός γάρ εἰμί ἑκάτερος . μήποτε δέ διά ὁ κατά ὁ ποσός ὁ διαφορά ὁ πρός ὁ κύκλος ὁ κύριος ἤπειρος ἐνδείκνυμι · ἐπί μέν γάρ ὁ κύκλος , ὅταν συμπεραίνω - αἱρέω ἑαυτοῦ πάλιν ἀπό ὁ αὐτός ἄρχω , οὐ εἰμί τίς κατά ὁ ποσός ἔξω οὖον γάρ προστίθημι τίς ὁ κύκλος ) , ἐπί δέ ὁ κύριος ἤπειρος ἀεί τίς ὁ λαμβάνω ποσός εἰμί ἔξω ἢ ἐπί ὁ μείζων , ὡς ἐπί ὁ πρόσθεσις , ἢ ἐπί ὁ μικρός , ὡς ἐπί ὁ διαίρεσις , εἰμί δέ καί διαίρεσις ἔξω καί πρόσθεσις ἀεί ὁ λαμβάνω . καί ἄλλως δέ ὁ κατά ὁ ποσός ὁ - κεῖος πρόσκειμαι , διότι οὖον κατά ὁ εἶδος , ἀλλά κατά ὁ ποσός εἰμί ὁ προσθήκη · ὡς γάρ σῶμα οὖον προστίθημι , ἀλλά ὡς τοσόσδε σῶμα · ὁ δέ Ἀλέξανδρος ὁ κατά ὁ ποσός καί οὕτως ἐξηγέομαι · ‟ ὅς γάρ ζητέω - μέν , φημί , καί περί ὅς λέγω ἤπειρος , ὁ ἐν ποσός εἰμί · εἰμί δέ ὁ ἐν ποιός εἰμί , λέγω ἄν , ὅς κατά ὁ ποιός λαμβάνω ἀεί τίς εἰμί ἔξω ” · μήποτε δέ ὁ ποιός καθό μέν ποιός οὐ ἄν μετέχω ὁ ὁ περασμός - νόος καί ἤπειρος διαφορά , καθό δέ ὁ ποσός μετέχω ὁ ποιός , κατά οὗτος καί αὐτός περαίνω ἢ ἤπειρος ὁπωσοῦν λέγω . δείκνυμι δέ ὅτι ὁ ἤπειρος προσήκω μᾶλλον ὁ ὅς ἀεί τίς λαμβάνω εἰμί ἔξω , δείκνυμι ἐφεξῆς ὅτι ὁ παρά ἐκεῖνος λέγω ὁ ὅς μηδείς εἰμί ἔξω οὖον προσήκω ὁ ἤπειρος , ἀλλά μᾶλλον ὁ περαίνω , δύναμις συλ - λογίζομαι οὕτως · ὁ ὅς μηδείς εἰμί ἔξω , ὁ ὅλος εἰμί · ὅλος γάρ εἰμί ὅς ὁ μέρος μηδείς ἄπειμι · ὁ δέ ὅλος καί ὁ τέλειος ἢ αὐτός εἰμί ἢ σύνεγγυς , ὁ δέ τέλειος ὁ τέλος ἔχω , ὁ δέ τέλος ἔχω πέρας ἔχω , ὁ δέ πέρας ἔχω περαίνω εἰμί . καί εἰμί ὁ δεῖξις ἀπό ὁ ὁρισμός , ὅς ἐκεῖνος μέν ὡς ὁ ἤπειρος λαμβάνω , ὁ δέ χρῆσις ὁ ὅλος καί πᾶς οἶδα . ὑπομιμνῄσκω δέ ἐκ ὁ κατά ἕκαστος ὁ τε φύσις - Κῶς καί ὁ τεχνικός οἷος ἄνθρωπος καί κιβώτιον , ὅτι ὅλος εἰμί ὅς μηδείς ἄπειμι , ἐπάγω , ὅτι ὡς ἐπί ὁ καθέκστα ὅλος εἰμί ἕκαστος ὅς μηδείς ὁ μέρος ἄπειμι , οὕτως καί ἐπί ὁ κύριος καί ἁπλόος ὅλος . κύριος δέ ὅλος εἰμί ὁ εἰμί ὅλος · ὁ μέν γάρ μερικός ὅλος ἕκαστος οὐ εἰμί κύριος ὅλος , διότι μέρος εἰμί ὁ ὅλος εἰμί , καί ὅδε μέν εἰμί , ὅδε δέ οὐ εἰμί · ὁ δέ ὅς ὅλος κύριος ὅλος εἰμί , ὅτι οὐδείς εἰμί μέρος πᾶς ἐν ἑαυτοῦ ὁ εἰμί συλλαμβάνω . δύναμαι δέ τάχα ὁ κύριος καί ἐπί ὁ καθόλου ὁ παρά αὐτός λαμβάνω · πρός γάρ οὗτος μᾶλλον ὁ καθέκαστον ἀντιδιαιρέω - ὁ . εἴτε δέ οὕτως εἴτε ἐκείνως , ἐφίστημι ἄξιος , ὅτι οὖον ὁ καθέκαστα κύριος εἰμί παρά αὐτός · οὗτος οὖν κύριος ὅς μηδείς ἄπειμι . καλῶς δέ ὁ ὅλος καί τέλειος ἢ ὁ αὐτός πάμπαν ἢ σύνεγγυς ὁ φύσις εἶπον · καί γάρ ὁ μέν ὑπόκειμαι ὁ αὐτός εἰμί , ὁ δέ λόγος διάφορος μέν , σύνεγγυς δέ ἀλλήλων . τέλειος μέν γάρ εἰμί ὁ ἀρχή καί μέσος καί τέλος ἔχω , ὅλος δέ ὁ μετά συνοχεύς οὗτος θεωρέω · συνεχής γάρ τίς ὁ ὅλος . ὡς ὅταν γε διορίζω εἰμί τίς πλήρης , πᾶς λέγω - ὁ κύριος καί οὐ ὅλος . καί προλαμβάνω μέν ὁ τέλειος ἔχω τις διος - σμός ἐπί ὁ ἀρχή καί ὁ μέσος καί ὁ τέλος · ἐπιγίγνομαι δέ ὁ ὅλος ἑνοειδής ὑπάρχω καί συνέχω ὁ ἑαυτοῦ μέρος , ὡς μήτε ἑνόω τέλειος οὖον γάρ x003E ; εἰμί ἔτι μέρος ὁ διά ἀλλήλων χωρέω , ἀλλά εἴπερ ἄρα στοιχεῖον ) , μήτε διακρίνω τέλειος εἶδος γάρ εἄν εἰμί , καί οὐ μέρος ) , ἀλλά ἐν ὁ διακρίνω ὁ εἰμί ἔχω ἐν καί εἰμί διακρίνω . ὁ οὖν ὅλος ἐν ὁ μετέχω πάντως καί τέλειος εἰμί πρότερος . οὖον γάρ οἷος τε τίς ὅλος γίγνομαι μή συμπληρόω πρότερος ἀρχή καί μέσος καί τέλος . ὥστε καί εἰκότως ἀπό ὁ ὅλος ὁ ὁ τέλειος μετάληψις γίγνομαι . εἰμί δέ ὁ ὅλος καί τέλειος περαίνω εἰμί , ἀγαθός Παρμενίδης Μέλισσος περί ὁ εἰμί ἀποφαίνω . Μέλισσος μέν | γάρ ἤπειρος εἶπον ὁ ὅς καί ὅλος αὐτός φημί εἰμί . Παρμενίδης δέ ὅλος λέγω αὐτός , ὡς δηλόω ὁ μεσόθεν ἰσοπος - Λες ὁ γάρ ἔχω μέσος καί πάντῃ ἴσος ἀπό αὐτός διίστημι πάντως ἔχω καί ἔσχατος ) , ὅλος οὖν λέγω καί περαίνω εἰκότως αὐτός φημί . ὁ δέ Μέλισσος ὁ ἀντίκειμαι συνάγω . εἰμί γάρ ὁ ἤπειρος ὅλος , ὁ δέ ὅλος μετά - περασμένος , ὁ ἤπειρος εἄν εἰμί περαίνω . ὥστε οὖον ὁ συγκλώθω φύω συγκλώθω ὁ ὁ ἤπειρος ὅλος καί πᾶς λέγω · ἐπί οὗτος γάρ λέγω ὁ παροιμία . ἐπεί ἐντεῦθεν γε λαμβάνω ὁ σεμνότης ἠώς ὁ καί ὁ ἀόριστος περιέχω καί ὁρίζω . εἶπον ὅτι ὁ ὅς μηδείς εἰμί ἔξω ὁ ὅλος προσήκω ἐπί ὁ ἤπειρος μεταφέρω αἴτιος εἰμί φημί ὁ σεμνύνω αὐτός ὁ ἤπειρος ὡς πᾶς περιέχω ὁ ὡς ὅλος αὐτός ἐννοέω , διότι ὁ ὁ ὅλος ὁρισμός ἐπί αὐτός μεταφέρω . καί ἴσως ἔχω τις πρόφασις ὁ παραλογισμός . ἔχω γάρ τις ὁμοιότης ὁ ἤπειρος πρός ὁ ὅλος . εἰμί δέ μή εἰμί ὅλος , οὐδέ εἄν ὁ ὁ ὅλος ἔχω πλεονέκτημα . πῶς δέ εἄν εἰμί ὅλος ὁ ἤπειρος , εἴπερ ὅλος μέν εἰμί ὅς μηδείς εἰμί ἔξω , ἤπειρος δέ ὅς ἀεί τίς λαμβάνω εἰμί ἔξω . ἐμφερής δέ εἰμί δοκέω ὁ ὅλος ὁ ἤπειρος , ὅτι εἰμί φημί ὁ ἤπειρος ὁ ὁ μέγεθος τελειότης ὁ ὕλη . συντίθημι γάρ εἰμί ὁ τέλειος καί ὅλος μέγεθος ἐκ ὕλη καί εἶδος κατά μέν ὁ ὕλη ἔχω ὁ ἤπειρος , κατά δέ ὁ εἶδος περαίνω . διότι δέ δύναμις εἰμί ὁ ὕλη ὅσπερ ὁ σῦς - τίθημι καί ἔχω τις ὁ δύναμις πρός ὁ ἐνέργεια ὁμοιότης , διά οὗτος ὁ ἤπειρος ὁμοῖος πως εἰμί λέγω ὁ ὅλος , ὅσπερ εἰμί ὁ συντίθημι . καί οὕτως λοιπός ὁ ὁ ὅλος ὑπάρχω ὁ ἤπειρος κατηγορέω ὁ περιέχω πᾶς καί πᾶς ἐν ἑαυτοῦ ἔχω . ἤπειρος δέ ὁ ὕλη , καί ὅτι κατά ὁ αὐτός λόγος ἀόριστος καί ἀπεράτωτος ὁ εἶδος ἐπάγω ὁ πέρας καί ὁ ὅρος , καί ὅτι κατά ὁ ὕλη καί ὁ ἐπί ἤπειρος τομή ὁ μέγεθος καί ὁ ἐπί ἤπειρος αὔξησις γίγνομαι ὁ εἶδος ὁ αὐτός Μένων . εἰμί δέ καί ἀεί τίς εἰμί ἔξω ὁ ὕλη ὁ εἶδος , καί κατά οὗτος ἤπειρος ὁ ὕλη κατά ἑαυτοῦ , κατά δέ ὁ εἶδος ἔχω ὁ περαίνω καί ὅλος εἰμί . ὥστε οὖον περιέχω ὁ ἤπειρος , εἴπερ κατά ὁ ὕλη θεωρέω , ἀλλά περιέχω μᾶλλον . ὁ γάρ περατόω περιέχω ὁ περατόω καί ὁ εἶδος ὁ ὕλη . εἰμί δέ πᾶς μέν γνῶσις ὅρος τις εἰμί καί περίληψις κατά ὁ εἶδος γίγνομαι , ὁ δέ ὕλη ὁ ἑαυτοῦ λόγος οὔτε εἰμί εἶδος οὔτε ἔχω εἶδος , καί εἰμί ὁ ἤπειρος ὁ ὕλη , εἰκότως ἄγνωστος ὁ ἤπειρος λέγω . καί γάρ καί ἐν ὁ περί ὁ ὕλη λόγος λέγω , ὅτι κατά ἀναλογία μόγις εἰμί ὁ ὕλη γνωστός . εἰμί δέ ὁ μέν ἤπειρος κατά ὁ ὕλη θεωρέω , ὁ δέ ὅλος κατά ὁ σῦς - τίθημι , καί εἰμί μέρος ὁ σύνθετος καί ὅλος ὁ ὕλη , ὥσπερ ὁ χαλκός ὁ χαλκός ἀνδριάς , δῆλος ὅτι ἐν μόριον εἄν εἰμί λόγος ὁ ἤπειρος εἴπερ ἐν ὅλος . δείκνυμι δέ ὅτι περιέχω μᾶλλον ὁ ἤπειρος ἤ2 περιέχω καί ὅτι ἄγνωστος εἰμί ὁ αὐτός φύσις , ὁ ἐπίπλοον ἐκδοχή ἔλεγχος ὁ πλάν - τωνος λόγος . ὁ γάρ Πλάτων ἐν ὁ περι ἀγαθός λόγος εἶπον ὁ μέγας καί ὁ μικρός ὁ ὕλη , ὅς καί ἤπειρος λέγω , καί περιέχω ὑπό ὁ ἤπειρος πᾶς ὁ αἰσθητός καί ἄγνωστος εἰμί διά ὁ ἔνυλος καί ἤπειρος καί ῥευστός ἔχω ὁ φύσις , ἀκόλουθος φημί δοκέω ὁ τοιοῦτος λόγος καί ἐν ὁ νοητός ὁ ἐκεῖ μέγας καί μικρός , ὅσπερ εἰμί ὁ ἀόριστος δυάς , ἀρχή καί αὐτός εἰμί μετά ὁ εἷς πᾶς ἀριθμός καί πᾶς ὁ εἰμί · ἀριθμός γάρ καί ὁ ἰδέα . ἀκόλουθος οὖν ὁ καί ἐν ὁ νοητός ὑπό ὁ ἐκεῖ ἤπειρος καί ἄγνωστος περιέχω καί ὁρίζω ὁ νοητός γνωστός εἰμί φύσις καί ὁρίζω ἅτε εἶδος εἰμί . οὗτος μέν ὁ κατά ὁ φαίνω ἀτοπία ὁ λόγος . ἐφίστημι δέ χρή ὅτι ὁ μέν ἔνυλος διαβατάρης - ὅς ὑπό ὁ ὕλη καί ὁ ὑλικός ἀπειρία λέγω περιέχω οὐ ὡς ἄκτωρ - ζέω αὐτός , ἀλλά ὡς διά πᾶς χωρέω καί οἷος εἰδοποιέω , καί ὁ ἄγνωστος ὁ ὅδε εἰκότως ὁ ὑλικός ἀπειρία παρέχω · ὁ μέντοι νοητός ἄυλος εἰμί καί καθαρός εἶδος ὑπό ὁ ἐκεῖ ἄυλος ἀπειρία περιέχω ὁ διάκρισις ὁ εἶδος ἐργάζομαι κατά ὁ δυάς καί ὁ μᾶλλον καί κακός ἐν ὑπεροχή καί ἔλλειψις παρέχω διά ὁ ἐκεῖ τάξις καί ὁ ὁ δύναμις ἀνέκλειπτος . καί οὐ ἄν εἰμί κατά ἐκεῖνος ὁ περιοχή ἄγνωστος . καί γάρ καί ὁ ἐνταῦθα ἤπειρος ὡς ὑλικός ἄγνωστος ὁ ὅδε ποιέω , ἐκεῖνος δέ ὑπό ὁ εἷς · καί ὁ πέρας κρατέω ὁ πλοῦτος καί ὁ γονιμότης ὁ εἶδος εἰμί . εἰμί δέ κατά ὁ ἐκεῖ ἀπειρία ὁ εἰς ὁ εἰμί καί ὁ νοητός ἕνωσις ἀνάχυσις γίγνομαι ὁ ἐκεῖ εἶδος , οὐδείς θαυμαστός κατά οὗτος καί ὁ γνωστός ὑπερτρέχω φύσις ὁ εἶδος . ὁ γάρ γνωστός πρός ὁ πέρας μάλα εἰμί , ὁ δέ ἄγνωστος καί ἀπόρρητος πρός ὁ ἀπειρία . κατά λόγος δέ συμβαίνω καί ὁ κατά πρόσθεσις ἠώς ὁ περιέχω δέ ὁ εἶδος . δείκνυμι ὅτι οὖον περιέχω ὁ ἤπειρος ἀλλά περιέχω ἐν ὁ μέγεθος αἴτιος οὗτος φημί ὁ ἐν ὁ ἤπειρος ἀνόμοιος , διότι ὁ μέν ἐπί ὁ πρόσθεν - βρόχος οὐ εἰμί ἤπειρος οὕτως ὥστε πᾶς ὑπερβάλλω μέγεθος , ὁ δέ ἐπί ὁ διαίρεσις εἰμί ὥστε πᾶς ἐλλείπω . οὗτος δέ αἴτιος ὁ περιέχω - ἕπομαι μέν ὁ ὕλη ἐντός | ἤπειρος εἰμί καί ὁ ἀπειρία αἴτιος , περιὲ - χέω δέ ὁ εἶδος . διό μικρός μέν ποιέω ἐπί ἤπειρος βούλομαι δίδωμι ὁ χορηγία ἐνυπάρχω κατά ὁ ἀπειρία ὁ ὕλη . διά οὗτος δέ καί ὁ ἀπό ὁ διαίρεμα πρόσθεσις ἐπί ἤπειρος γίγνομαι , ὁ δέ ὁ εἶδος περιορισμός πέρας εἰμί ὑπερπίπτω ἀδύνατος . ἢ οὗτος γε καί ὁ εἶδος αὐξάνω συμβαίνω · οὖον γίγνομαι δέ ὁ εἶδος ὅστε μείζων ὅστε ἔλατος - ὁ . εἰμί μέν γάρ εἰμί ὁ ἤπειρος κατά πρόσθεσις οὕτως ὥστε πᾶς ὑπερβάλλω , εἰμί εἄν ὁ ἤπειρος κατά ὁ περιέχω καί ὁρίζω καί πέρα - ἐν ὁ γάρ προσθήκη κατά οὗτος ) · ὁ δέ περατόω εἰμί ὁ εἶδος . καί εἰμί εἄν οὕτως κατά ὁ εἶδος ὁ ἀπειρία . οὗτος δέ ἄτοπος · πέρας γάρ ἀλλά οὐ ἀπειρία αἴτιος ὁ εἶδος , ἐπεί δέ ἐπί ὁ διαίρεσις ὁ ἀπειρία , οὐδείς ἄτοπος . ὁ γάρ ὕλη ὁ ἤπειρος εἰμί περιέχω , καί ὁ διαίρεσις καί ὁ κατά ὁ διαίρεσις πρόσθεσις κατά ὁ περιέχω γίγνομαι . δοκέω δέ ὁ ὕλη κατά ὁ ἑαυτοῦ λόγος μέγεθος ποιέω , εἰμί γε ὁ διαίρεσις κατά αὖος - ὁ . ἢ οὖον ὁ ὕλη διαιρέω λέγω ἄν , ἀλλά ὁ μέγεθος κατά ὁ ὕλη , ὅστις εἰμί ὁ ἐν αὐτός ἤπειρος . εὔλογος δέ καί ὁ ἐν μέν ὁ ἀριθμός ἠώς ὁ ὥσπερ καί ὁ χρόνος καί ὁ ἀριθμός ὁ χρόνος . εἶπον ὁ αἴτιος ὁ ἐν ὁ μέγεθος κατά ὁ ἀπειρία διαφορά , κατά ὅς ἐπί μέν ὁ μικρός εἰμί ἀεί ὁ λαμβάνω ὑπερβάλλω , ἐπί δέ ὁ μείζων οὐ εἰμί , νῦν ὁ αἴτιος παραδίδωμι ὁ ἐν ὁ ἀπειρία διαφορά ὁ τε ἀριθμός καί ὁ μέγεθος , διά τίς ἐν μέν ὁ ἀριθμός ἐπί ὁ ἔλατος - ὁ οὐ εἰμί ἐπί ἤπειρος προίημι καταλήγω γάρ εἰς πέρας ὁ μ - Νάδα ) , ἐπί δέ ὁ πλέω εἰμί ὁ γάρ προτίθημι πᾶς ἀριθμός εἰμί αὐξάνω ) · ἐπί δέ ὁ μέγεθος ἐναντίος ἐπί μέν ὁ μικρός εἰμί πᾶς - τός ὑπερβάλλω μέγεθος , ἐπί δέ ὁ μείζων οὐ εἰμί . καί πρῶτος ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος ὁ μή ἐπί ἤπειρος προίημι ὁ ὁ ἀριθμός διά - Ρέσιν . οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ ἀριθμός ἐκ πλείων ἑνόω σύγκειμαι , ὁ δέ ἐκ ἑνόω σύγκειμαι εἰς εἷς καί διαιρέω , ὁ δέ εἷς καθό εἷς ἀδιαίρετος ὑπάρχω . πῶς οὖν οἷος τε ἐπί ἤπειρος γίγνομαι ὁ διαίρεσις ; ἔρχομαι γάρ εἰς ὁ ἑνάς ἀδιαίρετος εἰμί ἵστημι . καί ὅτι μέν ἐκ ὅς σὺγ - κεῖμαι ἕκαστος πρῶτος , εἰς οὗτος διαιρέω ἔσχατος , καί ἤδη εἴρω καί προφανής εἰμί . ὅτι δέ ὁ εἷς ἀδιαίρετος εἰμί , ὑπομιμνῄσκω διά ὁ οἷος ἄνθρωπος εἷς ἄνθρωπος καί οὖον πολύς . καθό γάρ ἄνθρωπος , ἀδιαί - Ρέτος · εἰς ἄνθρωπος γάρ εἄν διαιρέω . ὁ γάρ εἰς κεφαλή καί χείρ καί πούς διαίρεσις οὐ ὡς ἄνθρωπος εἰμί , ἀλλά ὡς ἐκ μόριον συγκει - μένω . ὁ δέ γε εἷς εἶδος εἰμί ὁρίζω , ὁ δέ ὁρίζω εἰμί καθό ὁρίζω ἀδιαίρετος εἰμί . ἀμελέω καί ὁ ἀριθμός ἕκαστος κατά ὁ ἑαυτοῦ εἶδος εἷς εἰμί ἀδιαίρετος εἰμί , διαιρέω δέ κατά ὁ ἐνυπάρχω ἑνάς οἷος ὕλη λόγος ἔχω ἐν αὐτός . οὗτος δέ ὁ ἑνάς ἢ μονή οὐ ἔχω ὕλη οὐδέ ἄλλος τίς εἰμί ἢ εἶδος ἀδιαίρετος εἰμί . ὅλως δέ εἰμί διαιρέω ὁ εἷς , εἰς τίς εἄν διαιρέω ; ἢ πάντως εἰς ἥμισυς . ἀλλά καί οὗτος ἕκαστος εἷς καί οὐδέ μικρός ὁ ἐκ ἀρχή · ὁ γάρ εἷς εἰμί ὁ ἐν ἀριθμός μικρός . πῶς οὖν εἄν διαιρέω ; ὅτι δέ ὁ ἀριθμός ἐκ ἑνόω σύγκειμαι , ὑπομιμνῄσκω διά ὁ ὁ δέ ἀριθμός εἰμί εἷς πλείων καί ποσός τις · ὁ γάρ δύο καί τρεῖς παρώνυμος ὄνομα εἰμί . εἰμί οὖν ὁ ἀριθμός μηδείς ἄλλος εἰμί εἰμί μή πλείων εἷς , ὅστις ποσός τις εἰμί , καί ἕκαστος ὁ ἀριθμός ἐκ ὁ ἐν ἑαυτοῦ μόνος ὀνομάζω δύο γάρ ὁ ἐκ δύο μόνος καί τρεῖς ὁ ἐκ τρεῖς ) , δῆλος ὅτι ἐκ οὗτος σύγκειμαι ὁ ἀριθμός . εἰμί οὖν ἀδιαί - Ρέτος ὁ μονή καί σύγκειμαι ἐκ μόνος ὁ ἀριθμός , ἐκ ὅς δέ σύγκειμαι εἰς οὗτος καί διαιρέω , ἀνάγκη ἵστημι ἐπί ὁ ἀδιαίρετος , τουτέστιν ἐπί ὁ μικρός καί ὁ μόνος . εἶπον δέ ὁ αἴτιος ὁ ἐπί ὁ ἀδιαίρετος στάσις ἐπάγω λοιπός ὁ αἴτιος ὁ ἐπί ὁ πλέω ἐν ὁ ἀριθμός ἐπί ἤπειρος προκοπή λέγω οὗτος ὁ ἐπί ἤπειρος ἀπό ὁ ἐν ὁ μέγεθος γίγνομαι . ὁ γάρ ἐκεῖνος ἐπί ἤπειρος τέμνω διά ὁ περιέχω ἐν αὐτός ὁ ὕλη ἀπειρία , οὗτος καί ὁ ἐν ὁ ἀριθμός ἐπί ἤπειρος αὔξησις γίγνομαι . καί εἰμί ἀμφο - τέρος παρά ὁ ὕλη ὁ ἤπειρος . διό καί αὐτός ἐπάγω ἀλλά οὖον χόω - ριστὸς οὗτος ὁ ἀριθμός . ἀλλά ἔνυλος δηλονότι , ὡς διά ὁ ὕλη καί ἐπί οὗτος ὁ ἀπειρία συμβαίνω . ἀλλά ὁ ἀπό ὁ ἐπί ἤπειρος Γίνος - Μένων διαίρεμα ὁ μέγεθος πρόσθεσις μέγεθος εἰμί ἐπί ἤπειρος αὔξησις καί οὐ ἀριθμός · εἰμί οὖν ὁ μοναδικός ἀριθμός λαμβάνω μή προσποιέω μέγεθος , ἆρα οὐ ἀνάγκη καί ἐπί οὗτος πᾶς ὁ λαμβάνω - νέομαι τοιοῦτος δυνατός εἰμί προστίθημι μόνος ; ὅλως δέ ὁ ἀεί γίγνομαι πρόσθεσις ἐπί ὁ ὁ ἄνθρωπος ἢ ὁ ἄλλος ὁ ἐν γένεσις ἀριθμός ἀπό Ποίας προστίθημι διαίρεσις ; ὁ δέ ἀριθμός ὁ οὐράνιος κίνησις καί ὁ χρόνος ἀπό Ποίας προσγίγνομαι διαίρεσις αὐξάνω ; μήποτε οὖν οὖον πᾶς ἀριθμός ὁ ἐπί ἤπειρος αὔξησις ἀπό ὁ ὁ μέγεθος διαίρω - σέως γίγνομαι φημί , ἀλλά ὁ ἐν ὑπόστασις εἰμί καί ὑπομένω . πῶς γάρ οἷος τε αὐξάνω ἢ πρόσθεσις δέχομαι τις ὁ μή ὑφίστημι μηδέ ὑπομένω ; ὥστε οὐδέ ὁ μοναδικός ἀριθμός αὐξάνω ῥητέος ἐν ἐπίνοια γάρ οὗτος μόνος ὁ εἰμί ἔχω ) οὔτε ὁ ὁ ἄνθρωπος ἢ ὁ κίνησις ἢ ὁ χρόνος ἢ ὅλως ὁ γίγνομαι καί φθείρω . ὁ γάρ οὗτος ἀρι - θμοὶ ἐν ὁ φθείρω ὁ πρότερος | ὁ εἰμί ἔχω . καί οὐ ὑπομένω ὁ πρότερος , ὥστε προστίθημι ὁ ἐφεξῆς καί ὁ ἐκ ἀρχή ἀριθμός αὐξάνω - ἕπομαι , πλήν εἰμί μή ἐν ὁ ἡμέτερος φαντασία οὐδέ αὐτός ὑπομένω , ἀλλά μόνος ἄν οὗτος συμβαίνω ἐπί ὁ ὁ ἐκ ὁ μέγεθος διαίρεμα πρόσθεσις , ποτέ μέν ὡς μέγεθος , ποτέ δέ ὡς μόνος λαμβάνω , καί διά οὗτος ποτέ μέν ὡς μέγεθος ἐπί ἤπειρος αὐξάνω , ποιός δέ ὡς ἀριθμός . οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐνέργεια μηδέποτε ὁ ἤπειρος ἀπολαμβάνω μήτε ὁ μέγεθος μήτε ὁ ἀριθμός , δύναμις δέ ἐν-ὑπάρχω ὁ δύναμαι ἐπί ἄπειμι - ἀντίμοιρος ἀεί προχωρέω διά ὁ δύναμις καί ὁ ἤπειρος ὁ ἐνυπάρχω ὕλη , διά ὅς καί ἐν ὁ πρόσθεσις ὁ ἔνυλος ἀριθμός ὁ ἐπί ἤπειρος ὑφίστημι - ἄν . ἔοικα δέ καί ὁ Ἀριστοτέλης ἐνδείκνυμι ὁ ὑπό ἐγώ εἴρω λύσις διά ὁ ἀεί μέν ὑπερβάλλω ὁ λαμβάνω πᾶς δικτάτωρ - σμένος πλῆθος . ἀλλά οὖον χωριστός οὗτος ὁ ἀριθμός . ἀλλά οὐδέ μένω ὁ ἀπειρία , ἀλλά ἀεί γίγνομαι ὥσπερ καί ὁ χρόνος καί ὁ ἀριθμός ὁ χρόνος . λέγω γάρ ὅτι ἄν ἀεί ὑπερβάλλω ὁ λαμβάνω - νόμενα πᾶς ὁρίζω πλῆθος , ἀλλά οὐ ἐπί χωριστής τις ἀριθμός καί ἐν ἐπίνοια κεῖμαι οὗτος θεατέον , ἀλλά ἐπί ὁ σωματικός , ἐπί ὅς καί ὁ διαίρεσις ὁ ὁ πρόσθεσις αἰτία ὁ ὑπομένω διά ὁ ὕλη ἔχω ὁ ἐπί ἤπειρος . οὖον γάρ ἵστημι ὁ ἀπειρία , ἀλλά ὡς ἐπί ὁ κίνησις καί ὁ χρόνος καί ὁ οὗτος μετρέω ἀριθμός οὖον μένω ὁ ἀπειρία ἀλλά ἀεί γίγνομαι , πλήν ὅτι ἐπί μέν ὁ ἐκ ὁ διαίρεμα πρόσθεσις ὑπό · μένω ὁ πρότερος δέχομαι ὁ ἔπειμι , κἀν ὁ ἤπειρος καί ἐπί οὗτος οὐ ὑπομένω , ἀλλά ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω , ὡς καί ἐπί κίνησις καί χρή - νόος καί ὁ μοναδικός ἀριθμός . διάφορος δέ ἔχω οὗτος ὁ γίγνομαι ὁ ἤπειρος ὁ πρῶτος φθείρω καί μηδέ πρόσθεσις δέχομαι . ἀλλά τίς καί οὗτος αἴτιος εἰμί ὁ ἐπί ἤπειρος πρόοδος ὥσπερ ὁ ὑπομένω ὁ ὁ μέγεθος ἔνυλος διαίρεμα ; ἢ ὁ ἀεί ἐνυπάρχω δύναμις , ὑλικός καί αὐτός εἰμί , ὁ ἀεί δύναμαι παρέχω , ἀριθμός δέ χρόνος ὁ πρότερος καί ὕστερος , ὅς ἐπί ἤπειρος λαμβάνω ὁ ἄλλος καί ἄλλος γίγνομαι . ἀριθμός δέ χρόνος λέγω , κατά ὅς καί ἀριθμέω καί ἀριθμέω ὁ χρόνος . ἐπί δέ ὁ μέγεθος ἐναντίος εἰμί ἠώς ὁ εἰμί γάρ ἄν τίς ὁ οὐρανός μείζων . ὁ ἐν ὁ μέγεθος ἐπί μέν ὁ διαίρεσις εἰμί ὁ ἤπειρος , ἐπί δέ ὁ πρόσθεσις μή εἰμί , πρότερος μέν ἀποδίδωμι αἴτιος ὁ ὁ μέν ὕλη ὁ ἤπειρος εἰμί καί ἐντός περιέχω χώρα δίδωμι ὁ ἐπί ὁ μικρός ἐπί ἤπειρος πρόοδος , ὁ δέ εἶδος πέρας εἰμί καί · ἐκτός περιέχω μή δέχομαι ὁ ἐπί ἤπειρος πρόσθεσις , νῦν δέ ὁ μέν ἐπί ὁ μικρός ἀεί προχωρέω ὁ σύγκειμαι μέν ἐκ συνεχής ὁ συνεχής καί ἐκ μέγεθος ὁ μέγεθος , διαιρέω δέ πᾶς εἰς ἐκεῖνος ἐκ ὅς σύγκειμαι . μέρος γάρ ἔχω ὁ μέγεθος μέγεθος ὁ διαίρεσις καί τομή εἰς οὗτος ὑπομένω ὥσπερ ὁ ἀνάλυσις εἰς ὁ στοιχεῖον . κοινός δέ ἐπί ἄμφω ὁ ἐκ ὅς σύγκειμαι τίς εἰς οὗτος καί διαιρέω · ἀλλά εἰμί μέν τέμνω , εἰς ὁ μέρος πάντως ὁ τομή , εἰμί δέ ἀνα - λύω , εἰς ὁ στοιχεῖον ὁ ἀνάλυσις γίγνομαι . ὅτι δέ ἐκ μέγεθος ὁ μέγεθος ἐν ὁ ἕκτος βιβλίον δείκνυμι διά ὁ ἢ ἐκ ἡμέρα ἢ ἐκ μεριστός εἰμί , ὁ δέ ἀμερής συντίθημι διάστασις μή ποιέω . ὁ δέ μή ἐπί ἤπειρος αὐξάνω ὁ μέγεθος αἴτιος φημί εἰμί ὁ προχωρέω ἐγώ ἐπί ὁ μείζων ὁ ὅλος ὑπαντάω καί ὁ πᾶς , ὅσπερ εἰμί ὁρίζω , ὥσπερ ἐν ὁ ἀριθμός ἐπί ὁ μικρός προχωρέω ὑπαντάω ὁ ἑνάς ὁρίζω εἰμί ἵστημι ὁ ἐπί ἤπειρος πρόοδος . εἰμί δέ εἰμί δυνατός προστίθημι πᾶς σῶμα , οὐδείς εἄν εἰμί πᾶς οὐδέ ὅλος , ἀλλά οἷος ὁ φυσιολόγος λέγω αἰσθητός τίς σῶμα ἤπειρος ἐνέργεια , ὅσπερ δείκνυμι μή εἰμί . εἰμί δέ εἰμί ἐπί ἤπειρος πᾶς μέγεθος αὐξάνω - ἕπομαι δύναμαι , ὥστε δύναμις εἰμί ὁ ἀεί ὑπερβάλλω , εἰμί ἄν καί ἐνρ - γῆ τοσοῦτος · ὅσος γάρ ἐνδέχομαι δύναμις εἰμί , καί ἐνέργεια ἐνδέχομαι · ὥστε ἐπεί ἤπειρος οὐδείς εἰμί ἐνέργεια μέγεθος αἰσθητός ὡς δείκνυμι , οὐδέ ἐπί ἤπειρος πρόειμι ἐνδέχομαι πᾶς ὑπερβάλλω ὁρίζω μέγεθος , ἵνα μηδείς εἰμί ἐνέργεια ὁ κόσμος μείζων , ὅσπερ εἰμί ὁ ὅλος καί πᾶς μέγεθος οὖον κατά Πλάτων μόνος ἀλλά καί κατά Ἀριστοτέλης . καλέω δέ ἄμφω καί ὁ ὅλος κόσμος οὐρανός ἢ ἐκ ὁ ἐν αὐτός κύριος καί πλεῖστος ὁ ὅλος προσαγορεύω , ἢ ὅτι ὁ πρός ὁ ἑαυτοῦ δημιουργός στρέφω καί ὁράω ἄνω , ἀπό ὅς καί οὐρά - Μύκονος καλέω , οὖον ὁ ἀΐδιος μόνος σῶμα ὑπάρχω , ἀλλά καί ὁ πᾶς κόσμος . ὅτι δέ οὐδείς εἰμί ὁ κόσμος μείζων μέγεθος οὐδέ τίς ἔξω ὁ οὐρανός , δείκνυμι μέν ἐν ὁ περι οὐρανός προηγουμένως , δείκνυμι δέ ὡς οἴομαι καί ἤδη διά ὁ ὁ ἤπειρος μέγεθος ἀναιρέω λόγος . εἰμί γάρ εἰμί ἔτι ὁ κόσμος μείζων ἀόριστος λοιπός ὑπάρχω , ἤπειρος ἄν εἰμί . ἀλλά πῶς φημί ὅσος γάρ ἐνδέχομαι δύναμις εἰμί , καί ἐνρ - γῆ ἐνδέχομαι τοσοῦτος εἰμί ; οὐδέ γάρ ἐπεί πᾶς ἀριθμός δύο - νάω προστίθημι , ἤδη καί ἐνέργεια εἰμί ἤπειρος ἀριθμός , οὐδέ ἐπεί μή εἰμί ἐνέργεια ἤπειρος ἀριθμός , ἤδη διά οὗτος κωλύω ὁ ἐπί ἤπειρος ὁ ἀριθμός πρόσθεσις · πᾶς γάρ ὁ λαμβάνω προστίθημι δυνατός . ὥστε φημί ἄν τις , κἀν ἤπειρος ἐνέργεια μέγεθος μή εἰμί , τίς κωλύω δύναμις εἰμί ὁ δύναμαι ἐπί ἤπειρος αὐξάνω ; καί γάρ ὁ ἐν ὁ διαίρεσις δύναμις ὁ δύναμαι ἀεί τίς λαμβάνω ἐλάσσων εἰμί , οὐ ὅτι λαμβάνω ποτός ὁ ἐλαία - κίστος . τίς οὖν κωλύω καί ὁ ἐν ὁ πρόσθεσις δύναμις οὕτως εἰμί , ὡς δύναμαι τίς ἀεί λαμβάνω μείζων , μηδέποτε δέ καταντάω εἰς ὁ μέγας ; εἰμί δέ οὗτος οὕτως ἔχω , οὖον χρή ἐκ ὁ μή εἰμί ἤπειρος ἐνέργεια μέγεθος αἰσθητός ἀναιρέω ὁ ἐπί ἤπειρος πρόσθεσις . μήποτε οὖν ὥσπερ ἐπί ὁ μέγεθος , διά οὗτος οὖον δυνατός πᾶς ὑπερβάλλω ὁ λαμβάνω μέγεθος , ὅτι μή | εἰμί ἐνέργεια μέγεθος ἤπειρος αἰσθητός , οὕτως ἔχω καί ἐπί ὁ ἀριθμός . καί γάρ ἐπί ἐκεῖνος διότι μή εἰμί ἐνέργεια ἤπειρος ἀριθμός , οὖον δυνατός πᾶς ὁ δίδωμι ὑπερβάλλω πλήν ὁ ἐπίνοια . οὗτος δέ ὅτι κενεμβατέω πολλάκις μετά ὀλίγος δείκνυμι . πῶς οὖν ἀντιπάσχω κατά οὗτος ὁ ἀριθμός λέγω ὁ μέγεθος , καθόσον ὁ μέν ἀριθμός ἐπί ὁ πλέω ἀεί ὁ ἤπειρος ἔχω , ὁ δέ μέγεθος ἐπί ὁ μικρός ; ἢ οὗτος οὐ ἐπί πᾶς εἰμί ἀριθμός κατά ὑπόστασις , ἀλλά ἐπί μόνος ὁ ἐκ ὁ διχο - τομίας , ὁ μέγεθος ἐπί ἤπειρος αὐξάνω διά ὁ ὁ διχοτομία ἐπί ἤπειρος πρόοδος . ὥσπερ οὖν ὑπερβάλλω μέν πᾶς μέγεθος ἀδύνατος , ἐπεί μή εἰμί αἰσθητός μέγεθος ἤπειρος , εἰμί δέ ἐπί ἤπειρος προστίθημι μέγεθος μέγεθος ὁ ἀπό ὁ διχοτομία διαίρεμα ἐπί ἤπειρος γίγνομαι προστίθημι ἐπί ἤπειρος , οὕτως ὑπερβάλλω μέν πᾶς ἀριθμός ἀδύνατος πλήν ὁ ἐπίνοια , ἐπεί μή εἰμί ἐνέργεια ἤπειρος ἀριθμός . μόνος δέ ὁ ἐκ ὁ ἀεί γίγνομαι διχοτομία ἀριθμός προστίθημι ἀεί δυνατός κατά ὁ ἐνυπάρχω ὁ ὕλη ἀπειρία οὐ ἐπί χωριστής ἀριθμός οὗτος ποιέω - ὅς , ἀλλά ἐπί ὁ ὁ διχοτομία συμπροειμι . καί δοκέω τίς λέγω ἴσως οὗτος λέγω . τάχα δέ οὐδείς λέγω , διότι ὁ μέν μέγεθος ἄν ἐπί ἤπειρος ἴσχω ὁ ἀπό ὁ διαίρεσις προσθήκη , ἀλλά οὐ ὑπερβάλλω πᾶς · μέγεθος ὁ ὁ προσθήκη δέχομαι · ἀπό γάρ ὁ διαίρεσις ἔχω ὁ ἀπειρία , ἔνδον δέ ἐκεῖνος καί οὐ ἔξω πρόειμι . ὁ μέντοι ἀριθμός ὁ ἐν ὁ διχοτομία ὁ ἐπί ἤπειρος γίγνομαι ἐπί ἤπειρος καί αὐτός προέρχομαι διά τίς μή πᾶς ὑπερβάλλω , καίτοι μή εἰμί ἤπειρος ἀριθμός κατά ἐνέργεια ; πάλιν οὖν ἐγώ εἰς αὐτός περιέρχομαι ὁ ἀπειρία , πῶς λέγω διά οὗτος μή εἰμί ὑπερβολή πᾶς ὁρίζω μέγεθος , ὅτι μή εἰμί ἐνρ - γῆ μέγεθος αἰσθητός ἤπειρος , εἴπερ καί μή εἰμί ἐνέργεια ἤπειρος ἀρι - θυμός ὁ ἀπό ὁ ἐπί ἤπειρος γίγνομαι διχοτομία ἀνάγκη πᾶς ὑπερ - βάλλω ἀριθμός . μήποτε οὖν ἐπί μέν ὁ μέγεθος ἀδύνατος εἰμί πᾶς ὑπερβολή εἰμί ὁρίζω μέγεθος , εἰμί μή εἰμί μέγεθος ἤπειρος · ὁ γάρ ὁρίζω πᾶς περαίνω . εἰμί οὖν ὁ μέγας ὁ ὁρίζω μείζων εἰμί λαμβάνω , ἀόριστος ἀνάγκη καί ἤπειρος εἰμί ὁ λαμβάνω . ἐπί δέ ὁ ὁ ἀριθμός πρόσθεσις καί μή εἰμί ἤπειρος ἀριθμός ἀνάγκη ὁ ἐκ ὁ διχοτομία πρόσθεσις ἐπί ἤπειρος γίγνομαι καί πᾶς ὁ Λαμ - βαίνω ἀριθμός εἰμί πλείων , ἐπεί καί ὁ διχοτομία ἐπί ἤπειρος γίγνομαι μηδέποτε καταντάω εἰς ὁ μικρός , ὥσπερ ὁ ὁ μέγεθος αὔξη - ξις καταντάω εἰς ὁ μέγας ὁ ὅλος καί ὁ πᾶς . τίς οὖν οὐ καί ἐπί οὗτος ἀληθής , ὅτι ὁρίζω πᾶς ἀριθμός περαίνω εἰμί ; εἰμί οὖν ὁ μέγας ὁρίζω καί περαίνω μείζων ἐθέλω λαμβάνω , ἀνάγκη εἰς ἤπειρος ἐκπίπτω . ὁ γάρ μέγας ὁρίζω καί περαίνω μείζων ὁ ἄπειρος εἰμί . ὥστε οὐ ἐνδέχομαι οὐδέ ἀριθμός πᾶς ὁρίζω ὑπερ - βολή εἰμί , εἰμί μή εἰμί ἤπειρος ἀριθμός . πῶς οὖν ὁ ἐπί ἤπειρος ὁ ἀριθμός πρόσθεσις , πῶς δέ ὁ ἐπί ἤπειρος ὁ μέγεθος διαίρεσις , εἰμί μή εἰμί μέγεθος μικρός , εἰμί ἀληθής ὁ εἴρω , ὅτι ὅσος ἐνδέχομαι δυάς - Μέι εἰμί , καί ἐνέργεια ἐνδέχομαι τοσοῦτος εἰμί ; ὁ δέ ἤπειρος οὖον αὐτός ἠώς ὁ ὅτι πᾶς μέγεθος εἰς μέγεθος διαιρετός . εἶπον ὁ ἤπειρος ἐν πλείων εἰμί καί γάρ καί ἐν μέγεθος καί ἐν ἀριθμός καί ἐν κινέω καί ἐν χρόνος καί ἐν πᾶς κατά ὁ ἐπί ἤπειρος ) ἐφιστάνω καλῶς , ὅτι ὁ ἤπειρος ὑπάρχω συνεχής ὁ μέγεθος καί ὁ κινέω - σέω καί ὁ χρόνος οὐ ὡς ὁ αὐτός ὑπάρχω οὐδέ ὡς εἷς τις φύσις καί γένος εἷς κατά πᾶς ὁ εἴρω . οὖον γάρ ἐπί ἴσος αὐτός κατηγορέω - ὁ , ὅσπερ προσήκω ὁ γένεσις , ἀλλά ὁ μέν πρότερος , ὁ δέ ὕστερος . ἐπεί γάρ κατά ὁ συνεχής ὑπάρχω οὗτος ὁ ἤπειρος , διότι ὁ συνεχής εἰμί ὁ ἐπί ἤπειρος διαιρετός , πρῶτος δέ συνεχής ὁ μέγεθος , καί πρῶτος οὗτος διαιρέω εἰς μέγεθος ἅτε καί ἐκ μέγεθος σύγκειμαι , καί διά οὗτος διαιρέω ἐπί ἤπειρος . διά δέ ὁ μέγεθος ὁ κίνησις ἔχω ὁ συνεχής · ὁ γάρ ἐπί συνεχής γίγνομαι ὁ μέγεθος συνεχής καί αὐτός καί ἐπί ἤπειρος διαιρετός . διά δέ ὁ κίνησις ὁ χρόνος · κίνησις γάρ τίς εἰμί · ἀριθμός γάρ κίνησις ὁ χρόνος . ὥστε οὐ ἐπί ἴσος οὐδέ ὡς γένος κατηγορέω , ἀλλά ἀεί ὁ δύο διά ὁ πρότερος , καί διά οὗτος πρότερος καί ὕω - ἀντίμοιρος . ὁ δέ ὡς πρότερος καί ὕστερος κατηγορία εἰμί μέν καί ἐν ὁ ὁμός - νύμων ( οὕτως γάρ ὁμώνυμος ὁ ἔγγονος εἰμί τυγχάνω ὁ πάππος ) , εἰμί δέ καί ἐν ὁ ἀπό εἷς . καί τοιοῦτος μάλα εἰμί ὁ ὁ ἤπειρος κατηγορία · ὅτι δέ παρά ὁ μέγεθος ὁ κινέω ὁ συνεχής , νῦν μέν ὑπομιμνῄσκω βραχύς εἶπον κίνησις μέν ὅτι ὁ μέγεθος ἐπί ὅς κινέω ἢ ἀλλοιόω ἢ αὐξάνω , ὁ ἐπί ὅς κινέω ἀντί ὁ τοπικός κίνησις παραλαμβάνω καί διά ὁ κατά εἶδος κίνησις ὑπομιμνήσκω , ὅτι πᾶς ὁ κινέω μέγεθος εἰμί καί ἐν μέγεθος καί ὁ συνεχής ἔχω διά ὁ μέγεθος · ἀλλά νῦν μέν , ὅσπερ εἶπον , βραχύς ὑπομιμνῄσκω οὗτος , προέρχομαι δέ καί ὅτι ὁ ἐγώ - γεθος πρῶτος εἰμί συνεχής εἰς μέγεθος διαιρέω , ἅτε ἐκ μέγεθος σύγκειμαι · καί διά οὗτος πρῶτος ἔχω ὁ ἐπί ἤπειρος διαίρεσις , διά δέ ὁ · μέγεθος ὁ κίνησις , καί διά ὁ κίνησις ὁ χρόνος . ὁ δέ τίς εἰμί περί μέν κίνησις εἴρω , περί δέ χρόνος καί μέγεθος εἴρω . οὐ ἀφαιρέω δέ ὁ λόγος ἠώς ( xou ) | ὁ δέ εἰμί ἐν ὁ εἰμί εἰμί μέγεθος . ἐπιστήμων ἀνήρ εἰμί ὁ μή διά ὅς εἰσηγέομαι ἀναιρέω τίς ὁ ὁ σοφός τιμάω . ἐπεί οὖν τιμάω μέν γεωμετρία δικαίως , ὁ δέ ἐν αὐτός θεώρημα δείκνυμι ὁ γεωμέτρης , ὡς εἰμί ἤπειρος ἐγώ - Θοῦς ἀδιεξίτητος ἐπί ὁ αὔξησις , εἴπερ καί ἐν ὁ αἴτημα λαμβάνω ὁ περαίνω εὐθύς κατά ὁ συνεχής ἐπί εὐθύς ἐκβάλλω , εἰμί δέ οὗτος , πᾶς ὁ δίδωμι ὑπερβάλλω δυνατός , εἰμί δέ οὗτος , ἤπειρος ἐνρ - γῆ μέγεθος ἀνάγκη εἰμί , ὅσπερ διά πολύς ἀναγιγνώσκω ὁ φθάνω λόγος , πολλάκις δέ καί ἐν ὁ δεῖξις ἤπειρος ὑποτίθημι γραμμή , δοκέω οὖν τις ἀναγκαῖος ἢ εἰμί τίς μέγεθος ἤπειρος ἐνέργεια ἢ ἀναιρέω γεωμε - τύριος ( καί δῆλος ὅτι πᾶς ἄν τις μᾶλλον ἀνήρ σοφός συνορέω ἢ ὁ ἀναιρέω γεωμετρία πρός γάρ ὁ ἄλλος ἀγαθός καί οὗτος ἔχω ἐγώ - γιστον , ὡς ὁ.Uλάτων φημί , ὅς πᾶς μανθάνω , ὥστε καλός ἀποδέχομαι - σθαι’’ ὁ ἅπτω γεωμετρία ὁ μή ἅπτω ) · οὗτος οὖν ὁ φόβος παραμυθέομαι φημί ὁ λόγος ὁ ἀναιρέω ὁ ἐνέργεια ἤπειρος μή ἀφίημι - ῥέω ὁ μαθηματικός ὁ θεωρία . οὐδαμοῦ γάρ ὁ κατά ἐνέργεια ἤπειρος μέγεθος χράω ὁ μαθηματικός , ἀλλά πᾶς ὁ δείκνυμι διά περαίνω περαίνω γραμμή καί ἐπίπεδος • ὥστε οὐδέ δήω ὁ κατά ἐνέργεια ἤπειρος μέγεθος , ἀλλά ὑπέρ ὁ ἔχω , ὅσος εἄν βούλομαι , ὁ ἤπειρος γραμμή ὑποτίθημι . ἄν αἰτέω οὖν εὐθύς ἐπί εὐθύς εἰς ἤπειρος ἐκβάλλω , διά ὁ μή ἐνοχλέω ὡς οὐ εἰμί ἔτι εὐθύς , ἐκ ὅς ἀφαιρέω , ἢ κατά ὅς ἐπιζεύγνυμι ἢ ἐκβάλλω , ἀλλά ἐν ἕτερος μέρος ὁ ἐπίπεδος ὁ ἐπίζευξις ἢ ὁ τομή πίπτω , περαίνω ἀεί χράω ὁ εὐθύς . εἰμί οὖν μή δήω ὁ ἤπειρος ὁ μάθημα , ὁ ἀναιρέω αὐτός οὐδείς ἀναιρέω ὁ μάθημα . ὅτι δέ οὖον δήω ὁ ἤπειρος διά ὁ τομή καί ὁ ἐπίζευξις , οὖον μόνος διά ὁ ἐπαγωγή δείκνυμι ὑπομιμνῄσκω ἐγώ , ὅτι πανταχοῦ περαίνω χράω μέγεθος , ἀλλά καί γεωμετρικός ἀποδείκνυμι . εἰμί γάρ ἀποδείκνυμι , ὅτι ὁ δίδωμι εὐθύς ἄτμητος ἄν μικρός τις λαμβάνω , δυνατός τέμνω ὁ αὐτός λόγος ὁ τέμνω ἄν μέγας τυγχάνω τις , οὐ ἀνάγκη ἐπί ἐκεῖνος ποιέω ὁ δεῖξις , ὅς οὐκέτι προσεκβάλλω δυνατός , εἰμί γε πρός ὁ δείκνυμι ὁ πρόκειμαι μηδείς διαφέρω . ὁ γάρ ἐπί μέγας δείκνυμι εὐθύς , ὅς δυνατός καί ἐπί μικρός , καί διά ὁ μέγας εἰμί μή δύναμαι προσέχω - βάλλω ἐπί ὅσος δήω , αὐτός ἑαυτοῦ ὁ στενοχωρία καί ὁ μή δύναμαι - ἕπομαι δείκνυμι ὁ πρόκειμαι αἴτιος , ἀλλά οὐ ὁ ὁ ἐνέργεια ἤπειρος ἀναιρέω . οὖον μόνος δέ ὁ ἤπειρος ἀλλά οὐδέ ὁ μέγας λαμβάνω καταγράφω · τίς γάρ ὁ ὁ κόσμος διάμετρος ἐν ὁ διάγραμμα παραλαμβάνω ; καλῶς δέ ἐπί ὁ ἀνάλογος τομή δείκνυμι ὁ μή δήω ὁ ἤπειρος , ἐκ ὅς δείκνυμι παρά ὁ γεωμέτρης ὁ ἐπί ὁ διαίρεσις ἤπειρος · ὡς εἰμί λέγω , ὅτι καί ἐκ ὅς αὐτός δείκνυμι ὁ μέν ἐνέργεια καί ἐπί ὁ αὔξησις ὑπερβάλλω ἤπειρος οὖον δήω , ὁ δέ ἐπί ὁ διαίρεσις ἀπειρία χράω · ὁ , καί οὗτος ἀποδείκνυμι · ὅσπερ ἄμφω διά εἷς ὁ παρά αὐτός θεώρημα δείκνυμι ὁ ἐν ὁ ἕκτος ὁ στοιχεῖον , ὅς εἰμί ὁ πρότασις τοιοῦτος · ‟ ὁ δίδωμι ἄτμητος εὐθύς ὁ δίδωμι τέμνω ἀνάλογος τέμνω . ” εἶπον δέ ὅτι πρός · ὁ ἀπόδειξις οὐδείς διαφέρω ὁ ἐπί μικρός γραμμή ὅς καί ἐκβάλλω δυνατός ποιέω ὁ δεῖξις , ἐπάγω ὁ δέ εἰμί ἐν ὁ εἰμί εἰμί μέγεθος , τουτέστι ἄν ὁ ἀπόδειξις δυνατός ὁμοίως καί ἐπί ὁ μή εἰμί ἀλλά ἐπινοέω μέγεθος ποιέω , ἀλλά ὁ γε ὑφίστημι σχῆμα οὐ ἐν πᾶς μέγεθος · οὖον γάρ δή καί ἐν ὁ ἐπινοέω ἀλλά ἐν ὁ εἰμί εἰμί . Ζμτήσας δέ ὁ Ἀλέξανδρος , πῶς οὐ ἀναιρέω ὁ πρῶτος θεώρημα ὁ Εὐκλείδης στοιχεῖον , εἴπερ μή καί ἔξω ὁ πᾶς δυνατός εὐθύς ἐκβάλλω ἢ κύκλος γράφω εἰμί γάρ δύναμαι μέν ὁ δίδωμι εὐθύς Πέπε - ῥαίνω , ἐπί ὅς δεῖ ὁ ἰσόπλευρος τρίγωνος συνίστημι , ὁ διάμετρος εἰμί ὁ κόσμος , ἀδύνατος δέ ἐπί οὗτος τρίγωνος ἰσόπλευρος συνίστημι , εἰμί μηδείς εἰμί ὁ κόσμος ἐκτός · ὁ γάρ διάμετρος ὁ πᾶς ἐκ ὁ κέντρον γίγνομαι ὁ κύκλος , ὅς ἀπό ὁ κοινός τομή ὁ ἐπί ὁ πέρας ὁ δίνω - σής ἐπιζεύγνυμι ὁ ἰσόπλευρος τρίγωνος μετά αὐτός ποιέω ) , οὗτος οὖν ζητέω λύω λέγω · ἐπειδή ἄπειρος2 εἰμί , ὅς κατά ποσός λαμβάνω ἀεί τίς λαμβάνω . εἰμί ἔξω , ὡς δείκνυμι , δῆλος ὅτι ὁ μαθηματικός καί ὅς ἤπειρος γραμμή ὑποτίθημι , τοιοῦτος ὑποτίθημι , ὥστε δυνατός αὐτός αὐξάνω . ὅς γάρ εἰμί ἐκτός τίς , οὗτος ἤπειρος · ὁ δέ διάμετρος ὁ κόσμος οὐ εἰμί αὐξάνω · μικρός οὖν ὑποτίθημι ὁ διάμετρος , εἴπερ περαίνω ὑποτίθημι , ὁπότε καί ἤπειρος οὗτος εἰμί , ὅς προστίθημι δύναμαι καί ὅς ἐκβάλλω . ” ἐφίστημι δέ ἄξιος , ὅτι ὁ μέν Ἀριστοτέλης εἰς ἐναντίος περιτρέπω ὁ λόγος , ἀποδείκνυμι ὅτι ἄπειρος2 εἰμί , ὅς ἀεί τίς εἰμί λαμβάνω ἔξω , ἄλλος οὗτος ἔννοια ὁ ἤπειρος εἰσάγω , ἐπί ἄλλος ἤπειρος ἀληθεύω ὁ ἐπί ἤπειρος . ὁ μέντοι ὁ ἐνέργεια ἤπειρος τίθημι εἴτε ἐν γραμμή εἴτε ἐν ὁ ἄλλος μέγεθος οὗτος λέγω ἤπειρος , ὅς μηδείς εἰμί λαμβάνω ἔξω . ἀγαθός οὖν λέγω , πρῶτος μέν ὅτι τοιοῦτος αἰτέω περαίνω , ὡς δύναμαι τις καί ἔξωθεν λαμβάνω , ἀπό ὅς ὁ δύο ὁ λοιπάς ἐπιζεύγνυμι ἴσος ὁ ἐκ ἀρχή . ὥστε εἰμί μέν εἰμί τίς ὁ πᾶς ἔξω , οὐ ἐμποδίζω καί ἐπί ὁ διάμετρος συνίστημι ὁ θεώρημα · εἰμί δέ μηδείς εἰμί ἔξω , οὐ εἰμί οὗτος ὁ δίδωμι . ἔπειτα εἰμί μέν ὁ μαθηματικός γραμμή φυσικός τις εἰμί ἐν τόπος εἰμί , ἐσθίω τις τόπος ἔξω ὁ πᾶς ἀπαιτέω , εἰμί δέ ἐν ἐπίνοια ὁ ὑπόστασις ἔχω , τόπος αὐτός εἰμί ὁ ὁ θεωρέω διάνοια , καί οὐ φυσικός τόπος . διά οὗτος γάρ καί ἐκ ἀφαίρεσις λέγω - ὁ ὁ μαθηματικός , διότι ἀφαιρέω ὅσος ὁ φυσικός μέγεθος ὑπάρχω , τόπος ποιότης χρόνος ὁ ποιέω ὁ πάσχω , αὐτός μόνος ὁ διάστημα καί ὁ ὡς συνεχής ποσός ἐξετάζω . ὥστε ὁ ὁ τόπος ἐγώ ὁ ἔξω ὁ πᾶς ἀφαιρέω οὖον συναφαιρέω ὁ ἀπόδειξις · οὖον γάρ ὡς ὅδε ὁ ὅδε ὁ γραμμή κεῖμαι γράφω καί ἀποδείκνυμι ὁ διάγραμμα . ὥσπερ οὖν Δημόκριτος κατασκευάζω ἐπιχειρέω , ὅτι ὁ χρῶμα οὖον σῦς - ὑπάρχω φύσις ὁ σῶμα , ἀλλά νόμος καί θέσις ὁ πρός ἐγώ ἔχω ὁ εἰμί , οὐδείς ἄν βλάπτω γεωμετρία , ἐπεί μή χράω ὅλως πρός ὁ ἀπος - δείκνυμι ὁ χρῶμα , οὕτως ὁ ὁ ἤπειρος τόπος ἀναιρέω καί ὅλως τόπος , οὐδείς ἐμποδών γίγνομαι ὁ γραμμικός ἀπόδειξις · ἀφαιρέω γάρ τίς , ὅς μή δήω ὁ ἀποδείκνυμι . ὅτι γάρ οὐ εἰμί ἐν τόπος ὁ μαθηματικός , ἐν ὁ ἐφεξῆς βιβλίον δείκνυμι . ἐμποδίζω δέ γεωμετρία ὁ ὁ ἀμερής καί μικρός ἀρχή καί στοιχεῖον ὑποτίθημι · ὁ γάρ εἰς ἤπειρος τομή ἀναιρέω , ὅς συναναιρέω πολύς ὁ νῦν προχείρως δείκνυμι ἐν ὁ μάθημα . ἐπεί δέ ὁ αἴτιος διαιρέω τετραχῶς ἠώς ὁ ἀλλά μή ὁ περιέχω . δείκνυμι ὅτι , ὡς μέν ὁ πολύς νομίζω , οὐ εἰμί ὁ ἤπειρος , ἄλλος δέ τρόπος εἰμί κατά ὁ ἐπί ἤπειρος , καί ὅτι ὁ δύναμις εἰμί καί ὅς ἀεί τίς λαμβάνω εἰμί ἔξω , ἐπεί καί ὁ τίθημι ὁ ἤπειρος ἀρχή λέγω αὐτός καί αὐτός δέ δείκνυμι ὅτι , εἴπερ ὅλως εἰμί ὁ ἤπειρος , ἀρχή ἄν εἰμί καί οὐ ἀπό ἀρχή , καί ἄλλως δέ νῦν περί φυσικός ἀρχή εἰμί ὁ λόγος καί δεῖ πᾶς ὁ ἐνταῦθα προβάλλω εἰς αὐτός ἀναφέρω , εἰκότως καί ὁ ἤπειρος δείκνυμι τίς ὁ φυσικός ἀρχή καί αἴτιος προσήκω . καί δή ὁ εἰς τέσσαρες ὁ αἴτιος διαίρεσις ἐγώ ὑπομιμνῄσκω εἰς ὁ ὑλικός εἰς ὁ εἰδικός εἰς ὁ ποιητικός εἰς ὁ τελικός , φανερός φημί , ὅτι ὁ ἤπειρος ὡς ὕλη . ἄν εἰμί αἴτιος , διά ὁ φανερός ὁ ἐπαγωγή ἐγώ ὑπό ὄψις ἄγω . τίς γάρ ἄν ἢ ὁ τέλος καί ὁ ὅς ἕνεκα πέρας εἰμί λέγω ὁ ἄπειμι - ἀντίμοιρος ἢ ὁ ποιέω < ὅς ἐκ ὁ οἰκεῖος ὁράω ὁρίζω ποιέω ἢ ὁ πέρας ὅς ἐναργής ὁ σύνθετος ; μᾶλλον οὖν ὡς ὕλη , οὐ ὅτι ὁ ὕλη κατά ὁ αὐτός λόγος καί καθό ὑπόκειμαι εἰμί ὁ ἤπειρος , ἀλλά ὅτι συμβαίνω αὐτός πρό ὁ δέχομαι ὁ εἶδος ὁ στέρησις , ὅστις εἰμί ὁ ἀπειρία , καί ὅτι μέν ἕτερος παρά ὁ ὕλη ὁ στέρησις δείκνυμι πρότερος ἐκ ὁ ὁ μέν ὕλη ὑπομένω ὁ εἶδος οὐ εἰμί ἐναντίος αὐτός , ὁ δέ στέρησις ἅτε ἐναντίος μή ὑπομένω . ὅτι δέ ὁ ἤπειρος ἐν ὁ ὕλη ὁ στέρησις , δῆλος ἐκ ὁ ὁ εἶδος εἰμί ὁ πέρας ὁ σύνθετος · διό καί καταντάω εἰς αὐτός ὁ φύσις ἵστημι . ὁ δέ στέρησις ἐναντίος ὁ εἶδος καί ὡς ἀπειρία πέρας . διό οὐ ὑπομένω ὁ εἶδος , ὥστε ἐν στερέω ὁ εἰμί ὁ ἤπειρος , οὖον κατά ὁ ἀδιεξίτητος θεωρέω ὁ ἤπειρος ἐπί ὁ στέρησις καί ὁ ὕλη , ἀλλά κατά ὁ ἄμορφος καί ἀσχημάτιστος καί οὗτος πέρας μή ἔχω καί κατά ὁ δύναμις καί ἐπί ἤπειρος , ὅσπερ διά ὁ στέρησις ὁ τίθημι εἶδος ἐν-ὑπάρχω . τοιγάρ ἐγγίγνομαι ὁ εἶδος , καί ὁ ἐπί ἤπειρος ἵστημι καί ὁ ἀτελής . καί οὕτως δυνατός οἴομαι λέγω , ὅτι οὐ ὁ Στέ - ῥῆσις ἀπλόος εἰμί ἀπειρία ἄλλος γάρ στέρησις ἔννοια καί ἄλλος ἀπειρία ) , ἀλλά ὑπάρχω τῆ στερέω ὁ ἤπειρος , ὥσπερ ὁ εἶδος ὁ πέρας . εἰμί μή ἄρα λέγω τις , καλῶς οἴομαι λέγω , ὅτι καί ὁ πέρας συμπληρωτικός ὁ εἶδος εἰμί καί οὐ ἔξωθεν αὐτός πόθεν ἐπισυμβαίνω , καί ὁ ἐπί ἤπειρος οὐ ὡς εἶδος , ἀλλά στερητικός ὁ τοιοῦτος λέγω ) συμπληρωτικός εἰμί ὁ στέρησις . στέρησις γάρ ὁ εἰδητικός πέρας ὁ ἄπειρος2 εἰμί οὗτος , καί στέρησις τοιοῦτος ὡς ἀπουσία ἐν ὁ φύω δέχομαι ὁ πέρας καί ὁ εἶδος · πλήν ὅτι ὡς μέν στέρησις εἶδος ἀντίκειμαι , ὡς δέ ἤπειρος πέρας . ἀλλά τίς ὁ ἐφεξῆς ὅς φημί ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ ὑπόκειμαι ὁ συνεχής καί αἰσθητός ; εἰμί γάρ ὁ ὕλη εἰμί ὁ ὁ στερέω καί ἀπειρία ὑπόκειμαι , ὁ δέ ὁ στερέω καί ἀπειρία ὁ ἐπί ἤπειρος διαίρεσις ὑπο - κεῖμαι κατά ἑαυτοῦ ὁ συνεχής εἰμί καί αἰσθητός , οὗτος δέ εἰμί ὁ φυσικός σῶμα , συνάγω δοκέω λαμπρῶς ὅτι ὁ ὕλη ὁ σῶμα εἰμί , ὅσπερ τις δύο ὑπόκειμαι λέγω . ἢ οὖον μάτην πρόσκειμαι ὁ ὑπόκειμαι ὁ ἄν ὁ ἑαυτοῦ . οὖον γάρ ὁ ὕλη μόνος ὑπόκειμαι ὁ εἰς ἤπειρος διαίρεσις καί ὁ κατά αὐτός στερέω , ἀλλά οὗτος ἤδη ὁ συνεχής σῶμα καί αἰσθητός · δεῖ γάρ ἐνέργεια διίστημι ὁ διαιρέω εἰμί καί μή δύναμις μόνος ὥσπερ ὁ ὕλη . πῶς οὖν λέγω περί ὁ ὕλη ὁ ἐν ὁ διαίρεσις ἤπειρος ; ἢ ὅτι ὁ σύνθετος σῶμα εἰς ἤπειρος τέμνω , ἐπεί μή κατά ὁ εἶδος ὁ τομή γίγνομαι μένω γάρ ἐκεῖνος ὁ αὐτός εἴτε ὕδωρ εἴτε ἀήρ εἴτε σάρξ εἴτε ὀστέον ) , ἀνάγκη κατά ὁ ὕλη γίγνομαι ὁ διαίρεσις . ὡς οὖν ὁ πρῶτος ἀπειρία ὁ πρός ὁ πέρας ὁ ἁπλόος εἶδος λέγω ἐν ὁ πρῶτος στερέω εἰμί ὁ κατά ὁ πρῶτος ὕλη , οὕτως ὁ κατά ὁ διαίρεσις ἀπειρία ἐν στερέω εἰμί ὁ ἐν ὁ αἰσθητός σῶμα · οὗτος γάρ εἰμί ὁ διαιρέω . ἀλλά πῶς ὁ μέν εἰμί ὁ ἤπειρος στέρησις εἰμί , ὅς φημί , αἴτιος δέ ὁ ἤπειρος ὡς ὕλη λέγω , καί οὐ ὡς στέρησις ; ἢ ὅτι ὁ Στέ - ῥῆσις μετά ὁ ὕλη ἐν ὁ αἴτιος θεωρέω , ἅτε μή κατά ἑαυτοῦ ἀλλά κατά συμβαίνω εἰμί αἴτιος · ὁ γάρ ἄπειμι · εἰκότως οὖν ὁ στερητικός πᾶς ἐπί ὁ ὑλικός αἴτιος ἀναφέρω . εἰμί δέ ὁ συνέχεια εἶδος , ὁ δέ διαίρεσις καί ὁ τομή λύω ὁ συνέχεια , πῶς λέγω μένω ὁ εἶδος ἐν ὁ διαιρέω ; ἢ οὖον ὁ συνέχεια λύω καί γάρ ὁ τμῆμα μένω συνεχής ) , ἀλλά ὁ τοσόσδε συνέχεια , ἀλλά καί ὁ τοσόσδε εἶδος . εἰμί οὖν κατά οὗτος ὁ διαίρεσις , κατά ὁ εἶδος ἄν εἰμί καί οὖον κατά ὁ ὕλη . ἢ οὖον κατά τοσόσδε ὁ εἰδικός ὡς γάρ εἰδικός ἀδιαίρετος καί τοσόσδε ) , ἀλλά κατά μόνος ὁ ὑλικός διάστασις ὁ ἀπό ὁ ἀδιάστατος ὁ ἄυλος ἀμος - Ῥείη παρατρέπω . δεῖ θέλγω δέ ὅτι ὁ ὑλικός μᾶλλον αἴτιος προσήκω ὁ ἤπειρος , ὅς καί ὁ στέρησις , πιστόω πάλιν ὁ λόγος καί ἐκ ὁ ὁ ἄλλος δόξα ὁ καί εἰμί καί ἀρχή εἰμί ὁ ἤπειρος ὑποτίθημι · καί γάρ ἐκεῖνος ὡς ὕλη τίθημι ὁ μέν ἀήρ ὁ δέ ὕδωρ ὁ δέ ὁ μεταξύ λέγω · αἱρέω αὐτός , καί ἐκ οὗτος ὁ ἄλλος οὐ ὡς ἐκ ποιητικός αἴτιος γεννάω , ἀλλά ὡς ἐκ ὑλικός . ἐκ οὗτος γάρ πρῶτος γίγνομαι ὁ γίγνομαι φημί καί εἰς αὐτός ἔσχατος ἀναλύω . αἰτιάομαι δέ αὐτός ὡς ἀσυμφώνως ἑαυτοῦ λέγω , ὅτε ὁ ἤπειρος ὡς περιεκτικός ὑποτίθημι . ὁ γάρ ἐν ὁ ὕλη λέγω ὁ ἤπειρος περιέχω μᾶλλον ἢ περιέχω αὐτός λέγω ὀφείλω · ὁ γάρ ὕλη περιέχω καί ὁρίζω ὑπό ὁ εἶδος . εἰμί μή ἄρα περιέχω οὕτως λέγω ὡς ἐν πᾶς θεωρέω ὁ σῶμα καί πᾶς χαράκτης - ρίζον ὁ ὑλικός . λοιπός δέ ἐπέρχομαι , κατά ὅς λόγος ὁ ἤπειρος εἰμί δοκέω ἠώς ὁ περαίνω εἰμί ὁ πᾶς . δείκνυμι ἐν δύναμις ὁ ἤπειρος καί οὐ ἐνέργεια , καί ὁ οἰκεῖος πᾶς οὗτος ὁ λόγος διαρθρόω πρόβλημα , βούλομαι λοιπός λύω ὁ λό - πέλαγος ὁ προεκτίθημι , ὅσος ὁ ἐνέργεια ἤπειρος κατασκευάζω · πέντε γάρ εἰμί ἐκ ἀρχή , εἰμί τίς μιμνήσκω , ὁ ὁ ἤπειρος τίθημι λόγος ἀπό τε ὁ χρόνος καί ὁ ἐν ὁ μέγεθος διαίρεσις καί πρόσθεσις καί ὁ οὕτως ἄν μόνος μή ἐπιλείπω γένεσις καί φθορά , εἰμί ἤπειρος εἰμί ὅθεν ἀφαιρέω ὁ γίγνομαι , καί διά ὁ ὁ περαίνω ἀεί πρός τίς περαίνω , καί μάλιστα καί κύριος διά ὁ ἐν ὁ νοέω μή ἐπιλείπω ) , πέντε δέ οὖν οὗτος εἰμί ὁ μέν δύο ὁ πρῶτος καί αὐτός δείκνυμι ἀναγκαῖος τίθημι ὁ ἤπειρος ὁ γάρ δύναμις καί ὁ ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω , ὁ ἤπειρος καί ὁ ἐπί ἤπειρος , οὗτος τίθημι ) , ὁ δέ λοιπός διελέγχω πειράζω ὁ ὡς ἀφορίζω καί ἐνέργεια τίθημι . οὕτως γάρ ἄν εἰμί τέλειος ὁ λόγος , εἰμί μή μόνος ἀποδείκνυμι ὁ πρόκειμαι , ἀλλά καί ὁ τἀναντία λέγω διελέγχω . λέγω οὖν ὅτι οὗτος ὁ λόγος ὁ μέν ἐλέγχω , ὡς μάτην ἀναγκαῖος εἰμί λέγω ὁ ἤπειρος ὁ ὁ γένεσις ἀνέκλειπτος , ὁ δέ ὑπό ἄλλος λόγος ἀληθής ἐνίστημι αὐτός ὑπαντάω · ἀναγκαῖος μέν γάρ εἰμί ὁ μή δύναμαι ἄλλως ἔχω . ὁ δέ γένεσις ὁ ἀνέκλειπτος ἔχω δύναμαι καί ὁ ἤπειρος κατά ἐνέργεια μή εἰμί . ἐνδέχομαι γάρ ὁ ἄλλος φθορά ἄλλος γένεσις εἰμί ὁ πᾶς εἰμί περαίνω κατά μέγεθος , καί εἰμί οὗτος , . ἀνέκλειπτος ἄν εἰμί ὁ γένεσις . τίς γάρ ἄν εἰμί παῦλα ὁ τοιοῦτος μηχάνημα ; καί οὖον δήω ὁ κατά ἐνέργεια ἤπειρος . ὥστε οὐ ἀναγκαῖος ὁ λόγος ὡς ἐκ ἀνάγκη ἕπω λαμβάνω ὁ μή πάντως ἕπω . οὐδέ γάρ εἰμί εἰμί ἀνέκλειπτος ὁ γένεσις , ἤπειρος εἰμί χρή μέγεθος ἐνέργεια . οὐδέ ὑγιής ὁ τοιοῦτος συνάπτω οὐδέ ἀναγκαῖον εἰμί . ὥστε οὐδέ ὁ πρόσληψις καί ὁ ἐπάγω αὐτός ἐπιφορά ὁ λέγω ἀλλά μήv ἀνέκλειπτος ὁ γένεσις , εἰμί ἄρα ὁ ἐνέργεια ἤπειρος ἀναγκαῖος ἐπάγω λοιπός . ἔτι ὁ ἅπτω καί ὁ περαίνω ἠώς ὁ οὐδέ ἅπτω ὁ τυγχάνω ὁ τυγχάνω εἰμί . οὗτος εἰμί ὁ τέταρτος ὁ ἐκεῖ κεῖμαι λόγος ὁ πᾶς περασμός - νόος λέγω τίς εἰμί ἔξω , πρός ὅς περαίνω , καί οὗτος ἀεί γίγνομαι ὁ ἐνέργεια ἤπειρος εἰσάγω · εἰμί γάρ μή εἰμί τίς ἤπειρος ἐνέργεια , οὐ ἄν εἰμί ἀεί τίς ἔξω ὁ περαίνω πρός ὅς περαίνω . ἀλλά καταντάω ἄν εἰς τίς περαίνω , ὅς μή πρός ἄλλος περαίνω · πρός οὗτος οὖν ὁ λόγος ἀληθής ἐνίστημι δυνατός λέγω ὅτι ἕτερος εἰμί ὁ περαίνω ὁ ἅπτω · ὁ μέν γάρ ἅπτω ὁ πρός τίς ὁ γάρ ἅπτω τις ἅπτω ἅπτω καί ἄλλος παρά αὐτός εἰμί ) , ὁ δέ περαίνω ἐν ὁ ποσός εἰμί · εἰμί οὖν ἄλλος γένος ἑκάτερος , ὁ περαίνω εἰμί οὐ ἐν ὁ ἅπτω τις εἰμί . οὖον γάρ πρός τίς , ἀλλά πρός ἑαυτοῦ ὁ περάω - Θαΐς . καί δύναμαι μέν περαίνω τις καί πρός τίς περαίνω καί ἅπτω - ἕπομαι τις . οὗτος δέ συμβαίνω ἐκεῖνος , ὅσος οὐ ὅλος μόνος εἰμί , ἀλλά καί μόριον ὁ πᾶς , οὖον μέντοι καθό πέρας ἔχω , ἀλλά καθό μέρος σύν ἄλλος εἰμί . εἰμί δέ τίς μόνος ὅλος εἰμί καί πᾶς οὗτος , διά τίς πρός ἕτερος περαίνω ; ἀλλά ἔοικα ὁ οὗτος λέγω ἀπό ὁ ἅπτω ἀπατάω ὁ ἅπτω καί περαίνω αὐτός οἴομαι . εἰμί δέ τις λέγω καί ὁ πέρας πρός τίς εἰμί ὁ γάρ πέρας τις εἰμί πέρας ) , ἀλλά οὖον πρός ἄλλος εἰμί , ἀλλά πρός ἑαυτοῦ . ὁ γάρ περαίνω πέρας εἰμί , ἀλλά οὐ ἐκεῖνος πρός ὅς περαίνω . εἶτα καί ἄλλος ἐπιχείρησις προσάγω ὁ λόγος διορίζω - σάω ὁ περαίνω ὁ ἅπτω . εἰμί γάρ περαίνω μέν πρός ἅπας εἰμί , ἅπτω δέ οὖον πρός ἅπας , δῆλος ὅτι οὖον αὐτός ὁ περαίνω καί ὁ ἅπτω . καί γάρ ἀριθμός οἷος ὁ δέκα καί φωνή ὁ ὑπό σιγή ὁρίζω περαίνω μέν , τίς δέ ἄν ἅπτω λέγω ; οὖον γάρ δή ὁ σιγή . ἀλλά καί ὁ περαίνω ἐν ὁ απιπεδον γραμμή περαίνω μέν σημεῖον , ἅπτω δέ οὐδείς λέγω , εἰμί μή γραμμή τις αὐτός προστίθημι . οὖον γάρ ὁ τυγχάνω ὁ τυγχάνω ἅπτω φύω · οὖον γάρ καί φωνή γραμ - μείς , καίτοι περαίνω ἑκάτερος . θαυμαστός δέ οὗτος δοκέω λέγω ὁ Ἀλέξανδρος ὅτι ‟ οὐ ἀληθής ὁ περαίνω πέρας ἔχω καθό περαίνω . ὁ γοῦν ἀριθμός περαίνω μέν , οὖον μήv πέρας ἔχω ” . καίτοι πῶς οἷος τε περαίνω τίς μή ἔχω πειράω ; ἀλλά ἔοικα ἀπό ὁ πρός ὁ μέγεθος ὁμοιότης πέρας τίς ζητέω ὁ περαίνω , ὅς μή εἰμί μέρος αὐτός , ἀλλά καί εἷς λείπω διΐστημι - σέω . οὐδείς δέ κωλύω καί ὁ ἀριθμός πέρας εἰμί ὁ ἄκρος μόνος κατά ἄλλος μέν μέρος εἰμί , κατά ἄλλος δέ πέρας , καθό καί ἀνάλογος ὁ σημεῖον εἰμί . λέγω γοῦν ὁ σημεῖον μονή θέσις ἔχω . μήποτε δέ ὁ μέν ἀριθμός αὐτός κατά ἑαυτοῦ πέρας εἰμί ὁ διορίζω ποσός , καί οὐ χρή ἄλλος τίς πέρας αὐτός ζητέω . ὁ δέ ὁ νοέω πιστεύω ἄτοπος ἠώς ὁ οὗτος δέ συμβαίνω . Πέμπτος εἰμί ὁ ἀπό ὁ νόησις καί ὁ φαντασία λόγος , ὅς μάλιστα ἐνάγω φημί πρός ὁ τίθημι ὁ ἐνέργεια ἤπειρος . διά γάρ ὁ ἐν ὁ νοέω μή ὑπολείπω καί ὁ ἀριθμός δοκέω εἰμί καί ὁ μαθηματικός μέγεθος καί ὁ ἔξω ὁ οὐρανός . λύω δή καί οὗτος ὁ λόγος σύντομος καί σαφῶς . ὁ γάρ ὑπεροχή , φημί , ὁ τοιοῦτος οὐ ἐν ὁ πρᾶγμα εἰμί , ἀλλά ἐν ὁ νοέω ὁ πρᾶγμα . οὖον γάρ εἰμί τίς νοέω καί φαντάζω καί ὀνειροπολέω , ἤδη οὗτος καί εἰμί · οὕτως γάρ ἄν καί τραγέλαφος εἰμί καί πολύς ἕτερος , ὅς οὐδείς οὔτε εἰμί οὔτε ἐνδέχομαι εἰμί . ὥσπερ γάρ ὁ γραφεύς πολύς νοέω καί γράφω οὖον μόνος εἶδος , ἀλλά καί μικρός ἀντί μέγας καί μέγας ἀντί μικρός , οὗτος καί ὁ φαντασία γράφω ἐν ἑαυτοῦ καί πλάσσω μυρίος ὁ μή εἰμί . οὗτος δέ καί διαίρω χίλιοι στάδιος εἰμί φαντάζω ἢ ὁ πόλις μείζων καί ὁ ὑπερέχω αὐτός ἐκτός ὁ πόλις · καλός γάρ οἴομαι ὁ ἔξω ὁ Ἄστυ οὕτως ἀκούω , ὡς ὁ Εὔδημος νοέω ὁ ὁ καθηγεμών , ὡς μείζων ὁ πόλις ὁ διαίρω φαντάζω , καί μή ὡς ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγέομαι , ὅταν ἐγώ αὐτός ἔνδον εἰμί ὁ Ἄστυ ἔξω νοέω ἢ πολλαπλάσιος κατά ὁ μέγεθος , ὡς ὁ ἔξω ὁ Ἄστυ κατά ὁ τόπος μόνος ἔχω ὁ παραλ - λαγός . καί ἔοικα οὕτως ἐξηγέομαι διά ὁ ἐπί ἄλλος καί ἄλλος ἀκούω ὁ ἀλλά οὖον διά οὗτος ἔξω ὁ Ἄστυ τίς εἰμί καί ὁ ἢ ὁ τῆλις - Κούτου μέγεθος ὅς ἔ·χομεν · εἴρω δέ ἑκάτερος ἐπί ὁ ὁ ἐγώ - Θοῦς παραύξησις ἢ ὡς ὁ Ἄστυ ὑπερβάλλω ἢ ἀπλόος ὅς ἔχω · οὗτος γάρ καί οἰκεῖος εἰμί ὁ φαντασία ὁ περί ὁ ἤπειρος . ὁ γάρ ἐν ἄλλος τόπος φαντάζω ὁ αὐτός τοσοῦτος μόνος δείκνυμι , ὅτι παραλλάσσω ὁ πρᾶγμα ὁ φαντασία , οὖον μέντοι ὡς ἐπί ὁ ἤπειρος δείκνυμι · ὥστε οὐ ὅτι νοέω τοιόσδε ὁ πρᾶγμα , διά οὗτος καί εἰμί εἄν τοιόσδε , ἀλλά ὅτι εἰμί . ὁ δέ νοέω αὐτός ἢ ὡς εἰμί ἢ ὡς οὐ εἰμί συμβαίνω αὐτός . ἄν γάρ ὡς εἰμί νοέω , οὖον διά ὁ νοέω εἰμί , ἀλλά συμβαίνω αὐτός ὁ νοέω . εἰμί οὖν καί συμβεβηκός εἰμί ὁ νοέω , καί οὐ ἀεί συνᾴδω ὁ πρᾶγμα ὁ νόησις , οὖον δεῖ περί ὁ πρᾶγμα ἀπό νόησις ἤτοι φαντασία ἀποφαίνω . ὥστε οὐδέ ὁ οὐρανός εἰμί τίς ἐκτός , ἐπεί νοέω , εἴπερ εἰμί οὗτος ὁ πᾶς καί ὅλος . ’0 δέ χρόνος καί ὁ κίνησις ἄπειρος εἰμί ἠώς ὁ τέλος . ὁ τίθημι ὁ ἤπειρος λόγος λύω ὁ ὁ ἐνέργεια ἤπειρος εἰσάγω μετά οὗτος ὁ δύο ὁ πρῶτος ὁ τε ἀπό ὁ ὁ χρόνος ἀπειρία καί ὁ ἀπό ὁ ὁ μέγεθος ἐπί ἤπειρος διαίρεσις πρόσω τυγχάνω καλός εἰμί ἤπειρος τις ὅς αριθμός πρότερος καί ὕστερος ἐνέργεια ὁ ἤπειρος ὅς καί πᾶς . οὖον γάρ τ νόντι ὁ μετά ἀλλά ἐν ὁ γίγνομαι μέρος ἀεί ὑφίστημι Κ Ἀλέξανδρος ὡς ὅς κίνησις οὕτως καί ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω ἤπειρος οὕτως καί ὁ ἀίδιος καί θεῖον . οὖον γάρ ὑπομένω φημί νόημα μήποτε Κ ἐπί αὐτός νόησις εἴρω ἀκούω . ἀλλά ἀπό ὁ νόησις , εἰμί λόγος τ ἤπειρος εἰς καί ὁ Κίνη - τις ὁ ἀπειρία αὐτός καί ἀπό ὁ νόησις αὐτός μαρτύρομαι . καί γάρ καί ὁ νόησις οὐ ὡς ὅλος ἅμα , οὐδέ ὡς ὑπομένω ὁ Λαμ - βαίνω , ἀλλά ὡς ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω , οὕτως ἀντιλαμβάνω - νω . ὅλως γάρ ἐάν ἅμα περιλαμβάνω αὐτός , πέρας αὐτός περιτίθημι · ἀλλά ὁ ἀεί περαίνω προστίθημι . ἄτοπος δέ ὁ καί ἐν ὁ ὁ ἀίδιος καί νόησις λέγω μή ὑπομένω Ρόντος πᾶς ἅμα ὁ ψυχή δέ αὖος ὁ . οὐδέ αὐτός προτέ - ῥόος Γίνος ἡμέτερος διά ὁ καί ὁ ψυ<χὴν> ρά φθείρω ὁ . ἀλλά ἐπί ὁ ποιέω ὁ λόγος ἄλλος εἄν εἰμί λόγος οὔτε ἐπί ὁ κατά ὁ αὔξησις ἐνρ ὡς ὅλος ἅμα ὑ εἰμί καί κατά μέρος νοέω λέγω ὁ κατά ἐπίνοια γ οὐδείς οὖν ἐγώ - ἄνθος εἰς θέραψ ἀναιρέω . εἰμί γάρ εἄν καί σύγκειμαι ἐκ ἤπειρος καί ἤπειρος ἐνέργεια . οὖον μέντοι ἀναγκάζω ἵστημι ὁ τομή εἰς ὁ ἤδη λαμβάνω τμῆμα . ὁ δέ πῶς εἰμί καί πῶς οὐ εἰμί , ὅτι ἐνέργεια μέν καί ὅλος ἅμα οὐ εἰμί , δύναμις δέ κατά μέρος εἰμί , τίς δέ εἰμί ὅτι οὗτος εἰμί ὅς κατά ὁ ποσός λαμβάνω ἀεί τίς λαμβάνω εἰμί ἔξω . . .