simplicius.in-aristotelis-libros-de-anima-commentaria-sp-fort-auctore 1
Περισπούδαστον μὲν προηγουμένως ἡ περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων τῶν τε ἄλλων καὶ ἡ περὶ ψυχῆς ἀλήθεια , αὐτίκα οἰκειοτάτη πασῶν ἡμῖν ὑπάρχουσα · δευτέρως δὲ καὶ ἡ τῶν δοκούντων τοῖς εἰς ἄκρον ἐπιστήμης ἥκουσι κατάληψις . διὸ καὶ τῆς Περὶ ψυχῆς Ἀριστοτέλους πεφροντισμένως ἄγαν ἀντέχεσθαι ἡγοῦμαι δεῖν πραγματείας . πολλὰ μὲν οὖν καὶ μακάρια θεωρήματα περὶ αὐτῆς καὶ ὑπὸ Πλάτωνος παραδέδοται , ἀλλ’ ἐκεῖνα καὶ ἱκανῶς καὶ συμφώνως ἀλλήλοις τοῖς Πλάτωνος ἐξηγηταῖς ἐπεξείργασταί τε καὶ σεσαφήνισται . τελεωσαμένου δὲ τὴν Περὶ ψυχῆς πραγματείαν τοῦ Ἀριστοτέλους , ὡς τῷ ἀρίστῳ τῆς ἄλη θείας κριτῇ δοκεῖ τῷ Ἰαμβλίχῳ , πολλὴ ἡ τῶν τὰ ἐκείνου σαφηνιζόντων πρὸς ἀλλήλους διαφωνία οὐ περὶ τὴν τῆς Ἀριστοτελικῆς λέξεως μόνον ἑρμηνείαν , ἀλλὰ καὶ περὶ αὐτὰ τὰ πράγματα μάλιστα . διὸ καὶ αὐτῷ μοι ἔδοξε ζητῆσαί τε καὶ γράψαι τὴν αὐτοῦ τε πρὸς ἑαυτὸν τοῦ φιλοσόφου καὶ τὴν πρὸς τὴν ἀλήθειαν συμφωνίαν , τὰς μὲν πρὸς τοὺς ἄλλους ἀντιρρήσεις φυλαττομένῳ , πιστουμένῳ δὲ τὰ δοκοῦντα ἐν τοῖς ἀμφιβόλοις ἐκ τῶν Ἀριστοτέλους ἐναργῶν δογμάτων τε καὶ ῥητῶν , πανταχοῦ δὲ κατὰ δύναμιν τῆς τῶν πραγμάτων ἀντεχομένῳ ἀληθείας κτὰ τὴν Ἰαμβλίχου ἐν τοῖς ἰδίοις αὐτοῦ περὶ ψυχῆς συγγράμμασιν ὑφήγησιν . σπουδὴ μὲν οὖν μία αὕτη . ἤδη δὲ ὑφ’ ἡγεμόνι τῶν ψυχῶν τε καὶ λόγων πάντων αἰτίῳ τῆς προκειμένης ἀρκτέον πραγματείας . Ὁ μὲν οὖν σκοπὸς αὐτῆς προφανής , ὅτι περὶ ψυχῆς . ζητήσομεν δὲ ὕστερον εἰ περὶ πάσης , καὶ διὰ τί δοκεῖ μηδένα περὶ τῆς τῶν οὐρανίων ποιεῖσθαι λόγον · πρότερον δέ , πότερον τῇ φυσικῇ φιλοσοφίᾳ ἢ τῆς ὑπερτέρᾳ ἡ περὶ ψυχῆς προσήκει θεωρία . συντελεῖ γὰρ τοῦτο εἰς τὴν τῆς οὐ - σίας αὐτῆς κατάληψιν , πότερον φυσική πὼς ἢ κρείττων ἤ πῃ ἑκάτερον . ἐπεὶ οὖν οὐχ ἀπλῶς ἀποφαίνεται ζητήσας περὶ τούτων ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλὰ καὶ τὰς αἰτίας προστιθεὶς δείκνυσιν ἐν τῷ πρώτῳ τῆς Περὶ ζῴων μορίων , παραγραπτέον ἡμῖν καὶ ἐἐπεξεργαστέον τὸ ἐκείνου ῥητόν . προλαβὼν τοίνυν ὡς τῷ φυσικῷ οὐ τὴν ὕλην μόνην ἀλλὰ καὶ τὸ εἶδος ἔν τε τοῖς ἄλλοις καὶ ἐν τοῖς ζῴοις θεωρητέον , ἐπάγει · “ εἰ δὴ τοῦτό ἐστι ψυχὴ ἢ ψυχῆς μέρος ἢ μὴ ἄνευ ψυχῆς ἀπελθούσης γοῦν οὐκέτι ζῷόν ἐστιν , οὐδὲ τῶν μορίων οὐδὲν τὸ αὐτὸ πλὴν τῷ σχήματι μόνον καθάπερ τὰ μυθευόμενα λιθοῦσθαι ) εἰ δὴ ταῦτα οὕτω , τοῦ φυσικοῦ περὶ ψυχῆς ἄν εἴη λέγειν καὶ εἰδέναι , καὶ εἰ μὴ πάσης , κατ’ αὐτὸ τοῦτο καθ’ ὃ τοιοῦτο τὸ ζῷον , καὶ τί ἐστι ψυχὴ ἢ αὐτὸ τοῦτο τὸ μόριον , καὶ περὶ τῶν συμβεβηκότων κτὰ τὴν τοιαύτην οὐσίαν · ἄλλως τε καὶ τῆς φύσεως διχῶς λεγομένης καὶ οὔσης τῆς μὲν ὡς ὕλης τῆς δὲ ὡς οὐσίας . καὶ ἔστιν αὕτη καὶ ὡς ἡ κινοῦσα καὶ ὡς τὸ τέλος . τοιοῦτον δὲ τοῦ ζῴου ἤτοι πᾶσα ἡ ψυχὴ ἢ μέρος τι αὐτῆς . ὥστε καὶ οὕτως ἄν λεκτέον εἴη τῷ περὶ φύσεως θεωρητικῷ περὶ ψυχῆς μᾶλλον ἡ περὶ τῆς ὕλης , ὅσῳ μᾶλλον ἡ ὕλη δι’ ἐκείνην φύσις ἐστὶν ἢ ἀνάπαλιν . καὶ γὰρ κλίνη καὶ τρίπους τὸ ξύλον ἐστίν , ὅτι δυνάμει ταῦτά ἐστιν . ἀπορήσειε δ’ ἄν τις εἰς τὸ νῦν λεχθὲν ἀποβλέψας , πότερον περὶ πάσης ψυχῆς τῆς φυσικῆς ἐστιν εἰπεῖν ἢ περί τινος . εἰ γὰρ περὶ πάσης , οὐδεμία λείπεται παρὰ τὴν φυσικὴν ἐπιστήμην φιλοσοφία . ὁ γὰρ νοῦς τῶν νοητῶν · ὥστε περὶ πάντων ἡ φυσικὴ γνῶσις ἂν εἴη . τῆς γὰρ αὐτῆς περὶ νοῦ καὶ τῶν νοητῶν θεωρῆσαι , εἴπερ πρὸς ἄλληλα , καὶ ἡ αὐτὴ θεωρία τῶν πρὸς ἄλληλα πάντων καθάπερ περὶ αἰσθήσεως καὶ τῶν αἰσθη - τῶν . ἢ οὐκ ἔστι πᾶσα ἡ ψυχὴ κινήσεως ἀρχή , οὐδὲ τὰ μόρια πάντα , ἀλλ’ αὐξήσεως μὲν ὅπερ καὶ ἐν τοῖς φυτοῖς , ἀλλοιώσεως δὲ τὸ αἰσθητικόν , φορᾶς δὲ ἕτερόν τι καὶ οὐ τὸ νοητικόν . ὑπάρχει γὰρ φορὰ καὶ ἐν ἑτέροις τῶν ζῴων , διάνοια δ’ οὐδενί . δῆλον οὖν ὡς οὐ περὶ πάσης ψυχῆς λεκτέον · οὐδὲ γὰρ πᾶσα ψυχὴ φύσις , ἀλλά τι μόριον αὐτῆς ἓν ἢ καὶ πλείω.’’ Ἐν δὴ τούτοις διώρισται ὅτι τὸ μέν ἐστι τῆς ψυχῆς τῇ φυσικῇ θεωρητὸν φιλοσοφίᾳ , ὅσα αὐτῆς τῶν ζῴων ἐστὶν εἶδος τὸ τὰ ζῷα ὡς ζῷα ὁρίζον ὃ καὶ ἀμφισβητεῖ εἴτε ψυχὴν εἴτε μόριον ψυχῆς εἴτε οὐκ ἄνευ ψυχῆς καλεῖν δεῖ ) , καὶ ὅσον αὐξητικὸν καὶ αἰσθητικὸν καὶ τῆς κατὰ τόπον αἴτιον κινήσεως · ὅσον δὲ νοερόν , τῇ πρώτῃ φιλοσοφίᾳ , ἣ τὰ νοητὰ γινώσκουσα καὶ τὸν τῶν νοητῶν θεωρητικὸν γινώσκει νοῦν , καὶ οὐ τὸν ἐξῃρημένον μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸν ἐν ἡμῖν . καὶ γὰρ τῷ ἐν ἡμῖν νῷ νοητὰ ἐκεῖνα , καὶ πρὸς ἄλληλα τό τε νοητικὸν καὶ τὸ νοητὸν λεγόμενα ὑπὸ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς θεωρεῖται ἐπιστήμης , ὥσπερ τὸ αἰσθητικόν τε καὶ αἰσθητόν . διὸ οὔτε φυσικὴ ἁπλῶς οὔτε μετὰ τὰ φυσικὰ ἡ περὶ ψυχῆς θεωρία , ἀλλ’ ἀμφοῖν ἐχομένη , ὡς ἐν τούτοις ὑπὸ τοῦ Ἀριστοτέλους διώρισται . ἔοικε δὲ ἐν πλάτει ὁ Ἀριστοτέλης καὶ τὴν φυσιολογίαν καὶ τὴν μετὰ τὰ φυσικὰ τιθέμενος φιλοσοφίαν ἑκατέραν μέχρι ψυχῆς τὴν μὲν ἀνάγειν τὴν δὲ προάγειν , ἐπεὶ δῆλον ὡς οὔτε κατὰ τὰ φυσικὰ εἴδη τῶν σωμάτων ἐστὶν οὐσιώδης ὅρος ἡ ψυχή ἐκεῖνα γὰρ ὡς σωμάτων , αὕτη δὲ ὡς ζῴων εἶδός ἐστι , καὶ ἐκεῖνα μὲν τοῦ κινεῖσθαι ἀρχαί , αὕτη δὲ τοῦ κινεῖν · τὸ γὰρ ὑφ’ ἑαυτῶν κινεῖσθαι τῶν ἐμψύχων ἰοιον , ὡς ἐν τῷ ὀγδόῳ τῆς Φυσικῆς εἴρηται ἀκροάσεως ) , οὔτε ὡς τὰ ὑπερφυῆ καὶ καθαρῶς ἀμέριστα καὶ μόνιμα πάντῃ καὶ εἰλικρινῆ τὸ νοερόν ἐστι τῆς ψυχῆς . διὸ εἰ περὶ τὰ ἄκρα ἀφορίζοιτό τις τὰς φιλοσοφίας , πῇ μὲν τὴν φυσικὴν πῇ δὲ τὴν μετὰ τὰ φυσικά , μέση ἀμφοτέρων ἔσται ἡ περὶ ψυχῆς , καὶ αὕτη ἐν πλάτει , μᾶλλον δὲ ἐν βάθει ὁρωμένη , ὅσῳ τὸ νοερὸν τῆς ψυχῆς τοῦ αἰσθητικοῦ καὶ φυσικοῦ διέστηκε . καὶ δῆλον ὡς ἡ περὶ ψυχῆς ἐπιστήμη τοιαύτη , ἐπειδὴ καὶ ἡ τῆς ψυχῆς οὐσία τοιάδε , οἵα μέση τῶν τε ὑπερφυῶν εἶναι καὶ τῶν φυσικῶν , καὶ οἵα τὸ μέν τι ἔχειν τοῖς ὑπερφυέσι κοινωνοῦν , τὸ δὲ πρὸς τὴν φύσιν ἀποκλῖνον · κλῖνον · εἴτε καὶ κατ’ ἄλλον τινα τρόπον , ὃν ἄν ὁ λόγος ἐκφήνειεν , ὅτε καὶ Ἀριστοτέλης αὐτὸ τοῦτο ζητεῖ . συμπεραινόμενος δὴ ὁ Ἀριστοτέλης ἐν τοῖς προκειμένοις ῥητοῖς ‟ δῆλον , φησίν , ὡς οὐ περὶ πάσης ψυχῆς λεκτέον ” τῷ φυσικῷ δηλαδή · ‘‘οὐδὲ γὰρ πᾶσα ψυχὴ φύσις , ἀλλά τι μόριον αὐτῆς ἓν ἢ καὶ πλείω . ” ἐπεὶ οὖν αὐτὸς καὶ περὶ τοῦ νοῦ τῆς ψυχῆς , καὶ οὐ περὶ τῶν φυσικῶν μόνων αὐτῆς μορίων ποιεῖται λόγον , δῆλον ὡς οὐκ ἔστιν ἀπλῶς φυσικὴ ἡ περὶ ψυχῆς πραγματεία . τοῦτο μὲν οὖν ἡμῖν ὧδε πεπεράνθω . Ὁ δὲ σκοπὸς αὐτῆς δοκεῖ περὶ μόνης τῆς ἐν τοῖς θνητοῖς ζῴοις εἶναι ψυχῆς · οὐδένα γὰρ φαίνεται περὶ τῆς τῶν οὐρανίων ποιούμενος λόγον , εἰ μὴ ὅσον ἐπισκήπτων ταῖς τοῦ Τιμαίου μαθηματικαῖς περὶ αὐτῆς ἐνδείξεσι · καὶ ἴσως ὡς ἱκαναῖς ταῖς Πλατωνικαῖς περὶ αὐτῆς θεωρίαις ἠρκέσθη , τοσουτον ἐπιστήσας μόνον μὴ τῷ φαινομένῳ προσανέχειν τῶν μαθηματικῶν · ἴσως δὲ καὶ διὰ τῶν περὶ τῆς ἀκρότητος τοῦ ἡμετέρου νοῦ εἰρημένων ἀξιῶν εἰς τὴν οὐρανίαν ναπέμπεσθαι ψυχήν . ‟ τὴν γὰρ τοῦ παντός , φησί , δῆλον ὅτι τοιαύτην εἶναι βούλεται , οἷόν ποτέ ἐστιν ὁ καλούμενος νοῦς . οὐ γὰρ οἷόν γε ἡ αἰσθητική οὐδ’ οἷον ἡ ἐπιθυμητική . ” λόγος γὰρ καθαρὸς καὶ νοερὸς ἡ τοῦ παντὸς ψυχή , ὅλη δι’ ὅλης ἀμιγὴς πρὸς τὰς δευτέρας ζωάς , ὅτι μὴ ῥέπει εἰς σώματα μηδὲ αὕτη γίνεται τῶν σωμάτων , ἀλλὰ ταῦτα ἐκείνης μενούσης ἐν ἑαυτῇ . διὸ καὶ κυκλικὴ αὐτῆς ἡ φορὰ διὰ τὴν αὐτῆς πρὸς ἑαυτὴν ὅλης πρὸς ὅλην ἐπιστροφήν . ἀλλ’ οὐδὲ περὶ τῶν διαφόρων τῆς ἀνθρωπείας ψυχῆς λήξεων ἢ τῶν πλειόνων ἐν τοῖς βίοις αἱρέσεών τι φαίνεται πραγματευόμενος , εἰδὼς τῷ καθηγεμόνι τὸν περὶ τούτων ἱκανῶς ἐπεξειργασμένον λόγον , ἀλλ’ οὐχ ὡς ἀχώριστον τοῦ σώματος τιθέμενος τὴν ψυχήν · τὴν γοῦν αἰτίαν τοῦ μὴ μεμνῆσθαι ἡμᾶς τῆς χωριστῆς ζωῆς ἀποδίδωσιν ἐν τῷ τρίτῳ , ὡς ὄντας δηλαδὴ καὶ πρὸ τῆς εἰς σῶμα ἀφίξεως . Περὶ δὴ μόνης τῆς ἐν τοῖς θνητοῖς ψυχῆς προηγουμένως πραγματευόμενος οὐδεμίαν αὐτῆς ἀπολείπει ἀνεπεξέργαστον δύναμίν τε καὶ οὐσίαν . ἀλλὰ πρῶτον μὲν κοινῇ πάσαις τὴν εἰδητικὴν τῶν σωμάτων ἀποδίδωσιν αἰτίαν , οὐχ ὡς σωμάτων ἀλλ’ ὡς ὀργάνων ζωτικῶν . φύσις γὰρ ἡ ὡς σωμάτων εἰδητικὴ αἰτία , οὐ ψυχή · ἡ δὲ ὡς ὄργανον ζωτικὸν εἰδοποιοῦσα ἢ ψυχὴ ἢ μέρος ψυχῆς ἢ οὐκ ἄνευ ψυχῆς . καὶ αὕτη μὲν αἰτία εἰδητική , καθ’ ἣν τὸ εἰδοποιηθὲν ζωτικῶς οἷόν τε κινεῖσθαι . ἑτέρα δὲ ἡ ὑφ’ ἧς κινεῖται · ὑπὸ γὰρ τῆς ψυχῆς τὸ ζῷον κινεῖται ὡς ὑπὸ τοῦ κυβερνήτου τὸ πλοῖον · ἐντελέχεια δὲ καὶ ὁ πλωτὴρ λέγεται . ἑτέρα δέ πὼς ἥδε ὡς εἰσόμεθα ἡ κινοῦσα ζωτικῶς τῆς καθ’ ἣν τὸ οὕτω κινούμενον ὁρίζεται , ἐπειδὴ οὐ ταὐτὸν τῷ κινουμένῳ τὸ κινοῦν , ἀλλὰ διῄρηται κατ’ αὐτόν . κινεῖται δὲ τὰς ζωτικὰς κινήσεις , οἷον βάδισιν καὶ πτῆσιν καὶ ἀναπνοήν , οὐ τὸ σῶμα ἀπλῶς , ἀλλὰ τὸ ζῶν σῶμα . ζῶν δέ ἐστι κατὰ τὴν ἐν αὐτῷ ζωήν · ὥστε καὶ ζωτικῶς κινούμενον κατὰ ταύτην . ἐπεὶ οὖν καὶ τὸ κινοῦν ἐν τῷ ζῴῳ ἡ ψυχή , πότερον ἡ αὐτὴ τῇ καθ’ ἣν κινεῖται , ἢ ἀδύνατον ; ἦν γὰρ ἄν καὶ τὸ ὅλον ζῷον κατ’ αὐτὴν εἰδοποιούμενον , κινούμενόν τε καὶ κινοῦν , καὶ οὐχ , ὡς τῷ Ἀριστοτέλει δοκεῖ , κινεῖ μὲν ἡ ψυχή , κινεῖται δὲ τὸ ζῷον . ἀλλὰ καὶ τὸ ὄργανον ἕτερον τοῦ χρωμένου . καὶ τὸ ὡς ὀργάνου ἄρα χαρακτηριστικὸν εἶδος ἕτερον τοῦ χρωμένου . καὶ ἐντελέχεια καὶ τὸ χρώμενον ὡς ὁ πλωτὴρ τῆς νεώς · διττὴ γὰρ ἡ ἐντελέχεια , ἡ μὲν καθ’ ἥν ἐστι ναῦς , ἡ δὲ ὡς πλωτήρ . Πρῶιον μὲν οὖν ὡς εἴρηται κοινῇ πάσαις ταῖς τῶν θνητῶν ζῴων Ov ψυχαῖς τὴν εἰδητικὴν αὐτῶν ἀποδίδωσιν αἰτίαν διττὴν οὖσαν . ἔπειτα δὲ καὶ καθ’ ἑκάστην ἐπεξιὼν ἅμα μὲν τὰς διαφορὰς αὐτῶν παραδίδωσιν , ἅμα δὲ καὶ τὸ κοινῇ πάσαις ὑπάρχον ἰδιοτρόπως καθ’ ἑκάστην θεωρεῖ , ὅπερ ἡ ἀποδεικτικὴ παραγγέλλει ἐπιστήμη , καὶ τὰς μὲν μᾶλλον εἰς τὸ ὀργανικὸν ἀποκλινούσας , τὰς δὲ κατὰ τὸ χρώμενον ἱσταμένας μᾶλλον ὁρᾷ . καὶ πᾶσαν μὲν εἶναι ψυχὴν ἐντελέχειαν τοὐ ὀργανικοῦ σώματος παραδίδωσιν , οὐ πάσαν δὲ κτὰ πατὰ ἑαυτῆς δύναμιν · σαφῶς γὰρ ὁ νοῦς εἴρηται μηδὲν συνέχων σῶμα καὶ μηδὲ ὡς ὀργάνῳ τῷ σώματι χρώμενος . διὸ οὐκ ἀπαμβλύνεται πρὸς τὴν τῶν ἐλαττόνων θέαν ἐκ τῆς τῶν μειζόνων νοήσεως , ὥσπερ ἡ αἴσθησις διὰ τὸ αὐτὰς ὡς ὀργάνῳ χρῆσθαι τῷ σώματι . Διακρίνει δὲ ἱκανῶς καὶ τὰ περὶ τῆς νοερᾶς τῶν ψυχῶν δυνάμεως , ἑτέραν μὲν ὁρῶν τὴν πρακτικὴν ταύτην καὶ φαντασίᾳ χρωμένην , σωματοειδεῖ οὔσῃ ζωῇ , κατὰ τὴν μερικὴν πρότασιν · ἑτέραν δὲ τὴν θεωρητικήν , καὶ ταύτην διττήν , τὴν μὲν κατὰ τὴν ἀπὸ τῆς οὐσίας προιοῦσαν ἐνέργειαν ἢ ἀτελῶς ἔχουσαν ἢ τελειωθεῖσαν , καὶ ἢ εἰς τὸ πρότερον δυνάμει διὰ τὸ ἀτελὲς ἐκπίπτουσαν ἢ κατὰ τὸ τελειότερον ἱσταμένην δυνάμει ἢ καὶ κατὰ τὸ ἐνεργείᾳ · ἥτις οὐ χρῆται μὲν τῇ φαντασίᾳ , ἑπομένην δὲ αὐτὴν ἔχει ὡς τῆ προιούσῃ καὶ ἐξισταμένῃ τῆς οὐσίας ἐνεργητικῇ θεωρίᾳ συγκινουμένην · τὴν δὲ κατὰ τὴν μόνιμον καὶ εἰς ἓν καὶ ταὐτὸν τῆ οὐσίᾳ τὴν ἐνέργειαν συνάγουσαν · καθ’ ἣν καὶ τὸν ἐξῃρημένον μιμεῖται νοῦν , καὶ ἔστι τῇ οὐσίᾳ ἐνέργεια . καθ’ ἣν μόνην ἐστὶν ἀθάνατος , ὡς δι’ αὐτῆς τοῖς αἰωνίοις συναπτομένη καὶ ὡς ἀεὶ μὲν τὸ μόνιμον ἔχουσα , ἀκραιφνὲς μὲν ἐν τῇ χωριστῇ ριστῇ ζωῇ , ἀφιστάμενον δέ πὼς ἑαυτοῦ ἐν τῇ εἰς τὰ δεύτερα ῥοπῇ , ἀλλ’ οὐχ οὕτως ὡς μηδαμῶς μένον . ἔστι μὲν οὖν καὶ τότε μόνιμον δευτέρως · τὸ δὲ ἔξω ῥέπον οὐκ ἀθάνατον , ὡς μεταβαλλόμενον καὶ ὡς ἐν τῇ χωριστῇ ζωῇ οὐ παρόν . διελὼν δὲ καὶ τὰς ὀρεκτικὰς δυνάμεις ἀπὸ τῶν γνωστικῶν , τίνες αἱ κατὰ τόπον τῶν ζῴων κινητικαὶ δυνάμεις ἐπεξεργάζεται . Καὶ ταύτην μὲν ἅπασαν τὴν θεωρίαν ἔν τε τῷ δευτέρῳ καὶ τρίτῳ ποιεῖται · ἐν δὲ τῷ πρώτῳ μετὰ τὸ ἀφορίσαι τὸν σκοπὸν καὶ ἐκθέσθαι , ὅσα τε καὶ οἷα δεῖ ζητῆσαι περὶ ψυχῆς προβλήματα , καὶ τὸν τρόπον ἀφορίσαι τῆς ἐπεξεργασίας τὸν ἀπὸ τῶν ἀντικειμένων ἀρχόμενον καὶ διὰ μέσης τῆς ἐνεργείας εἰς τὴν οὐσίαν ἀναπεμπόμενον , τὰς τῶν παλαιοτέρων ἱστορήσας περὶ ψυχῆς δόξας , δι’ ὧν τε ἀποδέχεται καὶ δι’ ὧν ἀντιλέγει , γνωστικήν τε τὴν ψυχὴν καὶ κινητικὴν τίθεται ἀσώματόν τε καὶ ἀμέριστον καὶ ἀκίνητον τὰς σωματικὰς κινήσεις οὖσαν . καὶ οὔτε ἁρμονίαν σωματικὴν οὔτε σύνθεσιν οὔτε λόγον τινὰ μίξεως ἐπιδείκνυσι · καὶ ἀρχὴν οὐχ ὡς στοιχεῖον , οὐδὲ ὡς ἐκ τῶν στοιχείων , ἀλλ’ ὡς λόγον καὶ εἶδος . καὶ μίαν τὴν ἐν ἑκάστῳ ζῴῳ εἶναι βούλεται ψυχὴν καὶ ἐν τοῖς λογικοῖς , πάσας ἔχουσαν τὰς ζωτικὰς οὐσίας τε καὶ δυνάμεις , καθ’ ἅς τε ὀρέγεται λογικῶς τε καὶ θυμοειδῶς καὶ ἐπιθυμητικῶς , καὶ καθ’ ἃς γινώσκει νοερῶς ἢ ἐπιστημονικῶς ἢ δοξαστικῶς ἢ φανταστικῶς ἢ αἰσθητικῶς , καὶ αὐτὰς ἔχουσαν ἐσχάτως τὰς φυσικάς . Ἔτι ἐν τῷ τρίτῳ κατ’ αὐτὸ τὸ λογικὸν τὴν ἡμετέραν ψυχὴν ἐν μεσότητι σότητι τῶν ἄκρων ὁρῶν ζωῶν , ποτὲ μὲν ἀπεικάζει τῇ αἰσθητικῇ ποτὲ δὲ τῇ νοερᾷ · καὶ ποτὲ μὲν εἰς τὴν αἰσθητικὴν ὑποβαίνουσαν , ποτὲ δὲ εἰς τὴν νοερὰν ἀνιοῦσαν μίμησιν · καὶ ποτὲ μὲν εἰς τὸ ἀμέριστον ὡς οἷόν τε αὐτῇ συναιρουμένην καὶ ὅλην ἐν ἑαυτῇ μένουσαν , ὅτε καὶ τὸν ὑπερέχοντα αὐτῆς μιμεῖται νοῦν , ποτὲ δὲ ἀφισταμένην πὼς ἑαυτῆς ἐν τῇ ἔξω ῥοπῇ καὶ κατὰ προβολὴν ἐνεργοῦσαν καὶ εἰς μερισμὸν προιοῦσαν · οὐ μὴν ὡς πάντῃ τῶν ἀντικειμένων ἀφισταμένην . καὶ γὰρ ὁ μερισμὸς αὐτῆς μετὰ τῆς εἰς τὸ ἀμέριστον συναιρέσεως , καὶ ἡ προβολὴ μετὰ τῆς εἰς ἑαυτὴν ἐπιστροφῆς , καὶ ἡ ἑαυτῆς ἀπόστασις μετὰ τῆς ἐν ἑαυτῇ μονῆς , ἀμυδρουμένης ὅτε εἰς τὸ ἔξω ῥέπει · ἵνα καὶ μένῃ ἅμα καὶ μεταβάλλῃ διὰ τὴν τῶν μόνως τε μενόντων καὶ πάντῃ μεταβαλλομένων μεσότητα ἡ ἡμετέρα ψυχὴ ἑκατέρῳ πὼς ἐπικοινωνοῦσα τῶν ἄκρων , ὥσπερ καὶ μερίζεταί πὼς καὶ οἷον ἀμέριστος τε ] ἅμα γίνεται τε καὶ ἀγένητος ὑπάρχει , φθείρεταί τε τρόπον τινὰ καὶ ἄφθαρτος διασώζεται . διὸ οὔτε μένειν τι αὐτῆς θησόμεθα κατὰ τὸν Πλωτῖνον ἀεὶ ὡσαύτως καὶ καθαρῶς οὔτε παντελῶς προιέναι ἐν τῇ εἰς γένεσιν ῥοπῇ , ἀλλ’ ὅλη πρόεισι καὶ μένει εἰλικρινῶς ἐν τῇ πρὸς τὰ δεύτερα ῥοπῇ . ἀλλὰ ταῦτα μὲν σαφέστερον καὶ ἡ ὅλη τῶν λόγων ἐπιδείξει διέξοδος ὡς καὶ Ἀριστοτέλει δοκοῦντα καὶ ὑπὸ τοῦ Ἰαμβλίχου ἐναργέστερον ἐκπεφασμένα . ἤδη δὲ τῶν ῥητῶν ἐχώμεθα . p . 402a1 τῶνκαλῶν καὶ τιμίων τὴν εἴδησιν ὑπολαμβάνοντες . τὸ προοίμιον τὸν σκοπόν τε ἅμα τῆς προκειμένης πραγματείας ὁρίζει καὶ ὡς περισπούδαστον ἀνθρώποις ἅπασι γεραίρει . ἔτι τε συντείνει τὸν ἀκροατὴν τὸ δύσληπτον καθόλου τε τῆς τῶν οὐσιῶν θεωρίς καὶ ἰδίως τῆς ψυχικῆς ἐκφαῖνον . πᾶσαν μὲν οὖν εἴδησιν ἐν τοῖς καλοῖς τε καὶ τιμίοις τάττει , οὐ τὴν ὁποιανοῦν γνῶσιν εἴδησιν προσαγορεύων , ἀλλὰ τὴν ἐπιστημονικήν · κατὰ γὰρ ταύτην ἡμῖν τὸ εἰδέναι , κατὰ δὲ δόξαν τὸ οἴεσθαι . ἀπολείπονται δὲ καὶ φαντασίαι καὶ αἰσθήσεις τῆς εἰδήσεως , συμβεβηκότων ἀεὶ καὶ οὐδεμιᾶς οὐσίας ἀντιλαμβανόμεναι . εἴδησις μὲν οὖν ἡ ἐπιστημονική ἐστι γνῶσις . καλὰ δὲ καὶ τίμια τῷ μὲν ὑποκειμένῳ συντρέχει ( καὶ γὰρ πᾶν τὸ ὄντως τίμιον καλόν , καὶ πάν τὸ καλὸν τίμιον ) , τῷ δὲ λόγῳ διαφέρει · φέρει · καλὸν μὲν γάρ ἐστιν ὡς ἐραστὸν καὶ δι’ αὑτὸ αἱρετόν , τίμιον δὲ διὰ τὸ σεμνὸν καὶ ὑπερέχον , ὑποκλινομένων αὐτῷ τῶν ἄλλων οἷς ἐστι τίμιον . εἰκότως ἄρα ἄνθρωποι ὄντες καὶ κατὰ λόγον οὐσιωμένοι τῶν καλῶν καὶ τιμίων εἶναι ὑπολαμβάνομεν τὴν ἐπιστημονικὴν θεωρίαν , ὡς τὴν ἀρίστην οὖσαν τοῦ λόγου τελειότητα καὶ διὰ τοῦτο ἐφετήν τε αὐτῷ καθ’ αὑτὴν οὖσαν καὶ ἐγγενομένην τὸ ὑπερέχον αὐτῷ δωρουμένην . p . 402a2 Μαλλὸν δ’ ἑτέραν ἑτέρας ἢ κατὰ ἀκρίβειαν ἢ τῷ βελτιόνων τε καὶ θαυμασιωτέρων εἶναι . Ἅπασα μὲν γὰρ ἐπιστήμη καλή τε καὶ τιμία , ἄλλη δὲ ἄλλης καλλίων τε καὶ τιμιωτέρα ἢ τῷ ἀκριβεστέρα εἶναι , ὡς γεωμετρία ἔχει πρὸς τὴν τῶν ἐν οὐρανῷ φαινομένων καταληπτικὴν ἀστρονομίαν , διὰ τὴν πόρρω αὐτῶν ἀπόστασιν ἀπολιμπανομένην τοῦ ἀκριβοῦς , ἤ τῷ βελτιόνων εἶναι , ὡς ἀνάπαλιν ἔχει ἀστρονομία καὶ ἡ περὶ τὰ φαινόμενα πρὸς ὀπτικὴν γεωμετρικήν τινα ὑπάρχουσαν . ἀλλ’ αὗται μὲν μαθηματικαὶ οὖσαι πραγματεῖαι τῶν κυρίως ἀπολείπονται ἐπιστημῶν , ὡς μήτε οὐσίας οὖσαι μήτε ἐκ τῶν ἀληθινῶν ἀρχόμεναι αἰτίων · ἀληθινὰ γὰρ τὰ οὐσιώδη εἴδη . εἶεν δ’ ἄν καὶ ἐν ταῖς τῶν οὐσιῶν θεωρητικαῖς ἀκριβέστερον μὲν ἡμῖν τῆς περὶ τῶν οὐρανίων φυσιολογίας ἐγγινομένη ἡ περὶ ζῴων διὰ τὸ προσεχὲς οὐ λανθάνουσα , ἐκείνη δὲ ταύτης τῷ περὶ βελτιόνων εἶναι . βέλτιον μὲν οὖν ἐστι τοῦ ποτὲ ὄντος τὸ ἀίδιον , καὶ τὸ αἰτιώτερον ὡς τέλος ἢ ὡς ποιοῦν ἢ ὡς εἶδος τοῦ αἰτιατοῦ , καὶ ὅλως τὸ θεοῖς πλησιάζον τοὐ μᾶλλον ἀπωτέρω κατ’ οὐσίαν . ἀκριβεστέρα δὲ γνῶσις ἡ ἀναγκαία καὶ ἀπαράλειπτος καὶ ἡ οἰκεία τῷ γνωστῷ . p . 402a3 Δι’ ἀμφότερα ταῦτα τὴν περὶ ψυχῆς ἱστορίαν εὐλόγως ἄν ἐν πρώτοις τιθείημεν . Διά τε ἀκρίβειαν καὶ διὰ τὸ περὶ βελτίω καὶ θαυμάσια ἔχειν . διὰ γὰρ τὴν πρὸς ἑαυτὴν αὐτῆς τῆς ψυχῆς οἰκειότητα ἐγγυτάτῳ ὂν τῷ γινώσκοντι τὸ γνωστὸν ἐναργῆ παρέχεται καὶ ἀκριβῆ τὴν τῶν συνθέτων γνῶσιν · καὶ γὰρ ἡ τῶν συνθέτων ἡμῶν αὐτῶν συναίσθησις ἐναργής τε καὶ ἀκριβής . ἡ δὲ κατὰ νοῦν καὶ λόγον τῆς ψυχῆς αὐτῆς εἰς ἑαυτὴν ἐπιστροφὴ ἀπαθῶς γινομένη ἔτι ἐναργεστέρα καὶ ἀκριβεστέρα . ἀλλὰ καὶ αὐτῇ τῇ πρὸς ἑαυτὴν ἐπιστροφῇ ἀσώματον καὶ χωριστὴν σωμάτων ἑαυτὴν εὑρίσκουσα καὶ γνωστικὴν καὶ ἑαυτῆς κυρίαν διὰ τὸ κατὰ βούλησιν ζῆν καὶ ἀρχικὴν ὡς βελτίστην θαυμάσεται ὡς οὐκ ἀπεσπασμένην τῶν πρώτων αἰτίων . οὐ γὰρ ὡς αὐτόθεν πρώτην , ἀλλ’ ὡς ἐν τοῖς πρώτοις φησί , διὰ τὴν οἷον συνεχῆ πρὸς αὐτὰ ὑπόβασιν . ἡ δὲ ἱστορία ἀντὶ τῆς ἐπιστήμης εἴληπται νῦν · ἴσμεν γάρ φαμεν ὅσα ἀκριβῶς γινώσκομεν . p . 402a4 Δοκεῖ δὲ καὶ πρὸς ἀλήθειαν ἅπασαν ἡ γνῶσις αὐτῆς μεγάλα συμβάλλεσθαι , μάλιστα δὲ πρὸς τὴν φύσιν · ἔστι γὰρ οἷον ἀρχὴ τῶν ζῴων . Καὶ καθ’ αὑτὴν μὲν ἡ περὶ ψυχῆς εἴδησις καλή τε καὶ τιμία ὡς εἴρηται , μειζόνως δὲ εἰ καὶ πρὸς πᾶσαν ἀλήθειαν μεγάλα ἡ γνῶσις αὐτῆς συντελεῖ , τουτέστι πρὸς τὴν τῶν ὄντων ἐπιστημονικὴν γνῶσιν . ἀλήθειαν γὰρ νῦν οὐ τὴν αἰσθητικὴν οὐδὲ τὴν δοξαστικὴν ἀκουστέον , ἀλλὰ τὴν ἐπιστημονικὴν καὶ τὴν τῶν οὐσιῶν , πρὸς ἣν οὐ μόνον συμβάλλεται ἡ τῆς ψυχῆς γνῶσις , ἀλλὰ καὶ μεγάλως · πρὸς μὲν τὴν περὶ τῶν ὄντων , ἐπειδὴ 1r ὡς ἐν τοῖς Περὶ ζῴων μορίων ἔφη , οὐκ ἄνευ τῆς τοῦ νοῦ γνώσεως τὸ νοητὸν οἷόν τε γνῶναι , οὐδ’ ἄνευ τῆς τοῦ ἡμετέρου νοῦ , εἴ γε ἡμῖν ὁπωσοῦν γνωστὰ τὰ νοητά . ὁμοίως μὲν οὖν οὐδὲ τὰ αἰσθητὰ ἄνευ τῆς τοῦ αἰσθητικοῦ , ἀλλ’ ἐπεὶ οὐκ ἐπιστητὰ οὐδὲ οὐσίαι , λόγος δὲ καὶ νοῦς ὁ τῶν οὐσιῶν καὶ τῶν φυσικῶν θεωρητικός , ἡ τούτου γνῶσις καὶ πρὸς τὴν τῶν φυσικῶν γνῶσιν ὡς ἐπιστητῶν ἱκανῶς συντελεῖ . ἔτι διὰ τὸ μέσην τῶν τε ἀληθῶς νοητῶν καὶ τῶν φυσικῶς ὄντων καὶ τῶν ἀμερίστων τε καὶ μεριστῶν εἶναι τὴν ψυχὴν καὶ ἡ περὶ αὐτῆς θεωρία ἱκανὴ πρὸς τὰς τῶν ἄκρων συμβάλλεσθαι φιλοσοφίας · πρὸς μὲν τὴν πρώτην διὰ τὴν πρὸς τὰ ἄλλα τῆς ψυχῆς ὁμοιότητα ἐκ γὰρ τῶν μέσων ῥᾴων ἡ πρὸς τὰ κρείττω ἀναφορά ) , πρὸς δὲ τὴν φυσικὴν μάλιστα διὰ τὸ ὡς ἐξ αἰτίας | τὰ αἰτιατὰ 1v γινώσκειν ἐπιστημονικὸν ὑπάρχειν . εἰκότως οὖν μάλιστα πρὸς τὴν φύσιν , διότι ἡ ἐξ αἰτίων τῶν αἰτιατῶν γνῶσις κυριωτέρα τῆ ἐκ τῶν αἰτιατῶν εἰς τὰ αἴτια ἀναγομένης . ἐκ δὲ τῆς ψυχῆς τὰ φυσικὰ ὡς ἐξ ἀρχῆς ἤρτηται · κυριώτατα γὰρ τῶν φυσικῶν τὰ ζῷα , ὧν οἷον ἀρχ’ ἡ , φησίν , ἡ ψυχή , τὸ οἷον προσθείς , ὅτι τὸ εἶδος καὶ ἡ νοερὰ καὶ ἡ ἀμέριστος οὐσία ὄντως ἀρχή , ἡ δὲ ψυχὴ ἐκβᾶσα τῆς ἀμερίστου καθαρῶς οὐσίας καὶ τῆς ἀληθῶς ἀρχῆς ἀπολείπεται . καὶ γὰρ ἡ εἰδητικὴ ἀρχὴ ἀμέριστος πᾶν γὰρ εἶδος ὅρος καὶ οὗ ἕνεκα · τελειότης γάρ ) καὶ τὸ ὅθεν ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως · νοῦς γὰρ τὸ πρώτως κινοῦν . δοκεῖ δὲ ἔφη οὐχ ὡς ἀμφισβητῶν , ἀλλ’ ὡς καὶ ὑπὸ τῶν ἄλλων ὁμολογούμενον . p . 402a 7 ἐπιζητοῦμεν δὲ θεωρῆσαι καὶ γνῶναι τήν τε φύσιν αὐτῆς καὶ τὴν οὐσίαν . Σαφέστερον τὸν σκοπὸν ἐκτίθεται διὰ τούτων , τῆς τε ψυχικῆς οὐσίας καὶ τῶν καθ’ αὑτὰ ὑπαρχόντων αὐτῇ τε τῇ ψυχῇ καὶ δι’ ἐκείνην τοῖς ζῴοις ὄντα θεωρητικόν τε καὶ γνωστικόν . δηλοῖ δὲ ἡ μὲν θεωρία τὴν ἐκ τῆς ἐναργείας καὶ ἐκ τῶν τῇ αἰσθήσει φαινομένων ἀναφορὰν εἰς τὴν περὶ αὐτῆς ἀλήθειαν , ἡ δὲ γνῶσις τὴν κατὰ λόγον ἐπιστημονικὴν κατάληψιν . ἡ δὲ φύσις οὔτε τὸ γένος δοκεῖ μοι δηλοῦν οὐ γὰρ συνήθης ἡ χρῆσις ) οὕτε ἐκ παραλλήλου ταὐτὸν τῇ οὐσίᾳ σημαίνει · ἀλλ’ ἡ μὲν τὸ ὅσον αὐτῆς πρὸς τὰ φυσικῶς ὄντα ἀποκλῖνον δηλοῖ , ἡ δὲ οὐσία τὸ πρὸς τὰ νοητὰ συγγενὲς καὶ χωριστόν . p . 402a8 εἶθ’ ὅσα συμβέβηκε . Τὰ καθ’ αὑτὰ δηλαδή · τὰ γὰρ ὡς ψυχῇ καὶ ἐπεὶ προηγεῖται κατὰ τὴν ἐξ αἰτίων γνῶσιν ἐπιστημονικὴν οὖσαν ἡ τῆς οὐσίας τῇς τῶν συμβεβη - κότων , βουλόμεθα δὲ γενέσθαι ἐπιστήμονες , εἰκότως ἐπιζητοῦμεν πρότερον γνῶναι τὴν οὐσίαν , εἶθ’ ὅσα συμβέβηκεν . ἀλλ’ ἐπεὶ ἐκ τῶν ἡμῖν γνωριμωτέρων ἐπὶ τὰ φύσει πρότερα ἡ μάθησις , ἀναγκαίως ἐν τῇ διδασκαλίᾳ ἀπὸ τῶν συμβεβηκότων τὴν οὐσίαν αἱρεῖ , ὧν τὰ μὲν ἴδια πάθη τῆς ψυχῆς εἶναι δοκεῖ , πάθη λέγων οὐ τὰ ὁπωσοῦν αὐτῇ ὑπάρχοντα οὐ γὰρ καὶ τὰς μονίμους αὐτῆς νοερὰς ἐνεργείας ) ἀλλ’ ὅσα τῷ παθεῖν τι αὐτὴν ὑπάρχει , οἵα ἡ εἰ σῶμα ῥοπὴ καὶ ὅλως ἡ κατὰ προβολὴν ζωή . ἐν γὰρ ἀποστάσει πὼς τῇ ἀφ’ ἑαυτῆς , τοῦτο δὲ πάθος · ἐπεὶ ἡ μόνιμος ἐνέργεια ἡ αὐτὴ τῇ οὐσίᾳ καὶ οὐ συμβεβηκός . τῶν δὲ συμβεβηκότων , ἃ καὶ πάθη ἔφη , τὰ μέν ἐστιν ἴδια τῆς ψυχῆς , ὡς ἡ θεωρητικὴ αὐτῆς γνῶσις οὐδὲν αἰσθήσει ἢ φαντασίᾳ ἢ ὅλως τῷ σώματι χρωμένη · ὅση δὲ αἰσθητικὴ καὶ φανταστικὴ καὶ ἡ ταύταις χρωμένη πρακτικὴ γνῶσις , κοινὴ καὶ τοῖς ἄλλοις ζῴοις ὑπάρχει . οὐδὲ μόνων ἐστὶ τῶν ζῴων , ἅπερ ἐστὶ τὰ σύνθετα , ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς ψυχῆς . ὡς γὰρ ἐρεῖ , ἢ ἄρχεται ἐξ αὐτῆς ἢ λήγει εἰς αὐτήν . p . 402a 10 Πάντῃ δὲ καὶ πάντως ἐστὶ τῶν χαλεπωτάτων λαβεῖν τινα πίστιν περὶ αὐτῆς . Αἱρετὴν ἐκ τῶν εἰρημένων τὴν περὶ ψυχῆς ἐπιδείξας θεωρίαν καὶ ὅτι μάλιστα ἐπιζητοῦμεν τὴν οὐσίαν αὐτῆς γνῶναι προειπών , συντείνων τοὺς φιλοθεάμονας τῶν ὄντων , τὸ δύσληπτον πρῶτον μὲν καθόλου τῆς τῶν οὐσιῶν γνωστικῆς μεθόδου ὑπομιμνήσκει . οὔτε γὰρ εἰ μία ἢ πλείους ῥᾴδιον γνῶναι · καὶ γὰρ ἄν μία δόξειεν , ἐπεὶ καὶ αὐτὴ ἡ ζητουμένη οὐσία κοινὴ καὶ μία τις ἐν πᾶσιν εἶναι δοκεῖ καὶ ἡ τοῦ ὄντος κοινωνία , καὶ διὰ τὸ μίαν παραδίδοσθαι μέθοδον , ἐπὶ μὲν τῶν ἁπλῶν ἰδιοτήτων τὴν κατ’ ἐπι - βολὴν σύνεσιν , ᾗ τοὺς ὅρους γινώσκομεν , ἐπὶ δὲ τῶν ἐκ πλειόνων τὴν ὡς ἐκ γένους καὶ διαφορῶν · καὶ πλείους αὖ διὰ τὴν ἑτερότητα τῶν τε γενῶν καὶ τῶν διαφορῶν καὶ δηλονότι καὶ τῶν εἰδῶν . εἴτε δὲ μία εἴτε πλείους εἴτε , ὅπερ ἀληθές , καὶ μία καὶ πλείους , οὐκ εὔκολος αὐτῆς ἡ κατάληψις , ἐπειδὴ καὶ πᾶσα ἐπιστημονικὴ ἕξις δύσληπτος , φύσεως τε δεομένη ἐπιτη - δείας καὶ γυμνασίας μακρᾶς καὶ διακεκαθαρμένης τῆς λογικῆς ζωῆς , εἰ μέλλοιμεν ὀρθῶς πάντως τοῦ προτιθεμένου τὴν οὐσίαν εὐεκτῶς αἱρεῖν . ἀλλὰ τοῦτο τὸ ζήτημα οὐκ διὸν τῆς περὶ ψυχῆς θεωρίας , κοινὸν δέ φησι πολλοῖς ἑτέροις , ἐφ’ ὅσων τὸ τί ἐστι ζητοῦμεν · κοινὴ γὰρ τούτων ἀπάντων ἡ ὁριστική . εἶτα ὅτι μία μετὰ παραμυθίας ὑποθέμενος ὡς γὰρ μία ἡ τῶν καθ’ αὑτὰ ὑπαρχόντων ἐπιστήμη , ἥπερ ἐστὶν ἡ ἀποδεικτική , οὕτω καὶ ἡ τοῦ τί ἦν εἶναι μία ἡ ὁριστική , ἐπεὶ καὶ ἡ διαιρετικὴ μία καὶ ἡ ἀναλυτικὴ ὡσαύτως ) , ζητητέον φησὶ τὴν μέθοδον ταύτην οὕτω δηλαδὴ ὡς ἕξιν κτήσασθαι ὁριστικήν . ἐπεὶ δὲ καὶ πολλαὶ τρόπον τινὰ ὑπέμνησεν δὲ καὶ τοῦτο διὰ τοῦ δεήσει γὰρ λαβεῖν περὶ ἕκαστον τίς ὁ τρόπος · δεῖ γὰρ ἐφ’ ἑκάστου ἰδιοτρόπως τῇ κοινῇ χρήσασθαι μεθόδῳ ) · ἐπεὶ οὖν καὶ πολλαί , ἔτι χαλεπώτερον γίνεται τὸ πραγματευθῆναι , τουτέστι τὸ τὴν ἴδιον ἑκάστου ἑλεῖν οὐσίαν . τὸ δὲ ἐπιφερόμενον | τὸ ἐὰν δὲ φανερὸν ᾖ , πό τερον ἀπόδειξις καὶ τὰ ἑξῆς ἐξήγησις εἶναί μοι τοῦ προειρημένου δοκεῖ τοῦ δεήσει γὰρ λαβεῖν περὶ ἕκαστον τίς ὁ τρόπος , ὡς ἑπομένου τούτου καὶ τοῖς μίαν ἡντινοῦν τὴν τοῦ τί ἐστιν ὁμολογοῦσι μέθοδον . ἕπεται γὰρ καὶ τούτοις ζητεῖν , ἐκ τίνων ἀρχῶν ὁ ἰήιος ἑκάστου ἀποδοθήσεται ὁρισμὸς · p . 402a21 Ἄλλαι γὰρ ἄλλων ἀρχαί . Ἔτεραι γοῦν ἀριθμῶν καὶ ἕτεραι ἐπιπέδων καὶ ἄλλαι τῶν φυσικῶν καὶ ἐπὶ πάντων ὁμοίως . κατὰ συμβεβηκὸς δὲ ἰήια τὰ ἀποδεικνύμενα λέγεται , κἄν οὐσιώδη ἦ , ὅτι ὡς ἄλλο ἄλλου κατηγορεῖται πᾶν δεικνύμενον καὶ διὰ τοῦτο μὲν συμβεβηκὸς ὡς σὺν ἄλλῳ βεβηκός · διὸν δέ , ἐπειδὴ καὶ τὸ κοινὸν πλειόνων ἰδιοτρόπως χρὴ γινώσκεσθαι διὰ τῆς ἀποδείξεως . οὕτω μὲν οὖν πρῶτον κοινῇ τὸ δύσληπτον τῆς ὁριστικῆς ὑπέμνησεν ὀξέως . προστίθησι δὲ καὶ τὴν ἴδιον ἐπὶ τῆς ψυχικῆς οὐσίας χαλεπότητα , ἅμα καὶ τὰ προβλήματα ἐκτιθέμενος περὶ ὅσων ζητήσει διὰ τοῦ · p . 402a22 Πρῶτον δ’ ἴσως ἀναγκαῖον διελεῖν , ἐν τίνι τῶν γενῶν καὶ τι ἐστιν . Ἐπείπερ ἐν τοῖς ὁριστικοῖς λόγοις πρὸ πάντων ἐστὶ τὸ γένος λαμβα - νόμενον καὶ τότε ἡ διαφορά , διότι ἀμέριστον τὸ εἶδος καὶ ἀμερίστως τό τε ὡρισμένον καὶ χαρακτηριστικὸν συνειληφός , ὁ λόγος ἅμα τε διαιρῶν καὶ συνάγων ἰδίᾳ πρῶτον αὐτοῦ ἐμφαίνει τὸ ὡρισμένον , ἔπειτα δὲ τὸ χαρακτηριστικόν , ὧν τὸ μὲν ἐν τῷ τί ἐστι , τὸ δὲ ἐν τῷ ὁποῖόν τί ἐστι γινώσκεταί τε καὶ λέγεται . διὸ καὶ αὐτὸς εἰπὼν ἐν τίνι τῶν γενῶν ἀναγκαῖον διελεῖν προστέθεικε καὶ τί ἐστι , σαφηνίζων τί δηλοῖ τὸ ἐν γένει εἶναι , ὅτι καθ’ ὅ τί ἐστιν , ὥσπερ ἐν διαφοραῖς καθ’ ὃ τοιόνδε . ἀμφισβητεῖται δὲ ἐπὶ ψυχῆς , εἰ τὸ γένος αὐτῆς οὐσία ἢ ποιὸν ἢ ποσόν . διὸ καὶ τούτων εἰδικῶς τῶν τριῶν ἐμνήσθη κατηγοριῶν , ὡς ἐν ταῖς φερομέναις δόξαις τῶν τριῶν λεγομένων , προσθεὶς δὲ τὸ ἢ καί τις ἄλλη τῶν διαιρεθεισῶν κατηγοριῶν διὰ τὸ ἐνδέχεσθαί τινας καὶ ὑπ’ ἄλλην αὐτὴν ἄγειν . οἱ μὲν οὖν Πυθαγόρειοι καὶ Πλάτων’ οὐσίαν αὐτήν φασιν · οἱ δὲ ἁρμονίαν σωμάτων εἰπόντες καὶ οἱ τοιάνδε κρᾶσιν ἐν τῷ ποιῷ τίθενται . Ξενοκράτης δὲ ἀριθμὸν αὐτὴν θέμενος ἐν ποσῷ δοκεῖ . p . 402a25 Ἔτι δὲ πότερον τῶν ἐν δυνάμει ἢ μᾶλλον ἐντελέχειά τις · διαφέρει γὰρ οὔ τι σμικρόν . Ἡ μὲν πρώτη καὶ εἰλικρινὴς ἐντελέχεια τὸ εἶδός ἐστιν · ἡ γὰρ ἐνέργεια καὶ ἡ τελειότης τὸ εἶδος . ἐν δυνάμει δὲ ὂν οὐχ ἡ ὕλη μόνη ὡς ἀτελὴς καθ’ αὑτὴν ἐν τῷ δεκτικῷ τῶν εἰδῶν οὐσιωμένη , ἀλλὰ καὶ πᾶν τὸ εἰδοπεποιημένον , μάλιστα δὲ τὸ σύνθετον διὰ τὴν πρὸς ὕλην κοινωνίαν · ἤδη δὲ καὶ πᾶν τὸ σῶμα κἄν ἄυλον ᾖ , ὡς μὴ καθ’ ἑαυτὸ μηδ’ ὑφ’ ἑαυτοῦ ζῶν , ἀλλ’ ἑτέρωθεν · οὐ γὰρ ὡς σῶμα . ἡ δὲ ψυχὴ κατὰ μὲν ἀλήθειαν μέση τῶν εἰδῶν καὶ τῶν εἰδοπεποιημένων ὡς ὅλη δι’ ὅλης ἑαυτῆς τὴν πρὸς ἑκάτερο.ν ἐμφαίνουσα κοινωνίαν . ἀξιοῦται δὲ ὑπὸ Ἀριστοτέλους διὰ τὸ ἀφ’ ἑαυτῆς ζῆν τε καὶ ἐγείρεσθαι , καὶ ὡς κινητικὴ τῶν σωμάτων ἀρχὴ οὐ πρὸς τὸ ὁριζόμενον ἀλλὰ πρὸς τὸ ὁρίζον ἀποκλίνειν . διὸ καὶ οὕτω πὼς ἔφη ἢ μᾶλλον ἐντελέχεια , ἐπειδὴ οὐκ εἰλικρινῶς οὐδὲ ἀπλῶς , εἴ γε καὶ ἡ λογικὴ ψυχὴ καὶ ὁ μετεχόμενος ὑπ’ αὐτῆς νοῦς δυνάμει τε καὶ ὑλικὸς λέγεται . διὰ τὴν αὐτὴν δὲ αἰτίαν καὶ τὸ τὶς πρόσκειται , ὅτι μὴ ἀπροσδιορίστως καὶ ἀπλῶς ἐστιν ἐντελέχεια , ἀλλ’ ὑποβεβηκότως . ὅθεν οὐδὲ ἀεὶ κατὰ τὴν τελείαν ἵσταται ἐνέργειαν , ἀλλ’ ἐνίοτε κατὰ τὴν ἀτελεστέραν τὴν κατὰ τὴν ἕξιν . ἐν δυνάμει δὲ ὂν καὶ τὸ εἰδοποιούμενον θέμενος , ὅπερ ἐντελεχείᾳ μέν ἐστιν , οὐ μὴν ἐντελέχεια αὕτη γὰρ τὸ εἶδος ) , εἰκότως τῷ ἐν δυνάμει οὐ τὸ ἐντελεχείᾳ , ἀλλὰ τὴν ἐντελέχειαν ἀντιτέθεικεν . ἐν μὲν γὰρ ἐντελεχείᾳ τὸ εἰδοποιηθέν , τὸ δὲ εἶδος οὐκ ἐν αὐτῇ , ἀλλ’ αὐτή , ὅπερ οὐ σμικρὸν διαφέρει . ἡ μὲν γάρ ἐστι καθ’ αὑτὴν οὐσία , ὡς ἐν τῷ Z τῆς Μετὰ τὰ φυσικὰ μανθάνομεν , ἡ δὲ καθ’ ἕτερον , καὶ ἡ μὲν πρώτη ἡ δὲ δευτέρα , καὶ ἡ μὲν αἰτία ἡ δὲ αἰτιατή . p . 402a1Σκεπτέον δὲ καὶ εἰ μεριστὴ ἢ ἀμερής . Μεριστὴ μὲν ἁπλῶς ἡ σωματικὴ οὐσία πᾶσα , ἄλλων ἀλλαχοῦ τῶν μορίων κειμένων · ἀμέριστος δὲ εἰλικρινῶς ἡ νοερά · πολὺ δὲ βάθος ἔχουσα καὶ ἡ μεταξὺ ἀμφοῖν οὐσία , ἐν ᾗ καὶ ἡ ψυχή . δηλοῖ δὲ τὴν μὲν εἰς τὸ μεριστὸν αὐτῆς ὑπόβασιν ἡ κατὰ ἀπόστασιν τοῦ γνωστοῦ ἀντιληψις καὶ ἡ ἀφ’ ἑτέρων εἰς ἕτερα μετάβασις καὶ ἡ κατὰ μέρος ἐπὶ τῶν ζητουμένων διέξοδος · τὴν δὲ τοῦ ἀμερίστου μέθεξιν ἡ κατὰ τὸ γνωστὸν τῆς γνώσεως στάσις ἕνωσις γὰρ ἀμφοῖν ἥδε ἀμερής ) καὶ ἡ καθ’ ὅρους ἀεὶ ἐν τῇ μεταβολῇ βάσις καὶ ἡ μετὰ τὴν κατὰ μέρος διέξοδον εἰς ἓν συναγωγή . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης ὥσπερ πρὸς τῷ εἴδει , οὕτω καὶ πρὸς τῷ ἀμερίστῳ μᾶλλον τίθεται τὴν ψυχήν , τοῦτο μὲν ὡς οὐ μεριστήν , τοῦτο δὲ ὡς οὐ μόνον τῶν μεριστῶν , ἀλλὰ καὶ τῆς περὶ τὰ σώματα μεριζομένης οὐσίας ἐξῃρημένης τῆς λογικῆς ψυχῆς . p . 4021b1 Καὶ πότερον ὁμοειδὴς ἅπασα ψυχὴ ἢ οὔ . Καὶ τοῦτο εἰς ζήτησιν προβάλλεται , εἰ ὁμοειδεῖς ἀλλήλαις αἱ ψυχαὶ πᾶσαι , ἡ φυτικὴ ἡ αἰσθητικὴ ἡ λογική . ὁμοειδῆ δὲ δηλαδὴ τὰ καθ’ ἓν τὸ εἰδικώτατον ὁριζόμενα εἶδος · τὰ γὰρ κατά τι κοινότερον ὁμογενῆ , οὐχ ὁμοειδῆ . ζητήσεως δὲ τὸ προκείμενον ἀξιοῦται διὰ τοὺς τὴν διαφορὰν ἐν τοῖς συνθέτοις | ἀπὸ τῇς ὕλης , ἀλλὰ μὴ ἐκ τοῦ εἴδους εἰσάγοντας , ὡς ἐπὶ 2v τῶν αὐλῶν , φασί , διάφοροι οἱ ἐκ τῶν ἔγγιον καὶ τῶν ἀπωτέρω τρήσεων ἀποδίδονται ἦχοι , ἑνὸς ὅμως ὄντος τοῦ ἐμφυσωμένου πνεύματος . ἀλλ’ οὐ κατ’ εἶδος οὐδὲ κατ’ οὐσίαν , φήσομεν , ἡ διαφορά . ὡς γὰρ τὸ μακρότερον καὶ βραχύτερον οὐ ποιεῖ κατ’ εἶδος ἐν τοῖς ἀνθρώποις ἐναλλαγήν , οὕτως οὐδὲ τὸ βαρύτερον καὶ ὀξύτερον τὸν αὐλητικὸν ἦχον κατ’ εἶδος ἐξαλλάττει , ἐπεὶ πᾶσα οὐσία καὶ τὸ εἶναι καὶ τὸ τοιάδε εἶναι κατά τι ἔχουσα εἶδος κατὰ τοῦτο ἂν καὶ τὴν πρὸς τὰς ἄλλας ἔχοι ἑτερότητα . καὶ γὰρ ἡ ἐν τοῖς ὀργάνοις καὶ ἡ ἐν ταῖς ὕλαις ἑτερότης ἢ ἐκ τῶν διαφόρων ἥκει εἰδῶν ἡ ἐκ τῶν ἐν τῷ ἑνὶ εἴδει διαφόρων λόγων . ἕπεται δὲ τῷ ὁμοειδεῖς τὰς ψυχὰς ὑποτιθεμένῳ τὸ καὶ τὰς διαφόρους ἐν μιᾷ ψυχῇ δυνάμεις ὁμοειδεῖς ὑποτίθεσθαι , ὡς εἶναι κατ’ εἶδος ἐν ἡμῖν ἀδιάφορον τὴν φυτικήν τε καὶ αἰσθητικὴν καὶ λογικὴν καὶ ὅσαι ἄλλαι . οὐ μὴν εἰ ἀνομοειδεῖς αἱ τῶν διαφόρων ζῴων οἷον ἡ ἵππου αἰσθητικὴ τῆς ἀνθρώπου ἡ μὲν γὰρ ἄλογος ἡ δὲ λογική ) , ἤδη καὶ αἱ ἐν ἀνθρώπῳ πλείους δυνάμεις ἀνομοειδεῖς , ἡ αἰσθητικὴ φέρε καὶ ἡ δοξαστική · πᾶσι γὰρ ἀνθρώπειαι καὶ καθ’ ἓν εἰδικώτατον τὸ ἀνθρώπειον χαρακτηρίζονται εἶδος , ἀλλὰ λόγοις διαφόροις · πολλοὶ γὰρ οἱ καθ’ ἕκαστον εἶδος λόγοι . p . 402b2 Εἰ δὲ μὴ ὁμοειδής , πότερον εἴδει διαφέρουσα ἢ γένει . Κἂν γὰρ πᾶσαι ψυχαὶ καὶ ζωαί τινες , ἀλλὰ κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον ἀλλήλων διαφέρουσαι οὐδ’ ἂν ὑφ’ ἓν τελοῖεν γένος · τοιαῦτα γὰρ τὰ ὁμοταγῆ , τὰ δὲ ὕστερα τοῖς πρώτοις ὡς τὰ ἀφ’ ἑνὸς καὶ πρὸς ἓν κοινώνει . p . 402b3 Νῦνμὲν γὰρ οἱ λέγοντες καὶ ζητοῦντες περὶ ψυχῆς περὶ τῆς ἀνθρώπου μόνον ἐοίκασινἐπισκοπεῖν . Εἰς τὸν Τίμαιον ἔοικεν ἀποτείνεσθαι , εἰς τὸν ἄνθρωπον ἐν τῇ φυσιολογίᾳ καὶ τὰς τούτου ζωὰς καταλήξαντα , ὡς αὐτὸς καὶ ἐπὶ τὰς τῶν ἄλλων ζῴων τε καὶ φυτῶν ψυχὰς διατείνειν τὴν θεωρίαν μέλλων . δοκεῖ δέ μοι καὶ ὁ Τίμαιος ἀφιέναι τὸν διὸν περὶ τῶν ἐν τοῖς ἄλλοις λόγον ὡς ἐκ παραδείγματος τοῦ δευτέρου καὶ τρίτου μέρους τῆς ἀνθρωπείας ἀξιῶν τὰς ἐν τοῖς ἄλλοις αἱρεῖν . p . 402b5 Εὐλαβητέον δὲ , ὅπως μὴ λαθάνῃ , πότερον εἷς ὁλόγος αὐτῆς ἐστι , καθάπερ ζῴου . Eἰ μὲν γὰρ ὁμοειδεῖς πᾶσαι , εἷς ἔσται πάσης λόγος , ὥσπερ καὶ ἀνθρώπου καὶ ὡς αὐτὸς ἔφη ζῴου , εἰ δὲ ἀνομοειδεῖς , καθ’ ἕκαστον εἶδος ἕτερος ἀποδοθήσεται λόγος . p . 402b6 Οἷον ἵππου κυνός ἀνθρώπου θεοῦ . Θεοῦ τοῦ οὐρανίου λέγων ζῴου . ἐπεὶ δὲ καὶ τῶν ἀνομοειδῶν ἑκάστου ὁ τοῦ γένους κατηγορεῖται λόγος , τὴν διαφορὰν ὑπογράφων τοῦ εἰδητικοῦ λόγου πρὸς τὸν τοῦ γένους ἐπάγει · p . 402b7 Τὸ δὲ ζῷον τὸ καθόλου ἤτοι οὐδέν ἐστιν ἢ ὕστερον . Ἅπαν μὲν γὰρ εἰδικώτατον εἶδος οὐσίας αὐτοτελῆ δηλοῖ ὕπαρξιν καὶ καθ’ ἑαυτὴν οὐσιωμένην , κἂν ἔνυλον ῇ οὐκ οὐσιωμένον ἐκ τῆς ὕλης ἡ τοῦ συνθέτου , ἀλλ’ αὐτὸ οὐσιοῦν μὲν τὰ σύνθετα , τελειοῦν δὲ τὴν ὕλην εἰς ἐνέργειν τὸ δεκτικὸν αὐτῆς ἄγον . τὸ δὲ γένος ὡς καθ’ αὑτὸ μὲν ἄνευ τῶν εἰδῶν ὑφεστὼς οὐδέν ἐστιν ἀεὶ γὰρ μετά τινος εἴδους τοῦ οὐρανίου ἢ ἀνθρωπείου ἢ ἱππίου ἢ τινος ἄλλου ) ἢ ὕστερον · τὸ γὰρ ἐν ἑκάστῳ εἴδει γένος μετὰ τὸ εἶδος , ἐπειδὴ τὸ μὲν εἶδος ἀμερίστως ἐστὶ τὸ ὅλον , τὸ δὲ γένος καθ’ ἕνα λόγον μερικὸν τῶν ἐν τῷ εἴδει περιεχομένων ὁρίζεται . διὸ ὡς μὲν καθ’ αὑτὸ ὑφεστὼς οὐδέν ἐστιν , ὡς δὲ μερικὸς λόγος ἐν τῷ εἴδει περιεχόμενος ὕστερος τοὐ εἴδους . p . 402b8 Ὁμοίως δὲ κἄν εἴ τι ἄλλο κοινὸν κατηγοροῖτο . Οὐ μόνον εἴ τι ἄλλο ὡς γένος κατηγοροῖτο ὡς τὸ φυτόν , ἀλλ’ ἔτι μᾶλλον καὶ εἴ τι ὡς ἐν προτέροις καὶ ὑστέροις κοινὸν ὑπάρχον · οὐδὲ γὰρ τὸ κοινὸν καθαρῶς ἐν τούτοις , ἀλλ’ ὅ τι ἄν φῇς , μετὰ ἐξαλλαγῆς . p . 402b9 Ἔτι δὲ εἰ μὴ πολλαὶ ψυχαί , ἀλλὰ μόρια , πότερον δεῖ ζητεῖν πρότερον τὴν ὅλην ψυχὴν ἢ τὰ μόρια ; Εἰ μὴ πολλαὶ ψυχαί φησιν , τουτέστιν εἰ μὴ κατ’ εἶδος ἀλλήλων διαφέροιεν αἵ τε ἐν τοῖς διαφόροις καὶ ἐν ἑνὶ τῷ ἀνθρώπῳ , ἀλλὰ μόρια τὸ διάφορον οὐ κατ’ εἶδος ἔχοντα διὰ τὸ ἑνὸς εἶναι μόρια , ἀλλὰ κατὰ λόγους , ὡς τὸ κοῦφον καὶ φωτιστικὸν τοὐ πυρός . τοῦτο δὲ ἐπὶ μὲν ἑνὸς ζῴου εἴτε ἀνθρώπου εἴτε τινὸς ἄλλου ἀληθές , ἵνα μία ἡ ἑνὸς ἑκάστου ῇ ψυχή . εἴτε οὖν μόρια εἴτε δυνάμεις τὰς πολλὰς ἐν ἑκάστῳ λεκτέον ζωάς , ὁμοειδεῖς μὲν κατὰ λόγον δὲ διαφερούσας ῥητέον . τὰς δὲ ἐν τοῖς ἀνομοειδέσι ζῴοις κατ’ εἶδος ἐξηλλαγμένας θετέον , ἵνα καὶ προηγουμένως τὸ κατ’ εἶδος αὐτῶν διάφορον ἐκ τῶν ψυχῶν ἐφήκῃ . ἐφ’ ὧν δ’ οὖν μόρια τὰ πολλά , προτίθεται ὥ ζητεῖν , πότερον τὸ ὅλον πρότερον ἢ τὰ μόρια θεωρητέον , καὶ ποῖα μὲν τῶν μορίων ἀληθῶς ἐστιν ἀλλήλων ἕτερα , ποῖα δὲ οὐχί . οἷον τὸ φυτικὸν μὲν ἕτερον τοῦ ὀρεκτικοῦ , τὸ δὲ θρεπτικὸν καὶ αὐξητικὸν καὶ γεννητικὸν οὐ πλείω , ἀλλ’ ἓν πάντα . χαλεπὸς δὲ ὁ περὶ τούτων διορισμός , διότι κατὰ ἀλήθειαν καὶ τῇ οὐσίᾳ μία καὶ πολλαὶ ἡ ψυχή , καὶ καθ’ ὅλην ἑαυτὴν καὶ καθ’ ἑκάστην ζωήν . καὶ γὰρ ἑκάστη μία καὶ πολλαί , μεριστή τέ πὼς | καὶ ἀμέριστος διὰ τὴν μεσότητα , καὶ οὔτε τὺ ταὐτὸν εἰλικρινῶς δι’ ὅλης ἔχουσα ἑαυτῆς οὔτε τὸ ἕτερον διεσπασμένον ἢ ὅλως μεριστὸν παντελῶς . χαλεπὴ δὴ διὰ ταῦτα καὶ δυσδιάκριτος ἐπὶ τῶν μέσων ἡ τῶν ἀντικειμένων θέα διὰ τὴν πρὸς τὰ ἄκρα τῶν μεταξὺ κοινωνίαν . p . 402b11 Καὶ πότερον τὰ μόρια χρὴ ζητεῖν πρότερα ἢ τὰ ἔργα αὐτῶν . Ἔπιστημονικὴ μὲν ἡ ἐκ τῆς οὐσίας τῶν ἐνεργειῶν γνωστική , πρὸς ἡμᾶς δὲ σαφεστέρα ἡ ἀνάπαλιν . ἀλλὰ καὶ τὰς ἐνεργείας πρός τι οὔσας διὰ τὴν ἢ ὡς πρὸς γνωστὸν ἢ ὡς πρὸς πρὸς ὀρεκτὸν ἢ ὡς πρὸς τὸ τρέφον ἀπότασιν τάσιν οὐκ ἄν γνοίμηεν ἄνευ τῶν πρὸς ἃ λέγεται · ἅπερ ἀντικείμενα κατὰ τὴν τῶν πρός τι ἀντίθεσιν , οἷον ἀντίβασίν τε καὶ ἀντέρεισιν οὖσαν καὶ σὺν ἀλλήλοις ὑπόστασιν . καὶ ἐναργεστέρα τῆς περὶ τῶν ἐνεργειῶν γνώσεως ἡ περὶ τῶν ἀντικειμένων , ὅταν αἰσθητικώτερα ᾖ τὰ ἀντικείμενα , ὡς αὐτὸ τὸ αἰσθητὸν καὶ τὸ ἐν τούτοις ὀρεκτὸν καὶ ὅσον ἐν τοῖς αἰσθητοῖς νοητόν . τὸ δέ γε ἐξῃρημένον τοῦ ἡμετέρου νοῦ ἐκ τοῦ νοῦ ληψόμεθα μᾶλλον . p . 402b 16 Ἔοικε δὲ οὐ μόνον τὸ τί ἐστιν γνῶναι χρήσιμον εἶναι πρὸς τὸ θεωρῆσαι τὰς αἰτίας τῶν συμβεβηκότων καὶ ἑξῆς . Ἐπειδὴ τὰ προβλήματα ἐκτιθέμενος καὶ τὴν χαλεπότητα τῆς θεωρίας ἐξέφαινε , τὸ μετὰ τοῦτο εὐπορίας ἀφορμὰς παραδίδωσι , καὶ πρῶτον εἰς τὴν παντὸς ὁρισμοῦ εὕρεσιν . ἐπιστημονικὸν μὲν γὰρ ἐκ τοῦ τί ἐστι τουτέστιν ἐκ τοῦ τὸ εἶναι ἐκφαίνοντος ὁρισμοῦ τὰ καθ’ αὑτὰ συμβεβηκότα θεωρεῖν ταῖς οὐσίαις , διότι ἐξ αἰτίου ἡ θεωρία · αἰτία γὰρ τῶν συμβεβηκότων ἡ οὐσία . οὐσίαν δὲ ἀκουστέον νῦν κοινότερον πᾶν εἶδος , κἂν ὑπὸ ἡντιναοῦν τελῇ κατηγορίαν . τὸ γοῦν εὐθὺ καὶ τὸ τρίγωνον εἴληπται , οἷς τὰ συμβαίνοντα ἐκ τοῦ ὁρισμοῦ αὐτῶν γνωρίζομεν . ὁ γὰρ ὁρισμὸς οἰκείως τὸ εἶναι αὐτῶν ἐκφαίνων παρασκευάζει ἡμᾶς ῥᾳδίως καὶ τὰ καθ’ αὑτὰ ὑπάρχοντα τῷ τοιῷδε ὄντι γνωρίζειν . ἐπιστημονικὸν οὖν τοῦτο , ἐπειδὴ τὸ ἑκάστου ὃν τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ αἴτιον . ἀλλὰ τὸ ὂν ἐνίοτε οὐκ ἐξ ἑαυτοῦ ὂν γνώριμον ἀνάπαλιν ἐκ τῶν καθ’ αὑτὰ συμβεβηκότων αὐτῷ , ὧν καὶ ἡ 3r αἴσθησις καὶ ἡ φαντασία ἀντιληπτική , γινώσκεται . ἐπὶ μὲν οὖν τῶν μαθημάτων γνώριμον τὸ τί ἦν εἶναι ἑκάστου διὰ τὸ ποσὰ ἄττα ἢ ποιὰ εἶναι τὰ ὁριζόμενα , ὧν καὶ ἡ αἴσθησις καὶ ἡ φαντασία ἀντιληπτική . ὅσα δὲ οὐσίαι , ὧν λόγος καὶ νοῦς θεωρητικός , οὐκ ἐξ αὐτῶν φανερὰ τοῖς κατ’ αἴσθησιν ζῶσιν , ἀλλ’ ἐκ τῶν συμβεβηκότων αὐτοῖς ἡ ἐπ’ αὐτὰ ἀναφορά · ὃς δὴ τρόπος ἐπὶ ψυχῆς ἀναγκαῖος . ἐν δὲ τῷ · p . 402b25 Πάσης γὰρ ἀποδείξεως ἀρχὴ τὸ τί ἐστιν ὁ αἰτιολογικὸς πρόσκειται σύνδεσμος δηλῶν ὡς καὶ διὰ τοῦτο περισπούδαστος ἡ τῆς οὐσίας θεωρία διὰ τὸ καὶ ἀρχὴν ἔχειν ἀποδείξεως . ἀπόδειξις δὲ ἡ ἐκ τοῦ τί ἐστι τὰ συμβεβηκότα συλλογιζομένη , ἀλλ’ οὐχὶ ἀνά - παλιν ἡ ἐκ τούτων εἰς τὴν οὐσίαν ἀναδρομή . φησὶν οὖν ὡς ἕξομέν τι λέγειν περὶ τῆς οὐσίας κάλλιστα , ἵνα καὶ ἀποδείξεως ἡμῖν ἀρχὴ ᾖ τὸ τί ἐστιν . ἐφ’ οἷς οἷον πόρισμα ἐπάγει πρὸς διάκρισιν τῶν τε ὀρθῶς καὶ τῶν οἷον ὑπογραφικῶς καὶ ἐπιπολαίως ἀποδιδομένων ὁρισμῶν . ἐκ μὲν γὰρ τῶν τῆς φύσεως τοῦ ὑποκειμένου ἐχομένων ὅρων ἢ ἐναργέστερον ἢ ἀμυδρότερον ἀκολουθεῖ ἡ τῶν συμβεβηκότων γνῶσις · εἰ δὲ μὴ ἕπεται , διαλεκτικῶς εἴρηνται καὶ κενῶς ἀντὶ τοῦ λογικῶς καὶ οὐ φυσικῶς . εἴωθε γὰρ τῷ φυσικῶς ἀντιδιαστέλλειν τὸ λογικῶς τὸ κατὰ τὸ φαινόμενον καὶ ἔνδοξον , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὴν φύσιν καὶ τὸ εἶναι τῶν πραγμάτων εἰλημμένον · οὐ γὰρ ἐπὶ τῆς πραγματειώδους , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ἐνδόξου γνώσεως τὸ τῆς διαλεκτικῆς αὐτὸς φέρει ὄνομα . καὶ ὡς τῆς φύσεως καὶ τοῦ βάθους τῶν ὄντων ἀποπιπτον κενὸν προσαγορεύει p . 403a3 Ἀπορίαν δὲ ἔχει καὶ τὰ πάθη τῆς ψυχῆς , πότερόνἐστιν ἅπαντα κοινὰ καὶ τοῦ ἔχοντος ἢ ἔστι τικαὶ τῆς ψυχῆς ἴδιον αὐτῆς . Πάθη μὲν ὡς καὶ πρότερον ἔφαμεν ψυχῆς οὐχ ἀπλῶς πᾶσαν αὐτῆς καλεῖ ἐνέργειαν , ἀλλὰ τῆς παθούσης καὶ ἔξω ἀφ’ ἑαυτῆς προιούσης · οὐ γὰρ δὴ καὶ τὰς μονίμους αὐτῆς ἐνεργείας καὶ μὴ ἀφισταμένας τῆς οὐσίας , ἀλλὰ συνδρόμους οὔσας αὐτῇ . ἀξιοῖ δὲ ἀπὸ τούτων ὡς ἀπὸ φανερῶν εἰς τὴν ψυχικὴν ἀνάγεσθαι οὐσίαν , καὶ πρός γε εἰς τὰς τῇ οὐσίᾳ συνδρόμους ἐνεργείας , τὸ κρύφιον καὶ | ταύτας ὁμοίως ἐχούσας τῇ οὐσίᾳ . διὸ καὶ οὐ 3v ῥᾴδιον ὡς αὐτὸς ἔφη ταύτας λαβεῖν , ἐξ ὧν μόνων τὸ χωριστὸν πάντῃ σωμάτων αὐτῆς καταδησαίμεθα ἄν . φαίνεται γὰρ τὸ μὲν οὐσίαν πᾶσαν εἶναι ψυχὴν ὡς ἐναργὲς τιθέμενος , ἐπειδὴ καὶ πᾶσα ζωὴ οὐσία καὶ ἡ ἐσχάτη , ὡς τῶν ἐναντίων δεκτική οἷον ἡδονῆς λύπης , ἐπιθυμίας ἀποστροφῆς , καὶ ὡς κινητικὴ καὶ συνεκτικὴ σωμάτων , καὶ τῶν ζώντων συμφυῶς ὁριστική , ἅπερ τῶν ἄλλων πάντων σωμάτων κυριώτεραί εἰσιν οὐσίαι . ὅπερ δὲ τὸ ζῶν δευτέρως , τοῦτο πρώτως ἡ ζωή , καθ’ ἣν καὶ τοῖς ζῶσι τὸ εἶναι ἅπερ ἐστί . πρώτως οὖν καὶ κυριώτερον οὐσία πᾶσα ζωή . ζητεῖ δὲ εἰ ἔστι τις ψυχὴ χωριστὴ παντελῶς σωμάτων . τὸ μὲν γὰρ ἀχωρίστους εἶναι πολλὰς ζωὰς καὶ τοῦτο ὡς ἐναργὲς ὑποτίθεται , ἐπειδὴ μηδὲ αἱ ἐνέργειαι αὐτῶν χωρισταὶ σωμάτων . ἀξίωμα δὲ ἀληθέστατον καὶ ἐναργέστατον τὸ οἰκείας ἐπὶ ταῖς οὐσίαις εἶναι τὰς ἐνεργείας · ζωτικαί μὲν γὰρ αἱ τῶν ζώντων , λογικαὶ δὲ αἱ τῶν λογικῶν · ὥστε καὶ τὴν χωριστὴν οὐσίαν χωριστὰς πάντως ἔχειν ἐνεργείας . αἰσθήσεις δὲ πᾶσαι καὶ φαντασίαι καὶ τὰ ταύταις συνυπάρχοντα πάθη ὀργή θάρρος ἐπιθυμία ἀποστροφὴ οὐκ ἄνευ σωμάτων · ὥστε οὐδὲ ἡ ταῦτα πάσχουσά τε καὶ ἐνεργοῦσα ψυχὴ πάντῃ χωριστή . ἐπεὶ δὲ πολλαὶ αἱ κατὰ βάθος τοῦ ἀχωρίστου διαφοραί , αἱ μὲν ἔσχαται ἀχώριστοι ὡς τοῦ ὀργανικοῦ σώματος οὖσαι ἐντελέχειαι , καθ’ ἃς ζωτικῶς δύναται κινεῖσθαι , αἱ δὲ ὡς κινητικαὶ τοῦ ὀργάνου αἱ ἀνάλογον τῷ πλωτῆρι , αἳ καὶ τὸ ἀχώριστον ἔχουσι κρειττόνως . ὡς γὰρ κινητικαὶ τῶν κινουμένων ὑπερέχουσαι πάντως διὰ τὴν πρὸς αὐτὰ ἐνέργειαν ἀχώριστοι αὐτῶν ὑπάρχουσι , δυνάμεναι καὶ χωριστὰς ἔχειν ἄλλας αὗται , ὡς καὶ ὁ πλωτὴρ τῆς νεὼς τὰς βαδιστικὰς φέρε . ἄλλον δὲ τρόπον ἀχώριστοι αἱ πρακτικαὶ τοῦ λόγου ἐπιστῆμαι , κατὰ μόνην τὴν ἐλάττονα αἰσθήσει καὶ φαντασία συμπλεκόμεναι καὶ διὰ τοῦτο κοιναὶ καὶ τοῦ ἔχοντος , κατὰ δὲ τὴν μείζω οὐδὲν αὐτοῦ προσδεόμεναι . ὁμοίως δέ καὶ δὲ καὶ ὅσαι θεωρητικαὶ ὄντων . αὐτοῦ προσδεόμεναι . οὐδὲν αὐτῷ χρώμεναι , ὅσαι δὲ κατὰ προβολήν ἐνεργοῦσαι τὰ περὶ νοητῶν ποιοῦνται θεωρίαν , οὐκ κτὰ προβολὴν ἐπακολουθόσης αὐτὴς ἀλλ᾿ οὐ συνεργούσης , καθάπερ ἡ σκιὰ τῷ ἐν φωτὶ σώματι , διά τὴν ἔξω πρόοδον τοῦ λόγου κινοῦντος τὴν φαντασίαν . ταύτῃ οὖν ἀχώριστος καὶ ἥδε ὡς ὅλως ἀκολουθοῦσαν ἔχουσα , ἐπεὶ ἡ μόνιμος καὶ εἰς τὸ οὐσιῶδες συναιροῦσα τὴν ἐνέργειαν , παντελῶς ἐστι χωριστή , οὐδὲ ὁπωσοῦν συγκινουμένης τῆς ὁποιασοῦν σωματοειδοῦς ἢ ὀρέξεως ἢ γνώσεως . p . 403a7 Μάλιστα δ’ ἔοικεν ἰδίῳ τὸ νοεῖν . Τὸ αἰσθάνεσθαι ὡς κοινὸν παραθέμενος , καὶ τὰς παθητικὰς ὀρέξεις τὸ ὀργίζεσθαι καὶ θαρρεῖν καὶ ἐπιθυμεῖν ὑπὸ τὸ αἰσθάνεσθαι καὶ ταῦτα ἄγων , διότι τὰ πάθη ἢ αἰσθήσεις ἢ οὐκ ἄνευ αἰσθήσεως , καὶ ἀντιθεὶς τὸ νοεῖν , περιέλαβε δηλονότι ἐν τῷ νοεῖν πάσας τὰς ὑπὲρ τὴν αἴσθησιν ζωάς , τουτέστι τὴν φαντασίαν καὶ πᾶσαν τὴν κατὰ λόγον ἐνέργειαν , αἷς ἀμφοτέραις κοινὸν τὸ ἔνδοθεν ἄρχεσθαι καὶ ἐξ ἑαυτῶν ἐγείρεσθαι . καὶ διὰ τοῦτο μά · λιστα ἰδίῳ τῆς ψυχῆς ἔοικεν . p . 403a8 Εἰ δέ ἐστι καὶ τοῦτο φαντασία τις ἢ μὴ ἄνευ φαντασίας . Καλῶς ἐξ ὑποθέσεως εἰπών , ἐπειδὴ οὔτε πᾶσα φαντασία νοῦς οὐ γὰρ καὶ ἡ τῶν ἀλόγων ἀλλὰ μόνη ἡ λογική ) , ὅθεν καὶ τὸ τὶς τῇ φαντασίᾳ πρόσκειται , οὔτε ἁπλῶς νοῦς ἡ φαντασία , ἀλλὰ τὸ ὅλον τοῦτο παθητικὸς καὶ μορφωτικὸς νοῦς . ἀλλ’ οὐδὲ τὸ ἐπὶ τῆς λογικῆς ἐνεργείας νοεῖν πᾶν οὐκ ἄνευ φαντασίας , ἀλλ’ ὅσον οὐ καθαρὰ ἐνέργεια οὐδὲ μόνιμος ἐν ἑαυτῇ , ἔξω δὲ προιούσης ἀφ’ ἑαυτῆς ψυχῆς γίνεται , καὶ ἀπὸ τῆς οὐσίας μεριστῶς διακρίνεται · ὅπερ καὶ πάθος πὼς . καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἀπορίαν εἶναι λέγει οὐ περὶ τῶν ἐνεργειῶν , ἀλλὰ περὶ τῶν παθῶν τῆς ψυχῆς . καὶ ταῦτα νῦν μὲν ὑποτίθεται οὐκ ἄνευ σώματος εἶναι , ἐν δὲ τῷ τρίτῳ καὶ ἀποφαίνεται . ἀλλὰ διὰ τί ὅλως ἀπορίαν ἔχειν λέγει , εἰ περὶ παθῶν ὁ λόγος ; δοκεῖ ἐναργῶς πᾶν πάθος κατὰ τὴν πρὸς σῶμα γίνεσθαι ῥοπήν . ἢ διότι τὴν λογικὴν ἐνέργειαν τὴν μηδὲν προσδεομένην σώματος , κἄν παρακολουθῇ ἡ φαντασία , ἀπορήσαι ἄν τις , εἰ δεῖ κοινὴν καὶ σώματος φάναι . τὸ γὰρ χωριστὸν ἔχει σαφῶς , ἀλλ’ εἴπερ ἄρα , οὕτως , ὡς ἀκριβέστερον αὐτὸς ἐπήγαγεν , ὅτι οὐκ ἄνευ σώματος , οὐ δήπου πάντως τοῦ θνητοῦ . αἰσθητικόν γὰρ καὶ φανταστικὸν καὶ τὸ αἰθερῶδες τῆς ἡμετέρας ψυχῆς ὄχημα . p . 403a10 Εἱ μὲν οὖν ἐστί τι τῶν τῆς ψυχῆς ἔργων ἢ παθημάτων ἴδιον , ἐνδέχοιτ’ ἂν αὐτὴν χωρίζεσθαι · εἰ δὲ μηδέν ἐστιν , οὐκ ἄν εἴη χωριστή . Καλῶς ἐκ τῶν ἐνεργειῶν εἰς τὴν οὐσίαν ἀναπεμπόμενος . ὡς γὰρ ἐκ τῶν ζωτικῶν ζῶσαν ἴσμεν , καὶ ἐκ τῶν λογικῶν λογικήν , οὕτω καὶ ἐκ τῶν χωριστῶν χωριστήν , ἐπειδὴ καὶ τὸ ἀντίστροφον ἀναγκαῖον , τὴν λογικὴν οὐσίαν λογικὰς ἐνεργείας ἔχειν , καὶ τὴν χωριστὴν χωριστάς . πρότερον δὲ τὴν ἀπορίαν προάγων ἐπὶ τῶν παθῶν , εἰ κοινὰ πάντα καὶ τοῦ ἔχοντος , νῦν διοριζόμενος καθόλου οὐκ ἐκ μόνων τῶν παθημάτων , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν ἔργων ἀξιοῖ τὸ χωριστὸν ὁρᾶν τῆς ψυχῆς , εἰδὼς τὰ μὲν πάθη τρόπον τινὰ ἀχώριστα , τὰς δὲ μονίμους αὐτῆς ἐνεργείας χωριστάς . ἀλλὰ πῶς , φησίν , οὐδέποτε ὁραθή|σεται τὸ ἐν βυθῷ ὄστρακον ὁρατὸν ὄν ; διότι , ἐρῶ , φθάνει φθαρῆναι πρὶν ὁραθῆναι . οὐδὲ γὰρ τὸ βαδιστικὸν πάντως βαδίσει , ἀλλὰ πέφυκεν ὅμως βαδίζειν · καὶ οὐχὶ τὸ τῇ οὐσίᾳ τοιονδὶ καὶ ἐνεργεῖν ἤδη τοιωσδί ἀξιοῦμεν , ἀλλὰ πεφυκέναι . ἀλλὰ καὶ ὁ ὀφθαλμὸς ἰδίας ἔχων ἐνεργείας ὅμως ἀχώριστός ἐστι τοῦ σώματος ὅλου κατ’ οὐσίαν . οὐ γὰρ ταὐτόν , φήσω , τὸ ἴδιον καὶ τὸ χωριστόν . ἴδιον μὲν γὰρ αὐτοῦ τὸ ὁρᾶν , οὐ μὴν ἄνευ τοῦ ὅλου , ὅτι καὶ τοῦ σὺν τῷ ὅλῳ ὀφθαλμοῦ ἦν ἰήιον . ὁ δὲ κυβερνήτης ἀνάπαλιν δοκεῖ ἀχωρίστους ἔχων τῆς νεὼς ἐνεργείας χωριστὸς εἶναι κατ’ οὐσίαν , ὅτι ὡς ἄνθρωπος ἦν χωριστός , ἔχων καὶ ἐνεργείας ἄλλας χωριστάς . ἀνθρώπειαι μὲν γὰρ καὶ αἱ κυβερνητικαί , ἀλλὰ κατὰ τὴν πρὸς ἕτερον γινόμεναι συμπλοκήν · οὐ κωλύεται δὲ τὸ χωριστόν ποτε κατά τινα ἐνέργειαν συμπλέκεσθαι τῷ οὗ κεχώρισται . p . 403a12 Ἀλλὰ καθάπερ τῷ εὐθεῖ , ᾗ εὐθύ , πολλὰ συμβαίνει , οἷον ἅπτεσθαι τῆς χαλκῆς σφαίρας κατὰ στιγμήν , οὐ μέντοι γε ἅψεται τούτου χωρισθὲν τὸ εὐθύ · ἀχώριστον γάρ , εἴπερ ἀεὶ μετὰ σώματός ἐστιν . Ὡς τὸ λευκὸν ὁμώνυμον , ποτὲ μὲν δηλοῦν τὴν λευκότητα , ποτὲ δὲ τὸ λελυκασμένον , οὕτω καὶ τὸ εὐθὺ τήν τε εὐθύτητα καὶ τὸ κατ’ αὐτὴν χαρακτηριζόμενον , οἷον τὸ κανόνιον σῶμα ὃν πάντως , ἐπειδὴ ἀχώριστος σωμάτων ἡ εὐθύτης . τὸ οὖν εὐθὺ τὸ τῆς χαλκῆς ἐφαπτόμενον σφαίρας , ᾗ εὐθὺ , τὸ χαρακτηριζόμενόν ἐστι τῇ εὐθύτητι σῶμα , ἐπεὶ καὶ ἡ σφαῖρα ἡ χαλκῆ . οὐ μέντοι ἅψεται τούτου χωρισθὲν τὸ εὐθύ . τούτου μὲν τοὐ ὑποκειμένου λέγει , εὐθὺ δὲ νῦν τὸ ὡς χαρακτῆρα καὶ τὸ ὡς εὐθύτητα . βούλεται δὲ διὰ τούτων τὰ τοῦ ὁριζομένου καὶ εἰδοποιουμένου θεωρεῖν πάθη , κατὰ μὲν τὸν ὅρον ὄντα , οὐ μέντοι τοῦ ὅρου ἀλλὰ τοῦ ὁριζομένου , ὡς ἡ βάδισις κατὰ τὴν ζωὴν μὲν , τοῦ δὲ ζῴου . p . 403a16 Ἔοικε δὲ καὶ τὰ τῆς ψυχῆς πάθη πάντα εἶναι μετὰ τοῦ σώματος . Ἀφεὶς τὰ ἔργα τουτέστι τὰς ἐνεργείας τῆς ψυχῆς , περὶ μόνων νῦν λέγει τῶν πάθη μάτων αὐτῆς · ἅπερ πάντα μὲν αὐτῇ συμβαίνει κατὰ τὴν εἰς τὸ σῶμα ῥοπήν , καὶ διὰ τοῦτο πάθη τε λέγεται , καὶ ἀχώριστά πώς ἐστι τοῦ σώματος , ἀλλὰ τὰ μὲν ὡς παρακολουθοῦντος μόνον , τὰ δὲ ὡς συμπράττοντος · καὶ ταῦτα διχῶς γινόμενα , κατά τε τὴν χρωμένην ζωὴν καὶ κινοῦσαν τὸ ὄργανον τουτέστι τὸ ζῶν σῶμα , καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν ὡς ὄργανον αὐτὸ εἰδοποιοῦσαν ζωήν . τὰ μὲν οὖν ὡς παρακολουθοῦντος μόνον τοῦ σώματος πάθη νῦν οὐκ ἠξίωται μνήμης , ἐπειδὴ ἐνέργειαι μᾶλλον ταῦτα · τὸ γὰρ νοεῖν κἀν μὴ ἄνευ φαντασίας , ἐνέργεια μᾶλλον ἢ πάθος . μάλιστα δὲ παραδίδοται τὰ κατὰ τὴν ὡς ὄργανον αὐτὸ εἰδοποιοῦσαν ζωήν , θυμὸς πραότης καὶ τὰ σύστοιχα τούτοις , ἅπερ τοῦ κινουμένου μὲν ζωτικῶς ἐστι πάθη ὡς πάσχοντος , τῆς δὲ ψυχῆς ὡς κινούσης · ἐπεὶ μηδὲ αἱ πρακτικαὶ νοήσεις , διότι καὶ αὗται οὐ καθ’ ὅλας ἑαυτὰς χρῶνται τῷ σώματι , καὶ διότι οὐδὲ αἱ χρώμεναι ὡς πάσχοντι κατὰ τροπὴν οἰκείαν χρῶνται τῷ σώματι , ἀλλ’ ὡς ἐνεργοῦντι μᾶλλον τῷ ζῴῳ , καὶ αὗται κατ’ ἐνέργειαν ἑστῶσαι κριτικήν . τὰ δὲ καταριθμούμενα νῦν πάθη , κατὰ τροπὴν καὶ ἀλλοίωσιν ἐγγινόμενα τῷ σώματι , εἰ καὶ κρινούσης τῆς χρωμένης ἐγγίνεται ψυχῆς , ἀλλ’ ἐγγίνεται τῷ ὀργάνῳ πάθη ὄντα ζωτικά · οὐ γὰρ ὡς τὰ τῶν ἀψύχων κατὰ τὴν ἀπὸ τῶν ἔξωθεν μόνην ῥοπήν , ἀλλὰ κατ’ ἐνέργειάν πὼς διὰ τὸ ζωτικόν · τὸ γὰρ κινοῦν ἐπὶ τῶν ἐμψύχων ἔνδοθεν . διὸ ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἀπαιδεύτων ἡ σωματικὴ διαφαίνεται κρᾶσις , αἰτία γινομένη τῶν παθῶν τούτων , οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν πεπαιδευμένων ἡ τῆς ψυχῆς κινητικὴ ἐνέργεια , ἢ κινοῦσα καὶ μὴ ὀργῶν τὸ σῶμα ἢ ἀναστέλλουσα τὴν κίνησιν καὶ ὀργῶντος . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης ὅτι μὲν κυρία τῆς τούτων ἐγέρσεως τε καὶ κατοχῆς ἡ λογικὴ ψυχὴ , ὡς ἐναργὲς ὃν ἐκ τῆς ἠθικῆς φιλοσοφίας ἀφῆκε . διὸ καὶ πρὸς τῷ τέλει τοῦδε τοῦ βιβλίου ἄρχειν καὶ κυριεύειν τοῦ σώματος καὶ τὸν νοῦν διαβεβαιοῦται . ὅτι δὲ οὐκ αὐτῆς ἐστι τῆς ψυχῆς ἀλλὰ τοῦ ζῴου πιστοῦται σωματικὰ πάντα βουλόμενος εἶναι τὰ πάθη τὰ ἐν τροπῇ καὶ ἀλλοιώσει , τὴν δὲ ψυχὴν παντὸς ἐξαίρων πάθους , οὐ μόνον ὅση χωριστὴ καὶ μένει ἐν ἑαυτῇ , ἀλλὰ καὶ ὅση χρῆται ὡς ὀργάνῳ τῷ σώματι , καὶ ἐν τῷ κινεῖν ἕστηκεν . ἡ δὲ αὐτοῦ τοῦ ὀργάνου ζωὴ μόνη σὺν τῷ σώματι τὰ προειρημένα πάθη ἀναδέχεται . ἀλλ’ εἰ καθ’ αὑτὴν ἀπαθὴς ἡ κινοῦσα ψυχή , πῶς αὐτὴ παιδευομένη ἀναστέλλει τὰ πάθη ; τί δὲ ἡ ἔξω αὑτῆς ῥέψασα τῆς ὅλης ἐν ἑαυτῇ ἱσταμένης διοίσει ψυχή , εἰ καὶ αὐτὴ ἀπαθής ; ἢ ἐστι τις καὶ ἐν ταῖς ἐνεργείαις ὑπόβασις καὶ διαστροφή , ὅπερ ἕτερον τρόπον πάθος φαμέν , εἰ καὶ μὴ πάθος καλεῖν δεῖ . τὸ γὰρ κυρίως πάθος ἔξωθεν πᾶν καὶ ἐν μεταβολῇ τῇ ὑπό τινος ἄλλου κινοῦντος · ἡ δὲ κινοῦσα ψυχὴ καὶ ἡ χρωμένη τῷ | σώματι οὐκ ἔξωθέν τι δεχομένη οὐδὲ ὑπ’ ἄλλου κινουμένη , ἀλλὰ κατ’ οἰκείαν ἐνέργειαν καὶ ὑποβαίνει καὶ διεστραμμένως κινεῖ καὶ χρῆται τῷ ὀργάνῳ , τῷ ἀμυδρῶς ἡ παρὰ λόγον ἡ ἀτάκτως ἢ ὁπωσοῦν ἀορίστως ἐνεργεῖν . καὶ ἡ παιδεία μὲν ἴασις τῆς διεστραμμένης ἐνεργείας · ἡ δὲ νοερὰ θεωρία τῆς πρὸς τὸ ἔξω ἀποτεινομένης ἐνεργείας ἐπὶ τὴν οὐσιώδη μετάστασις . θυμοὶ δὲ καὶ φόβοι καὶ τὰ ὅμοια μετὰ σωματοειδοῦς ἐγγινόμενα τροπῆς , τὸ δὲ ὅλον τοῦτο ζωτικὰ ὄντα κινήματα , πάθη μέν ἐστι τοῦ ζῴου κατὰ τὴν ὡς ζῴου χαρακτηριστικὴν ζωήν , ὑπὸ δὲ τῆς κινούσης ἐγγινόμενα ψυχῆς ἢ ἀτάκτως καὶ ἀμέτρως ὑπὸ τῆς ἀορίστως ἐνεργούσης ἢ τεταγμένως ὑπὸ τῆς κατὰ φύσιν καὶ λόγον . ὅτι δ’ οὖν κοινὰ τοῦ ἔχοντος σῶμα τὰ τοιάδε πάθη , πρώτη πίστις τὸ ἅμα τοῦτο ἲς πάσχειν τὸ σῶμα , τουτέστι τὸ σωματικὴν ἐγγίνεσθαι μεταβολήν · δευτέρα δὲ ἐκ τῶν ἀπαιδεύτως κατὰ τὰς σωματικὰς κράσεις καὶ διαθέσεις ἢ ἀκινητούντων , καὶ ἰσχυρῶν ἐνίοτε συμβαινόντων τῶν ἔξωθεν προσπιπτόντων ἡδέων ἢ δυσχερῶν , ἃ δὴ καὶ αὐτὰ παθήματα κέκληκεν , ἢ πέρα τοῦ μέτρου κινουμένων , ὅταν ὀργᾷ τὸ σῶμα , ὡς τὸ πολύσπερμον πρὸς ἀφροδίσια ἢ τὸ ἐκκεχολωμένον πρὸς ὀργήν . ὅταν δὲ καὶ μηδενὸς ἔξωθεν συμβαίνοντος δυσχεροῦς οἱ μελαγχολικώτεροι ἐν φόβοις γίνωνται , φανερωτέρα ἡ ἀπὸ τῆς τοῦ σώματος διαθέσεως αἰτία τῶν παθῶν , προσκαλουμένη τὴν κινοῦσαν αὐτὸ ψυχήν . ὥσπερ γὰρ ἐρεῖ , ποτὲ μὲν κατάρχουσα ἡ τῆς ψυχῆς ἐνέργεια πρόεισιν εἰς τὸ σῶμα , ὁτὲ δὲ τὰ τούτου πάθη προσκαλεῖται τὴν ἐκείνης εἰς ἑαυτὸ ἐνέργειαν , οὐχ ὡς πρὸς τέλος καθάπερ ὁ ἄρτος τὴν ὄρεξιν , ἀλλ’ ὡς χαρακτηρίσουσαν ἐν αὐτῷ σύμμετρα καὶ οἰκεῖα τῆ ὑποκειμένῃ κράσει πάθη . p . 403a24 Εἰ δ’ οὕτως ἔχει , δῆλον ὅτι τὰ πάθη λόγοιἔνυλοί εἰσιν . τὴν μὲν ζωτικὴν ἐνέργειαν τοῦ λόγου δηλοῦντος , τὴν δὲ ἀχώριστον αὐτοῦ πρὸς τὴν σωματικὴν κίνησιν μίξιν τοῦ ἐνύλου , διὰ τὸ τοῦ συνθέτου εἶναι τὰ πάθη , ἑπόμενος οὖν τοῖς πράγμασι καὶ ὁ ὁριστικὸς τῶν παθῶν λόγος οὐ τὸ ζωτικὸν μόνον ἀλλὰ καὶ τὸ σῶμα παραλήψεται , οἷον τὸ ὀργίζεσθαι κίνησίς τις τοῦ τοιουδὶ σώματος ἢ μέρους · μεταβολὴ γὰρ σωματικὴ καὶ διὰ τοῦτο κίνησις , οὐχ ἁπλῶς δέ , ἀλλὰ τίς , ἐπειδὴ τὸ ὅλον τοῦτο ζωτική ἐστι καὶ ὡς ζῶντος σώματος κίνησις . διὸ καὶ οὐ σώματος ἀπλῶς , ἀλλὰ τοῦ τοιουδὶ σώματος , τουτέστι τοῦ ζῶντος , καὶ κατὰ τὸ τοιόνδε ζωῆς ζῶντος εἶδος , οἷον ὀρεκτικὸν καὶ αἰσθητικὸν καὶ ἀμυντικόν . ἐνίοτε δὲ οὐ τὸ ὅλον παραλαμβάνεται σῶμα , ἀλλὰ μέρος τὸ πρώτως τοῦ πάθους δεκτικόν . οἷον τὸ περὶ καρδίαν αἷμα ἢ τὸ αἰσθητικὸν πνεῦμα . καὶ διὰ τοῦτο ἢ μέρους ἔφη . τὸ δὲ ἢ δυνάμεως πρόσκειται διὰ τὸ ἐνίοτε τοὺς ὅρους τὴν κίνησιν τῆς τοιάσδε πρώτως λέγειν ζωῆς τῆς τὸ ὄργανον χαρακτηριζούσης . ὁ μὲν γὰρ τὴν ὀργὴν εἰπὼν ζέσιν τοῦ περὶ καρδίαν αἵματος ὀρεκτικὴν ἀντιλοπήσεως , τὴν κίνησιν τοῦ σώματος πρώτως εἰπὼν τὸ ὑλικόν , ὕστερον τὸ εἶδος διὰ τοῦ ὀρεκτικοῦ ἐδήλωσεν · ὁ δὲ ὄρεξιν ἀντιλυπήσεως ἐκ τοῦ περὶ καρδίαν ζέοντος αἵματος τὴν κίνησιν πρώτως ἔφη τῆς δυνάμεως , τουτέστι τῆς τὸ ὄργανον χαρακτηριζούσης ζωῆς . p . 403a27 Ὑπὸ τοῦδε ἕνεκα τοῦδε . Ἀπαιτεῖ γὰρ πᾶσα κίνησις τὸ ὑφ’ οὗ . παραληπτέον οὖν ἐν τοῖς τελείοις τῶν παθῶν ὁρισμοῖς οὐ τὸ ζῶν μόνον τοιωσδὶ σῶμα , ἀλλὰ καὶ τὸ κινοῦν αὐτὸ καὶ τὸ ὡς ὀργάνῳ χρώμενον καὶ τὸ τελικὸν αἴτιον , ἢ ἀληθῶς ὃν ἀγαθὸν ἡ φαινόμενον , οἷον ἡ μὲν κατὰ φύσιν σωτηρία ἀγαθόν , ἡ δὲ ἄμυνα φαινόμενον . p . 403a27 Καὶ διὰ ταῦτα ἤδη φυσικοῦ τὸ θεωρῆσαι περὶ ψυχῆς ἢ πάσης ἢ τῆς τοιαύτης . Τοιαύτην μὲν λέγει οὐ μόνον τὴν τὸ ὄργανον εἰδοποιοῦσαν , ἀλλὰ καὶ τὴν ὡς κινητικὴν αὐτοῦ καὶ ὡς ὀργάνῳ χρωμένην , ᾗ κινεῖ καὶ ᾗ χρῆται , καὶ τὴν ὅλως πρὸς σῶμα ῥέπουσαν , ᾗ ῥέπει · πᾶσαν δὲ πρὸς ταύταις καὶ τὴν θεωρητικὴν τῆς τῶν ὄντων ἀληθείας κατά τε προβολὴν καὶ κατὰ τὴν εἰς τὴν οὐσίαν τὴν ἐνέργειαν συναιροῦσαν . ἐπεὶ γὰρ μία καὶ πολλὴ ἡ τῆς ψυχῆς οὐσία , καθὸ μὲν μία καὶ ἡ αὐτὴ τῷ ὑποκειμένῳ ἥ τε μονίμως καὶ ποτὲ κατὰ προβολὴν θεωροῦσα καὶ πρὸς σῶμα ἀπονεύουσα καὶ χρωμένη τῷ σώματι καὶ κινοῦσα αὐτό , περὶ πάσης ἄν δόξειεν ὁ φυσικὸς ποιεῖσθαι λόγον · τῆς γὰρ ὅλης ἐφάπτεται ὁ καθ’ ὁτιοῦν αὐτὴν θεωρῶν · καθὸ δὲ διαφορεῖται ὡς οὐ μία μόνον ἀλλὰ καὶ πολλὴ οὖσα , ὁ κατὰ τὸ ἀχώριστον αὐτὴν θεωρῶν οὐ περὶ πάσης ἄν θεωροίη , ἀλλ’ ἰδίως περὶ τῆς ἀχωρίστου σωμάτων ὁπωσοῦν καθὸ τοιαύτη . p . 403a29 Διαφερόντως δ’ ἂν ὁρίσαιτο ὁφυσικός τε καὶ διαλε - κτικὸς ἕκαστον αὐτῶν . Ἐπειδὴ διώρισται ὅπῃ τῆς ψυχικῆς οὐσίας ὁ φυσικὸς ἀντιλαμβάνεται , καθ’ ὅσον ἐστὶ σωμάτων ἀχώριστος , καὶ τὸν τρόπον αὐτοῦ τῆς γνώσεως ἀφορίζει ἑπόμενον τοῖς πράγμασι . τὸ γὰρ ὅσον αὐτῆς σωμάτων ἀχώριστον , ὡς πέφυκε , καὶ νοεῖσθαι δεῖ κατὰ τὴν τοῖς οὖσιν ἀκολουθοῦσαν νόησιν , τουτέστιν ὡς ἀχώριστον καὶ αὐτό . δύο τε ἅμα τὸ ζωτικὸν εἶδος καὶ τὸ σῶμα , οὗπέρ ἐστιν ἀχώριστον , ὁ τοῖς πράγμασιν | ἀκολουθῶν εἴσεται · ὁ δὲ μὴ ὡς ἀχώριστον τὴν ἀχώριστον θεωρῶν ζωὴν ἐπιπολαιότερον αὐτῆς καὶ οὐκ ἐκ βάθους ἀντιλαμβάνεσθαι ἔοικεν , καὶ διὰ τοῦτο λογικῶς τε καὶ διαλεκτικῶς · τὴν γὰρ ἐπιπολαιοτέραν καὶ οὐ πραγματειώδη γνῶσιν λογικὴν καὶ διαλεκτικὴν εἴωθε προσαγορεύειν ὡς δοξαστικὴν καὶ οὐκ ἐπιστημονικήν · ὁ τοίνυν φυσιολόγος ἐπιστημονικὸς ὢν καὶ ὡς ἀχώριστον εἴσεται , καὶ ὅπως ἀχώριστον , καὶ ὁποῖόν τι τὸ τῆς ζωῆς εἶδος , περὶ οὖ ὁ λόγος , καὶ τίνος σώματος ἀχώριστον . ἐν δὲ τῇ λέξει προειπὼν διαφερόντως ὁρίζεσθαι τόν τε φυσικὸν καὶ τὸν διαλεκτικὸν ἕκαστον αὐτῶν τῶν τῆς ζωῆς εἰδῶν καὶ παθῶν , ἐπὶ ὑποδείγματος τῆς ὀργῆς τὸ διαφέρον παραστῆσαι θελήσας τὸν διαιρεῖ καθολικώτεροω , ὅσοι ἄν νομισθεῖεν γίνεσθαι τῆς ὀργῆς ὅροι , ἐν οἷς καὶ ὁ ἐκ τῆς ὕλης παρείληπται διὰ τὸ τέλειον τῆς διαιρέσεως · ὁ μὲν οὖν ἐκ τῆς ὀρέξεως τοῦ εἴδους , ὁ δ’ ἐκ τοῦ περικαρδίου θερμοῦ τῆς ὕλης · ἐπιφέρει δὲ καὶ τὸν ἐξ ἀμφοῖν διὰ τῶνδε · p . 403b2 Ὁ μὲν γὰρ λόγος , ὁ δὲ τοῦ πράγματος · ἀνάγκη δ’ εἶναι τοῦτον ἐν ὕλῃ τοιαδί , εἰ ἔσται . οὐχ ὡς ὁ φιλόσοφος ἐξηγεῖται Πλούταρχος , ἀντιδιαιρῶν τὸν λόγον πρὸς τὸν τοῦ πράγματος , ἀλλ’ εἰπὼν τὴν ὄρεξιν τῆς ἀντιλυπήσεως εἶναι εἶναι καὶ λόγον , τὸν δὲ λόγον τοῦ πράγματος εἶναί φησι , τουτέστι τὸ εἶδος , 5r καθ’ ὃ εἰδοποιεῖται ἡ ὀργή . ἐπεὶ δὲ σύνθετος ἡ ὀργή , ἀνάγκη καὶ τὸν λόγον καὶ τὸ εἶδος ἐν ὕλῃ ὁρᾶν , εἰ ἔσται , ἐπειδὴ τὸ εἶναι αὐτῷ οὐκ ἄνευ ὕλης . εἶτα καὶ ἐπὶ τῆς οἰκίας τὸ εἶδος ἰδίᾳ καὶ ἰδίᾳ τὴν ὕλην εἰπὼν τὸν ἐξ ἀμφοῖν προστίθησιν . p . 403b6 Ἕτερος δ’ ἐν τούτοις Ἐν ξύλοις δηλαδὴ καὶ λίθοις καὶ πλίνθοις τὸ εἶδος , τουτέστι τὸ σκέπασμα , προσθεὶς καὶ τὸ τέλος , ἐπειδὴ ἐν τοῖς τεχνητοῖς διώρισται τὸ οὗ ἕνεκα ἐκ τοὐ εἴδους . διακρίνας δὴ τοὺς ὅρους ζητεῖ λοιπόν , τίς ἐκ τούτων ὁ φυσικός , καὶ ἐγκρίνει εἶναι τὸν ἐξ ἀμφοῖν . p . 403 b 9 ἐκείνων δὲ δὴ τίς ἑκάτερος ; Ὅ τε περὶ τὴν ὕλην καὶ ὁ περὶ μόνον τὸν λόγον . δοκεῖ δέ μοι τὸν μὲν περὶ τὴν ὕλην ἀφιέναι , ἐνδεικνύμενος μηδένα ποτὲ ἐκ μόνης ὁρίζεσθαι τῆς ὕλης , διὰ δὲ τῶν ἐπιφερομένων διακρίνειν καθολικῶς τοὺς περὶ τὸν λόγον ὁρισμούς . τῶν γὰρ ἐνύλων λόγων τῶν μὲν ὄντων οὐσιωδῶν , καθ’ οὓς οὐσίαι τὰ σύνθετα , οἷος ὁ ἰῆς ὁριστικῆς τῶν ζώντων ζωῆς ὅ τε τοῦ πυρὸς καὶ τῶν ἄλλων στοιχείων , καὶ ἔτι ὁ τῶν ἐκ τούτων συνθέτων , τῶν δὲ ἑπομένων ταῖς οὐσίαις πάντων τῶν κατὰ τὰ συμβεβηκότα λόγων , καὶ τούτων τῶν τε ὡς οὐσιῶν καὶ τῶν ὡς συμβεβηκότων λόγων τῶν μὲν ὡς ἀχωριστων τῆς ὕλης , ᾗπερ καὶ ἔχει φύσεως , νοουμένων , τῶν δὲ ὡς καθ’ ἑαυτοὺς ὄντων ἐπινοουμένων , περὶ πάντων μὲν αὐτῶν τῶν τε οὐσιωδῶν καὶ τῶν ὡς συμβεβηκότων ἐνύλων λόγων , οὐ χωριστῶν ὄντων καὶ ὡς μὴ χωριστῶν , μόνος ἔσται ὁ φυσικός . p . 403b9 Οὐ γὰρ ἔστι τις , φησίν , ὁ περὶ τὰ πάθη τῆς ὕλης τὰ μὴ χωριστά , μηδ’ ᾗ χωριστά , ἀλλ’ ὁ φυσικὸς περὶ πάντα τὰ τοῦ τοιουδὶ σώματος καὶ τῆς τοιαύτης ὕλης ἔργα καὶ πάθη . Ἔργα καὶ πάθη τοὺς ἐνύλους καλῶν λόγους , οὓς πάντας τούς τε οὑσιώδεις καὶ τοὺς συμβεβηκότας μόνος ὁρᾷ ὁ φυσικὸς ἀχωρίστους ὄντας ὡς ἀχωρίστους . p . 403b12 Ὁπόσα δὲ μὴ ᾗ τοιαῦτα , ἄλλος . τουτέστι μὴ ᾗ ἀχώριστα , ἀλλ’ ὡς χωριστά , ἄλλος · ὁ γὰρ διαλεκτικός , ὃς καὶ τοὺς οὐσιώδεις ὡς καθ’ ἑαυτοὺς ὄντας ἐπινοεῖ . p . 403 b 13 Καὶ περί τινων μὲν τεχνίτης , ἐὰν τύχῃ . Ὥς περὶ ἀχωρίστων μὲν καὶ ὁ τεχνίτης θεωρῶν , οὐ περὶ πάντων δέ , ἀλλὰ περὶ συμβεβηκότων μόνων · συμβεβηκὸς γὰρ καὶ ἡ ὑγεία καὶ τὸ εὔξεστον τοῦ ξύλου . καὶ ταύτῃ τοῦ φυσικοῦ διαφέρει , τῷ περί τινων εἶναι ὡς εἴρηται , καθάπερ ὁ διαλεκτικὸς τῷ ὡς χωριστοὺς σκοπεῖν καὶ τοὺς οὐσιώδεις λόγους · περί τινων δὲ καὶ ὁ μαθηματικὸς ὥσπερ καὶ ὁ τεχνίτης , καὶ τούτων συμβεβηκότων καὶ δηλονότι οὐ χωριστῶν , ἀλλ’ οὐκέτι ὁ μαθηματικὸς ὡς τοιούτου σώματος παθῶν · οὐ γὰρ ὡς ἀχωρίστων · ἀλλ’ ὡς ἐξ ἀφαιρέσεως καὶ αὐτοὺς καθ’ ἑαυτοὺς τούς τε ἀριθμοὺς καὶ τὰς πρὸς ἀλλήλους αὐτῶν σχέσεις καὶ τὰ σχήματα ἐπισκοπεῖ . p . 403b15 Ἧι δὲ κεχωρισμένα , ὁ πρῶτος φιλόσοφος . Ὅτι μὲν περὶ τὰ χωριστὰ ὁ πρῶτος φιλόσοφος ἐναργές . τὸ δὲ ᾗ 5v κεχωρισμένα χώραν ἔχει οὐκ ἐπὶ τῶν ὑπερτέρων ἡμῶν , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας λογικῆς ζωῆς , ἣν προσαγορεύει νοῦν . αὕτη γὰρ ἐν τῇ πρὸς σῶμα νεύσει χωριστὴ ἅμα ἐστὶ καὶ ἀχώριστος . καὶ ὡς μὲν ἀχώριστον ὁ φυσικὸς ὁρᾷ , ᾗ δὲ κεχωρισμένη , τῷ πρώτῳ ἐστὶ φιλοσόφῳ θεατή . p . 403b16 Ἀλλ’ ἐπανιτέον ὅθεν ὁ λόγος . Τουτέστιν ἐπὶ τὰ τῆς ψυχῆς πάθη , ὅσα ἀχώριστα ὄντα τῆς φυσικῆς ὕλης τῶν ζῴων , ᾗ γε τοιαῦτα ὑπάρχει . ψυχῆς μὲν οὖν λέγεται τὰ πάθη , καίτοι ὄντα τοῦ συνθέτου , ὡς κινούσης ἐκείνης καὶ ἐνεργούσης αὐτὰ ἐν τῷ συνθέτῳ , καθάπερ καὶ τοῦ ἡλίου φαμὲν τὸ ἐν ἀέρι φῶς , ὡς ἐνεργοῦντος μὲν αὐτὸ τοῦ ἡλίου , πάσχοντος δὲ τοῦ ἀέρος . φυσικὴ δὲ ὕλη τῶν ζῴων τὸ ὀργανικὸν σῶμα καὶ πρὸς ζωὴν ἐπιτηδειότατον . τὸ δὲ ᾖ γε τοιαῦτα ὑπάρχει καὶ τὰ ἑξῆς δηλοῖ τὰ τοιαῦτα πάθη , θυμὸν λέγω καὶ φόβον καὶ τὰ ὅμοια , ἃ μηδὲ ἐξ ἀφαιρέσεως , ὥσπερ γραμμὴ καὶ ἐπίπεδον , ἐπινοεῖσθαι δύναται ἄνευ τῆς ὕλης , ὡς καθὸ τοιαῦτα συνεφελκόμενα τὴν ὕλην , καὶ οὐχ ὥσπερ τὸ ἐπίπεδον ἄνευ τοῦ χαλκοῦ καὶ ὅλως τοῦ ἀντιτύπου . τὸ μὲν γὰρ ἐπίπεδον ὡς τὸ κοῖλον ἔχει ἄνευ ῥινὸς ἐπινοούμενον , ὁ δὲ θυμὸς ὡς τὸ σιμόν · τὸ γὰρ σιμὸν ἡ ἐν ῥινὶ κοιλότης , ὡς ἡ ὀργὴ ὄρεξις ἀντιλυπήσεως ἐν τῇ ζέσει τοῦ περὶ καρδίαν ἵματος . p . 403 b 20 Ἐπισκοποῦντας δὲ περὶ ψυχῆς ἀναγκαῖον . Διὰ τὸ μὴ αὐτόθεν ἡμῖν τὴν τῶν πραγμάτων προσπίπτειν ἁλή θείαν , ἀτελῶς ἔχουσιν ἐν τῇ γενέσει πρὸς θεωρίαν , προηγεῖται ἡ ζήτησις καὶ ἡ πρὸς τὰ ἀντικείμενα ἡμῶν φορὰ καὶ τούτων διαπορία , οἷον ὡς ἐπὶ τοῦ προκειμένου , 5v πότερον οὐσία ἡ ψυχὴ ἢ οὔ · καὶ εἰ οὐσία , πότερον δυνάμει ἢ ἐνεργείᾳ , καὶ πότερον σῶμα ἢ ἀσώματος · καὶ αὖθις εἰ οὐσία , πότερον χωριστὴ ἢ ἀχώριστος ἢ ἄμφω τρόπον τινά . ἀλλ’ ἐπεὶ αἱ προκαταβεβλημέναι περὶ αὐτῆς δόξαι τὰ ἀντικείμενα περὶ αὐτῆς ἔνιαι ἀπεφήναντο , μέγα ἡμῖν ἡ περὶ αὐτῶν ἱστορία συντελεῖ πρός τε τὴν διαπορίαν καὶ πρὸς τὴν εὕρεσιν , ἐπισημαινομένοις , εἰς ἃ ἀποβλέψαντες οἱ μὲν ὡδί , οἱ δὲ ὡδὶ τιθέασι , καὶ τὰ μὲν ἐλέγχουσι , τὰ δὲ ἀποδεχομένοις . p . 403b24 Ἀρχὴ δὲ τῆς ζητήσεως προθέσθαι τὰ μάλιστα δοκοῦνθ’ ὑπάρχειν αὐτῇ κατὰ φύσιν . Ἐπειδὴ καὶ τὸ εἰδέναι τὰ ὑπάρχοντα , ὡς προείρηται , μέγα συμβάλλεται μέρος πρὸς τὸ εἰδέναι τὸ τί ἐστι . τὸ δὲ κατὰ φύσιν πρόσκειται , ἵνα τὰ καθ’ αὑτὰ δηλώσῃ · τὰ γὰρ κοινότερα τῶν συμβεβηκότων οὐκ εἰς τὴν ἴδιον τῆς ψυχῆς ἀναπέμπει οὐσίαν . p . 403b25 Τὸ ἔμψυχον δὴ τοῦ ἀψύχου δυοῖνμάλιστα διαφέρειν δοκεῖ . Βούλεται μὲν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων τῇ ψυχῇ τὴν οὐσίαν αὐτῆς ἑλεῖν · τίνα δὲ τὰ ὑπάρχοντα , ἐκ τῶν ὑπ’ αὐτῆς ὁριζομένων , τουτέστι τῶν ἐμψύχων , ὦ ᾗ τοιαῦτά ἐστι , θεωρεῖ . τίνα οὖν ὑπάρχει τῷ ἐμψύχῳ ὡς ἐμψύχῳ κατὰ τὰς πάντων ὡς εἰπεῖν δόξας ; τό τε ἔνδοθεν κινεῖσθαι <καὶ τὸ αἰσθάνεσθαι> . ἡ γὰρ ἔνδοθεν αὐτῷ νῦν εἴληπται κίνησις , ἀλλ’ οὐχ ἡ ἀπλῶς · ἡ γὰρ ἔνδοθεν τῶν ἐμψύχων ἴδιος , ἡ δὲ ὑφ’ ἑτέρου καὶ ἐν ἀψύχοις . τὸ δὲ αἰσθάνεσθαι εἴληπται οὐχ ὡς πᾶσιν ὑπάρχον τοῖς ἐμψύχοις , ἀλλ’ ὡς μόνοις . τὸ δὲ ἔνδοθεν κινεῖσθαι πᾶσι · καὶ γὰρ τοῖς φυτοῖς ἡ αὔξησίς τε καὶ μείωσις . p . 403b28 Φᾶσί γὰρ ἔνιοι καὶ μάλιστα καὶ πρώτως ψυχὴν εἶναι τὸ κινοῦν . Ἡ μὲν φύσις οὐ τοῦ κινεῖν ἀλλὰ τοῦ κινεῖσθαί ἐστιν ἀρχὴ τῷ ἐν ᾧ ἐστιν , ἡ δὲ ψυχὴ οὐχ ἁπλῶς , ἀλλὰ τοῦ ζωτικῶς ἔνδοθεν . διὸ οὐ τοῦ κινεῖσθαι μόνον κατάρχει τοῖς ζῴοις , ἀλλὰ καὶ ὡς αὐτὴ κινητική . ἔστι μὲν οὖν τοῦ ζωτικῶς κινουμένου καὶ ἡ τοῦ κινεῖσθαι οὕτως ἀρχὴ ἡ ἐνδοθεῖσα τῷ σώματι ζωή . ἀλλ’ ἐπειδὴ ταύτην οὐ πάνυ ψυχήν , ἀλλ’ ἢ μέρος ψυχῆς ἢ οὐκ ἄνευ ψυχῆς προσαγορεύει , ἀνέδραμεν εἰς τὴν ἐνδοτικὴν <κινήσεως>τοῖς σώμασι , τῆς ζωῆς κυριωτέραν οὖσαν ψυχήν , ἣν κατὰ τὸ κινοῦν ἀφορίζεται . κινοῦν μὲν οὖν εἶναι τὴν ψυχὴν καὶ αὐτὸς τίθεται , ἀλλ’ οὐ πρώτως καὶ μάλιστα τὴν τῶν γενητῶν ψυχήν , περὶ ἧς νῦν ὁ λόγος . αἱ δὲ τῶν οὐρανίων ψυχαὶ <καὶ μάλιστα καὶ πρώτως> , εἰ μὴ ἄρα καὶ πρὸ τούτων ὁ νοῦς . αἱ δὲ ἡμέτεραι οὐ δι’ ἑαυτὰς τὸ ὅλον φάναι κινοῦσαι τὰ θνητὰ σώματα καὶ πρός τι δὲ ἔξωθεν συμβαῖνον ἀφορῶσαι τέλος , ὡς ἐν τῇ Φυσικὴ εἴρηται καὶ διὰ τὴν πρὸς σώματα ῥοπὴν κατὰ συμβεβηκὸς κινούμεναι οὐκ ἂν εἶεν πρώτως καὶ μάλιστα κινοῦσαι · ὅπου γε οὐδὲ τὰ τῶν πλανωμένων κινητικὰ αἴτια , εἴτε φυχαῖ εἴτε νοῖ εἶεν , διὰ τὸ μὴ μόνα τῆς πάσης κατάρχειν αὐτῶν κινήσεως . ἴσως δὲ τὸ ἔνιοι πρόσκειται καὶ δι’ Ἀναξαγόραν , οὐ σαφῶς ψυχὴν λέγοντα τὸν νοῦν , ὃν πρῶτον κινοῦν τίθεται , καὶ δι’ Ἐμπεδοκλέα , φιλίαν καὶ νεῖκος ἀλλ’ οὐ ψυχὰς λέγοντα τὰ κινοῦντα , ἢ καὶ διὰ τοὺς φυσικούς , ὅσοι μόνοις τοῖς ὑλικοῖς χρῶνται αἰτίοις . | p . 403b29 οἰηθέντες δὲ τὸ μὴ κινούμενον αὐτὸ μηδὲ ἐνδέχεσθαι κινεῖν ἕτερον τῶν κινουμένων τι τὴν ψυχὴν ὑπέλαβον εἶναι . Ὡς ἐν τοῖς ὑλικοῖς αἰτίοις τὸ μέν τί ἐστι προσεχὲς τὸ δὲ ἀπωτέρω καὶ τὸ πρῶτον , καὶ ἐν τοῖς εἰδικοῖς ὡσαύτως , οὕτω καὶ ἐν τοῖς κινητικοῖς . καὶ ἐπεὶ τὸ μὲν κινοῦν αἴτιον , ἡ δὲ κίνησις αἰτιατόν , τὸ πρῶιον κινοῦν οὐδαμῇ κινεῖσθαι ἀνάγκη , ἵνα καθαρῶς ἐν τῇ τοῦ κινεῖν μένῃ αἰτίᾳ . τὰ δὲ μέσα κινεῖσθαί πὼς βούλεται ὁ Πλάτων’ , ὡς τοῦ πρώτου κινητικοῦ νοῦ ὑποβάντα , ἀλλ’ οὐ τὴν σωματοειδῆ κίνησιν ἐσχάτην οὖσαν καὶ τῶν μόνως κινουμένων . δεκάτη γοῦν ἐν Νόμοις ἡ τῆς ψυχῆς λέγεται κίνησις μετὰ τὰς σωματικὰς οὔσας ὀκτὼ καὶ ἐνάτην τὴν φυσικήν . καὶ γὰρ ἡ φύσις παρ’ ἐκείνῳ κινεῖται διὰ τὴν ἐκ τοῦ ἀμερίστου ὑπόβασιν , καὶ μειζόνως ἡ ψυχή . ἀλλ’ ὁ Ἀριστοτέλης μόνην τὴν σωματοειδῆ ὀνομάζων κίνησιν , ταύτην μηδενὶ τῶν κινητικῶν αἰτίων προσάπτειν ἀπαγορεύει . p . 403b31 Ὅθεν Δημόκριτος πῦρ τι καὶ θερμόν φησιν αὐτὴν εἶναι . Πρωτοῦ Δημοκρίτου μέμνηται ὡς σαφῶς σωματικὴν κίνησιν ( τοπικὴν γὰρ ) τῇ ψυχῇ ἀποδιδόντος , εἴπερ τῶν ἀτόμων τι σωμάτων αὐτὴν ὑπετίθετο ὅσον σφαιροειδές , ὅπερ καὶ πῦρ , εἶναι . τὸ γὰρ εὐκίνητον καὶ διὰ πάντων διἰέναι οὐ κωλυόμενον διὰ τὸ ἀγώνιον ἐν σχήμασι τὸ σφαιροειδὲς ὂν προσήκειν τῷ τε πυρὶ καὶ τῇ ψυχῇ . σαφὴς δὲ ἡ Δημοκρίτου περὶ τῶν στοιχείων δόξα ἐκ τοῦ πρώτου τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως , ἄτομα ὑποτιθεμένη μικρὰ ἄττα σωμάτια , οἷα τὰ ἐν ἀέρι φαίνεται ταῖς διὰ τῶν θυρίδων ἀκτῖσι ξύσματα . οὐ γὰρ ταῦτα ἀλλ’ ὅμοια τούτοις διὰ σμικρότητα τὰ στοιχεῖα ὁ Δημόκριτος ὑπετίθετο , μιᾶς μὲν οὐσίας ὄντα ἅπαντα , μεγέθει δὲ καὶ σχήματι ἀλλήλων διαφέροντα · ἐξ ὧν ὡς σπερμάτων τὰ σύνθετα πάντα συνίστασθαι σώματα . διὸ καὶ πανσπερμίαν αὐτὰ προσαγορεύει ὡς πάντων σπέρματα . διὸ καὶ τοῦ ζῆν ὅρον εἶναι τὴν ἀναπνοήν , διχῶς αἰτίαν τοῦ ζῆν γινομένην , καὶ τῷ κωλύειν τὴν τῶν ἤδη ἐνυπαρχόντων σφαιροειδῶν ἔξοδον , ἀντιβαίνοντός τε τοὐ εἰσιόντος ἀέρος τοῖς καὶ ἀφ’ ἑαυτῶν ἐξιοῦσι σφαιρικοῖς σχήμασι διὰ τὸ εὐκίνητον , καὶ κατὰ ἀνάγκην ἐκθλιβομένοις ἐκ τῆς ὑπὸ τοῦ περιέχοντος τῶν στερεῶν συναγωγῆς , καὶ πρὸς αὐτὴν μαχομένου τὴν συναγωγὴν τοῦ εἰσιόντος ἀέρος τῷ εὐρύνειν καὶ ἐξωθεῖν τὰ στερεά · ταύτῃ τε οὖν ἡ ἀναπνοὴ γίνεται τοῦ ζῆν αἰτία καὶ τῷ ἀντὶ τῶν ἐξιόντων σφαιροειδῶν θύραθεν τὰ ὅμοια ἐπεισάγειν . πότερον δὲ οὕτως ὁ Δημόκριτος ἀπὸ σωμάτων ἐγέννα τὴν ζωήν , ἢ ἐνδεικτικῶς τὴν νοερὰν ἐβούλετο δηλοῦν διὰ τῆς σφαίρας οὐσίαν , οὐκ ἔχομεν ἀποφήνασθαι . οὐ δεῖ γὰρ τῇ Ἀριστοτελικῇ ἐπερείδεσθαι ἱστορίᾳ διὰ τὸ ὡς ἐπίπαν μόνον ἐκτίθεσθαι τὸ φαινόμενον , ὥσπερ καὶ τὸ περὶ τῶν Πυθαγορείων ἐπαγόμενον . τὸν μὲν γὰρ Δημόκριτον ἱστορεῖ ὅμοια τοῖς ἐν ἀέρι λέγειν ξύσμασι τὰ στοιχεῖα , τινὰς δὲ τῶν Πυθαγορείων αὐτὰ ταῦτα , οὐκ ἂν ταῦτα οἰηθέντων ποτὲ τῶν Πυθαγορείων ἀνδρῶν , ἐνδεικνυμένων δὲ ἴσως τὴν ἤδη μεριζομένην τῆς ψυχῆς οὐσίαν καὶ εἰς τὸ φανερὸν προιοῦσαν . p . 404a20 Ἐπὶ ταὐτὸ δὲ φέροντι καὶ ὅσοι λέγουσι τὴν ψυχὴν τὸ εαυτο κινοῦν . Ὅπως μὲν ὁ Πλάτων’ τὴν ψυχὴν κινεῖσθαι λέγει διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ πρώτου κινοῦντος ὑπόβασιν , ἤδη εἴρηται . οὐχ ἀπλῶς δὲ κινητικὴ ἀλλ’ αὐτοκίνητος λέγεται , ὡς οὐ παντελῶς τῆς ἀμερίστου οὐσίας τε καὶ ἐνεργείας ἀποστᾶσα · τὸ γὰρ αὐτὸ τὴν ἀμέριστον οὐσίαν καὶ τὴν τελείαν ἐνέργειαν τῷ Πλάτωνι δηλοῖ , ὡς τὸ κινητὸν τῆς μεριστῆς ἐστι σημαντικόν . τῇ οὖν μεσότητι τῆς ψυχῆς τὸ ἐκ τῶν ἄκρων σύνθετον ἀποδίδοται ὄνομα διὰ τὴν πρὸς ἄμφω τὰ ἄκρα τοῦ μέσου κοινωνίαν . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης ἐπὶ μόνης τῆς πάντῃ μεριστῆς καὶ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἐχούσης ἐνεργείας τὸ τῆς κινήσεως φέρων ὄνομα , εἰκότως ἀπαγορεύει μὴ κινεῖσθαι τὰ ἀσώματα τῆς κινήσεως αἴτια , κἄν πρῶτα κἄν μέσα κἄν ἔσχατα ᾖ . | p . 404a24 Ταύτην δ’ ὑφ’ ἑαυτῆς , διὰ τὸ μηδὲν ὁρᾶν κινοῦν , ὃ μὴ καὶ αὐτὸ κινεῖται . Κἄν γὰρ ὁ νοῦς πρώτως κινῇ πάντῃ ὢν ἀκίνητος , ἀλλὰ σὺν τῆ ψυχῇ καὶ τῇ φύσει . ἐὰν οὖν κινῶνται ἥ τε ψυχὴ καὶ ἡ φύσις , τὸ ἐξ αὐτῶν καὶ τοῦ νοῦ συμπλεκόμενον κινητικὸν αἴτιον κινούμενον ἔσται . μνησθεὶς δὲ Ἀναξαγόρου τῆς κινήσεως τὸν νοῦν αἰτιωμένου , ὡς καὶ αὐτοῦ ψυχὴν τὴν κινοῦσαν λέγοντος , ἐπάγει οὐ μὴν παντελῶς γε ὥσπερ Δημόκριτος . τοῦτον μὲν γὰρ ὡς μὴ διορίζοντα τὴν ἀεὶ ἀληθῆ γνωστικὴν δύναμιν , ἣν νοῦν φαμεν , ἀπὸ τῆς ψευδομένης ποτέ , ὁποία ἥ τε αἰσθητικὴ καὶ ἡ φανταστικὴ καὶ ἡ δοξαστικὴ ἐν ἡμῖν ζωή , διὰ τὸ πάν τὸ φαινόμενον ἀληθὲς τίθεσθαι , εἰς ταὐτόν φησιν ἄγειν νοῦν τε καὶ ψυχήν , τὴν ὅση δηλαδὴ γνωστική · ἐπαινεῖσθαι γοῦν καὶ τὸν Ὅμηρον ὑπὸ Δημοκρίτου ἱστορεῖ ποιήσαντα ὡς ὁ Ἕχτωρ κεῖτ’ ἀλλοφρονέων ὑπὸ τῆς πληγῆς , καίτοι τῆς τοῦ συνθέτου βεβλαμμένης κριτικῆς ζωῆς διὰ τὴν σωματικὴν πληγήν , ἀλλ’ οὐ τῆς σώματος χωριστῆς , ἣν δύναμιν τῆς ψυχῆς καλεῖ τῆς ἀληθείας ἀντιληπτικὴν καὶ τὸν κατὰ φρόνησιν νοῦν ἐπιστημονικὸν ὄντα δηλαδή . τὸν μὲν οὖν Ὅμηρον κατὰ ποιητικὴν ἐξουσίαν ἀδιαφόρως χρῆσθαι τοῖς ῥήμασιν οὐδὲν θαυμαστόν . ὁ δὲ Δημόκριτος καὶ τῷ τοῦτον ἐπαινεῖν δῆλός ἐστι καὶ ἐπὶ τῆς ὁποιασοῦν γνώσεως τὸν κατὰ φρόνησιν φέρων νοῦν . τὸν δὲ Ἀναξαγόραν φησὶ μὴ παντελῶς εἰς ταὐτὸν ψυχήν τε καὶ νοῦν ἄγειν , ὅτι τε μὴ σαφῶς καὶ ὅτι τὰ ἀντικείμενα φαίνεται λέγων , ἐνίοτε μὲν μόνης τῆς ὀρθῆς γνώσεως τὸν νοῦν αἰτιώμενος καὶ διὰ τοῦτο χωρίζων πὼς αὐτὸν τῆς ψυχῆς , ὡς μὴ πάσης τῆς ἀληθείας οὔσης ἀντιληπτικῆς , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀρίστην δύναμιν · ποτὲ δὲ ἐν ἅπασιν αὐτὸν ὑπάρχειν τοῖς ζῴοις ἀποφαινόμενος τὸν αὐτὸν τίθεται τῇ ψυχὴ . ψυχὴ γὰρ ἐν πᾶσιν ἀλλ’ οὐχὶ νοῦς , εἰ μὴ ἄρα τὴν φαντασίαν τις καλοίη νοῦν · πρὸς ὃν ἀντιδιαστέλλων τὸν κατὰ φρόνησιν νοῦν λέγει μὴ ἐν πᾶσιν ὑπάρχειν , ὅπου γε μηδὲ ἐν ἀνθρώποις πᾶσιν · ὀλίγοι γὰρ οἱ κατ’ ἐπιστημονικὴν φρόνησιν τῆς ἀληθείας θεωρητικοί . οὐκ ἐν πᾶσιν οὖν τοῖς ἀνθρώποις , οὐχ ὡς μὴ ἔχουσι τὴν νοητικὴν οὐσίαν ( μία γὰρ ἡ πάσας ἔχουσα τὰς δυνάμεις ψυχὴ ) , ἀλλ’ ὡς μὴ χρωμένοις αὐτῷ . p . 404b8 Ὅσοι δὲ ἐπὶ τὸ γινώσκειν καὶ τὸ αἰσθάνεσθαι τῶν ὄντων Ἀπέβλεψαν δηλαδή · προείρηται γὰρ τοῦτο . δυσὶ δὲ χαρακτηρίζεσθαι τὴν ψυχὴν εἰπών , τῷ τε κινητικῷ καὶ τῷ γνωστικῷ , καὶ ἱστορήσας ὡς τῷ κινεῖσθαι κινεῖν αὐτὴν οἱ παλαιότεροι ἐτίθεντο , ἐπάγει καὶ ὅπως γινώσκειν αὐτὴν ὑπέλαβον τὰ ὄντα . τῷ γὰρ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον ἀεὶ γινώσκεσθαι οἰόμενοι , καὶ τὴν ψυχὴν ὡς γνωριστικὴν τῶν ὄντων ἀφομοιοῦν τοῖς οὖσι βουλόμενοι , ἵνα μὴ ἐκ πάντων τῶν ὄντων αὐτὴν ποιῶσιν ἀπείρων ὑπαρχόντων , ἐκ τῶν ἀρχῶν αὐτὴν ὑφιστᾶσιν , ἐπειδὴ καὶ ἡ τῶν ἀρχομένων γνῶσις ἐκ τῶν ἀρχῶν · ἱκανὴν οὖν ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τὴν ψυχὴν συμπληρουμένην οὐ μόνας αὐτὰς ἀλλὰ καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν γνωρίζειν . οὕτω δὴ Ἐμπεδοκλέα μὲν ἐκ τε τῶν τεττάρων αὐτὴν ὑφιστάνειν στοιχείων καὶ ἐκ τῶν δύο κινητικῶν ἀρχῶν , φιλίας τε καὶ νείκους , οὐ μόνον τὸ ἐκ πασῶν μῖγμα ψυχὴν λέγοντα , ἀλλὰ καὶ ἑκάστην ἀρχὴν γνωστικὴν οὖσαν τοῦ ὁμοίου · τὸ γὰρ γνωστικὸν ὁτουοῦν ψυχὴν εἶναι . Πλάτων’ δὲ ἐν Τιμαίῳ ἐκ τῆς ἀμερίστου καὶ τῆς περὶ τὰ σώματα μεριζομένης οὐσίας , ὧν ἡ μὲν τὸν νοητὸν ἡ δὲ τὸν αἰσθητὸν 6v δηλοῖ ὅρον , ἐκ τῶν τοὐ ὄντος γενικῶν στοιχείων οὐσίας τε καὶ ταὐτοῦ καὶ θατέρου , ἃ δὴ καὶ τὰ τούτοις ὅμοια διακόσμια γένη τῶν ὄντων πάντων στοιχεῖα τίθεται Πλάτων’ . p . 403b18 Ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τοῖς περὶ φιλοσοφίαςλεγομένοις διωρίσθη . Περὶ φιλοσοφίας νῦν λέγει τὰ Περὶ τοῦ ἀγαθοῦ αὐτῷ ἐκ τῆς Πλάτωνος ἀναγεγραμμένα συνουσίας , ἐν οἷς ἱστορεῖ τάς τε Πυθαγορείους καὶ Πλατωνικὰς περὶ τῶν ὄντων δόξας . p . 403b19 Αὐτὸ μὲν τὸ ζῷον ἐξ αὐτῆς τῆς τοῦ ἑνὸς ἰδέας καὶ τοῦ πρώτου μήκους καὶ πλάτους καὶ βάθους . Ὁ μὲν Ἀριστοτέλης τὸ φαινόμενον ἀεὶ εἰωθὼς ἱστορεῖν καὶ ἐλέγχειν 7r καὶ τὰ ὀνόματα κατὰ τὴν τῶν πολλῶν συνήθειαν ἐκδέχεσθαι εἴωθεν , ἀλλ’ οὐ τῇ πραγματειώδει τῶν ἀνδρῶν * * * ἀναιρεῖν αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν , ἀλλὰ μόνον τὴν τῶν ὀνομάτων κατάχρησιν , ἀπατωμένους τε ἤδη τινὰς ὁρῶν , καὶ ἐπ’ ἀριθμούς τε τοὺς μαθηματικοὺς καὶ ἐπὶ μεγέθη φερομένους τὰ γεωμετρικά . οἱ δὲ ἄνδρες τὰς λεωφόρους ἐκτρεπόμενοι καὶ ἐν ἀπορρήτοις μόνοις τοῖς ἀξίοις παραδιδόντες τὴν φιλοσοφίαν πρὸς τοὺς ἄλλους διὰ τῶν μαθηματικῶν αὐτὴν ἐνεδείκνυντο ὀνομάτων . καὶ σαφέστερον μὲν ἡ τῶν ἀνδρῶν ἔννοια ἐν τοῖς εἰς τὰ Μετὰ τὰ φυσικά μοι γεγραμμένοις διήρθρωται . νῦν δὲ ὅσον πρὸς μόνην τὴν τῶν προκειμένων ῥητῶν ἐξήγησιν ἐπιμνησθῆναι ἀνάγκη λέγωμεν . ἀριθμοὺς λέγοντες τὰ εἴδη ὡς πρῶτα διακεκριμένα τῆς ἀμερίστου ἑνώσεως τὰ γὰρ ὑπερείδεα καὶ ὑπὲρ διάκρισιν ) τὸ μὲν παντελὲς τῶν εἰδῶν πλῆθος διὰ τῆς δεκάδος ᾐνίττοντο . τὰς δὲ πρώτας εἰδητικὰς ἀρχὰς πρώτῃ μὲν μονάδι καὶ δυάδι ὡς οὐδὲ ἀριθμοῖς , πρώτῃ δὲ τριάδι καὶ τετράδι ὡς πρώτοις ἀριθμοῖς τῇ μὲν περιττῶν τῇ δὲ ἀρτίων · ἐξ ὧν κατὰ συναγωγὴν ὁ δέκα γίνεται ἀριθμός . μετὰ δὲ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν ζωαῖς δευτέραις καὶ πολλοσταῖς τὰ γεωμετρικὰ πρὸ τῶν φυσικῶν ὑποτιθέμενοι μεγέθη , καὶ ταῦτα ὡς εἰς αἰτίους τοὺς εἰδητικοὺς ἀνῆγον ἀριθμοὺς καὶ τὰς τούτων ἀρχάς · τὸ μὲν σημεῖον ὡς ἀμερὲς εἰς τὴν μονάδα , τὴν δὲ γραμμὴν ὡς πρώτην διάστασιν εἰς τὴν δυάδα , καὶ τὴν ἐπιφάνειαν αὖ ὡς ἐπὶ πλέον διαστᾶσαν εἰς τὴν τριάδα , εἰς δὲ τὴν τετράδα τὸ στερεόν . καὶ ἐκάλουν , ὡς ἐκ τῶν ὑπ’ Ἀριστοτέλους λεγομένων τεκμαίρεσθαι , τὴν δυάδα πρῶτον μῆκος οὐ γὰρ ἁπλῶς μῆκος ,, ἀλλὰ τὸ πρῶτον , ἵνα τὸ αἴτιον σημαίνωσιν ) , ὡσαύτως δὲ καὶ πρῶτον πλάτος τὴν τριάδα καὶ πρῶτον βάθος τὴν τετράδα . ἀνῆγον δὲ εἰς τὰς εἰδητικὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ψυχικὰς πάσας γνώσεις , τὴν μὲν νοερὰν ὡς καθ’ ἕνωσιν ἀμέριστον συναιρουμένην εἰς τὴν μονάδα , τὴν δὲ ἐπιστημονικὴν ὡς ἀνελισσομένην καὶ ὡς ἀπὸ ἑτέρου τοῦ αἰτίου εἰς τὸ αἰτιατὸν προαγομένην , ὡς δὲ καὶ διὰ τὸ ἀπλανὲς καὶ ἀεὶ διὰ τῶν αὐτῶν ὁδεῦον εἰς τὴν δυάδα , τὴν δὲ δόξαν εἰς τὴν τριάδα διὰ τὸ τὴν δύναμιν αὐτῆς μὴ ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀεὶ , ἀλλὰ τοτὲ μὲν ἐπὶ τὸ ἀληθὲς τοτὲ δὲ ἐπὶ τὸ ψεῦδος κλίνειν , εἰς δὲ τὴν τετράδα τὴν αἴσθησιν διὰ τὸ σωμάτων εἶναι ἀντιληπτικήν . καὶ γὰρ ἐν μὲν τῇ δυάδι μίαν <εἶναι>ἀφ’ ἑκατέρας μονάδος πρὸς τὴν λοιπὴν διάστασιν , ἐν δὲ τῇ τριάδι δύο ἐξ ὁποιασοῦν πρὸς τἀς λοιπάς , ἐν δὲ τῇ τετράδι τρεῖς . ἀνῆγον τοίνυν εἰς τὰς ἀρχὰς τά τε γνωστὰ πάντα , τουτέστι τὰ ὄντα , καὶ τὰς γνωστικὰς τούτων δυνάμεις . διῄρουν δὲ τά τε ὄνια οὐ κατὰ πλάτος , ἀλλὰ κατὰ βάθος εἴς τε τὰ νοητὰ καὶ ἐπιστητὰ καὶ δοξαστὰ · καὶ αἰσθητά , καὶ ὁμοίως τὰς γνώσεις εἰς νοῦν καὶ ἐπιστήμην καὶ δόξαν καὶ αἴσθησιν . τὸ μὲν οὖν αὐτοζῷον ἐκ τῆς τῶν γνωστῶν εἴληπται διαιρέσεως , τὸν νοητὸν δηλοῦν διάκοσμον , ἐν ᾧ τὰ αὐτοειδῆ , τουτέστι τὰ πρώτιστα καὶ αἱ τούτων ἀρχαί , ἡ τοῦ αὐτοενὸς ἰδέα ἥ τε τοῦ πρώτου μήκους , ἥτις ἦν ἡ αὐτοδυάς , ἥτε τοῦ πρώτου πλάτους καὶ ἡ τοῦ πρώτου βάθους κατὰ κοινοῦ γὰρ τὸ πρῶτον ἐπὶ πάντων συναρμοστέον ) , τουτέστιν ἡ αὐτοτριὰς καὶ ἡ αὐτοτετράς . τὰ δὲ ἄλλα ὁμοιοτρόπως φησί , τὰ λοιπὰ λέγων τῆς τῶν γνωστῶν διαιρέσεως τὰ ἐπιστητὰ τὰ δοξαστὰ τὰ αἰσθητά , ἐκ τῶν ἀρχῶν μὲν καὶ ταῦτα ὄντα τῶν εἰδῶν , ἀλλ’ οὐκέτι ἐκ τῶν αὐτοαρχῶν ὡς ἐκ στοιχείων , ἀλλ’ ἐξ ἐκείνων μέν , ὡς ἐξῃρημένων <δὲ> αἰτίων τῶν ἑκάστοις p . 404 b 21 Ἔτι δὲ καὶ ἄλλως . Τρόπου μὲν ἑτέρου τὸ ἄλλως σημαντικόν . δηλοῖ δὲ τὴν ἐπὶ ὄντων μὲν καὶ αὐτὴν γινομένην διαίρεσιν , οὐ μὴν ᾗ γνωστά , ἀλλ’ ᾗ γνωστικά , καὶ τούτων εἰς τὰς αὐτὰς ἀνηρτημένων ἀρχάς . p . 404 b 24 Oi μὲν γὰρ ἀριθμοὶ τὰ εἴδη αὐτὰ καὶ ἀρχαὶ ἐλέγοντο · Μετὰ τὸ διελεῖν ἑκάτερα ἰδίως τά τε γνωστὰ καὶ τὰ γνωστικά , τὴν πρὸς ἄλληλα αὐτῶν ἐν τούτοις ἐπιδείκνυσιν ὁμοιότητα , ἵνα καὶ κατὰ τοὺς ἄνδρας τῷ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον γνωρίζηται . οἱ γὰρ ἀριθμοὶ τὰ αὐτὰ καὶ πρώ - τιστα εἴδη ὄντες ἦσαν μὲν ἐκ τῶν στοιχείων τοῦ αὐτοενὸς δυάδος τε καὶ τριάδος καὶ τετράδος , ἀρχαὶ δὲ ἐλέγοντο τῶν τε γνωστικῶν καὶ τῶν γνωστῶν οὐσιῶν . καὶ γὰρ τὰ οἷς κρίνεται τὰ πράγματα ταῖς στοιχειώδεσιν ὡρίζετο ἀρχαῖς , καὶ αὐτὰ τὰ γνωστὰ πράγματα , ὅτι εἴδη οἱ ἀριθμοὶ οὗτοι , τουτέστιν οἱ εἰδητικοί , καὶ αἱ τούτων στοιχειώδεις ἀρχαὶ τῶν πραγμάτων · πάντα γὰρ τὰ γνωστὰ πράγματα τοῖς εἴδεσιν ὁρίζεται , ἡ εἴδη ἐστίν . p . 4041127 Ἐπεὶ δὲ καὶ κινητικόν γε ἐδόκει ἡ ψυχὴ εἶναι καὶ 7r γνωριστικόν , οὕτως ἔνιοι συνέπλεξαν ἐξ ἀμφοῖν , ἀποφηνάμενοι τὴν ψυχὴν ἀριθμὸν κινοῦνθ’ ἑαυτόν . Ξενοκράτους ὁ τῆς ψυχῆς οὗτος λόγος βουλομένου τὴν μεσότητα αὐτῆς τῶν τε εἰδῶν καὶ τῶν εἰδοποιουμένων ἅμα καὶ τὸ ἴδιον αὐτῆς ἐνδεί - ξασθαι · ὁ γὰρ ἀριθμὸς τὸ εἶδος , τὸ δὲ κινητὸν τοῖς εἰδο|ποιουμένοις προσήκει . ἐκ μὲν οὖν τῶν ἄκρων μονονοὺ † δηλοῖ τὸ οὔτε ἀριθμὸς ἁπλῶς ἔσται οὔτε κινητόν · τοῦ μὲν γὰρ ὑφεῖται , ᾗ τοῦ ἀμερίστου ἐκβέβληται , τοῦ δέ ἐστι κρείττων , ᾗ τοῦ μεριστοῦ ὑπερέχει . τὸ συναμφότερον οὖν ἄν πὼς εἴη ὡς ἀμφοτέροις κοινωνοῦσα , ἀριθμὸς κινητός . κατὰ δὲ τὸ οἰκεῖον τῆς με - σότητος ὑφ’ ἑαυτοῦ κινητὸς λέγεται , ὅτι οὐχ ὡς διαστατική ἐστι μέση ἡ ψυχή , οἷος ὁ φυσικὸς λόγος καὶ πρὸ τούτου κατὰ τοὺς ἄνδρας ἡ μαθηματικὴ οὐσία , οὐδὲ οἷα κατὰ τὸ προιὸν ἀπὸ νοῦ φῶς οὐσία νοερὰ μὲν ἔτι μένουσα , τῷ δὲ εἰς τὸ φανὸν καὶ σύμμετρον τοῖς ὑπὸ νοῦ καταλαμπομένοις προέρχεσθαι ἐξαγγέλλουσα τὸ μόνιμον καὶ κρύφιον τῆς νοερᾶς φύσεως , ἀλλὰ κατ’ αὐτὴν τὴν ζωτικὴν ἰδιότητα ἔγερσιν καὶ ζέσιν τινὰ πάσης δηλούσης ζωῆς , ἀμέριστον μὲν καὶ ἐν ἑαυτῇ μένουσαν τῆς νοερᾶς , περὶ δὲ τὰ σώ . μάτα μεριζομένην καὶ ἑτέρωθεν εἰς ἕτερα ὑφιζάνουσαν τῆς σωματοειδοῦς , τῆς δὲ ψυχικῆς τὴν ἀφ’ ἑαυτῆς εἰς † ἀνέλιξιν καὶ εἰς διάστασιν ἅμα συναγωγήν . διὰ ταῦτα μὲν οὖν ὁ Ξενοκράτης ἀριθμὸν αὐτὸν ἑαυτὸν κινοῦντα τὴν ψυχὴν ἀπεφήνατο . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης τὸν ἀριθμὸν ὁριστικὸν προειπὼν καὶ τῶν γνωστῶν καὶ τῶν γνωστικῶν , ἐπὶ τῆς ψυχῆς εὐλόγως ὡς γνωστικὸν εἰρῆσθαι ἀκούει , καὶ διὰ τοῦτο τοὺς εἰπόντας τὴν ψυχὴν ἀριθμὸν αὐτὸν ἑαυτὸν κινοῦντα συμπλέξαι ἔφη τὸ κινητικὸν καὶ τὸν γνωστικόν . p . 404b30 Διαφέρονται δὲ περὶ τῶν ἀρχῶν , τίνες καὶ πόσαι . Ἐπειδὴ ἐκ τῶν ἀρχῶν συμπληροῦσι τὴν ψυχὴν οἱ περὶ αὐτῆς , ὡς αὐτὸς ἱστορεῖ , φιλοσοφήσαντες , ὁποίας ἄν καὶ ὁπόσας ἕκαστος ὑπέθετο ἀρχάς , ἐκ τοιούτων καὶ τοσούτων καὶ τὴν ψυχὴν συνέστησαν , σωματικὰς μὲν οἱ φυσιολογοῖ θέμενοι , ἀσωμάτους δὲ οἱ Πυθαγόρειοι καὶ Πλάτων’ , μίξαντες δὲ ἀπ’ ἀμφοῖν Ἐμπεδοκλῆς τε καὶ Ἀναξαγόρας . ἑπομένως δὲ τούτοις καὶ τὴν ψυχὴν ἀποδιδόασιν , ἕκαστος τὴν παρ’ αὐτοῦ ἀρχὴν εἰς τὴν ψυχὴν φέρων ἢ τὰς ἀρχάς , οὐχ ὡς γνωστικὴν μόνον τῶν ὄντων , ἀλλὰ καὶ ὡς κι - νητικήν . οὐκ ἀλόγως γάρ φησιν αὐτοὺς τῶν πρώτων ὑπειληφέναι τὸ κινητικὸν αἴτιον , ἐπειδὴ αἰτιατὸν μὲν πάντως τὸ κινούμενον , τὸ δὲ καθ’ ἑαυτὸκινοῦ καὶ μὴ τῷ ἑτέρωθεν κινεῖσθαι τῆς αἰτιώδους οἱ δὲ πῦρ τὴν ἀρχὴν ὑποθέμενοι καὶ ὡς τὸ λεπτομερέστατον σῶμα τῆ ψυχῇ 7v ἀπονέμοντες οἰκειότερόν τι αὐτῇ προσάπτουσι τῶν ἄλλο τι αὐτὴν οἰομένων μένων σῶμα · ἀσώματος γὰρ κατ’ ἀλήθειαν ἡ ψυχὴ οὖσα , διὸ οἱκειότερον αὐτῇ τὸ λεπτομερέστερον ὡς ἀσωματώτερον ἢ τὸ παχυμερές . καὶ ὡς εὐκίνητόν τε φαινόμενον αὐτὸ καὶ τἄλλα κινοῦν συγγενέστερον ἔδοξε p . 405 a 8 Δημόκριτος δὲ καὶ γλαφυρωτέρως εἴρηκεν . Ὡς καὶ τὰς αἰτίας προστιθεὶς , κατὰ μὲν τὰς κοινὰς αἰτίας νοερὰς τὰς ψυχὰς τιθέμενος , κατὰ δὲ τὰς ἰδίας ὑποθέσεις ἐν τοῖς ἀδιαιρέτοις αὐτὰς τιθέμενος σώμασιν · καὶ ἔτι τὴν ψυχὴν εἰς ταὐτὸν ἄγων τῷ νῷ , καὶ ταῖς ἀρχαῖς τὸ κινητικὸν ἀπονέμων . ἐν δὲ τοῖς ἀδιαιρέτοις εὑρίσκων τὸ σφαι - ροειδὲς ὂν σχῆμα εὐκίνητον , ἐν τούτῳ τὴν ψυχὴν ἔθετο . p . 405 a 13 Ἀναξαγόρας δ’ ἔοικε μὲν ἕτερον λέγειν ψυχήν τε καὶ νοῦν . Διότι , ὡς ἤδη ἔφη , μόνον τοῦ καλῶς καὶ ὀρθῶς αἰτιᾶται τὸν νοῦν , χρῆται δὲ ἀμφοῖν ὡς μιᾷ φύσει , διότι εἰς πάντα τὰ ζῷα ἐνοικίζει καὶ τὸν νοῦν . πλὴν ἀρχήν γε τὸν νοῦν τίθεται μάλιστα πάντων , ἐπειδὴ σαφῶς καὶ πρὸ πάντων ἀμιγῆ ὡς ἐξῃρημένον πάντων ὑμνεῖ , καὶ τὸ γνω - στικὸν καὶ τὸ κινητικὸν αὐτῷ ἀποδιδούς . p . 405 a 19 ἔοικε δὲ καὶ Θαλῆς ἐξ ὧν ἀπομνημονεύουσι . Ὅτι μηδὲν αὐτοῦ ἐφέρετο σύγγραμμα . τοσοῦτον δὲ περὶ Θαλοῦ ἱστορήσας , καὶ τοῦτο μετά τινος ἐπιτιμήσεως , ὅτι τῇ μαγνήτιδι λίθῳ ψυχὴν ἐδίδου ὡς κινητικῇ τοῦ σιδήρου , ἵνα κατ’ · ἐκεῖνον κινητικὴν εἶναι τὴν ψυχὴν πιστώσηται , οὐκέτι τὸ ὕδωρ εἶναι τὴν ψυχὴν εἰς αὐτὸν ἀνέπεμψεν , καίτοι στοιχεῖον τὸ ὕδωρ τιθέῳνον , ἐπειδὴ τῶν σωμάτων τὸ ὕδωρ ἔλεγε στοι - χεῖον , εἰκὸς δὲ ἀσώματον αὐτὴν ἐκεῖνον ὑποτίθεσθαι . σαφῆ δὲ τὰ περὶ Διογενοῦς ἱστορημένα . περὶ δὲ Ἡρακλείτου συλλογιζομένῳ ἔοικεν , οὐχ ὡς σαφῶς λέγοντος πῦρ ἢ ἀναθυμίασιν ξηρὰν τὴν ψυχήν , ἀλλ’ ὡς τοῦ πυρὸς πρὸς τῷ λεπτομερεῖ καὶ τὸ εὐκίνητον ἔχοντος καὶ τῷ κινεῖσθαι τὰ ἄλλα κινοῦντος , καὶ διὰ ταὐτά τε ] τῇ ψυχῇ προσήκοντος ὡς διὰ παντὸς τοῦ ζῶντος ἰούσῃ σώματος καὶ ὡς τῷ κινεῖσθαι κινητικῇ καὶ ἔτι ὡς γνωστικῇ . ἐν μεταβολῇ γὰρ συνεχεῖ τὰ ὄντα ὑποτιθέμενος ὁ Ἡράκλειτος καὶ τὸ γνω - σόμενον αὐτὰ τῇ ἐπαφῇ γινῶσκον συνέπεσθαι ἐβούλετο , ὡς ἀεὶ εἶναι κατὰ τὸ γινῶσκον ἐν κινήσει . p . 405 a 29 Παραπλησίως δὲ τούτοις καὶ Ἀλκμαίων ἔοικεν ὑρο - λαβεῖν περὶ φυχῆς . Ὁ Ἀλκμαίων Κροτωνιάτης ὢν ὑπὸ μὲν ἄλλων ὡς Πυθαγόρειος παρα - δέδοται , ὑπὸ δὲ Ἀριστοτέλους ἐν τῆ Μετὰ τὰ φυσικὰ ὡς τὰς δύο συστοιχίας Χίας ἢ αὐτὸς παραδοὺς τοῖς Πυθαγορείοις ἢ παρ’ ἐκείνων λαβὼν μνήμης ἠξίωται . ἔοικε δὲ ἄριστα φιλοσοφεῖν , ὡς ἐκ τῶν νῦν λεγομένων τεκμαί - ρεσθαι · ἀθάνατον γὰρ λέγει τὴν ψυχὴν ὡς ἐοικυῖαν τοῖς ἀθανάτοις . καὶ παρὰ Πλάτωνι γοῦν ὁμώνυμος λέγεται τοῖς ἀθανάτοις διὰ τὸ καὶ τῆς ἀθα - νασίας ὑφειμένως τὴν ἡμετέραν μετέχειν ψυχήν · ὑπάρχειν δὲ αὐτῇ τὸ ἀθάνατον ὡς ἀεικινήτῳ . οὕτω δὴ καὶ ἐν τῷ Φαιδρῷ ὡς ἀεικίνητος διὰ τὸ εἶναι αὐτοκίνητος δείκνυται ἀθάνατος , οὐ τὴν σώμασι πρέπουσαν κίνησιν , ἀλλ’ ἣν καὶ αἱ οὐράνιαι ψυχαί , δι’ ἣν καὶ τὰ φαινόμενα αὐτῶν σώματα κινεῖται ἀιδίως . p . 405 b 1 Tῶν δὲ φορτικωτέρων καὶ ὕδωρ τινὲς ἀπεφήναντο , καθάπερ Ἵππων . Ἐτίθετο μὲν καὶ Θαλῆς ὕδωρ τὸ στοιχεῖον , ἀλλὰ σωμάτων , καὶ οὐχὶ τὴν ψυχὴν πάντως σῶμα ᾤετο . <τὸν> δὲ Ἵππωνα , ὡς εἰκός , καὶ ἄθεον γενέσθαι ἱστοροῦσιν , ὅθεν καὶ ἐν τῇ Μετὰ τὰ φυσικὰ οὐκ ἀξιοῖ συντάττειν αὐτὸν τοῖς φυσικοῖς , καὶ ἐνταῦθα φορτικὸν καλεῖ οὐ μόνον ὡς παχυμερέστερον αὐτὴν λέγοντα στοιχεῖον τούτου γὰρ καὶ ὑπεραπολογεῖσθαι ἠξίωσεν , τὴν αἰτίαν τῆς ὑπονοίας ἐκθέμενος ) , ἀλλὰ μάλιστα διὰ τὴν ἀθείαν . ὁ δὲ τὸ αἷμα τὴν ψυχὴν θέμενος Κριτίας εἴτε ὁ τῶν τριάκοντα γενόμενος εἷς εἴτε σοφιστής τις , οὐδὲν ἡμῖν διοίσει . εἰς τοῦτο δὲ ὑπεφέρετο διὰ τὸ τὰ ἐν ἡμῖν ἄναιμα , οἷον τὰ ὀστᾶ , ἀναίσθητα ὁρᾶν . p . 405 b 8 Πάντα γὰρ τὰ στοιχεῖα κριτὴν εἴληφε πλὴν τῆς γῆς . Τουτέστι τὸν ἐγκρίναντα ἕν τι στοιχεῖον εἶναι ἀρχήν τε καὶ τῇ ψυχῇ προσήκειν . οὐδεὶς δὲ μόνην τὴν γῆν , διὰ τὸ παχυμερὲς καὶ ἀκίνητον . p . 405 b 10 Ὁρίζονται δὲ πάντες τὴν ψυχὴν τρισὶν ὡς εἰπεῖν , κινήσει , αἰσθήσει , τῷ ἀσωμάτῳ . Τὸ μὲν πρῶτον , ἐπειδὴ ἐκ τῶν τῷ ἐμψύχῳ ὑπαρχόντων εἰς τὰ τῇ ψυχῇ προσόντα ἀνεπέμπετο , μόνας αὐτῇ προσῆπτε κίνησίν τε καὶ αἴσθησιν · οὐ γὰρ ἦν τῷ ἐμψύχῳ προσὸν τὸ λεπτομερὲς ἢ τὸ ἀσώματον . ὕστερον δὲ ἐκ τῶν περὶ αὐτῆς εἰπόντων καὶ ἔτι διά τε τὸ εὐκίνητον καὶ διὰ τὸ δι’ 8r ὅλου ἰέναι τοῦ σώματος καὶ τῷ ἀσωμάτῳ αὐτὴν ὁρίζεσθαι ὑπὸ πάντων λέγει , οὐ τῷ κυρίως λέγων ἀσωμάτῳ πάντως , ἀλλὰ ἀσώματον λέγων καὶ τὸ λεπτομερὲς σῶμα . p . 405 b 12 τούτων δὲ ἕκαστον ἀνάγεται πρὸς τὰς ἀρχάς . Ὡς κατὰ τὴν πρὸς ἀρχὰς κοινωνίαν τῆς ψυχῆς ἕκαστον τούτων ὑπάρχειν τῇ ψυχῇ , τό τε κινητικὸν καὶ τὸ αἰσθητικὸν καὶ τὸ ἀσώματον . ὅτι μὲν οὖν τὸ ἀσώματον καὶ τὸ κινητικὸν ταῖς ἀρχαῖς προσήκει , νῦν παρῆκεν ὡς αὐτόθεν γνώριμον . τὸ γὰρ σωματικὸν καὶ τὸ κινούμενον πάντῃ σωματοειδῆ κίνησιν , μεριστὸν ὂν καὶ μεριστὴν ἔχον ἐνέργειαν καὶ διὰ τοῦτο τοῦ συνέχοντος δεόμενον , τοῖς αἰτιατοῖς ἀλλ’ οὐ ταῖς ἀρχαῖς προσήκει . τὸ δὲ κινητικὸν καὶ τὸ ἀσώματον ὡς αἴτια τούτων καὶ αὐτὸς ἐγκρίνει ἀρχικὰ εἶναι . ὅπως δὲ καὶ οἱ τὸ αἰσθητικὸν ἢ ἁπλῶς τὸ γνωστικὸν αὐτῇ ἀποδι - δόντες κατὰ τὴν 1 πρὸς τὰς ἀρχὰς οἰκειότητα καὶ αὐτὸ ἀπονέμουσι , λόγου καὶ νῦν ἠξίωσε · διὰ γὰρ τὸ οἴεσθαι τὸ ὅμοιον τῷ ὁμοίῳ γινώσκεσθαι . τῆς δὲ τοιαύτης αἰτίας μόνον τὸν Ἀναξαγόραν ἐξαίρει , οὐχ ὡς μὴ καὶ τοῦτον τῇ ἀρχικῇ δυνάμει τὸ γνωστικὸν προσήκειν τιθέμενον ( νοῦν γοῦν αὐτὴν τίθεται ) , ἀλλ’ ὅπερ καὶ σαφῶς ἐπάγει , ὡς μὴ καθ’ ὁμοιότητα ἡγούμενον γίνεσθαι τὴν γνῶσιν . ἀμιγῆ γὰρ ὄντα πρὸς τὰ ἄλλα τὸν νοῦν καὶ οὐδὲν ἔχοντα πρὸς αὐτὰ κοινόν , ἀλλ’ οὐδὲ μετεχόμενον ὑπ’ αὐτῶν ( τοῦτο γὰρ τὸ ἀπαθὲς δηλοῖ ) ὅμως γινώσκειν πάντα . p . 405 b 21 Tοιοῦτος δ’ ὢν πῶς γνωριεῖ καὶ διὰ τίν’ αἰτίαν , οὔτε ἐκεῖνος εἴρηκεν οὗτ’ ἐκ τῶν εἰρημένων ἐμφανές ἐστιν . Δι’ ὧν τὸ μὲν ἀμιγὲς τῆς κυρίως καὶ πρώτης ἀρχῆς πρὸς τὰ ἀπ’ αὐτῆς καὶ τὸ ἀπαθὲς ἀποδεχόμενος φαίνεται · τῷ δὲ ἐπισκήπτειν αὐτῷ ὡς μὴ εἰπόντι τὴν τῆς γνωρίσεως αἰτίαν , ἀπλῶς δὲ ἀμιγῆ μόνον εἰπόντι τὴν ἀρχήν , φαίνεται τὴν μὲν ὡς ἐν συστοίχοις ὁμοιότητα τῆς ἀρχῆς πρὸς τὰ ἀπ’ αὐτῆς μὴ ἀποδεχόμενος , οὐ προσιέμενος δὲ οὐδὲ τὸ παντελῶς ἀκοινώνητον . δεῖ γὰρ στῆναι κατὰ τὸ τοῦ γνωστοῦ εἶδος τὸ γινῶσκον · τοῦτο δὲ οὐκ ἦν τοῦ μηδεμίαν ἔχοντος πρὸς αὐτὸ κοινωνίαν . ἔδει οὖν καὶ ἐν τῇ ἀρχῇ ἀπολείπειν οὐ τὴν σύστοιχον πρὸς τὰ ἀπ’ αὐτῆς , ἀλλὰ τὴν κατὰ κρείττονα ἰδέαν καὶ αὐτὸ τοῦτο αἰτιώδη αὐτῶν πρόσληψιν , ἣ καὶ οὐχ ὁμοταγῶς , ἀλλὰ κατὰ τὴν ὑφειμένην πρὸς ἑαυτὴν ὁμοιότητα καὶ παράξει αὐτὰ καὶ γνωριεῖ . διὸ καὶ τοῖς τὰς στοιχειώδεις ἀρχὰς ἐν τῇ ψυχῇ θεμένοις ἐπισημαίνεται , ὡς εἰς τὴν κινουμένην τὰς τῶν κινουμένων ἀχωρίστους μεταφέρουσι . δῆλον δὲ ὡς καὶ οἱ ἓν τῶν ἐναντίων θέμενοι τὴν ψυχὴν γνωστικὴν ἀμφοῖν ὑπέλαβον , διὰ θατέρου καὶ τὸ λοιπὸν γινώσκουσαν , εἴπερ 8v μία καὶ ἡ αὐτὴ τῶν ἐναντίων ἐπιστήμη . p . 405b31 Ἐπισκεπτέον δὲ πρῶτον μὲν περὶ κινήσεως . Ὁ σκοπὸς τὰς παραδεδομένας ἐξετάσαι δόξας καὶ ἐλέγξαι μὲν εἴ τι <μὴ> ἀληθῶς εἴρηται , διαρθρῶσαι δὲ καὶ εἴ τι μὴ κατὰ τὴν συνήθη ὀνομάτων χρῆσιν παραδέδοται , ἵνα μὴ κατὰ ταῦτα τὰς τῶν πρεσβυτέρων ἡμεῖς ἐκδεχόμενοι δόξας καὶ ὡς ἀληθεῖς διὰ τὸ κλεινὸν τῶν παραδόντων προσιέμενοι σφαλλώμεθα . αὐτίκα τοῦ Πλάτωνος τῷ τῆς κινήσεως χρωμένου ὀνόματι καὶ ἐπὶ τῆς ψυχικῆς ζωῆς ὡς ἀνελιττομένης καὶ οὔτε μεριζομένης πάντῃ οὕτε καθαρῶς ἀμερίστου μενούσης , καὶ ταύτην κίνησιν προσαγορεύοντος διὰ τὴν ὅλως ἐκ τοῦ ἀμερίστου ὑπόβασιν , καὶ οὐσίαν τῆς ψυχῆς τὸ αὐτοκίνητον θεμένου , ὡς κατὰ ζωὴν οὐσιωμένης τοιαύτην , ὑπο - βᾶσαν μὲν τῆς ἀμερίστου οὐσίας ἀλλ’ οὐ πάντῃ ἐξεστῶσαν . ἵνα διὰ μὲν τοῦ κινητοῦ τὴν ὕφεσιν , διὰ δὲ τοῦ αὐτὸ τὴν ἐν τῷ ἀμερίστῳ μονὴν ἐνδείξηται , καὶ τὴν ἅμα ἐν ἑαυτῇ μένουσαν καὶ ἀφ’ ἑαυτῆς προιοῦσαν , ὁ Ἀριστοτέλης , τὴν μεριστὴν καὶ κατὰ συνέχειαν ἀριθμουμένην μόνην εἰωθὼς προσαγορεύειν κίνησιν κατὰ τὴν παρὰ τοῖς πολλοῖς τοὐ ὀνόματος χρῆσιν , οὐ μόνον τῆς ψυχικῆς αὐτὴν ἀποφάσκει οὐσίας , ἀλλὰ μηδὲ ὁπωσοῦν καθ’ αὑτὴν κινεῖσθαι τὴν ψυχὴν ἀποφαίνεται . p . 406 a 3 Ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἀναγκαῖον τὸ κινοῦν καὶ αὐτὸ κινεῖσθαι , πρότερον εἴρηται . ’Ev γὰρ τῷ θῆτα τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως , ἐν ᾧ δέδεικται πάντα μὲν τὰ πρῶτα κινητικὰ καθ’ αὑτὰ ἀκίνητα , τὸ δὲ πρώτιστον καὶ κατὰ συμβεβηκὸς ἀκίνητον . καὶ νῦν ὑπομιμνήσκει διὰ τοῦ ἐν τῷ κινουμένῳ πλοίῳ ἠρεμοῦντος ἀνθρώπου , ὃς κινεῖταί πὼς ἐξ ἄλλου εἰς ἄλλον μεταφερόμενος τόπον , οὐχ ὁμοίως δὲ τῷ πλοίῳ , ὅτι τοῦτο μὲν καθ’ αὑτό , ὁ δὲ ἐν αὐτῷ ἠρεμῶν οὔτε καθ’ ὅλον ἑαυτὸν | οὔτε κατὰ τὰ μόρια , ἀλλὰ τῷ ἐν τῷ κινουμένῳ εἶναι . κατὰ συμβεβηκὸς μὲν οὖν συγχωρεῖ τὴν ψυχὴν κινεῖσθαι κινήσεις , ἃς τὸ ἐν ᾧ ἐστι σῶμα κινεῖται · οὐ μὴν καθ’ αὑτήν . τέτταρες δὲ αἱ κινήσεις τῆς οὐσιώδους οὐ κατηριθμημένης μεταβολῆς , ἀλλὰ τῶν κατὰ τὰ τρία γένη , ὧν ἡ κατὰ ποσὸν μία μὲν οὐκ ἔχουσα δὲ κοινὸν ὄνομα ὡς δύο ἠρίθμηται , καθάπερ καὶ ἐν Κατηγορίαις . ὅτι οὖν μηδεμίαν τῶν σωματικῶν καθ’ ἑαυτὴν κινεῖται ἡ ψυχή , ἐκ τοὐ τόπου ὑπέμνησται . τὸ γὰρ ὁποιανοῦν αὐτῶν κινούμενον ἡ σῶμα ἁπλοῦν ἐστιν ἢ σύνθετον ὡς τὸ ζῷον · ταῦτα δὲ ἐν τόπῳ . καὶ τοῦτο δηλοῖ τὸ τὰς λεχθείσας κινήσεις ἐν τόπῳ εἶναι , ὡς τῷ ἐν τόπῳ ὄντι ὑπαρχούσας , τουτέστι τῷ ἄλλοθι τὰ οἰκεῖα ἔχοντι μόρια , ἵνα μερισταὶ οὖσαι τοῦ μεριστοῦ ὦσιν ἐντελέχειαι . ἡ δὲ ψυχὴ οὐκ ἐν τόπῳ , ὅλη ἁπανταχοῦ τῷ σώματι παροῦσα , ὡς καὶ ἡ ἐσχάτη αὐτῆς ζωὴ δηλοῖ ἡ ἁπτική , ὅλη ἐν ἑκάστῳ ἡμῶν παροῦσα μορίῳ · τῶν γοῦν διαφόροις προσπιπτόντων μορίοις αἰσθητῶν ἡ αὐτὴ ἀντιληπτική , τήν τε τυτότητα αὐτῶν καὶ τὴν ἑτερότητα κρίνουσα οὐ κατὰ τὰ μόρια ἑαυτῆς , ὠὰ καθ’ ὅλην ἑαυτὴν πάντων , ἐπεὶ ὅμοιον ὡς εἰ τοῦ μὲν ἐγὼ τοῦ δὲ σὺ αἴσθοιο . ἀλλὰ πῶς οὐκ ἀλλοιοῦται , ἢ ἐξ ἀπαιδευσίας ἢ κακίας εἰς ἀρετὴν ἢ ἐπιστημονικὴν μεταβάλλουσα ἕξιν ; ποιότητες γὰρ αἱ ἕξεις . ἀλλ’ ὡς ἐν τῷ ἦτα εἴρηται τῆς Φυσικῆς , αἱ μεταβολαὶ καὶ ἐνταῦθα μετὰ τὰ πάω γίνονται , ἅ ἐστιν οὐ τῆς ψυχῆς ἁ τοῦ ζφ΄ου . ἡ μὲν γὰρ ἀθρόα παρουσία τῆς ἕξεως ἐν τῇ ψυχῇ , ἡ δὲ πρὸ τῆς παρουσίας διεξοδικὴ μετα - βολὴ ἐν τῷ συνθέτῳ . καὶ σαφέστερον ταῦτα καὶ ἡμῖν ἐν τοῖς εἰς ἐκεῖνα γεγραμμένοις ὑπέμνησται . ἐπεὶ δ’ οὐκ ἐν τόπῳ ἡ ψυχή , οὐδ’ ἄν κινοῖτο τὰς τῶν ἐν τόπῳ ὄντων κινήσεις , εἰ μὴ κατὰ συμβεβηκός · ἀλλ’ εἴπερ φύσει κινήσεως μετέχει , τουτέστιν εἰ μὴ κατὰ τὸ ἐν ᾧ ἐστιν ἀλλὰ καθ’ ἑαυτήν , καὶ ἐν τόπῳ ἔσται . p . 406 a 22 Ἔτι δ’ εἰ φύσει κινεῖται , κἄν βίᾳ κινηθείη . Ἡ τῶν ἐν γενέσει ζῴων δηλαδὴ ψυχή , περὶ ἧς ὁ λόγος καὶ ἡ ὑπόδεσις <τὸ> τῷ κινεῖσθαι κινεῖν . οὐ γὰρ καθόλου ἠξίωται πᾶν τὸ φύσει καὶ βίᾳ κινεῖσθαι , ὅπερ ψεῦδος διὰ τὰ οὐράνια , ἀλλ’ ἰδίως περὶ τῆς τοιαύτης εἴρηται ψυχῆς , ἥτις τὰς τοιαύτας κινεῖ κινήσεις τὰς καθ’ ὅλον τὸ ζῷον , αἷς καὶ τὸ βίαιον παρυφίσταται . ποτὲ γὰρ καθ’ ὅλα κατὰ φύσιν κινούμενα καὶ ἠρεμοῦντα ποτὲ καὶ βίᾳ πέφυκε κινεῖσθαι . καὶ ἡ ψυχὴ οὖν εἰ τῷ κινεῖσθαι κινεῖ , ποτὲ ἄν κινοῖτο , ἅτε μὴ ἀεὶ κινοῦσα . διὸ καὶ βίᾳ κινηθήσεται . ἢ οὗτε ἡ ψυχὴ ποτὲ κινεῖται , εἴ γε κατὰ τὴν ζωὴν κινεῖται , οὔτε τὸ καθ’ ὁρμὴν κινούμενον κἄν ποτὲ κινῆται , ἀνάγκη καὶ βίᾳ κινεῖσθαι · οὐ γὰρ ἑτέρωθέν ποθεν ἀλλ’ ἀφ’ ἑαυτοῦ ἀεὶ καὶ ἑκουσίως ὁρμῶν . ἐπὶ δὲ τῶν ἑτέρωθεν κινουμένων καὶ ἐπὶ τῶν σωματικῶν κινήσεων , εἰ ποτὲ γίνοιντο , ἀληθὲς τὸ ἀξίωμα . εἴ τι γὰρ τούτων φύσει κινεῖται , καὶ βίᾳ · καὶ τὸ ἀνάπαλιν εἰ βίᾳ , καὶ φύσει . οὐ γὰρ ἄν ἐβιάσθη μὴ πεφυκός , τὸ δὲ πεφυκὸς ἔχοι ἄν τινα κατὰ φύσιν κίνησιν . καὶ τοῦτο καὶ ἠρεμεῖν φύσει τε καὶ βίᾳ καλῶς ἀξιοῦται , καὶ εἰς ὃν φέρεται φύσει τόπον , καὶ μένειν κατὰ φύσιν ἐν τούτῳ ( <τὸ> γὰρ ὑπ’ ἄλλου κινούμενον ἐπὶ τὸ οἰκεῖον οὐκ δηλαδὴ τὸ οἰκεῖον ἔχον πέφυκε ) , καὶ αὖθις εἰς τὸ μὴ οἰκεῖον ὑπό τινος γενέσθαι παρὰ φύσιν καὶ βίᾳ . p . 406 a 26 Ποῖαι δὲ βίαιοι τῆς ψυχῆς κινήσεις ἔσονται καὶἠρεμίαι , οὐδὲ πλάττειν βουλομένῳ ῥᾴδιον ἀποδοῦναι . Διότι ὅλη αὐτοπροαίρετος ἡ λογικὴ ζωή , τῷ δὲ προαιρετῷ ἐναντίον τὸ βίαιον . διὸ καὶ ἐν ταῖς τυραννικαῖς ἀνάγκαις διαφαίνεται τὸ τῆς ψυχῆς ἑκούσιον , ἢ ἀντεχούσης ἢ οὔ , καί πὼς ἑκουσίως πρὸς τὴν ἀνάγκην ἐνδιδούσης . p . 406 a 27 Ἔτι δ’ εἰ μὲν ἄνω κινήσεται , πῦρ ἔσται . Ὁρα ὡς πανταχοῦ τὰς σωματικὰς ἀποσείεται τῆς ψυχῆς κινήσεις . p . 406 a 30 Ἔτι δέ , ἐπεὶ φαίνεται κινοῦσα τὸ σῶμα , ταύτας εὔλογον κινεῖν τὰς κινήσεις ἃς καὶ αὐτὴ κινεῖται . Ἀεὶ μὲν τὸ κινοῦν κατὰ τὸ εἶδος ἵσταται τοῦ κινουμένου , ὡς ἔφη ἐν τῷ τρίτῳ τῆς Φυσικῆς · “ εἶδος δὲ ἀεὶ οἴσεταί τι τὸ κινοῦν , ἤτοι τόδε ἢ τοιόνδε ἢ τοσόνδε , ὃ ἔσται ἀρχὴ καὶ αἴτιον τῆς κινήσεως , ὅταν κινῇ.’’ ἀλλ’ ἐνεργητικῶς μὲν πάντως , παθητικῶς δὲ ποτέ , ὅταν τῷ κινεῖσθαι κίνη . ὁ μὲν γὰρ πατὴρ τῷ εἶναι αὐτὸς ἄνθρωπος ἄνθρωπον ποιεῖ καὶ ἐνεργῶν ἀνθρωπείως καὶ διακείμενος , ὁ δὲ ἥλιος ἄνθρωπον γεννᾷ ἐνεργῶν μὲν κατὰ τὸ ἀνθρώπειον εἶδος , οὐκ ὢν δὲ αὐτὸς ἄνθρωπος . καὶ ἡ μὲν χεὶρ τὸν κάλαμον τοπικῶς κινεῖ ἅμα τε ἐνεργοῦσα καὶ αὐτὴ τὴν τοπικὴν κίνησιν καὶ πάσχουσα , ἡ δὲ τῆς χειρὸς κινητικὴ ψυχὴ μόνον ἐνεργοῦσα τοπικῶς . εἴ γε μὴν τῷ πάσχειν ἐνήργει , εὔλογον ἄν ἦν κατὰ τὸ αὐτὸ ἄμφω γίνεσθαι εἶδος , τήν τε ἐνέργειαν καὶ τὸ πάθος . οὐ γὰρ τῇ κουφότητι ἀλλὰ τῇ θερμότητι θερμαίνει | τὸ πῦρ , καὶ τῷ τοπικῶς κινεῖσθαι κινεῖ τὸν κάλαμον ἡ χείρ . ἀλλὰ τὸ ἀροτριῶν οὐκ ἀροτριᾶταί φασιν , οὐδὲ τὸ τύπτον τύπτεται · καίτοι κινούμενα κινεῖ · οὐδὲ ὁ οὐρανὸς ἀλλοιούμενος τὰ τῇδε ἀλλοιοῖ . ἐπειδή , φήσω , κἄν τῷ τοπικῶς κινεῖν τε καὶ κινεῖσθαι εἶχε ταῦτα , τὸ καὶ ἐνεργεῖν καὶ πάσχειν τὴν τοπικὴν κίνησιν , ἀλλ’ οὔτι γε τὴν ἀροτριαστικὴν ἢ τὴν πληκτικὴν ἢ τὴν ἀλλοιωτικὴν κίνησιν τῷ πάσχειν ἐνεδίδου τοῖς κινουμένοις , μόνῳ δὲ τῷ ἐνεργεῖν , τῷ προειλῆφθαι μὲν ἐν τῷ κινοῦντι τὸ τοῦ ἀποτελουμένου εἶδος , οὐ μὴν παθητικῶς , ἐνεργητικῶς δέ . οὐκοῦν οὐδὲ τὴν ψυχὴν κωλύσει τι ζηλωτικῶς κινουμένην ἐνεργεῖν τὰς σωματοειδεῖς κινήσεις . πῶς οὖν ὡς εὔλογον ὑπὸ τοῦ Ἀριστοτέλους ἀξιοῦται τὸ τὴν αὐτὴν κινεῖσθαι τὸ κινοῦν κίνησιν , ἐὰν κινῆται , ἣν κινεῖ , εἴγε μηδὲ ἐπὶ τῶν σωμάτων πάντως φαίνεται τοῦτο , μηδὲ ἐπ’ αὐτῆς ἔτι μᾶλλον τῆς φυχἡς ; διότι ὁ τῷ ἐνεργεῖν λέγων προειλῆφθαι ἐν τῷ κινοῦντι τὸ εἶδος , οὐχὶ δὲ ἐν τῷ πάσχειν δίδωσι μὴ ἀεὶ τὸ κινοῦν τῷ κινεῖσθαι κινεῖν . ἕπεται γὰρ καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ τῆς κινήσεως εἶδος , ἵνα μὴ 9r ὁπῃοῦν ἀκίνητόν τι ὂν κινῇ . ταύτῃ οὖν καὶ τὸ ἀντίστροφον ἀληθές . p . 406 b 2 Ὥστε καὶ ἡ ψυχὴ μεταβάλλοι ἄν κτὰ τὸ σῶμα . Τουτέστι καθάπερ σῶμα τοπικῶς ἢ ὅλη ἢ κτὰ μόρια μεθισταμένη , ἐπειδὴ φορὰ ἡ ὑπὸ ψυχῆς πρώτως τοῖς ζῴοις ἐνδιδομένη κίνησις . p . 406 b 3 Et δὲ τοῦτο ἐνδέχεται , καὶ ἐξελθοῦσαν εἰσιέναι πάλιν ἐνδέχοιτ’ ἄν . Eἰ γὰρ ἃς αὐτὴ κινεῖται καὶ τὸ σῶμα κινεῖ , καὶ τὸ ἀντίστροφον ἃς κινεῖ κινεῖται , οὐχ ἕξει ἑτέραν κίνησιν παρὰ τὰς σωματικὰς αὗται δὲ τοπικαὶ αἱ ὑπὸ τῆς ψυχῆς τοῦ σώματος προηγουμένως ) , καὶ αἱ τῆς ψυχῆς ἄρα ζωτικαὶ κινήσεις ἔσονται τοπικαί , ὡς κατὰ μόνην μὲν τὴν τοπικὴν ἔν . δοθὲν αὐτὴν παροῦσαν ζῆν , κατὰ μόνην δὲ τὴν ἔξοδον ἀποθνήσκειν . ᾧ ἕπεται τὸ ἀνίστασθαι τὰ τεθνεῶτα τῶν ζῴων , τοπικῶς τε δυναμένης κι - νεῖσθαι τῆς ψυχῆς καὶ εἰσιέναι τε καὶ ἐξιέναι . p . 406 b 5 τὴν δὲ κατὰ συμβεβηκὸς κίνησιν κἄν ὑφ’ ἑτέρου κινοῖτο . Καθ’ αὑτὴν μὲν ἀκίνητον βουλόμενος εἶναι τὴν ψυχήν , ἅτε μόνας τὰς σωματικὰς προσαγορεύων κινήσεις , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ ὁ · ὁ τῷ ἐν κινουμένῳ εἶναι σώματι , καὶ ὑφ’ ἑαυτῆς λέγει οὕτω κινεῖσθαι αὐτὴν καὶ ὑφ’ ἑτέρου · καὶ γὰρ ὑπ’ αὐτῆς κινεῖται τὸ σῶμα καὶ ὑπό τινος ἄν ἄλλου κινηθείη βίᾳ . p . 406 b 7 οὐ δεῖ δὲ ᾧ τὸ ὑφ’ ἑαυτοῦ κινεῖσθαι ἐν τῇ οὐσίᾳ , τοῦτο ὑπ’ ἄλλου κινεῖσθαι πλὴν κατὰ συμβεβηκός . Καὶ τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ὑφ’ ἑαυτοῦ καὶ ὑφ’ ἑτέρου κινούμενον δῆλον ὡς οὐχ , ἡ ὑφ’ ἑαυτοῦ , ταύτῃ καὶ ὑφ’ ἑτέρου . καὶ ἔτι ἐναργέστερον τὸ φύσει καὶ καθ’ ἑαυτό , ὅπερ τὸ ἐν τῇ οὐσίᾳ δηλοῖ , ὑφ’ ἑαυτοῦ κινούμενον , ᾗ ὑφ’ ἑαυτοῦ κινεῖται , οὐχ ὑπ’ ἄλλου κινεῖται , πλὴν εἰ κατὰ συμβεβηκός . εἰ μὲν γὰρ ἑτέραν ὑφ’ ἑαυτοῦ καὶ ἑτέραν ὑπ’ ἄλλου , ὡς αἱ τῶν πλανήτων σφαῖραι τὴν μὲν ἐπὶ ἀνατολὰς ὑφ’ ἑαυτῶν , τὴν δὲ ἐπὶ δυσμὰς ὑπὸ τῆς ἀπλανοῦς , ὡμολογημένως κατὰ συμβεβηκὸς τὸ κινούμενον ὑφ’ ἑαυτοῦ καὶ ὑφ’ ἑτέρου κινεῖται . ἀλλὰ καὶ εἰ τὴν αὐτὴν ὑφ’ ἑαυτοῦ τε καὶ ὑφ’ ἑτέρου τι κινοῖτο , ὡς εἰ τὸν αὐθορμήτως ἐπί τινα τόπον βαδίζοντα συνεπωθοίη τις , οὐ καθ’ αὑτὸ ὑφ’ ἑαυτοῦ τε καὶ ὑφ’ ἑτέρου κινεῖται · οὔτε γὰρ ᾗ ὑφ’ ἑαυτοῦ ἔξωθεν , οὔτε ᾗ ἔξωθεν ὑφ’ ἑαυτοῦ , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ μόνον ἡ αὐτή , ὅτι ἐν τῷ κινουμένῳ ἄμφω . p . 406 b 8 Ὥσπερ οὐδὲ τὸ καθ’ αὑτὸ ἀγαθὸν ἢ δι’ αὑτὸ τὸ μὲν δι’ ἄλλο εἶναι τὸ δ’ ἑτέρου ἕνεκεν . Τῷ καθ’ αὑτὸ ἀγαθῷ τὸ δι’ ἄλλο ἀντιτίθησι , τῷ δὲ δι’ ἑαυτὸ τὸ ἑτέρου ἕνεκεν . οἷον ὑγεία καθ’ αὑτὴν ἀγαθὴ τελειότης οὖσα τοῦ ζῶντος σώματος , τὸ δὲ ὑγιεινὸν διὰ τὴν ὑγείαν · καὶ ἡ μὲν ἀρετὴ δι’ αὑτὴν ἀγαθή , ἐπειδὴ αὐτὴ τὸ οὗ ἕνεκα καὶ τέλος , ὁ δὲ πλοῦτος φέρε ἄλλου ἕνεκα καὶ ὅσα ὀργανικὰ λέγομεν ἀγαθά . οὐκ ἔστιν οὖν τὸ καθ’ αὑτό , ᾗ τοιοῦτον , δι’ ἄλλο , οὐδὲ τὸ δι’ ἑαυτὸ ὡς δι’ ἑαυτὸ ἄλλου ἕνεκα , οὐδὲ τὰ ἀντικείμενα ὁμοίως , ἀλλὰ κἂν τὸ αὐτὸ δι’ ἑαυτό τε ἡ αἱρετὸν καὶ δι’ ἄλλο , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον . p . 406 b 10 Τὴν δὲ ψυχὴν ὑπὸ τῶν αἰσθητῶν μάλιστα φαίη ἄν τις κινεῖσθαι , εἴπερ κινεῖται . Ἐπειδὴ πάλιν τὴν σωματικὴν μόνην προσαγορεύει κίνησιν , καθ’ ἣν ὑπὸ τῶν αἰσθητῶν οὐχ ἡ ψυχὴ ἀλλὰ τὸ αἰσθητήριον κινεῖται διακρινόμενον ἢ συγκρινόμενον ἢ ὅλως ἀλλοιούμενον , ὃ καὶ Ἀριστοτέλης ἐνδεικνύμενος εἴπερ κινεῖται ἔφη . p . 406 b 11 Ἀλλὰ μὴν καὶ εἰ κινεῖ γε αὐτὴ ἑαυτήν , καὶ αὐτὴ κινοῖτ᾿ ἄν . Τὴν αὐτὴν γὰρ τὴν ἀλλοιωτικήν , ἐπειδὴ μόνη αὐτὴ δοκεῖ τῆς ψυχῆς σωματικὴ κίνησις , καὶ καθὸ ὑπὸ τῶν αἰσθητῶν γίνεται , ταύτῃ καὶ ὑφ’ ἑαυτῆς ἂν λέγοιτο , ἐπεὶ μὴ παρόντων καὶ δρώντων τῶν αἰσθητῶν οὐκ ἄν γένοιτο . p . 406 b 12 ὭΣτε εἰ πᾶσα κίνησις ἔκστασίς ἐστι τοῦ κινουμένου ᾗ κινεῖται , καὶ ἡ ψυχὴ ἐξίσταιτο ἂν ἐκ τῆς οὐσίας , εἰ μὴ | κατὰ συμβεβηκὸς αὑτὴν κινεῖ , ἀλλ’ ἔστιν ἡ κίνησις τῆς οὐσίας αὐτῆς καθ’ αὑτήν . ’Ev μεταβολῆ γὰρ πᾶσα κίνησις · τὸ δὲ μεταβάλλον πᾶν ἐξίσταται πάντως τοῦ ἐν ᾧ πρότερον ἦν , ὥστε καθ’ ὃ ἂν γίνοιτο γένος ἡ κίνησις , κατὰ τοῦτο ἐξίστασθαι τὸ κινούμενον , οἷον κατὰ ποσὸν ἢ κατὰ ποιόν , καὶ κατ’ οὐσίαν ἄρα . ἐὰν οὖν καὶ ἡ ψυχικὴ οὐσία μὴ κατὰ συμβεβηκὸς ἀλλὰ καθ’ αὑτὴν κινῆται , ἐκστήσεται κατ’ οὐσίαν , ὡς φθείρεσθαι ἢ γίνεσθαι · τοιαῦται γὰρ αἱ οὐσιώδεις μεταβολαί . κατὰ συμβεβηκὸς δὲ ἡ οὐσία κινεῖται ἢ τῷ ἐν ἑτέρῳ καθ’ αὑτὸ κινουμένῳ εἶναι , ἢ τῷ μὴ κατ’ οὐσίαν ἀλλὰ κατὰ πάθος ἢ κατὰ ἄλλην συμβεβηκυῖαν μεταβάλλειν κατηγορίαν . διὰ μὲν οὖν τὸ ἐν ᾧ ἐστι σῶμα κινοῖτο ἄν κατὰ συμβεβηκὸς ἡ ψυχή , οὐ μὴν οὐδὲ τὴν κατὰ πάθος ἢ τὴν κατὰ ποσὸν ἢ τὴν ποῦ κατηγορίαν · οὔτε γὰρ ποσὸν ἡ ψυχὴ οὔτε ἐν τόπῳ , καὶ ἡ κατὰ πάθος ἐπὶ τῶν ἕξεων καὶ τῶν ἀρετῶν μεταβολὴ οὐκ ἐν τῇ ψυχῇ ἀλλ’ ἐν τῷ ζῴῳ . τὴν δὲ κατὰ τὰς αὐτῆς ἐνεργείας ἀπ’ ἄλης εἰς ἄλλην μετάβασιν ἀθρόαν οὖσαν καὶ καθ’ ὅρους ἀεὶ γινομένην οὐ καλεῖ κίνησιν ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλὰ μόνην τὴν διεξοδικὴν καὶ κατὰ συνέχειαν γινομένην · ὅπου γε οὐδὲ τὰ σώματα , ὅτε ἐκ τοῦ μὴ κινεῖσθαι <εἰς τὸ κινεῖσθαι>ἢ τὸ ἀνάπαλιν μετέρχεται , λέγεται κινεῖσθαι , ἵνα μὴ κινήσεως ᾖ κίνησις . ὁ δὲ Πλάτων’ καὶ τὰς κατ’ ἐνέργειαν τῆς ψυχῆς μεταβάσεις καλεῖ κινήσεις τοιοῦτον τὸ σκοπεῖσθαι καὶ βουλεύεσθαι ) , καλεῖ δὲ καὶ τὴν κατ’ οὐσίαν αὐτῆς ἀπὸ τῆς νοερᾶς καὶ ἀμερίστου οὐσίας ὑπόβασιν κίνησιν ὡς ἔκστασιν , αὐτὸ δὴ τοῦτο ὃ καὶ Ἀριστοτέλης ἀξιοῖ , τοῦ ὅρου καὶ τοῦ εἴδους · τὸν δὲ ὅρον καὶ τὸ εἶδος οὐσίαν Ἀριστοτέλης εἴωθεν . ἔσται οὖν ἡ ψυχὴ τῆς μὲν εἰδητικῆς οὐσίας ἔκστασις , κατ’ αὐτὴν δὲ τὴν κίνησιν οὐσιωμένη καὶ τὸ εἶναι ἔχουσα , ἀλλ’ οὐ γινομένη ἢ φθειρομένη . ἕτερον οὖν τρόπον τῆς ψυχῆς λεγομένης κινεῖσθαι κατ’ οὐσίαν τε καὶ κατὰ τὰς ἐνεργείας , καλῶς τὰς σωματικὰς ἀποδοκιμάζει ἐπ’ αὐτῆς . καὶ ὅτι πρὸς διάρθρωσιν τῶν διαφόρων τῆς κινήσεως σημαινομένων ὁ περὶ τοῦ αὐτοκινήτου αὐτῷ τείνει λόγος σαφῶς , καὶ ἤδη τὰς σωματικὰς αὐτῆς ἀπο - φάσκων κινήσεις ἐδήλωσε , καὶ νῦν ἱστορῶν τὰ κατὰ τὸν Δημόκριτον , καὶ οἷς δοκεῖ λέγειν ὁ Τίμαιος τὴν αὐτὴν τῇ τε ψυχῇ καὶ τῷ σώματι ἀποδίδοσθαι κίνησιν τοπικήν , ὡς δυναμένης καὶ ἑτέρως ἀκούεσθαι τῆς κινήσεως ἐπὶ ψυχῆς . ἐνίους γὰρ οὕτω φησὶ λέγειν , ὡς τῶν ἄλλων οὐχ οὕτω . σαφῆ δὲ τὰ περὶ Δημοκρίτου λεγόμενα , πλὴν ὅτι τὸν χυτὸν ἄργυρον τὸν ὑδράργυρόν φασι δηλοῦν . ἐρωτᾷ δὲ τὸν τῇ κινήσει τῶν ψυχικῶν ἀτόμων κινοῦντα τὸ σῶμα , εἰ καὶ ἠρεμίζει τὸ σῶμα ἡ ἐκείνων κίνησις · ὅπερ ὡς χα - λεπὸν ὑποτίθεσθαι καὶ ὡς ἐναργῶς ἀδύνατον διαβάλλων οὐκέτι ὑπετίθετο τῇ τῶν ἀτόμων ἐξόδῳ ἢ ἀκινησίᾳ ἠρεμίζεσθαι τὸ σῶμα · ἡ μὲν γὰρ ἔξοδος ἀζωίαν ἀλλ’ οὐκ ἠρέμησιν εἰσῆγε τοῦ ζῴου . τὴν δὲ ἀκινησίαν τῶν ἀτόμων οὔτε ὑπετίθεντο οἱ περὶ Δημόκριτον , ἀεικίνητα εἶναι βουλόμενοι , οὔτε δὲ δυνατὸν ὑποτίθεσθαι τῶν ἐν σώματι ψυχικῶν ἀτόμων ἀκινησίαν , διὰ τὸ μηδὲ ἄλλην τινὰ τὸ ζῷον ἢ τὴν ἐκείνων κινεῖσθαι κίνησιν . p . 406 b 24 Ὅλως δὲ οὐχ οὕτως φαίνεται ἡ ψυχὴ κινεῖν τὸ ζῷον Τῷ τοπικῶς κινεῖσθαι δηλαδὴ κατὰ τὰς Δημοκριτείους ὑποθέσεις , ἀλλὰ διὰ προαιρέσεως τινὸς καὶ νοήσεως · προαίρεσιν μὲν νῦν ἀντὶ τῆς ὀρέξεως εἰπών , νόησιν δὲ καλῶν καὶ τὴν φαντασίαν , ἵνα καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ζῴων τὰ τῆς κινήσεως σημαίνῃ αἴτια , ὡς σαφέστερον ἐν τῷ τρίτῳ ἐρεῖ · ἅμα δὲ καὶ ᾐνίξατο , τίνας ὁ Πλάτων’ ἐκάλει ψυχικὰς κινήσεις · τὰς γὰρ ὀρέξεις τε καὶ νοήσεις ὡς ἐνεργούσας τε τὴν κατὰ συνέχειαν τῶν σωμάτων κίνησιν καὶ ὡς αὐτὰς ἀνελιττομένας οὔσας ζωάς . p . 406 b 25 τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ὁ Τίμαιος φυσιολογεῖ τὴν ψυχὴν κινεῖν τὸ σῶμα . Διὰ τῶν μαθημάτων συμβολικῶς εἰωθότων τῶν Πυθαγορείων τά τε περὶ τῶν ὑπερφυῶν καὶ τὰ περὶ τῆς ψυχῆς τε καὶ τὰ φυσικὰ φιλοσοφεῖν , καὶ ὁ Πλάτων’ Πυθαγόρειον ἄνδρα τὸν Τίμαιον ὑποκρινόμενος ὡς τοῖς ἁπλοῖς σώμασι τὰ πέντε ἀποδίδωσι στερεὰ εὐθύγραμμα σχήματα , οὕτω καὶ τὴν τῆς ψυχῆς τοῦ παντὸς οὐσίαν διά τε εὐθειῶν καὶ τῶν κύκλῳ καμπτομένων γραμμῶν ἐμφαίνει , ἵνα ἅμα μὲν τὴν μεσότητα αὐτῆς τῆς ἀμερίστου καὶ τῆς περὶ τὰ σώματα μεριζομένης οὐσίας ἐνδείξηται , ὡς καὶ ἡ γραμμὴ μέση τοῦ τε σημείου καὶ τῶν στερεῶν , ἅμα δὲ τὴν προσεχεστέραν τῷ νῷ | ὑπό · βάσιν · καὶ ἔτι τὴν προιοῦσάν τε ἀφ’ ἑαυτῆς ἀδιάστροφον πρόοδον , ὃ ἡ εὐθεῖα σημαίνει , καὶ τὴν εἰς ἑαυτὴν ἐπιστροφὴν διὰ ἰῆς κύκλῳ κάμψεως , ὥσπερ δὴ διὰ τῆς εἰς δύο τῆς μιᾶς εὐθείας σχίσεως καὶ τῆς αὖ εἰς ἑπτὰ τῆς ἐνδοτέρω τὴν αἰτιώδη τῶν οὐρανίων σφαιρῶν κατὰ τὴν οἰκείαν μεσότητα περίληψιν · οὐ γὰρ ὡς ὁ νοῦς ἀμερίστως , ἀλλ’ ὡς ψυχὴ κατὰ ἀνέλιξιν , ἧς αἱ κυκλικαὶ γραμμαὶ σύμβολα , ὥσπερ ἡ τῶν γραμμῶν τούτων κίνησις τῆς ψυχικῆς ζωῆς . καὶ γὰρ εἰ καὶ ὁ νοῦς κινεῖ τὸν οὐρανόν , ἀλλὰ σὺν τῇ ψυχῇ , ἥτις διὰ τῆς ἰδίας ἀνειλιγμένης ζωῆς ὡς μέσης προάγει τὴν ἀμέριστον τοῦ νοῦ κινητικὴν ἐνέργειαν εἰς τὴν συνεχῆ καὶ μεριστὴν τοῦ οὐρανοῦ ἐνέργειαν · ἣν μόνην ὁ φιλόσοφος οὗτος προσαγορεύων κίνησιν καὶ πρὸς τὸν Τίμαιον ἀντιλέγει ὡς μεριστὴν καὶ διάστασιν καὶ ἐνέργειαν τῇ ψυχῇ ἀπονέμοντα , ἵνα μὴ ἡμεῖς τῆ συνήθει τῶν ὀνομάτων χρήσει ἐπόμενοι , οὕτω καὶ τὰ Πλάτωνος ἐκδεχόμενοι ἢ μέγεθός τι δοξάζωμεν τὴν ψυχὴν ἢ σωματικῶς κινεῖσθαι . καὶ ἡ πρὸς τὸ σῶμα δὲ αὐτῆς συμπλοκὴ δῆλον ὡς οὐ τοπικῶς ἀκουστέα , ἀλλὰ κατὰ τὴν δι’ ὅλου αὐτοῦ καὶ κατ’ οὐσίαν προσεχῆ παρουσίαν . ἡ δὲ ἐκ τῶν στοιχείων σύστασις τὴν ἐκ τῆς οὐσίας καὶ ταὐτοῦ καὶ θατέρου καὶ ὅλως τὴν τῶν κοινῇ τῶν ὄντων ᾗ ὄντα συστατικῶν ἰδιοτήτων δηλοῖ συμπλήρωσιν , ἰδιοτρόπως καὶ ταύτην ἐπὶ τῆς ψυχῆς παρειλημμένην · ἐκ πασῶν μὲν γὰρ τῶν κοινῶν ἅπαντα τὰ ὄντα , ἀλλ’ οἰκείως ἕκαστα καθ’ ἣν ἔλαχε τάξιν . ὁ μὲν γὰρ νοῦς ἐκ τῶν ἀμερίστων , αἱ δὲ σωματοειδεῖς ζωαὶ ἐκ τῶν περὶ τὰ σώματα μεριζομένων , ἡ δὲ ψυχὴ ἐκ τῶν μεταξύ . πάλιν ὁ κατὰ ἁρμονικοὺς ἀριθμοὺς μερισμὸς τὴν τῶν ἐν αὐτῇ πάντων λόγων ὑπόστασιν καὶ τὸν τῆς ὑποστάσεως τρόπον , εἰς μερισμόν τε ὑποφερόμενον καὶ εἰς τὸ ἀμέριστον συναγόμενον , καὶ διὰ τοῦτο κατὰ ἁρμονίαν μεριζόμενον τῶν ἀριθμῶν . ἡ γὰρ ἁρμονία διὰ τῆς συμ - φωνίας τῆς συναγωγῆς δηλωτικὴ τῶν κατ’ ἰδιότητας διαφόρους ἱσταμένων λόγων · οἱ γὰρ ἀριθμοὶ τῶν ἰδιοτήτων εἰσὶ σημαντικοί . τοῖς δὲ λόγοις ἑαυ - τῆς ἡ ψυχὴ καὶ κινεῖ τὸν οὐρανὸν ἐναρμόνιον φορὰν καὶ γινώσκει τήν τε ἐν τοῖς ὑπερτέροις καὶ τὴν ἐν τοῖς ὑφειμένοις ἁρμονίαν , ὅτι καὶ τοῖς κρείττοσι κατὰ συνέχειαν συνάπτονται καὶ τῶν ὑφειμένων εἰσὶν αἴτιοι . ὡς οὔσας τὰς οὐρανίους φορὰς τὰς τῆς ψυχῆς κινήσεις · ἐπειδὴ φαντασίαν 10v παρέχονται αἱ κυκλικαὶ κινήσεις ὡς ὅμοιαι ταῖς σφαιρικαῖς φοραῖς . ὅπερ καὶ ἐλέγχει , διὰ τῶν ἐλέγχων καὶ ὅτι ἀσώματος ἡ ψυχὴ δεικνύς , καὶ ὅτι ἐνέργειαν ἔχει οὐ κατὰ συνέχειαν μεριζομένην . αὕτη γὰρ σώμασι προσήκει ὡς καὶ οὐσιωμένοις κατὰ διάστασιν , τῇ δὲ ψυχῇ καὶ μάλιστα τῇ τοῦ παντὸς οὐδαμῶς . p . 407 a 2 Πρῶτον μὲν οὖν οὐ καλῶς τὸ λέγειν τὴν ψυχὴν μέγεθος εἶναι . Καὶ ἤδη πᾶσαν ψυχὴν ἀσώματον δεδειχὼς διὰ τὸ σωμάτων μὲν οἰκείας ἐνεργείας εἶναι τὰς κινήσεις , ψυχῇ δὲ μηδεμίαν προσήκειν τήν γε με - ριστὴν καὶ συνεχῆ , ἅτε μὴ ἐν τόπῳ οὔσῃ , ὡς δηλοῖ ἡ δι’ ὅλου τοῦ σώματος παρουσία καὶ ἡ ὅλη ἐν ἑκάστῳ μέρει ὅπερ ἐναργὲς ἐπὶ τῆς ἁπτικῆς γίνεται αἰσθήσεως ) , καὶ ἅτε ὀφειλούσης μὲν τῆς τῶν θνητῶν ψυχῆς καὶ βίαιόν τινα κινεῖσθαι κίνησιν , εἴπερ ὅλως κινεῖται , τῷ δὲ ἑκουσίῳ καὶ αὐθορμήτῳ τῆς ζωῆς εἴδει ἀντικειμένως ἔχειν τὸ βίαιον · καὶ ὡς ἐξηλ - λαγμένης φύσει τῆς ζωτικῆς οὔσης παρουσίας παρὰ τὴν τοπικήν τῷ γὰρ τεθνεῶτι ζωτικῶς μὲν παραγενέσθαι τὴν ψυχὴν ἀδύνατον , τοπικῶς δὲ ἦν ἂν δυνατόν , εἴ γε κατὰ τόπον ἐκινεῖτο · ἀνάγκη δὲ ἦν οὕτω κινεῖσθαι διὰ τὸ ὁμοίως ἂν κινεῖσθαι αὐτὴν τῷ ὑπ’ αὐτῆς κινουμένῳ σώματι , εἰ τῷ κινεῖσθαι μερικῶς ἐκίνει · τοπικὴ δὲ ἡ ἐνδιδομένη ὑπ’ αὐτῆς τῷ σώματι κίνησις ) · καὶ ὡς μηδὲ τῆς αἰσθητικῆς ἀλλοιώσεως , ἣ ἂν μάλιστα δόξειεν εἶναι , τῆς ψυχῆς ἀλλὰ τοῦ αἰσθητηρίου <οὔσης> · καὶ ὡς ζωῆς μὲν πάσης οὔσης ψυχῆς κατ’ οὐσίαν , τῆς δὲ οὐσιώδους κινήσεως κατ’ οὐσίαν οὔσης ἐκστάσεως , τοὐναντίον δὲ τῆς ζωῆς καὶ τὸ σῶμα συνεχούσης μονίμως , ἕως ἂν αὐτῷ παρῇ · διὰ μὲν οὖν τούτων καὶ πᾶσαν ψυχὴν ἀσώματον ἔδειξε , διὰ δὲ τῶν προκει - μένων ἰδίως τὴν λογικήν , ἣν νοῦν καλεῖ , ὡς αὐτὸς δηλοῖ , ἀντιδιαιρῶν αὐ - τὴν πρὸς τὴν αἰσθητικὴν καὶ ἐπιθυμητικήν , ἥτις οὐδὲ κατὰ τοὺς Πυθαγο - ρείους ἔσται κύκλος , ὡς μὴ πρὸς ἑαυτὴν ἐπιστρέφουσα , ὅπερ τῶν λογικῶν ψυχῶν ἴδιον . p . 407 a 6 Ὁ δὲ νοῦς εἷς καὶ συνεχὴς ὥσπερ καὶ ἡ νόησις . ‘Eπομένως τῷ Πλάτωνι ἐκ τῶν ἐνεργειῶν τὴν οὐσίαν πιστοῦται καὶ μάλιστα ἐπὶ τῶν ἀσωμάτων , ὧν οὔτε σχῆμα οὔτε χρῶμα , ἐξ ὧν καὶ αὐτῶν ἐνίοτε μὲν ἐπὶ τὴν οὐσίαν ἡ ἀναφορά . ἐνέργεια δὲ νοῦ ἡ νόησις , μία μέν , ἐπειδὴ καὶ πᾶν τὸ ὁπωσοῦν ὂν καὶ ἕν ἐστιν , οὐ κατὰ τὴν μεριστὴν δὲ διάστασιν ὑπάρχει μία , ἐν ᾗ οὔτε τὸ ὅλον οὔτε μέρος ὁτιοῦν ὁμοῦ πάν , ἀλλὰ κἄν σμικρόν τι λάβης , ὡδὶ καὶ ὡδὶ ἢ ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε ἔχει γινόμενα τὰ ἑαυτοῦ μόρια . οὐ τοιαύτη δὲ ἡ νόησις , ἀλλ’ ἢ οὕτω μία ὡς ἀμερής , καθάπερ ἡ τοῦ ἐξῃρημένου τῆς ψυχῆς νοῦ , ἅμα πάντα αἱροῦσα τὰ ὄντα καὶ οὖσα ἀμετάβατος , καὶ καθάπερ ἡ ἡμετέρα τῶν εἰδητικῶν ὅρων νῶσις οὐ κατὰ πάντα ἅμα ἐστὶν ἀλλὰ καθ’ ἕκαστον εἶδος , μετὰ τὴν ἀνάδειξιν τῶν μερικωτέρων ἰδιοτήτων εἰς τὴν τοῦ ὅλου θέαν ἀμερίστως ὡς οἷόν τε αὐτῇ συμπτυσσομένη πὼς ἡ λογικὴ γνῶσις τῶν τε προτάσεων καὶ τῶν συλλογισμῶν , ἀναπτυσσομένη τε εἰς τοὺς μερικω.τέρους τῶν προτάσεων ὅρους , καὶ ἰδίᾳ μὲν τὸν ὑποκείμενον ἰδίᾳ δὲ τὸν κατηγορούμενον γινώσκουσα καὶ αὖθις συντιθεῖσα καὶ ὡς ἓν τὸ συναμφότερον συνεπτυγμένως θεωμένη , καὶ οὕτως ἐφεξῆς , καὶ τέλος τὸν ὅλον συλλογισμὸν εἰς ἓν συμπεραίνουσα , οὐ κατὰ τὴν σωματικὴν καὶ μεριστὴν μεταβαίνουσα μεταβολήν . αὕτη μὲν γὰρ οὔτε κατὰ μέρος ὁτιοῦν οὔτε κτὰ τὸ ὅλον τὸ ὁμοῦ πᾶν εἶχεν · ἡ δὲ λο - γικὴ ἡμῶν γνῶσις καθ’ ὅρους ἀεὶ βαίνει , τά τε μέρη τῶν προτάσεων σκο - ποῦσα καὶ τὴν ὅλην συλλαμβάνουσα πρότασιν , καὶ τὸν ὅλον συναιροῦσα συλλογισμὸν , καὶ ἔτι μᾶλλον ἀπὸ τῶν λόγων εἰς τὸ εἶδος ἀνατεινομένη , καὶ μεταβαίνουσα οὐ κατὰ τὴν μεγεθικὴν ἢ συνεχῆ διάστασιν , ἀλλὰ μᾶλλον ὡς οἱ ἀριθμοῦντες ἐκ μονάδος εἰς μονάδα ἑτέραν , ὡς ἀμέριστον καθ’ ἕκαστον εἶναι ἐνέργειαν , ἐπειδὴ καὶ ἕκαστον νόημα ἀμερὲς ὁμοῦ γινωσκόμενον , τὸ ζῷον καὶ πάλιν τὸ λογικὸν καὶ τὸ θνητὸν αὖ καὶ τὸ ἐκ πάντων ὡς ἕν . ὁ γὰρ νοῦς φησιν εἷς καὶ συνεχής , διότι ὁ μὲν τῆς ψυχῆς ἐξῃρημένος νοῦς εἷς ὡς ἀμερής , ἡ δὲ λογικὴ ἡμῶν οὐσία διὰ τὴν ἀνέλιξιν οὕτω μία ὡς εἰς συνέχειαν ἐκτεινομένη , οὐ τὴν οἵα ἡ μεγεθική , ἀλλὰ τὴν χαλάσασαν τὸ καθαρῶς τῶν εἰδῶν ἀμέριστον . ὥσπερ καὶ ἡ νόησις · δι - ότι ὥσπερ ἔχει ἡ ἐνέργεια , οὕτω καὶ ἡ οὐσία . ἡ δὲ νόησις τὰ νοήματα οὖσα , ἅπερ τῷ ἐφεξῆς ἑνίζεται ὡς ὁ ἀριθμὸς ἐκ διῃρημένων ὑπάρχων , ἀλλ’ οὐχ ὡς τὸ μέγεθος , οὐδ’ ἄν αὐτὴ εἴη διαστάτη · οὐδὲ ὁ νοῦς οὕτω συ - νεχὴς ὡς τὸ μέγεθος καὶ τὰ διαστήματα , ἀλλ’ ἤτοι ἀμερὴς ἢ οὐχ ὡς τὸ μέγεθος συνεχής , ἐπειδὴ νοῦς καὶ τὸ ἄυλον εἶδος καὶ ἡ λογικὴ οὐσί . ἀλλ’ ὁ μὲν παντελῶς ἀμερής , ἡ δὲ ἐν διαστάσει πὼς διὰ τὴν ἀνέλιξιν καὶ τὸν χαλασμόν , ἀλλ’ οὐχ ὡς μεγεθικὴν ἴσχουσα τὴν συνέχειαν καθάπερ τὰ σώ . μάτα . ὡς γὰρ τῶν ἀύλων ὑφεῖται εἰδῶν , οὕτω καὶ τῆς σωματικῆς δια - στάσεως ὑπερῆρται . δι’ ὧν τὴν μεταξὺ τῆς ἀμερίστου καὶ τῆς περὶ τὰ σώματα μεριζομένης οὐσίας ἐκφαίνει διὰ τοῦ ἢ οὐχ ὡς τὸ μέγεθος συνεχής , ὡς διὰ τοῦ ἢ ἀμερὴς τὸν ἄυλον καὶ ὑπὲρ ψυχὴν νοῦν , ἐπεὶ καὶ ὁ μετεχόμενος ὑπὸ ψυχῆς μεταξύ · οὐ γὰρ ἀσύμμετρος ὑπὸ ψυχῆς μετείχετο . p . 407 a 10 Πῶς γὰρ δὴ καὶ νοήσει μέγεθος ὤν ; πότερον καθ’ ὅλον ἢ ἐν ὁτῳοῦν τῶν μορίων τῶν αὐτοῦ ; Ἡ καθαρὰ τῆς λογικῆς ψυχῆς ἐνέργεια , οἵα ἀεὶ μὲν ἡ τῆς τοῦ παντὸς ποτὲ δὲ καὶ ἡ τῆς ἡμετέρας , ὅτε μὴ αἰσθήσει μήτε φαντασίᾳ χρῆται , διὰ τὸ μηδὲ εἰς σῶμα ἤ τι σωματικὸν ἀποτείνεσθαι εἶδος , ἀλλ’ εἰς τὰ σωμάτων κεχωρισμένα , οὐδὲ ὡς ὀργάνῳ χρῆται τῷ σώματι ἢ ὁπωσοῦν συνεργοῦντι , ἀδιαστάτως τοῖς τοιούτοις προσβάλλουσα γνωστοῖς οὐ κατὰ τὴν μεγεθικὴν συνέχειαν ἑνιζομένοις · διὸ οὐδὲ νόησις ταύτῃ συνεχής , ἀλλὰ καθ’ ὅρους ἱσταμένη ἀεί . πολλῷ δὲ μᾶλλον οὐκ ἔσται μέγεθος αὐτὸ τὸ νοοῦν . τὸ μὲν γὰρ νοούμενον ἓν ἀδιαστάτως · τὸ δὲ νοοῦν εἰ μέγεθος εἴη , ἢ καθ’ ὅλον ἑαυτὸ εἴσεται τὸ γνωστὸν ἢ κατά τι τῶν αὑτοῦ . καὶ εἰ καθ’ ὅλον , ἢ τῷ μὲν ὅλῳ τὸ ἅπαν , τοῖς δὲ μέρεσιν ἑαυτοῦ ἢ πέρασι τὰς μερικωτέρας ἰδιότητας , ἢ τῷ ὅλῳ καὶ ἑκάστου τῶν γινωσκομένων ἀντιλήψεται ὅρου · εἰ δὲ κατά τι τῶν ἑαυτοῦ , ἢ κατὰ σημεῖα ἢ κατὰ σμικρότερα μεγέθει , καὶ τὸ ὅλον ἑκάστου τῶν μορίων τε καὶ περάτων γινώσκοντος , ἢ ἑκάστου μὲν με - ρικωτέραν ἰδιότητα , τοῦ δὲ ὅλου καθ’ ὅλον τὸ πᾶν , ἢ καὶ κατά τι τῶν ἑαυτοῦ ἕκαστον καὶ καθ’ ὅλον τὸ πᾶν . ὅπερ ὡς εὐλογώτερον πρῶτον ὑποτίθεται · νοητικοῦ γὰρ ὄντος τοῦ μεγέθους γνωστικὴ ἔσται καὶ ἡ τοῦ ὅλου καὶ ἡ ἑκάστου τῶν αὐτοῦ ἐνέργεια , καὶ οὐκ ἄλλων μὲν ἡ ἑκάστου τῶν αὐτοῦ ἄλλων δὲ ἡ τοῦ ὅλου ἐπεὶ ὅμοιον ὡς εἰ τοὐ μὲν ἐγὼ τοῦ δὲ σὺ αἴσθοιο ) , καὶ οὐδὲ τὸ ὅλον εἴσεται ἅπαν τὸ γνωστόν , ἐὰν μὴ καθ’ ἑαυτὸ καὶ πᾶν καὶ τὰ ἐξ ὧν τὸ πᾶν γινώσκῃ . εὐλογώτερον οὖν τοῦ αὐτοῦ καὶ τὸ ὅλον καὶ τῶν αὐτοῦ ἕκαστον ἢ περάτων , εἰ κατὰ σημεῖον ποιοῖτο τὴν θεωρίαν , ἢ μερῶν , εἰ κατὰ μεγέθη ἄλλοτε ἄλλα γινώσκοι . ἃ κοινῶς μόρια οὐ τὰ μεγέθη μόνον ἀλλὰ καὶ τὰ σημεῖα εἰπὼν ἐπέστησεν εἰ δεῖ καὶ ταῦτα μόρια λέγειν , εἶτα ἐπάγει τὰ ἑπόμενα τῇ ὑποθέσει ἄτοπα , τέως μὲν τοῖς καθ’ ἑκάστην στιγμὴν τὸ αὐτὸ νοεῖν βουλομένοις ἄλλοτε ἄλλην διὰ τὸ κατὰ κίνησιν νοεῖν . p . 407 a 13 Ἐπειδὴ γὰρ ἄπειροι , δῆλον ὡς οὐδέποτε διέξεισιν . Οὐδὲ κύκλος ἄρα ἔσται , οὐδὲ τὸ ὅλον ὡς ὅλον γνώσεταί ποτε . εἰ γὰρ τὸ ὅλον , καὶ πᾶσαι ἔσονται ἐγνωκυῖαι αἱ ἐν αὐτῷ στιγμαί , ἐξ ὧν ἡ τοῦ ὅλου συναθροίζεται θεωρία . ἀδύνατον δὲ τὰς πάσας ἐγνωκέναι διὰ τὴν ἀπειρίαν . ἐπιφέρει δὲ καὶ τὸ ἀκολουθοῦν ἄτοπον τοῖς μὴ κατὰ στιγμὴν ἀλλὰ κατὰ μόρια διαιροῦσι . διαιρεῖν γὰρ ἀνάγκη , ἐπειδὴ καὶ μέγεθος καὶ κι - νούμενον ὑπόκειται νοεῖν . τί οὖν ἄτοπον ; ὅτι πολλάκις ἢ ἀπειράκις νοήσει τὸ αὐτό . πολλάκις μέν , εἰ ὡρισμένα | τὰ μεγέθη , εἰς ἃ ἡ διαίρεσις εἴη , 11 v ἀπειράκις δέ , εἰ ἀόριστα , τῷ ἀεὶ τὸ δεύτερον τοῦ πρὸ ἑαυτοῦ ἥμισυ φέρε ἢ τρίτον λαμβάνεσθαι . ἀνάγκη οὖν , εἰ μέλλοι τῷ ὅλῳ ἡ τοῦ προκειμένου νῶσις ἐγγίνεσθαι , πολλάκις ἢ ἀπειράκις , καὶ διὰ τὸ μηδέποτε διεξιέναι ἀδύνατον . τὸ δὲ πολλάκις καὶ αὐτὸ ἄτοπον . φαίνεται γὰρ καὶ ἅπαξ ἐνδεχόμενον , ὅταν ἅμα τῷ νοῆσαί τι εὐθέως ἐπ’ ἄλλο μεταβαίνωμεν · p . 407 a 15 Εἰ δὲ ἱκανὸν θιγεῖν καὶ ὁτῳοῦν τῶν μορίων , τί δεῖ κύκλῳ κινεῖσθαι ἢ καὶ ὅλως μέγεθος ἔχειν ; Τὸ ἐπιχείρημα πᾶσαν ἐλέγχει τὴν διὰ μορίων ἢ περάτων γνῶσιν · εἰ γὰρ γνωστικὴ τοῦ προκειμένου γνωστοῦ ἡ ὁτουοῦν μορίου ἢ πέρατος ἐνέργεια , τί δεῖ κύκλῳ κινεῖσθαι , ἐὰν τοῦ παντὸς εὐθὺς ἀντιλαμβάνηται κατὰ τὴν ἐπαφήν ; τί δὲ δεῖ μέγεθος ἔχειν τὸ γινῶσκον , ἐὰν καὶ τὸ ὁτιοῦν μόριον γνωστικὸν τοῦ παντὸς ᾖ ; δῆλον γὰρ ὡς ἐν ἀμερεῖ καὶ κατὰ ἀμέριστον χρόνον ἡ ὁτουοῦν γνῶσις , ὥστε οὐδὲ κατὰ κίνησιν πᾶσα γὰρ κίνησις ἐν χρόνῳ ) , οὐδὲ ἐν μεριστῷ . οὐδὲ γὰρ τῶν μερικωτέρων ἄλλοτε ἄλλῳ μορίῳ ἢ πέρατι ἀντιλήψεται ἰδιοτήτων , τῷ δὲ ὅλῳ πασῶν · ἀμερῶς μὲν γὰρ δεῖ συναιρεῖσθαι καὶ ἐν ἀμερεῖ τὸ γνωστόν , τὸ δὲ μέγεθος πᾶν μεριστόν · καὶ εἰ ἄλλοτε ἄλλῃ τὸ γινῶσκον προσβάλλον τοῦ γνωστοῦ ἰδιότητι τὸ πᾶν ἀθρόως καὶ ἀμερῶς αἱρεῖ , ἓν καὶ τὸ αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη τὸ πάσαις τε ἐπεξιὸν καὶ αὖ πάσας συναιροῦν · εἴ γε ὁ τὸ πᾶν εἰδὼς καὶ πάσας τὰς μερικωτέρας , ἐξ ὧν καὶ τὸ πᾶν , γινώσκει . ἐλήλεγκται ἄρα καὶ ἡ τῷ μὲν ὅλῳ μεγέθει τὸ πᾶν τοῖς δὲ μορίοις ἢ πέρασι τὰς μερικωτέρας ἰδιότητας γινώσκεσθαι βουλομένη ὑπόθεσις · λείπεται δὲ ἡ τῷ ὅλῳ ἀποδιδοῦσα καὶ τὴν τοῦ παντὸς καὶ τὴν τῶν μερικωτέρων θεωρίαν . ἡ γὰρ μόνοις τοῖς μέρεσιν ἄμφω ἀποδιδοῦσα οὐδὲ τοῦ ἐλέγχεσθαι ἀξία ὡς ἐναργῶς ἀδύνατος , τὸ νοοῦν οὐδὲ νοεῖν ὑποτιθεμένη · ὅπου γε καὶ τὸ τὰ μόρια τοῦ νοοῦντος μὴ εἶναι νοητικὰ ἀδύνατον . τίς γάρ φησιν ἡ τοῖς μορίοις θίξις , ἐὰν τὸ μὲν ὅλον νοῇ , μηκέτι δὲ καὶ τὰ μέρη ; οὐ γὰρ δὴ τὰ τοῦ νοοῦντος ὡς νοοῦντος μόρια θερματικὰ ἔσται , ἀλλὰ καὶ αὐτὰ νοητικά . p . 407 a 18 Ἔτι δὲ πῶς νοήσει τὸ μεριστὸν ἀμερεῖ καὶ τὸ μεριστῷ ; Ἅπασα γνῶσις , κἂν μεριστοῦ πράγματος ᾖ , συναιρεῖ τοῦτο εἰς ἓν ἀμερές , ἵνα ἅμα τὸ ὅλον ὡς ὅλον θεωρῇ . ἡ γὰρ κατὰ μέρος διεξιοῦσα καὶ ἄλλοτε ἄλλου ἐφαπτομένη ἐκείνου ἀεί ἐστιν , οὗ ἂν ἀεὶ ἐφάπτηται . καὶ τοῦ ὅλου οὗν ὅταν ὡς ὅλου , οὐ μέρεσι μερῶν , ἐπεὶ ὅμοιον ὡς εἰ τοῦ μὲν ἐγὼ τοῦ δὲ σὺ αἴσθοιο , ἀλλ’ ὡς ἑνὸς ὅλου τοῦ ὅλου ἐν ἑνὶ καὶ ἀμερεῖ τῷ γινώσκοντι συμπτυσσομένου . ὅθεν καὶ ἡ αἴσθησις , καίτοι ἐσχάτη οὖσα καὶ τῶν μεριστῶν γνῶσις , κατὰ τὸ εἶδος ἵσταται τοῦ γνωστοῦ . πᾶν δὲ εἶδος ἀμερὲς ὡς τοῦ κατ’ αὐτὸ εἰδοποιουμένου ἀμερίστως περιεκτικόν , ἀλλ’ οὐχ ὡς τὸ πέρας τῆς γραμμῆς τὸ σημεῖον . τοῦτο γὰρ ἀπεστενωμένως καὶ κατὰ ἀπόπτωσιν τοῦ μεριστοῦ καὶ χειρόνως ἐστὶν ἀμερές , τὸ δὲ εἶδος περιεκτικῶς τῆς τοῦ μεριστοῦ φύσεως ἐστιν ἀμερές . ἡ οὖν τοῦ σημείου γνῶσις μόνου αὐτοῦ ἐστι γνῶσις καὶ οὐχὶ καὶ τῆς γραμμῆς διὰ τὸ τὶ εἶναι τῆς γραμμῆς τὸ ἔσχατον , ἡ δὲ κατὰ τὸ εἶδος αὐτῆς καὶ τῆς γραμμῆς καὶ τῶν περάτων . ὖ · ὁ νοῦς τοίνυν εἰ μέγεθος εἴη , κἀν ἔχῃ ἀμερῆ πέρατα , κατὰ τοὺς γραμμικὸν αὐτῷ ἀποδιδόντας μέγεθος οὔτε τὰ μεριστὰ οὔτε τὰ ἀμερῆ εἴσεται . ὅλον μὲν γὰρ καὶ κατὰ πᾶν ἑαυτοῦ ἀντιλήψεται τοῦ γνωστοῦ παντὸς τὸ γινῶσκον · οὔτε δὲ τὸ μεριστὸν γνωστὸν τῷ ἀμερεῖ ἑαυτοῦ σημείῳ ὄντι , ἐπεὶ οὐ συμπαρατείνεται τῷ μεγέθει τὸ σημεῖον , ἵνα αὐτοῦ καὶ ἐφάψηται · ἀλλ’ οὐδὲ τὸ ἀμερὲς τοῦ γνωστοῦ τῷ μεριστῷ ἑαυτοῦ γνώσεται ὡς μὴ ἐφαρμόζοντι . εἰ γὰρ τῷ μεγέθει κατὰ τὸ εἶδος ἀποδιδοίη τις τὸ γνωστικόν , ἤδη μὲν καὶ οὕτως ἀσώματον ὁμολογεῖ αὐτό · τὸ γὰρ εἶδος ὅρος , ἀλλ’ οὐχ ὁριζόμενον . καθάπερ δὲ διὰ τῆς κινήσεως διορίζομεν τὸ κινοῦν τοῦ ζωτικῶς κινουμένου ὀργάνου οὐ γὰρ ὡς τὸ σῶμα , ἀλλ’ ὡς ζῶν καὶ ὡς ἔμψυχον κινεῖται ἱπτάμενον ἢ βαδίζον , τὸ δὲ κινοῦν ἡ ψυχὴ ἑτέραν ἔχουσα τὴν κινητικὴν ἐνέργειαν καὶ οὐ τὴν αὐτὴν τῷ κινουμένῳ , διὸ καὶ ὡς ὀργάνου ἐντελέχεια καὶ ὡς χρωμένη τῷ ζῶντι σώματι ἡ ψυχὴ ἐξῃρημένη οὐ τοῦ σώματος μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς ἀχωρίστως αὐτῷ ἐνδεδομένης ζωῆς , καθ’ ἣν ζωτικῶς ἀπετελέθη κινούμενον ) , οὕτω καὶ τὸ γνωστικὸν καὶ τὸ διὰ σώματος διττὸν ἀξιοῦμεν ὁρᾶν · τὸ μὲν κατὰ τὴν ἐνδοθεῖσαν τῷ σώματι ζωὴν καὶ σὺν τῷ σώματι γινόμενον , καὶ οὐ καθαρῶς ὂν ἐνεργητικόν , ἀλλὰ μετὰ τῆς τοῦ σώ · μάτος πάθης διακρινομένου ἢ συγκρινομένου ὑπὸ τοῦ αἰσθητοῦ · τὸ δὲ εἰς εἶδος ἀποτελευτῶν καὶ ἐνεργοῦν μόνως , ὅσον ἐν τῇ χρωμένῃ ψυχῇ γνωστικόν , ἥτις οὐδὲ μέγεθος ( οὐδὲν γὰρ μέγεθος εἶδος ἀλλ’ εἰδοποιούμενον ) καὶ χωριστή πώς ἐστι τοῦ μεγέθους , οὐ παθητικῶς ἀλλ’ ἐνεργητικῶς γινώσκουσα . τὸ δὲ νοοῦν καὶ ἔτι μειζόνως τὸ χωριστὸν ἐμφαίνει , εἴγε , ὡς δείξει , οὐχ ὁμοία ἥ τε τοῦ αἰσθητικοῦ καὶ ἡ τοὐ νοητικοῦ ἀπάθεια , οὐδὲ ὡς ὀργάνῳ τῷ σώματι τοῦ νοῦ χρωμένου , καὶ μάλιστα ὅταν τὰ χωριστὰ γινώσκῃ εἴδη , ἔνθα οὐδὲ χρῆται σωματοειδεῖ γνώσει αἰσθήσει ἢ φαντασίᾳ · καὶ τὰ δεικνύμενα νῦν ἐπὶ | τοῦ νοῦ ( νοῦν δέ , ὡς ἔφαμεν , καλεῖ τὴν λογικὴν 12 r τῆς ψυχῆς ζωήν , ἣν καὶ ἀντιδιεῖλε τῇ αἰσθητικῇ καὶ ἐπιθυμητικῇ ) τὰ οὖν νῦν δεικνύμενα οὐ μόνον ἀσώματον ἀποφαίνει τὸν νοῦν , ἀλλ’ οὐδὲ ὡς ὀργάνῳ τῷ σώματι χρώμενον ἐν ταῖς νοήσεσι . τὸ γὰρ ἀμερὲς ἢ τὸ καθ’ ὅρους βαῖνον τί χρήσεται τῷ κατὰ συνέχειαν μεριστὴν ἰόντι , εἰ μὴ τὸ γινωσκόμενον εἶδος ἐν μεριστῷ εἴη ; τότε γὰρ συνεργὸν γίνεται τὸ ὄργανον διὰ τὴν τοῦ μεριστοῦ κατάληψιν , ἐπειδὴ καὶ εἴδους τοῦ ἐν σώματι ἡ γνῶσις · ὡς ὅτε γε τὰ χωριστὰ γινώσκει εἴδη ὁ νοῦς , οὔτε ὡς ὀργάνῳ τῷ σώματι χρήσεται , καὶ εἰ καὶ τῷ τοιῷδε νῷ ἀκολουθεῖ ἡ φαντασία , οὐχ ὡς συνεργοῦσα ἀλλ’ ὡς αὐτὸ τοῦτο παρακολούθημα ἕπεται , καθάπερ ἡ σκιὰ τῷ ἐν φωτὶ στερεῷ ἢ καθάπερ τῇ συντόνῳ τῆς ψυχῆς θεωρίᾳ ἡ τῶν ὀφθαλμῶν συστροφή . ὅσα δὴ οὖν συνῆκται ἄτοπα τῷ μέγεθός τι αὐτὸν λέγοντι τὸν νοῦν , τὰ αὐτὰ ὄψεται καὶ τοῖς ὡς ὀργάνῳ τῷ σώματι ἐν τῇ τῶν χωριστῶν εἰδῶν νοήσει χρῆσθαι ὑποτιθεμένοις τὸν νοῦν . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης τοὺς τὸν νοῦν μέγεθος λέγοντας διελέγξας πιστοῦται ἐφεξῆς τοιαύτην εἶναι τὴν τοῦ Τιμαίου κατὰ τὸ φαινόμενον ὑπόθεσιν , γράφων · p . 407 a 19 Ἀναγκαῖον δὲ τὸν νοῦν εἶναι τὸν κύκλον τοῦτον . Καὶ οὕτε ὡς ἐντελέχειαν αὐτοῦ οὔτε ὡς ὀργάνῳ χρώμενον οὕτε ἔτι μᾶλλον ὡς πάντῃ χωριστόν , εἴγε κατ’ αὐτὸν ἡ τοῦ κύκλου περιφορά ἐστιν ἡ νόησις , οὐ παντὸς δηλαδὴ ἀλλὰ τούτου , ὅν φησι σχισθέντα καὶ κατακαμφθέντα περιάγεσθαι . πόθεν οὖν συλλογίζεται τὸν κύκλον τοῦτον νοῦν εἶναι ; ἐπειδὴ ὧν αἱ ἐνέργειαι αἱ αὐταί , τούτων καὶ αἱ οὐσίαι . λέγεται δὲ καὶ ἡ τοῦ κύκλου περιφορὰ νόησις · ἀλλὰ καὶ ἡ τοῦ νοῦ ἐνέργεια νόησις ὡμολογημένως . ὧν δὲ μία ἡ ἐνέργεια , καὶ αὐτὰ τὰ αὐτά · νοῦς ἄρα καὶ ὅδε ὁ κύκλος τὰ αὐτά . ὅπως δὲ ἐνδεικτικῶς διὰ τῶν μαθημάτων ταῦτα γέγραφεν ὁ Τίμαιος , ἤδη ἡμῖν διήρθρωται . p . 407 a 22 Αἰεὶ δὲ δὴ τί νοήσει ; δεῖ γάρ · Ἐπειδὴ γὰρ ἀίδιος ἡ περιφορά , ἀίδιος ἔσται καὶ νόησις ἡ αὐτὴ οὖσα τῇ περιφορᾷ , καὶ οὕτως ἀίδιος ὡς καὶ ἡ περιφορά · αὕτη δὲ οὐ καθ’ ἕνα ἑστῶσα ὅρον ἀίδιος , ἀλλ’ ἐν μεταβολῇ οὐ τῇ καθ’ ὅρους ἀλλὰ τῇ κατὰ συνέχειαν γινομένῃ , καὶ οὗτε ἐν στάσει οὔτε πέρατι ποτέ . τοιαύτη δὲ οὖσα ἡ νόησις ἀεὶ ἑνός τινος ἔσται , ἐπειδὴ ἐν τῇ ἀπ’ ἄλλου εἰς ἄλλο μεταβάσει στάσει τῇ ἐν τῷ πρότερον νενοηκέναι διαλαμβάνεσθαι ἀνάγκη · οὐ διαλαμβάνεται δὲ ἡ περιφορὰ στάσει . ἔσται οὖν καὶ τοὐ αὐτοῦ ἀεὶ νόησις , καὶ οὐκ ἐν στάσει ἀλλ’ ἐν τῷ γίνεσθαι , ὡς ἀεὶ τὸ αὐτὸ διεξιοῦσα καὶ οὐκ εἰς πέρας ἐλθοῦσα . ἐρωτᾷ οὗν , τί ἀεὶ νοήσει ( ὅτι γὰρ ἀεί , συντόμως ὑπέμνησεν διὰ τοῦ ἀίδιον εἶναι τὴν περιφοράν ) · οὔτε γὰρ πρακτὸν εἶναι τὸ νοούμενον οὔτε θεωρητόν , ἐπειδὴ ἑκατέρα ἡ πρακτικὴ καὶ ἡ θεωρητικὴ νόησις πεπερασμένη , ἡ μὲν ἀπὸ τοῦ τέλους τῶν πρακτῶν ἀρχομένη καὶ λήγουσα εἰς τὴν τῆς πράξεως ἀρχήν , ἡ δὲ ὁριστικῶς μὲν ἐνεργοῦσα εὐθὺς καὶ καθ’ ἕνα ἱσταμένη ὅρον ἐν τῇ τοὐ ὅλου συλλήψει , ἀποδεικτικῶς δὲ ἀρχομένη τε ἀπὸ τῶν προτάσεων καὶ εἰς τὸ συμπέρασμα λήγουσα καὶ διὰ τοῦτο τέλος ἔχουσα τὸν συλλογισμὸν καὶ τὸ συμπέρασμα · τοῦτο μὲν ὡς εἰς αὐτὸ λήγουσα , τὸν δὲ συλλογισμὸν ὡς μετὰ τοῦ συμπεράσματος καὶ τὰς προτάσεις συναιροῦσα . δέδεικται γὰρ ἐν τοῖς Ἀποδεικτικοῖς , ὡς οὔτε ἐπὶ τὰς ἀρχὰς οὔτε ἐπὶ τὰ τέλη ἄπειρος ἡ πρόοδος , καὶ ὡς τῶν ἄκρων ὡρισμένων καὶ τὰ μέσα πεπέρασται . νῦν δὲ καὶ ἐνδιδοὺς ἐξ ὑποθέσεως μὴ πεπεράνθαι , διάφορον ὅμως τὴν τοιαύτην ἀπειρίαν τῆς κατὰ περιφορὰν 12 r δὲ καὶ ἡ διαιρετικὴ καὶ ἀναλυτικὴ θεωρία ὡρισμένη δειχθήσεται . p . 407 a 31 Ἔτι δὲ εἰ ἡ αὐτὴ περιφορὰ πολλάκις , δεήσει πολλάκις νοεῖν τὸ αὐτό . Ἀεὶ μὲν τὸ αὐτὸ ὁ κρείττων ἡμῶν νοεῖ νοῦς , ἀλλ’ οὐ πολλάκις τὸ αὐτό · οὐδὲ γὰρ αὖθις καὶ αὖθις , οὐδὲ ὅλως κατὰ παράτασιν οὐδὲ νῦν εἶτα νῦν , ἀλλὰ καθ’ ἓν ἑστὼς νῦν τὸ πᾶσαν τὴν χρονικὴν ἀπειρίαν ἀμερῶς συνειληφός , ὥστε οὐ πολλάκις τὸ αὐτὸ ἀλλ’ ἅπαξ κατὰ τὸ αἰώνιον ἅπαξ . ἡ δὲ ἡμετέρα νόησις μεταβατικὴ οὖσα οὐκ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ μέτεισιν , ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου εἰς ἕτερον , καὶ διὰ μέσων πάλιν εἰς τὸ αὐτό . εἰ δὲ ἡ περιφορὰ εἴη νόησις , καὶ πολλάκις ἀλλ’ οὐκ αἰωνία ἔσται ἡ νόησις καὶ ἐξ ἑαυτῆς εἰς ἑαυτὴν οὐ διὰ μέσων ἑτέρων μεταβαίνουσα . καὶ οὐδὲν ἴσως ἄτοπον εἶναι τὸ αὐτὸ νῦν | καὶ νῦν ἐν παρατάσει ὂν χρόνου , πεπερασμένου μὲν ἐπὶ τῶν γενητῶν , ἀπείρου δὲ ἐπὶ τῶν οὐρανίων , ἐπειδὴ οὐκ αἰώνιον τῶν φυσικῶν τὸ εἶναι , ἵνα ἐν ἑνὶ μένῃ νῦν . διὰ τί οὖν μὴ καὶ ἡ τῶν θείων ψυχῶν νόησις οὕτω μία , ὡς ἀεὶ μὲν πάντων καὶ ἀμετάβατος , ἀλλ’ οὐχ ὡς αἰώνιος ἐν ἑνὶ μένουσα νῦν ἐπειδὴ κρεῖττον ἢ κατὰ ψυχὴν τὸ αἰώνιον ) , ἀλλ’ ὡς ἡ αὐτὴ μέν , νῦν δὲ καὶ νῦν κατὰ τὴν ἄπειρον διαμένουσα συνέχειαν ; καὶ ταύτῃ ὑφεῖται τοῦ ὑπὲρ ψυχὴν νοῦ , ὡς καὶ κατὰ τὴν πρὸς τὰ νοητὰ συναφήν · ἡ μὲν γὰρ καθ’ ἕνωσιν ἀμέριστον , ἡ δὲ κατὰ οἷον ἐπαφήν · καὶ ὡς ἐπ’ ἐκείνου μὲν τοῦ πλήθους τῶν νοήσεων εἰδητικῶς μόνον διακρινομένου , διὰ δὲ τὴν ἀμέριστον συναίρεσιν καὶ ἑκάστης ὅπερ αἱ ἄλλαι οὔσης καὶ διὰ τοῦτο παντελοῦς , ἐπὶ δὲ τῶν θείων ψυχῶν καὶ τῆς πρὸς ἀλλήλας τῶν γνώσεων συναιρέσεως καὶ τῆς τῶν γνωστῶν πρὸς ἑαυτὰ οὐ καθαρῶς οὔσης ἀμερίστου ὠδινούσης ἤδη τὸν μερισμόν . εἰ οὖν νῦν καὶ νῦν ἡ αὐτή , διὰ τί ἄτοπον τὸ πολλάκις νοεῖν τὸ αὐτό ; διότι , φήσω , οὐ μόνον ὑπόκειται τὸ αὐτὸ ἀλλὰ μεταβαλλόμενον , εἴπερ ἡ περιφορὰ ᾖ νόησις . οὐκ ἔστιν οὖν ἅμα ὅλη , ἀλλ’ οἵα ἡ παρ’ ἡμῖν οὕπω γνοῦσι τὸ ὅλον , προκόπτουσι δὲ ἐπ’ αὐτὸ τῷ πρότερον μὲν γνῶναι τὴν οὐσίαν , εἶτα τὸ ἔμψυχον καὶ ἑξῆς τὸ αἰσθητικὸν καὶ οὕτω τὸ ὅλον ζῷον . ἄτοπον δὲ τὸ οὕτω πάλιν καὶ πάλιν . οὐδὲν γὰρ τούτου δεῖται ἡ ἅπαξ τελεωθεῖσα οὔπω λέγω ὡς καὶ ἀπειράκις δεήσεται , ὅπου γε οὐδὲ ἅπαξ ) ἐπὶ τῶν θείων ψυχῶν ἐναργέστερον γὰρ ἐπ’ ἐκείνων ) , ἠρεμήσει <τέ> τινι καὶ μᾶλλον ἢ κινήσει ἡ νόησις ἔοικεν , εἴγε καὶ ἐπὶ ἡμῶν ἐξ ἄλλων ἄλλα συμπεραινομένοις , ὅπερ ὁ συλλογισμός , τὸ στάσιμον μᾶλλον ἐμφαίνεται ἢ ἡ κίνησις διὰ τὴν καθ’ ὅρους ἀεὶ βάσιν . οὐ γὰρ ἐν τῇ μεταβάσει , ἀλλ’ ἐν τῇ καθ’ ἕκαστον ὅρον στάσει ἀεὶ ἡ νόησις . p . 407 a 34 Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ μακάριόν γε τὸ μὴ ῥᾴδιον ἀλλὰ βίαιον · ἐναργὴς ἑκατέρα τῶν προτάσεων . καὶ γὰρ ἐν τῶ κατὰ φύσιν ἡ ῥᾳστώνη καὶ ἐν τῷ ῥᾴστῳ ἡ μακαριότης . διὸ καὶ ἐν τῷ κατὰ φύσιν ἀλλ’ οὐκ ἐν τῷ βιαίῳ · ἀφθαρσία γὰρ ἡ μακαριότης , τὸ δὲ μὴ φθείρεσθαι καὶ τοῖς φθαρτοῖς , ἕως ἄν κατὰ φύσιν ἔχῃ . ἀεὶ οὖν κατὰ φύσιν τὸ ἄφθαρτον . προείληπται δὲ τοῦτο διὰ τὸ εὐθὺς ἐπιφερόμενον · p . 407 b 1 ΣEl δ’ ἔστιν ἡ κίνησις αὐτῆς μὴ οὐσία , παρὰ φύσιν ἄν κινοῖτο . Βίαιον γὰρ τὸ παρὰ φύσιν , τὸ δὲ βίαιον οὐ μακάριον · ὅτι δὲ οὐ κατὰ φύσιν τῇ τοῦ οὐρανοῦ ψυχῇ ὑπάρχει κίνησις , πρότερον μὲν κατὰ κοινὸν λόγον ἐπιδέδειχεν ἐπὶ πάσης ψυχῆς , ὕστερον δὲ καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἰδίως . εἰ ἄρα κινεῖται , παρὰ φύσιν κινεῖται . τοῦτο μὲν οὖν δῆλον . ἀλλὰ διὰ τί , εἰ μὴ οὐσία αὐτῆς ἡ κίνησις , ἔφη , παρὰ φύσιν ἄν κινοῖτο ; οὐδὲ γὰρ τοὐ οὐρανοῦ οὐσία ἡ κίνησις , καὶ ὅμως οὐ παρὰ φύσιν κινεῖται . ἢ διότι , ὡς ἐν τῷ τρίτῳ ἐρεῖ , ὁ νοῦς τῇ οὐσίᾳ ἐστὶν ἐνέργεια , οὐχ ὁ τῶν ψυχῶν κρείττων μόνος , ἀλλὰ καὶ ἡ ἡμετέρα ψυχή , ὅταν πᾶσαν τὴν ἔξω συστείλασα προβολὴν χωριστῶς ζῇ καὶ ἀμερίστως ὡς οἷόν τε , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἐνέργειαν εἰς τὴν οὐσίαν συναιροῦσα . πολλῷ δὲ μειζόνως καὶ οὐ ποτὲ ἀλλὰ ἀεὶ ἡ θεία τοῦ παντὸς ψυχὴ τῇ οὐσίᾳ ἔσται ἐνέργεια . κἂν εἰ κίνησις ἦν αὐτῆς ἡ ἐνέργεια , οὐσία ἄν ἦν αὐτῆς ἡ κίνησις . εἰ οὖν μὴ τοῦτο , ἢ οὐ κινήσεται ἢ παρὰ φύσιν κινήσεται . p . 407 b 2 ἐπίπονον δὲ καὶ τὸ μεμῖχθαι τῷ σώματι μὴ δυνάμενον ἀπολυθῆναι . Διὰ τῶν προειρημένων ὅτι μὴ σῶμα μηδὲ μέγεθος ὅλως τὸ νοερὸν τῆς ψυχῆς , τουτέστι τὴν λογικὴν ἐπιδείξας ζωὴν πᾶσαν ἁρμόζει γὰρ καὶ τῇ ἡμετέρᾳ ψυχῇ δευτέρως τὰ ἐπὶ τῆς τοῦ παντὸς πρώτως δεικνύμενα ) , νῦν ὅτι καὶ χωριστὴ σωμάτων φύσει ἡ λογικὴ πάσα ψυχὴ ὑπομιμνήσκει , ἐπὶ τῆς τοὐ παντὸς προηγουμένως τὸν λόγον ποιούμενος , διὰ τὸ καὶ ἐπι - τείνεσθαι ἐπ’ ἐκείνης τὰ ἄτοπα . πῶς οὖν τὸ χωριστὸν τῆς λογικῆς , ἣν νοῦν καλεῖ , δείκνυσιν ; ὅτι βέλτιον αὐτῇ μηδὲ μετὰ σώματος εἶναι , οὐ μόνον ὡς ὑπὸ Πλάτωνος ὁμολογούμενον , ἀλλ’ ὡς καὶ τοῖς πολλοῖς δοκοῦν , εἴγε κρείττων ἡ θεωρητικὴ φιλοσοφία τῆς πρακτικῆς , καὶ τῆς θεωρητικῆς ἡ περὶ τὰ χωριστὰ τῆς φυσικῆς , καὶ ἡ μηδὲν σώματι χρωμένη τῆς χρωμένης , καὶ τῆς ἔξω φερομένης ἡ εἰς αὑτὴν συμπτυσσομένη . ἀλλ’ οὔτι γε τῇ ἀχωρίστῳ σωμάτων τοῦτο βέλτιον · τὸ γὰρ οἰκεῖον ἀγαθὸν ἑκάστῳ βέλτιον · τῇ οὖν ἀχωρίστῳ σωμάτων ζωῇ τὸ μετὰ σώματος βέλτιον , καὶ εἰ τὸ μὴ μετὰ σώματος βέλτιον , χωριστή ἐστι σωμάτων . ἡ οὖν μετὰ σώματος ζωή , ἣν μῖξιν καλεῖ , ἅτε οὐ προηγουμένως οὖσα κατὰ φύσιν τῇ χωριστῇ ψυχῇ ἐπίπονος · οὐ γὰρ ὡς χωριστὴ αὐτῇ ὑπάρχει , ἀλλ’ ὡς ἀφισταμένῃ πὼς ἑαυτῆς , ἐπίπονος δὲ ἡ τοῦ οἰκείου ἔκστασις . διὸ καὶ οὐχ αἱρετὴ προηγουμένως , ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῶν ἡμετέρων ἀνεκτὴ διὰ τὸ δύνασθαι ἀπολύεσθαι . πρόσκαιρος γὰρ ἡ μῖξις · ἐπὶ δὲ τῆς τοῦ παντὸς εἴη ἄν καὶ φευκτὴ οὐδέ ποτε ἀπολυθῆναι δυναμένης . ἐπιτεταμένον οὗν τὸ ἐπίπονον ἐπὶ τῆς τοῦ παντὸς διὰ τὸ ἀίδιον . δι’ ὧν ἔοικε τῷ ῥήματι τῷ Πλατωνικῷ ἐπιστάνειν , τῇ μίξει καὶ συμπλοκῇ . δόξειε γὰρ ἄν νεῦσιν καὶ ῥοπὴν πρὸς σῶμα καὶ ὡς ὀργάνῳ χρῆσιν κἀκείνῳ ἀποδιδόναι , καὶ ταύτῃ ἀεὶ τὸ βέλτιον καὶ ἀγαθὸν ἐν τῷ χωρισμῷ . μὴ οὖν οὕτω μηδὲ τὰ Πλατωνικὰ νοῶμεν ῥήματα , μηδὲ ἔτι μᾶλλον τὰ πράγματα οὕτως ἔχειν νομίσωμεν , νεύσει ἢ ῥοπῇ τῇ πρὸς σῶμα ἢ ὡς χρωμένην αὐτῷ μεμιγμένην ἀκούοντες , ἀλλ’ ὡς τῶ 13 r μένειν ἐν αὑτῇ εἰς ἑαυτὴν ἐπιστρέφουσαν καὶ τὸ σῶμα ἑαυτῆς ποιουμένην , ἐξῃρημένως τε αὐτὸ κινοῦσαν καὶ ὡς ὀρεκτὸν προἰσιαμένην , ἵνα καὶ τῆς ἡμετέρας χωριστῆς ζωῆς τὸ παράδειγμα ἔχωμεν , τῆς ποτὲ καὶ δευτέρως τὸ ἀεὶ καὶ πρώτως . p . 407 b 5 Ἄδηλος δὲ καὶ τοῦ κύκλῳ φέρεσθαι τὸν οὐρανὸν ἡ αἰτία . ἐλεγχθείσης τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως τῆς ὅτι τῷ κύκλῳ κινεῖσθαι ἡ ψυχὴ αἰτία τῆς τοῦ οὐρανοῦ κυκλοφορίας , ἄδηλος λοιπὸν γίνεται ἡ αἰτία . οὔτε γὰρ ἡ τῆς ψυχῆς οὐσία αἰτία τοῦ κύκλῳ φέρεσθαι , ὡς οἱ κίνησιν τὴν οὐσίαν οἰόμενοι καὶ κατ’ οὐσίαν κυκλοφορεῖσθαι βουλόμενοι καὶ οὕτω κινεῖν · μήτε γὰρ κύκλῳ μήτε κινεῖσθαι ὅλως τὴν ψυχήν . τῷ οὖν κινεῖσθαι οὐκ ἔσται αἰτία · οὐ γὰρ καθ’ αὑτὴν ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖται , οὐχὶ τοῦ σώματος αἰτίου ὄντος ἢ τῆς ἑαυτοῦ καθ’ αὑτὴν κινήσεως ἢ τῆς ψυχῆς κατὰ συμβεβηκός . p . 407 b 8 Ἀλλ’ ἡ ψυχὴ μᾶλλον ἐκείνῳ . τῷ σώματι δηλαδή . τὸ δὲ μᾶλλον πρόσκειται , διότι εἰ καὶ ἡ φύσις ἀρχὴ κινήσεως , ἀλλὰ μᾶλλον ἡ ψυχή · κυριώτερον γὰρ τὸ κινοῦν τῆς καθ’ ὃ κινεῖται ἀρχῆς . οὕτω δὲ ἡ φύσις ἀρχὴ ὡς τὸ καθ’ ὅ , ἀλλ’ οὐχ ὡς τὸ ὑφ’ οὗ . μήποτε δὲ κἀκεῖνο , ὃ καὶ τῷ Ἰαμβλίχῳ δοκεῖ , ἐνδείκνυται τὸ οὐράνιον σῶμα καὶ καθ’ αὑτὸ ζῆν , οὐκ ἐπικτήτως ὡς τὰ ἡμέτερα , ἀλλ’ ὡς συνουσιωμένην ἔχον τὴν ζωὴν καὶ ζωὴν κινητικήν , ὡς καὶ ἀφ’ ἑαυτοῦ πρὸς κίνησιν ἐγείρεσθαι , ἀλλὰ κυριώτερον ὑπὸ τῆς ψυχῆς . διὸ μᾶλλον ἡ ψυχὴ τῷ σώματι αἰτία ἢ αὐτὸ ἑαυτῷ . ἔχοι δ’ ἄν ἔνδειξιν ἡ τοῦ μᾶλλον προσθήκη ὡς καὶ ἄλλων ἔτι κυριωτέρων αἰτίων ὄντων τῆς κινήσεως . μᾶλλον μὲν γὰρ ἡ ψυχὴ ἢ τὸ σῶμα ἑαυτῷ , ἀλλ’ ἔτι πρότερος ὁ ὑπὸ τῆς ψυχῆς μετεχόμενος νοῦς , καὶ ἔτι πρότερον ὁ ἀμέθεκτος . ταῦτα μὲν οὖν ὀρθά , ἐκεῖνο δὲ πῶς ἀληθῶς λέγεται τὸ ἄδηλον εἶναι καὶ κατὰ Πλάτωνα τὴν αἰτίαν τοῦ κύκλῳ τὸν οὐρανὸν φέρεσθαι , διότι ἐλήλεγκται μήτε κύκλῳ μήτε ὅλως κινουμένη ἡ ψυχή ; ἡ γὰρ σωματοειδὴς καὶ φυσικὴ ἐπ’ αὐτῆς ἐλήλεγκται κίνησις , ἣν οὐδὲ ὁ Πλάτων’ ἀξιοῖ ἀκούειν ἐπὶ τῆς ψυχῆς . ὡς εἴγε κατὰ τὸν Πλάτωνος σκοπὸν ἀκούοιμεν ἰῆς ψυχικῆς κινήσεως , ζωῆς οὔσης ὑποβάσης μὲν ἀπὸ νοῦ καὶ τὸν ἀμέριστον χαλασάσης ὅρον , οὔπω δὲ μεριζομένης οὐδὲ ἀφισταμένης ἑαυτῆς , ἀλλ’ εἰς ἑαυτὴν δευτέρως ἐστραμμένης , ὃ δὴ ἐκεῖνος διὰ τῆς κυκλοφορίας μαθηματικῶς ᾐνίττετο , ἐναργὴς ἡ αἰτία τῆς τοὐ οὐρανοῦ κυκλοφορίας . προσεχὴς γὰρ αἰτία συνεχοῦς μὲν καὶ μεριστῆς οὔσης τῆς οὐρανίας κινήσεως , ἀεὶ δὲ ἐν τέλει καὶ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ καὶ ἀεὶ τῆς αὐτῆς γινομένης ἡ προειρημένη ζωή , διὰ μὲν τὴν ἐκ τοῦ ἀμερίστου ὑπόβασιν ἐνεργοῦσα τὸν μερισμὸν ἀλλ’ οὐ πά · σχοῦσα , διὰ δὲ τὴν πρὸς αὑτὴν ἐπιστροφὴν μένουσα δευτέρως ἐν αὑτῇ , συνεχῆ ἀεὶ καὶ ἀπὸ τοὐ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ καὶ ἀεὶ τὴν αὐτὴν ἀποτελοῦσα κίνησιν . ἀλλ’ ὃ πολλάκις φαμέν , κατὰ τὴν τῶν πολλῶν συνήθειαν τῶν ὀνομάτων ἀκούων καὶ ἐλέγχει καὶ ἄδηλον εἶναι τὴν αἰτίαν κατὰ ταύτην λέγει . p . 407 b 9 Ἀλλὰ μὴν οὐδ’ ὅτι βέλτιον λέγει . Παντὶ τῷ προηγουμένως καὶ καθ’ αὑτὸ ὄντι καὶ τὸ ἀγαθὸν συνυφίσταται . στέρησις γὰρ ὂν τὸ κακὸν ὥσπερ οὐκ ὄν ἐστι προηγουμένως , οὕτως οὐδὲ ἀγαθόν , καὶ ὥσπερ αὖ ἔστιν , οὕτω καὶ ἀγαθόν ἐστι τῷ ἴχνει τινὶ παρυφίστασθαι τοῦ ἀγαθοῦ . καλῶς οὖν ἀξιοῖ τὸν τῶν ὄντων θεωρητικὸν καὶ τὸ ἀγαθὸν τὸ ἑκάστοις σύμμετρον ἐπισκοπεῖν , ἀλλὰ καὶ τὸν θατέρου ἔλεγχον ἀπὸ τοῦ λοιποῦ ποιεῖσθαι . εἰ τοίνυν μὴ ἡ κίνησις προσήκει τῇ ψυχῇ , οὐδὲ τὸ τῇ κινήσει σύμμετρον ἀγαθὸν αὐτῇ ἁρμόσει , καὶ ὁ τὸ πρόσφορον τῇ ψυχῇ ἑωρακὼς ἀγαθὸν ἔγνω ἄν καὶ αὐτὴν ἐξῃρημένην τῆς τοιαύτης κινήσεως . ὀρθῶς δὲ ἀξιοῖ καὶ τὸν θεὸν μάλιστα τοῦ ἀγαθοῦ αἰτιᾶσθαι καὶ πρὸς τοῦτο βλέπειν , ὅτι καὶ ἄριστον ἐν πᾶσι τὸ ἀγαθόν . καλῶς δὲ κἀκεῖνο μαρτυρεῖ Πλάτωνι ὡς οὐ λέγοντι τὸ βέλτιον τῆς κινήσεως ἐπὶ τῆς ψυχῆς , ἧς αὐτὸς ἀκούει . ἧς γὰρ ὁ Πλάτων’ καὶ τὸ εἶδος ὁρίζει καὶ τὴν τελειότητα , οὐσίαν τε αὐτῇ ἀπονέμων τὴν μεταξὺ τῆς τε ἀμερίστου καὶ τῆς περὶ τὰ σώματα μεριζομένης οὐσίας καὶ ταύτην ὁλικήν , καὶ δῆλον ὡς καὶ ἁπλότητα τῆς τοιαύτης συνεκτικὴν καὶ σωστικὴν οὐσίας , ἐν ᾗ αὐτῇ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ βέλτιον . p . 407 b 12 ἐπεὶ δ’ ἐστὶν ἡ τοιαύτη σκέψις ἑτέρων λόγων . οὐχ ἡ περὶ κινήσεως , ἵνα εἰς τὴν φυσικὴν ἡμᾶς ἀναπέμπῃ ἀκρόασιν , ὡς τῷ τε Ἀλεξάνδρῳ καὶ τῷ Πλουτάρχῳ δοκεῖ . οὐδὲ γὰρ περὶ κινήσεως ἦν προηγουμένως ὁ λόγος , ἀλλ’ εἰ ἡ ψυχὴ κινεῖται καὶ εἰ τοῦτο αὐτὴ βέλτιον , καὶ ὅτι χρὴ τὸν θεὸν διὰ τὸ ἀγαθὸν ποιεῖν . τὴν οὖν περὶ τὸ ἀγαθὸν σκέψιν ὑπερτίθεται ὡς ἑτέρων οὖσαν λόγων οἰκειοτέραν τῶν Μετὰ τὰ φυσικά , ἐν οἷς καὶ τὸ ἀγαθὸν ὅτι ἐν ἁπλότητι ἀπὸ τοῦ πρώτως ἀγαθοῦ παραδέδοται . p . 407 b 13 ἐκεῖνο δὲ ἄτοπον συμβαίνει καὶ τούτῳ τῷ λόγῳ καὶ τοῖς πλείστοις τῶν περὶ ψυχῆς . Ὅτι μὴ σῶμα ἡ ψυχὴ συμπερανάμενος διὰ τὸ σώματος μὲν εἶναι οἰκειαν ἐνέργειαν τὴν κίνησιν , τὴν δὲ ψυχὴν μὴ κινεῖσθαι , ἀξιοῖ ὅπως τέ ἐστιν ἐν σώματι ἐπισκοπεῖν , καὶ οὐ μόνον αὐτήν ἀλλὰ καὶ τὸ ὑποκείμενον αὐτῇ σῶμα , ὁποῖον εἶναι χρή · ὅτι γὰρ συνῆπται σώματι ἐναργές . τίνι οὖν καὶ πῶς ἔχοντι ; οὐ γὰρ ἅπαντι . εἶτα λαβὼν ὡς φανερὸν ποιεῖν μὲν τὴν ψυχήν , πάσχειν δὲ τὸ σῶμα . καὶ τὴν μὲν κινεῖν τὸ δὲ κινεῖσθαι , εἰκότως καὶ τὴν μὲν εἶναι βούλεται τὸ χρώμενον , τὸ δὲ τὸ ὄργανον , καὶ οὐ τὸ τυχὸν εἶναι ὄργανον τῇ ψυχῇ , ἀλλὰ τὸ πρὸς ζωὴν δηλαδὴ ἐπιτήδειον καὶ διάφορον πρὸς τὰς διαφόρους ζωάς · οὐ γὰρ τὰ τυχόντα ὑπὸ τῶν τυχόντων πάσχει . p . 407 b 20 οἱ δὲ μόνον ἐπιχειροῦσι λέγειν ὁποῖόν τι ἡ ψυχή . οἷον ὅτι κινητικὸν ζωτικῶς τῶν σωμάτων , καὶ ἡ μὲν φέρε θρεπτικῶς , ἡ δὲ πρὸς τούτῳ καὶ γνωστικῶς , ἡ δὲ καὶ κατὰ τόπον καὶ ὁρμητικῶς , ἡ δὲ καὶ λογικῶς . περὶ δὲ τοῦ δεξομένου σώματος οὐδὲν ἔτι προσδιορίζουσιν · οὐ γὰρ διακρίνουσι τὰ πρὸς διαφόρους ζωὰς ἐπιτήδεια ὄργανα . p . 407 b 21 Ὥσπερ ἐνδεχόμενον κατὰ τοὺς Πυθαγορικοὺς μύθους τὴν τυχοῦσαν ψυχὴν εἰς τὸ τυχὸν ἐνδύεσθαι σῶμα . Ὀρθῶς εἰδώς τε καὶ λέγων , ὅτι ὡς μυθικῷ χρώμενοι παραπετάσματι τὴν λογικὴν εἰς ἄλογα ἔφασκον εἰσκρίνεσθαι ὀχήματα , τὴν ἐμπαθῆ καὶ ἀλόγιστον αὐτῆς ἐκτραγῳδοῦντες ζωήν . p . 407 b 23 Δοκεῖ γὰρ ἕκαστον ἴδιον ἔχειν εἶδος καὶ μορφήν . Καὶ γὰρ ζῆν ἤδη χρὴ τὸ ζωτικῶς ὑπὸ τῆς ψυχῆς κινηθησόμενον σῶμα , καὶ ζῆν κατὰ τὸ τῆς κινούσης εἶδος ὁριζόμενον . καὶ τοῦτό ἐστιν , ὃ ἐν τούτοις ἀξιοῖ , διακρίνειν τε τὴν ἐν τῷ σώματι ζωὴν ἀπὸ τῆς ψυχῆς ὡς κατὰ τὸ χρώμενον ἱσταμένης , τῆς ὡς ὄργανον τὸ σῶμα καὶ ὡς ζωτικῶς κινούμενον εἰδοποιούσης , καὶ ὁμοίαν τῇ χρωμένῃ ἀεὶ τὴν εἰδοποιὸν τοῦ ὀργάνου ὑποτίθεσθαι . ὡς γὰρ οὐκ ἄν αὐλοῖς τεκτονικὴ χρήσαιτο , οὕτως οὐδὲ ἡ λογικὴ ψυχὴ τοῖς κατὰ τὴν ἄλογον ζωὴν χαρακτηριζομένοις ὀργάνοις , ἐπεὶ καὶ ἐπεισοδιώδης ἀλλ’ οὐκ αὐτοφυὴς ἔσται ἡ χρῆσις . καί μοι δοκεῖ διὰ τοῦ θεωρήματος ἀξιοῦν καθ’ ὁμοιότητα τὴν πρὸς τὸ χρώμενον ἀφορίζειν τὸ ὄργανον , ἀλλ’ ὁμοιότητα ἐκβεβηκυῖαν . τὸ γὰρ ἔμψυχον τῇ ψυχῇ ἐκβεβηκότως ὅμοιον , οὐ κατ’ αὐτὴν τὴν κινοῦσαν χαρακτηριζόμενον ψυχήν , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐκεῖθεν μὲν ὑποβᾶσαν τῷ μὴ κινητικὴν ἔτι ἀλλὰ τοῦ κι - νουμένου εἶναι ὁριστικήν , καθ’ ὁμοιότητα δὲ ὑποβᾶσαν · ᾗ καὶ τὸ κινούμενον τῷ κινοῦντι ὡμοίωται ὡς τοῦτο πεπονθός , ὅπερ ἐνεργεῖ τὸ κινοῦν τὴν κίνησιν . ἀλλ’ οὐχ ὡς κινούμενον κινοῦντι μόνον ὡμοιῶσθαι δεῖ , <ἀλλὰ> καὶ ὡς τοιώσδε κινοῦντι , οἷον αἰσθητικῶς ἢ λογικῶς . ἀκολούθως δὴ οὖν τούτοις , ὅτι μηδὲ ἁρμονία τῶν τοῦ σώματος μορίων ἐστὶ δείκνυσι , μήτε ὡς ζωτικῶς κινουμένου χαρακτηριστική , μήτε ἔτι μᾶλλον ἡ κινοῦσα . δεῖ μὲν γὰρ ἡρμόσθαι πάντως τὸ δεκτικὸν ἦς ζωῆς σῶμα , καὶ συμφώνως ἡρμόσθαι πρὸς τὴν ἐγγινομένην ζωήν , ἵνα ἐπιτήδειον ᾖ πρὸς τὴν ταύτης μέθεξιν · διαφέρει δὲ πάντως τὸ πρὸς μετοχὴν ἐπιτήδειον τοῦ μετεχομένου , καὶ ὡς ὕλη πρὸς εἶδος ὑπέστρωται καὶ πρὸς εἶδος τὸ μὲν ὡς πρὸς ὀργάνου ὁριστικόν , τὸ δὲ ὡς πρὸς χρώμενον · οἷον ἡ τοία τῶν ξύλων σύνθεσις ἐπιτηδεία μὲν πρὸς τὸ σχῆμα τῆς νεώς , οὐχ ἡ αὐτὴ δὲ τῷ σχήματι οὐδὲ ἔτι μᾶλλον τῇ κυβερνητικῇ . οὔτε ἡ σύνθεσις τοίνυν τῶν σωματικῶν στοιχείων ἢ ἡ τῶν ποιοτήτων κρᾶσις ἢ ὁ πρὸς ἄλληλα τῶν συντιθεμένων ἢ κιρνωμένων λόγος ἐστὶν ἡ ψυχικὴ ζωή , ἀλλ’ ὡς ὕλη ὑπέστρωται τῇ τοῦ ὀργάνου ὁριστικῇ . διὰ τί οὖν πιθανὴ τοῖς πολλοῖς ἡ ἁρμονίαν τὴν ψυχὴν τιθεμένη δόξα ; ἐπειδὴ τῇ προσεχεῖ ὕλῃ τελείαν ἀπολαβούσῃ τὴν ἐπιτηδειότητα ἀθρόως ἐπιγινόμενον τὸ εἶδος ὡς ταὐτὸν ὂν ἐκείνῃ φαντάζεται ( οὕτω γοῦν τὸ σχῆμα τῆς νεὼς οὐδέν τι διαφέρειν δοκεῖ τῆς τῶν ξύλων τοιᾶσδε ἁρμονίας ) , καὶ ἐπειδὴ οὐ διακρίνουσιν οἱ πολλοὶ τὴν ὡς ὀργάνῳ χρωμένην τῆς τὸ ὄργανον ὡς ὄργανον εἰδοποιούσης ζωῆς · ὅπου γε καὶ ὁ τοῦ Ἀριστοτέλους ἐξηγητὴς Ἀλέξανδρος τοῦτο πέπονθε καὶ ἀξιοῖ μὴ ὡς ὀργάνῳ χρῆσθαι τὴν ψυχήν · μὴ γὰρ γίνεσθαι ἕν τι ἐκ τοῦ χρωμένου | καὶ τοῦ ὀργάνου . ὅθεν οὐδὲ τὸ κινητικὸν ἄν αὐτῇ δοίη , τοῦ κινουμένου ὡς κινουμένου εἶδος αὐτὴν τιθέμενος καὶ κατὰ τοῦτο μόνον αὐτὴν ἀκούων ἐντελέχειαν σώματος , τοῦ Ἀριστοτέλους καὶ τὸ ὀργανικοῦ προσθέντος καὶ ὡς αὐτῆς οὔσης τῆς χρωμένης καὶ κινούσης διαβεβαιουμένου καὶ διὰ τοῦτο τῆς φύσεως ἐξαιροῦντος , ὅτι ἐκείνη μὲν τοῦ κινεῖσθαι καὶ πάσχειν ἀρχή , κινητικὴ δὲ ἡ ψυχή . πῶς οὖν ἓν τὸ ζῷον ἐκ ψυχῆς ὂν καὶ σώματος , εἰ μὴ ἐκ τοῦ χρωμένου καὶ τοῦ ὀργάνου γίνεται ἕν τι ; ἡ οὐκ ἀληθὲς τοῦτο ἀπλῶς , ἀλλά τινος δεῖται διορισμοῦ . ὅταν γὰρ ἡ τοῦ ὀργάνου χαρακτηρι - στικὴ διάθεσις ἀπεσπασμένη τοῦ χρωμένου ἡ , οὐ γίνεται ὅν , ὡς ἐπὶ τῶν τεχνῶν ἔχει · ὅταν δὲ ἐκείνου ἐξάπτηται καὶ συμφυῶς τῷ χρωμένῳ τὸ ὄργανον συνάπτηται , ἓν ἀποτελεῖταί τι οὐχ ὡς ἐξ ὕλης καὶ τοῦ ὀργανικοῦ εἴδους ( ἤδη γὰρ ὄργανον ὑπόκειται ) , ἀλλ’ ὡς ἐξ ὀργάνου καὶ χρωμένου διὰ τὴν οὐσιώδη σύμφυσιν . ἐν κοινῷ δὲ γινομένους λόγους τοὺς συμμέτρως καὶ τοῖς πολλοῖς ἠρωτημένους καλεῖ , αἰνιττόμενος μὲν ἴσως καὶ τοὺς ἐν Φαίδωνι , λέγων δὲ καὶ τοὺς ὑπ’ αὐτοῦ ἐν τῷ διαλόγῳ τῷ Εὐδήμῳ γρα - φέντας ἐλεγκτικοὺς τῆς ἁρμονίας . p . 407 b 30 Καὶ γὰρ τὴν ἁρμονίαν κρᾶσίν τινα καὶ σύνθεσιν ἐναντίων εἶναι , καὶ τὸ σῶμα συγκεῖσθαι ἐξ ἐναντίων . οὐ μόνον συγχωρῶν ἡρμόσθαι τὸ σῶμα τῶν ζῴων , ἀλλὰ καὶ συλλογιζόμενος αὐτό · συγκεῖσθαι μὲν τὸ ζῶν σῶμα καὶ κεκράσθαι συμμέτρως ἐξ ἐναντίων ὡς ἐναργὲς λαμβάνων , πάν δὲ τὸ ἐξ ἐναντίων συμμέτρως κεκραμένον ἢ συγκείμενον ἡρμόσθαι · καὶ δῆλον τὸ συναγόμενον . τὸ μὲν οὖν ἡμόσθαι τὸ ζῶν σῶμα ἀληθές . οὐκέτι δὲ τὸ τὴν ἁρμονίαν αὐτοῦ εἶναι τὴν ψυχήν , ὡς αὐτίκα ἐπάγων δείκνυσι . p . 407 b 32 Καίτοι γε ἡ μὲν ἁρμονία λόγος τίς ἐστι τῶν μιχθέντων ἢ σύνθεσις . Τί μὲν οὖν ἡ σύνθεσις καὶ τί ὁ λ όγος , μικρὸν ὑποκατελθὼν αὐτὸς σαφηνίζει . τοσοῦτον δὲ καὶ νῦν λαβών , ὅτι σχέσις τις καὶ ἡ σύνθεσις καὶ ὁ λόγος πρὸς ἄλληλα τῶν μιχθέντων , τὴν ψυχὴν οὐσίαν ἀλλ’ οὐ σχέσιν δείκνυσι διὰ τοῦ προκειμένου . ἐκ μὲν οὖν τοῦδε τοῦ λόγου οὐ μόνον ἡ ὡς ὀργάνῳ χρωμένη τῷ σώματι ζωὴ οὐκ οὖσα ἁρμονία ὑπέμνησται , ἀλλὰ γὰρ ] καὶ ἡ αὐτοῦ ὁριστικὴ τοῦ ὀργάνου . πᾶσα γὰρ ζωὴ οὐσία , ἐπειδὴ καὶ τὸ ζῷον , καὶ ἐπειδὴ τῶν ἐναντίων δεκτική . τὸ δὲ ἐφεξῆς ἐπὶ τῆς χρωμένης ἠρώ - τηται . αὕτη γὰρ ἡ κινοῦσα , ἣ οὐ μόνον ἐστὶν οὐσία , ἀλλὰ καὶ ἀρχικὴ οὐσία . οὔτε δὲ οὐσία οὕτ’ ἔτι μᾶλλον ἀρχικὴ ἡ σχετικὴ ἁρμονία . ἀφείσθω γὰρ νῦν ἡ κατὰ τοὺς Πυθαγορείους , κἂν μαθηματικὴ ᾖ ἁρμονία , οὐσία λεγομένη . ὁ δὲ ἐκ τῆς ὑγείας καὶ ὅλως τῶν σωματικῶν ἀρετῶν τῇ τούτων παραθέσει τὸν ἔλεγχον ποιεῖται τῶν τὴν ψυχὴν οἰομένων ἁρμονίαν εἶναι σωνατικήν . ἔστι μὲν γὰρ οὔτε ἡ ὑγεία ἢ ἰσχὺς ἢ κάλλος ἢ ἃς κοινότερον σωματικὰς καλεῖ ἀρετὰς σωματικὰς τελειότητας οὔσας ἁρμονία , ἀλλ’ ἐπὶ μὲν ἁρμονίᾳ καὶ συμμετρίᾳ ἐγγινόμεναι , ἡ μὲν τῶν ποιοτήτων , ἡ δὲ τῶν ὁμοιομερῶν μορίων , ἡ δὲ τῶν ἀνομοιομερῶν · οὐ μὴν αὗται οὖσαι αἱ συμ - μετρίαι , ἀλλ’ αἱ ἐπιγινόμεναι τελειότητες . πλὴν ταύταις ἂν δόξειε μᾶλλον προσήκειν ἡ ἁρμονία ἢ τῇ ψυχῇ , ὅτι ὑγεία μὲν καὶ ἰσχὺς κἀν τῶν ζώντων ὦσι σωμάτων , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὴν ψυχὴν , κατὰ δὲ τὸ σωματο - ειδὲς καὶ τὴν ἐκείνου ἐκφαίνονται εὐκρασίαν , ἡ δὲ ζωὴ καὶ ἡ ἐσχάτη κατὰ τὴν ψυχήν . p . 408 a 3 Φανερώτατον δ’ εἴ τις ἀποδιδόναι πειραθείη τὰ πάθη καὶ τὰ ἔργα τῆς ψυχῆς ἁρμονίᾳ τινί . ’Ex τῶν ἐνεργειῶν ἡ ἐπιχείρησις . ὧν γὰρ διάφοροι αἱ ἐνέργειαι , καὶ αὐτὰ διάφορα τὰ πράγματα . ψυχῆς μὲν οὖν ἐνέργειαι αἵ τε παθητικαὶ λεγόμεναι , ἃς καὶ πάθη καλεῖ , ὅσαι καὶ τοῦ σώματος κοιναί , ὀργὴ πρᾳότης , ἐπιθυμία ἀποστροφή , αἰσθήσεις φαντασίαι , καὶ αἱ ἀπαθεῖς , ἃς ἔργα προσαγορεύει , οἷαι αἵ τε θεωρητικαὶ ἐπιστῆμαι καὶ αἱ νοήσεις τῶν χωριστῶν . χαλεπὸν μὲν οὖν , μᾶλλον δὲ ἀδύνατον ὁποιᾳοῦν σωματικῇ ἁρμονίᾳ τὰς τοι - αύτας ἀποδοῦναι ἐνεργείας . τὸ γὰρ ζωτικὸν ἅπασαι ἐμφαίνουσι καὶ τὸ κατὰ τὸ ζῷον χαρακτηρίζεσθαι , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὴν σωματικὴν σύστασιν , κἄν τοῦ συνθέτου ὦσιν . ἑτέρα δὲ παρὰ τὰ σώματα οὐσία ἡ ζωή · ἡ δὲ ἁρμονία τῶν μορίων ἡ τῶν ποιοτήτων τῶν σωματικῶν σωματοειδής ἐστι διάθεσις , κἂν ζώντων ἡ σωμάτων , καὶ οὐ ζωή . p . 408 a 5 Ἔτι δὲ εἰ λέγομεν τὴν ἁρμονίαν εἰς δύο ἀποβλέποντες . Ἡ μὲν θέσις αὐτὴ ἡ πρὸς ἄλληλά ἐστι τῶν συνεχῶν καὶ ὑπομενόντων μορίων σύνταξις . διὸ οὐδὲ τὰ τοῦ ἀριθμοῦ μόρια , ὅτι οὐ συνεχῆ , οὐδὲ τὰ τοῦ χρόνου διὰ τὸ μὴ ὑπομένειν , οὐδὲ τὰ τοῦ λόγου δι’ ἄμφω . ἡ δὲ σύνθεσις πλειόνων ἄν εἴη πραγμάτων θέσιν ἐχόντων πρὸς ἄλληλα , μηδενὸς συγγενοῦς μέσου παρεμπίπτοντος . ἁρμονία γὰρ καὶ σύνθεσις πλείω τε ἀπαιτεῖ τὰ κείμενα καὶ συνάπτει πρὸς ἄλληλα . διὸ ἅπτεσθαι δεῖ καὶ ἀκριβῶς ἅπτεσθαι τὰ κυρίως συγκεῖσθαι λεγόμενα , ὡς μὴ τῶν συγγενῶν τι ἢ ἀμφοτέροις , ἐὰν ὅμοια , ἢ ὁποτέρῳ , ὅταν ἀνομοειδῆ τυγχάνῃ , παρεμπίπτειν μεταξὺ δύνασθαι , οἷον εἰ ξύλα εἴη , μὴ ξύλον , εἰ δὲ ξύλον καὶ λίθος , μήτε ξύλον μήτε λίθον · ὑγρὸν γάρ τι οἷον ἀέρα ἢ ὕδωρ , οὐ θαυμαστὸν παρεμπίπτειν . σύνθεσις δὲ αὕτη κυριώτατα λέγεται , ὅτι κατὰ τὴν θέσιν ἔχει τὸ σὺν ἀλλήλοις . ἐν γὰρ τῷ κυριώτατα μὲν τῶν μεγεθῶν ἐν τοῖς ἔχουσι κίνησιν καὶ θέσιν τὴν σύνθεσιν αὐτῶν οὐ τὴν ἁρμονίαν ἐπὶ τῆς συνθέσεως κυριώτατα λέγεσθαι ἀκουστέον , ἀλλ’ ἐπὶ τῶν ἐχόντων κίνησιν καὶ θέσιν τὴν σύνθεσιν κυριώτατα ἔχειν . τὰ δὲ φυσικὰ δηλῶν μεγέθη , κίνησιν αὐτὰ καὶ θέσιν ἔχειν ἔφη . τὰ γὰρ μαθηματικὰ θέσιν μὲν ἔχει , οὐ μὴν κίνησιν . ἐντεῦθεν δὲ καὶ τὸν τῶν μεμιγμένων λόγον ἐκ τῆς κυρίως εἰρημένης συνθέσεως καὶ τὴν κατὰ λόγον μῖξίν τε καὶ κρᾶσιν σύνθεσιν καλοῦμεν κοινότερον . οὐ γὰρ οἶνος οἴνῳ , ἀλλ’ οἶνος μίγνυται ὕδατι , ὡς ἀλλοιοῦσθαι μὲν ἄμφω ὑπ’ ἀλλήλων καὶ μηδέτερον μένειν εἰλικρινές , μὴ μὴν παντελῶς ἀπόλλυσθαι ἢ θάτερον ὑπὸ τοῦ λοιποῦ ἐπι - κρατοῦντος ἄγαν , ὡς ὁ τοῦ οἴνου χοῦς εἰς θάλατταν ἐκχεόμενος , ἢ ἄμφω εἰς ἑτέραν τινὰ φύσιν ὑπό τινος ἄλλου μεταβάλλοντα , ὡς εἰ ὑπὸ πυρὸς καὶ τὸ ὕδωρ καὶ ὁ οἶνος ἐξαερωθείη . διὸ εἰ μέλλοι εἶναι μῖξις , κατά τινα πάντως ἔσται καὶ τὴν πρὸς ἄλληλα τῶν μιγνυμένων συμμετρίαν , ἵνα μὴ θάτερον ἄγαν ὑπερβάλλον μεταβάλλῃ εἰς ἑαυτὸ τὸ λοιπόν · οὐκέτι γὰρ τοῦτο μῖξις · ὡς ἔν γε τῇ κατὰ παράθεσιν συνθέσει δύναται καὶ τῷ πολὺ ὑπερέχοντι συνηρμόσθαι διὰ τὸ μὴ πάσχειν ὑπ’ ἀλλήλων τὰ οὕτω συγκείμενα . οὐδετέρως μὲν οὖν εὔλογον , οὔτε τὴν κατὰ παράθεσιν ἁρμονίαν , οὔτε τὴν κατὰ μῖξιν εἶναι ψυχήν , ἐπειδὴ οὐδέτερον τὸ ζωτικὸν ἐμφαίνει . ἡ δὲ κατὰ τὴν τῶν μερῶν σύνθεσιν λίαν εὐεξέταστος , τουτέστιν εὐέλεγκτος , διὰ τὸ ἐναργεστέραν ἔχειν τὴν ἀτοπίαν · ἡ μὲν γὰρ μῖξις ἐν τοῖς συνθέτοις σώμασιν ἐκ τῶν αὐτῶν πᾶσι στοιχείων , καὶ εἰ μὴ κατὰ τὸν αὐτὸν ἐν πᾶσι λόγον · ἡ δὲ κατὰ τὰ μέρη οὐδὲ ἐξ ὑποκειμένων τῶν αὐτῶν , ἀλλὰ πῇ μὲν ὀστέων πρὸς ὀστέα ἢ πρὸς σάρκας , τῆ δὲ νεύρων ἢ ἀρτηριῶν , ἢ καὶ ἀνομοιομερῶν πρὸς ἕτερα ἀνομοιομερῆ , ὡς χειρὸς πρὸς ὦμον · οὐδὲ ἡ αὐτὴ σύνθεσις πάντως · οὐ γὰρ ἡ αὐτὴ ὀστέου καὶ σαρκὸς , καὶ ὀστέου πρὸς ὀστέον καὶ σαρκὸς πρὸς νεῦρον . πολλαὶ οὖν αἱ καθ’ ἕκαστον ζῷον ἔσονται ψυχαί , πολλῶν τε τῶν συγκειμένων ὄντων μερῶν καὶ διαφόρων καὶ πολλαχῶς γινομένων τῶν συνθέσεων · p . 408 a 12 τίνος οὖν ἢ πῶς ὑπολαβεῖν χρὴ τὸν νοῦν σύνθεσιν εἶναι ; Δύο λέγων ἕπεσθαι ἄτοπα τῇ ὑποθέσει , ἓν μὲν διὰ τὸ μὴ εὐλόγως ἡμᾶς ἀποδοῦναι δύνασθαι τὴν τῶνδε ἢ ἑτέρων σύνθεσιν εἶναι νοῦν ἢ ἄλλην τινὰ ψυχικὴν δύναμιν · ἕτερον δὲ διὰ τὸ ἀπεμφαίνειν παντελῶς πάντα τρόπον ἐκ τῆς συνθέσεως τῆς σωματικῆς τὰς ζωτικὰς ἀναπλάττοντα οὐσίας · τοῦτο γὰρ τὸ πῶς δηλοῖ . p . 408 a 13 Ὁμοίως δὲ ἄτοπον καὶ τὸν λόγον τῆς μίξεως εἶναι τὴν ψυχήν . ‘Oμοίως κατὰ τοσοῦτον , καθ’ ὅσον πλείους καὶ οἱ τῶν μίξεων λόγοι καὶ πλείους διὰ τοῦτο καὶ αἱ ψυχαὶ ἐν ἑκάστῳ . τῷ δὲ πάντα ἐκ τῶν αὐτῶν εἶναι στοιχείων οὐκέτι ὁμοίως · ἐκεῖ γὰρ καὶ διὰ τὸ μὴ ἐκ τῶν αὐτῶν εἶναι μερῶν τὸ ἄτοπον . συμβήσεται οὖν πολλάς τε ψυχὰς ἔχειν , καὶ κατὰ πάν τὸ σῶμα . ἐν ἑκάστῳ γὰρ τῶν ὀργανικῶν μορίων φλέβες ἀρτηρίαι νεῦρα ὀστέα σάρκες ὑμένες , κατὰ διαφόρους μεμιγμένα λόγους · ὥστε καὶ πολλὰς εἶναι ψυχάς , καὶ οὐκ ἐν μόνῳ τῷ ὅλῳ , ἀλλὰ καὶ ἐν ἑκάστω τῶν ἀνομοιομερῶν μορίων τὸ πλῆθος τῶν ψυχῶν εἶναι · p . 408 a 18 Ἀπαιτήσειε δ’ ἄν τις τοῦτό γε καὶ παρ’ Ἐμπεδοκλέους . | ἐπισημαίνεται καὶ Ἐμπεδοκλεῖ ὡς μὴ σαφῶς διορίζοντι τὸ ἐπιγινόμενον τῆς ζωῆς εἶδος ἀπὸ τοῦ ὑπεστρωμένου αὐτῇ τῆς μίξεως τῶν στοιχείων λόγου , καὶ ὡς οὐδὲ αὐτὴν τὴν φιλίαν διαρθροῦντι , πότερον μόνης ἐστὶ τῆς κατὰ λόγον μίξεως αἰτία ἢ καὶ τῆς τυχούσης ( κἂν γὰρ πᾶσα μῖξις κατά τινα γίνηται λόγον , ἀλλὰ καὶ τὸ παρὰ φύσιν ἐν αὐτῇ πολὺ , καὶ τὸ κατὰ φύσιν δὲ ἐν πλάτει ) , καὶ εἰ αὐτὸν τὸν τῆς μίξεως λόγον τὴν τῆς φιλίας τίθεται οὐσίαν , ἢ αἰτίαν μὲν τοῦ λόγου , ἑτέραν δὲ παρ’ αὐτόν . εἶτα ἀπορίαν ἐπιφέρει τοῖς μὴ ὁμολογοῦσιν ἁρμονίαν εἶναι τὴν ψυχὴν καὶ μίαν ταύτην , πῶς καὶ μιᾶς ἀναιρουμένης μίξεως , τῆς καθ’ ἣν τὸ σαρκὶ εἶναι , καὶ αἱ τῶν ἄλλων ἀναιροῦνται μίξεις μορίων , καθ’ ἃς αὐτοῖς τὸ εἶναι ὡς ζῴου μορίοις , ὡς καὶ τὴν ψυχὴν ἐξ ἀνάγκης ἀφίστασθαι τοῦ δεκτικοῦ γενομένου ἀνεπτηδείου . τοῦτο μὲν οὖν τὸ ἄπορον τείνει πρὸς τοὺς μὴ ἕνα τὸν τῆς μίξεως οἰομένους εἶναι λόγον , ἀλλὰ πλείους καθ’ ἕκαστον . καὶ ἀναπέμπει ἡμᾶς εἰς τὸ καὶ πλείους ἅμα τοὺς λόγους τίθεσθαι καθ’ ἕκαστον τῶν ὁμοιομερῶν διαφορουμένους , καὶ ἕνα τὸν τοῦ ὅλου ζῴου ἐκ πάντων συμπληρούμενον , ὡς τῶν ἡγεμονικωτέρων αὐτοῦ φθειρομένων μορίων καὶ τὸν ὅλον φθείρεσθαι . τὸ δὲ ἐφεξῆς αὐτὸ τοῦτο κατασκευάζειν βούλεται τὸ τὴν ψυχὴν τὸν τῆς μίξεως εἶναι λόγον , διά τε τὸ ἕκαστον μόριον ψυχὴν ἔχειν καὶ διὰ τὸ ἀπολειπούσης τῆς ψυχῆς φθείρεσθαι τὰ ὄργανα ὡς ἀπολλύντα τοὺς λόγους . ἔχει μὲν οὖν ἕκαστον τῶν μορίων ψυχήν , μίαν δὲ καὶ τὴν αὐτὴν ἅπαντα ἑκάστῳ παροῦσαν . καὶ συντελεῖ μὲν ὁ λόγος τῆς μίξεως πρὸς τὴν τῆς ψυχῆς παρουσίαν ἐπιτηδείαν γὰρ εἶναι δεῖ τὴν ὑποδεξομένην φύσιν ) , οὐκ αὐτὸς δέ ἐστιν ἡ ψυχή . ἐπεὶ δὲ ἀπὸ τῆς ψυχῆς καὶ ἡ ἐν τῇ ὕλῃ ἐπιτηδειότης , ἔμφασις οὖσα ἐκείνης , καθ’ ἣν ὁ τῆς μίξεως λόγος , εἰκότως ἀπολειπούσης καὶ ἡ ἔμφασις καὶ ὁ τῆς μίξεως φθείρεται λόγος . οἱ μὲν οὖν τὸ ἀκίνητον αὐτῆς δεικνύντες λόγοι τὸ ἀσώματον αὐτῆς καὶ ἀμέριστον κατεσκεύαζον · οἱ δὲ τῆς ἁρμονίας ἐλεγκτικοὶ οὐκ ἐῶσιν ὥς τι τῶν συμβεβηκότων ἀσώματον αὐτὴν φαντάζεσθαι , ἀλλ’ ὡς οὐσίαν καὶ ὡς ἀρχικὴν οὐσίαν · καὶ γὰρ κινητικὴν τίθενται , καὶ ὡς μίαν ἀπανταχοῦ τοῦ σώματος παροῦσαν πρεσβεύουσι , καὶ ὡς συνεκτικὴν αὐτοῦ καὶ τῆς πρὸς ζωὴν ἐπιτηδειότητος αἰτίαν . p . 408 a 34 εὐλογώτερον δὲ ἀπορήσειεν ἄν τις περὶ αὐτῆς ὡς κινουμένης , εἰς τὰ τοιαῦτα ἀποβλέψας . ἐπειδὴ καὶ ἀσώματος ἡ ψυχὴ καὶ ὡς οὐσία ἀσώματος , διακρίνει διὰ τῶν προκειμένων τήν τε χαρακτηριστικὴν τοῦ ζῶντος σώματος ψυχήν , καθ’ ἥν ἐστι ζῶν καὶ ζωτικῶς κινούμενον , καὶ τὴν ὡς κινοῦσαν καὶ τῷ ζῶντι ὡς ὀργάνῳ χρωμένην · καὶ πρός γε διττὴν ταύτην ἰδεῖν , τὴν μὲν ἐν τῷ κισαρκὶ νητικῷ μόνῳ τῶν σωμάτων οὐσιωμένην , ἑτέραν παρὰ τὴν τῶν σωμάτων χρῆσιν οὐκ ἔχουσαν ἐνέργειαν , τὴν δὲ ὡς καὶ καθ’ ἑαυτὴν ἐνεργοῦσαν καὶ τότε παντὸς χωριζομένην σώματος . ἡ τοίνυν εὔλογος περὶ αὐτῆς ὡς κινουμένης ἀπορία εἰς τὴν ὁριστικὴν τοῦ ζῶντος σώματος ἀποβλέπει ψυχήν . αὕτη γὰρ ὡς ζωτικῶς κινουμένου οὖσα ἐντελέχεια δόξοι ἄν τὰ τοῦ κατ’ αὐτὴν ὁριζομένου ἀναδέχεσθαι πάθη . πάλιν δὲ ὑπομνηστέον , ὡς ἄλλη μὲν ἡ ὡς φυσικῶς κινουμένου σώματος κίνησις , ὡς ἡ ἄνω τοῦ πυρὸς φορά , ἄλλη δὲ ἡ ὡς ἐμψύχου , ὡς αὔξησις καὶ βάδισις καὶ πτῆσις , καὶ ὡς μεριστὴ ἑκατέρα καὶ διὰ τοῦτο μεριστῆς οὖσα οὐσίας . τοιαύτη δὲ ἡ εἰδοποιουμένη , ἀλλ’ οὐχὶ ἡ εἰδητική . διὸ ὥσπερ ἐν τῷ Z τῆς Μετὰ τὰ φυσικὰ ἀκί - νητον τὸ φυσικὸν δείκνυσιν εἶδος , καίτοι τοῦ κινουμένου ὂν ὁριστικόν , οὕτως ἐνταῦθα καὶ τὴν τοῦ ζωτικῶς κινουμένου χαρακτηρισιικὴν ψυχήν . διττῶν δὲ οὐσῶν τοῦ ζῶντος ἐνεργειῶν , τῶν μὲν . τὸ σωματικὸν μᾶλλον ἐμφαινουσῶν , τῶν δὲ τὸ ζωτικόν , αὐξήσεως μὲν καὶ βαδίσεως τὸ σωματοειδές , αἰσθήσεων δὲ καὶ ἡδονῶν καὶ ὁμοίων τὸ ζωτικόν , αἱ μὲν πρότεραι ὁμολογουμένως εἰσὶ κινήσεις , αἱ δὲ δεύτεραι δοκοῦσιν εἶναι κινήσεις · παθεῖν μὲν γάρ τι δεῖ καὶ τὸ ὄργανον , σῶμα ὄν , κίνησις δὲ ἡ τοῦ σώματος πεῖσις . ἀλλ’ ἐπειδὴ ζῶν ἐστι σῶμα , οὐχ ἁπλῶς πάσχει ἀλλὰ μετὰ τῆς ζωτικῆς ἐνεργείας . τὸ δὲ ζωτικὸν μᾶλλον ἐμφαίνουσαι ἐνέργειαι μᾶλλον ἄν ἢ κινήσεις εἶεν . διὸ καὶ κινεῖσθαι ἔφη καὶ αὖθις ἐξ ὑποθέσεως · p . 408 b 5 Εἰ γὰρ καὶ ὅτι μάλιστα τὸ λυπεῖσθαι ἢ χαίρειν ἢ διανοεῖσθαι κινήσεις εἰσί , καὶ ἕκαστον κινεῖσθαι . ἐπειδὴ τὸ ἀνθρώπειον ζῷον λογικόν ἐστιν , ἔσται καὶ ἡ τοῦ ὀργάνου ὁριστικὴ διανοητική . ἀλλ’ οὐ μόνη ἡ κινητικὴ ζωὴ καὶ οὐ τὸ λυπεῖσθαι ἢ χαίρειν μόνα , ἀλλὰ καὶ τὸ διανοεῖσθαι κίνησις ἔσται ἢ κινεῖσθαι . ἄμφω γὰρ περὶ αὐτῶν εἴρηται , τὸ μὲν , εἰ αὐτὴν τὴν μετὰ πάθους ἐνέργειαν τὸ χαίρειν καὶ τὸ διανοεῖσθαι νοοῖμεν , τὸ δὲ , εἰ τὴν κατ’ ἐνέργειαν μέθεξιν . ὡς γὰρ τῆς λευκότητος τὸ λελευκάνθαι , οὕτω καὶ | τῆς κινήσεως τὸ κινεῖσθαι καὶ τὸ ἐνεργεῖν τῆς ἐνεργείας διενήνοχεν . p . 408 b 7 Τὸ δὲ κινεῖσθαί ἐστιν ὑπὸ τῆς ψυχῆς . Τὰ μὲν προειρημένα τὴν τοῦ ὀργάνου , ὅπερ ἦν τὸ ζῶν σῶμα , ὡς τοιούτου χαρακτηριστικὴν ἐξέφαινε ζωὴν διὰ τῶν προσηκουσῶν αὐτῇ ἐνερ - γειῶν , ταῖς σωματικαῖς συμπεπλεγμένων κινήσεσι καὶ διὰ τοῦτο κινήσεων τινων δοκουσῶν εἶναι καὶ οὐσῶν τρόπον τινά . ἐντεῦθεν δὲ ἐπὶ τὴν χρωμένην τῷ ὀργάνῳ ἄνεισι ψυχήν , διὰ τὸ πᾶν μὲν τὸ κινούμενον ὑπό τινος κινεῖσθαι , τὸ δὲ ὀργίλως ἢ διανοητικῶς κινεῖσθαι ὑπὸ ψυχῆς εἶναι οὐ τῆς καθ’ ἣν κινεῖται , ἀλλὰ τῆς ὑφ’ ἧς , διοριζομένης καὶ ταύτης ἐκ τῆς ἐνερἔμψυχον γείας · αὐτὸ γὰρ τὸ κινεῖν ταύτης ἰήιον καὶ οὐ συμπεπλεγμένον τῷ κινεῖσθαι , νεῖσθαι , ἀλλ’ ὡς ποιητικὸν προσεστὼς αἴτιον . διακέκριται δὲ ἡ τοιαύτη ζωὴ τῆς πρότερον , ᾗ τὸ ὑφ’ οὗ τοῦ καθ’ ὅ , καὶ ᾗ τὸ καθαρῶς ἐνεργοῦν τοῦ συμπεπλεγμένως ταῖς σωματικαῖς κινήσεσιν . ἃ δὴ καὶ ἐφεξῆς ἀντιπαρατιθεὶς ἐναργῶς τὸ διάφορον τῆς τε καθ’ ἣν αἱ κινήσεις καὶ τῆς ὑφ’ ἧς παρίστησιν . p . 408 b 7 οἷον τὸ ὀργίζεσθαι ἢ φοβεῖσθαι τῷ τὴν καρδίαν ὡδὶ κινεῖσθαι . τοῦ γὰρ ζῴου ταῦτα , διὰ τὸ τὰς ζωτικὰς ἐνεργείας μετὰ σωματικῆς γίνεσθαι κινήσεως ἢ φορᾶς ἢ ἀλλοιώσεως , ὡς ἐπὶ ὀργῆς μὲν πηδώσης τῆς καρδίας , ἐπὶ δὲ φόβου καταψύξεως σημαινούσης , ἐπὶ δὲ τοῦ ξηρότητός τινος ἐνίοτε . p . 408 b 11 Τὸ δὲ λέγειν ὀργίζεσθαι τὴν ψυχήν . ἐπειδὴ τὸ ὀργίζεσθαι καὶ μανθάνειν καὶ διανοεῖσθαι δὲ , ὅσον εἰς τὸ ζῷον καθήκει , κινεῖσθαί πώς ἐστιν , οὐκ ἄν εἴη τῆς ψυχῆς ἀλλὰ τοῦ ζῴου , ὥσπερ οὐδὲ τὸ ὑφαίνειν ἢ βαδίζειν · καὶ γὰρ ταῦτα τοῦ συναμφοτέρου , εἰ καὶ ταῦτα πλέον τὸ σωματοειδέστερον ἐμφαίνει ἢ τὸ ὀργίζεσθαι . τὸν ἄνθρωπον τῇ ψυχῇ · τῇ μὲν ὁριστικῇ τοῦ ὀργάνου , ὡς κατ’ αὐτὴν ὀργιζόμενον καὶ διανοούμενον καὶ ὅλως ζωτικῶς κινούμενον , τῇ δὲ κινητικῇ ὡς ὑπ’ αὐτῆς κινούμενον . φαίνεται δὲ τῇ ψυχῇ εἰπὼν οὐ τῇ ὁριστικῇ τοὐ ὀργάνου , ἀλλὰ τῇ κινητικῇ , ἣν καὶ μᾶλλον καλεῖ ψυχήν · τὴν γὰρ ἑτέραν ἢ εἴδωλον ψυχῆς ἢ οὐκ ἄνευ ψυχῆς . δηλοῖ δὲ ἐπιφέρων καὶ τάδε . p . 408 b 15 τοῦτο δὲ μὴ ὡς ἐν ἐκείνῃ τῆς κινήσεως οὔσης , ἀλλ’ ὁτὲ μὲν μέχρις ἐκείνης , ὁτὲ δὲ ἀπ’ ἐκείνης . οἷον ἡ μὲν αἴσθησις ἀπὸ τῶνδε , ἡ δ’ ἀνάμνησις ἀπ’ ἐκείνης ἐπὶ τὰς ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις κινήσεις ἢ μονάς . Δι’ ὧν ἐναργέστερον διακρίνει τὴν κινητικὴν ψυχὴν ἀπὸ τῆς τοῦ ὁργάνου χαρακτηριστικῆς ζωῆς . αὕτη γὰρ εἰ καὶ μὴ αὐτὴ κινεῖται , ἀλλ’ ὅμως ἐν αὐτῇ πὼς ἡ κίνησις , διὰ τὸ κατ’ αὐτὴν τὸ κινούμενον ὁρίζεσθαι . ἐν δὲ τῇ κινούσῃ οὐδαμῶς , ὡς κατ’ ἐνέργειαν ἱσταμένῃ ἀμερῆ , ἀλλ’ οὐ μεριστήν , εἴτε αὐτὸ κινοίη τὸ ὄργανον , εἴτε κινηθέντος ἔξωθεν τοῦ ζῴου τὴν κριτικὴν τοῦ κινήσαντος προβάλλεται ἐνέργειαν κατ’ αὐτὸ στᾶσα αὐτοῦ τὸ εἶδος . ὁτὲ μὲν γάρ φησι μέχρι ἐκείνης ἡ κίνησις , οὐχ ὅτι καὶ ἐν ἐκείνῃ τοῦτο γὰρ ἀπέφησεν ) , ἀλλ’ ὅτι ἡ ἐν τῷ αἰσθητηρίῳ γινομένη κίνησις ὑπὸ τοῦ αἰσθητοῦ δηλαδὴ εἰς τὴν καθαρὰν κριτικὴν ἐκείνης ἀποπερατοῦται ἐνέρτὰς γειαν . ἡ δὲ ἀνάμνησις ἀπ’ ἐκείνης ἐπὶ τὰς ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις κινήσεις ἢ μονάς , ὅτε ἡ κινοῦσα ἀφ’ ἑαυτῆς διὰ τῆς ἀναμνήσεως ἐγειρομένη κινεῖ ἢ ἠρεμίζει τὸ ζῷον , ὅπερ αἰσθητήριον ἔφη . εἰ δὴ ἕτερον τὸ ἀφ’ οὗ καὶ τὸ ἐφ’ ὅ , ἑτέρα ἡ ψυχὴ αὕτη , εἰς ἣν ἀποτελευτᾷ ἡ αἴσθησις καὶ ἀφ’ ἧς ἄρχεται ἡ ἀνάμνησις , παρὰ τὸ ζῶν σῶμα . οὐ γὰρ ὡς σώματος ἀπλῶς ἡ αἴσθησις ἀλλ’ ὡς ζῶντος , οὐδὲ ὡς σώματος ἡ τοὐ αἰσθητηρίου κίνησις καὶ μονή . τῷ δὲ ζῶντι συνείληπται καὶ ἡ χαρακτηριστικὴ αὐτοῦ ζωή , καὶ οὔτε ἐπὶ ταύτην ἀπὸ τοῦ ζῶντος ἡ ἀναφορὰ οὔτε ἀπὸ ταύτης ἐπὶ τὸ ζῷον · οὐ γὰρ ἔχει οἰκείαν παρὰ τὸ σῶμα ἐνέργειαν οὔτε κριτικὴν καθαρὰν οὔτε ἀρχικήν , ἅτε τοὐ ἀρχομένου οὖσα ὁριστικὴ καὶ τὸ κριτικὸν ἐμπαθὲς διὰ τὸ σῶμα ἔχουσα . χρὴ δὲ καὶ τὴν αἴσθησιν εἰς καθαρὰν στῆναι ἐνέργειαν καὶ τὸν κατὰ τὸ εἶδος τοῦ αἰσθητοῦ ὅρον . αὕτη μὲν οὖν ἡ τῆς κινούσης ψυχῆς πρὸς τὴν τοῦ κινουμένου ὡς ζωτικῶς δὲ κινουμένου χαρακτηριστικὴ ζωὴ οὐκ ἀνθρώποις μόνοις ἀλλὰ καὶ πᾶσι προσήκει ζῴοις . ἡ δὲ ἀνθρωπίνη ψυχή , ἣν νοῦν καλεῖ , κινητικὴ ἐνεργείας . ἐγγίνεσθαι γοῦν αὐτήν φησι δηλαδὴ τῷ σώματι , ἀλλὰ ποτὲ καὶ ὡς χωριστήν , ὅπερ ἀλλαχοῦ φησιν ἐπεισιοῦσαν , καὶ οὐσίαν τινὰ εἶναι ἀποφαίνεται , οὐχ ὅτι μὴ αἱ ἄλλαι ψυχαὶ οὐσίαι ( πᾶσα γὰρ ζωὴ οὐσία ) , ἀλλ’ ὡς ἄυλον ὑπάρχουσαν καὶ καθ’ αὑτὴν ὑφεστῶσαν . τὸ δὲ τὶς πρόσκειται , ἵνα τὴν πρὸς τὰς ἀεὶ μενούσας ἐν ἑαυταῖς ὕφεσιν αὐτῆς δηλώσῃ . οὕτω γὰρ καθ’ αὑτὴν ἀσώματος καὶ ἄυλος , ὡς ποτὲ καὶ σώματι ἐγγινομένη καὶ εἰς ὕλην ῥέπουσα οὐ φθείρεσθαι . p . 408 b 19 Μάλιστα γὰρ ἐφθείρετ’ ἄν ὑπὸ τῆς ἐν τῷ γήρᾳ ρώσεως . | Ὅτι μὲν κατὰ στέρησιν ἡ φθορά , αὐτὸς ἐν τῷ πρώτῳ ἡμᾶς διδάσκει τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως . τῆς δὲ στερήσεως οὔτε τὸ εἶδος δεκτικὸν οὗ ἡ στέρησις οὐδὲν γὰρ τοῦ ἀντικειμένου δεκτικόν ) , οὔτε τὸ συμφυῶς τοῦ εἴ - δους μετέχον , ὡς οὐδὲ τὸ πῦρ ψυχρότητος διὰ τὸ τοῦ ἐναντίου συμφυῶς μετέχειν · ὡς πᾶν τὸ φθειρόμενον διὰ τὴν ἐν τῷ ἐπικτήτως δεχομένῳ ὑπόστασιν φθείρεσθαι · ἐκεῖνο γὰρ τῶν ἐναντίων δεκτικόν . ἥτις οὖν ψυχὴ καθ’ αὑτὴν ὑφέστηκεν καὶ οὐκ ἐν τῷ ἐπικτήτως ζῶντι τὸ εἶναι ἔχει , πάντως ἄφθαρτος . διὸ τῷ χωριστῷ τῆς ψυχῆς ἐπερειδόμενος τῷ λογικῷ ἄφθαρτον εἶναι ἀποφαίνεται κἀν τῷ τρίτῳ κἀν τούτοις . ἡ μὲν οὖν τοὐ ὀργάνου χαρακτηριστικὴ ζωὴ καὶ ἡ ἐν τῷ χρῆσθαι τῷ ὀργάνῳ ὅλη οὐσιωμένη οὐκ ἂν ἐκείνου ἄνευ ὑποσταίη , ὡς εἰ φθαρτὸν ἐκεῖνο εἴη , φθαρτὴν καὶ τὴν τοιαύτην ἀποφαίνειν ζωήν , εἰ μὴ καὶ ἀφθάρτου τινὸς εἴη ὀχήματος ἡ χαρακτηριστικὴ ἢ κινητική . ἡ δέ γε καὶ χωριστὰς ἔχουσα ἐνεργείας , ἣν νοῦν προσαγορεύειν ὁ Ἀριστοτέλης εἴωθεν , ὡς ὁ πλωτὴρ τῆς νεὼς οὐχ ᾗ πλωτὴρ ἀλλ’ ἡ ἄνθρωπος χωρίζεται , οὕτω καὶ ἡ τοιαύτη χωρισθεῖσα τοῦ ὀργάνου ψυχὴ ὑποστήσεται . εἰσὶ δὲ τῆς λογικῆς ψυχῆς χωρισταὶ αἱ πρὸς ἑαυτὴν ἐπιστρεπτικαὶ καὶ αἱ τῶν κρειττόνων θεωρητικαί , αἱ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου ἀντιληπτικαί , αἱ παντὸς εἴδους γνωστικαὶ καὶ εἰς τὸ ἀμερὲς τὰς πολλὰς συναιροῦσαι ἰδιότητας . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης τεκμαίρεται τὸ χωριστὸν τῆς λογικῆς ἐνεργείας ἐκ τοῦ ἀντικειμένως τῷ σώματι ἀκμάζειν αὐτήν · ἀκμάζει γάρ , ὅταν παρακμάζῃ τὸ σῶμα ὡς ζῶν , δηλαδὴ ἐν τῷ γήρᾳ . τότε γὰρ ἀμαυρουμένου τοῦ σώματος καὶ τῶν χρωμένων αὐτῷ ζωτικῶν δυνάμεων ἀμυδρότερον ἐνεργουσῶν διὰ τὴν τοῦ ὀργάνου ἀσθένειαν , οἷον τῶν τε αἴσθῃ . τικῶν καὶ τῶν ὀρεκτικῶν , εὐσθενεστέρα ἡ λογικὴ ἐπιτελεῖται ὡς οὐ συγγινομένη οὐδὲ συμφθειρομένη τῷ σώματι · ἀκμάζοντί τε γὰρ ἄν συνήκμαζε καὶ γηράσκοντι συνεμαραίνετο . τὸ μὲν οὖν συγγινόμενον καὶ συμφθειρόμενον συναύξεσθαί τε καὶ συμφθίνειν ἀνάγκη · ὅθεν τὸ μὴ συναυξόμενον μηδὲ συμφθῖνον οὔτε συγγίνεται οὔτε συμφθείρεται . οὐκέτι δὲ τὸ ἀνάπαλιν , εἰ τὰς ἐνεργείας τι ἔχοι συνακμαζούσας ἢ συμφθειρομένας τῷ ὀργάνῳ , ἤδη συγγίνεται πάντως καὶ συμφθείρεται τοῦτο τῷ σώματι · ἐνίοτε γὰρ οὐ τῷ αὐτό τι πάσχειν ἀλλὰ διὰ τὸ ὄργανον ἡ δι’ αὐτοῦ ἐνέργεια ἐπιδίδωδιν δίδωσιν ἢ ἀμυδροῦται . ὃ καὶ αὐτὸς βουλόμενος ἐπισημαίνεται , ὡς οὐκ εἴ ποτε τὸ θεωρεῖν μαραίνεται ἐν νόσοις ἢ μέθαις , ἤδη καὶ τὸ νοοῦν πάσχειν ἀνάγκη · οὐδὲ γὰρ ἡ κατ’ ἐνέργειαν αἴσθησις ἀμυδροῦται τῷ τὴν αἰσθη - τικήν τι πάσχειν ψυχήν , ἀλλὰ τῷ τὸ ὑποκείμενον ὄργανον . εἰ οὖν λάβοι ὁ πρεσβύτης ὄμμα <τοιονδί> , βλέποι ἄν ὥσπερ ὁ νέος . οὕτως οὖν καὶ τὸ νοεῖν ἐν ταῖς παρὰ φύσιν διαθέσεσι παραποδίζεται ἄλλου τινὸς ἔσω φθειρομένου , αὐτὸ δὲ ἀπαθές ἐστι τὸ νοοῦν δηλαδή . διὰ τί οὖν ἡ μὲν αἴσθησις ἐν τῷ γήρᾳ παραποδίζεται κατὰ τὰς ἐνεργείας , οὐχὶ δὲ καὶ ἡ νόησις ; ἐπειδὴ , ὡς καὶ αὐτὸς προιὼν ἐρεῖ , ἡ μὲν χρῆται ὡς ὀργάνῳ τῷ σώματι , διὸ καὶ ὑπὸ τῶν σφοδροτέρων αἰσθητῶν ἀμβλύνεται πρὸς τὴν τῶν ἐλαττόνων κατάληψιν , ἡ δὲ λογικὴ θεωρία οὐ χρῆται , κἄν διὰ τὴν πρὸς αὐτὸ σύνταξιν παρακολουθοῦν ἔχῃ καὶ συνδιατιθέμενόν πὼς , ὡς τὸ ἐν φωτὶ σῶμα τὴν σκιάν · ἀνάπαλιν γοῦν αὐτὴ ἐκ τῆς τῶν μειζόνων θεωρίας ἐπιρρώννυται πρὸς τὴν τῶν ἐλαττόνων . ἀλλ’ εἰ μὴ χρῆται , πῶς ὅλως ἄλλου τινὸς ἔσω φθειρομένου ἢ πνεύματος ἢ κράσεως μαραίνεται τὸ νοεῖν ; διὰ τὴν πρὸς αὐτὸ σχέσιν καὶ σύνταξιν καὶ τὴν κατά τινας ἐνεργείας χρῆσιν , εἰ καὶ μὴ κατὰ τὰς θεωρητικάς · ὡς καὶ ὁ κυβερνήτης ὑπ’ ἀντα - νεμιῶν καὶ κλύδωνος οὐ πρὸς μόνην τὴν τῆς νεὼς παρεμποδίζεται χρῆσιν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς χωριστὰς τῆς νεὼς ἐνεργείας , διὰ τὴν ταραχὴν οὐδὲ ἐκείνας οἷός τε ὢν προβάλλειν . οὕτω καὶ εἰ βελόνην τις ἀπαρτήσειε τοῦ καρποῦ , πρὸς τὸ ῥάπτειν αὐτῇ χρωμένης τῆς χειρὸς ἀλλ’ οὐ πρὸς τὸ πλάττειν , οὐδενὸς πρὸς τοῦτο δεομένης ὀργάνου , ἀλλὰ τὸ κατὰ φύσιν μὲν μέγεθος καὶ τὴν οἰκείαν βαρύτητα ἐχούσης τῆς βελόνης οὐδὲν πρὸς τὴν ταύτης χρῆσιν οὐδὲ πρὸς τὸ πλάττειν τι κωλύεται ἡ χείρ · βάρος δὲ πολὺ προσλαβούσης οὐ πρὸς τὴν ῥαπτικὴν μόνην ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν πλαστικὴν ἐμποδίζεται . οὕτως οὖν καὶ ἡ λογικὴ ψυχὴ κατὰ μὲν τὰς πρακτικὰς γνώσεις χρωμένη τῷ σώματι , οὐ μὴν καὶ κατὰ τὰς θεωρητικάς , βαρυνομένου αὐτοῦ καὶ παρὰ φύσιν διατιθεμένου παραποδίζεται ταρασσομένη , ἕως ἄν αὐτῷ συντάσσηται καὶ ὅλως ἔξω ῥέπῃ , οὐχὶ δὲ ἐν τῷ γήρᾳ , τῷ μὴ ταράσσεσθαι ἐν ταῖς κατὰ φύσιν τοῦ σώματος διαβολαῖς . p . 408 b 25 Τὸ δὲ διανοεῖσθαι καὶ φιλεῖν ἢ μισεῖν οὐκ ἔστιν ἐκείνου πάθη , ἀλλὰ τοῦδε τοῦ ἔχοντος ἐκεῖνο , ᾗ ἐκεῖνο ἔχει . Ἐπειδὴ τὴν διάνοιαν λογικὴν οὖσαν γνῶσιν ἐν τοῖς τοῦ κοινοῦ πάθεσιν ἐτίθετο , νῦν δὲ τὸν νοῦν ἀπαθῆ τίθεται καὶ ἐγγίνεσθαι . λογικὴ δὲ γνῶσις καὶ ὁ νοῦς διορίζεται , ὡς διάνοιαν μὲν αὐτὸς καλεῖ τὴν τοῦ λογικοῦ ζῴου χαρακτηριστικὴν ζωὴν καὶ διανοεῖσθαι τὸ τοῦ λογικοῦ ζῴου μετὰ πάθους ἐνέργημα , οὗ καὶ τὸ φιλεῖν καὶ τὸ μισεῖν , νοῦν δὲ αὐτὴν τὴν λογικὴν ψυχήν , ἢ ὡς χρωμένην ὡς ὀργάνῳ | τῷ συνθέτῳ , οἷος ὁ πρακτικὸς νοῦς , ἢ ὡς καθ’ ἑαυτὴν ἐνεργοῦσαν οἷος ὁ θεωρητικός . ἄμφω δὲ ἡ αὐτὴ ἐνεργοῦσα ὡς ἀπαθὴς καὶ ὡς ἔχουσά τι θεῖον ὑμνεῖται διὰ τὸ ὄντως ἀρχικὸν σωμάτων , διὰ τὸ εἰς ἑαυτὴν ἐπιστρεπτικόν , διὰ τὸ ποτὲ πάντῃ ἀρρεπές , διὰ τὴν πρὸς τὰ κρείττω συναφὴν . p . 408 b 30 Ὅτι μὲν οὖν οὐχ οἷόν τε κινεῖσθαι τὴν ψυχήν , φανερὸν ἐκ τούτων . ἐπειδὴ τὰς μεριστὰς καὶ συνεχεῖς καὶ ἀπλῶς εἰπεῖν μόνας αὐτῷ δέδοκται κινήσεις καλεῖν , ὧν μάλιστα ἡ λογικὴ ἐξῄρηται ψυχή . p . 408 b 32 Πολὺ δὲ τῶν εἰρημένων ἀλογώτατον τὸ λέγειν ἀριθμὸν εἶναι τὴν ψυχὴν κινοῦντα ἑαυτόν . Ὅτι μὲν τὸν Ξενοκράτους τῆς ψυχῆς ὁρισμὸν διακαθαίρει , ἵνα μὴ κατὰ τὴν συνήθη τῶν ὀνομάτων χρῆσιν ἀκούωμεν , φανερόν . ὁ δὲ πραγματειώδης αὐτῷ τέταται σκοπὸς παντὸς μερισμοῦ τὴν ψυχικὴν οὐσίαν ὑπερέχουσαν δεῖξαι , οὐ τοῦ κατὰ συνέχειαν μόνου τοῦτο γὰρ ἤδη δέδειχεν , ἀκίνητον αὐτὴν τὰς σωματικὰς κινήσεις δεδειχὼς καὶ καθ’ ὅρους ἀεὶ βαίνουσαν καὶ οὐ μέρεσι μέρη ἢ τὸ ὅλον γινώσκουσαν , δι’ ὧν οὐ μόνον ὅτι οὐ σῶμα ἀλλ’ ὅτι οὐδὲ ἄλλο τι μέγεθος ἔχειν ἐδείκνυτο ) , ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ ὁ συνήθως λεγόμενος ἀριθμὸς ὅ τε ἐκ μονάδων , οἷος ὁ μαθηματικός , καὶ ὁ ἐκ σωμάτων ἀδιαιρέτων ἢ ἐνεργείᾳ μόνον ἢ καὶ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ , ὡς οἱ περὶ Δη - μόκριτον ὑπετίθεντο , ἢ ὅλως τῇ θέσει ἀπ’ ἀλλήλων κεχωρισμένων μεριστός ἐστιν , αὐτός τε ἐν διαιρέσει θεωρούμενος καὶ τὰ συμπληροῦντα ἔχων μερικὰ καὶ ἀπεστενωμένα , διὰ τῶν πρὸς Ξενοκράτην ἀντιρρήσεων ὅτι οὐδὲ οὕτω μεριστὴ ἡ ψυχὴ δείκνυσιν , οὗτε ὡς ὁ ἀριθμὸς οὔτε ὡς μονάδες ἢ στιγμαί , ἐξ ὧν ὡς ἀδιαιρέτων ὁ ἀριθμός . ὁ γὰρ ἐκ σωμάτων τινῶν ἀριθμὸς ὡμολογημένως αὐτῇ οὐ προσήκει , εἴ γε μηδὲν ἔχει μέγεθος . ὁ μὲν οὖν Ξενοκράτης ἀριθμοὺς τὰ εἴδη καὶ αὐτὸς προσαγορεύων καὶ πᾶν εἶδος ἀμέριστον εἰδώς , τὸ δὲ κινούμενον μεριστὸν καὶ πάντως μετὰ τὰ εἴδη , τὴν μεσότητα τῆς ψυχῆς διὰ τῶν ἄκρων ἀμφοτέρων δηλοῖ , ἀριθμὸν κινούμενον αὐτὴν εἰπών , ὡς οὐχ ἀπλῶς οὖσαν εἶδος ἀλλὰ τὸ ὅλον τοῦτο εἰς μερισμὸν ὑποβάν , οὐ μερισθὲν τελέως ἀλλ’ οὐδὲ μεῖναν εἶδος , τῷ χαλάσαι καὶ ἐκλῦσαί πὼς τὴν ἀμέριστον ἕνωσιν μεταξὺ γενόμενον . καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ κινούμενον ἁπλῶς ἀλλ’ ἑαυτὸν ἔφη κινοῦντα , ἵνα καὶ τὸ ἴδιον ἐμφήνῃ τῆς μεσότητος κεχαλασμένης μέν , ὅπερ ἡ κίνησις σημαίνει , οὐχ οὕτω δὲ ὡς τοῦ αὐτοῦ ἀποσπασθείσης . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης ἀριθμόν τε τὸ μεριστὸν ἀκούων πλῆθος καὶ κίνησιν τὴν κατὰ συνέχειαν προιοῦσαν , ἀναγκαίως ἄμφω τῆς ψυχῆς ἀποφάσκει , ὡς διὰ τὴν μεσότητα παντὸς ὑπερέχουσαν μερισμοῦ . τὰ μὲν οὖν ἐκ τοὐ κινεῖσθαι συμβαίνοντα καὶ τοῖς ἄλλοις ὅσοι κινεῖσθαί φασιν αὐτὴν ἀκολουθεῖ , ἰδίᾳ δὲ ἐκ τοῦ λέγειν αὐτὴν ἀριθμόν · διχῇ ἐνιστάμενος , καὶ ὅτι ἀριθμὸν ὅλως λέγει τὴν ψυχήν , καὶ ὅτι ἀριθμῷ τῷ ἐκ μονάδων ἢ ἐκ σημείων ἀσύγκλωστος ἡ κίνησις . p . 409 a 1 Πῶς γὰρ χρὴ νοῆσαι μονάδα κινουμένην ; Μεριστὸν γὰρ τὸ μεριστῶς ἐνεργοῦν , ἀμερὴς δὲ ἡ μονάς . καὶ ὑπὸ τίνος καὶ πῶς ; οὔτε γὰρ ὑφ’ ἑαυτῆς , ἐπειδὴ διάφορος ἡ κινητικὴ παρὰ τὴν ὡς κινουμένου ἰδιότης , ἡ δὲ μαθηματικὴ μονὰς οὔτε τὴν ἑτέραν ἐμφαίνει τούτων οὔτε που καὶ ἀμφοτέρας ( ἕξοι γὰρ ἄν καὶ τὸ πρὸς ἑαυτὴν διάφορον ὡς ἅμα κινητική τε καὶ κινητή , ἁπλῆ δὲ ἀπεστενωμένως ἅπασα μονάς ) , οὔτε ὑφ’ ἑτέρας · ἢ γὰρ ἄν ἔνδοθεν , καὶ ἔμψυχος ἔσται · οὐδεμία δὲ μονὰς ζωτικῶς ἐνεργεῖ · ἢ ἔξωθεν , καὶ ἢ ὤσει ἢ ἕλξει · τὸ δὲ ἀμερὲς οὐδέτερον οἷόν τε . τὸ οὖν δεύτερον πῶς τῷ ὑπὸ τίνος συντεταγμένον δηλωτικὸν τοῦ μήτε ὡς ἔμψυχον μήτε ἑτεροκινήτως . p . 409 a 3 Ἔτι δ’ ἐπεί φασι κινηθεῖσαν γραμμὴν ἐπίπεδον ποιεῖν , στιγμὴν δὲ γραμμήν . Καὶ τοῦτο εἰς ταὐτὸν τείνει τὸ ἐπιχείρημα οὐ συγχωροῦν τῷ μοναδικῷ ἀριθμῷ προσήκειν τὴν κίνησιν . ἀλλ’ εἴπερ ἄρα , μᾶλλον τῷ ἐκ στιγμῶν κατὰ τοὺς τὴν γραμμὴν ῥύσιν σημείου ὁριζομένους . ἐπεὶ δὲ καὶ τὴν στιγμήν τινες ὁρίζονται μονάδα θέσιν ἔχουσαν , κινοῖτο ἄν καὶ ὁ ἐκ μονάδων ἀριθμὸς θέσιν προσλαβουσῶν . προσλαμβάνουσι δὲ ἐν τῇ πρὸς σῶμα τῆς ψυχῆς κοινωνίᾳ , εἴ γε τοιοῦτος ἀριθμὸς ἡ ψυχή · ἤδη γάρ πού ἐστι , καὶ θέσιν ἔχει ἐν τῷ ἐμψύχῳ σώματι . ἀλλ’ ἄτοπον καὶ τούτων συγχωρουμένων γραμμὴν εἶναι τὴν τῆς ψυχῆς κίνησιν · γραμμὴ γὰρ ἡ τῆς στιγμῆς ῥύσις . p . 409 a 7 ἔτι δ’ ἀριθμοῦ μὲν ἐὰν ἀφέλῃ τις ἀριθμὸν ἢ μονάδα , λείπεται ἄλλος ἀριθμός . τοῦτο καθ’ αὑτὸ ἐλέγχει ἀριθμὸν εἶναι τὴν ψυχὴν καὶ οὐκέτι ὡς κινούμενον . ὁ γὰρ ἀριθμὸς καὶ διαιρεῖται καὶ εἰς ἀλλοίους τῷ εἴδει ἀριθμοὺς καὶ ἐλαττοῦται ἐν τῇ διαιρέσει . ἡ δὲ ψυχὴ καὶ ἐν τῇ τοῦ ἐμψύχου | τομῇ μένει ἀδιαίρετος , καὶ πολλαπλασιαζομένη μὲν τῷ ἀριθμῷ ἐνίοτε , κατ’ εἶδος δὲ ἀνεξάλλακτος μένουσα , ὡς ἐπὶ τῶν φυτῶν , ἐφ’ ὧν καὶ οἱ ἀποκοπέντες κλάδοι τὴν αὐτὴν ἴσχουσι ψυχήν , οὐ δήπου μίαν τῷ ἀριθμῷ τοῖς διαφόροις προῦσαν οὐδὲ ἐν τῷ ὅλῳ φυτῷ πολλῶν ὁμοειδῶν ὑπαρχουσῶν ἄλλης ἐν ἄλλῳ μορίῳ · τὸ γὰρ ἓν καὶ μιᾷ ζωοῦται ψυχῇ . πόθεν οὖν ἡ ἐν τῷ κλάδῳ ψυχή ; ἔξωθεν φημὶ , ὅθεν ὅλως τοῖς ἐμψύχοις παραγίνεται , εἴτε τότε γινομένη εἴτε καὶ προυφεστῶσα , εὐθὺς δὲ τῷ τμηθέντι ἐγγινομένη κλάδῳ ὡς ἤδη τελείαν τὴν τῆς μεταλήψεως ἔχοντι ἐπιτηδειότητα . διὰ γὰρ τὸ ἀμυδρὸν τῆς φυσικῆς ζωῆς οὐ πολλῆς δεῖ τῇ φύσει πραγματείας πρὸς τὴν τῆς ἐπιτηδειότητος τοῦ ὑποκειμένου παρασκευήν . οὕτω δὲ καὶ ζῷα ἔνια ἐκ σήψεως γίνεται ἀρκούμενα μόνῃ τῇ ἐκ τῶν ὅλων ποιήσει · ὡς τά γε τελεώτερα καὶ τῶν μερικωτέρων ποιητικῶν προσδεῖται αἰτίων . ἀλλὰ πῶς δὴ καὶ ζῴων ἐνίων διαιρουμένων ἑκάτερον τῶν τμημάτων ζῇ ; θάτερον μὲν γάρ , ἐν ᾧ τὰ ἡγεμονικὰ μόρια , οὐ θαυμαστόν , τῆς αὐτῆς ἐν αὐτῷ μενούσης ψυχῆς , τὸ δὲ λοιπὸν πῶς ; οὔτε γὰρ ὑπὸ τῆς αὐτῆς , ἅπαξ ἀποτετμημένον , οὐδὲ ἑτέρᾳ ζωοποιούμενον ψυχῇ , μὴ προσλαβὸν τὰ κυριώ - τερα μόρια , οἷς δέξεται τὴν ψυχήν . διὸ οὐδὲ ἐπὶ πολὺ ἐπαρκεῖ . ἀλλὰ πῶς καὶ ἐφ’ ὁποσονοῦν ; οὐδὲ γὰρ ἔμφασιν μόνην αἰτιᾶσθαι δυνατόν , ἐπειδὴ πρὸς τὸ κινεῖσθαι καὶ αἰσθάνεσθαι τελείας δεῖ παρουσίας τῆς κινητικῆς τε καὶ κριτικῆς ψυχῆς . μήποτε οὖν καὶ τοῖς κεχωρισμένοις ἡ αὐτὴ παρεῖναι οὐ κωλύεται ψυχή , ἕως ἄν ἄμφω τὴν αὐτὴν πρὸς τὴν ἄτομον τῆς ψυχῆς ζωὴν σώζῃ ἐπιτηδειότητα . p . 409 a 10 Δόξειε δ’ ἄν οὐδὲν διαφέρειν μονάδας λέγειν ἢ σωμάτια μικρά . Τὸ μὲν νῦν ἐπαγόμενον ἄτοπον τοῖς ὡς ἐκ μονάδων ἀριθμὸν ποιοῦσι τὴν ψυχήν ἐστι τὸ ἐξ ἀνάγκης τὰς μὲν τῶν μονάδων κινητικὰς λέγειν , τὰς δὲ κινουμένας , ἐπεὶ εἰ ἑκάστη ἱκανὴ αὐτὴ ἑαυτὴν κινεῖν , τί δεῖ τοῦ πλήθους , ἀλλὰ μὴ ἑκάστη μονάς ἐστι ψυχή ; εἴπερ δὲ ἀριθμός , αἱ μὲν ἔσονται κινητικαί , αἱ δὲ κινούμεναι . ἀλλ’ οὕτω διάφοροι κατ’ εἶδος αἱ μονάδες ἔσονται πρὸς ἀλλήλας , στιγμή τε στιγμῆς διοίσει · αἱ γὰρ μονάδες θέσιν ἤδη ἐν σώματι ἔχουσαι στιγμαὶ γίνονται . κοινοποιῶν δὲ τὸ ἄτοπον καὶ πρὸς τὴν Δημοκρίτου περὶ ψυχῆς δόξαν ὡς κἀκείνῃ ἑπόμενον , πρότερον τὸ ἀδιάφορον τῶν δοξῶν τῆς τε Δημοκρίτου καὶ τῆς Ξενοκράτους κατὰ τὸ πλῆθος τι λέγειν αὐτὴν ὑπομιμνήσκει , ἵνα , ὡς εἴρηται , καὶ ἀμφοτέροις κοινῇ τὸ ἐντεῦθεν ἕπηται ἄτοπον . κἄν γὰρ ἐκ σωματίων τινῶν ποιῇ τὸν ἀριθμὸν ὁ Δημόκριτος , ἀλλ’ ἐξ ἀδιαιρέτων διὰ ναστότητα καὶ ἔτι ἀδιαφόρων κατ’ εἶδος καὶ τὴν ὑποκειμένην φύσιν . ἀριθμὸς οὖν κατ’ ἀμφοτέρους ἡ ψυχὴ ἐξ ἀδιαιρέτων καὶ ἀδιαφόρων . οὐδὲν γὰρ διοίσει πρὸς τὸ ἀριθμὸν εἶναι τὸ τὰ μὲν σωμάτια ὄγκον ἔχειν , ὃ δὴ μέγεθος ἔφη , τὰς δὲ μονάδας εἶναι ἀμερεῖς , ἃς μικρὰς διὰ τοῦτο εἶπεν . ἀρκεῖ γὰρ τὸ ποσὸν κατὰ πλῆθος λέγειν ἑκάτερον πρὸς τὸ ἔνια μὲν κινητικὰ ἔνια δὲ κινούμενα ἐξ αὐτῶν ἐξ ἀνάγκης ὁμολογεῖν . ὅταν οὖν λέγῃ μόνον δὲ μένει τὸ ποσὸν καὶ πάλιν ἀλλ’ ὅτι ποσόν , τὸ διωρισμένον λέγει ποσόν . p . 409 a 15 Διὸ ἀναγκαῖον εἶναί τι τὸ κινῆσαν τὰς μονάδας . Ἄλλο τι παρὰ τὰς κινουμένας δηλαδή , ἐπεὶ καὶ ἑκάστη μονὰς καὶ τῶν Δημοκριτείων σφαιρίων ἕκαστον ἔσται ψυχή . φησὶ δὲ μὴ ἐνδέχεσθαι μονάδα εἶναι τὴν κινοῦσαν · διαφορὰν γὰρ ἄν τινα ἔχοι πρὸς τὰς κινουμένας . οὐδεμιᾷ δὲ μονάδι πρὸς μονάδα διαφορά , ὡς οὐδὲ τοῖς κατὰ Δημόκριτον σφαιρίοις , ἐξ ὧν ἡ ψυχή , πρὸς ἄλληλά τίς ἐστι κατ’ οὐσίαν διαφορά , πλὴν θέσις . τὰς δὲ μονάδας , ἐξ ὧν ἀριθμὸς ἦν ἡ ψυχή , στιγμὰς νῦν καλεῖ ὡς θέσιν προσλαβούσας διὰ τὴν ἐν σώματι αὐτῆς παρουσίαν . καὶ αἱ στιγμαὶ δὲ οὐ τῷ εἴδει ἀλλὰ μόνῃ θέσει τῷ ὡδὶ ἢ ὡδὶ κεῖσθαι διαφέρουσιν . p . 409 a 21 Εἰ μὲν οὖν εἰσὶν ἕτεραι αἱ ἐν τῷ σώματι μονάδες καὶ στιγμαὶ · ἐπειδὴ πᾶν μέγεθος στιγμὰς ἔχειν δοκεῖ , εἰ καὶ μὴ ἐνεργείᾳ , ἀλλὰ δυνάμει , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὸ σῶμα , ἐρωτᾷ , πότερον ἕτεραι αἱ τῆς ψυχῆς μονάδες θέσιν λαβοῦσαι τῶν σωματικῶν στιγμῶν ἢ αἱ αὐταί . εἰ μὲν οὖν ἕτεραι , τὴν τοὐ σώματος στιγμὴν χώραν ἕξει ἡ τῆς ψυχῆς · ἀμερὴς γὰρ οὖσα ἐν ἀμερεῖ | κείσεται . καὶ πρῶτον μὲν οὐ κατὰ τὸ μέγεθος ἑαυτοῦ τὸ σῶμα οὐδὲ κατὰ τὴν συνέχειαν ἔσται ἔμψυχον , ἀλλὰ κατὰ μόνα σημεῖα · οὐ γὰρ σύγκειται τὸ συνεχὲς ἐκ τῶν στιγμῶν . ἀλλὰ τοῦτο αὐτὸς οὐ θεὶς νῦν τὸ ἄτοπον , διότι μὴ ἰδίως ἐνίσταται πρὸς τὴν τῆς ἑτερότητος τῶν ψυχικῶν στιγμῶν παρὰ τὰς σωματικὰς ὑπόθεσιν , ἀλλὰ πρὸς τὴν ὅλως ἀριθμὸν ἐκ στιγμῶν τὴν ψυχὴν τιθεμένην , ἕτερον ἐπάγει . τί κωλύει . εἰ δύο ἐν ταὐτῷ γίνονται στιγμαί , μὴ καὶ πλείους γίνεσθαι , ὡς καὶ πάσας τὰς ψυχικὰς ἐν μιᾷ εἶναι σωματικῇ , ἣν κοινότερον τόπον ἐκάλεσεν ὡς δεκτικὴν ἐκείνων ; οὕτω δὲ συμβήσεται μόνον τὸ σωματικὸν σημεῖον εἶναι ἔμψυχον . εἰ δὲ μὴ ἕτεραι ἀλλ’ αἱ αὐταὶ αἱ ψυχικαὶ ταῖς σωματικαῖς , ὡς εἶναι τὰς ἐν τῷ σώματι στιγμὰς τὸν ἀριθμὸν τῆς ψυχῆς , ἢ κάλλιον φάναι τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν τῷ σώματι στιγμῶν εἶναι τὴν ψυχήν , πάντα ἔσται τὰ σώματα ἔμψυχα , εἴ γε ἐν πᾶσι στιγμαί . τὸ δὲ καὶ ἄπειροι προσκείμενον καὶ ἄλλο τι δηλοῖ ἑπόμενον τῇ ὑποθέσει ἄτοπον . οὐ γὰρ ἐνεργείᾳ ἀλλὰ δυνάμει ἐν τῷ σώματι , εἴπερ ἄρα , αἱ στιγμαί · ἄπειροι δὲ αἱ δυνάμει . διὸ οὐδὲ ἀριθμὸς τὸ ἐξ αὐτῶν πλῆθος πεπερασμένος γὰρ πᾶς ἀριθμός ) πρὸς τῷ καὶ τὴν ψυχὴν δυνάμει ποιεῖν ἀλλ’ οὐκ ἐνεργείᾳ ἐν τοῖς ἐμψύχοις . ἐπάγει δὲ καὶ ἄλλο τὸ ἀχώριστον ἔσεσθαι οὕτω τὴν ψυχὴν τοῦ σώματος , ὡς οὔτε ἀληθὲς οὔτε αὐτοῖς ἀρέσκον τοῖς ταῦτα λέγουσιν , εἰ μὴ διαιροῦνται αἱ γραμμαὶ εἰς στιγμάς . οὕτω γὰρ ἄν μόνως χωρίζοιντο αἱ ψυχαί , εἰ τὰ μὲν σώματα εἰς ἐπιφανείας , αὗται δὲ εἰς γραμμάς , αἱ δὲ γραμμαὶ εἰς σημεῖα διαιροῖντο · ἔσονται γὰρ οὐκέτι μετὰ συνεχείας . ἀδύνατοι δὲ αἱ τοιαῦται διαιρέσεις , ὅτι οὐ μέρη ἀλλὰ πέρατα αἱ στιγμαὶ τῶν γραμμῶν , καὶ αὗται τῶν ἐπιφανειῶν , κἀκεῖναι τῶν σωμάτων . p . 409 a 31 Συμβαίνει δέ , καθάπερ εἴπομεν , πῇ μὲν ταὐτὸ λέγειν τοῖς σῶμά τι λεπτομερὲς αὐτὴν τιθεῖσι , πῇ δ’ , ὥσπερ Δημόκριτος κινεῖσθαί φησιν ὑπὸ τῆς ψυχῆς , ἴδιον τὸ ἄτοπον . Φθάνει γὰρ εἰπών , ὡς τοῖς ἀριθμὸν ἑαυτὸν κινοῦντα λέγουσι τὴν ψυχὴν ὑπάρχει ἀδύνατα πρῶτα μὲν τὰ ἐκ τοῦ κινεῖσθαι συμβαίνοντα ἄτοπα , ἴδια δὲ ἐκ τοῦ λέγειν αὐτὴν ἀριθμόν . ἀλλ’ ἐπεὶ κινεῖσθαι εὐλόγως ἄν μόνοι αὐτὴν νομίζοιεν οἱ σῶμα οἰόμενοι , τὴν πρὸς τούτους κατὰ τὰ ἄτοπα κοινωνίαν τῶν ἀριθμὸν αὐτὴν ὁριζομένων ἑαυτὸν κινοῦντα παραδίδωσιν οὐκέτι κατὰ τὸ κινεῖσθαι τοῦτο γὰρ ἤδη εἴρηται ) , ἀλλὰ κατὰ ἄλλας ἐπιβολάς . τοῖς μὲν γὰρ ἓν σῶμα συνεχὲς αὐτὴν φάσκουσιν , πῦρ ἢ ἀέρα ἤ τι ὅλως λεπτομερές , ἕπεται ἄτοπον τὸ δύο ἐν ταὐτῷ σώματα ποιεῖν , τό τε κινοῦν καὶ τὸ κινούμενον · διὰ παντὸς γὰρ τοῦ ζῶντος ἥκει ἡ ψυχή · τοῖς δὲ ἐκ μονάδων ἀριθμὸν αὐτὴν φάσκουσι τὸ δύο στιγμὰς ἢ καὶ πολλὰς ἐν ταὐτῷ ποιεῖν · καὶ πᾶσαι γὰρ αἱ τῆς ψυχῆς ἐν τῇ μιᾷ σωματικῇ ἔσονται . ἕτεραι γὰρ αἱ ψυχικαὶ στιγμαὶ παρὰ τὰς σωματικάς , ἵνα μὴ πᾶν σῶμα ἔμψυχον ὁμολογεῖν ἀναγκαζώμεθα . τοῖς δὲ πλῆθος αὐτὴν λέγουσι σωμάτων κατὰ τὸ ἴδιον αὐτοῖς ἑπόμενον ἄτοπον παρὰ τοὺς κινοῦντας αὐτὴν οἱ ἀριθμὸν εἰπόντες ἐκ μονάδων κοινωνοῦσιν . εἴρηται δὲ ἤδη τὸ τούτοις ἑπόμενον , τὸ τὰ μὲν κινοῦντα λέγειν τῶν ψυχικῶν μορίων τὰ δὲ κινούμενα ἀδιάφορα ὄντα . ἕπεσθαι δέ φησι καὶ ἄλλα ἄτοπα τοῖς εἰς ταὐτὸ συμπλέξασιν ἀριθμὸν καὶ κίνησιν · ἃ καὶ εὐθὺς ἐπιφέρει , ὅτι οὐ μόνον τὴν οὐσίαν τῆς ψυχῆς ἀδύνατον εἶναι τοιαύτην , ἀλλ’ οὐδὲ συμβεβηκέναι αὐτῇ τὰ λεγόμενα δυνατόν , τουτέστι τὸν ἀριθμόν . οὐ γὰρ ὥσπερ τὴν κίνησιν ὑπάρχειν ἐλέγομεν τῇ ψυχῇ καὶ τοῖς πάθεσι κατὰ συμβεβηκὸς τῷ τὸ σῶμα κινεῖσθαι , οὕτω καὶ τὸν ἀριθμόν . ποῖον γὰρ ἄν τις ἀριθμὸν τοῖς λογισμοῖς ἢ τοῖς ἄλλοις <ἔργοις>ἢ τοῖς πάθεσιν ὁπωσοῦν ἀποδοίη ; χαλεπὸν γὰρ ἐφαρμόζειν , ὡς καὶ ἐπὶ τῆς ἁρμονίας ἔφη , εἰ ἐκ μονάδων δηλαδὴ νοοῖμεν τὸν ἀριθμόν , ἐπεὶ τῇ 17v μεσότητι τῆς ψυχῆς , ἣν διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ἑαυτὸν κινοῦντος δηλοῦν ὁ Ξενοχράτης ἐβούλετο , καθ’ αὑτὰ τῇ εἰς γένεσιν προελθούσῃ ὑπάρχει ταῦτα τὰ πάθη . p . 409 b 18 τριῶν δὲ τρόπων παραδεδομένων , καθ’ οὓς ὁρίζονται τὴν ψυχήν . Οὐ ταὐτὸν τὸ τινὰ οὐσίαν ἢ ἐνέργειαν ἢ ὅλως ὁποιανοῦν σκοπεῖν ἰδιότητα καὶ τὸν τοῦ εἶναι αὐτῆς τρόπον . τὸ μὲν οὖν κινητικὴν εἶναι τὴν καὶ ἀσωματωτέραν τῶν φαινομένων πάντων σωμάτων | καὶ γνωστικὴν τὴν τῶν ζῴων , τὴν μὲν αἰσθητῶν μόνων τὴν δὲ καὶ νοητῶν , ἀποδέχεται τῶν ἐπιβαλόντων · οὐ μὴν ἔτι τοῖς παραδεδομένοις ἀρέσκεται τρόποις . οὔτε γὰρ τῷ κινεῖν ἑαυτὴν κινεῖν , οὔτε τῷ λεπτομερέστερον εἶναι σῶμα ἀσωματωτέραν εἶναι , οὔτε τῷ ἐκ τῶν στοιχείων εἶναι γνωρίζειν τὰ πραγματα , ἀκίνητόν τε οὖσαν παντελῶς καὶ καθαρῶς ἀσώματον , καὶ οὐ κατὰ τὴν ὑλικὴν ἀλλὰ τὴν εἰδητικὴν ἑστῶσαν ἀρχήν · ὑλικὰ δὲ τὰ στοιχεῖα . ὅτι μὲν οὖν καὶ ἀκίνητος τὰς σωματικὰς πάσας κινήσεις , καὶ ὅτι ἀσώματος ἥ τε τοῦ ὀργάνου ὡς ὀργάνου χαρακτηριστικὴ ζωὴ καὶ μειζόνως ἡ χρωκένη καὶ κινητικὴ τοὐ ὀργάνου καὶ ἔτι μᾶλλον ἡ νοερά , ἤδη διώρισε διὰ τῶν τὰ ἀντικείμενα ἐλεγχόντων λόγων . ἐλέγχει δὲ λοιπὸν τοὺς ἐκ τῶν στοιχείων εἶναι λέγοντας αὐτήν , ἵνα καὶ αὐτῶν τῶν ἀπανταχοῦ στοιχείων καὶ τῶν ἐξ αὐτῶν συνισταμένων δι’ ὁμοιότητος ᾖ γνωριστική . οὐ γὰρ ταύτῃ βούλεται τὴν ψυχὴν γινώσκειν ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλ’ εἶναι μὲν συγγένειάν γενειᾶν τινα καὶ οἰκειότητα τῷ γινώσκοντι πρὸς τὸ γνωστόν , εἴ γε ἡ κατ’ ἐνέργειαν γνῶσις κατὰ τὸ γνωστὸν ἵσταται , εἰδητικὴν δὲ ταύτην καὶ οὐδαμῶς ὑλικὴν ( εἴπερ καὶ ὅταν σύνθετον ᾖ τὸ γνωστὸν ὡς τὸ αἰσθητόν , οὐ κατὰ τὴν ὕλην οὐδὲ κατὰ τὸ συναμφότερον ἀλλὰ κατὰ μόνον αὐτοῦ τὸ εἶδος ἕστηκεν ἡ γνῶσις ) , ὡς ἐνέργειαν οὖσαν καὶ οὐ πάθος · ἀλλὰ τὴν μὲν τῷ ὀργάνῳ συνεργῷ χρωμένην οὐκ ἄνευ πάθους γινομένην , οὐκ ἐν αὐτῇ τῇ γνώσει ἀλλ’ ἐν αὐτῷ τῷ σώματι συνισταμένου τοῦ πάθους . καὶ τότε γὰρ ἡ εἰς τὸ εἶδος ἀποτελευτῶσα κρίσις ἀπαθής ἐστιν ἐνέργει , ἔτι καὶ κατ’ οἰκείαν ἐνέργειαν τοῦ γινώσκοντος ἐγγινομένη . ἔστι γάρ τι καὶ ἔξωθέν τινι κατ’ ἐνέργειαν ἐγγινόμενον εἶδος , ὡς τὸ φῶς τῷ ἀέρι οὐ κατὰ τροπήν τινα , ὡς τὸ ἄχρονον τῆς παρουσίας τε καὶ ἀπουσίας · δηλοῖ ( διὸ καὶ ἐντελέχεια λέγεται τοῦ διαφανοῦς ) , καὶ ὡς ἡ ζωὴ τῷ σώματι καὶ ὅλως τῇ ὕλῃ τὸ εἶδος , ἀλλ’ ἔξωθεν . ἡ δὲ γνωστικὴ ἐνέργεια ἔνδοθεν , καὶ αὐτὴ οὐ τοῦ συνθέτου ὡς ἡ θερμαντικὴ τοὐ πυρός · ἡ γὰρ εἰς εἶδος ἀποτελευτῶσα καὶ ἡ ἀμερὴς καὶ ὅλη ἐν τῷ νῦν οὐ μεριστῆς ἀλλ’ ἀμερίστου ἐστὶν οὐσίας . ὅθεν καὶ ἀρχικὸν πάν τὸ καθαρὸν κατὰ τὴν εἰδητικὴν ἑστὼς ἐνέργειαν · τὸ δὲ λογικῶς καὶ νοερῶς μειζόνως ἀρχικόν , καὶ μάλιστα ὅταν μηδὲ ὡς ὀργάνῳ χρῆται τῷ σώματι . τίς οὖν ἡ τοῦ γνωστικοῦ πρὸς τὸ γνωστὸν συγγένεια ; εἰδητική , ὡς εἴρηται , καὶ αὐτὴ ζωτικὴ καὶ κριτική . ἡ δὲ εἰδη - τικὴ τὴν ἀμέριστον δηλοῖ πάντων πρὸς πάντα κοινωνίαν . καὶ ἥνωται μὲν ἀλλήλοις καὶ τὰ ἔσχατα εἴδη τὰ τοῦ κινεῖσθαι ἄρχοντα καὶ ὡς κινουμένων ὁριστικά , τὰ δὲ γνωστικὰ καὶ ὡς γνωστικῶς ἀλλήλων πεπληρωμένα . ἀλλ’ ἡ μὲν εἱλικρινῶς ἀμέριστος ἕνωσις τοῖς εἴδεσι πρόσκειται , ταῖς δὲ λογικαῖς οὐσίαις ἡ κατὰ λόγους κοινωνία · οὐδὲ γὰρ οὐδὲ οἱ λόγοι ἀλλήλων εἰσὶν ἀπεσπασμένοι , ὅτι οὐκ ἐν μερισμῷ αὐτοῖς τὸ εἶναι , ἀλλ’ ἐν κοινωνίᾳ κε - χαλασμένῃ καὶ ὑφειμένῃ τῆς ἀμερίστου ἑνώσεως . διάφορα δὲ τὰ μέτρα τῆς ὑφέσεως . τὰ μὲν γὰρ κατὰ λόγους τοὺς προσεχεῖς τοῖς νοεροῖς εἴδεσι γινώσκοντα ὀλίγην ἔχει τὴν ὄφεσιν καὶ διαπρεπῆ τὴν κοινωνίαν , τὰ δὲ ἀνάπαλιν . ἀνάπαλιν . καὶ τὰ μὲν τῶν πρώτων ἐστὶ θεωρητικὰ εἰδῶν , ὡς καὶ κατ’ οὐσίαν αὐτοῖς συνημμένα καὶ οὐ πάντῃ ἔξω ῥέοντα ἀλλὰ καὶ εἰς ἑαυτὰ καὶ εἰς τὰ κρείττω ἐπιφερόμενα . τὰ δὲ ἔσχατα ὅλα πρὸς τὸ ἔξω ἀποτεινόμενα οὔτε τῶν κρειττόνων οὔτε ἑαυτῶν ἀλλὰ τῶν ἔξω κειμένων πραγμάτων ἐστὶ μόνων ἀντιληπτικά . οἷς καὶ αὐτοῖς συγγενῆ τὰ μέσα , οὐχ ὡς τὰ αὐτὰ ἀλλ’ ὡς μέσα ἐσχάτοις , ὡς ἀνάπαλιν ὅταν τὰ μέσα τῶν πρώτων ἡ θεωρητικά , ἡ συγγένεια καὶ οἰκειότης ὡς δευτέροις ἐστὶ πρὸς πρῶτα . οὐχὶ οὖν τὴν πρὸς ἄλληλα τοῦ γνωστικοῦ καὶ τοῦ γνωστοῦ οἰκειότητα ἀναίνεται ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλ’ οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἐν ταυιότητι τὴν οἰκειότητα τίθεται εἶναι · μήτε γὰρ τοῖς ἐξῃρημένοις αἰτίοις , οἷον φιλία ἢ τῷ νείκει , ἐς ταὐτὸν ἰέναι τὴν ψυχὴν μήτε τοῖς ὑφειμένοις τοῖς τέτταρσι στοιχείοις . πῶς οὖν ταῦτα ὑλικὰ ὄντα γνώσεται ; ὅτι καὶ ταῦτα κατὰ λόγους ὁρίζεται φυσικούς , οἷς καὶ αὐτοῖς συγγενὴς ὁ ψυχικός ἐστι λόγος . εἰ δὲ καὶ πᾶν τὸ δεκτικὸν οἰκείως ἔχειν δεῖ πρὸς τὸ ἐγγινόμενον εἶδος καὶ τὸ εἶδος πρὸς τὴν ὑποδοχήν , καὶ τῇ ὕλῃ ἔσται πρὸς τά τε εἴδη καὶ τοὺς λόγους οἰκειότης κατὰ τὴν ἀμυδρὰν ἔμφασιν , καὶ τούτοις πρὸς τὴν ὕλην κατὰ τὴν ὁριστικὴν ὑπεροχὴν καὶ τὴν συνεκτικὴν καὶ ἑνοποιὸν ἀρχήν . οἰκεία δὲ ἥ τε ἕνωσις τοῖς ἑνιζομένοις καὶ ἡ συνοχὴ τοῖς συνεχομένοις . οὐκ αὐτὰ οὖν ἐν τῇ οὐσίᾳ τῆς ψυχῆς τὰ γινωσκόμενα πράγματα , ἀλλ’ αἱ πρὸς αὐτὰ συγγενεῖς εἰδητικαὶ ἰδιότητες · μᾶλλον δὲ εἰδητικαὶ μὲν ἐν τῷ νῷ λογικαὶ δὲ ἐν τῇ ψυχῇ καὶ διάφοροι πρὸς τὰ διάφορα . τῷ μὲν γὰρ κατὰ τὰ ἐν αὐτῷ εἴδη καὶ ἡ τῶν δευτέρων νῶσις , τῇ δὲ κατὰ τοὺς ἐν αὐτῇ λόγους οἰκείως πρὸς ἕκαστον τῶν γνωστῶν προβαλλομένους . ταῦτα δὴ καὶ τῇ τοῦ φιλοσόφου συμπροιόντες λέξει θεωρήσωμεν . p . 409 b 23 Λείπεται δὲ ἐπισκέψασθαι , πῶς λέγεται τὸ ἐκ τῶν στοιχείων αυτην εἶναι . Λέγουσι μὲν γάρ , ἵνα τῷ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον γνωρίζῃ , ὡσπερανεὶ τὴν ψυχὴν τὰ πράγματα τιθέντες . | οὐ βουλόμενος αὐτὰ τὰ πράγματα ἐν τῇ ψυχῇ ὑπάρχειν διαφαίνεται γὰρ τὸ τῆς ὑποθέσεως ἄτοπον μάλιστα ἐπὶ τῶν σω - μάτων ) , ὅτι οὐδὲ τὰ τέτταρα στοιχεῖα μόνα ἐν αὐτῇ ἀνάγκη ὑποτίθεσθαι , ἀλλὰ καὶ τὰ σύνθετα πάντα . οὐ γὰρ ἐκ στοιχείων μόνων , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν λόγον τῆς συνθέσεως γινώσκεται . δεῖ οὖν καὶ τὸν ἑκάστου ἐνυπάρχειν λόγον , εἰ μέλλοι καὶ τὸ σύνολον , τουτέστι τὸ σύνθετον , γνωρίζειν . θεὸν δὲ κατ’ Ἐμπεδοκλέα λέγει ἐκ τῶν στοιχείων ὄντα καὶ αὐτόν , τὸν σφαῖρον . καὶ μαρτύρεται καὶ Ἐμπεδοκλέα ἐπὶ τῶν ὀστῶν καὶ τὸν λόγον τῆς συνθέσεως παραδιδόντα . ‘ἐπίηρος’ δέ , τουτέστιν ἐναρμόνιος , εἴρηται ἡ γῆ ὡς κύβος κατὰ τὴν παράδοσιν · τὸν γὰρ κύβον διὰ τὸ δώδεκα μὲν ἔχειν πλευρὰς ὀκτὼ δὲ γωνίας ἓξ δὲ ἐπίπεδα τὴν ἁρμονικὴν ποιοῦντα ἀναλογίαν ἁρμονίαν ἐκάλουν . ‘Χόανα’ δὲ καὶ παρὰ τῷ ποιητῇ , ἐν οἷς ἡ τῶν μιγνυμένων κρᾶσις , ἀγγεῖα · " φῦσαι δ’ ἐν χοάνοισιν ἐείκοσι πᾶσαι ἐφύσων’’ , ἃ καὶ ’ εὔστερνα’ ὡς πλατέα διὰ τὸ χωρητικὸν καλεῖ . μίγνυσι δὲ πρὸς τὴν τῶν ὀστῶν γένεσιν τέσσαρα μὲν πυρὸς μέρη , διὰ τὸ ξηρὸν καὶ λευκὸν χρῶμα ἴσως πλείστου λέγων αὐτὰ μετέχειν πυρός , δύο δὲ γῆς καὶ ἓν μὲν ἀέρος ἓν δὲ ὕδατος · ἁ δὴ ἄμφω ‘νῆστιν αἴγλην’ προσαγορεύει , νῆστιν μὲν διὰ τὸ ἀπὸ τοῦ νάειν καὶ ῥεῖν , αἴγλην δὲ ὡς διαφανῆ . p . 410 a 11 ‘Oμοίως δὲ καὶ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ μὴ ἀγαθόν . Ἄτοπον μὲν καὶ τὸ σώματα ἄττα ὅλως λέγειν ἐν τῇ ψυχῇ , ἀτοπώτερον δὲ τὸ καὶ ἄπειρα ὡς εἰπεῖν , διὰ τὸ καὶ κατ’ εἶδος τὰ σύνθετα ἀπερίληπτα ἀνθρωπίνῃ εἶναι νοήσει , καὶ μειζόνως τὸ καὶ στερήσεις ἐν εἰδητικῇ ἢ λογικῇ τίθεσθαι οὐσίᾳ . ἐν γὰρ τῷ ἐπικτήτως τῶν λόγων δεκτικῷ ὑφίσταται ἡ στέρησις , καὶ οὐδὲ ἐν τῇ συμφυῶς αὐτῶν μετεχούσῃ καὶ πολὺ μᾶλλον οὐκ ἐν τῇ κατ’ αὐτοὺς οὐσιωμένῃ . οὐ γάρ ἐστιν ἀλλ’ ἐνεργεῖ τὴν στέρησιν τὰ τῶν γενητῶν ὁριστικὰ εἴδη , ταῦτα μὲν ὡς ὑποστατικά · τὰ δὲ γνωστικὰ γνωστικῶς τῷ προηγουμένως μὲν τὸ ἀγαθὸν γνωρίζειν · ὅταν δὲ γενητὸν ᾖ τὸ ἀγαθόν , οἶδεν αὐτὸ καὶ ἀναστελλόμενον ποτέ , καὶ αὐτὰ τῇ ἀναστολῇ τῆς τοῦ ἀγαθοῦ γνώσεως γινώσκοντα τὸ κακόν , ὡς ἡ ὄψις τὸ σκότος οὐ κατ’ ἐπιβολὴν καθάπερ τὸ φῶς , ἀλλ’ αὐτῷ τῷ μὴ θεωρεῖν φῶς . εἰ δὲ τὰ ὁπωσοῦν γνωστὰ αὐτά τις ἐν τῇ ψυχῇ τιθείη , οὐ τὸ ἀγαθὸν ἔσται μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ μὴ ἀγαθὸν ἐν αὐτῇ . τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων · καὶ γὰρ τῶν ἄλλων εἰδῶν ἐνέσονται στερήσεις . p . 410 a 13 Ἔτι δὲ πολλαχῶς λεγομένου τοὐ ὄντος . Στοιχεῖα ἑκάστου λέγει γένους τὰ κοινῇ μὲν πᾶσι τοῖς ὑπὸ τὸ γένος ὑπάρχοντα , οὐκέτι δὲ ἄλλῳ τινί , οἷον οὐσίας μὲν τὸ αὐθέδραστον καὶ μὴ ἐν ὑποκειμένῳ εἶναι , τὸ ἑδραστικὸν τῶν ἄλλων καὶ ὑποκείμενον αὐτοῖς , τὸ ἑαυτοῦ ὄν , τὸ μηδὲν πρὸς τὸ εἶναι τῶν συμβεβηκότων δεῖσθαι · διὸ καὶ ἡ αὐτὴ καὶ μία τῷ ἀριθμῷ τῶν ἐναντίων ἐστὶ δεκτική . ποσοῦ δὲ τὸ μέτρον καὶ τὸ τοσόνδε , τὸ ἰσότητος καὶ ἀνισότητος δεκτικόν , τὸ καὶ πρὸς πέρας καὶ πρὸς ἀπειρίαν ἐπιτήδειον . ποιοῦ δὲ τὸ χαρακτηριστικόν , τὸ τοιόνδε , τὸ ὅμοιον καὶ ἀνόμοιον . κοινὰ δὲ τῶν δέκα ἔστι μὲν ὅσα ὡς ὄντων ἐστὶ στοιχεῖα , ἀλλ’ οὐ συνωνύμως ἐπὶ πάντων λεγόμενα · διὸ νῦν οὐ δοκεῖν ἔφη εἶναι κοινά , ἀλλ’ ὡς ἀφ’ ἑνὸς καὶ πρὸς ἕν . διὸ εἰ μὲν αὐτὰ τὰ γνωστὰ ἐνυπάρχει τῷ γινώσκοντι , δεῖ πολλαχῶς τὰ κοινὰ ὑπάρξαι , καὶ δεκαχῶς , ὁσαχῶς καὶ τὰ κοινά · εἰ δὲ κατὰ τὴν πρὸς αὐτὰ τῶν λόγων συγγένειαν , ἀρκεῖ καὶ ὁ εἷς λόγος τῆς ταὐτότητος , τὸ ἀπανταχοῦ γινώσκειν ταὐτόν . οὐ γὰρ μόνου τοῦ συνωνύμως λεγομένου ἔστιν ἑνὸς μία ἐπιστήμη , ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀφ’ ἑνὸς ἢ πρὸς ὅν , ὡς σαφῶς ταῦτα ἐν τῇ Μετὰ τὰ φυσικὰ διώρισται , καθάπερ καὶ τοῦ ὑγιεινοῦ ἡ ἰατρική , καίτοι πολλαχῶς λεγομένου . πάλιν εἰ μὲν αὐτά τις λέγοι ἐνυπάρχειν τῇ ψυχῇ τὰ τῶν γνωστῶν στοιχεῖα , ἔσται ἡ ψυχὴ οὐκ οὐσία μόνον ἀλλὰ καὶ ποιὸν καὶ ποσὸν καὶ τὰ ἄλλα γένη . ἡ δὲ λογικὴ πρὸς ἅπαντα οἰκειότης οὐδὲν κωλύεται εἶναι οὐσιώδης . p . 410 a 23 Ἄτοπον δὲ καὶ τὸ φάναι μὲν ἀπαθὲς εἶναι τὸ ὅμοιον ὑπὸ τοὐ ὁμοίου , αἰσθάνεσθαι δὲ τὸ ὅμοιον τοῦ ὁμοίου καὶ γινώσκειν τὸ ὅμοιον τῷ ὁμοίῳ . Καὶ ἐν ἄλλοις διώρισται ὡς τὸ ἐνεργείᾳ καὶ πάντῃ ὅμοιον ἀπαθὲς ὑπὸ τοῦ ὁμοίου , τὸ θερμὸν ὑπὸ τοῦ θερμοῦ , καὶ τὸ ξηρὸν ὡσαύτως . οὕτω δὲ καὶ τὸ γνωστικὸν γνωστοῦ , ἀλλ’ οὐ γνωστικοῦ . καίτοι καὶ αὐτοῦ , ἐπειδὴ καὶ τὸ γνωστικὸν γνωστόν , ὥσπερ καὶ τὸ γνωστὸν γνωστικόν , καὶ γινώσκει ἐνίοτε ὡς γνωστικόν . διὸ οὐ καθ’ ὁμοιότητα ἀπλῶς . p . 410 a 25 To δ’ αἰσθάνεσθαι πάσχειν τε καὶ ποιεῖν τιθέασιν . Ou κατὰ μόνην τὴν τοῦ ὀργάνου πάθην πάσχειν ὄν , ἀλλὰ καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν κρίσιν ἢ κατὰ τὴν τοῦ | αἰσθητοῦ εἴδους ἑτέρου ὄντος τῷ λόγῳ παρὰ τὸ αἰσθητικόν , τελειοῦταί γε κατ’ αὐτὴν τὴν αἰσθητικὴν ἐνέργειαν ποιεῖν ὂν . p . 410 a 26 ‘Oμοίως δὲ καὶ τὸ νοεῖν τε καὶ γινώσκειν · Γινώσκειν λέγων τὸ ἐπιστημονικῶς . καὶ αὐτὰ δὲ ποιεῖν τέ ἐστι καὶ πάσχειν . τὸ γνωρίζειν γὰρ τὰ ὄντα κατὰ μὲν αὐτὴν τὴν γνωστικὴν ἐνέργειαν ποιεῖν ἄν εἴη · πάσχειν δὲ κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ νοητοῦ ἢ ἐπιστητοῦ τελείωσιν . ἀλλὰ τὰ μὲν ἄυλα , ἐφ’ ὧν συντρέχει εἰς ταὐτὸν τῷ ὑποκειμένῳ τὸ γινώσκειν τε καὶ τὸ γινώσκεσθαι , ἅμα ἐστὶ ποιεῖν τε εἰς ἑαυτὰ καὶ πάσχειν ὑφ’ ἑαυτῶν , οὐ καθὸ ὅμοια αὐτὰ ἑαυτοῖς , ἀλλὰ καθὸ ἀνόμοιά πὼς τῷ λόγῳ , ἐπειδὴ αὐτὰ καὶ γνωστικὰ ἑαυτῶν καὶ γνωστὰ ἑαυτοῖς . ἐπὶ δὲ τῶν ὑλικῶν οὐ συντρέχει τὸ γνωστὸν τῷ γνωστικῷ , ὡς ἐν τῷ τρίτῳ ἐρεῖ , ἀλλὰ καὶ τῷ ὑποκειμένῳ κεχώρισται , καὶ οὐ μόνον τῷ λόγῳ . οὐ δὴ οὖν τὸ πῦρ ὑπὸ πυρὸς γινώσκεται · γνωστὸν γὰρ ἀλλ’ οὐχὶ καὶ γνωστικὸν τὸ πῦρ . καὶ ὅτι ἐπὶ τούτων οὐ συντρέχει ἀμφότερα , μαρτύρεται δὲ ] καὶ τὰ ἐναργῶς φαινόμενα . εἰ γὰρ ἡ γῆ ἐγίνωσκε , τὰ γηινώτερα ἄν τῶν μορίων ἦν καὶ αὐτὰ γνωστικά . καίτοι μάλιστα τῶν γηίνων σωμάτων φαίνεται οὐδὲν αἰσθανόμενον . ἐν δὲ τῇ λέξει τὸ μαρτυρεῖ δὲ τὸ νῦν λεχθὲν ἀντὶ τοῦ λεχθησομένου ἀποδεκτέον , ὡς δηλοῖ ἐπιφερόμενος ὁ γὰρ σύνδεσμος αἰτιολογικὸς ὤν . καὶ τὰ νεῦρα δὲ ἐν τοῖς ἀναισθήτοις τάττει , ὡς καὶ τὸ κατὰ τὴν ἁφὴν αἰσθητήριον τὸ πνεῦμα εἶναι βουλόμενος . δῆλα δὲ καὶ τὰ ἑξῆς ἐπιχειρήματα . τὴν γὰρ κυρίως ἀρχὴν ἑαυτῆς εἶναι γνωριστικὴν καὶ ὡς αὐτὸ τοῦτο οὔσης ἀρχῆς , καὶ δι’ ἑαυτῆς καὶ τῶν ἀρχομένων πάντων κατὰ τὴν αἰτιώδη πάντων περίληψιν . συμβαίνει δὲ τοῖς οὕτω μερίζουσι τὰς ἀρχὰς καὶ διὰ τῆς ὁμοιότητος τὴν γνῶσιν εἰσάγουσιν ἑνὸς μόνου ἀποδιδόναι γνῶσιν ἑκάστῃ ἀρχῇ τῶν δὲ ἄλλων ἄγνοιαν , τῷ δὲ ἀρχομένῳ καὶ ἐξ αὐτῶν συνθέτῳ τὴν πάντων γνῶσιν πλὴν τοῦ σφαίρου , ὃν Ἐμπεδοκλῆς θεὸν ὑμνεῖ . ἐκεῖνος γὰρ μόνος τῶν συνθέτων τὸ νεῖκος οὐκ εἴσεται , ἐπεὶ οὐ συμπληροῦται ἐξ αὐτοῦ . p . 410 b 7 Ὅλως δὲ διὰ τίν’ αἰτίαν οὐχ ἅπαντα ψυχὴν ἔχει τὰ ὄντα ; ἐπειδὴ νοῦς καὶ ψυχὴ τὰ γνωστικά , γνωστικὰ δὲ τὰ στοιχεῖα καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν , καὶ τὸ ἀντίστροφον ἔσται ἀληθές , τὸ πᾶν στοιχεῖον καὶ ἐκ στοιχείων ψυχὴν εἶναι ἢ νοῦν , ἤγουν ἔχειν ταῦτα καθὸ γνωστικά , διότι μὴ κατ’ ἄλλο τι ἢ γνωστικὸν ὥρισται , τὸ δὲ γνωστικὸν λέγουσι τοῖς στοιχείοις καθ’ ἑαυτὸ ὑπάρχειν . p . 410 b 10 Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις καὶ τί ποτέ ἐστι τὸ ἑνοποιοῦν ταύτα . Ἅπαν σῶμα κἂν ἁπλοῦν κἄν σύνθετον ᾖ , ὡς τὸ εἶναι ἔχει οὐ καθ’ ἑαυτὸ οὐδ’ ὑφ’ ἑαυτοῦ , ἀλλὰ καθ’ ἕτερον τὸ εἰδητικὸν καὶ ὑφ’ ἑτέρου τοὐ ποιητικοῦ ἢ τελικοῦ αἰτίου , οὕτω καὶ τὸ ἓν κατὰ τὸ εἰδητικὸν ἔχει καὶ ὑπὸ τοῦ ὑποστατικοῦ αἰτίου . διὸ καὶ τὸ τὰ σύνθετα ἑνίζον ἐστὶ τὸ μὲν εἶδος ὡς τὸ καθ’ ὅ , τὸ δὲ ποιητικὸν ὡς τὸ ὑφ’ οὗ . κυριώτερον δὲ δηλαδὴ τὸ τοῦ εἶναί τε καὶ τοῦ συνέχεσθαι αἴτιον τῶν οὐσιωμένων τε καὶ ἐνιζομένων . τὰ δὲ στοιχεῖα οὐσιοῦταί τε καὶ ἑνίζεται , ὅπερ τὸ συνέχεσθαι δηλοῖ ἐν τοῖς ζῴοις τῇ ψυχῇ . κυριωτέρα ἄρα τῶν στοιχείων ἀρχὴ ἡ ψυχή . τὰ μὲν γὰρ ὡς ὕλη , ἡ δὲ ὡς τὸ εἶδος καὶ ὡς τὸ ποιοῦν , ἡ μὲν ὡς ζῶντος χαρακτηριστικὴ ὡς εἶδος , ἡ δὲ ὡς ὀργάνῳ χρωμένη ὡς τὸ ποιοῦν . p . 410 b 12 τῆς δὲ ψυχῆς εἶναί τι κρεῖττον καὶ ἄρχον ἀδύνατον . τῶν ἐνυπαρχόντων τοῖς ζῴοις δηλαδή . ἀδυνατώτερον δ’ ἔτι τοῦ νοῦ , τουτέστι τῆς λογικῆς ψυχῆς · αὕτη γὰρ ἡ ἐνυπάρχουσα . καὶ αὕτη προγενεστέρα ἐστὶ κατὰ τὴν τοῦ λόγου ἀκολουθίαν , ὅπερ τὸ εὔλογον σημαίνει , διὰ τὸ ἐγγίνεσθαι καὶ μὴ φθείρεσθαι , καθάπερ πρότερον ἔφη , καὶ κυρία κατὰ φύσιν · κυριώτατον γὰρ τὸ καὶ τοῦ γίνεσθαι καὶ τοῦ εἶναι ἐξῃ - ρημένως αἴτιον . οὐ καλῶς ἄρα τινὲς τὰ σωματικὰ στοιχεῖα ὡς πρὦτα τῶν ὄντων πρεσβεύουσι . δι’ ὧν ἐδήλωσε καὶ ὅπως γινώσκει ἡ ψυχή , ὅτι ὡς εἶδος οὖσα γνωστικόν · ὥστε καὶ ἡ πρὸς τὰ γνωστὰ αὐτῆς οἰκειότης οὐχ ὑλικὴ ἀλλ’ εἰδητικὴ νοείσθω συγγένεια . p . 410 b 16 Πάντες δὲ καὶ οἱ διὰ τὸ γνωρίζειν καὶ αἰσθάνεσθαι καὶ τὰ ἑξῆς . Ὁ σκοπὸς τῶν προκειμένων ῥημάτων ἐν τούτοις , ἐνδείξασθαι εἶναι μέν τι κοινῇ πάσῃ ὑπάρχον ψυχῇ οὐ συνωνύμως λέγω , ἀλλ’ ὡς τὰ ἀφ’ ἑνὸς καλούμενα , καθάπερ τὸ ὄν , τὸ ἀγαθόν , τὸ ὑγιεινόν , ἡ κίνησις · εἶναι γάρ τι δεῖ τοιοῦτον , ὃ πάσῃ ὑπάρχει ψυχῇ , καθ’ ὃ καὶ κοινωνοῦσιν ἀλλήλαις καὶ ἀπὸ τῶν ἄλλων χωρίζονται ) , παρὰ δὲ τοῖς πρεσβυτέροις μὴ παραδεδόσθαι τὸ κοινόν . οὔτε γὰρ τὸ γνωριστικὸν καὶ αἰσθητικὸν οὔτε τὸ κατὰ τόπον κινητικὸν πάσῃ ὑπάρχει . γνωριστικὸν δὲ ἔοικε τὸ λογικῶς λέγειν γνωστικόν , διὸ ὑποκατιὼν νοῦν τοῦτο καλεῖ . ἀλλ’ εἰ καὶ μὴ τὸ κατὰ τόπον κινητικόν , τὸ κινητικὸν ἀπλῶς δόξει πάσῃ ὑπάρχειν · καὶ γὰρ τῇ φυτικῇ τὸ αὐξητικόν , ὃ ἦν κατὰ ποσὸν κινητικόν . ἀλλὰ δοκεῖ φησι μόνην τὴν κατὰ τόπον κινεῖν ἡ ψυχὴ τὸ ζῷον , ἐπειδὴ μηδενὶ τῶν ἐκτὸς συνεργῷ χρωμένη αὐτὸ οὕτως κινεῖ , ὡς τό γε αὐξητικὸν ἔξωθεν οὖσι τοῖς σιτίοις χρῆται . μήποτε δὲ καὶ ὡς τῆς φυτικῆς οὐκ ἐχούσης ἐναργῶς τὸ ὑφ’ οὗ , ἐπικλινούσης δὲ μᾶλλον εἰς τὸ καθ’ ὅ , διὰ τοῦτο φύσεως τινος οὔσης καὶ γὰρ ἡ φύσις ἀρχὴ τοῦ κινεῖσθαι καὶ τοῦ π̣άσχειν ἀλλ’ οὐ τοῦ κινεῖν ) , ἵνα καὶ ἐπὶ τῶν τρεφομένων τὸ καθ’ αὑτὸ κινοῦν τὸ ὑποστῆσαν ᾖ , ὡς καὶ ἐπὶ τῶν κατὰ φύσιν κινουμένων . ἐναργὴς <δὲ> ἡ ὑπὸ τῆς ψυχῆς κίνησις διὰ τὸ καθ’ ὁρμὴν γίνεσθαι . p . 410 b 21 Ὁμοίως δὲ καὶ ὅσοι τὸν νοῦν καὶ τὸ αἰσθητικὸν ἐκ τῶν στοιχείων ποιοῦσι . Ὁμοίως γὰρ καὶ οὗτοι οὐ περὶ πάσης λέγουσι ψυχῆς · οὔτε γὰρ τὰ ἄλογα διάνοιαν ἔχει ταὐτὸν νῦν διάνοιάν τε καὶ νοῦν λέγων , ἵνα τὴν λογικὴν δηλώσῃ ζωήν ) , οὔτε τὰ φυτὰ αἴσθησιν ἢ φοράν . διὸ οὐδὲ τοὺς τὸ κατὰ τόπον κινητικὸν αὐτῇ ἀποδιδόντας περὶ πάσης λέγειν ὑπέμνησεν · p . 410 b 24 Εἰ δέ τις καὶ ταῦτα παραχωρήσειε . Ἐπειδὴ μυθικώτερον , ὡς αὐτὸς ἔφη , οἱ Πυθαγόρειοι καὶ τὰ ἄλογα ἐδόκουν ταῖς λογικαῖς ζωοῦν ψυχαῖς , ἔνιοι δὲ καὶ τὰ φυτὰ ὡς ’Eμπεδολλἡς , οὕτω δ’ ἄν καὶ τὸ κινητικὸν κατὰ τόπον καὶ τὸ αἰσθητικὸν καὶ πρός γε τὸ νοητικὸν πάσαις ἥρμοττε ψυχαῖς , εἴ τις , φησί , καὶ ταῦτα ἄτοπα ὄνια συγχωρήσειεν , ἵνα πάσης ψυχῆς μέρος ἡ τὸ νοητικὸν καὶ αἰσθητικόν , οὐδ’ ἄν οὕτω λέγοιεν καθόλου περὶ πάσης ψυχῆς , ἀντὶ τοῦ περὶ τῆς πάσης . ὅπως γὰρ εἶπε περὶ πάσης ἑρμηνεύων ἐπήγαγεν οὐδὲ περὶ ὅλης οὐδὲ περὶ μιᾶς , ὡς ἐχούσης ἑκάστης καὶ ἄλλας δυνάμεις , περὶ ὧν οὐδὲν εἰρήκασι . δῆλον δὲ ὡς καὶ οἱ δι’ ἀναπνοῆς ἕλκεσθαι τὴν ψυχὴν λέγοντες ὑπὸ τῶν ζῴων οὐ περὶ πάσης λέγουσιν · οὔτε γὰρ ἅπαν ζῷον οὔτε τῶν φυτῶν τι ἀναπνεῖ . ἔοικε δὲ ὁ ’Oρφεὺς τὴν μὲν τῶν σωμάτων πρὸς ζωὴν ἐπιτη - δειότητα ἀναπνοὴν καλεῖν , τὰς δὲ ὁλικὰς κινητικὰς αἰτίας ἀνέμους , ὧν οὐκ ἄν ποτε χωρὶς αἱ μερικαὶ ψυχώσειαν τὰ ἐπιτήδεια σώματα . τοῦτο δὲ λέληθε , φησί , τὸ μὴ πάντα ἀναπνεῖν τοὺς οἰομένους κατὰ ἀλήθειαν πάντα τὰ ζῶντα δι’ ἀναπνοῆς ψυχοῦσθαι . p . 411 a 2 εἴτε δεῖ τὴν ψυχὴν ἐκ τῶν στοιχείων ποιεῖν , οὐθὲν δεῖ ἐξ ἀπάντων . Ὅτι μὲν οὐ στοιχειώδης ἡ πρὸς τὰ γνωστὰ τῆς ψυχῆς οἰκειότης , ἵνα γινώσκῃ , ἀλλ’ εἰδητικὴ καὶ ἀρχικὴ τῶν ἐνύλων καὶ ἑνοειδὴς ὡς ἀμέριστος , διὸ καὶ ταῦτα ἑνίζει ἀλλήλοις τὰ ἐν τοῖς ἐμψύχοις στοιχεῖα , ἤδη διήρθρωται . νῦν δὲ προστίθησιν ὡς εἰ καὶ ἔδει ἐκ στοιχείων αὐτὴν ποιεῖν , ἵνα οὕτως ἡ πρὸς τὰ γνωστὰ σώζηται συγγένεια , οὐκ ἐκ πάντων ἔδει · ἀρκεῖν γὰρ θάτερον τῶν ἐναντίων ἑαυτό τε κρίνειν καὶ τὸ ἐναντίον . τοῦτο δὲ οὐχ ἀπλῶς ἀληθὲς οἶμαι , ἀλλ’ ὅταν θατέρου στέρησις ᾖ . τῷ γὰρ εἴδει ἡ στέρησις γινώσκεται ὡς τῇ ὑγείᾳ ἡ νόσος , ἐπειδὴ πάσα στέρησις ἐν ἐμφάσει τέ ἐστιν ἀτελεῖ τοῦ εἴδους , οὗ ἐστιν ἡ στέρησις , καὶ ἅμα ἀπουσία τῆς τοῦ εἴδους τελειότητος . κατὰ τὴν ἔννοιαν τοίνυν τοὐ εἴδους καὶ τὴν ἔμφασιν αὐτοῦ καὶ τὴν ἀπουσίαν γνωριῶ . ὅταν δὲ ἄμφω εἴδη ᾖ τὰ ἐναντία , πῶς τῷ ἑτέρῳ τὸ λοιπόν , καὶ αὐτὸ ἰδιότητος εἰσάγον αἰτίαν καὶ οὐ καθ’ ἕτερόν τι ἀλλὰ καθ’ αὑτὸ γνωριζόμενον ; ἀλλ’ εἰωθὼς ὁ Ἀριστοτέλης τὸ ψυχρὸν τοὐ θερμοῦ λέγειν στέρησιν , εἰ ταῦτά τις θείη στοιχεῖα , ἀκολούθως ἑαυτῷ λέγει ἱκανὸν τὸ θερμὸν τὸ ἐν ψυχῇ εἶναι καὶ πρὸς τὸ τὸ ἐναντίον γινώσκειν . δηλοῖ δὲ καὶ παραδείγμασι χρώμενος , τῷ μὲν εὐθεῖ ὡς εἴδει , τῷ δὲ καμπύλῳ ὡς στερήσει · διὸ τὸ καμπύλον οὔτε ἑαυτοῦ οὔτε τοῦ εὐθέος εἶναι γνωριστικόν , ἀλλὰ τὸ εὐθὺ ἀμφοῖν . εἰ γοῦν ὡς εἶδος καὶ τὸ καμπύλον ληφθῇ , οἷον τὸ κυκλικόν , οὐ τῷ εὐθεῖ κανόνι γνωσθήσεται ὡς κυκλικόν , ἀλλὰ μόνον ὅτι οὐκ εὐθύ · ὡς τῷ ἐφαρμόζοντι αὐτῷ περι - φερεῖ μέτρῳ καὶ τὸ κυκλικὸν εἰσόμεθα καθ’ αὑτὸ καὶ τὸ εὐθὺ ὡς μὴ | κυκλικόν . βούλεται δὲ καὶ διὰ τούτων δηλοῦν εἰδητικὴν εἶναι τὴν γνῶσιν 20r ἐνέργειαν . p . 411 a 7 Καὶ ἐν τῷ ὅλῳ δέ τινες αὐτὴν μεμῖχθαι φασίν . Εἰ καὶ προηγουμένως αὐτῷ ἐξ ἀρχῆς ὁ σκοπὸς περὶ τῆς τῶν θνητῶν ζῴων ψυχῆς , ἀλλ’ ὅμως καὶ περὶ τῆς οὐρανίας ἐποιήσατο ἤδη τινὰ λόγον , ὡς ἀμεγέθης , ὡς νοερά , ὡς χωριστῶς παροῦσα τῷ σώματι , καὶ οὐχ ὡς δοκεῖ λέγειν Πλάτων’ συμπεπλεγμένη . καὶ νῦν ὅπως αἱ ἐν τοῖς ὅλοις στοι - χείοις αἱ καὶ αὐτὰ ζωοῦσαι πάρεισι ψυχαί , ἐνδείκνυται , ὅτι οὐ τῷ με - μῖχθαι καθάπερ αἱ ἡμέτεραι αὐταὶ κατατεινόμεναι καὶ ῥέουσαι εἰς τὰ σώματα καὶ ἐκείνων γινόμεναι , καὶ ὅτι οὐ πρώτως τοῖς ἐνύλοις τούτοις παροῦσαι τοῖς φαινομένοις αὐτῶν σώμασιν , ὥσπερ οὐδὲ αἱ ἡμέτεραι θριξὶν ἢ ὀστοῖς . διὸ οὐδὲ ζῷον καθ’ αὑτὸ ὁ ἀήρ , καὶ ζῇ ὅμως ψυχῆς ἐνούσης . δι’ ὧν ἅμα μὲν τὸ ὑφειμένον πρὸς τὴν οὐρανίαν τῶν τοιούτων ἐνδείκνυται ψυχῶν , ὡς καὶ μέχρι τῶν στοιχείων διηκουσῶν γενητῶν καὶ φθαρτῶν κατὰ πάπα ὄντων τὰ ἑαυτῶν μέρη , ἅμα δὲ τὸ πρὸς τὰς ἡμετέρας αὐτῶν ὑπερέχον , ἐπειδὴ ἑαυτῶν οὖσαι ἐκεῖναι καὶ τὰ στοιχεῖα ζώουσι · τὴν γὰρ πρὸς σῶμα νεῦσιν ἡ μῖξις δηλοῖ . διὸ καὶ ἐν τῷ ὅλῳ ἔφη , ὡς καὶ ἐν τοῖς μερικοῖς τῆς μίξεως οὔσης . p . 114 a 8 Ὅθεν ἴσως καὶ Θαλῆς ᾠήθη πάντα πλήρη θεῶν εἶναι . Ὅτι μὲν πλήρη πάντα θεοῦ , δημιουργοῦντος , ἀγαθύνοντος , συνέχοντος αὐτά , οὐδεὶς ἄν ἀμφισβητήσειεν . οὐ δὴ τοῦτο ἐπισημαίνεται , οὐδὲ τὸ ἴσως διὰ τοῦτο εἴρηκεν , ἀλλὰ πρὸς τὸ μεμῖχθαι . οὕτω γὰρ ἴσως καὶ Θαλῆς ᾠήθη πάντα πλήρη θεῶν εἶναι , τῷ μεμῖχθαι αὐτούς · καὶ τοῦτο ἄτοπον . p . 411 a 9 τοῦτο δὲ ἔχει τινὰς ἀπορίας . ταῖς ἀπορίαις , ὥσπερ εἴωθε , διακρίνει τὴν περὶ τῶν προκειμένων ἀλήθειαν . ὧν μία , διὰ τί τὸ μὲν ἡμέτερον σῶμα σύνθετον ὂν ζῷον γίνεται τῇ παρουσίᾳ τῆς ψυχῆς , οὐχὶ δὲ τὸ πῦρ ὑπὸ βελτίονος ζωοῦσθαι δοκούσης ψυχῆς καὶ δοκούσης ἀληθῶς , εἴ γε τὸ μὲν ἡμέτερον ὅλον φθαρτόν , ἐκεῖνο δὲ κατὰ τὰ μέρη μόνον , καὶ εἴ γε αὐτῶν τὸ μέν ἐστι μερικὸν τὸ δὲ ὁλικόν . εἰ οὖν τὸ ὅλον τοὐ μερικοῦ καὶ τὸ καθ’ ὁλότητα ἀίδιον τοῦ πάντῃ φθαρτοῦ βέλτιον , οἰκείως δὲ αἱ ψυχαὶ τοῖς σώμασιν ἐγγίνονται , ὡς ἤδη διώρισται , δῆλον ὡς καὶ ἡ τὸ πῦρ ζώουσα βελτίων τῆς ἡμετέρας . πῶς οδν οὐ ζῷον ; ἢ δι’ αὐτὸ τοῦτο ὅτι βελτίων . πρῶτον μὲν γάρ , ὅπερ καὶ Πλάτωνι δοκεῖ , οὐ σύνθεσις ἐκεῖ ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος , ἀλλὰ μενούσης ἐν ἑαυτῇ τῆς ψυχῆς , ἐκείνης γίνεται τὸ σῶμα · κατὰ δὲ σύνθεσιν τὸ ζῷον . δεύτερον δέ , ὅτι οὐ τὸ φαινόμενον τοῦτο πῦρ προηγουμένως ἐστὶν ἐκείνης τῆς ψυχῆς ὄχημα , ἀλλά τι κρεῖττον , τῆς οὐρανίας ὂν καὶ αὐτὸ συστάσεως δευτέρως . εἰ δὲ τοῦτό τις καὶ ἐπὶ ἡμῶν εἶναι φαίη , ἀλλ’ ἴστω ἐπὶ ἡμῶν καὶ τὸ κρεῖττον ὄχημα συγκατατεινόμενον τῇ ψυχῇ εἰς τὸ θνητοειδὲς σῶμα , ὡς ἐκ πάντων συμπληροῦσθαι · ἐπ’ ἐκείνων δὲ ἐξήρτηται καὶ τὸ φαινόῳνον τοῦ κρείττονος καὶ δι’ ἐκείνου ζωοῦται καὶ αὐτό , οὐ μὴν εἰς ἑνὸς ἄμφω συντελεῖ συμ - πλήρωσιν . οὕτε οὖν ἐκ πάντων συμπληροῦται τὸ φαινόμενον καθ’ αὑτὸ ζῶον , ὅτι οὐκ αὐτοτελῶς , ἀλλὰ τῷ τοῦ κρείττονος ἐξῆφθαι ζῇ , καὶ ὅτι ὅλως ὡς μόριον , εἰ καὶ δοίη τις ἓν ἐκ πάντων γίνεσθαι . p . 411 a 11 ἐπιζητήσειε δ’ ἄν τις καὶ διὰ τίνα αἰτίαν ἡ ἐν τῷ ἀέρι ψυχὴ τῆς ἐν τοῖς ζῴοις βελτίων ἐστὶ καὶ ἀθανατωτέρα . οὐκ εἰ ἔστι βελτίων ζητεῖ , ἀλλὰ διὰ τί ἐστι · καὶ γὰρ εἴρηται ὡς δοκεῖ βελτίων . καὶ οὐκ ἠπόρησε , διὰ τί δοκεῖ , ἀλλὰ διὰ τί ἐστιν , ὡς οὔσης μέν , τῆς δ’ αἰτίας ἐν κοινῷ ζητεῖσθαι ὀφειλούσης , μᾶλλον δὲ τρόπον τινὰ ἤδη εἰρημένης ὑπ’ αὐτοῦ , τῷ ἐπιστῆσαι τοῖς μεμῖχθαι αὐτὴν φάσκουσι , καὶ τῷ μὴ ζῷον προσαγορεύειν τὸ πῦρ . δῆλον γὰρ ὡς διὰ τὴν χωριστὴν παρουσίαν οὐ συμμιγνυμένη τῷ σώματι οὐδὲ σύνθετόν τι μετ’ αὐτοῦ ἀποτελοῦσα βελτίων ἐστὶ τῆς μιγνυμένης καὶ συμπληρούσης ἕν τι μετ’ αὐτοῦ . καὶ αὕτη αἰτία τοὐ βελτίονος , ἡ ἐξῃρημένως καὶ κατ’ οὐδεμίαν εἰς τὰ χείρω ῥοπὴν τῶν ἐξηρτημένων σωμάτων ζωοποιία . ἀθανατωτέρα δὲ οὐχ ὡς θνητῆς τῆς ἐν τοῖς ζῴοις οὔσης τὸ γὰρ ἀθανατώτερον ὡς τὸ λευκότερον λευκοῦ λευ - κότερον ) , ἀλλ’ ὡς κατὰ κρείττονα μέτρα ἀθανασίας ἑστώσης τῆς τῶν ὅλων ψυχῆς . διὸ καὶ ὁ Πλάτων ὁμωνύμους τοῖς ἀθανάτοις τὰς ἡμετέρας προσα - γορεύει ψυχάς , καὶ πολλῷ μᾶλλον αὐτὸ τὸ τῆς ζωῆς εἶδος καὶ τὸν θεὸν εἶναι λέγει ἀθάνατον . p . 411 a 13 Συμβαίνει δὲ ἀμφοτέρως ἄτοπον καὶ παράλογον · καὶ γὰρ τὸ λέγειν ζῶον τὸ πῦρ ἢ τὸν ἀέρα τῶν παραβολωτέρων ἐστί · Διὰ τὸ σύνθετον εἶναι τὸ ζῷον ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος , μιγνυμένης αὐτῷ δηλαδὴ καὶ πρὸς αὐτὸ ῥεπούσης καὶ ἑαυτῆς ἀφισταμένης πὼς . τὸ οὖν παράλογον οὐ διὰ τὸ μὴ ζῆν τὸ ὅλον πῦρ ἢ τὸν ἀέρα , ἀλλὰ διὰ τὸ τὰς τῶν ὅλων ψυχὰς ὁμοίως κατατεινομένας ταῖς ἡμετέραις ποιεῖν ψυχαῖς , καὶ οὐδὲ ἀπολυομένας ποτὲ ὡς τὰς ἡμετέρας , ἀλλ’ ἀιδίως τοῦτο πασχούσας · ὅπερ ἄτοπον . καὶ σαφῶς ἐπὶ τῆς οὐρανίας εἴρηται τὸ συμπλέκουσιν αὐτὴν πρὸς σῶμα ἑπόμενον . | p . 411 a 15 Καὶ τὸ μὴ λέγειν ζῷα ψυχῆς ἐνούσης ἄτοπόν ἐστιν · Πάντως γὰρ ζῷον τὸ ἐκ τοῦ σώματος καὶ τῆς ἐνυπαρχούσης ψυχῆς · δῆλον γὰρ ὡς οὐ μένει ἔτι χωριστή , εἴ γε τῷ σώματι ἔνεστι καὶ σὺν αὐτῷ20v ζῇ τε καὶ ἐνεργεῖ . διὸ φυλακτέον ἐνεῖναι αὐτὴν φάσκειν , χωριστῶς δὲ παρεῖναι , καὶ ζῆν μὲν τὰ ὅλα θετέον , οὐ μὴν εἶναι ζῷα διὰ τὰς προειρη - μένας αἰτίας . p . 411 a 16 Υπολαβεῖν δὲ ἐοίκασιν εἶναι τὴν ψυχὴν ἐν τούτοις . τὴν αἰτίαν ἐκφαίνει τῆς τῶν πολλῶν παρατροπῆς , δι’ ἣν καὶ τὰ ὅλα οὕτω λέγουσι ζῆν , ὡς ἐν αὐτοῖς ἐνούσης τῆς ψυχῆς , ἀλλ’ οὐ χωριστῶς ζωούσης . διὰ γὰρ τὸ ὁμοιομερῆ τὸν ἐν ἡμῖν ἀέρα τῷ ὅλῳ ὁρᾶν ᾠήθησαν ὁμοίως καὶ ὑπὸ ὁμοίας ψυχῆς τοῦτό τε κἀκεῖνον ψυχοῦσθαι · ἐνεῖναι οὖν καὶ ἐκείνῳ ὡς ἐν τούτῳ τὴν ψυχήν . εἶτα τὸ ἐπισυμβαῖνον αὐτοῖς ἄτοπον εὐθὺς ἐπάγει . p . 411 a 18 Ὥστ' ἀναγκαῖον αὐτοῖς λέγειν τὴν ψυχὴν ὁμοειδῆ τοῖς μορίοις · Εἰ γὰρ ἐνοῦσα καὶ τῷ ὅλῳ ἀέρι ἡ ψυχὴ ζωοῖ αὐτόν , ἕξει κἀκείνη μόρια ὅσα ἡ τῶν μορίων , τουτέστι τῶν μερικῶν σωμάτων . ἔσται γὰρ καὶ τὸ ὡς ὀργάνῳ χρώμενον , καὶ οὐ τὸ χωριστὸν μόνον · ἀλλὰ καὶ τὸ αἰσθη - τικὸν καὶ φανταστικόν · ἀλλὰ καὶ θυμὸς καὶ ἐπιθυμία . δεῖ γὰρ τούτων τῆ μὴ χωριστῶς ζωούσῃ ἀλλ’ ἐνούσῃ τοῖς σώμασι ψυχῇ . ἔσται οὖν ὁμοειδὴς ἥ τε τοῦ ὅλου ἀέρος καὶ ἡ τοῦ μορίου ψυχή . p . 411 a 19 Εἰ τῷ ἀπολαμβάνεσθαί τι τοῦ περιέχοντος ἐν τοῖς ζῴοις ἔμψυχα τὰ ζῷα γίνονται . Εἰ τῆς τοῦ περιέχοντος ψυχῆς ἀπολαμβανόμενόν τι μόριον , ὡς πᾶσαν μὲν ἔχον ἰδιότητα ζωῆς , ἣν καὶ ἐκείνη εἶχε , διῃρημένον δὲ ὡς εἰς μερικώτερον σῶμα περιγραφόμενον , καθάπερ καὶ τὸ τοῦ ἀέρος μόριον ἅπασαν ἔχον ποιότητα , ἣν καὶ ὁ ὅλος ἀήρ , ἀπολείπεται μόνῳ τῷ μερικῷ . εἰ οὖν οὕτως ἔχει καὶ ἡ ἐν τοῖς ζῴοις ψυχὴ πρὸς τὴν ἐν τοῖς ὅλοις στοιχείοις , ὁμοειδὴς ἂν αὐτῇ εἴη . ἐπεὶ οὖν αὕτη οὐ νοητικὴ μόνον ἀλλὰ καὶ παθητική , εἴη ἄν κἀκείνη ὡσαύτως ἔχουσα . εἰ δὴ ταῦτα ἄτοπα , τὸ τὰς τῶν ὅλων εὐπαθεῖς ποιεῖν , καὶ οὐδὲ ἀπολυομένας ποτέ , καὶ ὁμοίας ταῖς εἰς τὸ χεῖρον ὑποφερομέναις μερικαῖς , καὶ διὰ ταῦτα κατὰ μόνην ἐκεῖναι ἑστήκασι τὴν νόησιν , δῆλον ὡς οὐχ ὁμοίως ἡ τοῦ ὅλου ἀέρος ψυχὴ πρὸς τὴν μερικὴν ἕξει , ὡς αὐτὸς ὁ ἀὴρ πρὸς τὰ οἰκεῖα μέρη . οὗτος μὲν γὰρ ὁμοειδὴς αὐτοῖς , ἀνομοειδὴς δὲ τοῖς μέρεσιν ἡ τοῦ ὅλου ψυχή . εἰ δὲ τοῦτο , τὸ μέν τι αὐτῆς ὑπάρξει δηλονότι , τὸ δὲ οὐχ ὑπάρξει . ἐπειδὴ γὰρ οὑ πάντῃ ὡμώνυμος ἡ τοῦ ὅλου πρὸς τὴν τοῦ μέρους , ἕξει τι κοινόν , εἰ καὶ αὐτὸ κοινὸν ὡς τὰ ἀφ’ ἑνός · καὶ ἐπειδὴ πλεονάζει τοῖς πάθεσιν ἡ ἐν τοῖς μέρεσιν , τὸ μέν τι τῆς ψυχῆς ὑπάρχει ἐν τοῖς ὅλοις , τὸ δὲ οὐχ μόνον γὰρ ἄν τὸ νοητικόν . ἀλλ’ εἰ καὶ ἡ ἐν τοῖς ὅλοις ἡ αὐτὴ ὑπάρχει , οὐχ οἷόν τε μὴ καὶ τὸ παθητικὸν ἐνεῖναι . διὸ καλῶς συμπεραίνεται ἀναγκαῖον ἢ ὁμοιομερῆ εἶναι · ἕξει γὰρ καὶ ἡ ὅλη καὶ ἡ τῶν μερῶν τὰ αὐτά · ἢ μὴ ὑπάρχειν ἐν ὁτῳοῦν τῶν μορίων τοῦ παντός ( οὐ τοῦ παντὸς ἀέρος λέγων ἀλλὰ τοῦ κόσμου ) , ὡς τῆς μὲν ἐν τοῖς συνθέτοις καὶ τοῖς ζῴοις ἐνυπαρχούσης διὰ τὴν κατὰ τάξιν καὶ τὴν κατὰ νεῦσιν καὶ ῥοπὴν πρὸς τὸ σῶμα συναφήν , τῆς δὲ ἐν οὐρανῷ καὶ τῆς ἐν τοῖς ὅλοις , ἃ δὴ καὶ αὐτὰ μέρη κέκληκε τοῦ παντός , οὐκ ἐνυπαρχούσης , ἀλλὰ χωριστῶς αὐτὰ ζωούσης . οὕτως ἔμοιγε δοκεῖ μᾶλλον τὴν Ἀριστοτελικὴν καθιστάνειν λέξιν ἢ ὡς καταγινώσκοντος ἀζωίαν τῶν ὅλων στοιχείων . p . 411 a 26 ἐπεὶ δὲ τὸ γινώσκειν ψυχῆς ἐστι καὶ τὰ ἑξῆς · Τὸ ζητούμενον πότερον μία ἐστὶν ἡ ἐν ἑκάστῳ ζῴῳ ψυχὴ ἢ πολλαὶ καθ’ ἕκαστον , ἐπειδὴ καὶ ἐνέργειαι αὐτῆς πολλαί τε κα πολυειδεῖς , καὶ εἰ μία , πότερον σύνθετος ἐκ πλειόνων οὐσιῶν ἢ ἁπλῆ μὲν πολυδύναμος δέ , ὅθεν τὸ πλῆθος τῶν ἐνεργειῶν . οὐ γὰρ δὴ πολλαὶ διεσπασμέναι ἔσονται οὐσίαι καὶ οὐ μιᾶς οὖσαι ψυχῆς πληρώματα , ἐπειδὴ ὥσπερ τὸ σῶμα ἓν καὶ τὸ ζῷον , ἀναγκαῖον καὶ τὴν ψυχὴν εἶναι μίαν . ἔτι δὲ ἓν τὸ λέγον ‘ἐγὼ ἐνόησα καὶ ᾐσθόμην καὶ ἐθυμώθην καὶ ὠρέχθην’ οὐκ ἂν ἦν , εἰ μὴ ὁπωσοῦν μία ἦν ἡ ψυχή . ὅτι μὲν οὖν μία ἐναργές · ἀλλὰ πότερον ἁπλὴ κατ’ οὐσίαν ταῖς <δὲ> δυνάμεσι πληθυνομένη , ἢ καὶ κατ’ οὐσίαν τῆς γὰρ ἁπλῆς ἴσως καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐνέργεια ἁπλὴ , ὡς καὶ τῆς λολογιῆς λογική , ἢ καὶ τῇ οὐσίᾳ πολλή . | καὶ εἰ τοῦτο , πότερον ἀεὶ τοὐ νοητικοῦ ἐν ἡμῖν τῷ παθητικῷ συμπεφυκότος καὶ τῷ θρεπτικῷ , ἢ ἐν τῇ εἰς σῶμα ῥοπῇ ταῦτα προσλαμβάνοντος καὶ μιᾶς συντεθειμένης ἐκ πλειόνων ζωῶν , ὥσπερ καὶ ἐκ ψυχῆς <καὶ σώματος>ἓν γίνεται τὸ ζῷον , <ἐν> ἡμῖν οὐκ ἀεὶ πεφυκότων ἀλλὰ ποτέ ; καὶ εἰ οὕτως , ἆρα προυπαρχουσῶν μὲν τῶν διαφόρων ζωῶν γίνεται ἡ σύμφυσις ποτέ , ἢ ἐνίων τότε γινομένων ; εἰ δὲ ἀεί , πότερον καὶ τῶν λοιπῶν διὰ τὸν νοῦν χωριζομένων τοὐ σώματος , ἢ καὶ τοῦ νοῦ ἀχωρίστου διὰ τοὺς λοιποὺς ὄντος . συντελεῖ δὲ τὸ κεφάλαιον καὶ πρὸς τὸ πῶς ψυχοῦται τὰ σώματα , πότερον ὑπὸ τῆς ὅλης , ἢ ὑπό τινων αὐτῆς δυνάμεων · καὶ εἰ ὑπὸ τῆς ὅλης , πότερον κατ’ ἄλλην ἄλλῳ μορίῳ παρούσης , ἢ ὅλης ἁπανταχοῦ · καὶ πότερον ὅλης κατὰ πάσας , ἢ ὅλης μὲν ἀλλ’ οὐ κατὰ πάσας · οὐ γὰρ δὴ καὶ κατὰ τὰς χωριστάς . ὁ μὲν οὖν λάτων σαφῶς ’στ’ τῇ λογικῇ ζωῇ , ἣν καὶ ἀθάνατον καλεῖ , τὴν παθητικήν , ἣν θνητὸν δὸς ζωῆς , προσυφαίνεσθαι λέγει . οἶμαι δὲ ὡς καὶ Ἀριστοτέλης οὕτως , υστ ειοος τὴν μὲν χωριστὴν εἰδὼς καὶ οὐδὲ ὡς ὀργάνῳ ποτὲ χρωμένην τῷ σώματι οὐδὲ συνέχουσάν τι τοῦ σώματος μόριον , ποτὲ δὲ παντελῶς καὶ ἀφισταμένην τῆς ἔξω ῥοπῆς καὶ εἰς τὴν οὐσίαν συναιροῦσαν τὴν ἐνέργειαν καὶ χωρισθεῖσαν μόνην εἶναι τοῦτο ὅπερ ἐστί , τὴν δὲ ἄλλην ζωὴν ἀχώριστον λέγων , καὶ σὺν τῷ σώματι ἀεὶ ἐνεργοῦσαν · οὐ γὰρ τῆς ψυχῆς ἀλλὰ τοῦ συναμφοτέρου εἶναι τά τε πάθη καὶ τὰ τοιαῦτα ἔργα , οἷον αἰσθήσεις φαντασίας ὀργάς καὶ ὅσαι λογικαὶ τῷ σώματι χρῶνται συνεργῷ , ἃς διανοητικὰς καλεῖ , ὡς τὰς χωριστὰς ἐπιστημονικῶς θεωρητικὰς καὶ νοητικάς . ἐν οὖν τῷ παν - τελεῖ χωρισμῷ οὐ μένει δηλαδὴ μία ἐξ ἀμφοῖν ( οὐ γὰρ ἄν ἔτι πάντῃ εἴη κεχωρισμένη ) , ὁπότε καὶ σαφῶς εἴρηται περὶ τοῦ νοῦ “ χωρισθεὶς δ’ ἐστὶ μόνον τοῦθ’ ὅπερ ἐστίν’’ , ὡς μόνον τὸ νοερὸν λείπεσθαι . ἐν δὲ τῆ ἔξω τοὐ νοῦ ῥοπῇ καὶ τῇ κατὰ προβολὴν ζωῇ ἡ πρὸς τὰς ἄλλας σύμφυσις , ἀλλ’ ἡ σύμφυσις οὐ κατὰ συνέχειαν , οἵα ἡ τῶν σωματικῶν μερῶν , ἀλλ’ ἡ ἀσωμάτοις προσήκουσα , ἀμερίστως πρὸς ἀλλήλας ἑνουμένων καὶ μιᾶς ἀμερίστου τῆς ὅλης ἀποτελουμένης · ὡς ἡ τοῦ λευκοῦ καὶ μέλανος ὄψις μία , κατὰ δύο μὲν ἐνεργοῦσα λόγους ἅμα , ὅλη δὲ κατ’ ἄμφω καὶ μία ὡς ἀμερὴς ἐν ἀμερεῖ τὰ δύο συνειληφυῖα . εἰ δὲ τῷ σώματι ἡ ψυχὴ οὕτω συνάπτεται , ὡς ἓν ἐξ ἀμφοῖν γίνεσθαι τὸ ζῷον , πολλῷ μᾶλλον συγχωρητέον τῇ ἐκ διαφόρων εἰδῶν ζωῆς ἑνώσει , κἄν αἱ μὲν ὦσιν ἀχώριστοι , ἡ δὲ χωριστὴ μὲν τῇ δὲ ἀφ’ ἑαυτῆς ἐκστάσει καὶ πρὸς τὸ ἔξω νεύσει ἀχώριστός πὼς γινομένη καὶ συναρμοζομένη πρὸς αὐτάς , καὶ τὰς μὲν κοινὰς ἐνεργείας καθ’ ὅλην αὐτὴν ἐνεργοῦσα τὰς δὲ χωριστὰς καθ’ ἑαυτὴν ἢ τὸ ἐξῃρημένον ἔχουσα πρὸς τὰς λοιπάς . νῦν οὖν τῇ Ἀριστοτελικῇ συμπαρακολουθήσωμεν λέξει . διακρίνας δὴ τὰς γνωστικὰς τῆς ψυχῆς ἐνεργείας ἀπὸ τῶν ὀρεκτικῶν καὶ ποικίλας εἶναι ἀμφοτέρας δηλώσας , τὰς μὲν ὡς δοξαστικὰς καὶ νοητικὰς καὶ αἰσθητικάς , τὰς δὲ κατὰ τὸ λογικὸν καὶ παθητικόν παθητικὴ γὰρ ὄρεξις ἡ ἐπιθυμία , λογικὴ δὲ ἡ βούλησις ) , προσθεὶς δὲ καὶ τὰς κατὰ τόπον κινητικὰς καὶ ἔτι τὰς φυτικάς , ζητεῖ , πότερον ὅλῃ τῇ ψυχῇ τούτων ἕκαστον ὑπάρχει καὶ πάσῃ , καθ’ ἣν νοοῦμέν τε καὶ αἰσθανόμεθα καὶ κινούμεθα καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ποιοῦμέν τε καὶ πάσχομεν , ἢ μο - ρίοις ἑτέροις ἕτερα . ἐπεὶ δὲ τὸ μέν τι νοεῖν τῆς νοητικῆς ἐστι ψυχῆς ἴδιον , μάλιστα μὲν τὸ μόνιμον , εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἐνεργείας συναιρουμένης , ἤδη δὲ καὶ τὸ κατὰ προβολήν , ὅσον μὴ τῷ σώματι ὡς ὀργάνῳ χρῆται μηδὲ συμπαραλαμβάνει τὴν φαντασίαν , κἄν ἑπομένην αὐτὴν ἔχῃ καθάπερ σκιὰν παρακολουθοῦσαν , τὸ δέ τι νοεῖν , ὃ παθητικὸν ἐρεῖ σὺν φαντασίᾳ γινόμενον , περὶ τούτου νῦν ἐρωτῶν διακρίνει αὐτὸ ἀπὸ τοῦ προτέρου , τῶ ἡμᾶς φάναι εἶναι τοὺς νοοῦντας , ὧδε εἰπών · p . 411 b 1 Καὶ πάσῃ νοοῦμέν τε καὶ αἰσθανόμεθα . Ἡμεῖς γὰρ οἱ σύνθετοι καὶ οἱ νοοῦντες καὶ αἰσθανόμενοι , οὐ κατὰ τὸ πρότερον νοεῖν · ἴδιον γὰρ ἐκεῖνο τῆς χωριστῆς ψυχῆς . ἐπεὶ οὖν τὸ σύνθετον καὶ νοεῖ , ἣν δὴ καὶ νοεῖ νόησιν , καὶ αἰσθάνεται καὶ τὰ ἄλλα ποιεῖ τε καὶ πάσχει ἅμα ( διὰ μὲν γὰρ τὴν ζωτικὴν ἐνέργειαν ποιεῖν ἐστιν ἕκαστον , πάσχειν δὲ διὰ τὴν σωματικὴν κίνησιν ) , δῆλον ὡς τῇ ὅλῃ ψυχῇ τῇ ἐκ πασῶν τῶν ζωῶν συνυφανθείσῃ τούτων ὑπάρξει ἕκαστον · ἡ γὰρ ὅλη ἐστὶν ἡ τὸ σύνθετον ὅλον ὁρίζουσα · τὸ δὲ ὅλον ἐστὶ καὶ αἰσθανόμενον καὶ νοοῦν καὶ ὀρεγόμενον , ἐπειδὴ καὶ ἓν πάντα ἐνεργεῖ , ἵνα καὶ τὴν ταὐτότητα αὐτῶν καὶ τὴν διαφορὰν γνωρίζῃ . τῇ μὲν οὖν ὅλῃ ἕκαστον ὑπάρξει , ἄλλοτε δὲ κατ’ ἄλλην ζωὴν ἐνεργούσῃ · οὐ γὰρ κατὰ τὴν αὐτὴν τρέφεται καὶ αἰσθάνεται , οὐδὲ αἰσθάνεται καὶ νοεῖ . τὸ δὲ ζῆν καὶ ἄλλο τι παρ’ ἕκαστον , οἷον παρὰ τὸ αἰσθητικὸν καὶ νοητικὸν καὶ θρεπτικόν , ἐπειδὴ ἕκαστον οὐχ ἀπλῶς ἐστι ζῆν ἀλλὰ μετὰ διαφορᾶς . διὸ οὕτως ἄλλο , ὡς τὸ ζῷον τοῦ λογικοῦ ζῴου , καὶ ἐν ἑνί τ’ ἐστιν ἑκάστῳ καὶ ἐν πᾶσιν ἅμα τὸ ἐφ’ ἑαυτοῦ ὂν ἐγειρόμενον καὶ οἷον ζέον . | p . 411 b 5 Λέγουσι δή τινες μεριστὴν αὐτὴν καὶ ἄλλῳ μὲν νοεῖν ἄλλῳ δὲ ἐπιθυμεῖν . οὐκοῦν κἀκεῖνοι τὴν ὅλην βούλονται καὶ νοεῖν καὶ ἐπιθυμεῖν , ἀλλ’ ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ · καὶ οὐ τοῦτο ἐπισημαίνεται , ὅτι ἡ ὅλη ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ , ἀλλ’ ὅτι ὡς μεριστὴ καὶ ὡς μορίοις , δέον ὡς ἀμέριστος φάναι καὶ διαφόροις ζωαῖς ἀμερίστως ἀλλήλαις συμφυομέναις . διὸ καὶ ἀπαιτεῖ τὸ συνέ - χον εὐλόγως · τὸ γὰρ μεριστὸν πᾶν δεῖται τοὐ συνέχοντος · εἰ δὲ μεριστὴ εἴη ἡ ψυχή , οὔτε ἑαυτὴν οὔτε ἄλλο τι συνέξει · ὡς οὐδὲ τὸ σῶμα . ἀλλὰ μὴν συνέχει τὸ σῶμα ἡ ψυχή · ἐξελθούσης γοῦν διαπνεῖται . ἀμέριστος ἄρα , ἐπεὶ εἰ καὶ αὐτὴ τοὐ συνέχοντος δεῖται , ἢ στησόμεθα εἰς τὸ ἀμέριστον , κἀκεῖνο ἡ ψυχή , ἢ εἰς ἄπειρον χωρήσομεν . p . 411 b 14 Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις καὶ περὶ τῶν μορίων αὐτῆς , τίνα ἔχει δύναμιν ἕκαστον ἐν τῷ σώματι . Ἡ ὅλη μὲν κατὰ τὸν Ἀριστοτέλη καὶ κατὰ τοὺς μεριστὴν αὐτὴν ὐποτιθεμένους τιθεμένους συνέχει τὸ σῶμα · ἀλλ’ ὡς αἰσθάνεται ἡ ὅλη κτὰ τὴν αἰσθητικὴν δύναμιν διὰ τὸ ἑκάστην δύναμιν ἀμερίστως τῷ ὅλῳ συμφύεσθαι , καὶ οὐ κατὰ διάστασιν ἄλλο τι οἷον τὸ δοξαστικόν , οὕτω καὶ συνέχει μὲν ἡ ὅλη , κατὰ δὲ τὰς ἀχωρίστους αὐτοῦ ζωὰς διὰ τὴν καὶ τούτων ἀμέριστον ἐν τῇ ὅλῃ σύμφυσιν , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὸ νοητικόν . ὅπερ τοῖς μεριστὴν οἰομένοις οὐχ ἕπεται · ἀλλ’ εἰ καὶ δοίη τις αὐτὴν μεριστὴν οὖσαν καὶ συνεκτεινομένην τὴν ὅλην τοὐ ὅλου εἶναι συνεκτικήν , ἔσται καὶ τὰ μέρη τῶν μερῶν κατὰ τὸ ἑκάστῳ ἐπιβάλλον συνεκτικόν , ὡς καὶ ἕκαστον ψυχικὸν μόριον σω - ματικοῦ εἶναι συνεκτικὸν μορίου · ὥστε καὶ ὁ νοῦς . τοῦτο δὲ χαλεπὸν καὶ πλάσαι · ἀχώριστον γὰρ τοῦ συνεχομένου τὸ προσεχῶς συνεκτικόν , χωριστὸς δὲ ὁ νοῦς · καὶ τὸ μὲν ἐκείνου ἐστὶν ὡς αὐτὸ τοῦτο ἐκεῖνο συνέχον , τὸ δὲ ἑαυτοῦ , ἑαυτὸ νοοῦν καὶ εἰς ἑαυτὸ ἐπιστρέφον . ἔτι εἰ καὶ ἀμερὲς τὸ συνεκτικὸν τῶν μεριστῶν , ἀλλὰ περὶ αὐτὰ μεριζόμενον . καὶ τὸ μὲν οὐ πρὸς ἑαυτὸ μόνον ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ κρείττω ἀνεπίστροφον , ἐγκαταδεδυκὸς τῷ συνεχομένῳ · ὁ δὲ καὶ τὰ κρείττω νοεῖ καὶ ἐκείνων ἔχεται . πῶς οὖν παραποδίζεται τὸ νοεῖν ὑπὸ τοῦ σώματος ; διότι τὸ σῶμα τῇ ὅλῃ ψυχῇ κατὰ τὰς ἀχωρίστους αὐτῇ συνήρτηται ζωάς , διὰ δὲ τὴν συνάρτησιν οὐ ταῖς χρωμέναις μόναις ἀλλὰ καὶ ταῖς μηδὲν αὐτῷ χρωμέναις ἐμποδίζει , ὡς ἐπὶ τῆς βελόνης εἴρηται . p . 411 b 19 Φαίνεται δὲ καὶ τὰ φυτὰ διαιρούμενα ζῆν καὶ τῶν ζῴων ἔνια τῶν ἐντόμων . Καὶ τοῦτο δεικτικὸν τῆς ἀμερίστου τῶν ἐν ἑκάστῳ πλειόνων οὐσιῶν τε καὶ δυνάμεων ζωτικῶν συναφὴς . τὰ γὰρ ὡς μεριστοῦ μόρια , κἀν ἥνωταί πὼς , ἰδίαν ἕκαστον ἔχει θέσιν , ὡς ὀφθαλμὸς καὶ ῥίς · αἱ δὲ ζωαὶ οὕτως ἥνωνται , ὡς καὶ ἑκάστῳ τοῦ σώματος μορίῳ ἐνίοτε πάσας παρεῖναι , ὅταν ἐπιτήδειον ᾖ πρὸς τὴν πᾶσαν ὑποδοχήν . καὶ γὰρ ὁ κλάδος τοῦ φυτοῦ τὴν ὅλην ἔχει φυτικὴν ψυχὴν θρεπτικήν τε οὖσαν καὶ αὐξητικὴν καὶ γεννητικήν . καί τινων ἐντόμων ζῴων εἰς δύο διαιρουμένων ἑκάτερον μόριον ἐπί τινα χρόνον καὶ κινεῖται καὶ αἰσθάνεται καὶ δῆλον ὡς καὶ τρέφεται · οὐ γὰρ ἄνευ τῆσδε αἱ λοιπαί · καὶ δῆλον ὡς οὐ τῷ εἴδει μόνῳ ἀλλὰ καὶ τῷ ἀριθμῷ , ὡς ἤδη εἴπομεν , τῆς ἀμερίστου ζωῆς ὅλης ἐν ἑκάστῳ παρούσης ἀμερίστως τῶν πρὸς τὴν ἄτομον ζωὴν ἐπιτηδείων μορίων , κἄν τε συνεχῆ ἦ πρὸς ἄλληλα κἄν τε διωρισμένα . ἀλλ’ ἐν τοῖς διωρισμένοις οὐκ ἐν ἀμφοτέροις ὄντα τὰ τῆς σωτηρίας ὄργαν , τὰ ἡγεμονικὰ καλούμενα , οὐκ ἐᾷ ἐπὶ πολὺ τὴν αὐτὴν τῷ ἀριθμῷ ἐν ἀμφοῖν παρεῖναι ψυχήν · καὶ γὰρ ἐν τοῖς φυτοῖς αἱ ῥίζαι κατ’ ἀριθμὸν διάφοροι . εἰ δὲ αἱ ἔσχαται ζωαὶ ἀμερίστως ἀλλήλαις συνυπάρχουσι , μειζόνως αἱ κρείττους , καὶ ὁμοειδεῖς εἰσιν , οἷον αἱ ψυχαί , ἀλλήλαις τε καὶ τῆ ὅλῃ · ψυχὰς νῦν οὐ τὰς ἐν πλείοσι ζῴοις καλῶν , ἀλλὰ τὰς ἐν ἑκάστῳ ζῴῳ διαφόρους ζωάς , οἷον τὴν φυτικήν , τὴν αἰσθητικήν , τὴν λογικήν . εἶναι δὲ ταύτας καὶ ἀλλήλαις καὶ τῇ ὅλῃ ὁμοειδεῖς , οὐχ ὅτι τὸ φυτικὸν καὶ τὸ αἰσθητικὸν τῷ εἴδει ταὐτόν , ἀλλὰ διὰ τὴν | ἀχώριστον πρὸς ἀλλήλας σύμφυσιν , ὡς ἑκάστου εἴδους ζωῆς μετὰ τῶν ἄλλων ὄντος , καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἑκάστου τρόπον τινὰ πάντα ὄντος · ἐπεὶ καὶ τὸ φυτικὸν ἡμῶν αἰσθητικοῦ τε καὶ λογικοῦ ὄργανόν ἐστι θρεπτικόν τε καὶ γεννητικόν , καὶ τὸ αἰσθητικὸν ἡμῶν λογικόν · τεχνοῦται γοῦν ἡ ὄψις καὶ ἡ ἀκοὴ καὶ ἡ ἁφή , καὶ κατακούει λόγου ἡ φαντασία · ἀλλὰ καὶ θρεπτικόν πὼς · δηλοῖ δὲ ἡ ὄρεξίς τε καὶ ἀπόλαυσις τῆς τροφῆς , αἰσθητικὴ οὖσα ἑκατέρα . καὶ τὸ λογικὸν δὲ οἷον ἀμφοτέροις κοινωνοῦν · κατὰ γὰρ τὴν προβεβλημένην ζωὴν εἰς τὸ θνητὸν τὴν πρὸς αὐτὰς ἀναδέχεται κοινωνίαν . διὸ οὐδὲ ἡ νόησις ἡ τοιαύτη ἄνευ φαντασίας . ταύτῃ μὲν οὖν ἀλλήλαις ὁμοειδεῖς , τῷ συνυπάρχειν πάσας ἀμερίστως ἐν τῇ τοῦ ζῴου συστάσει , τῇ δὲ ὅλῃ ψυχῇ ὡς διαιρετῇ οὔσῃ φησί , κατὰ συμβεβηκός , ὡς ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγεῖται , διαιρουμένῃ τῷ τὸ σῶμα διαιρεῖσθαι , ὡς ἐν ἑκατέρῳ τῶν μορίων τὴν ὅλην ἐμφαίνεσθαι . ἀλλὰ τοῦτο δεικτικὸν μὲν ἔστω τοῦ εἶναι ὁμοειδεῖς τὰς μερικὰς τῇ ὅλῃ · οὐ μὴν τὸν τρόπον σημαίνει , πῶς εἰσιν ὁμοειδεῖς , ὅπερ τὸ ὡς ἐπίρρημα δηλοῖ . μᾶλλον μὲν οὖν εἶναι νοητέον , ὅτι οὐχ ὡς ἁπλῇ ἀλλ’ ὡς συμπληρουμένῃ ἐξ αὐτῶν , καὶ οὕτω συμπληρουμένῃ ὡς καὶ διαιρεῖσθαι δυναμένῃ , ὁμολογουμένως μὲν τοῦ νοῦ τῶν λοιπῶν χωριζομένου , ἴσως δὲ καὶ τῆς αἰσθητικῆς ψυχῆς ἀπὸ τῆς φυτικῆς , ἐὰν τὴν πρώτην ὑπόστασιν μὴ ἐν τῷ δεομένῳ τροφῆς σώματι ἔχῃ , ἀλλ’ ἐν κρείττονι . ἐκεῖνο δὲ γνώριμον . ὡς καὶ τὸ φυτικὸν ἡμῶν τοιοῦτον οἷον αἰσθήσει καὶ λόγῳ συμφύεσθαι , καὶ τὸ αἰσθητικὸν οἷον τῷ λόγῳ . διὸ οὐδὲ τῷ ἐν τοῖς φυτοῖς φυτικῷ οὐδὲ τῷ ἐν τοῖς ἀλόγοις ζῴοις φυτικῷ καὶ αἰσθητικῷ τὰ ἐν ἡμῖν τὰ αὐτὰ πάντῃ · τὰ μὲν γὰρ οἷα λογικά πὼς εἶναι , τὰ δὲ πρὸς τὴν τοῦ λόγου κοινωνίαν ἀδυνατεῖ . ἡ δὲ λέξις ἡ ἀλλήλων μὲν ὡς οὐ χωριστὰ ὄντα , τῆς δὲ ὅλης ψυχῆς ὡς διαιρετῆς οὔσης ἀκαταλλήλως εἴρηται , ὅτι τε ἀπὸ τῶν ψυχῶν ἐπὶ τὰ μόρια μετενήνεκται , καὶ ὅτι ἀντὶ δοτικῆς γενικῇ πτώσει χρῆται · δέον γὰρ ἀλλήλαις φάναι , ἀλλήλων εἶπεν . p . 411 b 27 Ἔοικε δὲ καὶ ἡ ἐν τοῖς φυτοῖς ἀρχὴ ψυχή τις εἶναι . Ψυχὰς καλέσας τὰς διαφόρους ἐν ἡμῖν ζωάς , περὶ μὲν τῆς λογικῆς ἢ τῆς αἰσθητικῆς ὡς ἐναργῶς τὸ ἀρχικὸν καὶ εἰδητικὸν ἐχουσῶν καὶ διὰ τοῦτο ψυχῶν καλῶς εἰρημένων οὐκ ἐπέστησε , τὴν δὲ φυτικήν , ὅτι ψυχή , καὶ λόγου τινὸς ἠξίωσε , πρῶιον μὲν ἀρχὴν αὐτὴν προειπών , ἔπειτα δὲ αὐτὸ τοῦτο δεικνὺς διά τε τοῦ ταύτης μόνης κοινωνεῖν καὶ ζῷα καὶ φυτά , καὶ διὰ τοῦ αὐτὴν μὲν χωρίζεσθαι τῆς αἰσθητικῆς ἀρχῆς , αἴσθησιν δὲ μηδὲν ἄνευ ταύτης ἔχειν , τὴν παθητικὴν δηλαδὴ καὶ κατὰ τὴν πληγὴν τοὐ αἰσθητηρίου ἐγειρομένην . δι’ ὧν ἱκανῶς τὸ εἰδητικὸν τῆς φυτικῆς καὶ ἀρχικὸν πιστοῦται . εἰ γὰρ ταῖς ὡμολογημένως εἰδητικαῖς καὶ ἀρχικαῖς ζωαῖς συμφύεται , τῇ τε αἰσθητικῇ καὶ τῇ λογικὴ , εἴη ἂν καὶ αὐτὴ ἀρχικὴ καὶ εἰδητική · καὶ εἰ ἄνευ ἐκείνων εἰδοποιεῖ καθ’ αὑτὴν τὰ φυτά , εἴη ὅν καὶ αὐτοτελές τι εἶδος ψυχικόν .
Lemmas: περισπούδαστος μέν προηγουμένως ὁ περί αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ τε ἄλλος καί ὁ περί Ψυχή ἀλήθεια , αὐτίκα οἰκεῖος πᾶς ἐγώ ὑπάρχω · δύο δέ καί ὁ ὁ δοκέω ὁ εἰς ἄκρος ἐπιστήμη ἥκω κατάληψις . διό καί ὁ περι Ψυχή Ἀριστοτέλης φροντίζω ἄγαν ἀντέχω ἡγέομαι δήω πραγματεία . πολύς μέν οὖν καί μακάριος θεώρημα περί αὐτός καί ὑπό Πλάτων παραδίδωμι , ἀλλά ἐκεῖνος καί ἱκανῶς καί σύμφωνος ἀλλήλων ὁ Πλάτων ἐξηγητής ἐπεξεργάζομαι τε καί σαφηνίζω . τελεωσαμένου δέ ὁ περι Ψυχή πραγματεία ὁ Ἀριστοτέλης , ὡς ὁ ἀγαθός ὁ ἄλη θεῖος κριτής δοκέω ὁ Ἰάμβλιχος , πολύς ὁ ὁ ὁ ἐκεῖνος σαφηνίζω πρός ἀλλήλων διαφωνία οὖον περί ὁ ὁ Ἀριστοτελικός λέξις μόνος ἑρμηνεία , ἀλλά καί περί αὐτός ὁ πρᾶγμα μάλιστα . διό καί αὐτός ἐγώ δοκέω ζητέω τε καί γράφω ὁ αὐτός τε πρός ἑαυτοῦ ὁ φιλόσοφος καί ὁ πρός ὁ ἀλήθεια συμφωνία , ὁ μέν πρός ὁ ἄλλος ἀντίρρησις φυλάσσω , πιστόω δέ ὁ δοκέω ἐν ὁ ἀμφίβολος ἐκ ὁ Ἀριστοτέλης ἐναργής δόγμα τε καί ῥητός , πανταχοῦ δέ κατά δύναμις ὁ ὁ πρᾶγμα ἀντέχω ἀλήθεια κτάομαι ὁ Ἰάμβλιχος ἐν ὁ ἴδιος αὐτός περί Ψυχή σύγγραμμα ὑφήγησις . σπουδή μέν οὖν εἷς οὗτος . ἤδη δέ ὑπό ἡγεμών ὁ Ψυχή τε καί λόγος πᾶς αἴτιος ὁ πρόκειμαι ἀρκτέος πραγματεία . ὁ μέν οὖν σκοπός αὐτός προφανής , ὅτι περί Ψυχή . ζητέω δέ ὕστερος εἰμί περί πᾶς , καί διά τίς δοκέω μηδείς περί ὁ ὁ οὐράνιος ποιέω λόγος · πρότερος δέ , πότερος ὁ φυσικός φιλοσοφία ἢ ὁ ὑπέρτερος ὁ περί Ψυχή προσήκω θεωρία . συντελής γάρ οὗτος εἰς ὁ ὁ οὖον - σία αὐτός κατάληψις , πότερος φυσικός πως ἢ ἀγαθός ἤ πῃ ἑκάτερος . ἐπεί οὖν οὐ ἀπλόος ἀποφαίνω ζητέω περί οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά καί ὁ αἴτιος προστίθημι δείκνυμι ἐν ὁ πρῶτος ὁ περι ζῷον μόριον , παραγραπτέον ἐγώ καί ἐπεξεργάζομαι ὁ ἐκεῖνος ῥητός . προλαμβάνω τοίνυν ὡς ὁ φυσικός οὖον ὁ ὕλη μόνος ἀλλά καί ὁ εἶδος ἐν τε ὁ ἄλλος καί ἐν ὁ ζῷον θεωρητέον , ἐπάγω · “ εἰμί δή οὗτος εἰμί ψυχή ἢ Ψυχή μέρος ἢ μή ἄνευ Ψυχή ἀπέρχομαι γοῦν οὐκέτι ζώιον εἰμί , οὐδέ ὁ μόριον οὐδείς ὁ αὐτός πλήν ὁ σχῆμα μόνος καθάπερ ὁ μυθεύω λιθόω ) εἰμί δή οὗτος οὗτος , ὁ φυσικός περί Ψυχή ἄν εἰμί λέγω καί οἶδα , καί εἰμί μή πᾶς , κατά αὐτός οὗτος κατά ὅς τοιοῦτος ὁ ζῷον , καί τίς εἰμί ψυχή ἢ αὐτός οὗτος ὁ μόριον , καί περί ὁ συμβεβηκός κτάομαι ὁ τοιοῦτος οὐσία · ἄλλως τε καί ὁ φύσις διχῶς λέγω καί εἰμί ὁ μέν ὡς ὕλη ὁ δέ ὡς οὐσία . καί εἰμί οὗτος καί ὡς ὁ κινέω καί ὡς ὁ τέλος . τοιοῦτος δέ ὁ ζῷον ἤτοι πᾶς ὁ ψυχή ἢ μέρος τίς αὐτός . ὥστε καί οὕτως ἄν λεκτέος εἰμί ὁ περί φύσις θεωρητικός περί Ψυχή μᾶλλον ὁ περί ὁ ὕλη , ὅσος μᾶλλον ὁ ὕλη διά ἐκεῖνος φύσις εἰμί ἢ ἀνάπαλιν . καί γάρ κλίνη καί τρίπους ὁ ξύλον εἰμί , ὅτι δύναμις οὗτος εἰμί . ἀπορέω δέ ἄν τις εἰς ὁ νῦν λέγω3 ἀποβλέπω , πότερος περί πᾶς Ψυχή ὁ φυσικός εἰμί εἶπον ἢ περί τις . εἰμί γάρ περί πᾶς , οὐδείς λείπω παρά ὁ φυσικός ἐπιστήμη φιλοσοφία . ὁ γάρ νόος ὁ νοητός · ὥστε περί πᾶς ὁ φυσικός γνῶσις εἄν εἰμί . ὁ γάρ αὐτός περί νόος καί ὁ νοητός θεωρέω , εἴπερ πρός ἀλλήλων , καί ὁ αὐτός θεωρία ὁ πρός ἀλλήλων πᾶς καθάπερ περί αἴσθησις καί ὁ αἰσθος - ὁ . ἢ οὐ εἰμί πᾶς ὁ ψυχή κίνησις ἀρχή , οὐδέ ὁ μόριον πᾶς , ἀλλά αὔξησις μέν ὅσπερ καί ἐν ὁ φυτός , ἀλλοίωσις δέ ὁ αἰσθητικός , φορός δέ ἕτερος τίς καί οὖον ὁ νοητικός . ὑπάρχω γάρ φορά καί ἐν ἕτερος ὁ ζῷον , διάνοια δέ οὐδείς . δῆλος οὖν ὡς οὖον περί πᾶς Ψυχή λεκτέος · οὐδέ γάρ πᾶς ψυχή φύσις , ἀλλά τίς μόριον αὐτός εἷς ἢ καί πλείω ἐν δή οὗτος διά-ὁρίζω ὅτι ὁ μέν εἰμί ὁ Ψυχή ὁ φυσικός θεωρητός φιλοσοφία , ὅσος αὐτός ὁ ζῷον εἰμί εἶδος ὁ ὁ ζῷον ὡς ζῷον ὁρίζω ὅς καί ἀμφισβητέω εἴτε ψυχή εἴτε μόριον Ψυχή εἴτε οὐ ἄνευ Ψυχή καλέω δεῖ ) , καί ὅσος αὐξητικός καί αἰσθητικός καί ὁ κατά τόπος αἴτιος κίνησις · ὅσος δέ νοερός , ὁ πρῶτος φιλοσοφία , ὅς ὁ νοητός γιγνώσκω καί ὁ ὁ νοητός θεωρητικός γιγνώσκω νόος , καί οὖον ὁ ἐξαιρέω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐν ἐγώ . καί γάρ ὁ ἐν ἐγώ νάω νοητός ἐκεῖνος , καί πρός ἀλλήλων ὁ τε νοητικός καί ὁ νοητός λέγω ὑπό εἷς καί ὁ αὐτός θεωρέω ἐπιστήμη , ὥσπερ ὁ αἰσθητικός τε καί αἰσθητός . διό οὔτε φυσικός ἁπλόος οὔτε μετά ὁ φυσικός ὁ περί Ψυχή θεωρία , ἀλλά ἄμφω ἔχω , ὡς ἐν οὗτος ὑπό ὁ Ἀριστοτέλης διά-ὁρίζω . ἔοικα δέ ἐν πλάτος ὁ Ἀριστοτέλης καί ὁ φυσιολογία καί ὁ μετά ὁ φυσικός τίθημι φιλοσοφία ἑκάτερος μέχρι Ψυχή ὁ μέν ἀνάγω ὁ δέ προάγω , ἐπεί δῆλος ὡς οὔτε κατά ὁ φυσικός εἶδος ὁ σῶμα εἰμί οὐσιώδης ὅρος ὁ ψυχή ἐκεῖνος γάρ ὡς σῶμα , οὗτος δέ ὡς ζῷον εἶδος εἰμί , καί ἐκεῖνος μέν ὁ κινέω ἀρχή , οὗτος δέ ὁ κινέω · ὁ γάρ ὑπό ἑαυτοῦ κινέω ὁ ἔμψυχος ἰοιον , ὡς ἐν ὁ ὄγδοος ὁ φυσικός εἴρω ἀκρόασις ) , οὔτε ὡς ὁ ὑπερφυής καί καθαρός ἀμέριστος καί μόνιμος πάντῃ καί εἰλικρινής ὁ νοερός εἰμί ὁ Ψυχή . διό εἰμί περί ὁ ἄκρος ἀφορίζω τις ὁ φιλοσοφία , πῇ μέν ὁ φυσικός πῇ δέ ὁ μετά ὁ φυσικός , μέσος ἀμφότερος εἰμί ὁ περί Ψυχή , καί οὗτος ἐν πλάτος , μᾶλλον δέ ἐν βάθος ὁράω , ὅσος ὁ νοερός ὁ Ψυχή ὁ αἰσθητικός καί φυσικός διΐστημι . καί δῆλος ὡς ὁ περί Ψυχή ἐπιστήμη τοιοῦτος , ἐπεί καί ὁ ὁ Ψυχή οὐσία τοιόσδε , οἷος μέσος ὁ τε ὑπερφυής εἰμί καί ὁ φυσικός , καί οἷος ὁ μέν τίς ἔχω ὁ ὑπερφυής κοινωνέω , ὁ δέ πρός ὁ φύσις ἀποκλίνω · κλίνω · εἴτε καί κατά ἄλλος τις τρόπος , ὅς ἄν ὁ λόγος ἐκφαίνω , ὅτε καί Ἀριστοτέλης αὐτός οὗτος ζητέω . συμπεραίνω δή ὁ Ἀριστοτέλης ἐν ὁ πρόκειμαι ῥητός ‟ δῆλος , φημί , ὡς οὖον περί πᾶς Ψυχή λεκτέος ” ὁ φυσικός δηλαδή · ‘‘οὐδὲ γάρ πᾶς ψυχή φύσις , ἀλλά τίς μόριον αὐτός εἷς ἢ καί πλείων . ” ἐπεί οὖν αὐτός καί περί ὁ νόος ὁ Ψυχή , καί οὖον περί ὁ φυσικός μόνος αὐτός μόριον ποιέω λόγος , δῆλος ὡς οὐ εἰμί ἀπλόος φυσικός ὁ περί Ψυχή πραγματεία . οὗτος μέν οὖν ἐγώ ὧδε περαίνω . ὁ δέ σκοπός αὐτός δοκέω περί μόνος ὁ ἐν ὁ θνητός ζῷον εἰμί Ψυχή · οὐδείς γάρ φαίνω περί ὁ ὁ οὐράνιος ποιέω λόγος , εἰμί μή ὅσος ἐπισκήπτω ὁ ὁ Τίμαιος μαθηματικός περί αὐτός ἔνδειξις · καί ἴσως ὡς ἱκανός ὁ πλατωνικός περί αὐτός θεωρία ἀρκέω , τοσοῦτος ἐφίστημι μόνος μή ὁ φαίνω προσανέχω ὁ μαθηματικός · ἴσως δέ καί διά ὁ περί ὁ ἀκρότητος ὁ ἡμέτερος νόος εἴρω ἄξιος εἰς ὁ οὐράνιος ναπέμπεσθαι Ψυχή . ‟ ὁ γάρ ὁ πᾶς , φημί , δῆλος ὅτι τοιοῦτος εἰμί βούλομαι , οἷος ποτός εἰμί ὁ καλέω νόος . οὖον γάρ οἷος γε ὁ αἰσθητικός οὐδέ οἷος ὁ ἐπιθυμητικός . ” λόγος γάρ καθαρός καί νοερός ὁ ὁ πᾶς ψυχή , ὅλος διά ὅλος ἀμιγής πρός ὁ δύο ζωή , ὅτι μή ῥέπω εἰς σῶμα μηδέ οὗτος γίγνομαι ὁ σῶμα , ἀλλά οὗτος ἐκεῖνος Μένων ἐν ἑαυτοῦ . διό καί κυκλικός αὐτός ὁ φορά διά ὁ αὐτός πρός ἑαυτοῦ ὅλος πρός ὅλος ἐπιστροφή . ἀλλά οὐδέ περί ὁ διάφορος ὁ ἀνθρώπειος Ψυχή λῆξις ἢ ὁ πλείων ἐν ὁ βίος αἵρεσις τίς φαίνω πραγματεύομαι , εἰδοί ὁ καθηγεμών ὁ περί οὗτος ἱκανῶς ἐπεξεργάζομαι λόγος , ἀλλά οὐ ὡς ἀχώριστος ὁ σῶμα τίθημι ὁ Ψυχή · ὁ γοῦν αἴτιος ὁ μή μιμνήσκω ἐγώ ὁ χωριστός ζωή ἀποδίδωμι ἐν ὁ τρίτος , ὡς εἰμί δηλαδή καί πρό ὁ εἰς σῶμα ἄφιξις . περι δή μόνος ὁ ἐν ὁ θνητός Ψυχή προηγουμένως πραγματεύομαι οὐδείς αὐτός ἀπολείπω ἀνεπεξέργαστος δύναμις τε καί οὐσία . ἀλλά πρῶτος μέν κοινός πᾶς ὁ εἰδητικός ὁ σῶμα ἀποδίδωμι αἴτιος , οὐ ὡς σῶμα ἀλλά ὡς ὄργανον ζωτικός . φύσις γάρ ὁ ὡς σῶμα εἰδητικός αἰτία , οὖον ψυχή · ὁ δέ ὡς ὄργανον ζωτικός ειδοποιώ ἢ ψυχή ἢ μέρος Ψυχή ἢ οὐ ἄνευ Ψυχή . καί οὗτος μέν αἰτία εἰδητικός , κατά ὅς ὁ εἰδοποιέω ζωτικός οἷος τε κινέω . ἕτερος δέ ὁ ὑπό ὅς κινέω · ὑπό γάρ ὁ Ψυχή ὁ ζῷον κινέω ὡς ὑπό ὁ κυβερνήτης ὁ πλοῖον · ἐντελέχεια δέ καί ὁ πλωτήρ λέγω . ἕτερος δέ πως ὅδε ὡς εἶμι ὁ κινέω ζωτικός ὁ κατά ὅς ὁ οὗτος κινέω ὁρίζω , ἐπεί οὖον αὐτός ὁ κινέω ὁ κινέω , ἀλλά διαιρέω κατά αὐτός . κινέω δέ ὁ ζωτικός κινέω , οἷος βάδισις καί πτῆσις καί ἀναπνοή , οὖον ὁ σῶμα ἀπλόος , ἀλλά ὁ ζῶ σῶμα . ζῶ δέ εἰμί κατά ὁ ἐν αὐτός ζωή · ὥστε καί ζωτικός κινέω κατά οὗτος . ἐπεί οὖν καί ὁ κινέω ἐν ὁ ζῷον ὁ ψυχή , πότερος ὁ αὐτός ὁ κατά ὅς κινέω , ἢ ἀδύνατος ; εἰμί γάρ ἄν καί ὁ ὅλος ζῷον κατά αὐτός εἰδοποιέω , κινέω τε καί κινέω , καί οὐ , ὡς ὁ Ἀριστοτέλης δοκέω , κινέω μέν ὁ ψυχή , κινέω δέ ὁ ζῷον . ἀλλά καί ὁ ὄργανον ἕτερος ὁ χράω . καί ὁ ὡς ὄργανον ἄρα χαρακτηριστικός εἶδος ἕτερος ὁ χράω . καί ἐντελέχεια καί ὁ χράω ὡς ὁ πλωτήρ ὁ ναῦς · δισσός γάρ ὁ ἐντελέχεια , ὁ μέν κατά ὅς εἰμί ναῦς , ὁ δέ ὡς πλωτήρ . πρώϊος μέν οὖν ὡς εἴρω κοινός πᾶς ὁ ὁ θνητός ζῷον Ov Ψυχή ὁ εἰδητικός αὐτός ἀποδίδωμι αἴτιος δισσός εἰμί . ἔπειτα δέ καί κατά ἕκαστος ἐπέξειμι ἅμα μέν ὁ διαφορά αὐτός παραδίδωμι , ἅμα δέ καί ὁ κοινός πᾶς ὑπάρχω ἰδιότροπος κατά ἕκαστος θεωρέω , ὅσπερ ὁ ἀποδεικτικός παραγγέλλω ἐπιστήμη , καί ὁ μέν μᾶλλον εἰς ὁ ὀργανικός ἀποκλίνω , ὁ δέ κατά ὁ χράω ἵστημι μᾶλλον ὁράω . καί πᾶς μέν εἰμί ψυχή ἐντελέχεια ὁ ὀργανικός σῶμα παραδίδωμι , οὖον πᾶς δέ κτάομαι πατά ἑαυτοῦ δύναμις · σαφῶς γάρ ὁ νόος εἴρω μηδείς συνέχω σῶμα καί μηδέ ὡς ὄργανον ὁ σῶμα χράω . διό οὐ ἀπαμβλύνω πρός ὁ ὁ μικρός θέα ἐκ ὁ ὁ μείζων νόησις , ὥσπερ ὁ αἴσθησις διά ὁ αὐτός ὡς ὄργανον χράω ὁ σῶμα . διακρίνω δέ ἱκανῶς καί ὁ περί ὁ νοερός ὁ Ψυχή δύναμις , ἕτερος μέν ὁράω ὁ πρακτικός οὗτος καί φαντασία χράω , σωματοειδής εἰμί ζωή , κατά ὁ μερικός πρότασις · ἕτερος δέ ὁ θεωρητικός , καί οὗτος διττός , ὁ μέν κατά ὁ ἀπό ὁ οὐσία προέρχομαι ἐνέργεια ἢ ἀτελής ἔχω ἢ τελειόω , καί ἢ εἰς ὁ πρότερος δύναμις διά ὁ ἀτελής ἐκπίπτω ἢ κατά ὁ τέλειος ἵστημι δύναμις ἢ καί κατά ὁ ἐνέργεια · ὅστις οὖον χράω μέν ὁ φαντασία , ἕπομαι δέ αὐτός ἔχω ὡς τῆ πρόειμι καί ἐξίστημι ὁ οὐσία ἐνεργητικός θεωρία συγκινέω · ὁ δέ κατά ὁ μόνιμος καί εἰς εἷς καί αὐτός τῆ οὐσία ὁ ἐνέργεια συνάγω · κατά ὅς καί ὁ ἐξαιρέω μιμέομαι νόος , καί εἰμί ὁ οὐσία ἐνέργεια . κατά ὅς μόνος εἰμί ἀθάνατος , ὡς διά αὐτός ὁ αἰώνιος συνάπτω καί ὡς ἀεί μέν ὁ μόνιμος ἔχω , ἀκραιφνής μέν ἐν ὁ χωριστής ριστῇ ζωή , ἀφίστημι δέ πως ἑαυτοῦ ἐν ὁ εἰς ὁ δύο ῥοπή , ἀλλά οὐ οὕτως ὡς μηδαμῶς μένω . εἰμί μέν οὖν καί τότε μόνιμος δύο · ὁ δέ ἔξω ῥέπω οὐ ἀθάνατος , ὡς μεταβάλλω καί ὡς ἐν ὁ χωριστής ζωή οὖον πάρειμι . διαιρέω δέ καί ὁ ὀρεκτικός δύναμις ἀπό ὁ γνωστικός , τίς ὁ κατά τόπος ὁ ζῷον κινητικός δύναμις επεξεργάζομαι . καί οὗτος μέν ἅπας ὁ θεωρία ἐν τε ὁ δύο καί τρίτος ποιέω · ἐν δέ ὁ πρῶτος μετά ὁ ἀφορίζω ὁ σκοπός καί ἐκτίθημι , ὅσος τε καί οἷος δεῖ ζητέω περί Ψυχή πρόβλημα , καί ὁ τρόπος ἀφορίζω ὁ επεξεργασία ὁ ἀπό ὁ ἀντίκειμαι ἄρχω καί διά μέσος ὁ ἐνέργεια εἰς ὁ οὐσία ἀναπέμπω , ὁ ὁ παλαιός ἱστορέω περί Ψυχή δόξα , διά ὅς τε ἀποδέχομαι καί διά ὅς ἀντιλέγω , γνωστικός τε ὁ ψυχή καί κινητικός τίθημι ἀσώματος τε καί ἀμέριστος καί ἀκίνητος ὁ σωματικός κινέω εἰμί . καί οὔτε ἁρμονία σωματικός οὔτε σύνθεσις οὔτε λόγος τις μίξις ἐπιδείκνυμι · καί ἀρχή οὐ ὡς στοιχεῖον , οὐδέ ὡς ἐκ ὁ στοιχεῖον , ἀλλά ὡς λόγος καί εἶδος . καί εἷς ὁ ἐν ἕκαστος ζῷον εἰμί βούλομαι ψυχή καί ἐν ὁ λογικός , πᾶς ἔχω ὁ ζωτικός οὐσία τε καί δύναμις , κατά ὅς τε ὀρέγω λογικός τε καί θυμοειδῶς καί ἐπιθυμητικός , καί κατά ὅς γιγνώσκω νοερός ἢ ἐπιστημονικός ἢ δοξαστικός ἢ φανταστικός ἢ αἰσθητικός , καί αὐτός ἔχω ἔσχατος ὁ φυσικός . ἔτι ἐν ὁ τρίτος κατά αὐτός ὁ λογικός ὁ ἡμέτερος ψυχή ἐν μεσότης ἵστημι ὁ ἄκρος ὁράω ζωή , ποτέ μέν ἀπεικάζω ὁ αἰσθητικός ποτέ δέ ὁ νοερός · καί ποτέ μέν εἰς ὁ αἰσθητικός ὑποβαίνω , ποτέ δέ εἰς ὁ νοερός ἀνέρχομαι μίμησις · καί ποτέ μέν εἰς ὁ ἀμέριστος ὡς οἷος τε αὐτός συναιρέω καί ὅλος ἐν ἑαυτοῦ Μένων , ὅτε καί ὁ ὑπερέχω αὐτός μιμέομαι νόος , ποτέ δέ ἀφίστημι πως ἑαυτοῦ ἐν ὁ ἔξω ῥοπή καί κατά προβολή ἐνεργέω καί εἰς μερισμός προέρχομαι · οὖον μήv ὡς πάντῃ ὁ ἀντίκειμαι ἀφίστημι . καί γάρ ὁ μερισμός αὐτός μετά ὁ εἰς ὁ ἀμέριστος συναίρεσις , καί ὁ προβολή μετά ὁ εἰς ἑαυτοῦ ἐπιστροφή , καί ὁ ἑαυτοῦ ἀπόστασις μετά ὁ ἐν ἑαυτοῦ μονή , ἀμυδρόω ὅτε εἰς ὁ ἔξω ῥέπω · ἵνα καί μένω ἅμα καί μεταβάλλω διά ὁ ὁ μόνος τε μένω καί πάντῃ μεταβάλλω μεσότης ὁ ἡμέτερος ψυχή ἑκάτερος πως ἐπικοινωνέω ὁ ἄκρος , ὥσπερ καί μερίζω πως καί οἷος ἀμέριστος τε ] ἅμα γίγνομαι τε καί ἀγένητος ὑπάρχω , φθείρω τε τρόπος τις καί ἄφθαρτος διασῴζω . διό οὔτε μένω τίς αὐτός τίθημι κατά ὁ Πλωτῖνος ἀεί ὡσαύτως καί καθαρός οὔτε παντελῶς προίημι ἐν ὁ εἰς γένεσις ῥοπή , ἀλλά ὅλος πρόειμι καί μένω εἰλικρινής ἐν ὁ πρός ὁ δύο ῥοπή . ἀλλά οὗτος μέν σαφής καί ὁ ὅλος ὁ λόγος ἐπίδειξις διέξοδος ὡς καί Ἀριστοτέλης δοκέω καί ὑπό ὁ Ἰάμβλιχος ἐναργής ἐκφαίνω . ἤδη δέ ὁ ῥητός ἔχω . p . 402a1 τῶνκαλῶν καί τίμιος ὁ εἴδησις ὑπολαμβάνω . ὁ προοίμιον ὁ σκοπός τε ἅμα ὁ πρόκειμαι πραγματεία ὁρίζω καί ὡς περισπούδαστος ἄνθρωπος ἅπας γεραίρω . ἔτι τε συντείνω ὁ ἀκροατής ὁ δύσληπτος καθόλου τε ὁ ὁ οὐσία Θεωρίς καί ἰδίως ὁ ψυχικός ἐκφαίνω . πᾶς μέν οὖν εἴδησις ἐν ὁ καλός τε καί τίμιος τάσσω , οὖον ὁ ὁποῖος γνῶσις εἴδησις προσαγορεύω , ἀλλά ὁ ἐπιστημονικός · κατά γάρ οὗτος ἐγώ ὁ οἶδα , κατά δέ δόξα ὁ οἴομαι . ἀπολείπω δέ καί φαντασία καί αἴσθησις ὁ εἴδησις , συμβεβηκός ἀεί καί οὐδείς οὐσία ἀντιλαμβάνω . εἴδησις μέν οὖν ὁ ἐπιστημονικός εἰμί γνῶσις . καλός δέ καί τίμιος ὁ μέν ὑπόκειμαι συντρέχω ( καί γάρ πᾶς ὁ εἰμί τίμιος καλός , καί πᾶς ὁ καλός τίμιος ) , ὁ δέ λόγος διαφέρω · φέρω · καλός μέν γάρ εἰμί ὡς ἐραστός καί διά ἑαυτοῦ αἱρετός , τίμιος δέ διά ὁ σεμνός καί ὑπερέχω , ὑποκλίνω αὐτός ὁ ἄλλος ὅς εἰμί τίμιος . εἰκότως ἄρα ἄνθρωπος εἰμί καί κατά λόγος οὐσιόω ὁ καλός καί τίμιος εἰμί ὑπολαμβάνω ὁ ἐπιστημονικός θεωρία , ὡς ὁ ἀγαθός εἰμί ὁ λόγος τελειότης καί διά οὗτος ἐφέτης τε αὐτός κατά ἑαυτοῦ εἰμί καί ἐγγίγνομαι ὁ ὑπερέχω αὐτός δωρέω . p . 402a2 Μαλλός δέ ἕτερος ἕτερος ἢ κατά ἀκρίβεια ἢ ὁ ἀγαθός τε καί θαυμάσιος εἰμί . ἅπας μέν γάρ ἐπιστήμη καλός τε καί τίμιος , ἄλλος δέ ἄλλος καλός τε καί τίμιος ἢ ὁ ἀκριβής εἰμί , ὡς γεωμετρία ἔχω πρός ὁ ὁ ἐν οὐρανός φαίνω καταληπτικός ἀστρονομία , διά ὁ πόρρω αὐτός ἀπόστασις ἀπολείπω ὁ ἀκριβής , ἤ ὁ ἀγαθός εἰμί , ὡς ἀνάπαλιν ἔχω ἀστρονομία καί ὁ περί ὁ φαίνω πρός ὀπτικός γεωμετρικός τις ὑπάρχω . ἀλλά οὗτος μέν μαθηματικός εἰμί πραγματεία ὁ κύριος ἀπολείπω ἐπιστήμη , ὡς μήτε οὐσία εἰμί μήτε ἐκ ὁ ἀληθινός ἄρχω αἴτιος · ἀληθινός γάρ ὁ οὐσιώδης εἶδος . ἄγω δέ ἄν καί ἐν ὁ ὁ οὐσία θεωρητικός ἀκριβής μέν ἐγώ ὁ περί ὁ οὐράνιος φυσιολογία ἐγγίγνομαι ὁ περί ζῷον διά ὁ προσεχής οὖον λανθάνω , ἐκεῖνος δέ οὗτος ὁ περί ἀγαθός εἰμί . ἀγαθός μέν οὖν εἰμί ὁ ποτέ εἰμί ὁ ἀίδιος , καί ὁ αἴτιος ὡς τέλος ἢ ὡς ποιέω ἢ ὡς εἶδος ὁ αἰτιατός , καί ὅλως ὁ θεός πλησιάζω ὁ μᾶλλον ἀπωτέρω κατά οὐσία . ἀκριβής δέ γνῶσις ὁ ἀναγκαῖος καί ἀπαράλειπτος καί ὁ οἰκεῖος ὁ γνωστός . p . 402a3 διά ἀμφότερος οὗτος ὁ περί Ψυχή ἱστορία εὔλογος ἄν ἐν πρῶτος τίθημι . Ζεύς τε ἀκρίβεια καί διά ὁ περί ἀγαθός καί θαυμάσιος ἔχω . διά γάρ ὁ πρός ἑαυτοῦ αὐτός ὁ Ψυχή οἰκειότης ἐγγύτατος εἰμί ὁ γιγνώσκω ὁ γνωστός ἐναργής παρέχω καί ἀκριβής ὁ ὁ συντίθημι γνῶσις · καί γάρ ὁ ὁ συντίθημι ἐγώ αὐτός συναίσθησις ἐναργής τε καί ἀκριβής . ὁ δέ κατά νόος καί λόγος ὁ Ψυχή αὐτός εἰς ἑαυτοῦ ἐπιστροφή ἀπαθής γίγνομαι ἔτι ἐναργής καί ἀκριβής . ἀλλά καί αὐτός ὁ πρός ἑαυτοῦ ἐπιστροφή ἀσώματος καί χωριστός σῶμα ἑαυτοῦ εὑρίσκω καί γνωστικός καί ἑαυτοῦ κύριος διά ὁ κατά βούλησις ζῶ καί ἀρχικός ὡς ἀγαθός θαυμάζω ὡς οὐ ἀποσπάω ὁ πρῶτος αἴτιος . οὖον γάρ ὡς αὐτόθεν πρῶτος , ἀλλά ὡς ἐν ὁ πρῶτος φημί , διά ὁ οἷος συνεχής πρός αὐτός ὑπόβασις . ὁ δέ ἱστορία ἀντί ὁ ἐπιστήμη λαμβάνω νῦν · οἶδα γάρ φημί ὅσος ἀκριβῶς γιγνώσκω . p . 402a4 δοκέω δέ καί πρός ἀλήθεια ἅπας ὁ γνῶσις αὐτός μέγας συμβάλλω , μάλιστα δέ πρός ὁ φύσις · εἰμί γάρ οἷος ἀρχή ὁ ζῷον . καί κατά ἑαυτοῦ μέν ὁ περί Ψυχή εἴδησις καλός τε καί τίμιος ὡς εἴρω , μέγας δέ εἰμί καί πρός πᾶς ἀλήθεια μέγας ὁ γνῶσις αὐτός συντελής , τουτέστι πρός ὁ ὁ εἰμί ἐπιστημονικός γνῶσις . ἀλήθεια γάρ νῦν οὖον ὁ αἰσθητικός οὐδέ ὁ δοξαστικός ἀκούω , ἀλλά ὁ ἐπιστημονικός καί ὁ ὁ οὐσία , πρός ὅς οὖον μόνος συμβάλλω ὁ ὁ Ψυχή γνῶσις , ἀλλά καί μέγας · πρός μέν ὁ περί ὁ εἰμί , ἐπεί 1r ὡς ἐν ὁ περι ζῷον μόριον φημί , οὐ ἄνευ ὁ ὁ νόος γνῶσις ὁ νοητός οἷος τε γιγνώσκω , οὐδέ ἄνευ ὁ ὁ ἡμέτερος νόος , εἰμί γε ἐγώ ὁπωσοῦν γνωστός ὁ νοητός . ὁμοίως μέν οὖν οὐδέ ὁ αἰσθητός ἄνευ ὁ ὁ αἰσθητικός , ἀλλά ἐπεί οὐ ἐπιστητός οὐδέ οὐσία , λόγος δέ καί νόος ὁ ὁ οὐσία καί ὁ φυσικός θεωρητικός , ὁ οὗτος γνῶσις καί πρός ὁ ὁ φυσικός γνῶσις ὡς ἐπιστητός ἱκανῶς συντελής . ἔτι διά ὁ μέσος ὁ τε ἀληθής νοητός καί ὁ φυσικός εἰμί καί ὁ ἀμέριστος τε καί μεριστός εἰμί ὁ ψυχή καί ὁ περί αὐτός θεωρία ἱκανός πρός ὁ ὁ ἄκρος συμβάλλω φιλοσοφία · πρός μέν ὁ πρῶτος διά ὁ πρός ὁ ἄλλος ὁ Ψυχή ὁμοιότης ἐκ γάρ ὁ μέσος ῥᾴδιος ὁ πρός ὁ ἀγαθός ἀναφορά ) , πρός δέ ὁ φυσικός μάλιστα διά ὁ ὡς ἐκ αἴτιος | ὁ αἰτιατός 1v γιγνώσκω ἐπιστημονικός ὑπάρχω . εἰκότως οὖν μάλιστα πρός ὁ φύσις , διότι ὁ ἐκ αἴτιος ὁ αἰτιατός γνῶσις κύριος τῆ ἐκ ὁ αἰτιατός εἰς ὁ αἴτιος ἀνάγω . ἐκ δέ ὁ Ψυχή ὁ φυσικός ὡς ἐκ ἀρχή ἀρτέομαι · κύριος γάρ ὁ φυσικός ὁ ζῷον , ὅς οἷος ἀρχή ὁ , φημί , ὁ ψυχή , ὁ οἷος προστίθημι , ὅτι ὁ εἶδος καί ὁ νοερός καί ὁ ἀμέριστος οὐσία εἰμί ἀρχή , ὁ δέ ψυχή ἐκβαίνω ὁ ἀμέριστος καθαρός οὐσία καί ὁ ἀληθής ἀρχή ἀπολείπω . καί γάρ ὁ εἰδητικός ἀρχή ἀμέριστος πᾶς γάρ εἶδος ὅρος καί ὅς ἕνεκα · τελειότης γάρ ) καί ὁ ὅθεν ὁ ἀρχή ὁ κίνησις · νόος γάρ ὁ πρῶτος κινέω . δοκέω δέ φημί οὐ ὡς ἀμφισβητέω , ἀλλά ὡς καί ὑπό ὁ ἄλλος ὁμολογέω . p . 402a 7 ἐπιζητέω δέ θεωρέω καί γιγνώσκω ὁ τε φύσις αὐτός καί ὁ οὐσία . σαφής ὁ σκοπός ἐκτίθημι διά οὗτος , ὁ τε ψυχικός οὐσία καί ὁ κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω αὐτός τε ὁ Ψυχή καί διά ἐκεῖνος ὁ ζῷον εἰμί θεωρητικός τε καί γνωστικός . δηλόω δέ ὁ μέν θεωρία ὁ ἐκ ὁ ἐνάργεια καί ἐκ ὁ ὁ αἴσθησις φαίνω ἀναφορά εἰς ὁ περί αὐτός ἀλήθεια , ὁ δέ γνῶσις ὁ κατά λόγος ἐπιστημονικός κατάληψις . ὁ δέ φύσις οὔτε ὁ γένος δοκέω ἐγώ δηλόω οὖον γάρ συνήθης ὁ χρῆσις ) ἵημι ἐκ παράλληλος αὐτός ὁ οὐσία σημαίνω · ἀλλά ὁ μέν ὁ ὅσος αὐτός πρός ὁ φυσικός εἰμί ἀποκλίνω δηλόω , ὁ δέ οὐσία ὁ πρός ὁ νοητός συγγενής καί χωριστός . p . 402a8 εἶτα ὅσος συμβαίνω . ὁ κατά ἑαυτοῦ δηλαδή · ὁ γάρ ὡς Ψυχή καί ἐπεί προηγέομαι κατά ὁ ἐκ αἴτιος γνῶσις ἐπιστημονικός εἰμί ὁ ὁ οὐσία ὅς ὁ συμβαίνω - κότος , βούλομαι δέ γίγνομαι ἐπιστήμων , εἰκότως ἐπιζητέω πρότερος γιγνώσκω ὁ οὐσία , εἶτα ὅσος συμβαίνω . ἀλλά ἐπεί ἐκ ὁ ἐγώ γνώριμος ἐπί ὁ φύσις πρότερος ὁ μάθησις , ἀναγκαῖος ἐν ὁ διδασκαλία ἀπό ὁ συμβεβηκός ὁ οὐσία αἱρέω , ὅς ὁ μέν ἴδιος πάθος ὁ Ψυχή εἰμί δοκέω , πάθος λέγω οὖον ὁ ὁπωσοῦν αὐτός ὑπάρχω οὖον γάρ καί ὁ μόνιμος αὐτός νοερός ἐνέργεια ) ἀλλά ὅσος ὁ πάσχω τίς αὐτός ὑπάρχω , οἷος ὁ εἰμί σῶμα ῥοπή καί ὅλως ὁ κατά προβολή ζωή . ἐν γάρ ἀπόστασις πως ὁ ἀπό ἑαυτοῦ , οὗτος δέ πάθος · ἐπεί ὁ μόνιμος ἐνέργεια ὁ αὐτός ὁ οὐσία καί οὖον συμβεβηκός . ὁ δέ συμβεβηκός , ὁ καί πάθος φημί , ὁ μέν εἰμί ἴδιος ὁ Ψυχή , ὡς ὁ θεωρητικός αὐτός γνῶσις οὐδείς αἴσθησις ἢ φαντασία ἢ ὅλως ὁ σῶμα χράω · ὅσος δέ αἰσθητικός καί φανταστικός καί ὁ οὗτος χράω πρακτικός γνῶσις , κοινός καί ὁ ἄλλος ζῷον ὑπάρχω . οὐδέ μόνος εἰμί ὁ ζῷον , ὅσπερ εἰμί ὁ σύνθετος , ἀλλά καί αὐτός ὁ Ψυχή . ὡς γάρ εἴρω , ἢ ἄρχω ἐκ αὐτός ἢ λήγω εἰς αὐτός . p . 402a 10 πάντῃ δέ καί πάντως εἰμί ὁ χαλεπός λαμβάνω τις πίστις περί αὐτός . αἱρετός ἐκ ὁ εἴρω ὁ περί Ψυχή ἐπιδείκνυμι θεωρία καί ὅτι μάλιστα ἐπιζητέω ὁ οὐσία αὐτός γιγνώσκω προεῖπον , συντείνω ὁ φιλοθεάμων ὁ εἰμί , ὁ δύσληπτος πρῶτος μέν καθόλου ὁ ὁ οὐσία γνωστικός μέθοδος ὑπομιμνῄσκω . οὔτε γάρ εἰμί εἷς ἢ πλείων ῥᾴδιος γιγνώσκω · καί γάρ ἄν εἷς δοκέω , ἐπεί καί αὐτός ὁ ζητέω οὐσία κοινός καί εἷς τις ἐν πᾶς εἰμί δοκέω καί ὁ ὁ εἰμί κοινωνία , καί διά ὁ εἷς παραδίδωμι μέθοδος , ἐπί μέν ὁ ἁπλόος ἰδιότης ὁ κατά ἐπι - βολή σύνεσις , ὅς ὁ ὅρος γιγνώσκω , ἐπί δέ ὁ ἐκ πλείων ὁ ὡς ἐκ γένος καί διαφορά · καί πλείων αὖος διά ὁ ἑτερότης ὁ τε γένος καί ὁ διαφορά καί δηλονότι καί ὁ εἶδος . εἴτε δέ εἷς εἴτε πλείων εἴτε , ὅσπερ ἀληθής , καί εἷς καί πλείων , οὐ Εὔκολος αὐτός ὁ κατάληψις , ἐπεί καί πᾶς ἐπιστημονικός ἕξις δύσληπτος , φύσις τε δήω ἐπιτη - Δείας καί γυμνασία μακρός καί διακαθαίρω ὁ λογικός ζωή , εἰμί μέλλω ὀρθῶς πάντως ὁ προτίθημι ὁ οὐσία εὐεκτός αἱρέω . ἀλλά οὗτος ὁ ζήτημα οὐ δείδω ὁ περί Ψυχή θεωρία , κοινός δέ φημί πολύς ἕτερος , ἐπί ὅσος ὁ τίς εἰμί ζητέω · κοινός γάρ οὗτος ἀπαντάω ὁ ὁριστική . εἶτα ὅτι εἷς μετά παραμυθία ὑποτίθημι ὡς γάρ εἷς ὁ ὁ κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ἐπιστήμη , ὅσπερ εἰμί ὁ ἀποδεικτικός , οὗτος καί ὁ ὁ τίς εἰμί εἰμί εἷς ὁ ὁριστική , ἐπεί καί ὁ διαιρετικός εἷς καί ὁ ἀναλυτικός ὡσαύτως ) , ζητητέος φημί ὁ μέθοδος οὗτος οὗτος δηλαδή ὡς ἕξις κτάομαι ὁριστικός . ἐπεί δέ καί πολύς τρόπος τις ὑπομιμνῄσκω δέ καί οὗτος διά ὁ δήω γάρ λαμβάνω περί ἕκαστος τίς ὁ τρόπος · δεῖ γάρ ἐπί ἕκαστος ἰδιότροπος ὁ κοινός χράω μέθοδος ) · ἐπεί οὖν καί πολύς , ἔτι χαλεπός γίγνομαι ὁ πραγματεύομαι , τουτέστι ὁ ὁ ἴδιος ἕκαστος αἱρέω οὐσία . ὁ δέ ἐπιφέρω | ὁ ἐάν δέ φανερός εἰμί , πό τέρος ἀπόδειξις καί ὁ ἑξῆς ἐξήγησις εἰμί ἐγώ ὁ προερέω δοκέω ὁ δήω γάρ λαμβάνω περί ἕκαστος τίς ὁ τρόπος , ὡς ἕπομαι οὗτος καί ὁ εἷς ὅστις ὁ ὁ τίς εἰμί ὁμολογέω μέθοδος . ἕπω γάρ καί οὗτος ζητέω , ἐκ τίνω ἀρχή ὁ ἰήϊος ἕκαστος ἀποδίδωμι ὁρισμός · p . 402a21 ἄλλος γάρ ἄλλος ἀρχή . ἕτερος γοῦν ἀριθμός καί ἕτερος ἐπίπεδος καί ἄλλος ὁ φυσικός καί ἐπί πᾶς ὁμοίως . κατά συμβαίνω δέ ἰάομαι ὁ ἀποδείκνυμι λέγω , ἄν οὐσιώδης εἰμί , ὅτι ὡς ἄλλος ἄλλος κατηγορέω πᾶς δείκνυμι καί διά οὗτος μέν συμβαίνω ὡς σύν ἄλλος βαίνω · δείδω δέ , ἐπεί καί ὁ κοινός πλείων ἰδιότροπος χρή γιγνώσκω διά ὁ ἀπόδειξις . οὗτος μέν οὖν πρῶτος κοινός ὁ δύσληπτος ὁ ὁριστικός ὑπομιμνῄσκω ὀξύς . προστίθημι δέ καί ὁ ἴδιος ἐπί ὁ ψυχικός οὐσία χαλεπότης , ἅμα καί ὁ πρόβλημα ἐκτίθημι περί ὅσος ζητέω διά ὁ · p . 402a22 Πρῶτος δέ ἴσως ἀναγκαῖος διαιρέω , ἐν τίς ὁ γένος καί τίς εἰμί . ἐπεί ἐν ὁ ὁριστικός λόγος πρό πᾶς εἰμί ὁ γένος λαμβάνω - νόμενος καί τότε ὁ διαφορά , διότι ἀμέριστος ὁ εἶδος καί ἀμέριστος ὁ τε ὁρίζω καί χαρακτηριστικός συλλαμβάνω , ὁ λόγος ἅμα τε διαιρέω καί συνάγω ἴδιος πρῶτος αὐτός ἐμφαίνω ὁ ὁρίζω , ἔπειτα δέ ὁ χαρακτηριστικός , ὅς ὁ μέν ἐν ὁ τίς εἰμί , ὁ δέ ἐν ὁ ὁποῖος τίς εἰμί γιγνώσκω τε καί λέγω . διό καί αὐτός εἶπον ἐν τίς ὁ γένος ἀναγκαῖος διαιρέω προστίθημι καί τίς εἰμί , σαφηνίζω τίς δηλόω ὁ ἐν γένος εἰμί , ὅτι κατά ὅς τίς εἰμί , ὥσπερ ἐν διαφορά κατά ὅς τοιόσδε . ἀμφισβητέω δέ ἐπί Ψυχή , εἰμί ὁ γένος αὐτός οὐσία ἢ ποιός ἢ ποσός . διό καί οὗτος εἰδικός ὁ τρεῖς μιμνήσκω κατηγορία , ὡς ἐν ὁ φέρω δόξα ὁ τρεῖς λέγω , προστίθημι δέ ὁ ἢ καί τις ἄλλος ὁ διαιρέω κατηγορία διά ὁ ἐνδέχομαι τις καί ὑπό ἄλλος αὐτός ἄγω . ὁ μέν οὖν Πυθαγόρειος καί Πλάτων οὐσία αὐτός φημί · ὁ δέ ἁρμονία σῶμα εἶπον καί ὁ τοιόσδε κρᾶσις ἐν ὁ ποιός τίθημι . Ξενοκράτης δέ ἀριθμός αὐτός τίθημι ἐν ποσός δοκέω . p . 402a25 ἔτι δέ πότερος ὁ ἐν δύναμις ἢ μᾶλλον ἐντελέχεια τις · διαφέρω γάρ οὖον τίς μικρός . ὁ μέν πρῶτος καί εἰλικρινής ἐντελέχεια ὁ εἶδος εἰμί · ὁ γάρ ἐνέργεια καί ὁ τελειότης ὁ εἶδος . ἐν δύναμις δέ εἰμί οὐ ὁ ὕλη μόνος ὡς ἀτελής κατά ἑαυτοῦ ἐν ὁ δεκτικός ὁ εἶδος οὐσιόω , ἀλλά καί πᾶς ὁ εἰδοποιέω , μάλιστα δέ ὁ συντίθημι διά ὁ πρός ὕλη κοινωνία · ἤδη δέ καί πᾶς ὁ σῶμα ἄν ἄυλος εἰμί , ὡς μή κατά ἑαυτοῦ μηδέ ὑπό ἑαυτοῦ ζῶ , ἀλλά ἑτέρωθεν · οὖον γάρ ὡς σῶμα . ὁ δέ ψυχή κατά μέν ἀλήθεια μέσος ὁ εἶδος καί ὁ εἰδοποιέω ὡς ὅλος διά ὅλος ἑαυτοῦ ὁ πρός ἑκάτερος ἐμφαίνω κοινωνία . ἀξιόω δέ ὑπό Ἀριστοτέλης διά ὁ ἀπό ἑαυτοῦ ζῶ τε καί ἐγείρω , καί ὡς κινητικός ὁ σῶμα ἀρχή οὖον πρός ὁ ὁρίζω ἀλλά πρός ὁ ὁρίζω ἀποκλίνω . διό καί οὗτος πως φημί ἢ μᾶλλον ἐντελέχεια , ἐπεί οὐ εἰλικρινής οὐδέ ἀπλόος , εἰμί γε καί ὁ λογικός ψυχή καί ὁ μετέχω ὑπό αὐτός νόος δύναμις τε καί ὑλικός λέγω . διά ὁ αὐτός δέ αἴτιος καί ὁ τις πρόσκειμαι , ὅτι μή ἀπροσδιόριστος καί ἀπλόος εἰμί ἐντελέχεια , ἀλλά ὑποβεβηκότως . ὅθεν οὐδέ ἀεί κατά ὁ τέλειος ἵστημι ἐνέργεια , ἀλλά ἐνίοτε κατά ὁ ἀτελής ὁ κατά ὁ ἕξις . ἐν δύναμις δέ εἰμί καί ὁ εἰδοποιέω τίθημι , ὅσπερ ἐντελέχεια μέν εἰμί , οὖον μήv ἐντελέχεια οὗτος γάρ ὁ εἶδος ) , εἰκότως ὁ ἐν δύναμις οὖον ὁ ἐντελέχεια , ἀλλά ὁ ἐντελέχεια ἀντιτίθημι . ἐν μέν γάρ ἐντελέχεια ὁ εἰδοποιέω , ὁ δέ εἶδος οὐ ἐν αὐτός , ἀλλά αὐτός , ὅσπερ οὖον μικρός διαφέρω . ὁ μέν γάρ εἰμί κατά ἑαυτοῦ οὐσία , ὡς ἐν ὁ Z ὁ μετά ὁ φυσικός μανθάνω , ὁ δέ κατά ἕτερος , καί ὁ μέν πρῶτος ὁ δέ δύο , καί ὁ μέν αἰτία ὁ δέ αιτιατός . p . 402a1Σκεπτέον δέ καί εἰμί μεριστός ἢ ἀμερής . μεριστός μέν ἁπλόος ὁ σωματικός οὐσία πᾶς , ἄλλος ἀλλαχοῦ ὁ μόριον κεῖμαι · ἀμέριστος δέ εἰλικρινής ὁ νοερός · πολύς δέ βάθος ἔχω καί ὁ μεταξύ ἄμφω οὐσία , ἐν ὅς καί ὁ ψυχή . δηλόω δέ ὁ μέν εἰς ὁ μεριστός αὐτός ὑπόβασις ὁ κατά ἀπόστασις ὁ γνωστός ἀντίληψις καί ὁ ἀπό ἕτερος εἰς ἕτερος μετάβασις καί ὁ κατά μέρος ἐπί ὁ ζητέω διέξοδος · ὁ δέ ὁ ἀμέριστος μέθεξις ὁ κατά ὁ γνωστός ὁ γνῶσις στάσις ἕνωσις γάρ ἄμφω ὅδε ἀμερής ) καί ὁ κατά ὅρος ἀεί ἐν ὁ μεταβολή βάσις καί ὁ μετά ὁ κατά μέρος διέξοδος εἰς εἷς συναγωγή . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὥσπερ πρός ὁ εἶδος , οὗτος καί πρός ὁ ἀμέριστος μᾶλλον τίθημι ὁ Ψυχή , οὗτος μέν ὡς οὖον μεριστός , οὗτος δέ ὡς οὖον μόνος ὁ μεριστός , ἀλλά καί ὁ περί ὁ σῶμα μερίζω οὐσία ἐκλέγω ὁ λογικός Ψυχή . p . 4021b1 καί πότερος ὁμοειδής ἅπας ψυχή ἢ οὖον . καί οὗτος εἰς ζήτησις προβάλλω , εἰμί ὁμοειδής ἀλλήλων ὁ ψυχή πᾶς , ὁ φυτικός ὁ αἰσθητικός ὁ λογικός . ὁμοειδής δέ δηλαδή ὁ κατά εἷς ὁ εἰδικός ὁρίζω εἶδος · ὁ γάρ κατά τίς κοινός ὁμογενής , οὐ ὁμοειδής . ζήτησις δέ ὁ πρόκειμαι ἀξιόω διά ὁ ὁ διαφορά ἐν ὁ σύνθετος | ἀπό ὅς ὕλη , ἀλλά μή ἐκ ὁ εἶδος εἰσάγω , ὡς ἐπί 2v ὁ αὐλή , φημί , διάφορος ὁ ἐκ ὁ ἐγγύς καί ὁ ἀπωτέρω τρῆσις ἀποδίδωμι ἦχος , εἷς ὅμως εἰμί ὁ ἐμφυσάω πνεῦμα . ἀλλά οὖον κατά εἶδος οὐδέ κατά οὐσία , φημί , ὁ διαφορά . ὡς γάρ ὁ μακρός καί βραχύς οὖον ποιέω κατά εἶδος ἐν ὁ ἄνθρωπος ἐναλλαγή , οὕτως οὐδέ ὁ βαρύς καί ὀξύς2 ὁ αὐλητικός ἦχος κατά εἶδος ἐξαλλάσσω , ἐπεί πᾶς οὐσία καί ὁ εἰμί καί ὁ τοιόσδε εἰμί κατά τίς ἔχω εἶδος κατά οὗτος εἄν καί ὁ πρός ὁ ἄλλος ἔχω ἑτερότης . καί γάρ ὁ ἐν ὁ ὄργανον καί ὁ ἐν ὁ ὕλη ἑτερότης ἢ ἐκ ὁ διάφορος ἥκω εἶδος ὁ ἐκ ὁ ἐν ὁ εἷς εἶδος διάφορος λόγος . ἕπω δέ ὁ ὁμοειδής ὁ ψυχή ὑποτίθημι ὁ καί ὁ διάφορος ἐν εἷς Ψυχή δύναμις ὁμοειδής ὑποτίθημι , ὡς εἰμί κατά εἶδος ἐν ἐγώ ἀδιάφορος ὁ φυτικός τε καί αἰσθητικός καί λογικός καί ὅσος ἄλλος . οὖον μήv εἰμί ἀνομοειδής ὁ ὁ διάφορος ζῷον οἷος ὁ ἵππος αἰσθητικός ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν γάρ ἄλογος ὁ δέ λογικός ) , ἤδη καί ὁ ἐν ἄνθρωπος πλείων δύναμις ἀνομοειδής , ὁ αἰσθητικός φέρω καί ὁ δοξαστικός · πᾶς γάρ ἀνθρώπειος καί κατά εἷς εἰδικός ὁ ἀνθρώπειος χαρακτηρίζω εἶδος , ἀλλά λόγος διάφορος · πολύς γάρ ὁ κατά ἕκαστος εἶδος λόγος . p . 402b2 εἰμί δέ μή ὁμοειδής , πότερος εἶδος διαφέρω ἢ γένος . κἀν γάρ πᾶς ψυχή καί ζωή τις , ἀλλά κατά ὁ πρότερος καί ὕστερος ἀλλήλων διαφέρω οὐδέ εἄν ὑπό εἷς τελέω γένος · τοιοῦτος γάρ ὁ ὁμοταγής , ὁ δέ ὕστερος ὁ πρῶτος ὡς ὁ ἀπό εἷς καί πρός εἷς κοινωνέω . p . 402b3 Νῦνμὲν γάρ ὁ λέγω καί ζητέω περί Ψυχή περί ὁ ἄνθρωπος μόνος εοικασινεπισκοπεω . εἰς ὁ Τίμαιον ἔοικα ἀποτείνω , εἰς ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ φυσιολογία καί ὁ οὗτος ζωός καταλήγω , ὡς αὐτός καί ἐπί ὁ ὁ ἄλλος ζῷον τε καί φυτός ψυχή διατείνω ὁ θεωρία μέλλω . δοκέω δέ ἐγώ καί ὁ Τίμαιος ἀφίημι ὁ δείδω περί ὁ ἐν ὁ ἄλλος λόγος ὡς ἐκ παράδειγμα ὁ δύο καί τρίτος μέρος ὁ ἀνθρώπειος ἄξιος ὁ ἐν ὁ ἄλλος αἱρέω . p . 402b5 εὐλαβητέον δέ , ὅπως μή λανθάνω , πότερος εἷς ὁλόγος αὐτός εἰμί , καθάπερ ζῷον . Eἰ μέν γάρ ὁμοειδής πᾶς , εἷς εἰμί πᾶς λόγος , ὥσπερ καί ἄνθρωπος καί ὡς αὐτός φημί ζῷον , εἰμί δέ ἀνομοειδής , κατά ἕκαστος εἶδος ἕτερος ἀποδίδωμι λόγος . p . 402b6 οἷος ἵππος κύω ἄνθρωπος θεός . Θεός ὁ οὐράνιος λέγω ζῷον . ἐπεί δέ καί ὁ ἀνομοειδής ἕκαστος ὁ ὁ γένος κατηγορέω λόγος , ὁ διαφορά ὑπογράφω ὁ εἰδητικός λόγος πρός ὁ ὁ γένος ἐπάγω · p . 402b7 ὁ δέ ζῷον ὁ καθόλου ἤτοι οὐδείς εἰμί ἢ ὕστερος . ἅπας μέν γάρ εἰδικός εἶδος οὐσία αὐτοτελής δηλόω ὕπαρξις καί κατά ἑαυτοῦ οὐσιόω , κἀν ἔνυλος ᾗ οὐ οὐσιόω ἐκ ὁ ὕλη ὁ ὁ σύνθετος , ἀλλά αὐτός οὐσιόω μέν ὁ σύνθετος , τελειόω δέ ὁ ὕλη εἰς ἐνεργέω ὁ δεκτικός αὐτός ἄγω . ὁ δέ γένος ὡς κατά ἑαυτοῦ μέν ἄνευ ὁ εἶδος ὑφίστημι οὐδείς εἰμί ἀεί γάρ μετά τις εἶδος ὁ οὐράνιος ἢ ἀνθρώπειος ἢ Ἱππίας ἢ τις ἄλλος ) ἢ ὕστερος · ὁ γάρ ἐν ἕκαστος εἶδος γένος μετά ὁ εἶδος , ἐπεί ὁ μέν εἶδος ἀμέριστος εἰμί ὁ ὅλος , ὁ δέ γένος κατά εἷς λόγος μερικός ὁ ἐν ὁ εἶδος περιέχω ὁρίζω . διό ὡς μέν κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι οὐδείς εἰμί , ὡς δέ μερικός λόγος ἐν ὁ εἶδος περιέχω ὕστερος ὁ εἶδος . p . 402b8 ὅμοιος δέ ἄν εἰμί τίς ἄλλος κοινός κατηγορέω . οὖον μόνος εἰμί τίς ἄλλος ὡς γένος κατηγορέω ὡς ὁ φυτός , ἀλλά ἔτι μᾶλλον καί εἰμί τίς ὡς ἐν πρότερος καί ὕστερος κοινός ὑπάρχω · οὐδέ γάρ ὁ κοινός καθαρός ἐν οὗτος , ἀλλά ὅς τίς ἄν φημί , μετά ἐξαλλαγή . p . 402b9 ἔτι δέ εἰμί μή πολύς Ψυχή , ἀλλά μόριον , πότερος δεῖ ζητέω πρότερος ὁ ὅλος ψυχή ἢ ὁ μόριον ; εἰμί μή πολύς Ψυχή φημί , τουτέστιν εἰμί μή κατά εἶδος ἀλλήλων διαφέρω ὁ τε ἐν ὁ διάφορος καί ἐν εἷς ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά μόριον ὁ διάφορος οὖον κατά εἶδος ἔχω διά ὁ εἷς εἰμί μόριον , ἀλλά κατά λόγος , ὡς ὁ κοῦφος καί φωτιστικός ὁ πῦρ . οὗτος δέ ἐπί μέν εἷς ζῷον εἴτε ἄνθρωπος εἴτε τις ἄλλος ἀληθής , ἵνα εἷς ὁ εἷς ἕκαστος ᾗ ψυχή . εἴτε οὖν μόριον εἴτε δύναμις ὁ πολύς ἐν ἕκαστος λεκτέος ζωή , ὁμοειδής μέν κατά λόγος δέ διαφέρω ῥητέος . ὁ δέ ἐν ὁ ἀνομοειδής ζῷον κατά εἶδος ἐξαλλάσσω θετέος , ἵνα καί προηγουμένως ὁ κατά εἶδος αὐτός διάφορος ἐκ ὁ Ψυχή ἐφήκω . ἐπί ὅς δέ οὖν μόριον ὁ πολύς , προτίθημι ὅς ζητέω , πότερος ὁ ὅλος πρότερος ἢ ὁ μόριον θεωρητέον , καί ποῖος μέν ὁ μόριον ἀληθής εἰμί ἀλλήλων ἕτερος , ποῖος δέ οὐ . οἷος ὁ φυτικός μέν ἕτερος ὁ ὀρεκτικός , ὁ δέ θρεπτικός καί αὐξητικός καί γεννητικός οὖον πλείων , ἀλλά εἷς πᾶς . χαλεπός δέ ὁ περί οὗτος διορισμός , διότι κατά ἀλήθεια καί ὁ οὐσία εἷς καί πολύς ὁ ψυχή , καί κατά ὅλος ἑαυτοῦ καί κατά ἕκαστος ζωή . καί γάρ ἕκαστος εἷς καί πολύς , μεριστός τε πως | καί ἀμέριστος διά ὁ μεσότης , καί οὔτε σύ αὐτός εἰλικρινής διά ὅλος ἔχω ἑαυτοῦ οὔτε ὁ ἕτερος διασπάω ἢ ὅλως μεριστός παντελῶς . χαλεπός δή διά οὗτος καί δυσδιάκριτος ἐπί ὁ μέσος ὁ ὁ ἀντίκειμαι θέα διά ὁ πρός ὁ ἄκρος ὁ μεταξύ κοινωνία . p . 402b11 καί πότερος ὁ μόριον χρή ζητέω πρότερος ἢ ὁ ἔργον αὐτός . επιστημονικός μέν ὁ ἐκ ὁ οὐσία ὁ ἐνέργεια γνωστικός , πρός ἐγώ δέ σαφής ὁ ἀνάπαλιν . ἀλλά καί ὁ ἐνέργεια πρός τίς εἰμί διά ὁ ἢ ὡς πρός γνωστός ἢ ὡς πρός πρός ὀρεκτός ἢ ὡς πρός ὁ τρέφω ἀπότασις τάσις οὐ ἄν γιγνώσκω ἄνευ ὁ πρός ὁ λέγω · ὅσπερ ἀντίκειμαι κατά ὁ ὁ πρός τίς ἀντίθεσις , οἷος ἀντίβασις τε καί ἀντέρεισις εἰμί καί σύν ἀλλήλων ὑπόστασις . καί ἐναργής ὁ περί ὁ ἐνέργεια γνῶσις ὁ περί ὁ ἀντίκειμαι , ὅταν αἰσθητικός εἰμί ὁ ἀντίκειμαι , ὡς αὐτός ὁ αἰσθητός καί ὁ ἐν οὗτος ὀρεκτός καί ὅσος ἐν ὁ αἰσθητός νοητός . ὁ δέ γε ἐξαιρέω ὁ ἡμέτερος νόος ἐκ ὁ νόος λαμβάνω μᾶλλον . p . 402b 16 ἔοικα δέ οὖον μόνος ὁ τίς εἰμί γιγνώσκω χρήσιμος εἰμί πρός ὁ θεωρέω ὁ αἴτιος ὁ συμβεβηκός καί ἑξῆς . ἐπεί ὁ πρόβλημα ἐκτίθημι καί ὁ χαλεπότης ὁ θεωρία ἐκφαίνω , ὁ μετά οὗτος εὐπορία ἀφορμή παραδίδωμι , καί πρῶτος εἰς ὁ πᾶς ὁρισμός εὕρεσις . ἐπιστημονικός μέν γάρ ἐκ ὁ τίς εἰμί τουτέστιν ἐκ ὁ ὁ εἰμί ἐκφαίνω ὁρισμός ὁ κατά ἑαυτοῦ συμβεβηκός θεωρέω ὁ οὐσία , διότι ἐκ αἴτιος ὁ θεωρία · αἰτία γάρ ὁ συμβεβηκός ὁ οὐσία . οὐσία δέ ἀκούω νῦν κοινός πᾶς εἶδος , κἀν ὑπό ὁστισοῦν τελέω κατηγορία . ὁ γοῦν εὐθύς2 καί ὁ τρίγωνος λαμβάνω , ὅς ὁ συμβαίνω ἐκ ὁ ὁρισμός αὐτός γνωρίζω . ὁ γάρ ὁρισμός οἰκεῖος ὁ εἰμί αὐτός ἐκφαίνω παρασκευάζω ἐγώ ῥᾳδίως καί ὁ κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ὁ τοιόσδε εἰμί γνωρίζω . ἐπιστημονικός οὖν οὗτος , ἐπεί ὁ ἕκαστος ὅς ὁ ὑπάρχω αὐτός αἴτιος . ἀλλά ὁ εἰμί ἐνίοτε οὐ ἐκ ἑαυτοῦ εἰμί γνώριμος ἀνάπαλιν ἐκ ὁ κατά ἑαυτοῦ συμβεβηκός αὐτός , ὅς καί ὁ 3r αἴσθησις καί ὁ φαντασία ἀντιληπτικός , γιγνώσκω . ἐπί μέν οὖν ὁ μάθημα γνώριμος ὁ τίς εἰμί εἰμί ἕκαστος διά ὁ ποσός τις ἢ ποιός εἰμί ὁ ὁρίζω , ὅς καί ὁ αἴσθησις καί ὁ φαντασία ἀντιληπτικός . ὅσος δέ οὐσία , ὅς λόγος καί νόος θεωρητικός , οὐ ἐκ αὐτός φανερός ὁ κατά αἴσθησις ζῶ , ἀλλά ἐκ ὁ συμβεβηκός αὐτός ὁ ἐπί αὐτός ἀναφορά · ὅς δή τρόπος ἐπί Ψυχή ἀναγκαῖος . ἐν δέ ὁ · p . 402b25 Πάσης γάρ ἀπόδειξις ἀρχή ὁ τίς εἰμί ὁ αἰτιολογικός πρόσκειμαι σύνδεσμος δηλόω ὡς καί διά οὗτος περισπούδαστος ὁ ὁ οὐσία θεωρία διά ὁ καί ἀρχή ἔχω ἀπόδειξις . ἀπόδειξις δέ ὁ ἐκ ὁ τίς εἰμί ὁ συμβεβηκός συλλογίζομαι , ἀλλά οὐ ἀνά - πάλιν ὁ ἐκ οὗτος εἰς ὁ οὐσία ἀναδρομή . φημί οὖν ὡς ἔχω τίς λέγω περί ὁ οὐσία καλῶς , ἵνα καί ἀπόδειξις ἐγώ ἀρχή εἰμί ὁ τίς εἰμί . ἐπί ὅς οἷος πόρισμα ἐπάγω πρός διάκρισις ὁ τε ὀρθῶς καί ὁ οἷος ὑπογραφικῶς καί ἐπιπόλαιος ἀποδίδωμι ὁρισμός . ἐκ μέν γάρ ὁ ὁ φύσις ὁ ὑπόκειμαι ἔχω ὁράω ἢ ἐναργής ἢ ἀμυδρός ἀκολουθέω ὁ ὁ συμβεβηκός γνῶσις · εἰμί δέ μή ἕπω , διαλεκτικός εἴρω καί κενός ἀντί ὁ λογικός καί οὖον φυσικός . εἴωθα γάρ ὁ φυσικός ἀντιδιαστέλλω ὁ λογικός ὁ κατά ὁ φαίνω καί ἔνδοξος , ἀλλά οὖον κατά ὁ φύσις καί ὁ εἰμί ὁ πρᾶγμα λαμβάνω · οὖον γάρ ἐπί ὁ πραγματειώδης , ἀλλά ἐπί ὁ ἔνδοξος γνῶσις ὁ ὁ διαλεκτική αὐτός φέρω ὄνομα . καί ὡς ὁ φύσις καί ὁ βάθος ὁ εἰμί ἀποπίπτω κενός προσαγορεύω p . 403a3 Ἀπορίας δέ ἔχω καί ὁ πάθος ὁ Ψυχή , πότερόνἐστιν ἅπας κοινός καί ὁ ἔχω ἢ εἰμί Τικάι ὁ Ψυχή ἴδιος αὐτός . Πάθη μέν ὡς καί πρότερος φημί Ψυχή οὐ ἀπλόος πᾶς αὐτός καλέω ἐνέργεια , ἀλλά ὁ πάθος καί ἔξω ἀπό ἑαυτοῦ πρόειμι · οὖον γάρ δή καί ὁ μόνιμος αὐτός ἐνέργεια καί μή ἀφίστημι ὁ οὐσία , ἀλλά σύνδρομος εἰμί αὐτός . ἀξιόω δέ ἀπό οὗτος ὡς ἀπό φανερός εἰς ὁ ψυχικός ἀνάγω οὐσία , καί πρός γε εἰς ὁ ὁ οὐσία σύνδρομος ἐνέργεια , ὁ κρύφιος καί | οὗτος ὁμοίως ἔχω ὁ οὐσία . διό καί οὖον 3v ῥᾴδιος ὡς αὐτός φημί οὗτος λαμβάνω , ἐκ ὅς μόνος ὁ χωριστός πάντῃ σῶμα αὐτός καταδέω ἄν . φαίνω γάρ ὁ μέν οὐσία πᾶς εἰμί ψυχή ὡς ἐναργής τίθημι , ἐπεί καί πᾶς ζωή οὐσία καί ὁ ἔσχατος , ὡς ὁ ἐναντίος δεκτικός οἷος ἡδονή λύπη , ἐπιθυμία ἀποστροφή , καί ὡς κινητικός καί συνεκτικός σῶμα , καί ὁ ζῶ συμφυῶς ὁριστική , ὅσπερ ὁ ἄλλος πᾶς σῶμα κύριος εἰμί οὐσία . ὅσπερ δέ ὁ ζῶ δύο , οὗτος πρῶτος ὁ ζωή , κατά ὅς καί ὁ ζῶ ὁ εἰμί ὅσπερ εἰμί . πρῶτος οὖν καί κύριος οὐσία πᾶς ζωή . ζητέω δέ εἰμί εἰμί τις ψυχή χωριστός παντελῶς σῶμα . ὁ μέν γάρ ἀχώριστος εἰμί πολύς ζωός καί οὗτος ὡς ἐναργής ὑποτίθημι , ἐπεί μηδέ ὁ ἐνέργεια αὐτός χωριστός σῶμα . ἀξίωμα δέ ἀληθής καί ἐναργής ὁ οἰκεῖος ἐπί ὁ οὐσία εἰμί ὁ ἐνέργεια · ζωτικός μέν γάρ ὁ ὁ ζῶ , λογικός δέ ὁ ὁ λογικός · ὥστε καί ὁ χωριστός οὐσία χωριστός πάντως ἔχω ἐνέργεια . αἴσθησις δέ πᾶς καί φαντασία καί ὁ οὗτος συνυπάρχω πάθος ὀργή θάρσος ἐπιθυμία ἀποστροφή οὐ ἄνευ σῶμα · ὥστε οὐδέ ὁ οὗτος πάσχω τε καί ἐνεργέω ψυχή πάντῃ χωριστός . ἐπεί δέ πολύς ὁ κατά βάθος ὁ ἀχώριστος διαφορά , ὁ μέν ἔσχατος ἀχώριστος ὡς ὁ ὀργανικός σῶμα εἰμί ἐντελέχεια , κατά ὅς ζωτικός δύναμαι κινέω , ὁ δέ ὡς κινητικός ὁ ὄργανον ὁ ἀνάλογος ὁ πλωτήρ , ὅς καί ὁ ἀχώριστος ἔχω κρατύς . ὡς γάρ κινητικός ὁ κινέω ὑπερέχω πάντως διά ὁ πρός αὐτός ἐνέργεια ἀχώριστος αὐτός ὑπάρχω , δύναμαι καί χωριστός ἔχω ἄλλος οὗτος , ὡς καί ὁ πλωτήρ ὁ ναός ὁ βαδιστικός φέρω . ἄλλος δέ τρόπος ἀχώριστος ὁ πρακτικός ὁ λόγος ἐπιστήμη , κατά μόνος ὁ μικρός αἴσθησις καί φαντασία συμπλέκω καί διά οὗτος κοινός καί ὁ ἔχω , κατά δέ ὁ μείζων οὐδείς αὐτός προσδέω . ὁμοίως δέ καί δέ καί ὅσος θεωρητικός εἰμί . αὐτός προσδέω . οὐδείς αὐτός χράω , ὅσος δέ κατά προβολή ἐνεργέω ὁ περί νοητός ποιέω θεωρία , οὐ κτάομαι προβολή ἐπακολουθέω αὐτός ἀλλά οὖον συνεργέω , καθάπερ ὁ σκιά ὁ ἐν φάος σῶμα , διά ὁ ἔξω πρόοδος ὁ λόγος κινέω ὁ φαντασία . οὗτος οὖν ἀχώριστος καί ὅδε ὡς ὅλως ἀκολουθέω ἔχω , ἐπεί ὁ μόνιμος καί εἰς ὁ οὐσιώδης συναιρέω ὁ ἐνέργεια , παντελῶς εἰμί χωριστός , οὐδέ ὁπωσοῦν συγκινέω ὁ ὁποῖος σωματοειδής ἢ ὄρεξις ἢ γνῶσις . p . 403a7 μάλιστα δέ ἔοικα ἴδιος ὁ νοέω . ὁ αἰσθάνομαι ὡς κοινός παρατίθημι , καί ὁ παθητικός ὄρεξις ὁ ὀργίζω καί θαρσέω καί ἐπιθυμέω ὑπό ὁ αἰσθάνομαι καί οὗτος ἄγω , διότι ὁ πάθος ἢ αἴσθησις ἢ οὐ ἄνευ αἴσθησις , καί ἀντιτίθημι ὁ νοέω , περιλαμβάνω δηλονότι ἐν ὁ νοέω πᾶς ὁ ὑπέρ ὁ αἴσθησις ζωή , τουτέστι ὁ φαντασία καί πᾶς ὁ κατά λόγος ἐνέργεια , ὅς ἀμφότερος κοινός ὁ ἔνδοθεν ἄρχω καί ἐκ ἑαυτοῦ ἐγείρω . καί διά οὗτος μή · λίστα ἴδιος ὁ Ψυχή ἔοικα . p . 403a8 εἰμί δέ εἰμί καί οὗτος φαντασία τις ἢ μή ἄνευ φαντασία . καλῶς ἐκ ὑπόθεσις εἶπον , ἐπεί οὔτε πᾶς φαντασία νόος οὖον γάρ καί ὁ ὁ ἄλογος ἀλλά μόνος ὁ λογικός ) , ὅθεν καί ὁ τις ὁ φαντασία πρόσκειμαι , οὔτε ἁπλόος νόος ὁ φαντασία , ἀλλά ὁ ὅλος οὗτος παθητικός καί μορφωτικός νόος . ἀλλά οὐδέ ὁ ἐπί ὁ λογικός ἐνέργεια νοέω πᾶς οὐ ἄνευ φαντασία , ἀλλά ὅσος οὖον καθαρός ἐνέργεια οὐδέ μόνιμος ἐν ἑαυτοῦ , ἔξω δέ πρόειμι ἀπό ἑαυτοῦ Ψυχή γίγνομαι , καί ἀπό ὁ οὐσία μεριστός διακρίνω · ὅσπερ καί πάθος πως . καί διά οὗτος καί ὁ ἀπορία εἰμί λέγω οὖον περί ὁ ἐνέργεια , ἀλλά περί ὁ πάθος ὁ Ψυχή . καί οὗτος νῦν μέν ὑποτίθημι οὐ ἄνευ σῶμα εἰμί , ἐν δέ ὁ τρίτος καί ἀποφαίνω . ἀλλά διά τίς ὅλως ἀπορία ἔχω λέγω , εἰμί περί πάθος ὁ λόγος ; δοκέω ἐναργής πᾶς πάθος κατά ὁ πρός σῶμα γίγνομαι ῥοπή . ἢ διότι ὁ λογικός ἐνέργεια ὁ μηδείς προσδέω σῶμα , ἄν παρακολουθέω ὁ φαντασία , ἀπορέω ἄν τις , εἰμί δεῖ κοινός καί σῶμα φαίνω . ὁ γάρ χωριστός ἔχω σαφῶς , ἀλλά εἴπερ ἄρα , οὕτως , ὡς ἀκριβής αὐτός ἐπάγω , ὅτι οὐ ἄνευ σῶμα , οὖον δήπου πάντως ὁ θνητός . αἰσθητικός γάρ καί φανταστικός καί ὁ αἰθερώδης ὁ ἡμέτερος Ψυχή ὄχημα . p . 403a10 εἰ μέν οὖν εἰμί τίς ὁ ὁ Ψυχή ἔργον ἢ πάθημα ἴδιος , ἐνδέχομαι εἄν αὐτός χωρίζω · εἰμί δέ μηδείς εἰμί , οὐ ἄν εἰμί χωριστός . καλῶς ἐκ ὁ ἐνέργεια εἰς ὁ οὐσία ἀναπέμπω . ὡς γάρ ἐκ ὁ ζωτικός ζώννυμι οἶδα , καί ἐκ ὁ λογικός λογικός , οὗτος καί ἐκ ὁ χωριστής χωριστής , ἐπεί καί ὁ ἀντίστροφος ἀναγκαῖος , ὁ λογικός οὐσία λογικός ἐνέργεια ἔχω , καί ὁ χωριστός χωριστής . πρότερος δέ ὁ ἀπορία προάγω ἐπί ὁ πάθος , εἰμί κοινός πᾶς καί ὁ ἔχω , νῦν διορίζω καθόλου οὐ ἐκ μόνος ὁ πάθημα , ἀλλά καί ἀπό ὁ ἔργον ἀξιόω ὁ χωριστός ὁράω ὁ Ψυχή , εἰδοί ὁ μέν πάθος τρόπος τις ἀχώριστος , ὁ δέ μόνιμος αὐτός ἐνέργεια χωριστής . ἀλλά πῶς , φημί , οὐδέποτε ὁράω ὁ ἐν βυθός ὄστρακον ὁρατός εἰμί ; διότι , εἴρω , φθάνω φθείρω πρίν ὁράω . οὐδέ γάρ ὁ βαδιστικός πάντως βάδισις , ἀλλά φύω ὅμως βαδίζω · καί οὐ ὁ ὁ οὐσία τοονδ́ς καί ἐνεργέω ἤδη τοιωσδί ἀξιόω , ἀλλά φύω . ἀλλά καί ὁ ὀφθαλμός ἴδιος ἔχω ἐνέργεια ὅμως ἀχώριστος εἰμί ὁ σῶμα ὅλος κατά οὐσία . οὖον γάρ αὐτός , φημί , ὁ ἴδιος καί ὁ χωριστός . ἴδιος μέν γάρ αὐτός ὁ ὁράω , οὖον μήv ἄνευ ὁ ὅλος , ὅτι καί ὁ σύν ὁ ὅλος ὀφθαλμός εἰμί ἰήιος . ὁ δέ κυβερνήτης ἀνάπαλιν δοκέω ἀχώριστος ἔχω ὁ ναός ἐνέργεια χωριστός εἰμί κατά οὐσία , ὅτι ὡς ἄνθρωπος εἰμί χωριστός , ἔχω καί ἐνέργεια ἄλλος χωριστής . ἀνθρώπειος μέν γάρ καί ὁ κυβερνητικός , ἀλλά κατά ὁ πρός ἕτερος γίγνομαι συμπλοκή · οὖον κωλύω δέ ὁ χωριστός ποτός κατά τις ἐνέργεια συμπλέκω ὁ ὅς χωρίζω . p . 403a12 ἀλλά καθάπερ ὁ εὐθύς , ὅς εὐθύς , πολύς συμβαίνω , οἷος ἅπτω ὁ χαλκεύς σφαῖρα κατά στιγμή , οὖον μέντοι γε ἅπτω οὗτος χωρίζω ὁ εὐθύς · ἀχώριστος γάρ , εἴπερ ἀεί μετά σῶμα εἰμί . ὡς ὁ λευκός ὁμώνυμος , ποτέ μέν δηλόω ὁ λευκότης , ποτέ δέ ὁ λυκάζω , οὗτος καί ὁ εὐθύς2 ὁ τε εὐθύτης καί ὁ κατά αὐτός χαρακτηρίζω , οἷος ὁ κανόνιον σῶμα ὅς πάντως , ἐπεί ἀχώριστος σῶμα ὁ Εὐθύτης . ὁ οὖν εὐθύς2 ὁ ὁ χαλκεύς ἐφάπτω σφαῖρα , ὅς εὐθύς2 , ὁ χαρακτηρίζω εἰμί ὁ εὐθύτης σῶμα , ἐπεί καί ὁ σφαῖρα ὁ χαλκεύς . οὖον μέντοι ἅπτω οὗτος χωρίζω ὁ εὐθύς . οὗτος μέν ὁ ὑπόκειμαι λέγω , εὐθύς2 δέ νῦν ὁ ὡς χαρακτήρ καί ὁ ὡς εὐθύτης . βούλομαι δέ διά οὗτος ὁ ὁ ὁρίζω καί εἰδοποιέω θεωρέω πάθος , κατά μέν ὁ ὅρος εἰμί , οὖον μέντοι ὁ ὁράω ἀλλά ὁ ὁρίζω , ὡς ὁ βάδισις κατά ὁ ζωή μέν , ὁ δέ ζῷον . p . 403a16 ἔοικα δέ καί ὁ ὁ Ψυχή πάθος πᾶς εἰμί μετά ὁ σῶμα . ἀφίημι ὁ ἔργον τουτέστι ὁ ἐνέργεια ὁ Ψυχή , περί μόνος νῦν λέγω ὁ πάθος Μάτων αὐτός · ὅσπερ πᾶς μέν αὐτός συμβαίνω κατά ὁ εἰς ὁ σῶμα ῥοπή , καί διά οὗτος πάθος τε λέγω , καί ἀχώριστος πως εἰμί ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ μέν ὡς παρακολουθέω μόνος , ὁ δέ ὡς συμπράσσω · καί οὗτος διχῶς γίγνομαι , κατά τε ὁ χράω ζωή καί κινέω ὁ ὄργανον τουτέστι ὁ ζῶ σῶμα , καί κατά αὐτός ὁ ὡς ὄργανον αὐτός εἰδοποιέω ζωή . ὁ μέν οὖν ὡς παρακολουθέω μόνος ὁ σῶμα πάθος νῦν οὐ ἀξιόω μνήμη , ἐπεί ἐνέργεια μᾶλλον οὗτος · ὁ γάρ νοέω ἐν μή ἄνευ φαντασία , ἐνέργεια μᾶλλον ἢ πάθος . μάλιστα δέ παραδίδωμι ὁ κατά ὁ ὡς ὄργανον αὐτός εἰδοποιέω ζωή , θυμός πραότης καί ὁ σύστοιχος οὗτος , ὅσπερ ὁ κινέω μέν ζωτικός εἰμί πάθος ὡς πάσχω , ὁ δέ Ψυχή ὡς κινέω · ἐπεί μηδέ ὁ πρακτικός νοέω , διότι καί οὗτος οὖον κατά ὅλος ἑαυτοῦ χράω ὁ σῶμα , καί διότι οὐδέ ὁ χράω ὡς πάσχω κατά τροπή οἰκεῖος χράω ὁ σῶμα , ἀλλά ὡς ἐνεργέω μᾶλλον ὁ ζῷον , καί οὗτος κατά ἐνέργεια ἵστημι κριτικός . ὁ δέ καταριθμέω νῦν πάθος , κατά τροπή καί ἀλλοίωσις ἐγγίγνομαι ὁ σῶμα , εἰμί καί κρίνω ὁ χράω ἐγγίγνομαι Ψυχή , ἀλλά ἐγγίγνομαι ὁ ὄργανον πάθος εἰμί ζωτικός · οὖον γάρ ὡς ὁ ὁ ἄψυχος κατά ὁ ἀπό ὁ ἔξωθεν μόνος ῥοπή , ἀλλά κατά ἐνέργεια πως διά ὁ ζωτικός · ὁ γάρ κινέω ἐπί ὁ ἔμψυχος ἔνδοθεν . διό ὥσπερ ἐπί ὁ ἀπαίδευτος ὁ σωματικός διαφαίνω κρᾶσις , αἰτία γίγνομαι ὁ πάθος οὗτος , οὗτος καί ἐπί ὁ παιδεύω ὁ ὁ Ψυχή κινητικός ἐνέργεια , ἢ κινέω καί μή ὀργάω ὁ σῶμα ἢ ἀναστέλλω ὁ κίνησις καί ὀργάω . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὅτι μέν κύριος ὁ οὗτος ἔγερσις τε καί κατοχή ὁ λογικός ψυχή , ὡς ἐναργής ὅς ἐκ ὁ ἠθικός φιλοσοφία ἀφίημι . διό καί πρός ὁ τέλος ὅδε ὁ βιβλίον ἄρχω καί κυριεύω ὁ σῶμα καί ὁ νόος διαβεβαιόω . ὅτι δέ οὐ αὐτός εἰμί ὁ Ψυχή ἀλλά ὁ ζῷον πιστόω σωματικός πᾶς βούλομαι εἰμί ὁ πάθος ὁ ἐν τροπή καί ἀλλοιόω , ὁ δέ ψυχή πᾶς ἐξαίρω πάθος , οὖον μόνος ὅσος χωριστός καί μένω ἐν ἑαυτοῦ , ἀλλά καί ὅσος χράω ὡς ὄργανον ὁ σῶμα , καί ἐν ὁ κινέω ἵστημι . ὁ δέ αὐτός ὁ ὄργανον ζωή μόνος σύν ὁ σῶμα ὁ προερέω πάθος ἀναδέχομαι . ἀλλά εἰμί κατά ἑαυτοῦ ἀπαθής ὁ κινέω ψυχή , πῶς αὐτός παιδεύω ἀναστέλλω ὁ πάθος ; τίς δέ ὁ ἔξω ἑαυτοῦ ῥέπω ὁ ὅλος ἐν ἑαυτοῦ ἵστημι διαφέρω ψυχή , εἰμί καί αὐτός ἀπαθής ; ἢ εἰμί τις καί ἐν ὁ ἐνέργεια ὑπόβασις καί διαστροφή , ὅσπερ ἕτερος τρόπος πάθος φημί , εἰμί καί μή πάθος καλέω δεῖ . ὁ γάρ κύριος πάθος ἔξωθεν πᾶς καί ἐν μεταβολή ὁ ὑπό τις ἄλλος κινέω · ὁ δέ κινέω ψυχή καί ὁ χράω ὁ | σῶμα οὐ ἔξωθεν τίς δέχομαι οὐδέ ὑπό ἄλλος κινέω , ἀλλά κατά οἰκεῖος ἐνέργεια καί ὑποβαίνω καί διεστραμμένως κινέω καί χράω ὁ ὄργανον , ὁ ἀμυδρός ὁ παρά λόγος ὁ ἄτακτος ἢ ὁπωσοῦν ἀόριστος ἐνεργέω . καί ὁ παιδεία μέν ἴασις ὁ διαστρέφω ἐνέργεια · ὁ δέ νοερός θεωρία ὁ πρός ὁ ἔξω ἀποτείνω ἐνέργεια ἐπί ὁ οὐσιώδης μετάστασις . θυμός δέ καί φόβος καί ὁ ὅμοιος μετά σωματοειδής ἐγγίγνομαι τροπή , ὁ δέ ὅλος οὗτος ζωτικός εἰμί κίνημα , πάθος μέν εἰμί ὁ ζῷον κατά ὁ ὡς ζῷον χαρακτηριστικός ζωή , ὑπό δέ ὁ κινέω ἐγγίγνομαι Ψυχή ἢ ἄτακτος καί ἄμετρος ὑπό ὁ ἀόριστος ἐνεργέω ἢ τεταγμένως ὑπό ὁ κατά φύσις καί λόγος . ὅτι δέ οὖν κοινός ὁ ἔχω σῶμα ὁ τοιόσδε πάθος , πρῶτος πίστις ὁ ἅμα οὗτος ἴς πάσχω ὁ σῶμα , τουτέστι ὁ σωματικός ἐγγίγνομαι μεταβολή · δύο δέ ἐκ ὁ ἀπαίδευτος κατά ὁ σωματικός κρᾶσις καί διάθεσις ἢ ἀκινητέω , καί ἰσχυρός ἐνίοτε συμβαίνω ὁ ἔξωθεν προσπίπτω ἡδύς ἢ δυσχερής , ὁ δή καί αὐτός πάθημα καλέω , ἢ πέρα ὁ μέτρον κινέω , ὅταν ὀργάω ὁ σῶμα , ὡς ὁ πολύσπερμος πρός Ἀφροδίσιος ἢ ὁ ἐκχολόω πρός ὀργή . ὅταν δέ καί μηδείς ἔξωθεν συμβαίνω δυσχερής ὁ μελαγχολικός ἐν φόβος γίγνομαι , φανερός ὁ ἀπό ὁ ὁ σῶμα διάθεσις αἰτία ὁ πάθος , προσκαλέω ὁ κινέω αὐτός Ψυχή . ὥσπερ γάρ εἴρω , ποτέ μέν κατάρχω ὁ ὁ Ψυχή ἐνέργεια πρόειμι εἰς ὁ σῶμα , ὁτὲ δέ ὁ οὗτος πάθος προσκαλέω ὁ ἐκεῖνος εἰς ἑαυτοῦ ἐνέργεια , οὐ ὡς πρός τέλος καθάπερ ὁ ἄρτος ὁ ὄρεξις , ἀλλά ὡς χαρακτηρίζω ἐν αὐτός σύμμετρος καί οἰκεῖος τῆ ὑπόκειμαι κρᾶσις πάθος . p . 403a24 εἰμί δέ οὕτως ἔχω , δῆλος ὅτι ὁ πάθος λογοιενυλος εἰμί . ὁ μέν ζωτικός ἐνέργεια ὁ λόγος δηλόω , ὁ δέ ἀχώριστος αὐτός πρός ὁ σωματικός κίνησις μίξις ὁ ἔνυλος , διά ὁ ὁ σύνθετος εἰμί ὁ πάθος , ἕπω οὖν ὁ πρᾶγμα καί ὁ ὁριστικός ὁ πάθος λόγος οὖον ὁ ζωτικός μόνος ἀλλά καί ὁ σῶμα παραλαμβάνω , οἷος ὁ ὀργίζω κίνησις τις ὁ τοιοσδί σῶμα ἢ μέρος · μεταβολή γάρ σωματικός καί διά οὗτος κίνησις , οὐ ἁπλόος δέ , ἀλλά τίς , ἐπεί ὁ ὅλος οὗτος ζωτικός εἰμί καί ὡς ζῶ σῶμα κίνησις . διό καί οὖον σῶμα ἀπλόος , ἀλλά ὁ τοιοσδί σῶμα , τουτέστι ὁ ζῶ , καί κατά ὁ τοιόσδε ζωή ζῶ εἶδος , οἷος ὀρεκτικός καί αἰσθητικός καί ἀμυντικός . ἐνίοτε δέ οὖον ὁ ὅλος παραλαμβάνω σῶμα , ἀλλά μέρος ὁ πρῶτος ὁ πάθος δεκτικός . οἷος ὁ περί Καρδία αἷμα ἢ ὁ αἰσθητικός πνεῦμα . καί διά οὗτος ἢ μέρος φημί . ὁ δέ ἢ δύναμις πρόσκειμαι διά ὁ ἐνίοτε ὁ ὅρος ὁ κίνησις ὁ τοιόσδε πρῶτος λέγω ζωή ὁ ὁ ὄργανον χαρακτηρίζω . ὁ μέν γάρ ὁ ὀργή εἶπον ζέσις ὁ περί Καρδία αἷμα ὀρεκτικός ἀντιλοπήσεως , ὁ κίνησις ὁ σῶμα πρῶτος εἶπον ὁ ὑλικός , ὕστερος ὁ εἶδος διά ὁ ὀρεκτικός δηλόω · ὁ δέ ὄρεξις ἀντιλύπησις ἐκ ὁ περί Καρδία ζέω αἷμα ὁ κίνησις πρῶτος φημί ὁ δύναμις , τουτέστι ὁ ὁ ὄργανον χαρακτηρίζω ζωή . p . 403a27 ὑπό ὅδε ἕνεκα ὅδε . ἀπαιτέω γάρ πᾶς κίνησις ὁ ὑπό ὅς . παραληπτέον οὖν ἐν ὁ τέλειος ὁ πάθος ὁρισμός οὖον ὁ ζῶ μόνος τοιωσδὶ σῶμα , ἀλλά καί ὁ κινέω αὐτός καί ὁ ὡς ὄργανον χράω καί ὁ τελικός αἴτιος , ἢ ἀληθής ὅς ἀγαθός ὁ φαίνω , οἷος ὁ μέν κατά φύσις σωτηρία ἀγαθός , ὁ δέ ἄμυνα φαίνω . p . 403a27 καί διά οὗτος ἤδη φυσικός ὁ θεωρέω περί Ψυχή ἢ πᾶς ἢ ὁ τοιοῦτος . τοιοῦτος μέν λέγω οὖον μόνος ὁ ὁ ὄργανον εἰδοποιέω , ἀλλά καί ὁ ὡς κινητικός αὐτός καί ὡς ὄργανον χράω , ὅς κινέω καί ὅς χράω , καί ὁ ὅλως πρός σῶμα ῥέπω , ὅς ῥέπω · πᾶς δέ πρός οὗτος καί ὁ θεωρητικός ὁ ὁ εἰμί ἀλήθεια κατά τε προβολή καί κατά ὁ εἰς ὁ οὐσία ὁ ἐνέργεια συναιρώ . ἐπεί γάρ εἷς καί πολύς ὁ ὁ Ψυχή οὐσία , καθό μέν εἷς καί ὁ αὐτός ὁ ὑπόκειμαι ὅς τε μόνιμος καί ποτέ κατά προβολή θεωρέω καί πρός σῶμα ἀπονεύω καί χράω ὁ σῶμα καί κινέω αὐτός , περί πᾶς ἄν δοκέω ὁ φυσικός ποιέω λόγος · ὁ γάρ ὅλος ἐφάπτω ὁ κατά ὁστισοῦν αὐτός θεωρός · καθό δέ διαφορέω ὡς οὖον εἷς μόνος ἀλλά καί πολύς εἰμί , ὁ κατά ὁ ἀχώριστος αὐτός θεωρός οὖον περί πᾶς ἄν θεωρέω , ἀλλά ἰδίως περί ὁ ἀχώριστος σῶμα ὁπωσοῦν καθό τοιοῦτος . p . 403a29 διαφερόντως δέ εἄν ὁρίζω ὁφυσικός τε καί διάβολος - κτικὸς ἕκαστος αὐτός . ἐπεί διά-ὁρίζω ὅπῃ ὁ ψυχικός οὐσία ὁ φυσικός ἀντιλαμβάνω , κατά ὅσος εἰμί σῶμα ἀχώριστος , καί ὁ τρόπος αὐτός ὁ γνῶσις ἀφορίζω ἕπω ὁ πρᾶγμα . ὁ γάρ ὅσος αὐτός σῶμα ἀχώριστος , ὡς φύω , καί νοέω δεῖ κατά ὁ ὁ εἰμί ἀκολουθέω νόησις , τουτέστιν ὡς ἀχώριστος καί αὐτός . δύο τε ἅμα ὁ ζωτικός εἶδος καί ὁ σῶμα , ὅσπερ εἰμί ἀχώριστος , ὁ ὁ πρᾶγμα | ἀκολουθέω εἶμι · ὁ δέ μή ὡς ἀχώριστος ὁ ἀχώριστος θεωρός ζωή ἐπιπόλαιος αὐτός καί οὐ ἐκ βάθος ἀντιλαμβάνω ἔοικα , καί διά οὗτος λογικός τε καί διαλεκτικός · ὁ γάρ ἐπιπόλαιος καί οὖον πραγματειώδης γνῶσις λογικός καί διαλεκτικός εἴωθα προσαγορεύω ὡς δοξαστικός καί οὐ ἐπιστημονικός · ὁ τοίνυν φυσιολόγος ἐπιστημονικός εἰμί καί ὡς ἀχώριστος εἶμι , καί ὅπως ἀχώριστος , καί ὁποῖος τίς ὁ ὁ ζωή εἶδος , περί οὖον ὁ λόγος , καί τίς σῶμα ἀχώριστος . ἐν δέ ὁ λέγω προεῖπον διαφερόντως ὁρίζω ὁ τε φυσικός καί ὁ διαλεκτικός ἕκαστος αὐτός ὁ ὁ ζωή εἶδος καί πάθος , ἐπί ὑπόδειγμα ὁ ὀργή ὁ διαφέρω παρίστημι ἐθέλω ὁ διαιρέω καθολικός , ὅσος ἄν νομίζω γίγνομαι ὁ ὀργή ὅρος , ἐν ὅς καί ὁ ἐκ ὁ ὕλη παραλαμβάνω διά ὁ τέλειος ὁ διαίρεσις · ὁ μέν οὖν ἐκ ὁ ὄρεξις ὁ εἶδος , ὁ δέ ἐκ ὁ περικάρδιος θερμός ὁ ὕλη · ἐπιφέρω δέ καί ὁ ἐκ ἄμφω διά ὅδε · p . 403b2 ὁ μέν γάρ λόγος , ὁ δέ ὁ πρᾶγμα · ἀνάγκη δέ εἰμί οὗτος ἐν ὕλη τοιαδίͅς , εἰμί εἰμί . οὐ ὡς ὁ φιλόσοφος ἐξηγέομαι Πλούταρχος , ἀντιδιαιρέω ὁ λόγος πρός ὁ ὁ πρᾶγμα , ἀλλά εἶπον ὁ ὄρεξις ὁ ἀντιλύπησις εἰμί εἰμί καί λόγος , ὁ δέ λόγος ὁ πρᾶγμα εἰμί φημί , τουτέστι ὁ εἶδος , 5r κατά ὅς εἰδοποιέω ὁ ὀργή . ἐπεί δέ σύνθετος ὁ ὀργή , ἀνάγκη καί ὁ λόγος καί ὁ εἶδος ἐν ὕλη ὁράω , εἰμί εἰμί , ἐπεί ὁ εἰμί αὐτός οὐ ἄνευ ὕλη . εἶτα καί ἐπί ὁ οἰκίον ὁ εἶδος ἴδιος καί ἴδιος ὁ ὕλη εἶπον ὁ ἐκ ἄμφω προστίθημι . p . 403b6 ἕτερος δέ ἐν οὗτος ἐν ξύλον δηλαδή καί λίθος καί πλίνθος ὁ εἶδος , τουτέστι ὁ σκέπασμα , προστίθημι καί ὁ τέλος , ἐπεί ἐν ὁ τεχνητός διά-ὁρίζω ὁ ὅς ἕνεκα ἐκ ὁ εἶδος . διακρίνω δή ὁ ὅρος ζητέω λοιπός , τίς ἐκ οὗτος ὁ φυσικός , καί ἐγκρίνω εἰμί ὁ ἐκ ἄμφω . p . 403 b 9 ἐκεῖνος δέ δή τίς ἑκάτερος ; ὅς τε περί ὁ ὕλη καί ὁ περί μόνος ὁ λόγος . δοκέω δέ ἐγώ ὁ μέν περί ὁ ὕλη ἀφίημι , ἐνδείκνυμι μηδείς ποτέ ἐκ μόνος ὁρίζω ὁ ὕλη , διά δέ ὁ ἐπιφέρω διακρίνω καθολικός ὁ περί ὁ λόγος ὁρισμός . ὁ γάρ ἔνυλος λόγος ὁ μέν εἰμί οὐσιώδης , κατά ὅς οὐσία ὁ σύνθετος , οἷος ὁ εἷς ὁριστικός ὁ ζῶ ζωή ὅς τε ὁ πυρός καί ὁ ἄλλος στοιχεῖον , καί ἔτι ὁ ὁ ἐκ οὗτος συντίθημι , ὁ δέ ἕπομαι ὁ οὐσία πᾶς ὁ κατά ὁ συμβεβηκός λόγος , καί οὗτος ὁ τε ὡς οὐσία καί ὁ ὡς συμβεβηκός λόγος ὁ μέν ὡς ἀχωριστέω ὁ ὕλη , ὅσπερ καί ἔχω φύσις , νοέω , ὁ δέ ὡς κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐπινοέω , περί πᾶς μέν αὐτός ὁ τε οὐσιώδης καί ὁ ὡς συμβεβηκός ἔνυλος λόγος , οὖον χωριστής εἰμί καί ὡς μή χωριστής , μόνος εἰμί ὁ φυσικός . p . 403b9 οὖον γάρ εἰμί τις , φημί , ὁ περί ὁ πάθος ὁ ὕλη ὁ μή χωριστής , μηδέ ὅς χωριστής , ἀλλά ὁ φυσικός περί πᾶς ὁ ὁ τοιοσδί σῶμα καί ὁ τοιοῦτος ὕλη ἔργον καί πάθος . ἔργον καί πάθος ὁ ἔνυλος καλός λόγος , ὅς πᾶς ὁ τε ουσιώδης καί ὁ συμβαίνω μόνος ὁράω ὁ φυσικός ἀχώριστος εἰμί ὡς ἀχώριστος . p . 403b12 ὁπόσος δέ μή ὅς τοιοῦτος , ἄλλος . τουτέστι μή ὅς ἀχώριστος , ἀλλά ὡς χωριστής , ἄλλος · ὁ γάρ διαλεκτικός , ὅς καί ὁ οὐσιώδης ὡς κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐπινοέω . p . 403 b 13 καί περί τίνω μέν τεχνίτης , ἐάν τυγχάνω . ὥ περί ἀχώριστος μέν καί ὁ τεχνίτης θεωρός , οὖον περί πᾶς δέ , ἀλλά περί συμβεβηκός μόνος · συμβαίνω γάρ καί ὁ ὑγεία καί ὁ εὔξεστος ὁ ξύλον . καί οὗτος ὁ φυσικός διαφέρω , ὁ περί τίνω εἰμί ὡς εἴρω , καθάπερ ὁ διαλεκτικός ὁ ὡς χωριστός σκοπέω καί ὁ οὐσιώδης λόγος · περί τίνω δέ καί ὁ μαθηματικός ὥσπερ καί ὁ τεχνίτης , καί οὗτος συμβεβηκός καί δηλονότι οὖον χωριστής , ἀλλά οὐκέτι ὁ μαθηματικός ὡς τοιοῦτος σῶμα πάθος · οὖον γάρ ὡς ἀχώριστος · ἀλλά ὡς ἐκ ἀφαίρεσις καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ τε ἀριθμός καί ὁ πρός ἀλλήλων αὐτός σχέσις καί ὁ σχῆμα ἐπισκοπέω . p . 403b15 ἦς δέ χωρίζω , ὁ πρῶτος φιλόσοφος . ὅτι2 μέν περί ὁ χωριστός ὁ πρῶτος φιλόσοφος ἐναργής . ὁ δέ ὅς 5v χωρίζω χώρα ἔχω οὐ ἐπί ὁ ὑπέρτερος ἐγώ , ἀλλά ἐπί ὁ ἡμέτερος λογικός ζωή , ὅς προσαγορεύω νόος . οὗτος γάρ ἐν ὁ πρός σῶμα νέος χωριστός ἅμα εἰμί καί ἀχώριστος . καί ὡς μέν ἀχώριστος ὁ φυσικός ὁράω , ὅς δέ χωρίζω , ὁ πρῶτος εἰμί φιλόσοφος θεατής . p . 403b16 ἀλλά ἐπανιτέον ὅθεν ὁ λόγος . τουτέστιν ἐπί ὁ ὁ Ψυχή πάθος , ὅσος ἀχώριστος εἰμί ὁ φυσικός ὕλη ὁ ζῷον , ὅς γε τοιοῦτος ὑπάρχω . Ψυχή μέν οὖν λέγω ὁ πάθος , καίτοι εἰμί ὁ σύνθετος , ὡς κινέω ἐκεῖνος καί ἐνεργέω αὐτός ἐν ὁ σύνθετος , καθάπερ καί ὁ ἥλιος φημί ὁ ἐν ἀήρ φάος , ὡς ἐνεργέω μέν αὐτός ὁ ἥλιος , πάσχω δέ ὁ ἀήρ . φυσικός δέ ὕλη ὁ ζῷον ὁ ὀργανικός σῶμα καί πρός ζωή ἐπιτήδειος . ὁ δέ εἰμί γε τοιοῦτος ὑπάρχω καί ὁ ἑξῆς δηλόω ὁ τοιοῦτος πάθος , θυμός λέγω καί φόβος καί ὁ ὅμοιος , ὁ μηδέ ἐκ ἀφαίρεσις , ὥσπερ γραμμή καί ἐπίπεδος , ἐπινοέω δύναμαι ἄνευ ὁ ὕλη , ὡς καθό τοιοῦτος συνεφέλκω ὁ ὕλη , καί οὐ ὥσπερ ὁ ἐπίπεδος ἄνευ ὁ χαλκός καί ὅλως ὁ ἀντίτυπος . ὁ μέν γάρ ἐπίπεδος ὡς ὁ κοῖλος ἔχω ἄνευ ῥίς ἐπινοέω , ὁ δέ θυμός ὡς ὁ σιμός · ὁ γάρ σιμός ὁ ἐν ῥίς κοιλότης , ὡς ὁ ὀργή ὄρεξις ἀντιλύπησις ἐν ὁ ζέω ὁ περί Καρδία ἱμάσσω . p . 403 b 20 ἐπισκοπέω δέ περί Ψυχή ἀναγκαῖος . Ζεύς ὁ μή αὐτόθεν ἐγώ ὁ ὁ πρᾶγμα προσπίπτω ἁλή θεῖος , ἀτελής ἔχω ἐν ὁ γένεσις πρός θεωρία , προηγέομαι ὁ ζήτησις καί ὁ πρός ὁ ἀντίκειμαι ἐγώ φορά καί οὗτος διαπορία , οἷος ὡς ἐπί ὁ πρόκειμαι , 5v πότερος οὐσία ὁ ψυχή ἢ οὖον · καί εἰμί οὐσία , πότερος δύναμις ἢ ἐνέργεια , καί πότερος σῶμα ἢ ἀσώματος · καί αὖθις εἰμί οὐσία , πότερος χωριστός ἢ ἀχώριστος ἢ ἄμφω τρόπος τις . ἀλλά ἐπεί ὁ προκαταβάλλω περί αὐτός δόξα ὁ ἀντίκειμαι περί αὐτός ἔνιοι ἀποφαίνω , μέγας ἐγώ ὁ περί αὐτός ἱστορία συντελής πρός τε ὁ διαπορία καί πρός ὁ εὕρεσις , ἐπισημαίνω , εἰς ὁ ἀποβλέπω ὁ μέν ὧδε , ὁ δέ ὡδί τίθημι , καί ὁ μέν ἐλέγχω , ὁ δέ ἀποδέχομαι . p . 403b24 Ἀρχή δέ ὁ ζήτησις προτίθημι ὁ μάλιστα δοκέω ὑπάρχω αὐτός κατά φύσις . ἐπεί καί ὁ οἶδα ὁ ὑπάρχω , ὡς προερέω , μέγας συμβάλλω μέρος πρός ὁ οἶδα ὁ τίς εἰμί . ὁ δέ κατά φύσις πρόσκειμαι , ἵνα ὁ κατά ἑαυτοῦ δηλόω · ὁ γάρ κοινός ὁ συμβεβηκός οὐ εἰς ὁ ἴδιος ὁ Ψυχή ἀναπέμπω οὐσία . p . 403b25 ὁ ἔμψυχος δή ὁ ἄψυχος δυοῖνμάλιστα διαφέρω δοκέω . βούλομαι μέν ἐκ ὁ ὑπάρχω ὁ Ψυχή ὁ οὐσία αὐτός αἱρέω · τίς δέ ὁ ὑπάρχω , ἐκ ὁ ὑπό αὐτός ὁρίζω , τουτέστι ὁ ἔμψυχος , εἰμί ὅς τοιοῦτος εἰμί , θεωρέω . τίς οὖν ὑπάρχω ὁ ἔμψυχος ὡς ἔμψυχος κατά ὁ πᾶς ὡς εἶπον δόξα ; ὁ τε ἔνδοθεν κινέω καί ὁ αἰσθάνομαι . ὁ γάρ ἔνδοθεν αὐτός νῦν λαμβάνω κίνησις , ἀλλά οὐ ὁ ἀπλόος · ὁ γάρ ἔνδοθεν ὁ ἔμψυχος ἴδιος , ὁ δέ ὑπό ἕτερος καί ἐν ἄψυχος . ὁ δέ αἰσθάνομαι λαμβάνω οὐ ὡς πᾶς ὑπάρχω ὁ ἔμψυχος , ἀλλά ὡς μόνος . ὁ δέ ἔνδοθεν κινέω πᾶς · καί γάρ ὁ φυτός ὁ αὔξησις τε καί μείωσις . p . 403b28 φημί γάρ ἔνιοι καί μάλιστα καί πρῶτος ψυχή εἰμί ὁ κινέω . ὁ μέν φύσις οὖον ὁ κινέω ἀλλά ὁ κινέω εἰμί ἀρχή ὁ ἐν ὅς εἰμί , ὁ δέ ψυχή οὐ ἁπλόος , ἀλλά ὁ ζωτικός ἔνδοθεν . διό οὖον ὁ κινέω μόνος κατάρχω ὁ ζῷον , ἀλλά καί ὡς αὐτός κινητικός . εἰμί μέν οὖν ὁ ζωτικός κινέω καί ὁ ὁ κινέω οὕτως ἀρχή ὁ ἐνδίδομαι ὁ σῶμα ζωή . ἀλλά ἐπεί οὗτος οὖον πάνυ Ψυχή , ἀλλά ἢ μέρος Ψυχή ἢ οὐ ἄνευ Ψυχή προσαγορεύω , ἀνατρέχω εἰς ὁ ἐνδοτικός <κινήσεως>τοῖς σῶμα , ὁ ζωή κύριος εἰμί Ψυχή , ὅς κατά ὁ κινέω ἀφορίζω . κινέω μέν οὖν εἰμί ὁ ψυχή καί αὐτός τίθημι , ἀλλά οὖον πρῶτος καί μάλιστα ὁ ὁ γενητός Ψυχή , περί ὅς νῦν ὁ λόγος . ὁ δέ ὁ οὐράνιος ψυχή καί μάλιστα καί πρῶτος , εἰμί μή ἄρα καί πρό οὗτος ὁ νόος . ὁ δέ ἡμέτερος οὖον διά ἑαυτοῦ ὁ ὅλος φαίνω κινέω ὁ θνητός σῶμα καί πρός τίς δέ ἔξωθεν συμβαίνω ἀφοράω τέλος , ὡς ἐν ὁ φυσικός εἴρω καί διά ὁ πρός σῶμα ῥοπή κατά συμβαίνω κινέω οὐ εἄν ἄγω πρῶτος καί μάλιστα κινέω · ὅπου γε οὐδέ ὁ ὁ πλανάω κινητικός αἴτιος , εἴτε φυχαῖ εἴτε νόος ἄγω , διά ὁ μή μόνος ὁ πᾶς κατάρχω αὐτός κίνησις . ἴσως δέ ὁ ἔνιοι πρόσκειμαι καί διά Ἀναξαγόρας , οὖον σαφῶς ψυχή λέγω ὁ νόος , ὅς πρῶτος κινέω τίθημι , καί διά Ἐμπεδοκλῆς , φίλιος καί νεῖκος ἀλλά οὖον ψυχή λέγω ὁ κινέω , ἢ καί διά ὁ φυσικός , ὅσος μόνος ὁ ὑλικός χράω αἴτιος . | p . 403b29 οἴομαι δέ ὁ μή κινέω αὐτός μηδέ ἐνδέχομαι κινέω ἕτερος ὁ κινέω τίς ὁ ψυχή ὑπολαμβάνω εἰμί . ὡς ἐν ὁ ὑλικός αἴτιος ὁ μέν τίς εἰμί προσεχής ὁ δέ ἀπωτέρω καί ὁ πρῶτος , καί ἐν ὁ εἰδικός ὡσαύτως , οὗτος καί ἐν ὁ κινητικός . καί ἐπεί ὁ μέν κινέω αἴτιος , ὁ δέ κίνησις αἰτιατός , ὁ πρώϊος κινέω οὐδαμῇ κινέω ἀνάγκη , ἵνα καθαρός ἐν ὁ ὁ κινέω μένω αἴτιος . ὁ δέ μέσος κινέω πως βούλομαι ὁ Πλάτων , ὡς ὁ πρῶτος κινητικός νόος ὑποβαίνω , ἀλλά οὖον ὁ σωματοειδής κίνησις ἔσχατος εἰμί καί ὁ μόνος κινέω . δέκατος γοῦν ἐν Νόμος ὁ ὁ Ψυχή λέγω κίνησις μετά ὁ σωματικός εἰμί ὀκτώ καί νάω ὁ φυσικός . καί γάρ ὁ φύσις παρά ἐκεῖνος κινέω διά ὁ ἐκ ὁ ἀμέριστος ὑπόβασις , καί μέγας ὁ ψυχή . ἀλλά ὁ Ἀριστοτέλης μόνος ὁ σωματοειδής ὀνομάζω κίνησις , οὗτος μηδείς ὁ κινητικός αἴτιος προσάπτω ἀπαγορεύω . p . 403b31 ὅθεν Δημόκριτος πῦρ τίς καί θερμός φημί αὐτός εἰμί . πρωτός Δημόκριτος μιμνήσκω ὡς σαφῶς σωματικός κίνησις ( τοπικός γάρ ) ὁ Ψυχή ἀποδίδωμι , εἴπερ ὁ ἄτομος τίς σῶμα αὐτός ὑποτίθημι ὅσος σφαιροειδής , ὅσπερ καί πῦρ , εἰμί . ὁ γάρ εὐκίνητος καί διά πᾶς διΐημι οὖον κωλύω διά ὁ ἀγώνιος ἐν σχῆμα ὁ σφαιροειδής εἰμί προσήκω ὁ τε πῦρ καί ὁ Ψυχή . σαφής δέ ὁ Δημόκριτος περί ὁ στοιχεῖον δόξα ἐκ ὁ πρῶτος ὁ φυσικός ἀκρόασις , ἄτομος ὑποτίθημι μικρός τις σωμάτιον , οἷος ὁ ἐν ἀήρ φαίνω ὁ διά ὁ θυρίς ἀκτίς ξύσμα . οὖον γάρ οὗτος ἀλλά ὅμοιος οὗτος διά μικρότης ὁ στοιχεῖον ὁ Δημόκριτος ὑποτίθημι , εἷς μέν οὐσία εἰμί ἅπας , μέγεθος δέ καί σχῆμα ἀλλήλων διαφέρω · ἐκ ὅς ὡς σπέρμα ὁ σύνθετος πᾶς συνίστημι σῶμα . διό καί πανσπερμία αὐτός προσαγορεύω ὡς πᾶς σπέρμα . διό καί ὁ ζῶ ὅρος εἰμί ὁ ἀναπνοή , διχῶς αἴτιος ὁ ζῶ γίγνομαι , καί ὁ κωλύω ὁ ὁ ἤδη ἐνυπάρχω σφαιροειδής ἔξοδος , ἀντιβαίνω τε ὁ εἰσέρχομαι ἀήρ ὁ καί ἀπό ἑαυτοῦ ἔξειμι σφαιρικός σχῆμα διά ὁ εὐκίνητος , καί κατά ἀνάγκη ἐκθλίβω ἐκ ὁ ὑπό ὁ περιέχω ὁ στερεός συναγωγή , καί πρός αὐτός μάχομαι ὁ συναγωγή ὁ εἰσέρχομαι ἀήρ ὁ εὐρύνω καί ἐξωθέω ὁ στερεός · οὗτος τε οὖν ὁ ἀναπνοή γίγνομαι ὁ ζῶ αἰτία καί ὁ ἀντί ὁ ἔξειμι σφαιροειδής θύραθεν ὁ ὅμοιος ἐπεισάγω . πότερος δέ οὕτως ὁ Δημόκριτος ἀπό σῶμα γεννάω ὁ ζωή , ἢ ἐνδεικτικός ὁ νοερός βούλομαι δηλόω διά ὁ σφαῖρα οὐσία , οὐ ἔχω ἀποφαίνω . οὖον δεῖ γάρ ὁ αριστοτελικός ἐπερείδω ἱστορία διά ὁ ὡς ἐπίπαν μόνος ἐκτίθημι ὁ φαίνω , ὥσπερ καί ὁ περί ὁ Πυθαγόρειος ἐπάγω . ὁ μέν γάρ Δημόκριτος ἱστορέω ὅμοιος ὁ ἐν ἀήρ λέγω ξύσμα ὁ στοιχεῖον , τις δέ ὁ Πυθαγόρειος αὐτός οὗτος , οὐ εἄν οὗτος οἴομαι ποτέ ὁ Πυθαγόρειος ἀνήρ , ἐνδείκνυμι δέ ἴσως ὁ ἤδη μερίζω ὁ Ψυχή οὐσία καί εἰς ὁ φανερός προέρχομαι . p . 404a20 ἐπί αὐτός δέ φέρω καί ὅσος λέγω ὁ ψυχή ὁ ἑαυτοῦ κινέω . ὅπως μέν ὁ Πλάτων ὁ ψυχή κινέω λέγω διά ὁ ἀπό ὁ πρῶτος κινέω ὑπόβασις , ἤδη εἴρω . οὐ ἀπλόος δέ κινητικός ἀλλά αὐτοκίνητος λέγω , ὡς οὖον παντελῶς ὁ ἀμέριστος οὐσία τε καί ἐνέργεια ἀφίστημι · ὁ γάρ αὐτός ὁ ἀμέριστος οὐσία καί ὁ τέλειος ἐνέργεια ὁ Πλάτων δηλόω , ὡς ὁ κινητός ὁ μεριστός εἰμί σημαντικός . ὁ οὖν μεσότης ὁ Ψυχή ὁ ἐκ ὁ ἄκρος συντίθημι ἀποδίδωμι ὄνομα διά ὁ πρός ἄμφω ὁ ἄκρος ὁ μέσος κοινωνία . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ἐπί μόνος ὁ πάντῃ μεριστός καί ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω ἐνέργεια ὁ ὁ κίνησις φέρω ὄνομα , εἰκότως ἀπαγορεύω μή κινέω ὁ ἀσώματος ὁ κίνησις αἴτιος , ἄν πρῶτος ἄν μέσος ἄν ἔσχατος εἰμί . | p . 404a24 οὗτος δέ ὑπό ἑαυτοῦ , διά ὁ μηδείς ὁράω κινέω , ὅς μή καί αὐτός κινέω . κἀν γάρ ὁ νόος πρῶτος κινέω πάντῃ εἰμί ἀκίνητος , ἀλλά σύν τῆ Ψυχή καί ὁ φύσις . ἐάν οὖν κινέω ὅς τε ψυχή καί ὁ φύσις , ὁ ἐκ αὐτός καί ὁ νόος συμπλέκω κινητικός αἴτιος κινέω εἰμί . μιμνήσκω δέ Ἀναξαγόρας ὁ κίνησις ὁ νόος αἰτιάομαι , ὡς καί αὐτός ψυχή ὁ κινέω λέγω , ἐπάγω οὖον μήv παντελῶς γε ὥσπερ Δημόκριτος . οὗτος μέν γάρ ὡς μή διορίζω ὁ ἀεί ἀληθής γνωστικός δύναμις , ὅς νόος φημί , ἀπό ὁ ψεύδω ποτός , ὁποῖος ὅς τε αἰσθητικός καί ὁ φανταστικός καί ὁ δοξαστικός ἐν ἐγώ ζωή , διά ὁ πᾶς ὁ φαίνω ἀληθής τίθημι , εἰς αὐτός φημί ἄγω νόος τε καί Ψυχή , ὁ ὅσος δηλαδή γνωστικός · ἐπαινέω γοῦν καί ὁ Ὅμηρος ὑπό Δημόκριτος ἱστορέω ποιέω ὡς ὁ Ἕκτωρ κεῖμαι ἀλλοφρονέω ὑπό ὁ πληγή , καίτοι ὁ ὁ σύνθετος βλάπτω κριτικός ζωή διά ὁ σωματικός πληγή , ἀλλά οὖον ὁ σῶμα χωριστός , ὅς δύναμις ὁ Ψυχή καλέω ὁ ἀλήθεια ἀντιληπτικός καί ὁ κατά φρόνησις νόος ἐπιστημονικός εἰμί δηλαδή . ὁ μέν οὖν Ὅμηρος κατά ποιητικός ἐξουσία ἀδιάφορος χράω ὁ ῥῆμα οὐδείς θαυμαστός . ὁ δέ Δημόκριτος καί ὁ οὗτος ἐπαινέω δῆλος εἰμί καί ἐπί ὁ ὁποῖος γνῶσις ὁ κατά φρόνησις φέρω νόος . ὁ δέ Ἀναξαγόρας φημί μή παντελῶς εἰς αὐτός Ψυχή τε καί νόος ἄγω , ὅτι τε μή σαφῶς καί ὅτι ὁ ἀντίκειμαι φαίνω λέγω , ἐνίοτε μέν μόνος ὁ ὀρθός γνῶσις ὁ νόος αἰτιάομαι καί διά οὗτος χωρίζω πως αὐτός ὁ Ψυχή , ὡς μή πᾶς ὁ ἀλήθεια εἰμί ἀντιληπτικός , ἀλλά κατά ὁ ἀγαθός δύναμις · ποτέ δέ ἐν ἅπας αὐτός ὑπάρχω ὁ ζῷον ἀποφαίνω ὁ αὐτός τίθημι ὁ ψυχή . ψυχή γάρ ἐν πᾶς ἀλλά οὐ νόος , εἰμί μή ἄρα ὁ φαντασία τις καλέω νόος · πρός ὅς ἀντιδιαστέλλω ὁ κατά φρόνησις νόος λέγω μή ἐν πᾶς ὑπάρχω , ὅπου γε μηδέ ἐν ἄνθρωπος πᾶς · ὀλίγος γάρ ὁ κατά ἐπιστημονικός φρόνησις ὁ ἀλήθεια θεωρητικός . οὐ ἐν πᾶς οὖν ὁ ἄνθρωπος , οὐ ὡς μή ἔχω ὁ νοητικός οὐσία ( εἷς γάρ ὁ πᾶς ἔχω ὁ δύναμις ψυχή ) , ἀλλά ὡς μή χράω αὐτός . p . 404b8 ὅσος δέ ἐπί ὁ γιγνώσκω καί ὁ αἰσθάνομαι ὁ εἰμί ἀποβλέπω δηλαδή · προερέω γάρ οὗτος . δύο δέ χαρακτηρίζω ὁ ψυχή εἶπον , ὁ τε κινητικός καί ὁ γνωστικός , καί ἱστορέω ὡς ὁ κινέω κινέω αὐτός ὁ παλαιός τίθημι , ἐπάγω καί ὅπως γιγνώσκω αὐτός ὑπολαμβάνω ὁ εἰμί . ὁ γάρ ὅμοιος ὁ ὅμοιος ἀεί γιγνώσκω οἴομαι , καί ὁ ψυχή ὡς γνωριστικός ὁ εἰμί ἀφομοιόω ὁ εἰμί βούλομαι , ἵνα μή ἐκ πᾶς ὁ εἰμί αὐτός ποιέω ἤπειρος ὑπάρχω , ἐκ ὁ ἀρχή αὐτός ὑφίστημι , ἐπεί καί ὁ ὁ ἄρχω γνῶσις ἐκ ὁ ἀρχή · ἱκανός οὖν ἀπό ὁ ἀρχή ὁ ψυχή συμπληρόω οὖον μόνος αὐτός ἀλλά καί ὁ ἐκ αὐτός γνωρίζω . οὗτος δή Ἐμπεδοκλῆς μέν ἐκ τε ὁ τέσσαρες αὐτός ὑφίστημι στοιχεῖον καί ἐκ ὁ δύο κινητικός ἀρχή , φίλιος τε καί νεῖκος , οὖον μόνος ὁ ἐκ πᾶς μίγμα ψυχή λέγω , ἀλλά καί ἕκαστος ἀρχή γνωστικός εἰμί ὁ ὁμοιόω · ὁ γάρ γνωστικός ὅστις ψυχή εἰμί . Πλάτων δέ ἐν Τίμαιος ἐκ ὁ ἀμέριστος καί ὁ περί ὁ σῶμα μερίζω οὐσία , ὅς ὁ μέν ὁ νοητός ὁ δέ ὁ αἰσθητός 6v δηλόω ὅρος , ἐκ ὁ ὁ εἰμί γενικός στοιχεῖον οὐσία τε καί αὐτός καί θατέρου , ὁ δή καί ὁ οὗτος ὅμοιος διακόσμιος γένος ὁ εἰμί πᾶς στοιχεῖον τίθημι Πλάτων . p . 403b18 ὅμοιος δέ καί ἐν ὁ περί φιλοσοφιαςλεγομενω διορίζω . περι φιλοσοφία νῦν λέγω ὁ περι ὁ ἀγαθός αὐτός ἐκ ὁ Πλάτων ἀναγράφω συνουσία , ἐν ὅς ἱστορέω ὁ τε Πυθαγόρειος καί πλατωνικός περί ὁ εἰμί δόξα . p . 403b19 αὐτός μέν ὁ ζῷον ἐκ αὐτός ὁ ὁ εἷς ἰδέα καί ὁ πρῶτος μῆκος καί πλάτος καί βάθος . ὁ μέν Ἀριστοτέλης ὁ φαίνω ἀεί ἔθω ἱστορέω καί ἐλέγχω 7r καί ὁ ὄνομα κατά ὁ ὁ πολύς συνήθεια ἐκδέχομαι εἴωθα , ἀλλά οὖον ὁ πραγματειώδης ὁ ἀνήρ * * * ἀναιρέω αὐτός ὁ ἀλήθεια , ἀλλά μόνος ὁ ὁ ὄνομα κατάχρησις , ἀπατάω τε ἤδη τις ὁράω , καί ἐπί ἀριθμός τε ὁ μαθηματικός καί ἐπί μέγεθος φέρω ὁ γεωμετρικός . ὁ δέ ἀνήρ ὁ λεωφόρος ἐκτρέπω καί ἐν ἀπόρρητος μόνος ὁ ἄξιος παραδίδωμι ὁ φιλοσοφία πρός ὁ ἄλλος διά ὁ μαθηματικός αὐτός ἐνδείκνυμι ὄνομα . καί σαφής μέν ὁ ὁ ἀνήρ ἔννοια ἐν ὁ εἰς ὁ μετά ὁ φυσικός ἐγώ γράφω διαρθρόω . νῦν δέ ὅσος πρός μόνος ὁ ὁ πρόκειμαι ῥητός ἐξήγησις ἐπιμιμνήσκομαι ἀνάγκη λέγω . ἀριθμός λέγω ὁ εἶδος ὡς πρῶτος διακρίνω ὁ ἀμέριστος ἕνωσις ὁ γάρ ὑπερείδω καί ὑπέρ διάκρισις ) ὁ μέν παντελής ὁ εἶδος πλῆθος διά ὁ δεκάς αἰνίσσομαι . ὁ δέ πρῶτος εἰδητικός ἀρχή πρῶτος μέν μόνος καί δυάς ὡς οὐδέ ἀριθμός , πρῶτος δέ τριάς καί τετράς ὡς πρῶτος ἀριθμός ὁ μέν περισσός ὁ δέ ἄρτιος · ἐκ ὅς κατά συναγωγή ὁ δέκα γίγνομαι ἀριθμός . μετά δέ ὁ ἀριθμός ἐν ζωή δύο καί πολλοστός ὁ γεωμετρικός πρό ὁ φυσικός ὑποτίθημι μέγεθος , καί οὗτος ὡς εἰς αἴτιος ὁ εἰδητικός ἀνάγω ἀριθμός καί ὁ οὗτος ἀρχή · ὁ μέν σημεῖον ὡς ἀμερής εἰς ὁ μόνος , ὁ δέ γραμμή ὡς πρῶτος διάστασις εἰς ὁ δυάς , καί ὁ ἐπιφάνεια αὖος ὡς ἐπί πλέω διίστημι εἰς ὁ τριάς , εἰς δέ ὁ τετράς ὁ στερεός . καί καλέω , ὡς ἐκ ὁ ὑπό Ἀριστοτέλης λέγω τεκμαίρομαι , ὁ δυάς πρῶτος μῆκος οὖον γάρ ἁπλόος μῆκος ,, ἀλλά ὁ πρῶτος , ἵνα ὁ αἴτιος σημαίνω ) , ὡσαύτως δέ καί πρῶτος πλάτος ὁ τριάς καί πρῶτος βάθος ὁ τετράς . ἀνάγω δέ εἰς ὁ εἰδητικός ἀρχή καί ὁ ψυχικός πᾶς γνῶσις , ὁ μέν νοερός ὡς κατά ἕνωσις ἀμέριστος συναιρέω εἰς ὁ μόνος , ὁ δέ ἐπιστημονικός ὡς ἀναιρέω καί ὡς ἀπό ἕτερος ὁ αἴτιος εἰς ὁ αἰτιατός προάγω , ὡς δέ καί διά ὁ ἀπλανής καί ἀεί διά ὁ αὐτός ὁδεύω εἰς ὁ δυάς , ὁ δέ δόξα εἰς ὁ τριάς διά ὁ ὁ δύναμις αὐτός μή ἐπί ὁ αὐτός ἀεί , ἀλλά τοτέ μέν ἐπί ὁ ἀληθής τοτέ δέ ἐπί ὁ ψεῦδος κλίνω , εἰς δέ ὁ τετράς ὁ αἴσθησις διά ὁ σῶμα εἰμί ἀντιληπτικός . καί γάρ ἐν μέν ὁ δυάς εἷς <εἶναι>ἀφ’ ἑκάτερος μόνος πρός ὁ λοιπός διάστασις , ἐν δέ ὁ τριάς δύο ἐκ ὁποῖος πρός εἰς λοιπός , ἐν δέ ὁ τετράς τρεῖς . ἀνάγω τοίνυν εἰς ὁ ἀρχή ὁ τε γνωστός πᾶς , τουτέστι ὁ εἰμί , καί ὁ γνωστικός οὗτος δύναμις . διαιρέω δέ ὁ τε ὄνιον οὖον κατά πλάτος , ἀλλά κατά βάθος εἰς τε ὁ νοητός καί ἐπιστητός καί δοξαστός · καί αἰσθητής , καί ὁμοίως ὁ γνῶσις εἰς νόος καί ἐπιστήμη καί δόξα καί αἴσθησις . ὁ μέν οὖν αὐτοζῷον ἐκ ὁ ὁ γνωστός λαμβάνω διαίρεσις , ὁ νοητός δηλόω διάκοσμος , ἐν ὅς ὁ αὐτοειδής , τουτέστι ὁ πρῶτος καί ὁ οὗτος ἀρχή , ὁ ὁ αυτοεις ἰδέα ὅς τε ὁ πρῶτος μῆκος , ὅστις εἰμί ὁ αὐτοδυάς , ὅστε ὁ πρῶτος πλάτος καί ὁ ὁ πρῶτος βάθος κατά κοινός γάρ ὁ πρῶτος ἐπί πᾶς συναρμοστέον ) , τουτέστιν ὁ αὐτοτριάς καί ὁ αὐτοτετράς . ὁ δέ ἄλλος ὁμοιότροπος φημί , ὁ λοιπάς λέγω ὁ ὁ γνωστός διαίρεσις ὁ ἐπιστητός ὁ δοξαστός ὁ αἰσθητής , ἐκ ὁ ἀρχή μέν καί οὗτος εἰμί ὁ εἶδος , ἀλλά οὐκέτι ἐκ ὁ αὐτοαρχή ὡς ἐκ στοιχεῖον , ἀλλά ἐκ ἐκεῖνος μέν , ὡς ἐκλέγω <δὲ> αἴτιος ὁ ἕκαστος p . 404 b 21 ἔτι δέ καί ἄλλως . τρόπος μέν ἕτερος ὁ ἄλλως σημαντικός . δηλόω δέ ὁ ἐπί εἰμί μέν καί αὐτός γίγνομαι διαίρεσις , οὖον μήv ὅς γνωστός , ἀλλά ὅς γνωστικός , καί οὗτος εἰς ὁ αὐτός ἀναρτάω ἀρχή . p . 404 b 24 Oi μέν γάρ ἀριθμός ὁ εἶδος αὐτός καί ἀρχή λέγω · μετά ὁ διαιρέω ἑκάτερος ἰδίως ὁ τε γνωστός καί ὁ γνωστικός , ὁ πρός ἀλλήλων αὐτός ἐν οὗτος ἐπιδείκνυμι ὁμοιότης , ἵνα καί κατά ὁ ἀνήρ ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος γνωρίζω . ὁ γάρ ἀριθμός ὁ αὐτός καί πρωΐ - τιστα εἶδος εἰμί εἰμί μέν ἐκ ὁ στοιχεῖον ὁ αυτοεις δυάς τε καί τριάς καί τετράς , ἀρχή δέ λέγω ὁ τε γνωστικός καί ὁ γνωστός οὐσία . καί γάρ ὁ ὅς κρίνω ὁ πρᾶγμα ὁ στοιχειώδης ὁρίζω ἀρχή , καί αὐτός ὁ γνωστός πρᾶγμα , ὅτι εἶδος ὁ ἀριθμός οὗτος , τουτέστιν ὁ εἰδητικός , καί ὁ οὗτος στοιχειώδης ἀρχή ὁ πρᾶγμα · πᾶς γάρ ὁ γνωστός πρᾶγμα ὁ εἶδος ὁρίζω , ὁ εἶδος εἰμί . p . 4041127 ἐπεί δέ καί κινητικός γε δοκέω ὁ ψυχή εἰμί καί 7r γνωριστικός , οὕτως ἔνιοι συμπλέκω ἐκ ἄμφω , ἀποφαίνω ὁ ψυχή ἀριθμός κινώ ἑαυτοῦ . Ξενοκράτης ὁ ὁ Ψυχή οὗτος λόγος βούλομαι ὁ μεσότης αὐτός ὁ τε εἶδος καί ὁ εἰδοποιέω ἅμα καί ὁ ἴδιος αὐτός ἐνδεί - ξομαι · ὁ γάρ ἀριθμός ὁ εἶδος , ὁ δέ κινητός ὁ εἰδοποιέω προσήκω . ἐκ μέν οὖν ὁ ἄκρος μονονού † δηλόω ὁ οὔτε ἀριθμός ἁπλόος εἰμί οὔτε κινητός · ὁ μέν γάρ ὑφάω , ὅς ὁ ἀμέριστος ἐκβάλλω , ὁ δέ εἰμί ἀγαθός , ὅς ὁ μεριστός ὑπερέχω . ὁ συναμφότεροι οὖν ἄν πως εἰμί ὡς ἀμφότερος κοινωνέω , ἀριθμός κινητός . κατά δέ ὁ οἰκέω ὁ ἐγώ - σοτητη ὑπό ἑαυτοῦ κινητός λέγω , ὅτι οὐ ὡς διαστατικός εἰμί μέσος ὁ ψυχή , οἷος ὁ φυσικός λόγος καί πρό οὗτος κατά ὁ ἀνήρ ὁ μαθηματικός οὐσία , οὐδέ οἷος κατά ὁ πρόειμι ἀπό νόος φάος οὐσία νοερός μέν ἔτι μένω , ὁ δέ εἰς ὁ ὅτι καί σύμμετρος ὁ ὑπό νόος καταλάμπω προέρχομαι ἐξαγγέλλω ὁ μόνιμος καί κρύφιος ὁ νοερός φύσις , ἀλλά κατά αὐτός ὁ ζωτικός ἰδιότης ἔγερσις καί ζέσις τις πᾶς δηλόω ζωή , ἀμέριστος μέν καί ἐν ἑαυτοῦ Μένων ὁ νοερός , περί δέ ὁ σός . μάτη μερίζω καί ἑτέρωθεν εἰς ἕτερος ὑφιζάνω ὁ σωματοειδής , ὁ δέ ψυχικός ὁ ἀπό ἑαυτοῦ εἰς † ἀνέλιξις καί εἰς διάστασις ἅμα συναγωγή . διά οὗτος μέν οὖν ὁ Ξενοκράτης ἀριθμός αὐτός ἑαυτοῦ κινέω ὁ ψυχή ἀποφαίνω . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὁ ἀριθμός ὁριστικός προεῖπον καί ὁ γνωστός καί ὁ γνωστικός , ἐπί ὁ Ψυχή εὔλογος ὡς γνωστικός εἴρω ἀκούω , καί διά οὗτος ὁ εἶπον ὁ ψυχή ἀριθμός αὐτός ἑαυτοῦ κινέω συμπλέκω φημί ὁ κινητικός καί ὁ γνωστικός . p . 404b30 διαφέρω δέ περί ὁ ἀρχή , τίς καί πόσος . ἐπεί ἐκ ὁ ἀρχή συμπληρόω ὁ ψυχή ὁ περί αὐτός , ὡς αὐτός ἱστορέω , φιλοσοφέω , ὁποῖος ἄν καί ὁπόσος ἕκαστος ὑποτίθημι ἀρχή , ἐκ τοιοῦτος καί τοσοῦτος καί ὁ ψυχή συνίστημι , σωματικός μέν ὁ φυσιολόγος τίθημι , ἀσώματος δέ ὁ Πυθαγόρειος καί Πλάτων , μίγνυμι δέ ἀπό ἄμφω Ἐμπεδοκλῆς τε καί Ἀναξαγόρας . ἑπομένως δέ οὗτος καί ὁ ψυχή ἀποδίδωμι , ἕκαστος ὁ παρά αὐτός ἀρχή εἰς ὁ ψυχή φέρω ἢ ὁ ἀρχή , οὐ ὡς γνωστικός μόνος ὁ εἰμί , ἀλλά καί ὡς κις - νητική . οὐ ἄλογος γάρ φημί αὐτός ὁ πρῶτος ὑπολαμβάνω ὁ κινητικός αἴτιος , ἐπεί αἰτιατός μέν πάντως ὁ κινέω , ὁ δέ κατά αὐτοκινέω καί μή ὁ ἑτέρωθεν κινέω ὁ αἰτιώδης ὁ δέ πῦρ ὁ ἀρχή ὑποτίθημι καί ὡς ὁ λεπτομερής σῶμα τῆ Ψυχή 7v ἀπονέμω οἰκεῖος τίς αὐτός προσάπτω ὁ ἄλλος τίς αὐτός οἴομαι Μένων σῶμα · ἀσώματος γάρ κατά ἀλήθεια ὁ ψυχή εἰμί , διό οἱκεῖος αὐτός ὁ λεπτομερής ὡς ἀσώματος ἢ ὁ παχυμερής . καί ὡς εὐκίνητος τε φαίνω αὐτός καί ἄλλος κινέω συγγενής δοκέω p . 405 a 8 Δημόκριτος δέ καί γλαφυρός εἴρω . ὡς καί ὁ αἴτιος προστίθημι , κατά μέν ὁ κοινός αἴτιος νοερός ὁ ψυχή τίθημι , κατά δέ ὁ ἴδιος ὑπόθεσις ἐν ὁ ἀδιαίρετος αὐτός τίθημι σῶμα · καί ἔτι ὁ ψυχή εἰς αὐτός ἄγω ὁ νάω , καί ὁ ἀρχή ὁ κινητικός ἀπονέμω . ἐν δέ ὁ ἀδιαίρετος εὑρίσκω ὁ σφός - ροοραω εἰμί σχῆμα εὐκίνητος , ἐν οὗτος ὁ ψυχή τίθημι . p . 405 a 13 Ἀναξαγόρας δέ ἔοικα μέν ἕτερος λέγω Ψυχή τε καί νόος . διότι , ὡς ἤδη φημί , μόνος ὁ καλῶς καί ὀρθῶς αἰτιάομαι ὁ νόος , χράω δέ ἄμφω ὡς εἷς φύσις , διότι εἰς πᾶς ὁ ζῷον ἐνοικίζω καί ὁ νόος . πλήν ἀρχή γε ὁ νόος τίθημι μάλιστα πᾶς , ἐπεί σαφῶς καί πρό πᾶς ἀμιγής ὡς ἐξαιρέω πᾶς ὑμνέω , καί ὁ γιγνώσκω - σιτικός καί ὁ κινητικός αὐτός ἀποδίδωμι . p . 405 a 19 ἔοικα δέ καί Θαλῆς ἐκ ὅς ἀπομνημονεύω . ὅτι2 μηδείς αὐτός φέρω σύγγραμμα . τοσοῦτος δέ περί Θαλῆς ἱστορέω , καί οὗτος μετά τις ἐπιτίμησις , ὅτι ὁ μαγνῆτις λίθος ψυχή δίδωμι ὡς κινητικός ὁ σίδηρος , ἵνα κατά · ἐκεῖνος κινητικός εἰμί ὁ ψυχή πιστόω , οὐκέτι ὁ ὕδωρ εἰμί ὁ ψυχή εἰς αὐτός ἀναπέμπω , καίτοι στοιχεῖον ὁ ὕδωρ τιθέῳνον , ἐπεί ὁ σῶμα ὁ ὕδωρ λέγω στος - χέω , εἰκός δέ ἀσώματος αὐτός ἐκεῖνος ὑποτίθημι . σαφής δέ ὁ περί Διογενοῦς ἱστορέω . περί δέ Ἡράκλειτος συλλογίζομαι ἔοικα , οὐ ὡς σαφῶς λέγω πῦρ ἢ ἀναθυμίασις ξηρός ὁ Ψυχή , ἀλλά ὡς ὁ πυρός πρός ὁ λεπτομερής καί ὁ εὐκίνητος ἔχω καί ὁ κινέω ὁ ἄλλος κινέω , καί διά αὐτός τε ] ὁ Ψυχή προσήκω ὡς διά πᾶς ὁ ζῶ εἶμι σῶμα καί ὡς ὁ κινέω κινητικός καί ἔτι ὡς γνωστικός . ἐν μεταβολή γάρ συνεχής ὁ εἰμί ὑποτίθημι ὁ Ἡράκλειτος καί ὁ γιγνώσκω - σῴζω αὐτός ὁ ἐπαφή γιγνώσκω συνέπομαι βούλομαι , ὡς ἀεί εἰμί κατά ὁ γιγνώσκω ἐν κινέω . p . 405 a 29 παραπλήσιος δέ οὗτος καί Ἀλκμαίων ἔοικα ὑρο - λαμβάνω περί φυχή . ὁ Ἀλκμαίων Κροτωνιάτης εἰμί ὑπό μέν ἄλλος ὡς Πυθαγόρειος παρά - δίδωμι , ὑπό δέ Ἀριστοτέλης ἐν τῆ μετά ὁ φυσικός ὡς ὁ δύο συστοιχία Χῖος ἢ αὐτός παραδίδωμι ὁ Πυθαγόρειος ἢ παρά ἐκεῖνος λαμβάνω μνήμη ἀξιόω . ἔοικα δέ ἀγαθός φιλοσοφέω , ὡς ἐκ ὁ νῦν λέγω τεκμαί - ρω · ἀθάνατος γάρ λέγω ὁ ψυχή ὡς ἔοικα ὁ ἀθάνατος . καί παρά Πλάτων γοῦν ὁμώνυμος λέγω ὁ ἀθάνατος διά ὁ καί ὁ ἀθή - Νάσιας ὑφειμένως ὁ ἡμέτερος μετέχω Ψυχή · ὑπάρχω δέ αὐτός ὁ ἀθάνατος ὡς ἀεικίνητος . οὗτος δή καί ἐν ὁ Φαιδρός ὡς ἀεικίνητος διά ὁ εἰμί αὐτοκίνητος δείκνυμι ἀθάνατος , οὖον ὁ σῶμα πρέπω κίνησις , ἀλλά ὅς καί ὁ οὐράνιος Ψυχή , διά ὅς καί ὁ φαίνω αὐτός σῶμα κινέω ἀίδιος . p . 405 b 1 Tῶν δέ φορτικός καί ὕδωρ τις ἀποφαίνω , καθάπερ Ἵππων . τίθημι μέν καί Θαλῆς ὕδωρ ὁ στοιχεῖον , ἀλλά σῶμα , καί οὐ ὁ ψυχή πάντως σῶμα οἴομαι . ὅς δέ Ἵππων , ὡς εἰκός , καί ἄθεος γίγνομαι ἱστορέω , ὅθεν καί ἐν ὁ μετά ὁ φυσικός οὐ ἀξιόω συντάσσω αὐτός ὁ φυσικός , καί ἐνταῦθα φορτικός καλέω οὖον μόνος ὡς παχυμερής αὐτός λέγω στοιχεῖον οὗτος γάρ καί ὑπεραπολογέομαι ἀξιόω , ὁ αἴτιος ὁ ὑπόνοια ἐκτίθημι ) , ἀλλά μάλιστα διά ὁ ἀθεΐα . ὁ δέ ὁ αἷμα ὁ ψυχή τίθημι Κριτίας εἴτε ὁ ὁ τριάκοντα γίγνομαι εἷς εἴτε σοφιστής τις , οὐδείς ἐγώ διαφέρω . εἰς οὗτος δέ ὑποφέρω διά ὁ ὁ ἐν ἐγώ ἄναιμος , οἷος ὁ ὀστέον , ἀναίσθητος ὁράω . p . 405 b 8 Πάν γάρ ὁ στοιχεῖον κριτής λαμβάνω πλήν ὁ γῆ . τουτέστι ὁ ἐγκρίνω εἷς τίς στοιχεῖον εἰμί ἀρχή τε καί ὁ Ψυχή προσήκω . οὐδείς δέ μόνος ὁ γῆ , διά ὁ παχυμερής καί ἀκίνητος . p . 405 b 10 ὁρίζω δέ πᾶς ὁ ψυχή τρεῖς ὡς εἶπον , κινέω , αἴσθησις , ὁ ἀσώματος . ὁ μέν πρῶτος , ἐπεί ἐκ ὁ ὁ ἔμψυχος ὑπάρχω εἰς ὁ ὁ Ψυχή πρόσειμι ἀναπέμπω , μόνος αὐτός προσάπτω κίνησις τε καί αἴσθησις · οὖον γάρ εἰμί ὁ ἔμψυχος πρόσειμι1 ὁ λεπτομερής ἢ ὁ ἀσώματος . ὕστερος δέ ἐκ ὁ περί αὐτός εἶπον καί ἔτι διά τε ὁ εὐκίνητος καί διά ὁ διά 8r ὅλος εἶμι ὁ σῶμα καί ὁ ἀσώματος αὐτός ὁρίζω ὑπό πᾶς λέγω , οὖον ὁ κύριος λέγω ἀσώματος πάντως , ἀλλά ἀσώματος λέγω καί ὁ λεπτομερής σῶμα . p . 405 b 12 οὗτος δέ ἕκαστος ἀνάγω πρός ὁ ἀρχή . ὡς κατά ὁ πρός ἀρχή κοινωνία ὁ Ψυχή ἕκαστος οὗτος ὑπάρχω ὁ Ψυχή , ὁ τε κινητικός καί ὁ αἰσθητικός καί ὁ ἀσώματος . ὅτι μέν οὖν ὁ ἀσώματος καί ὁ κινητικός ὁ ἀρχή προσήκω , νῦν παρίημι ὡς αὐτόθεν γνώριμος . ὁ γάρ σωματικός καί ὁ κινέω πάντῃ σωματοειδής κίνησις , μεριστός εἰμί καί μεριστός ἔχω ἐνέργεια καί διά οὗτος ὁ συνέχω δήω , ὁ αἰτιατός ἀλλά οὖον ὁ ἀρχή προσήκω . ὁ δέ κινητικός καί ὁ ἀσώματος ὡς αἴτιος οὗτος καί αὐτός ἐγκρίνω ἀρχικός εἰμί . ὅπως δέ καί ὁ ὁ αἰσθητικός ἢ ἁπλόος ὁ γνωστικός αὐτός ἄπους - δίδωμι κατά ὁ 1 πρός ὁ ἀρχή οἰκειότης καί αὐτός ἀπονέμω , λόγος καί νῦν ἀξιόω · διά γάρ ὁ οἴομαι ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος γιγνώσκω . ὁ δέ τοιοῦτος αἴτιος μόνος ὁ Ἀναξαγόρας ἐξαιρέω , οὐ ὡς μή καί οὗτος ὁ ἀρχικός δύναμις ὁ γνωστικός προσήκω τίθημι ( νόος γοῦν αὐτός τίθημι ) , ἀλλά ὅσπερ καί σαφῶς ἐπάγω , ὡς μή κατά ὁμοιότης ἡγέομαι γίγνομαι ὁ γνῶσις . ἀμιγής γάρ εἰμί πρός ὁ ἄλλος ὁ νόος καί οὐδείς ἔχω πρός αὐτός κοινός , ἀλλά οὐδέ μετέχω ὑπό αὐτός ( οὗτος γάρ ὁ ἀπαθής δηλόω ) ὅμως γιγνώσκω πᾶς . p . 405 b 21 tοιουος δέ εἰμί πῶς γνωρίζω καί διά τίς αἴτιος , οὔτε ἐκεῖνος εἴρω οὗτος ἐκ ὁ εἴρω ἐμφανής εἰμί . διά ὅς ὁ μέν ἀμιγής ὁ κύριος καί πρῶτος ἀρχή πρός ὁ ἀπό αὐτός καί ὁ ἀπαθής ἀποδέχομαι φαίνω · ὁ δέ ἐπισκήπτω αὐτός ὡς μή εἶπον ὁ ὁ γνώρισις αἴτιος , ἀπλόος δέ ἀμιγής μόνος εἶπον ὁ ἀρχή , φαίνω ὁ μέν ὡς ἐν σύστοιχος ὁμοιότης ὁ ἀρχή πρός ὁ ἀπό αὐτός μή ἀποδέχομαι , οὖον προσίημι δέ οὐδέ ὁ παντελῶς ἀκοινώνητος . δεῖ γάρ ἵστημι κατά ὁ ὁ γνωστός εἶδος ὁ γιγνώσκω · οὗτος δέ οὐ εἰμί ὁ μηδείς ἔχω πρός αὐτός κοινωνία . ἐσθίω οὖν καί ἐν ὁ ἀρχή ἀπολείπω οὖον ὁ σύστοιχος πρός ὁ ἀπό αὐτός , ἀλλά ὁ κατά ἀγαθός ἰδέα καί αὐτός οὗτος αἰτιώδης αὐτός πρόσληψις , ὅς καί οὐ ὁμοταγῶς , ἀλλά κατά ὁ ὑφέζομαι πρός ἑαυτοῦ ὁμοιότης καί παράγω αὐτός καί γνωρίζω . διό καί ὁ ὁ στοιχειώδης ἀρχή ἐν ὁ Ψυχή τίθημι ἐπισημαίνω , ὡς εἰς ὁ κινέω ὁ ὁ κινέω ἀχώριστος μεταφέρω . δῆλος δέ ὡς καί ὁ εἷς ὁ ἐναντίος τίθημι ὁ ψυχή γνωστικός ἄμφω ὑπολαμβάνω , διά θατέρου καί ὁ λοιπός γιγνώσκω , εἴπερ 8v εἷς καί ὁ αὐτός ὁ ἐναντίος ἐπιστήμη . p . 405b31 ἐπισκεπτέος δέ πρῶτος μέν περί κίνησις . ὁ σκοπός ὁ παραδίδωμι ἐξετάζω δόξα καί ἐλέγχω μέν εἰμί τίς <μὴ> ἀληθής εἴρω , διαρθρόω δέ καί εἰμί τίς μή κατά ὁ συνήθης ὄνομα χρῆσις παραδίδωμι , ἵνα μή κατά οὗτος ὁ ὁ πρέσβυς ἐγώ ἐκδέχομαι δόξα καί ὡς ἀληθής διά ὁ κλεινός ὁ παραδίδωμι προσίημι σφάλλω . αὐτίκα ὁ Πλάτων ὁ ὁ κίνησις χράω ὄνομα καί ἐπί ὁ ψυχικός ζωή ὡς ἀνελίσσω καί οὔτε μερίζω πάντῃ ἵημι καθαρός ἀμέριστος Μένων , καί οὗτος κίνησις προσαγορεύω διά ὁ ὅλως ἐκ ὁ ἀμέριστος ὑπόβασις , καί οὐσία ὁ Ψυχή ὁ αὐτοκίνητον τίθημι , ὡς κατά ζωή οὐσιόω τοιοῦτος , ὑπο - βαίνω μέν ὁ ἀμέριστος οὐσία ἀλλά οὖον πάντῃ ἔξειμι . ἵνα διά μέν ὁ κινητής ὁ ὕφεσις , διά δέ ὁ αὐτός ὁ ἐν ὁ ἀμέριστος μονή ἐνδείκνυμι , καί ὁ ἅμα ἐν ἑαυτοῦ Μένων καί ἀπό ἑαυτοῦ προέρχομαι , ὁ Ἀριστοτέλης , ὁ μεριστός καί κατά συνέχεια ἀριθμέω μόνος ἔθω προσαγορεύω κίνησις κατά ὁ παρά ὁ πολύς ὁ ὄνομα χρῆσις , οὖον μόνος ὁ ψυχικός αὐτός ἀποφάσκω οὐσία , ἀλλά μηδέ ὁπωσοῦν κατά ἑαυτοῦ κινέω ὁ ψυχή ἀποφαίνω . p . 406 a 3 ὅτι2 μέν οὖν οὐ ἀναγκαῖος ὁ κινέω καί αὐτός κινέω , πρότερος εἴρω . ’Ev γάρ ὁ τίθημι ὁ φυσικός ἀκρόασις , ἐν ὅς δείκνυμι πᾶς μέν ὁ πρῶτος κινητικός κατά ἑαυτοῦ ἀκίνητος , ὁ δέ πρῶτος καί κατά συμβαίνω ἀκίνητος . καί νῦν ὑπομιμνῄσκω διά ὁ ἐν ὁ κινέω πλοῖον ἠρεμέω ἄνθρωπος , ὅς κινέω πως ἐκ ἄλλος εἰς ἄλλος μεταφέρω τόπος , οὐ ὁμοίως δέ ὁ πλοῖον , ὅτι οὗτος μέν κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἐν αὐτός ἠρεμέω οὔτε κατά ὅλος ἑαυτοῦ | οὔτε κατά ὁ μόριον , ἀλλά ὁ ἐν ὁ κινέω εἰμί . κατά συμβαίνω μέν οὖν συγχωρέω ὁ ψυχή κινέω κινέω , ὅς ὁ ἐν ὅς εἰμί σῶμα κινέω · οὖον μήv κατά ἑαυτοῦ . τέσσαρες δέ ὁ κινέω ὁ οὐσιώδης οὖον καταριθμέω μεταβολεύς , ἀλλά ὁ κατά ὁ τρεῖς γένος , ὅς ὁ κατά ποσός εἷς μέν οὐ ἔχω δέ κοινός ὄνομα ὡς δύο ἀριθμέω , καθάπερ καί ἐν κατηγορία . ὅτι οὖν μηδείς ὁ σωματικός κατά ἑαυτοῦ κινέω ὁ ψυχή , ἐκ ὁ τόπος ὑπομιμνῄσκω . ὁ γάρ ὁποῖος αὐτός κινέω ὁ σῶμα ἁπλόος εἰμί ἢ συντίθημι ὡς ὁ ζῷον · οὗτος δέ ἐν τόπος . καί οὗτος δηλόω ὁ ὁ λέγω κινέω ἐν τόπος εἰμί , ὡς ὁ ἐν τόπος εἰμί ὑπάρχω , τουτέστι ὁ ἄλλοθι ὁ οἰκεῖος ἔχω μόριον , ἵνα μεριστός εἰμί ὁ μεριστός εἰμί ἐντελέχεια . ὁ δέ ψυχή οὐ ἐν τόπος , ὅλος ἁπανταχοῦ ὁ σῶμα πάρειμι , ὡς καί ὁ ἔσχατος αὐτός ζωή δηλόω ὁ απτικός , ὅλος ἐν ἕκαστος ἐγώ πάρειμι μόριον · ὁ γοῦν διάφορος προσπίπτω μόριον αἰσθητής ὁ αὐτός ἀντιληπτικός , ὁ τε τυτοτηταω αὐτός καί ὁ ἑτερότης κρίνω οὖον κατά ὁ μόριον ἑαυτοῦ , ᾠόν κατά ὅλος ἑαυτοῦ πᾶς , ἐπεί ὅμοιος ὡς εἰμί ὁ μέν ἐγώ ὁ δέ σύ αἰσθάνομαι . ἀλλά πῶς οὐ ἀλλοιόω , ἢ ἐκ ἀπαιδευσία ἢ κακία εἰς ἀρετή ἢ ἐπιστημονικός μεταβάλλω ἕξις ; ποιότης γάρ ὁ ἔχω . ἀλλά ὡς ἐν ὁ ἦτα εἴρω ὁ φυσικός , ὁ μεταβολή καί ἐνταῦθα μετά ὁ πηγαίνω γίγνομαι , ὅς εἰμί οὖον ὁ Ψυχή ὅς ὁ ζφ΄ου . ὁ μέν γάρ ἀθρόος παρουσία ὁ ἕξις ἐν ὁ Ψυχή , ὁ δέ πρό ὁ παρουσία διεξοδικός μετά - βολή ἐν ὁ σύνθετος . καί σαφής οὗτος καί ἐγώ ἐν ὁ εἰς ἐκεῖνος γράφω ὑπομιμνῄσκω . ἐπεί δέ οὐ ἐν τόπος ὁ ψυχή , οὐδέ ἄν κινέω ὁ ὁ ἐν τόπος εἰμί κινέω , εἰμί μή κατά συμβεβηκός · ἀλλά εἴπερ φύσις κίνησις μετέχω , τουτέστιν εἰμί μή κατά ὁ ἐν ὅς εἰμί ἀλλά κατά ἑαυτοῦ , καί ἐν τόπος εἰμί . p . 406 a 22 ἔτι δέ εἰμί φύσις κινέω , ἄν βία κινέω . ὁ ὁ ἐν γένεσις ζῷον δηλαδή ψυχή , περί ὅς ὁ λόγος καί ὁ ὑπόδεσις ὅς ὁ κινέω κινέω . οὖον γάρ καθόλου ἀξιόω πᾶς ὁ φύσις καί βία κινέω , ὅσπερ ψεῦδος διά ὁ οὐράνιος , ἀλλά ἰδίως περί ὁ τοιοῦτος εἴρω Ψυχή , ὅστις ὁ τοιοῦτος κινέω κινέω ὁ κατά ὅλος ὁ ζῷον , ὅς καί ὁ βίαιος παρυφίστημι . ποτέ γάρ κατά ὅλος κατά φύσις κινέω καί ἠρεμέω ποτέ καί βία φύω κινέω . καί ὁ ψυχή οὖν εἰμί ὁ κινέω κινέω , ποτέ ἄν κινέω , ἅτε μή ἀεί κινέω . διό καί βία κινέω . ἢ ὅστε ὁ ψυχή ποτέ κινέω , εἰμί γε κατά ὁ ζωή κινέω , οὔτε ὁ κατά ὁρμή κινέω ἄν ποτέ κινέω , ἀνάγκη καί βία κινέω · οὖον γάρ ἑτέρωθεν πόθεν ἀλλά ἀπό ἑαυτοῦ ἀεί καί ἑκούσιος ὁρμή . ἐπί δέ ὁ ἑτέρωθεν κινέω καί ἐπί ὁ σωματικός κίνησις , εἰμί ποτέ γίγνομαι , ἀληθής ὁ ἀξίωμα . εἰμί τίς γάρ οὗτος φύσις κινέω , καί βία · καί ὁ ἀνάπαλιν εἰμί βία , καί φύσις . οὖον γάρ ἄν βιάζομαι μή φύω , ὁ δέ φύω ἔχω ἄν τις κατά φύσις κίνησις . καί οὗτος καί ἠρεμέω φύσις τε καί βία καλῶς ἀξιόω , καί εἰς ὅς φέρω φύσις τόπος , καί μένω κατά φύσις ἐν οὗτος ( ὅς γάρ ὑπό ἄλλος κινέω ἐπί ὁ οἰκέω οὐ δηλαδή ὁ οἰκέω ἔχω φύω ) , καί αὖθις εἰς ὁ μή οἰκέω ὑπό τις γίγνομαι παρά φύσις καί βία . p . 406 a 26 ποῖος δέ βίαιος ὁ Ψυχή κινέω εἰμί καιηρεμια , οὐδέ πλάσσω βούλομαι ῥᾴδιος ἀποδίδωμι . διότι ὅλος αὐτοπροαίρετος ὁ λογικός ζωή , ὁ δέ προαίρω ἐναντίος ὁ βίαιος . διό καί ἐν ὁ τυραννικός ἀνάγκη διαφαίνω ὁ ὁ Ψυχή ἑκούσιος , ἢ ἀντέχω ἢ οὖον , καί πως ἑκούσιος πρός ὁ ἀνάγκη ἐνδίδωμι . p . 406 a 27 ἔτι δέ εἰμί μέν ἄνω κινέω , πῦρ εἰμί . ὁράω ὡς πανταχοῦ ὁ σωματικός ἀποσείω ὁ Ψυχή κινέω . p . 406 a 30 ἔτι δέ , ἐπεί φαίνω κινέω ὁ σῶμα , οὗτος εὔλογος κινέω ὁ κινέω ὅς καί αὐτός κινέω . ἀείς μέν ὁ κινέω κατά ὁ εἶδος ἵστημι ὁ κινέω , ὡς φημί ἐν ὁ τρίτος ὁ φυσικός · “ εἶδος δέ ἀεί φέρω τίς ὁ κινέω , ἤτοι ὅδε ἢ τοιόσδε ἢ τοσόσδε , ὅς εἰμί ἀρχή καί αἴτιος ὁ κίνησις , ὅταν κινέω ἀλλά ἐνεργητικός μέν πάντως , παθητικός δέ ποτός , ὅταν ὁ κινέω Κίνη . ὁ μέν γάρ πατήρ ὁ εἰμί αὐτός ἄνθρωπος ἄνθρωπος ποιέω καί ἐνεργός ἀνθρώπειος καί διάκειμαι , ὁ δέ ἥλιος ἄνθρωπος γεννάω ἐνεργός μέν κατά ὁ ἀνθρώπειος εἶδος , οὐ εἰμί δέ αὐτός ἄνθρωπος . καί ὁ μέν χείρ ὁ κάλαμος τοπικός κινέω ἅμα τε ἐνεργέω καί αὐτός ὁ τοπικός κίνησις καί πάσχω , ὁ δέ ὁ χείρ κινητικός ψυχή μόνος ἐνεργέω τοπικός . εἰμί γε μήv ὁ πάσχω ἐνεργέω , εὔλογος ἄν εἰμί κατά ὁ αὐτός ἄμφω γίγνομαι εἶδος , ὁ τε ἐνέργεια καί ὁ πάθος . οὖον γάρ ὁ κουφότης ἀλλά ὁ θερμότης θερμαίνω | ὁ πῦρ , καί ὁ τοπικός κινέω κινέω ὁ κάλαμος ὁ χείρ . ἀλλά ὁ ἀροτριῶ οὐ ἀροτριάω φημί , οὐδέ ὁ τύπτω τύπτω · καίτοι κινέω κινέω · οὐδέ ὁ οὐρανός ἀλλοιόω ὁ ὅδε ἀλλοιόω . ἐπειδή , φημί , ἄν ὁ τοπικός κινέω τε καί κινέω ἔχω οὗτος , ὁ καί ἐνεργέω καί πάσχω ὁ τοπικός κίνησις , ἀλλά οὔτις γε ὁ αροτριαστικος ἢ ὁ πληκτικός ἢ ὁ ἀλλοιωτικός κίνησις ὁ πάσχω ἐνδίδωμι ὁ κινέω , μόνος δέ ὁ ἐνεργέω , ὁ προλαμβάνω μέν ἐν ὁ κινέω ὁ ὁ ἀποτελέω εἶδος , οὖον μήv παθητικός , ἐνεργητικός δέ . οὐκοῦν οὐδέ ὁ ψυχή κωλύω τίς ζηλωτικῶς κινέω ἐνεργέω ὁ σωματοειδής κινέω . πῶς οὖν ὡς εὔλογος ὑπό ὁ Ἀριστοτέλης ἀξιόω ὁ ὁ αὐτός κινέω ὁ κινέω κίνησις , ἐάν κινέω , ὅς κινέω , εἰ μηδέ ἐπί ὁ σῶμα πάντως φαίνω οὗτος , μηδέ ἐπί αὐτός ἔτι μᾶλλον ὁ φυχἡς ; διότι ὁ ὁ ἐνεργέω λέγω προλαμβάνω ἐν ὁ κινέω ὁ εἶδος , οὐ δέ ἐν ὁ πάσχω δίδωμι μή ἀεί ὁ κινέω ὁ κινέω κινέω . ἕπω γάρ καί κατά ὁ αὐτός ὁ κίνησις εἶδος , ἵνα μή 9r ὅπη ἀκίνητος τίς εἰμί κινέω . οὗτος οὖν καί ὁ ἀντίστροφος ἀληθής . p . 406 b 2 ὥστε καί ὁ ψυχή μεταβάλλω ἄν κτάομαι ὁ σῶμα . τουτέστι καθάπερ σῶμα τοπικός ἢ ὅλος ἢ κτάομαι μόριον μεθίστημι , ἐπεί φορά ὁ ὑπό Ψυχή πρῶτος ὁ ζῷον ἐνδίδομαι κίνησις . p . 406 b 3 Et δέ οὗτος ἐνδέχομαι , καί ἐξέρχομαι εἴσειμι πάλιν ἐνδέχομαι ἄν . Eἰ γάρ ὅς αὐτός κινέω καί ὁ σῶμα κινέω , καί ὁ ἀντίστροφος ὅς κινέω κινέω , οὐ ἔχω ἕτερος κίνησις παρά ὁ σωματικός οὗτος δέ τοπικός ὁ ὑπό ὁ Ψυχή ὁ σῶμα προηγουμένως ) , καί ὁ ὁ Ψυχή ἄρα ζωτικός κινέω εἰμί τοπικός , ὡς κατά μόνος μέν ὁ τοπικός ἐν . δίδωμι αὐτός πάρειμι ζῶ , κατά μόνος δέ ὁ ἔξοδος ἀποθνήσκω . ὅς ἕπω ὁ ἀνίστημι ὁ θνῄσκω ὁ ζῷον , τοπικός τε δύναμαι κις - νέομαι ὁ Ψυχή καί εἴσειμι τε καί ἔξειμι . p . 406 b 5 ὁ δέ κατά συμβαίνω κίνησις ἄν ὑπό ἕτερος κινέω . κατά ἑαυτοῦ μέν ἀκίνητος βούλομαι εἰμί ὁ Ψυχή , ἅτε μόνος ὁ σωματικός προσαγορεύω κινέω , κατά συμβαίνω δέ ὁ · ὁ ὁ ἐν κινέω εἰμί σῶμα , καί ὑπό ἑαυτοῦ λέγω οὗτος κινέω αὐτός καί ὑπό ἕτερος · καί γάρ ὑπό αὐτός κινέω ὁ σῶμα καί ὑπό τις ἄν ἄλλος κινέω βία . p . 406 b 7 οὖον δεῖ δέ ὅς ὁ ὑπό ἑαυτοῦ κινέω ἐν ὁ οὐσία , οὗτος ὑπό ἄλλος κινέω πλήν κατά συμβεβηκός . καί ὁ κατά συμβαίνω ὑπό ἑαυτοῦ καί ὑπό ἕτερος κινέω δῆλος ὡς οὐ , ὁ ὑπό ἑαυτοῦ , οὗτος καί ὑπό ἕτερος . καί ἔτι ἐναργής ὁ φύσις καί κατά ἑαυτοῦ , ὅσπερ ὁ ἐν ὁ οὐσία δηλόω , ὑπό ἑαυτοῦ κινέω , ὅς ὑπό ἑαυτοῦ κινέω , οὐ ὑπό ἄλλος κινέω , πλήν εἰμί κατά συμβεβηκός . εἰμί μέν γάρ ἕτερος ὑπό ἑαυτοῦ καί ἕτερος ὑπό ἄλλος , ὡς ὁ ὁ πλάνης σφαῖρα ὁ μέν ἐπί ἀνατολή ὑπό ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἐπί δυσμή ὑπό ὁ ἀπλανής , ὡμολογημένως κατά συμβαίνω ὁ κινέω ὑπό ἑαυτοῦ καί ὑπό ἕτερος κινέω . ἀλλά καί εἰμί ὁ αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ τε καί ὑπό ἕτερος τίς κινέω , ὡς εἰμί ὁ αὐθορμήτως ἐπί τις τόπος βαδίζω συνεπωθέω τις , οὖον κατά ἑαυτοῦ ὑπό ἑαυτοῦ τε καί ὑπό ἕτερος κινέω · οὔτε γάρ ὅς ὑπό ἑαυτοῦ ἔξωθεν , οὔτε ὅς ἔξωθεν ὑπό ἑαυτοῦ , κατά συμβαίνω δέ μόνος ὁ αὐτός , ὅτι ἐν ὁ κινέω ἄμφω . p . 406 b 8 ὥσπερ οὐδέ ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀγαθός ἢ διά ἑαυτοῦ ὁ μέν διά ἄλλος εἰμί ὁ δέ ἕτερος ἕνεκα . ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀγαθός ὁ διά ἄλλος ἀντιτίθημι , ὁ δέ διά ἑαυτοῦ ὁ ἕτερος ἕνεκα . οἷος ὑγεία κατά ἑαυτοῦ ἀγαθός τελειότης εἰμί ὁ ζῶ σῶμα , ὁ δέ ὑγιεινός διά ὁ ὑγεία · καί ὁ μέν ἀρετή διά ἑαυτοῦ Ἀγαθή , ἐπεί αὐτός ὁ ὅς ἕνεκα καί τέλος , ὁ δέ πλοῦτος φέρω ἄλλος ἕνεκα καί ὅσος ὀργανικός λέγω ἀγαθός . οὐ εἰμί οὖν ὁ κατά ἑαυτοῦ , ὅς τοιοῦτος , διά ἄλλος , οὐδέ ὁ διά ἑαυτοῦ ὡς διά ἑαυτοῦ ἄλλος ἕνεκα , οὐδέ ὁ ἀντίκειμαι ὁμοίως , ἀλλά κἀν ὁ αὐτός διά ἑαυτοῦ τε ὁ αἱρετός καί διά ἄλλος , ἀλλά οὖον κατά ὁ αὐτός λόγος . p . 406 b 10 ὁ δέ ψυχή ὑπό ὁ αἰσθητής μάλιστα φημί ἄν τις κινέω , εἴπερ κινέω . ἐπεί πάλιν ὁ σωματικός μόνος προσαγορεύω κίνησις , κατά ὅς ὑπό ὁ αἰσθητής οὐ ὁ ψυχή ἀλλά ὁ αἰσθητήριον κινέω διακρίνω ἢ συγκρίνω ἢ ὅλως ἀλλοιόω , ὅς καί Ἀριστοτέλης ἐνδείκνυμι εἴπερ κινέω φημί . p . 406 b 11 ἀλλά μήv καί εἰμί κινέω γε αὐτός ἑαυτοῦ , καί αὐτός κινέω ἄν . ὁ αὐτός γάρ ὁ ἀλλοιωτικός , ἐπεί μόνος αὐτός δοκέω ὁ Ψυχή σωματικός κίνησις , καί καθό ὑπό ὁ αἰσθητής γίγνομαι , οὗτος καί ὑπό ἑαυτοῦ εἄν λέγω , ἐπεί μή πάρειμι καί δράω ὁ αἰσθητής οὐ ἄν γίγνομαι . p . 406 b 12 ὥστε εἰμί πᾶς κίνησις ἔκστασις εἰμί ὁ κινέω ὅς κινέω , καί ὁ ψυχή ἐξίστημι εἄν ἐκ ὁ οὐσία , εἰμί μή | κατά συμβαίνω ἑαυτοῦ κινέω , ἀλλά εἰμί ὁ κίνησις ὁ οὐσία αὐτός κατά ἑαυτοῦ . ’Ev μεταβολεύς γάρ πᾶς κίνησις · ὁ δέ μεταβάλλω πᾶς ἐξίστημι πάντως ὁ ἐν ὅς πρότερος εἰμί , ὥστε κατά ὅς εἄν γίγνομαι γένος ὁ κίνησις , κατά οὗτος ἐξίστημι ὁ κινέω , οἷος κατά ποσός ἢ κατά ποιός , καί κατά οὐσία ἄρα . ἐάν οὖν καί ὁ ψυχικός οὐσία μή κατά συμβαίνω ἀλλά κατά ἑαυτοῦ κινέω , ἐξίστημι κατά οὐσία , ὡς φθείρω ἢ γίγνομαι · τοιοῦτος γάρ ὁ οὐσιώδης μεταβολή . κατά συμβαίνω δέ ὁ οὐσία κινέω ἢ ὁ ἐν ἕτερος κατά ἑαυτοῦ κινέω εἰμί , ἢ ὁ μή κατά οὐσία ἀλλά κατά πάθος ἢ κατά ἄλλος συμβαίνω μεταβάλλω κατηγορία . διά μέν οὖν ὁ ἐν ὅς εἰμί σῶμα κινέω ἄν κατά συμβαίνω ὁ ψυχή , οὖον μήv οὐδέ ὁ κατά πάθος ἢ ὁ κατά ποσός ἢ ὁ ποῦ κατηγορία · οὔτε γάρ ποσός ὁ ψυχή οὔτε ἐν τόπος , καί ὁ κατά πάθος ἐπί ὁ ἕξις καί ὁ ἀρετή μεταβολή οὐ ἐν ὁ Ψυχή ἀλλά ἐν ὁ ζῷον . ὁ δέ κατά ὁ αὐτός ἐνέργεια ἀπό ἄλη εἰς ἄλλος μετάβασις ἀθρόος εἰμί καί κατά ὅρος ἀεί γίγνομαι οὖον καλέω κίνησις ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά μόνος ὁ διεξοδικός καί κατά συνέχεια γίγνομαι · ὅπου γε οὐδέ ὁ σῶμα , ὅτε ἐκ ὁ μή κινέω εἰς ὁ κινέω ὁ ἀνάπαλιν μετέρχομαι , λέγω κινέω , ἵνα μή κίνησις εἰμί κίνησις . ὁ δέ Πλάτων καί ὁ κατά ἐνέργεια ὁ Ψυχή μετάβασις καλέω κινέω τοιοῦτος ὁ σκοπέω καί βουλεύω ) , καλέω δέ καί ὁ κατά οὐσία αὐτός ἀπό ὁ νοερός καί ἀμέριστος οὐσία ὑπόβασις κίνησις ὡς ἔκστασις , αὐτός δή οὗτος ὅς καί Ἀριστοτέλης ἀξιόω , ὁ ὁράω καί ὁ εἶδος · ὁ δέ ὅρος καί ὁ εἶδος οὐσία Ἀριστοτέλης εἴωθα . εἰμί οὖν ὁ ψυχή ὁ μέν εἰδητικός οὐσία ἔκστασις , κατά αὐτός δέ ὁ κίνησις οὐσιόω καί ὁ εἰμί ἔχω , ἀλλά οὖον γίγνομαι ἢ φθείρω . ἕτερος οὖν τρόπος ὁ Ψυχή λέγω κινέω κατά οὐσία τε καί κατά ὁ ἐνέργεια , καλῶς ὁ σωματικός ἀποδοκιμάζω ἐπί αὐτός . καί ὅτι πρός διάρθρωσις ὁ διάφορος ὁ κίνησις σημαίνω ὁ περί ὁ αὐτοκίνητος αὐτός τείνω λόγος σαφῶς , καί ἤδη ὁ σωματικός αὐτός ἀπος - φάσκω κινέω δηλόω , καί νῦν ἱστορέω ὁ κατά ὁ Δημόκριτος , καί ὅς δοκέω λέγω ὁ Τίμαιος ὁ αὐτός ὁ τε Ψυχή καί ὁ σῶμα ἀποδίδωμι κίνησις τοπικός , ὡς δύναμαι καί ἑτέρως ἀκούω ὁ κίνησις ἐπί Ψυχή . ἔνιοι γάρ οὗτος φημί λέγω , ὡς ὁ ἄλλος οὐ οὗτος . σαφής δέ ὁ περί Δημόκριτος λέγω , πλήν ὅτι ὁ χυτός ἄργυρος ὁ ὑδράργυρος φημί δηλόω . ἐρωτάω δέ ὁ ὁ κινέω ὁ ψυχικός ἄτομος κινέω ὁ σῶμα , εἰμί καί ἠρεμίζω ὁ σῶμα ὁ ἐκεῖνος κίνησις · ὅσπερ ὡς χάω - λεπός ὑποτίθημι καί ὡς ἐναργής ἀδύνατος διαβάλλω οὐκέτι ὑποτίθημι ὁ ὁ ἄτομος ἔξοδος ἢ ἀκινησία ἠρεμίζω ὁ σῶμα · ὁ μέν γάρ ἔξοδος ἀζωΐα ἀλλά οὐ ἠρέμησις εἰσάγω ὁ ζῷον . ὁ δέ ἀκινησία ὁ ἄτομος οὔτε ὑποτίθημι ὁ περί Δημόκριτος , αεικίνητος εἰμί βούλομαι , οὔτε δέ δυνατός ὑποτίθημι ὁ ἐν σῶμα ψυχικός ἄτομος ἀκινησία , διά ὁ μηδέ ἄλλος τις ὁ ζῷον ἢ ὁ ἐκεῖνος κινέω κίνησις . p . 406 b 24 ὅλος δέ οὐ οὕτως φαίνω ὁ ψυχή κινέω ὁ ζῷον ὁ τοπικός κινέω δηλαδή κατά ὁ Δημοκρίτειος ὑπόθεσις , ἀλλά διά προαίρεσις τις καί νόησις · προαίρεσις μέν νῦν ἀντί ὁ ὄρεξις εἶπον , νόησις δέ καλός καί ὁ φαντασία , ἵνα καί ἐπί ὁ ἄλλος ζῷον ὁ ὁ κίνησις σημαίνω αἴτιος , ὡς σαφής ἐν ὁ τρίτος εἴρω · ἅμα δέ καί αἰνίζω , τίς ὁ Πλάτων καλέω ψυχικός κινέω · ὁ γάρ ὄρεξις τε καί νοέω ὡς ἐνεργέω τε ὁ κατά συνέχεια ὁ σῶμα κίνησις καί ὡς αὐτός ἀνελίσσω εἰμί ζωή . p . 406 b 25 ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ὁ Τίμαιος φυσιολογέω ὁ ψυχή κινέω ὁ σῶμα . Ζεύς ὁ μάθημα συμβολικός εἴωθα ὁ Πυθαγόρειος ὁ τε περί ὁ ὑπερφυής καί ὁ περί ὁ Ψυχή τε καί ὁ φυσικός φιλοσοφέω , καί ὁ Πλάτων Πυθαγόρειος ἀνήρ ὁ Τίμαιον ὑποκρίνομαι ὡς ὁ ἁπλόος σῶμα ὁ πέντε ἀποδίδωμι στερεός εὐθύγραμμος σχῆμα , οὗτος καί ὁ ὁ Ψυχή ὁ πᾶς οὐσία διά τε εὐθύς καί ὁ κύκλος κάμπτω γραμμή ἐμφαίνω , ἵνα ἅμα μέν ὁ μεσότης αὐτός ὁ ἀμέριστος καί ὁ περί ὁ σῶμα μερίζω οὐσία ἐνδείκνυμι , ὡς καί ὁ γραμμή μέσος ὁ τε σημεῖον καί ὁ στερεός , ἅμα δέ ὁ προσεχής ὁ νάω | ὑπό · βάσις · καί ἔτι ὁ πρόειμι τε ἀπό ἑαυτοῦ ἀδιάστροφος πρόοδος , ὅς ὁ εὐθύς σημαίνω , καί ὁ εἰς ἑαυτοῦ ἐπιστροφή διά εἷς κύκλος κάμψις , ὥσπερ δή διά ὁ εἰς δύο ὁ εἷς εὐθύς σχίσις καί ὁ αὖος εἰς ἑπτά ὁ ἐνδοτέρω ὁ αἰτιώδης ὁ οὐράνιος σφαῖρα κατά ὁ οἰκεῖος μεσότης περίληψις · οὖον γάρ ὡς ὁ νόος ἀμέριστος , ἀλλά ὡς ψυχή κατά ἀνέλιξις , ὅς ὁ κυκλικός γραμμή σύμβολον , ὥσπερ ὁ ὁ γραμμή οὗτος κίνησις ὁ ψυχικός ζωή . καί γάρ εἰμί καί ὁ νόος κινέω ὁ οὐρανός , ἀλλά σύν ὁ Ψυχή , ὅστις διά ὁ ἴδιος ἀνειλίσσω ζωή ὡς μέσος προάγω ὁ ἀμέριστος ὁ νόος κινητικός ἐνέργεια εἰς ὁ συνεχής καί μεριστός ὁ οὐρανός ἐνέργεια · ὅς μόνος ὁ φιλόσοφος οὗτος προσαγορεύω κίνησις καί πρός ὁ Τίμαιον ἀντιλέγω ὡς μεριστός καί διάστασις καί ἐνέργεια ὁ Ψυχή ἀπονέμω , ἵνα μή ἐγώ τῆ συνήθης ὁ ὄνομα χρῆσις επόμενος , οὗτος καί ὁ Πλάτων ἐκδέχομαι ἢ μέγεθος τίς δοξάζω ὁ ψυχή ἢ σωματικός κινέω . καί ὁ πρός ὁ σῶμα δέ αὐτός συμπλοκή δῆλος ὡς οὖον τοπικός ἀκουστέον , ἀλλά κατά ὁ διά ὅλος αὐτός καί κατά οὐσία προσεχής παρουσία . ὁ δέ ἐκ ὁ στοιχεῖον σύστασις ὁ ἐκ ὁ οὐσία καί αὐτός καί θατέρου καί ὅλως ὁ ὁ κοινός ὁ εἰμί ὅς εἰμί συστατικός ἰδιότης δηλόω συμπλήρωσις , ἰδιότροπος καί οὗτος ἐπί ὁ Ψυχή παραλαμβάνω · ἐκ πᾶς μέν γάρ ὁ κοινός ἅπας ὁ εἰμί , ἀλλά οἰκεῖος ἕκαστος κατά ὅς λαγχάνω τάξις . ὁ μέν γάρ νόος ἐκ ὁ ἀμέριστος , ὁ δέ σωματοειδής ζωός ἐκ ὁ περί ὁ σῶμα μερίζω , ὁ δέ ψυχή ἐκ ὁ μεταξύ . πάλιν ὁ κατά ἁρμονικός ἀριθμός μερισμός ὁ ὁ ἐν αὐτός πᾶς λόγος ὑπόστασις καί ὁ ὁ ὑπόστασις τρόπος , εἰς μερισμός τε ὑποφέρω καί εἰς ὁ ἀμέριστος συνάγω , καί διά οὗτος κατά ἁρμονία μερίζω ὁ ἀριθμός . ὁ γάρ ἁρμονία διά ὁ συμ - Φώνιας ὁ συναγωγή δηλωτικός ὁ κατά ἰδιότης διάφορος ἵστημι λόγος · ὁ γάρ ἀριθμός ὁ ἰδιότης εἰμί σημαντικός . ὁ δέ λόγος ἑ - ὁ ὁ ψυχή καί κινέω ὁ οὐρανός ἐναρμόνιος φορά καί γιγνώσκω ὁ τε ἐν ὁ ὑπέρτερος καί ὁ ἐν ὁ ὑφίημι ἁρμονία , ὅτι καί ὁ ἀγαθός κατά συνέχεια συνάπτω καί ὁ ὑφέζομαι εἰμί αἴτιος . ὡς εἰμί ὁ οὐράνιος φορά ὁ ὁ Ψυχή κινέω · ἐπεί φαντασία 10v παρέχω ὁ κυκλικός κινέω ὡς ὅμοιος ὁ σφαιρικός φορός . ὅσπερ καί ἔλεγχος , διά ὁ ἐλέγχω καί ὅτι ἀσώματος ὁ ψυχή δείκνυμι , καί ὅτι ἐνέργεια ἔχω οὖον κατά συνέχεια μερίζω . οὗτος γάρ σῶμα προσήκω ὡς καί οὐσιόω κατά διάστασις , ὁ δέ Ψυχή καί μάλιστα ὁ ὁ πᾶς οὐδαμῶς . p . 407 a 2 Πρῶτος μέν οὖν οὖον καλῶς ὁ λέγω ὁ ψυχή μέγεθος εἰμί . καί ἤδη πᾶς ψυχή ἀσώματος δείκνυμι διά ὁ σῶμα μέν οἰκεῖος ἐνέργεια εἰμί ὁ κινέω , Ψυχή δέ μηδείς προσήκω ὁ γε ἐγώ - ριιστημι καί συνεχής , ἅτε μή ἐν τόπος εἰμί , ὡς δηλόω ὁ διά ὅλος ὁ σῶμα παρουσία καί ὁ ὅλος ἐν ἕκαστος μέρος ὅσπερ ἐναργής ἐπί ὁ ἁπτικός γίγνομαι αἴσθησις ) , καί ἅτε ὀφείλω μέν ὁ ὁ θνητός Ψυχή καί βίαιος τις κινέω κίνησις , εἴπερ ὅλως κινέω , ὁ δέ ἑκούσιος καί αὐθόρμητος ὁ ζωή εἶδος ἀντικειμένως ἔχω ὁ βίαιος · καί ὡς ἐξαλ - λάζω φύσις ὁ ζωτικός εἰμί παρουσία παρά ὁ τοπικός ὁ γάρ θνῄσκω ζωτικός μέν παραγίγνομαι ὁ ψυχή ἀδύνατος , τοπικός δέ εἰμί εἄν δυνατός , εἰμί γε κατά τόπος κινέω · ἀνάγκη δέ εἰμί οὗτος κινέω διά ὁ ὁμοίως εἄν κινέω αὐτός ὁ ὑπό αὐτός κινέω σῶμα , εἰμί ὁ κινέω μερικός κινέω · τοπικός δέ ὁ ἐνδίδομαι ὑπό αὐτός ὁ σῶμα κίνησις ) · καί ὡς μηδέ ὁ αἰσθητικός ἀλλοίωσις , ὅς εἄν μάλιστα δοκέω εἰμί , ὁ Ψυχή ἀλλά ὁ αἰσθητήριον <οὔσης> · καί ὡς ζωή μέν πᾶς εἰμί Ψυχή κατά οὐσία , ὁ δέ οὐσιώδης κίνησις κατά οὐσία εἰμί ἔκστασις , ἐναντίος δέ ὁ ζωή καί ὁ σῶμα συνέχω μόνιμος , ἠώς εἄν αὐτός πείρω · διά μέν οὖν οὗτος καί πᾶς ψυχή ἀσώματος δείκνυμι , διά δέ ὁ πρόκειμαι - Μένων ἰδίως ὁ λογικός , ὅς νόος καλέω , ὡς αὐτός δηλόω , ἀντιδιαιρέω αὖος - ὁ πρός ὁ αἰσθητικός καί ἐπιθυμητικός , ὅστις οὐδέ κατά ὁ Πυθαγο - ῥέω εἰμί κύκλος , ὡς μή πρός ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω , ὅσπερ ὁ λογικός Ψυχή ἴδιος . p . 407 a 6 ὁ δέ νόος εἷς καί συνεχής ὥσπερ καί ὁ νόησις . ὁράω ὁ Πλάτων ἐκ ὁ ἐνέργεια ὁ οὐσία πιστόω καί μάλιστα ἐπί ὁ ἀσώματος , ὅς οὔτε σχῆμα οὔτε χρῶμα , ἐκ ὅς καί αὐτός ἐνίοτε μέν ἐπί ὁ οὐσία ὁ ἀναφορά . ἐνέργεια δέ νόος ὁ νόησις , εἷς μέν , ἐπεί καί πᾶς ὁ ὁπωσοῦν εἰμί καί εἷς εἰμί , οὖον κατά ὁ μεριστός δέ διάστασις ὑπάρχω εἷς , ἐν ὅς οὔτε ὁ ὅλος οὔτε μέρος ὁστισοῦν ὁμοῦ πᾶς , ἀλλά ἄν μικρός τίς λαμβάνω , ὡδί καί ὡδί ἢ ἄλλοτε καί ἄλλοτε ἔχω γίγνομαι ὁ ἑαυτοῦ μόριον . οὖον τοιοῦτος δέ ὁ νόησις , ἀλλά ἢ οὗτος εἷς ὡς ἀμερής , καθάπερ ὁ ὁ ἐκλέγω ὁ Ψυχή νόος , ἅμα πᾶς αἱρέω ὁ εἰμί καί εἰμί ἀμετάβατος , καί καθάπερ ὁ ἡμέτερος ὁ εἰδητικός ὁράω νόησις οὖον κατά πᾶς ἅμα εἰμί ἀλλά κατά ἕκαστος εἶδος , μετά ὁ ἀνάδειξις ὁ μερικός ἰδιότης εἰς ὁ ὁ ὅλος θέα ἀμέριστος ὡς οἷος τε αὐτός συμπτύσσω πως ὁ λογικός γνῶσις ὁ τε πρότασις καί ὁ συλλογισμός , ἀναπτύσσω τε εἰς ὁ μερικός ὁ πρότασις ὅρος , καί ἴδιος μέν ὁ ὑπόκειμαι ἴδιος δέ ὁ κατηγορέω γιγνώσκω καί αὖθις συντίθημι καί ὡς εἷς ὁ συναμφότεροι συνεπτυγμένως θεάομαι , καί οὕτως ἐφεξῆς , καί τέλος ὁ ὅλος συλλογισμός εἰς εἷς συμπεραίνω , οὖον κατά ὁ σωματικός καί μεριστός μεταβαίνω μεταβολή . οὗτος μέν γάρ οὔτε κατά μέρος ὁστισοῦν οὔτε κτάομαι ὁ ὅλος ὁ ὁμοῦ πᾶς ἔχω · ὁ δέ Λο - γικὴ ἐγώ γνῶσις κατά ὅρος ἀεί βαίνω , ὁ τε μέρος ὁ πρότασις σκο - Ποῦσα καί ὁ ὅλος συλλαμβάνω πρότασις , καί ὁ ὅλος συναιρέω συλλογισμός , καί ἔτι μᾶλλον ἀπό ὁ λόγος εἰς ὁ εἶδος ἀνατείνω , καί μεταβαίνω οὖον κατά ὁ μεγεθικός ἢ συνεχής διάστασις , ἀλλά μᾶλλον ὡς ὁ ἀριθμέω ἐκ μόνος εἰς μόνος ἕτερος , ὡς ἀμέριστος κατά ἕκαστος εἰμί ἐνέργεια , ἐπεί καί ἕκαστος νόημα ἀμερής ὁμοῦ γιγνώσκω , ὁ ζῷον καί πάλιν ὁ λογικός καί ὁ θνητός αὖος καί ὁ ἐκ πᾶς ὡς εἷς . ὁ γάρ νόος φημί εἷς καί συνεχής , διότι ὁ μέν ὁ Ψυχή ἐξαιρέω νόος εἷς ὡς ἀμερής , ὁ δέ λογικός ἐγώ οὐσία διά ὁ ἀνέλιξις οὗτος εἷς ὡς εἰς συνέχεια ἐκτείνω , οὖον ὁ οἷος ὁ μεγεθικός , ἀλλά ὁ χαλάω ὁ καθαρός ὁ εἶδος ἀμέριστος . ὥσπερ καί ὁ νόησις · Ζεύς - ότι ὥσπερ ἔχω ὁ ἐνέργεια , οὗτος καί ὁ οὐσία . ὁ δέ νόησις ὁ νόημα εἰμί , ὅσπερ ὁ ἐφεξῆς ἑνίζω ὡς ὁ ἀριθμός ἐκ διαιρέω ὑπάρχω , ἀλλά οὐ ὡς ὁ μέγεθος , οὐδέ ἄν αὐτός εἰμί διαστατός · οὐδέ ὁ νόος οὗτος σῦς - νεχὴς ὡς ὁ μέγεθος καί ὁ διάστημα , ἀλλά ἤτοι ἀμερής ἢ οὐ ὡς ὁ μέγεθος συνεχής , ἐπεί νόος καί ὁ ἄυλος εἶδος καί ὁ λογικός ὄντα . ἀλλά ὁ μέν παντελῶς ἀμερής , ὁ δέ ἐν διάστασις πως διά ὁ ἀνέλιξις καί ὁ χαλασμός , ἀλλά οὐ ὡς μεγεθικός ἴσχω ὁ συνέχεια καθάπερ ὁ σός . μάτη . ὡς γάρ ὁ ἄυλος ὑφάω εἶδος , οὗτος καί ὁ σωματικός διά - στάσις ὑπεραίρω . διά ὅς ὁ μεταξύ ὁ ἀμέριστος καί ὁ περί ὁ σῶμα μερίζω οὐσία ἐκφαίνω διά ὁ ἢ οὐ ὡς ὁ μέγεθος συνεχής , ὡς διά ὁ ἢ ἀμερής ὁ ἄυλος καί ὑπέρ ψυχή νόος , ἐπεί καί ὁ μετέχω ὑπό Ψυχή μεταξύ · οὖον γάρ ἀσύμμετρος ὑπό Ψυχή μετέχω . p . 407 a 10 Πῶς γάρ δή καί νοέω μέγεθος εἰμί ; πότερος κατά ὅλος ἢ ἐν ὅστις ὁ μόριον ὁ αὐτός ; ὁ καθαρός ὁ λογικός Ψυχή ἐνέργεια , οἷος ἀεί μέν ὁ ὁ ὁ πᾶς ποτέ δέ καί ὁ ὁ ἡμέτερος , ὅτε μή αἴσθησις μήτε φαντασία χράω , διά ὁ μηδέ εἰς σῶμα ἤ τίς σωματικός ἀποτείνω εἶδος , ἀλλά εἰς ὁ σῶμα χωρίζω , οὐδέ ὡς ὄργανον χράω ὁ σῶμα ἢ ὁπωσοῦν συνεργέω , ἀδιάστατος ὁ τοιοῦτος προσβάλλω γνωστός οὖον κατά ὁ μεγεθικός συνέχεια ἑνίζω · διό οὐδέ νόησις οὗτος συνεχής , ἀλλά κατά ὅρος ἵστημι ἀεί . πολύς δέ μᾶλλον οὐ εἰμί μέγεθος αὐτός ὁ νοέω . ὁ μέν γάρ νοέω εἷς ἀδιάστατος · ὁ δέ νοέω εἰμί μέγεθος εἰμί , ἢ κατά ὅλος ἑαυτοῦ εἶμι ὁ γνωστός ἢ κατά τίς ὁ αὐτός . καί εἰμί κατά ὅλος , ἢ ὁ μέν ὅλος ὁ ἅπας , ὁ δέ μέρος ἑαυτοῦ ἢ πέρας ὁ μερικός ἰδιότης , ἢ ὁ ὅλος καί ἕκαστος ὁ γιγνώσκω ἀντιλαμβάνω ὁράω · εἰμί δέ κατά τίς ὁ ἑαυτοῦ , ἢ κατά σημεῖον ἢ κατά μικρός μέγεθος , καί ὁ ὅλος ἕκαστος ὁ μόριον τε καί πέρας γιγνώσκω , ἢ ἕκαστος μέν ἐγώ - ρίκος ἰδιότης , ὁ δέ ὅλος κατά ὅλος ὁ πᾶς , ἢ καί κατά τίς ὁ ἑαυτοῦ ἕκαστος καί κατά ὅλος ὁ πᾶς . ὅσπερ ὡς εὔλογος πρῶτος ὑποτίθημι · νοητικός γάρ εἰμί ὁ μέγεθος γνωστικός εἰμί καί ὁ ὁ ὅλος καί ὁ ἕκαστος ὁ αὐτός ἐνέργεια , καί οὐ ἄλλος μέν ὁ ἕκαστος ὁ αὐτός ἄλλος δέ ὁ ὁ ὅλος ἐπεί ὅμοιος ὡς εἰμί ὁ μέν ἐγώ ὁ δέ σύ αἰσθάνομαι ) , καί οὐδέ ὁ ὅλος εἶμι ἅπας ὁ γνωστός , ἐάν μή κατά ἑαυτοῦ καί πᾶς καί ὁ ἐκ ὅς ὁ πᾶς γιγνώσκω . εὔλογος οὖν ὁ αὐτός καί ὁ ὅλος καί ὁ αὐτός ἕκαστος ἢ πέρας , εἰμί κατά σημεῖον ποιέω ὁ θεωρία , ἢ μέρος , εἰμί κατά μέγεθος ἄλλοτε ἄλλος γιγνώσκω . ὁ κοινῶς μόριον οὖον ὁ μέγεθος μόνος ἀλλά καί ὁ σημεῖον εἶπον ἐφίστημι εἰμί δεῖ καί οὗτος μόριον λέγω , εἶτα ἐπάγω ὁ ἕπομαι ὁ ὑπόθεσις ἄτοπος , τέως μέν ὁ κατά ἕκαστος στιγμή ὁ αὐτός νοέω βούλομαι ἄλλοτε ἄλλος διά ὁ κατά κίνησις νοέω . p . 407 a 13 ἐπεί γάρ ἤπειρος , δῆλος ὡς οὐδέποτε διεξέρχομαι . οὐδέ κύκλος ἄρα εἰμί , οὐδέ ὁ ὅλος ὡς ὅλος γιγνώσκω ποτός . εἰμί γάρ ὁ ὅλος , καί πᾶς εἰμί γιγνώσκω ὁ ἐν αὐτός στιγμή , ἐκ ὅς ὁ ὁ ὅλος συναθροίζω θεωρία . ἀδύνατος δέ ὁ πᾶς γιγνώσκω διά ὁ ἀπειρία . ἐπιφέρω δέ καί ὁ ἀκολουθέω ἄτοπος ὁ μή κατά στιγμή ἀλλά κατά μόριον διαιρέω . διαιρέω γάρ ἀνάγκη , ἐπεί καί μέγεθος καί κις - νέομαι ὑπόκειμαι νοέω . τίς οὖν ἄτοπος ; ὅτι πολλάκις ἢ ἀπειράκις νοέω ὁ αὐτός . πολλάκις μέν , εἰμί ὁρίζω | ὁ μέγεθος , εἰς ὁ ὁ διαίρεσις εἰμί , 11 v ἀπειράκις δέ , εἰμί ἀόριστος , ὁ ἀεί ὁ δύο ὁ πρό ἑαυτοῦ ἥμισυς φέρω ἢ τρίτος λαμβάνω . ἀνάγκη οὖν , εἰμί μέλλω ὁ ὅλος ὁ ὁ πρόκειμαι νόησις ἐγγίγνομαι , πολλάκις ἢ ἀπειράκις , καί διά ὁ μηδέποτε διεξιέναι ἀδύνατος . ὁ δέ πολλάκις καί αὐτός ἄτοπος . φαίνω γάρ καί ἅπαξ ἐνδέχομαι , ὅταν ἅμα ὁ νοέω τίς εὐθύς ἐπί ἄλλος μεταβαίνω · p . 407 a 15 εἰμί δέ ἱκανός θιγγάνω καί ὅστις ὁ μόριον , τίς δεῖ κύκλος κινέω ἢ καί ὅλως μέγεθος ἔχω ; ὁ ἐπιχείρημα πᾶς ἔλεγχος ὁ διά μόριον ἢ πέρας γνῶσις · εἰμί γάρ γνωστικός ὁ πρόκειμαι γνωστός ὁ ὅστις μόριον ἢ πέρας ἐνέργεια , τίς δεῖ κύκλος κινέω , ἐάν ὁ πᾶς εὐθύς ἀντιλαμβάνω κατά ὁ ἐπαφή ; τίς δέ δεῖ μέγεθος ἔχω ὁ γιγνώσκω , ἐάν καί ὁ ὁστισοῦν μόριον γνωστικός ὁ πᾶς εἰμί ; δῆλος γάρ ὡς ἐν ἀμερής καί κατά ἀμέριστος χρόνος ὁ ὅστις γνῶσις , ὥστε οὐδέ κατά κίνησις πᾶς γάρ κίνησις ἐν χρόνος ) , οὐδέ ἐν μεριστός . οὐδέ γάρ ὁ μερικός ἄλλοτε ἄλλος μόριον ἢ πέρας ἀντιλαμβάνω ἰδιότης , ὁ δέ ὅλος πᾶς · ἀμερῶς μέν γάρ δεῖ συναιρέω καί ἐν ἀμερής ὁ γνωστός , ὁ δέ μέγεθος πᾶς μεριστός · καί εἰμί ἄλλοτε ἄλλος ὁ γιγνώσκω προσβάλλω ὁ γνωστός ἰδιότης ὁ πᾶς ἀθρόος καί ἀμερῶς αἱρέω , εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί ἀνάγκη ὁ πᾶς τε ἐπεξέρχομαι καί αὖος πᾶς συναιρέω · εἰμί γε ὁ ὁ πᾶς εἰδοί καί πᾶς ὁ μερικός , ἐκ ὅς καί ὁ πᾶς , γιγνώσκω . ἐλέγχω ἄρα καί ὁ ὁ μέν ὅλος μέγεθος ὁ πᾶς ὁ δέ μόριον ἢ πέρας ὁ μερικός ἰδιότης γιγνώσκω βούλομαι ὑπόθεσις · λείπω δέ ὁ ὁ ὅλος ἀποδίδωμι καί ὁ ὁ πᾶς καί ὁ ὁ μερικός θεωρία . ὁ γάρ μόνος ὁ μέρος ἄμφω ἀποδίδωμι οὐδέ ὁ ἐλέγχω ἄξιος ὡς ἐναργής ἀδύνατος , ὁ νοέω οὐδέ νοέω ὑποτίθημι · ὅπου γε καί ὁ ὁ μόριον ὁ νοέω μή εἰμί νοητικός ἀδύνατος . τίς γάρ φημί ὁ ὁ μόριον θίξις , ἐάν ὁ μέν ὅλος νοέω , μηκέτι δέ καί ὁ μέρος ; οὖον γάρ δή ὁ ὁ νοέω ὡς νοέω μόριον τερματικό εἰμί , ἀλλά καί αὐτός νοητικός . p . 407 a 18 ἔτι δέ πῶς νοέω ὁ μεριστός ἀμερής καί ὁ μεριστός ; ἅπας γνῶσις , κἀν μεριστός πρᾶγμα εἰμί , συναιρέω οὗτος εἰς εἷς ἀμερής , ἵνα ἅμα ὁ ὅλος ὡς ὅλος θεωρέω . ὁ γάρ κατά μέρος διεξέρχομαι καί ἄλλοτε ἄλλος ἐφάπτω ἐκεῖνος ἀεί εἰμί , ὅς εἄν ἀεί ἐφάπτω . καί ὁ ὅλος ἐν ὅταν ὡς ὅλος , οὖον μέρος μέρος , ἐπεί ὅμοιος ὡς εἰμί ὁ μέν ἐγώ ὁ δέ σύ αἰσθάνομαι , ἀλλά ὡς εἷς ὅλος ὁ ὅλος ἐν εἷς καί ἀμερής ὁ γιγνώσκω συμπτύσσω . ὅθεν καί ὁ αἴσθησις , καίτοι ἔσχατος εἰμί καί ὁ μεριστός γνῶσις , κατά ὁ εἶδος ἵστημι ὁ γνωστός . πᾶς δέ εἶδος ἀμερής ὡς ὁ κατά αὐτός εἰδοποιέω ἀμέριστος περιεκτικός , ἀλλά οὐ ὡς ὁ πέρας ὁ γραμμή ὁ σημεῖον . οὗτος γάρ ἀπεστενωμένως καί κατά ἀπόπτωσις ὁ μεριστός καί χειρόνως εἰμί ἀμερής , ὁ δέ εἶδος περιεκτικώς ὁ ὁ μεριστός φύσις εἰμί ἀμερής . ὁ οὖν ὁ σημεῖον γνῶσις μόνος αὐτός εἰμί γνῶσις καί οὐ καί ὁ γραμμή διά ὁ τίς εἰμί ὁ γραμμή ὁ ἔσχατος , ὁ δέ κατά ὁ εἶδος αὐτός καί ὁ γραμμή καί ὁ πέρας . ὒ · ὁ νόος τοίνυν εἰμί μέγεθος εἰμί , ἐν ἔχω ἀμερής πέρας , κατά ὁ γραμμικός αὐτός ἀποδίδωμι μέγεθος οὔτε ὁ μεριστός οὔτε ὁ ἀμερής εἶμι . ὅλος μέν γάρ καί κατά πᾶς ἑαυτοῦ ἀντιλαμβάνω ὁ γνωστός πᾶς ὁ γιγνώσκω · οὔτε δέ ὁ μεριστός γνωστός ὁ ἀμερής ἑαυτοῦ σημεῖον εἰμί , ἐπεί οὖον συμπαρατείνω ὁ μέγεθος ὁ σημεῖον , ἵνα αὐτός καί ἐφάπτω · ἀλλά οὐδέ ὁ ἀμερής ὁ γνωστός ὁ μεριστός ἑαυτοῦ γιγνώσκω ὡς μή ἐφαρμόζω . εἰμί γάρ ὁ μέγεθος κατά ὁ εἶδος ἀποδίδωμι τις ὁ γνωστικός , ἤδη μέν καί οὕτως ἀσώματος ὁμολογέω αὐτός · ὁ γάρ εἶδος ὅρος , ἀλλά οὐ ὁρίζω . καθάπερ δέ διά ὁ κίνησις διορίζω ὁ κινέω ὁ ζωτικός κινέω ὄργανον οὖον γάρ ὡς ὁ σῶμα , ἀλλά ὡς ζῶ καί ὡς ἔμψυχος κινέω πέτομαι ἢ βαδίζω , ὁ δέ κινέω ὁ ψυχή ἕτερος ἔχω ὁ κινητικός ἐνέργεια καί οὖον ὁ αὐτός ὁ κινέω , διό καί ὡς ὄργανον ἐντελέχεια καί ὡς χράω ὁ ζῶ σῶμα ὁ ψυχή ἐξαιρέω οὖον ὁ σῶμα μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀχώριστος αὐτός ἐνδίδομαι ζωή , κατά ὅς ζωτικός ἀποτελέω κινέω ) , οὗτος καί ὁ γνωστικός καί ὁ διά σῶμα δισσός ἀξιόω ὁράω · ὁ μέν κατά ὁ ἐνδίδωμι ὁ σῶμα ζωή καί σύν ὁ σῶμα γίγνομαι , καί οὖον καθαρός εἰμί ἐνεργητικός , ἀλλά μετά ὁ ὁ σός · μάτος πάσχω διακρίνω ἢ συγκρίνω ὑπό ὁ αἰσθητής · ὁ δέ εἰς εἶδος ἀποτελευτή καί ἐνεργέω μόνος , ὅσος ἐν ὁ χράω Ψυχή γνωστικός , ὅστις οὐδέ μέγεθος ( οὐδείς γάρ μέγεθος εἶδος ἀλλά εἰδοποιέω ) καί χωριστός πως εἰμί ὁ μέγεθος , οὖον παθητικός ἀλλά ἐνεργητικός γιγνώσκω . ὁ δέ νοέω καί ἔτι μέγας ὁ χωριστός ἐμφαίνω , εἰ , ὡς δείκνυμι , οὐ ὅμοιος ὅς τε ὁ αἰσθητικός καί ὁ ὁ νοητικός ἀπάθεια , οὐδέ ὡς ὄργανον ὁ σῶμα ὁ νόος χράω , καί μάλιστα ὅταν ὁ χωριστός γιγνώσκω εἶδος , ἔνθα οὐδέ χράω σωματοειδής γνῶσις αἴσθησις ἢ φαντασία · καί ὁ δείκνυμι νῦν ἐπί | ὁ νόος ( νόος δέ , ὡς φημί , καλέω ὁ λογικός 12 r ὁ Ψυχή ζωή , ὅς καί ἀντιδιαιρέω ὁ αἰσθητικός καί ἐπιθυμητικός ) ὁ οὖν νῦν δείκνυμι οὖον μόνος ἀσώματος ἀποφαίνω ὁ νόος , ἀλλά οὐδέ ὡς ὄργανον ὁ σῶμα χράω ἐν ὁ νόησις . ὁ γάρ ἀμερής ἢ ὁ κατά ὅρος βαίνω τίς χράω ὁ κατά συνέχεια μεριστός εἶμι , εἰμί μή ὁ γιγνώσκω εἶδος ἐν μεριστός εἰμί ; τότε γάρ συνεργός γίγνομαι ὁ ὄργανον διά ὁ ὁ μεριστός κατάληψις , ἐπεί καί εἶδος ὁ ἐν σῶμα ὁ γνῶσις · ὡς ὅτε γε ὁ χωριστός γιγνώσκω εἶδος ὁ νόος , οὔτε ὡς ὄργανον ὁ σῶμα χράω , καί εἰμί καί ὁ τοιόσδε νάω ἀκολουθέω ὁ φαντασία , οὐ ὡς συνεργέω ἀλλά ὡς αὐτός οὗτος παρακολούθημα ἕπω , καθάπερ ὁ σκιά ὁ ἐν φάος στερεός ἢ καθάπερ ὁ σύντονος ὁ Ψυχή θεωρία ὁ ὁ ὀφθαλμός συστροφή . ὅσος δή οὖν συνάγω ἄτοπος ὁ μέγεθος τίς αὐτός λέγω ὁ νόος , ὁ αὐτός ὁράω καί ὁ ὡς ὄργανον ὁ σῶμα ἐν ὁ ὁ χωριστής εἶδος νοέω χράω ὑποτίθημι ὁ νόος . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὁ ὁ νόος μέγεθος λέγω διελέγχω πιστόω ἐφεξῆς τοιοῦτος εἰμί ὁ ὁ Τίμαιος κατά ὁ φαίνω ὑπόθεσις , γράφω · p . 407 a 19 ἀναγκαῖος δέ ὁ νόος εἰμί ὁ κύκλος οὗτος . καί ἵημι ὡς ἐντελέχεια αὐτός οὔτε ὡς ὄργανον χράω ἵημι ἔτι μᾶλλον ὡς πάντῃ χωριστός , εἰ κατά αὐτός ὁ ὁ κύκλος περιφορά εἰμί ὁ νόησις , οὖον πᾶς δηλαδή ἀλλά οὗτος , ὅς φημί σχίζω καί κατακάμπτω περιάγω . πόθεν οὖν συλλογίζομαι ὁ κύκλος οὗτος νόος εἰμί ; ἐπεί ὅς ὁ ἐνέργεια ὁ αὐτός , οὗτος καί ὁ οὐσία . λέγω δέ καί ὁ ὁ κύκλος περιφορά νόησις · ἀλλά καί ὁ ὁ νόος ἐνέργεια νόησις ὡμολογημένως . ὅς δέ εἷς ὁ ἐνέργεια , καί αὐτός ὁ αὐτός · νόος ἄρα καί ὅδε ὁ κύκλος ὁ αὐτός . ὅπως δέ ἐνδεικτικός διά ὁ μάθημα οὗτος γράφω ὁ Τίμαιος , ἤδη ἐγώ διαρθρόω . p . 407 a 22 ἀεί δέ δή τίς νοέω ; δεῖ γάρ · ἐπεί γάρ ἀίδιος ὁ περιφορά , ἀίδιος εἰμί καί νόησις ὁ αὐτός εἰμί ὁ περιφορά , καί οὕτως ἀίδιος ὡς καί ὁ περιφορά · οὗτος δέ οὖον κατά εἷς ἵστημι ὅρος ἀίδιος , ἀλλά ἐν μεταβολή οὖον ὁ κατά ὅρος ἀλλά ὁ κατά συνέχεια γίγνομαι , καί ὅστε ἐν στάσις οὔτε πέρας ποτός . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ νόησις ἀεί εἷς τις εἰμί , ἐπεί ἐν ὁ ἀπό ἄλλος εἰς ἄλλος μετάβασις στάσις ὁ ἐν ὁ πρότερος νοέω διαλαμβάνω ἀνάγκη · οὖον διαλαμβάνω δέ ὁ περιφορά στάσις . εἰμί οὖν καί ὁ αὐτός ἀεί νόησις , καί οὐ ἐν στάσις ἀλλά ἐν ὁ γίγνομαι , ὡς ἀεί ὁ αὐτός διεξέρχομαι καί οὐ εἰς πέρας ἔρχομαι . ἐρωτάω ἐν , τίς ἀεί νοέω ( ὅτι γάρ ἀεί , σύντομος ὑπομιμνῄσκω διά ὁ ἀίδιος εἰμί ὁ περιφορά ) · οὔτε γάρ πρακτός εἰμί ὁ νοέω οὔτε θεωρητός , ἐπεί ἑκάτερος ὁ πρακτικός καί ὁ θεωρητικός νόησις περαίνω , ὁ μέν ἀπό ὁ τέλος ὁ πράκτης ἄρχω καί λήγω εἰς ὁ ὁ πρᾶξις ἀρχή , ὁ δέ ὁριστικός μέν ἐνεργέω εὐθύς καί κατά εἷς ἵστημι ὅρος ἐν ὁ ὁ ὅλος συλλαμβάνω , ἀποδεικτικός δέ ἄρχω τε ἀπό ὁ πρότασις καί εἰς ὁ συμπέρασμα λήγω καί διά οὗτος τέλος ἔχω ὁ συλλογισμός καί ὁ συμπέρασμα · οὗτος μέν ὡς εἰς αὐτός λήγω , ὁ δέ συλλογισμός ὡς μετά ὁ συμπέρασμα καί ὁ πρότασις συναιρέω . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ ἀποδεικτικός , ὡς οὔτε ἐπί ὁ ἀρχή οὔτε ἐπί ὁ τέλος ἤπειρος ὁ πρόοδος , καί ὡς ὁ ἄκρος ὁρίζω καί ὁ μέσος περάω . νῦν δέ καί ἐνδίδωμι ἐκ ὑπόθεσις μή περαίνω , διάφορος ὅμως ὁ τοιοῦτος ἀπειρία ὁ κατά περιφορά 12 r δέ καί ὁ διαιρετικός καί ἀναλυτικός θεωρία ὁρίζω δείκνυμι . p . 407 a 31 ἔτι δέ εἰμί ὁ αὐτός περιφορά πολλάκις , δήω πολλάκις νοέω ὁ αὐτός . ἀείς μέν ὁ αὐτός ὁ ἀγαθός ἐγώ νοέω νόος , ἀλλά οὖον πολλάκις ὁ αὐτός · οὐδέ γάρ αὖθις καί αὖθις , οὐδέ ὅλως κατά παράτασις οὐδέ νῦν εἶτα νῦν , ἀλλά κατά εἷς ἵστημι νῦν ὁ πᾶς ὁ χρονικός ἀπειρία ἀμερῶς συλλαμβάνω , ὥστε οὖον πολλάκις ὁ αὐτός ἀλλά ἅπαξ κατά ὁ αἰώνιος ἅπαξ . ὁ δέ ἡμέτερος νόησις μεταβατικός εἰμί οὐ ἀπό ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός μέτειμι , ἀλλά ἀπό ἕτερος εἰς ἕτερος , καί διά μέσος πάλιν εἰς ὁ αὐτός . εἰμί δέ ὁ περιφορά εἰμί νόησις , καί πολλάκις ἀλλά οὐ αἰώνιος εἰμί ὁ νόησις καί ἐκ ἑαυτοῦ εἰς ἑαυτοῦ οὖον διά μέσος ἕτερος μεταβαίνω . καί οὐδείς ἴσως ἄτοπος εἰμί ὁ αὐτός νῦν | καί νῦν ἐν παράτασις εἰμί χρόνος , περαίνω μέν ἐπί ὁ γενητός , ἤπειρος δέ ἐπί ὁ οὐράνιος , ἐπεί οὐ αἰώνιος ὁ φυσικός ὁ εἰμί , ἵνα ἐν εἷς μένω νῦν . διά τίς οὖν μή καί ὁ ὁ θεῖον Ψυχή νόησις οὗτος εἷς , ὡς ἀεί μέν πᾶς καί ἀμετάβατος , ἀλλά οὐ ὡς αἰώνιος ἐν εἷς μένω νῦν ἐπεί ἀγαθός ἢ κατά ψυχή ὁ αἰώνιος ) , ἀλλά ὡς ὁ αὐτός μέν , νῦν δέ καί νῦν κατά ὁ ἤπειρος διαμένω συνέχεια ; καί οὗτος ὑφάω ὁ ὑπέρ ψυχή νόος , ὡς καί κατά ὁ πρός ὁ νοητός συναφή · ὁ μέν γάρ κατά ἕνωσις ἀμέριστος , ὁ δέ κατά οἷος ἐπαφή · καί ὡς ἐπί ἐκεῖνος μέν ὁ πλῆθος ὁ νόησις εἰδητικός μόνος διακρίνω , διά δέ ὁ ἀμέριστος συναίρεσις καί ἕκαστος ὅσπερ ὁ ἄλλος εἰμί καί διά οὗτος παντελής , ἐπί δέ ὁ θεῖον Ψυχή καί ὁ πρός ἀλλήλων ὁ γνῶσις συναίρεσις καί ὁ ὁ γνωστός πρός ἑαυτοῦ οὖον καθαρός εἰμί ἀμέριστος ὠδίνω ἤδη ὁ μερισμός . εἰμί οὖν νῦν καί νῦν ὁ αὐτός , διά τίς ἄτοπος ὁ πολλάκις νοέω ὁ αὐτός ; διότι , φημί , οὖον μόνος ὑπόκειμαι ὁ αὐτός ἀλλά μεταβάλλω , εἴπερ ὁ περιφορά εἰμί νόησις . οὐ εἰμί οὖν ἅμα ὅλος , ἀλλά οἷος ὁ παρά ἐγώ οὔπω γιγνώσκω ὁ ὅλος , προκόπτω δέ ἐπί αὐτός ὁ πρότερος μέν γιγνώσκω ὁ οὐσία , εἶτα ὁ ἔμψυχος καί ἑξῆς ὁ αἰσθητικός καί οὗτος ὁ ὅλος ζῷον . ἄτοπος δέ ὁ οὗτος πάλιν καί πάλιν . οὐδείς γάρ οὗτος δήω ὁ ἅπαξ τελειόω οὔπω λέγω ὡς καί ἀπειράκις δήω , ὅπου γε οὐδέ ἅπαξ ) ἐπί ὁ θεῖον Ψυχή ἐναργής γάρ ἐπί ἐκεῖνος ) , ἠρεμέω ὅς τις καί μᾶλλον ἢ κινέω ὁ νόησις ἔοικα , εἰ καί ἐπί ἐγώ ἐκ ἄλλος ἄλλος συμπεραίνω , ὅσπερ ὁ συλλογισμός , ὁ στάσιμος μᾶλλον ἐμφαίνω ἢ ὁ κίνησις διά ὁ κατά ὅρος ἀεί βάσις . οὖον γάρ ἐν ὁ μετάβασις , ἀλλά ἐν ὁ κατά ἕκαστος ὅρος στάσις ἀεί ὁ νόησις . p . 407 a 34 ἀλλά μήv οὐδέ μακάριος γε ὁ μή ῥᾴδιος ἀλλά βίαιος · ἐναργής ἑκάτερος ὁ πρότασις . καί γάρ ἐν ὁ κατά φύσις ὁ ῥᾳστώνη καί ἐν ὁ ῥᾴδιος ὁ μακαριότης . διό καί ἐν ὁ κατά φύσις ἀλλά οὐ ἐν ὁ βίαιος · ἀφθαρσία γάρ ὁ μακαριότης , ὁ δέ μή φθείρω καί ὁ φθαρτός , ἠώς ἄν κατά φύσις ἔχω . ἀεί οὖν κατά φύσις ὁ ἄφθαρτος . προλαμβάνω δέ οὗτος διά ὁ εὐθύς ἐπιφέρω · p . 407 b 1 ΣEl δέ εἰμί ὁ κίνησις αὐτός μή οὐσία , παρά φύσις ἄν κινέω . Βίαιος γάρ ὁ παρά φύσις , ὁ δέ βίαιος οὖον μακάριος · ὅτι δέ οὖον κατά φύσις ὁ ὁ οὐρανός Ψυχή ὑπάρχω κίνησις , πρότερος μέν κατά κοινός λόγος ἐπιδείκνυμι ἐπί πᾶς Ψυχή , ὕστερος δέ καί ἐπί αὐτός ἰδίως . εἰμί ἄρα κινέω , παρά φύσις κινέω . οὗτος μέν οὖν δῆλος . ἀλλά διά τίς , εἰμί μή οὐσία αὐτός ὁ κίνησις , φημί , παρά φύσις ἄν κινέω ; οὐδέ γάρ ὁ οὐρανός οὐσία ὁ κίνησις , καί ὅμως οὖον παρά φύσις κινέω . ἢ διότι , ὡς ἐν ὁ τρίτος εἴρω , ὁ νόος ὁ οὐσία εἰμί ἐνέργεια , οὐ ὁ ὁ Ψυχή ἀγαθός μόνος , ἀλλά καί ὁ ἡμέτερος ψυχή , ὅταν πᾶς ὁ ἔξω συστέλλω προβολή χωριστός ζῶ καί ἀμέριστος ὡς οἷος τε , καί διά οὗτος καί ὁ ἐνέργεια εἰς ὁ οὐσία συναιρέω . πολύς δέ μέγας καί οὖον ποτέ ἀλλά ἀεί ὁ θεῖος ὁ πᾶς ψυχή ὁ οὐσία εἰμί ἐνέργεια . κἀν εἰμί κίνησις εἰμί αὐτός ὁ ἐνέργεια , οὐσία ἄν εἰμί αὐτός ὁ κίνησις . εἰμί οὖν μή οὗτος , ἢ οὖον κινέω ἢ παρά φύσις κινέω . p . 407 b 2 ἐπίπονος δέ καί ὁ μείγνυμι ὁ σῶμα μή δύναμαι ἀπολύω . Ζεύς ὁ προερέω ὅτι μή σῶμα μηδέ μέγεθος ὅλως ὁ νοερός ὁ Ψυχή , τουτέστι ὁ λογικός ἐπιδείκνυμι ζωή πᾶς ἁρμόζω γάρ καί ὁ ἡμέτερος Ψυχή δύο ὁ ἐπί ὁ ὁ πᾶς πρῶτος δείκνυμι ) , νῦν ὅτι καί χωριστός σῶμα φύσις ὁ λογικός πᾶς ψυχή ὑπομιμνῄσκω , ἐπί ὁ ὁ πᾶς προηγουμένως ὁ λόγος ποιέω , διά ὁ καί ἐπι - τείνω ἐπί ἐκεῖνος ὁ ἄτοπος . πῶς οὖν ὁ χωριστός ὁ λογικός , ὅς νόος καλέω , δείκνυμι ; ὅτι ἀγαθός αὐτός μηδέ μετά σῶμα εἰμί , οὖον μόνος ὡς ὑπό Πλάτων ὁμολογέω , ἀλλά ὡς καί ὁ πολύς δοκέω , εἰ ἀγαθός ὁ θεωρητικός φιλοσοφία ὁ πρακτικός , καί ὁ θεωρητικός ὁ περί ὁ χωριστός ὁ φυσικός , καί ὁ μηδείς σῶμα χράω ὁ χράω , καί ὁ ἔξω φέρω ὁ εἰς ἑαυτοῦ συμπτύσσω . ἀλλά οὔτις γε ὁ ἀχώριστος σῶμα οὗτος ἀγαθός · ὁ γάρ οἰκέω ἀγαθός ἕκαστος ἀγαθός · ὁ οὖν ἀχώριστος σῶμα ζωή ὁ μετά σῶμα ἀγαθός , καί εἰμί ὁ μή μετά σῶμα ἀγαθός , χωριστός εἰμί σῶμα . ὁ οὖν μετά σῶμα ζωή , ὅς μῖξις καλέω , ἅτε οὖον προηγουμένως εἰμί κατά φύσις ὁ χωριστής Ψυχή ἐπίπονος · οὖον γάρ ὡς χωριστός αὐτός ὑπάρχω , ἀλλά ὡς ἀφίστημι πως ἑαυτοῦ , ἐπίπονος δέ ὁ ὁ οἰκεῖος ἔκστασις . διό καί οὐ αἱρετός προηγουμένως , ἀλλά ἐπί μέν ὁ ἡμέτερος ἀνεκτός διά ὁ δύναμαι ἀπολύω . πρόσκαιρος γάρ ὁ μίξις · ἐπί δέ ὁ ὁ πᾶς εἰμί ἄν καί φευκτός οὐδέ ποτός ἀπολύω δύναμαι . ἐπιτείνω ἐν ὁ ἐπίπονος ἐπί ὁ ὁ πᾶς διά ὁ ἀίδιος . διά ὅς ἔοικα ὁ ῥῆμα ὁ πλατωνικός ἐφίστημι , ὁ μίξις καί συμπλοκή . δοκέω γάρ ἄν νέος καί ῥοπή πρός σῶμα καί ὡς ὄργανον χρῆσις ἐκεῖνος ἀποδίδωμι , καί οὗτος ἀεί ὁ ἀγαθός καί ἀγαθός ἐν ὁ χωρισμός . μή οὖν οὗτος μηδέ ὁ πλατωνικός νοέω ῥῆμα , μηδέ ἔτι μᾶλλον ὁ πρᾶγμα οὕτως ἔχω νομίζω , νέος ἢ ῥοπή ὁ πρός σῶμα ἢ ὡς χράω αὐτός μίγνυμι ἀκούω , ἀλλά ὡς ὁ 13 r μένω ἐν ἑαυτοῦ εἰς ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω καί ὁ σῶμα ἑαυτοῦ ποιέω , ἐξῃρημένως τε αὐτός κινέω καί ὡς ὀρεκτός προσίημι , ἵνα καί ὁ ἡμέτερος χωριστός ζωή ὁ παράδειγμα ἔχω , ὁ ποτέ καί δύο ὁ ἀεί καί πρῶτος . p . 407 b 5 ἄδηλος δέ καί ὁ κύκλος φέρω ὁ οὐρανός ὁ αἰτία . ἐλέγχω ὁ τοιοῦτος ὑπόθεσις ὁ ὅτι ὁ κύκλος κινέω ὁ ψυχή αἰτία ὁ ὁ οὐρανός κυκλοφορία , ἄδηλος λοιπός γίγνομαι ὁ αἰτία . οὔτε γάρ ὁ ὁ Ψυχή οὐσία αἰτία ὁ κύκλος φέρω , ὡς ὁ κίνησις ὁ οὐσία οἴομαι καί κατά οὐσία κυκλοφορέω βούλομαι καί οὗτος κινέω · μήτε γάρ κύκλος μήτε κινέω ὅλως ὁ Ψυχή . ὁ οὖν κινέω οὐ εἰμί αἰτία · οὖον γάρ κατά ἑαυτοῦ ἀλλά κατά συμβαίνω κινέω , οὐ ὁ σῶμα αἴτιος εἰμί ἢ ὁ ἑαυτοῦ κατά ἑαυτοῦ κίνησις ἢ ὁ Ψυχή κατά συμβεβηκός . p . 407 b 8 ἀλλά ὁ ψυχή μᾶλλον ἐκεῖνος . ὁ σῶμα δηλαδή . ὁ δέ μᾶλλον πρόσκειμαι , διότι εἰμί καί ὁ φύσις ἀρχή κίνησις , ἀλλά μᾶλλον ὁ ψυχή · κύριος γάρ ὁ κινέω ὁ κατά ὅς κινέω ἀρχή . οὗτος δέ ὁ φύσις ἀρχή ὡς ὁ κατά ὅς , ἀλλά οὐ ὡς ὁ ὑπό ὅς . μήποτε δέ ἐκεῖνος , ὅς καί ὁ Ἰάμβλιχος δοκέω , ἐνδείκνυμι ὁ οὐράνιος σῶμα καί κατά ἑαυτοῦ ζῶ , οὐ ἐπίκτητος ὡς ὁ ἡμέτερος , ἀλλά ὡς συνουσιάζω ἔχω ὁ ζωή καί ζωή κινητικός , ὡς καί ἀπό ἑαυτοῦ πρός κίνησις ἐγείρω , ἀλλά κύριος ὑπό ὁ Ψυχή . διό μᾶλλον ὁ ψυχή ὁ σῶμα αἰτία ἢ αὐτός ἑαυτοῦ . ἔχω δέ ἄν ἔνδειξις ὁ ὁ μᾶλλον προσθήκη ὡς καί ἄλλος ἔτι κύριος αἴτιος εἰμί ὁ κίνησις . μᾶλλον μέν γάρ ὁ ψυχή ἢ ὁ σῶμα ἑαυτοῦ , ἀλλά ἔτι πρότερος ὁ ὑπό ὁ Ψυχή μετέχω νόος , καί ἔτι πρότερος ὁ ἀμέθεκτος . οὗτος μέν οὖν ὀρθός , ἐκεῖνος δέ πῶς ἀληθής λέγω ὁ ἄδηλος εἰμί καί κατά Πλάτων ὁ αἴτιος ὁ κύκλος ὁ οὐρανός φέρω , διότι ἐλέγχω μήτε κύκλος μήτε ὅλως κινέω ὁ ψυχή ; ὁ γάρ σωματοειδής καί φυσικός ἐπί αὐτός ἐλέγχω κίνησις , ὅς οὐδέ ὁ Πλάτων ἀξιόω ἀκούω ἐπί ὁ Ψυχή . ὡς εἰ κατά ὁ Πλάτων σκοπός ἀκούω εἷς ψυχικός κίνησις , ζωή εἰμί υπόβαση μέν ἀπό νόος καί ὁ ἀμέριστος χαλάω ὅρος , οὔπω δέ μερίζω οὐδέ ἀφίστημι ἑαυτοῦ , ἀλλά εἰς ἑαυτοῦ δύο στρέφω , ὅς δή ἐκεῖνος διά ὁ κυκλοφορία μαθηματικός αἰνίσσομαι , ἐναργής ὁ αἰτία ὁ ὁ οὐρανός κυκλοφορία . προσεχής γάρ αἰτία συνεχής μέν καί μεριστός εἰμί ὁ οὐράνιος κίνησις , ἀεί δέ ἐν τέλος καί ἀπό ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός καί ἀεί ὁ αὐτός γίγνομαι ὁ προερέω ζωή , διά μέν ὁ ἐκ ὁ ἀμέριστος ὑπόβασις ἐνεργέω ὁ μερισμός ἀλλά οὖον πᾷ · ἔχω , διά δέ ὁ πρός ἑαυτοῦ ἐπιστροφή μένω δύο ἐν ἑαυτοῦ , συνεχής ἀεί καί ἀπό ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός καί ἀεί ὁ αὐτός ἀποτελέω κίνησις . ἀλλά ὅς πολλάκις φημί , κατά ὁ ὁ πολύς συνήθεια ὁ ὄνομα ἀκούω καί ἔλεγχος καί ἄδηλος εἰμί ὁ αἴτιος κατά οὗτος λέγω . p . 407 b 9 ἀλλά μήv οὐδέ ὅτι ἀγαθός λέγω . Πᾶς ὁ προηγουμένως καί κατά ἑαυτοῦ εἰμί καί ὁ ἀγαθός συνυφίστημι . στέρησις γάρ εἰμί ὁ κακός ὥσπερ οὐ εἰμί εἰμί προηγουμένως , οὕτως οὐδέ ἀγαθός , καί ὥσπερ αὖος εἰμί , οὗτος καί ἀγαθός εἰμί ὁ ἴχνος τις παρυφίστημι ὁ ἀγαθός . καλῶς οὖν ἀξιόω ὁ ὁ εἰμί θεωρητικός καί ὁ ἀγαθός ὁ ἕκαστος σύμμετρος ἐπισκοπέω , ἀλλά καί ὁ θατέρου ἔλεγχος ἀπό ὁ λοιπός ποιέω . εἰμί τοίνυν μή ὁ κίνησις προσήκω ὁ Ψυχή , οὐδέ ὁ ὁ κινέω σύμμετρος ἀγαθός αὐτός ἁρμόζω , καί ὁ ὁ πρόσφορος ὁ Ψυχή ὁράω ἀγαθός γιγνώσκω ἄν καί αὐτός ἐκλέγω ὁ τοιοῦτος κίνησις . ὀρθῶς δέ ἀξιόω καί ὁ θεός μάλιστα ὁ ἀγαθός αἰτιάομαι καί πρός οὗτος βλέπω , ὅτι καί ἀγαθός ἐν πᾶς ὁ ἀγαθός . καλῶς δέ ἐκεῖνος μαρτυρέω Πλάτων ὡς οὖον λέγω ὁ ἀγαθός ὁ κίνησις ἐπί ὁ Ψυχή , ὅς αὐτός ἀκούω . ὅς γάρ ὁ Πλάτων καί ὁ εἶδος ὁρίζω καί ὁ τελειότης , οὐσία τε αὐτός ἀπονέμω ὁ μεταξύ ὁ τε ἀμέριστος καί ὁ περί ὁ σῶμα μερίζω οὐσία καί οὗτος ὁλικός , καί δῆλος ὡς καί ἁπλότης ὁ τοιοῦτος συνεκτικός καί σωστικός οὐσία , ἐν ὅς αὐτός ὁ ἀγαθός καί ὁ ἀγαθός . p . 407 b 12 ἐπεί δέ εἰμί ὁ τοιοῦτος σκέψις ἕτερος λόγος . οὐ ὁ περί κίνησις , ἵνα εἰς ὁ φυσικός ἐγώ ἀναπέμπω ἀκρόασις , ὡς ὁ τε Ἀλέξανδρος καί ὁ Πλούταρχος δοκέω . οὐδέ γάρ περί κίνησις εἰμί προηγουμένως ὁ λόγος , ἀλλά εἰμί ὁ ψυχή κινέω καί εἰμί οὗτος αὐτός ἀγαθός , καί ὅτι χρή ὁ θεός διά ὁ ἀγαθός ποιέω . ὁ οὖν περί ὁ ἀγαθός σκέψις ὑπερτίθημι ὡς ἕτερος εἰμί λόγος οἰκεῖος ὁ μετά ὁ φυσικός , ἐν ὅς καί ὁ ἀγαθός ὅτι ἐν ἁπλότης ἀπό ὁ πρῶτος ἀγαθός παραδίδωμι . p . 407 b 13 ἐκεῖνος δέ ἄτοπος συμβαίνω καί οὗτος ὁ λόγος καί ὁ πλεῖστος ὁ περί Ψυχή . ὅτι2 μή σῶμα ὁ ψυχή συμπεραίνω διά ὁ σῶμα μέν εἰμί οἰκεῖος ἐνέργεια ὁ κίνησις , ὁ δέ ψυχή μή κινέω , ἀξιόω ὅπως τε εἰμί ἐν σῶμα ἐπισκοπέω , καί οὖον μόνος αὐτός ἀλλά καί ὁ ὑπόκειμαι αὐτός σῶμα , ὁποῖος εἰμί χρή · ὅτι γάρ συνάπτω σῶμα ἐναργής . τίς οὖν καί πῶς ἔχω ; οὖον γάρ ἅπας . εἶτα λαμβάνω ὡς φανερός ποιέω μέν ὁ Ψυχή , πάσχω δέ ὁ σῶμα . καί ὁ μέν κινέω ὁ δέ κινέω , εἰκότως καί ὁ μέν εἰμί βούλομαι ὁ χράω , ὁ δέ ὁ ὄργανον , καί οὖον ὁ τυγχάνω εἰμί ὄργανον ὁ Ψυχή , ἀλλά ὁ πρός ζωή δηλαδή ἐπιτήδειος καί διάφορος πρός ὁ διάφορος ζωή · οὖον γάρ ὁ τυγχάνω ὑπό ὁ τυγχάνω πάσχω . p . 407 b 20 ὁ δέ μόνος ἐπιχειρέω λέγω ὁποῖος τίς ὁ ψυχή . οἷος ὅτι κινητικός ζωτικός ὁ σῶμα , καί ὁ μέν φέρω θρεπτικός , ὁ δέ πρός οὗτος καί γνωστικός , ὁ δέ καί κατά τόπος καί ὁρμητικός , ὁ δέ καί λογικός . περί δέ ὁ δέχομαι σῶμα οὐδείς ἔτι προσδιορίζω · οὖον γάρ διακρίνω ὁ πρός διάφορος ζωός ἐπιτήδειος ὄργανον . p . 407 b 21 ὥσπερ ἐνδέχομαι κατά ὁ Πυθαγορικός μῦθος ὁ τυγχάνω ψυχή εἰς ὁ τυγχάνω ἐνδύω σῶμα . ὀρθῶς οἶδα τε καί λέγω , ὅτι ὡς μυθικός χράω παραπέτασμα ὁ λογικός εἰς ἄλογος φάσκω εἰσκρίνω ὄχημα , ὁ ἐμπαθής καί ἀλόγιστος αὐτός ἐκτραγῳδέω ζωή . p . 407 b 23 δοκέω γάρ ἕκαστος ἴδιος ἔχω εἶδος καί μορφή . καί γάρ ζῶ ἤδη χρή ὁ ζωτικός ὑπό ὁ Ψυχή κινέω σῶμα , καί ζῶ κατά ὁ ὁ κινέω εἶδος ὁρίζω . καί οὗτος εἰμί , ὅς ἐν οὗτος ἀξιόω , διακρίνω τε ὁ ἐν ὁ σῶμα ζωή ἀπό ὁ Ψυχή ὡς κατά ὁ χράω ἵστημι , ὁ ὡς ὄργανον ὁ σῶμα καί ὡς ζωτικός κινέω εἰδοποιέω , καί ὅμοιος ὁ χράω ἀεί ὁ εἰδοποιός ὁ ὄργανον ὑποτίθημι . ὡς γάρ οὐ ἄν αὐλός τεκτονικός χράω , οὕτως οὐδέ ὁ λογικός ψυχή ὁ κατά ὁ ἄλογος ζωή χαρακτηρίζω ὄργανον , ἐπεί καί ἐπεισοδιώδης ἀλλά οὐ αὐτοφυής εἰμί ὁ χρῆσις . καί ἐγώ δοκέω διά ὁ θεώρημα ἀξιόω κατά ὁμοιότης ὁ πρός ὁ χράω ἀφορίζω ὁ ὄργανον , ἀλλά ὁμοιότης ἐκβαίνω . ὁ γάρ ἔμψυχος ὁ Ψυχή ἐκβαίνω ὅμοιος , οὖον κατά αὐτός ὁ κινέω χαρακτηρίζω Ψυχή , ἀλλά κατά ὁ ἐκεῖθεν μέν ὑποβαίνω ὁ μή κινητικός ἔτι ἀλλά ὁ κις - νουμενοω εἰμί ὁριστικός , κατά ὁμοιότης δέ ὑποβαίνω · ὅς καί ὁ κινέω ὁ κινέω ὁμοιόω ὡς οὗτος πάσχω , ὅσπερ ἐνεργέω ὁ κινέω ὁ κίνησις . ἀλλά οὐ ὡς κινέω κινέω μόνος ὁμοιόω δεῖ , ἀλλά καί ὡς τοῖος κινέω , οἷος αἰσθητικός ἢ λογικός . ἀκόλουθος δή οὖν οὗτος , ὅτι μηδέ ἁρμονία ὁ ὁ σῶμα μόριον εἰμί δείκνυμι , μήτε ὡς ζωτικός κινέω χαρακτηριστικός , μήτε ἔτι μᾶλλον ὁ κινέω . δεῖ μέν γάρ ἁρμόζω πάντως ὁ δεκτικός εἰμί ζωή σῶμα , καί σύμφωνος ἁρμόζω πρός ὁ ἐγγίγνομαι ζωή , ἵνα ἐπιτήδειος εἰμί πρός ὁ οὗτος μέθεξις · διαφέρω δέ πάντως ὁ πρός μετοχή ἐπιτήδειος ὁ μετέχω , καί ὡς ὕλη πρός εἶδος ὑπό-στόρεννυμι καί πρός εἶδος ὁ μέν ὡς πρός ὄργανον ὁριστικός , ὁ δέ ὡς πρός χράω · οἷος ὁ τοῖος ὁ ξύλον σύνθεσις ἐπιτήδειος μέν πρός ὁ σχῆμα ὁ ναῦς , οὐ ὁ αὐτός δέ ὁ σχῆμα οὐδέ ἔτι μᾶλλον ὁ κυβερνητικός . οὔτε ὁ σύνθεσις τοίνυν ὁ σωματικός στοιχεῖον ἢ ὁ ὁ ποιότης κρᾶσις ἢ ὁ πρός ἀλλήλων ὁ συντίθημι ἢ κιρνάω λόγος εἰμί ὁ ψυχικός ζωή , ἀλλά ὡς ὕλη ὑπό-στόρεννυμι ὁ ὁ ὄργανον ὁριστικός . διά τίς οὖν πιθανός ὁ πολύς ὁ ἁρμονία ὁ ψυχή τίθημι δόξα ; ἐπεί ὁ προσεχής ὕλη τέλειος ἀπολαμβάνω ὁ ἐπιτηδειότης ἀθρόος ἐπιγίγνομαι ὁ εἶδος ὡς αὐτός εἰμί ἐκεῖνος φαντάζω ( οὗτος γοῦν ὁ σχῆμα ὁ ναός οὐδείς τίς διαφέρω δοκέω ὁ ὁ ξύλον τοιόσδε ἁρμονία ) , καί ἐπεί οὖον διακρίνω ὁ πολύς ὁ ὡς ὄργανον χράω ὁ ὁ ὄργανον ὡς ὄργανον εἰδοποιέω ζωή · ὅπου γε καί ὁ ὁ Ἀριστοτέλης ἐξηγητής Ἀλέξανδρος οὗτος πάσχω καί ἀξιόω μή ὡς ὄργανον χράω ὁ Ψυχή · μή γάρ γίγνομαι εἷς τίς ἐκ ὁ χράω | καί ὁ ὄργανον . ὅθεν οὐδέ ὁ κινητικός ἄν αὐτός δήω , ὁ κινέω ὡς κινέω εἶδος αὐτός τίθημι καί κατά οὗτος μόνος αὐτός ἀκούω ἐντελέχεια σῶμα , ὁ Ἀριστοτέλης καί ὁ ὀργανικός προστίθημι καί ὡς αὐτός εἰμί ὁ χράω καί κινέω διαβεβαιόω καί διά οὗτος ὁ φύσις ἐξαιρέω , ὅτι ἐκεῖνος μέν ὁ κινέω καί πάσχω ἀρχή , κινητικός δέ ὁ ψυχή . πῶς οὖν εἷς ὁ ζῷον ἐκ Ψυχή εἰμί καί σῶμα , εἰμί μή ἐκ ὁ χράω καί ὁ ὄργανον γίγνομαι εἷς τίς ; ὁ οὐ ἀληθής οὗτος ἀπλόος , ἀλλά τις δήω διορισμός . ὅταν γάρ ὁ ὁ ὄργανον χαρακτήρ - στικὴ διάθεσις ἀποσπάω ὁ χράω ὁ , οὖον γίγνομαι ὅς , ὡς ἐπί ὁ τέχνη ἔχω · ὅταν δέ ἐκεῖνος ἐξάπτω καί συμφυῶς ὁ χράω ὁ ὄργανον συνάπτω , εἷς ἀποτελέω τίς οὐ ὡς ἐκ ὕλη καί ὁ ὀργανικός εἶδος ( ἤδη γάρ ὄργανον ὑπόκειμαι ) , ἀλλά ὡς ἐκ ὄργανον καί χράω διά ὁ οὐσιώδης σύμφυσις . ἐν κοινός δέ γίγνομαι λόγος ὁ σύμμετρος καί ὁ πολύς ἐρωτάω καλέω , αἰνίσσομαι μέν ἴσως καί ὁ ἐν Φαίδων , λέγω δέ καί ὁ ὑπό αὐτός ἐν ὁ διάλογος ὁ Εὔδημος γράω - Φέντας ἐλεγκτικός ὁ ἁρμονία . p . 407 b 30 καί γάρ ὁ ἁρμονία κρᾶσις τις καί σύνθεσις ἐναντίος εἰμί , καί ὁ σῶμα σύγκειμαι ἐκ ἐναντίος . οὖον μόνος συγχωρέω ἁρμόζω ὁ σῶμα ὁ ζῷον , ἀλλά καί συλλογίζομαι αὐτός · σύγκειμαι μέν ὁ ζῶ σῶμα καί κεράννυμι σύμμετρος ἐκ ἐναντίος ὡς ἐναργής λαμβάνω , πᾶς δέ ὁ ἐκ ἐναντίος σύμμετρος κεράννυμι ἢ σύγκειμαι ἁρμόζω · καί δῆλος ὁ συνάγω . ὁ μέν οὖν ημοεπομαι ὁ ζῶ σῶμα ἀληθής . οὐκέτι δέ ὁ ὁ ἁρμονία αὐτός εἰμί ὁ Ψυχή , ὡς αὐτίκα ἐπάγω δείκνυμι . p . 407 b 32 καίτοι γε ὁ μέν ἁρμονία λόγος τίς εἰμί ὁ μίγνυμι ἢ σύνθεσις . τις μέν οὖν ὁ σύνθεσις καί τίς ὁ λ ἔμφλοξ , μικρός ὑποκατέρχομαι αὐτός σαφηνίζω . τοσοῦτος δέ καί νῦν λαμβάνω , ὅτι σχέσις τις καί ὁ σύνθεσις καί ὁ λόγος πρός ἀλλήλων ὁ μίγνυμι , ὁ ψυχή οὐσία ἀλλά οὖον σχέσις δείκνυμι διά ὁ πρόκειμαι . ἐκ μέν οὖν ὅδε ὁ λόγος οὖον μόνος ὁ ὡς ὄργανον χράω ὁ σῶμα ζωή οὐ εἰμί ἁρμονία ὑπομιμνῄσκω , ἀλλά γάρ ] καί ὁ αὐτός ὁριστικός ὁ ὄργανον . πᾶς γάρ ζωή οὐσία , ἐπεί καί ὁ ζῷον , καί ἐπεί ὁ ἐναντίος δεκτικός . ὁ δέ ἐφεξῆς ἐπί ὁ χράω Ἡρώ - τήτη . οὗτος γάρ ὁ κινέω , ὅς οὖον μόνος εἰμί οὐσία , ἀλλά καί ἀρχικός οὐσία . οὔτε δέ οὐσία οὔτε ἔτι μᾶλλον ἀρχικός ὁ σχετικός ἁρμονία . ἀφίημι γάρ νῦν ὁ κατά ὁ Πυθαγόρειος , κἀν μαθηματικός εἰμί ἁρμονία , οὐσία λέγω . ὁ δέ ἐκ ὁ ὑγεία καί ὅλως ὁ σωματικός ἀρετή ὁ οὗτος παράθεσις ὁ ἔλεγχος ποιέω ὁ ὁ ψυχή οἴομαι ἁρμονία εἰμί σωνατικήν . εἰμί μέν γάρ οὔτε ὁ ὑγεία ἢ ἰσχύς ἢ κάλλος ἢ ὅς κοινός σωματικός καλέω ἀρετή σωματικός τελειότης εἰμί ἁρμονία , ἀλλά ἐπί μέν ἁρμονία καί συμμετρία ἐγγίγνομαι , ὁ μέν ὁ ποιότης , ὁ δέ ὁ ὁμοιομερής μόριον , ὁ δέ ὁ ἀνομοιομερής · οὖον μήv οὗτος εἰμί ὁ συμ - μέτριος , ἀλλά ὁ ἐπιγίγνομαι τελειότης . πλήν οὗτος εἄν δοκέω μᾶλλον προσήκω ὁ ἁρμονία ἢ ὁ Ψυχή , ὅτι ὑγεία μέν καί ἰσχύς ἐν ὁ ζῶ εἰμί σῶμα , ἀλλά οὖον κατά ὁ ψυχή , κατά δέ ὁ σωματός - ἀντίκλεις καί ὁ ἐκεῖνος ἐκφαίνω εὐκρασία , ὁ δέ ζωή καί ὁ ἔσχατος κατά ὁ Ψυχή . p . 408 a 3 φανερός δέ εἰμί τις ἀποδίδωμι πειράω ὁ πάθος καί ὁ ἔργον ὁ Ψυχή ἁρμονία τις . ’Ex ὁ ἐνέργεια ὁ ἐπιχείρησις . ὅς γάρ διάφορος ὁ ἐνέργεια , καί αὐτός διάφορος ὁ πρᾶγμα . Ψυχή μέν οὖν ἐνέργεια ὁ τε παθητικός λέγω , ὅς καί πάθος καλέω , ὅσος καί ὁ σῶμα κοινός , ὀργή πραότης , ἐπιθυμία ἀποστροφή , αἴσθησις φαντασία , καί ὁ ἀπαθής , ὅς ἔργον προσαγορεύω , οἷος ὁ τε θεωρητικός ἐπιστήμη καί ὁ νοέω ὁ χωριστής . χαλεπός μέν οὖν , μᾶλλον δέ ἀδύνατος ὁποιοσοῦν σωματικός ἁρμονία ὁ ὅς - αὐτός ἀποδίδωμι ἐνέργεια . ὁ γάρ ζωτικός ἅπας ἐμφαίνω καί ὁ κατά ὁ ζῷον χαρακτηρίζω , ἀλλά οὖον κατά ὁ σωματικός σύστασις , ἄν ὁ σύνθετος εἰμί . ἕτερος δέ παρά ὁ σῶμα οὐσία ὁ ζωή · ὁ δέ ἁρμονία ὁ μόριον ὁ ὁ ποιότης ὁ σωματικός σωματοειδής εἰμί διάθεσις , κἀν ζῶ ὁ σῶμα , καί οὖον ζωή . p . 408 a 5 ἔτι δέ εἰμί λέγω ὁ ἁρμονία εἰς δύο ἀποβλέπω . ὁ μέν θέσις αὐτός ὁ πρός ἀλλήλων εἰμί ὁ συνεχής καί ὑπομένω μόριον σύνταξις . διό οὐδέ ὁ ὁ ἀριθμός μόριον , ὅτι οὖον συνεχής , οὐδέ ὁ ὁ χρόνος διά ὁ μή ὑπομένω , οὐδέ ὁ ὁ λόγος διά ἄμφω . ὁ δέ σύνθεσις πλείων ἄν εἰμί πρᾶγμα θέσις ἔχω πρός ἀλλήλων , μηδείς συγγενής μέσος παρεμπίπτω . ἁρμονία γάρ καί σύνθεσις πλείων τε ἀπαιτέω ὁ κεῖμαι καί συνάπτω πρός ἀλλήλων . διό ἅπτω δεῖ καί ἀκριβῶς ἅπτω ὁ κύριος σύγκειμαι λέγω , ὡς μή ὁ συγγενής τίς ἢ ἀμφότερος , ἐάν ὅμοιος , ἢ ὁπότερος , ὅταν ἀνομοειδής τυγχάνω , παρεμπίπτω μεταξύ δύναμαι , οἷος εἰμί ξύλον εἰμί , μή ξύλον , εἰμί δέ ξύλον καί λίθος , μήτε ξύλον μήτε λίθος · ὑγρός γάρ τίς οἷος ἀήρ ἢ ὕδωρ , οὖον θαυμαστός παρεμπίπτω . σύνθεσις δέ οὗτος κύριος λέγω , ὅτι κατά ὁ θέσις ἔχω ὁ σύν ἀλλήλων . ἐν γάρ ὁ κύριος μέν ὁ μέγεθος ἐν ὁ ἔχω κίνησις καί θέσις ὁ σύνθεσις αὐτός οὖον ὁ ἁρμονία ἐπί ὁ σύνθεσις κύριος λέγω ἀκούω , ἀλλά ἐπί ὁ ἔχω κίνησις καί θέσις ὁ σύνθεσις κύριος ἔχω . ὁ δέ φυσικός δηλόω μέγεθος , κίνησις αὐτός καί θέσις ἔχω φημί . ὁ γάρ μαθηματικός θέσις μέν ἔχω , οὖον μήv κίνησις . ἐντεῦθεν δέ καί ὁ ὁ μίγνυμι λόγος ἐκ ὁ κύριος εἴρω σύνθεσις καί ὁ κατά λόγος μίξις τε καί κρᾶσις σύνθεσις καλέω κοινός . οὖον γάρ οἶνος οἶνος , ἀλλά οἶνος μίγνυμι ὕδωρ , ὡς ἀλλοιόω μέν ἄμφω ὑπό ἀλλήλων καί μηδέτερος μένω εἰλικρινής , μή μήv παντελῶς ἀπόλλυμι ἢ ἕτερος ὑπό ὁ λοιπός ἐπι - κράτος ἄγαν , ὡς ὁ ὁ οἶνος χοῦς εἰς θάλασσα ἐκχέω , ἢ ἄμφω εἰς ἕτερος τις φύσις ὑπό τις ἄλλος μεταβάλλω , ὡς εἰμί ὑπό πυρός καί ὁ ὕδωρ καί ὁ οἶνος ἐξαερόω . διό εἰμί μέλλω εἰμί μίξις , κατά τις πάντως εἰμί καί ὁ πρός ἀλλήλων ὁ μείγνυμι συμμετρία , ἵνα μή ἕτερος ἄγαν ὑπερβάλλω μεταβάλλω εἰς ἑαυτοῦ ὁ λοιπός · οὐκέτι γάρ οὗτος μίξις · ὡς ἐν γε ὁ κατά παράθεσις σύνθεσις δύναμαι καί ὁ πολύς ὑπερέχω συναρμόζω διά ὁ μή πάσχω ὑπό ἀλλήλων ὁ οὗτος σύγκειμαι . οὐδέτερος μέν οὖν εὔλογος , οὔτε ὁ κατά παράθεσις ἁρμονία , οὔτε ὁ κατά μῖξις εἰμί Ψυχή , ἐπεί οὐδέτερος ὁ ζωτικός ἐμφαίνω . ὁ δέ κατά ὁ ὁ μέρος σύνθεσις λίαν εὐεξέταστος , τουτέστιν εὐέλεγκτος , διά ὁ ἐναργής ἔχω ὁ ἀτοπία · ὁ μέν γάρ μίξις ἐν ὁ σύνθετος σῶμα ἐκ ὁ αὐτός πᾶς στοιχεῖον , καί εἰμί μή κατά ὁ αὐτός ἐν πᾶς λόγος · ὁ δέ κατά ὁ μέρος οὐδέ ἐκ ὑπόκειμαι ὁ αὐτός , ἀλλά πῇ μέν ὀστέον πρός ὀστέον ἢ πρός σάρξ , τῆ δέ νεῦρον ἢ ἀρτηρία , ἢ καί ἀνομοιομερής πρός ἕτερος ἀνομοιομερής , ὡς χείρ πρός ὦμος · οὐδέ ὁ αὐτός σύνθεσις πάντως · οὖον γάρ ὁ αὐτός ὀστέον καί σάρξ , καί ὀστέον πρός ὀστέον καί σάρξ πρός νεῦρον . πολύς οὖν ὁ κατά ἕκαστος ζῷον εἰμί Ψυχή , πολύς τε ὁ σύγκειμαι εἰμί μέρος καί διάφορος καί πολλαχῶς γίγνομαι ὁ σύνθεσις · p . 408 a 12 τίς οὖν ἢ πῶς ὑπολαμβάνω χρή ὁ νόος σύνθεσις εἰμί ; δύο λέγω ἕπω ἄτοπος ὁ ὑπόθεσις , εἷς μέν διά ὁ μή εὔλογος ἐγώ ἀποδίδωμι δύναμαι ὁ ὅδε ἢ ἕτερος σύνθεσις εἰμί νόος ἢ ἄλλος τις ψυχικός δύναμις · ἕτερος δέ διά ὁ ἀπεμφαίνω παντελῶς πᾶς τρόπος ἐκ ὁ σύνθεσις ὁ σωματικός ὁ ζωτικός ἀναπλάσσω οὐσία · οὗτος γάρ ὁ πῶς δηλόω . p . 408 a 13 ὅμοιος δέ ἄτοπος καί ὁ λόγος ὁ μίξις εἰμί ὁ Ψυχή . ὅμοιος κατά τοσοῦτος , κατά ὅσος πλείων καί ὁ ὁ μίξις λόγος καί πλείων διά οὗτος καί ὁ ψυχή ἐν ἕκαστος . ὁ δέ πᾶς ἐκ ὁ αὐτός εἰμί στοιχεῖον οὐκέτι ὁμοίως · ἐκεῖ γάρ καί διά ὁ μή ἐκ ὁ αὐτός εἰμί μέρος ὁ ἄτοπος . συμβαίνω οὖν πολύς τε ψυχή ἔχω , καί κατά πᾶς ὁ σῶμα . ἐν ἕκαστος γάρ ὁ ὀργανικός μόριον φλέψ ἀρτηρία νεῦρον ὀστέον σάρξ ὑμήν , κατά διάφορος μίγνυμι λόγος · ὥστε καί πολύς εἰμί Ψυχή , καί οὐ ἐν μόνος ὁ ὅλος , ἀλλά καί ἐν ἕκαστος ὁ ἀνομοιομερής μόριον ὁ πλῆθος ὁ Ψυχή εἰμί · p . 408 a 18 ἀπαιτέω δέ ἄν τις οὗτος γε καί παρά Ἐμπεδοκλῆς . | ἐπισημαίνω καί Ἐμπεδοκλῆς ὡς μή σαφῶς διορίζω ὁ ἐπιγίγνομαι ὁ ζωή εἶδος ἀπό ὁ ὑπεστρωμένου αὐτός ὁ μίξις ὁ στοιχεῖον λόγος , καί ὡς οὐδέ αὐτός ὁ φίλιος διαρθρέω , πότερος μόνος εἰμί ὁ κατά λόγος μίξις αἰτία ἢ καί ὁ τυγχάνω ( κἀν γάρ πᾶς μίξις κατά τις γίγνομαι λόγος , ἀλλά καί ὁ παρά φύσις ἐν αὐτός πολύς , καί ὁ κατά φύσις δέ ἐν πλάτος ) , καί εἰμί αὐτός ὁ ὁ μίξις λόγος ὁ ὁ φίλιος τίθημι οὐσία , ἢ αἴτιος μέν ὁ λόγος , ἕτερος δέ παρά αὐτός . εἶτα ἀπορία ἐπιφέρω ὁ μή ὁμολογέω ἁρμονία εἰμί ὁ ψυχή καί εἷς οὗτος , πῶς καί εἷς ἀναιρέω μίξις , ὁ κατά ὅς ὁ σάρξ εἰμί , καί ὁ ὁ ἄλλος ἀναιρέω μίξις μόριον , κατά ὅς αὐτός ὁ εἰμί ὡς ζῷον μόριον , ὡς καί ὁ ψυχή ἐκ ἀνάγκη ἀφίστημι ὁ δεκτικός γίγνομαι ἀνεπτηδείου . οὗτος μέν οὖν ὁ ἄπορος τείνω πρός ὁ μή εἷς ὁ ὁ μίξις οἴομαι εἰμί λόγος , ἀλλά πλείων κατά ἕκαστος . καί ἀναπέμπω ἐγώ εἰς ὁ καί πλείων ἅμα ὁ λόγος τίθημι κατά ἕκαστος ὁ ὁμοιομερής διαφορέω , καί εἷς ὁ ὁ ὅλος ζῷον ἐκ πᾶς συμπληρόω , ὡς ὁ ἡγεμονικός αὐτός φθείρω μόριον καί ὁ ὅλος φθείρω . ὁ δέ ἐφεξῆς αὐτός οὗτος κατασκευάζω βούλομαι ὁ ὁ ψυχή ὁ ὁ μίξις εἰμί λόγος , διά τε ὁ ἕκαστος μόριον ψυχή ἔχω καί διά ὁ ἀπολείπω ὁ Ψυχή φθείρω ὁ ὄργανον ὡς ἀπόλλυμι ὁ λόγος . ἔχω μέν οὖν ἕκαστος ὁ μόριον Ψυχή , εἷς δέ καί ὁ αὐτός ἅπας ἕκαστος πάρειμι . καί συντελής μέν ὁ λόγος ὁ μίξις πρός ὁ ὁ Ψυχή παρουσία ἐπιτήδειος γάρ εἰμί δεῖ ὁ ὑποδείκνυμι φύσις ) , οὐ αὐτός δέ εἰμί ὁ ψυχή . ἐπεί δέ ἀπό ὁ Ψυχή καί ὁ ἐν ὁ ὕλη ἐπιτηδειότης , ἔμφασις εἰμί ἐκεῖνος , κατά ὅς ὁ ὁ μίξις λόγος , εἰκότως ἀπολείπω καί ὁ ἔμφασις καί ὁ ὁ μίξις φθείρω λόγος . ὁ μέν οὖν ὁ ἀκίνητος αὐτός δείκνυμι λόγος ὁ ἀσώματος αὐτός καί ἀμέριστος κατασκευάζω · ὁ δέ ὁ ἁρμονία ἐλεγκτικός οὐ ἐάω ὅς τίς ὁ συμβεβηκός ἀσώματος αὐτός φαντάζω , ἀλλά ὡς οὐσία καί ὡς ἀρχικός οὐσία · καί γάρ κινητικός τίθημι , καί ὡς εἷς ἀπαντηχέω ὁ σῶμα πάρειμι πρεσβεύω , καί ὡς συνεκτικός αὐτός καί ὁ πρός ζωή ἐπιτηδειότης αἴτιος . p . 408 a 34 εὔλογος δέ ἀπορέω ἄν τις περί αὐτός ὡς κινέω , εἰς ὁ τοιοῦτος ἀποβλέπω . ἐπεί καί ἀσώματος ὁ ψυχή καί ὡς οὐσία ἀσώματος , διακρίνω διά ὁ πρόκειμαι ὁ τε χαρακτηριστικός ὁ ζῶ σῶμα Ψυχή , κατά ὅς εἰμί ζῶ καί ζωτικός κινέω , καί ὁ ὡς κινέω καί ὁ ζῶ ὡς ὄργανον χράω · καί πρός γε δισσός οὗτος ὁράω , ὁ μέν ἐν ὁ κισαρξ νητικῷ μόνος ὁ σῶμα οὐσιόω , ἕτερος παρά ὁ ὁ σῶμα χρῆσις οὐ ἔχω ἐνέργεια , ὁ δέ ὡς καί κατά ἑαυτοῦ ἐνεργέω καί τότε πᾶς χωρίζω σῶμα . ὁ τοίνυν Εὔλογος περί αὐτός ὡς κινέω ἀπορία εἰς ὁ ὁριστικός ὁ ζῶ σῶμα ἀποβλέπω Ψυχή . οὗτος γάρ ὡς ζωτικός κινέω εἰμί ἐντελέχεια δοκέω ἄν ὁ ὁ κατά αὐτός ὁρίζω ἀναδέχομαι πάθος . πάλιν δέ ὑπομνηστέον , ὡς ἄλλος μέν ὁ ὡς φυσικός κινέω σῶμα κίνησις , ὡς ὁ ἄνω ὁ πυρός φορός , ἄλλος δέ ὁ ὡς ἐμψυχόω , ὡς αὔξησις καί βάδισις καί πτῆσις , καί ὡς μεριστός ἑκάτερος καί διά οὗτος μεριστός εἰμί οὐσία . τοιοῦτος δέ ὁ εἰδοποιέω , ἀλλά οὐ ὁ εἰδητικός . διό ὥσπερ ἐν ὁ Z ὁ μετά ὁ φυσικός ἀκίς - νέος ὁ φυσικός δείκνυμι εἶδος , καίτοι ὁ κινέω εἰμί ὁριστικός , οὕτως ἐνταῦθα καί ὁ ὁ ζωτικός κινέω χαρακτηρισιικὴν Ψυχή . διττός δέ εἰμί ὁ ζῶ ἐνέργεια , ὁ μέν . ὁ σωματικός μᾶλλον ἐμφαίνω , ὁ δέ ὁ ζωτικός , αὔξησις μέν καί βάδισις ὁ σωματοειδής , αἴσθησις δέ καί ἡδονή καί ὅμοιος ὁ ζωτικός , ὁ μέν πρότερος ὁμολογουμένως εἰμί κινέω , ὁ δέ δύο δοκέω εἰμί κινέω · πάσχω μέν γάρ τίς δεῖ καί ὁ ὄργανον , σῶμα εἰμί , κίνησις δέ ὁ ὁ σῶμα πεῖσις . ἀλλά ἐπεί ζῶ εἰμί σῶμα , οὐ ἁπλόος πάσχω ἀλλά μετά ὁ ζωτικός ἐνέργεια . ὁ δέ ζωτικός μᾶλλον ἐμφαίνω ἐνέργεια μᾶλλον ἄν ἢ κινέω ἄγω . διό καί κινέω φημί καί αὖθις ἐκ ὑπόθεσις · p . 408 b 5 εἰμί γάρ καί ὅτι μάλιστα ὁ λυπέω ἢ χαίρω ἢ διανοέομαι κινέω εἰμί , καί ἕκαστος κινέω . ἐπεί ὁ ἀνθρώπειος ζῷον λογικός εἰμί , εἰμί καί ὁ ὁ ὄργανον ὁριστικός διανοητικός . ἀλλά οὖον μόνος ὁ κινητικός ζωή καί οὖον ὁ λυπέω ἢ χαίρω μόνος , ἀλλά καί ὁ διανοέομαι κίνησις εἰμί ἢ κινέω . ἄμφω γάρ περί αὐτός εἴρω , ὁ μέν , εἰμί αὐτός ὁ μετά πάθος ἐνέργεια ὁ χαίρω καί ὁ διανοέομαι νοέω , ὁ δέ , εἰμί ὁ κατά ἐνέργεια μέθεξις . ὡς γάρ ὁ λευκότης ὁ λευκαίνω , οὗτος καί | ὁ κίνησις ὁ κινέω καί ὁ ἐνεργέω ὁ ἐνέργεια διαφέρω . p . 408 b 7 ὁ δέ κινέω εἰμί ὑπό ὁ Ψυχή . ὁ μέν προερέω ὁ ὁ ὄργανον , ὅσπερ εἰμί ὁ ζῶ σῶμα , ὡς τοιοῦτος χαρακτηριστικός ἐκφαίνω ζωή διά ὁ προσήκω αὐτός ἐνρ - γειῶν , ὁ σωματικός συμπλέκω κίνησις καί διά οὗτος κίνησις τίνω δοκέω εἰμί καί εἰμί τρόπος τις . ἐντεῦθεν δέ ἐπί ὁ χράω ὁ ὄργανον ἀνέρχομαι Ψυχή , διά ὁ πᾶς μέν ὁ κινέω ὑπό τις κινέω , ὁ δέ ὀργίλως ἢ διανοητικός κινέω ὑπό Ψυχή εἰμί οὖον ὁ κατά ὅς κινέω , ἀλλά ὁ ὑπό ὅς , διορίζω καί οὗτος ἐκ ὁ ἐμψυχόω Γείας · αὐτός γάρ ὁ κινέω οὗτος ἰήιος καί οὖον συμπλέκω ὁ κινέω , νέομαι , ἀλλά ὡς ποιητικός προσίστημι αἴτιος . διακρίνω δέ ὁ τοιοῦτος ζωή ὁ πρότερος , ὅς ὁ ὑπό ὅς ὁ κατά ὅς , καί ὅς ὁ καθαρός ἐνεργέω ὁ συμπεπλεγμένως ὁ σωματικός κίνησις . ὁ δή καί ἐφεξῆς ἀντιπαρατίθημι ἐναργής ὁ διάφορος ὁ τε κατά ὅς ὁ κινέω καί ὁ ὑπό ὅς παρίστημι . p . 408 b 7 οἷος ὁ ὀργίζω ἢ φοβέω ὁ ὁ Καρδία ὡδί κινέω . ὁ γάρ ζῷον οὗτος , διά ὁ ὁ ζωτικός ἐνέργεια μετά σωματικός γίγνομαι κίνησις ἢ φορός ἢ ἀλλοίωσις , ὡς ἐπί ὀργή μέν πηδάω ὁ Καρδία , ἐπί δέ φόβος κατάψυξις σημαίνω , ἐπί δέ ὁ ξηρότης τις ἐνίοτε . p . 408 b 11 ὁ δέ λέγω ὀργίζω ὁ Ψυχή . ἐπεί ὁ ὀργίζω καί μανθάνω καί διανοέομαι δέ , ὅσος εἰς ὁ ζῷον καθήκω , κινέω πως εἰμί , οὐ ἄν εἰμί ὁ Ψυχή ἀλλά ὁ ζῷον , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὑφαίνω ἢ βαδίζω · καί γάρ οὗτος ὁ συναμφότεροι , εἰμί καί οὗτος πλέω ὁ σωματοειδής ἐμφαίνω ἢ ὁ ὀργίζω . ὁ ἄνθρωπος ὁ Ψυχή · ὁ μέν ὁριστικός ὁ ὄργανον , ὡς κατά αὐτός ὀργίζω καί διανοέομαι καί ὅλως ζωτικός κινέω , ὁ δέ κινητικός ὡς ὑπό αὐτός κινέω . φαίνω δέ ὁ Ψυχή εἶπον οὖον ὁ ὁριστικός ὁ ὄργανον , ἀλλά ὁ κινητικός , ὅς καί μᾶλλον καλέω Ψυχή · ὁ γάρ ἕτερος ἢ εἴδωλον Ψυχή ἢ οὐ ἄνευ Ψυχή . δηλόω δέ ἐπιφέρω καί ὅδε . p . 408 b 15 οὗτος δέ μή ὡς ἐν ἐκεῖνος ὁ κίνησις εἰμί , ἀλλά ὁτὲ μέν μέχρι ἐκεῖνος , ὁτὲ δέ ἀπό ἐκεῖνος . οἷος ὁ μέν αἴσθησις ἀπό ὅδε , ὁ δέ ἀνάμνησις ἀπό ἐκεῖνος ἐπί ὁ ἐν ὁ αἰσθητήριον κινέω ἢ μόνος . διά ὅς ἐναργής διακρίνω ὁ κινητικός ψυχή ἀπό ὁ ὁ ὄργανον χαρακτηριστικός ζωή . οὗτος γάρ εἰμί καί μή αὐτός κινέω , ἀλλά ὅμως ἐν αὐτός πως ὁ κίνησις , διά ὁ κατά αὐτός ὁ κινέω ὁρίζω . ἐν δέ ὁ κινέω οὐδαμῶς , ὡς κατά ἐνέργεια ἵστημι ἀμερής , ἀλλά οὖον μεριστός , εἴτε αὐτός κινέω ὁ ὄργανον , εἴτε κινέω ἔξωθεν ὁ ζῷον ὁ κριτικός ὁ κινέω προβάλλω ἐνέργεια κατά αὐτός ἵστημι αὐτός ὁ εἶδος . ὁτὲ μέν γάρ φημί μέχρι ἐκεῖνος ὁ κίνησις , οὐ ὅτι καί ἐν ἐκεῖνος οὗτος γάρ ἀπόφημι ) , ἀλλά ὅτι ὁ ἐν ὁ αἰσθητήριον γίγνομαι κίνησις ὑπό ὁ αἰσθητής δηλαδή εἰς ὁ καθαρός κριτικός ἐκεῖνος ἀποπερατόω ἐναίρω γειαν . ὁ δέ ἀνάμνησις ἀπό ἐκεῖνος ἐπί ὁ ἐν ὁ αἰσθητήριον κινέω ἢ μόνος , ὅτε ὁ κινέω ἀπό ἑαυτοῦ διά ὁ ἀνάμνησις ἐγείρω κινέω ἢ ἠρεμίζω ὁ ζῷον , ὅσπερ αἰσθητήριον φημί . εἰμί δή ἕτερος ὁ ἀπό ὅς καί ὁ ἐπί ὅς , ἕτερος ὁ ψυχή οὗτος , εἰς ὅς ἀποτελευτάω ὁ αἴσθησις καί ἀπό ὅς ἄρχω ὁ ἀνάμνησις , παρά ὁ ζῶ σῶμα . οὖον γάρ ὡς σῶμα ἀπλόος ὁ αἴσθησις ἀλλά ὡς ζῶ , οὐδέ ὡς σῶμα ὁ ὁ αἰσθητήριον κίνησις καί μονή . ὁ δέ ζῶ συλλαμβάνω καί ὁ χαρακτηριστικός αὐτός ζωή , καί οὔτε ἐπί οὗτος ἀπό ὁ ζῶ ὁ ἀναφορά οὔτε ἀπό οὗτος ἐπί ὁ ζῷον · οὖον γάρ ἔχω οἰκεῖος παρά ὁ σῶμα ἐνέργεια οὔτε κριτικός καθαρός οὔτε ἀρχικός , ἅτε ὁ ἄρχω εἰμί ὁριστικός καί ὁ κριτικός ἐμπαθής διά ὁ σῶμα ἔχω . χρή δέ καί ὁ αἴσθησις εἰς καθαρός ἵστημι ἐνέργεια καί ὁ κατά ὁ εἶδος ὁ αἰσθητής ὅρος . οὗτος μέν οὖν ὁ ὁ κινέω Ψυχή πρός ὁ ὁ κινέω ὡς ζωτικός δέ κινέω χαρακτηριστικός ζωή οὐ ἄνθρωπος μόνος ἀλλά καί πᾶς προσήκω ζῷον . ὁ δέ ἀνθρώπινος ψυχή , ὅς νόος καλέω , κινητικός ἐνέργεια . ἐγγίγνομαι γοῦν αὐτός φημί δηλαδή ὁ σῶμα , ἀλλά ποτέ καί ὡς χωριστής , ὅσπερ ἀλλαχοῦ φημί ἐπεισέρχομαι , καί οὐσία τις εἰμί ἀποφαίνω , οὐ ὅτι μή ὁ ἄλλος ψυχή οὐσία ( πᾶς γάρ ζωή οὐσία ) , ἀλλά ὡς ἄυλος ὑπάρχω καί κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι . ὁ δέ τις πρόσκειμαι , ἵνα ὁ πρός ὁ ἀεί Μένων ἐν ἑαυτοῦ ὕφεσις αὐτός δηλόω . οὗτος γάρ κατά ἑαυτοῦ ἀσώματος καί ἄυλος , ὡς ποτέ καί σῶμα ἐγγίγνομαι καί εἰς ὕλη ῥέπω οὖον φθείρω . p . 408 b 19 μάλιστα γάρ φθείρω ἄν ὑπό ὁ ἐν ὁ γῆρας ῥῶσις . | ὅτι2 μέν κατά στέρησις ὁ φθορά , αὐτός ἐν ὁ πρῶτος ἐγώ διδάσκω ὁ φυσικός ἀκρόασις . ὁ δέ στέρησις οὔτε ὁ εἶδος δεκτικός ὅς ὁ στέρησις οὐδείς γάρ ὁ ἀντίκειμαι δεκτικός ) , οὔτε ὁ συμφυῶς ὁ εἰμί - δίδωμι μετέχω , ὡς οὐδέ ὁ πῦρ ψυχρότης διά ὁ ὁ ἐναντίος συμφυῶς μετέχω · ὡς πᾶς ὁ φθείρω διά ὁ ἐν ὁ ἐπίκτητος δέχομαι ὑπόστασις φθείρω · ἐκεῖνος γάρ ὁ ἐναντίος δεκτικός . ὅστις οὖν ψυχή κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι καί οὐ ἐν ὁ ἐπίκτητος ζῶ ὁ εἰμί ἔχω , πάντως ἄφθαρτος . διό ὁ χωριστός ὁ Ψυχή ἐπερείδω ὁ λογικός ἄφθαρτος εἰμί ἀποφαίνω ἐν ὁ τρίτος ἐν οὗτος . ὁ μέν οὖν ὁ ὄργανον χαρακτηριστικός ζωή καί ὁ ἐν ὁ χράω ὁ ὄργανον ὅλος οὐσιόω οὐ εἄν ἐκεῖνος ἄνευ ὑφίστημι , ὡς εἰμί φθαρτός ἐκεῖνος εἰμί , φθαρτός καί ὁ τοιοῦτος ἀποφαίνω ζωή , εἰμί μή καί ἄφθαρτος τις εἰμί ὄχημα ὁ χαρακτηριστικός ἢ κινητικός . ὁ δέ γε καί χωριστός ἔχω ἐνέργεια , ὅς νόος προσαγορεύω ὁ Ἀριστοτέλης εἴωθα , ὡς ὁ πλωτήρ ὁ ναός οὐ ὅς πλωτήρ ἀλλά ὁ ἄνθρωπος χωρίζω , οὗτος καί ὁ τοιοῦτος χωρίζω ὁ ὄργανον ψυχή ὑφίστημι . εἰμί δέ ὁ λογικός Ψυχή χωριστός ὁ πρός ἑαυτοῦ ἐπιστρεπτικός καί ὁ ὁ ἀγαθός θεωρητικός , ὁ αὐτός ὁ ἴδιος ἀντιληπτικός , ὁ πᾶς εἶδος γνωστικός καί εἰς ὁ ἀμερής ὁ πολύς συναιρέω ἰδιότης . ὁ δέ Ἀριστοτέλης τεκμαίρομαι ὁ χωριστός ὁ λογικός ἐνέργεια ἐκ ὁ ἀντικειμένως ὁ σῶμα ἀκμάζω αὐτός · ἀκμάζω γάρ , ὅταν παρακμάζω ὁ σῶμα ὡς ζῶ , δηλαδή ἐν ὁ γῆρας . τότε γάρ ἀμαυρόω ὁ σῶμα καί ὁ χράω αὐτός ζωτικός δύναμις ἀμυδρός ἐνεργέω διά ὁ ὁ ὄργανον ἀσθένεια , οἷος ὁ τε αἰσθάνομαι . τική καί ὁ ὀρεκτικός , εὐσθενής ὁ λογικός ἐπιτελέω ὡς οὖον συγγίγνομαι οὐδέ συμφθείρω ὁ σῶμα · ἀκμάζω τε γάρ ἄν συνακμάζω καί γηράσκω συμμαραίνω . ὁ μέν οὖν συγγίγνομαι καί συμφθείρω συναυξάνω τε καί συμφθίνω ἀνάγκη · ὅθεν ὁ μή συναυξάνω μηδέ συμφθίνω οὔτε συγγίγνομαι οὔτε συμφθείρω . οὐκέτι δέ ὁ ἀνάπαλιν , εἰμί ὁ ἐνέργεια τίς ἔχω συνακμάζω ἢ συμφθείρω ὁ ὄργανον , ἤδη συγγίγνομαι πάντως καί συμφθείρω οὗτος ὁ σῶμα · ἐνίοτε γάρ οὖον ὁ αὐτός τίς πάσχω ἀλλά διά ὁ ὄργανον ὁ διά αὐτός ἐνέργεια ἐπιδίδωμι δίδωμι ἢ ἀμυδρόω . ὅς καί αὐτός βούλομαι ἐπισημαίνω , ὡς οὐ εἰμί ποτός ὁ θεωρέω μαραίνω ἐν νόσος ἢ μέθη , ἤδη καί ὁ νοέω πάσχω ἀνάγκη · οὐδέ γάρ ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις ἀμυδρόω ὁ ὁ αἰσθος - τίκη τίς πάσχω Ψυχή , ἀλλά ὁ ὁ ὑπόκειμαι ὄργανον . εἰμί οὖν λαμβάνω ὁ πρεσβύτης ὄμμα <τοιονδί> , βλέπω ἄν ὥσπερ ὁ νέος . οὕτως οὖν καί ὁ νοέω ἐν ὁ παρά φύσις διάθεσις παραποδίζω ἄλλος τις εἴδομαι φθείρω , αὐτός δέ ἀπαθής εἰμί ὁ νοέω δηλαδή . διά τίς οὖν ὁ μέν αἴσθησις ἐν ὁ γῆρας παραποδίζω κατά ὁ ἐνέργεια , οὐ δέ καί ὁ νόησις ; ἐπεί , ὡς καί αὐτός προέρχομαι εἴρω , ὁ μέν χράω ὡς ὄργανον ὁ σῶμα , διό καί ὑπό ὁ σφοδρός αἰσθητής ἀμβλύνω πρός ὁ ὁ μικρός κατάληψις , ὁ δέ λογικός θεωρία οὖον χράω , ἄν διά ὁ πρός αὐτός σύνταξις παρακολουθέω ἔχω καί συνδιατίθημι πως , ὡς ὁ ἐν φάος σῶμα ὁ σκιά · ἀνάπαλιν γοῦν αὐτός ἐκ ὁ ὁ μείζων θεωρία ἐπιρρώννυμι πρός ὁ ὁ μικρός . ἀλλά εἰμί μή χράω , πῶς ὅλως ἄλλος τις εἴδομαι φθείρω ἢ πνεῦμα ἢ κρᾶσις μαραίνω ὁ νοέω ; διά ὁ πρός αὐτός σχέσις καί σύνταξις καί ὁ κατά τις ἐνέργεια χρῆσις , εἰμί καί μή κατά ὁ θεωρητικός · ὡς καί ὁ κυβερνήτης ὑπό ἄντα - Νεμίων καί κλύδων οὖον πρός μόνος ὁ ὁ ναός παρεμποδίζω χρῆσις , ἀλλά καί πρός ὁ χωριστός ὁ ναός ἐνέργεια , διά ὁ ταραχή οὐδέ ἐκεῖνος οἷος τε εἰμί προβάλλω . οὗτος καί εἰμί βελόνη τις ἀπαρτάω ὁ καρπός , πρός ὁ ῥάπτω αὐτός χράω ὁ χείρ ἀλλά οὖον πρός ὁ πλάσσω , οὐδείς πρός οὗτος δήω ὄργανον , ἀλλά ὁ κατά φύσις μέν μέγεθος καί ὁ οἰκεῖος βαρύτης ἔχω ὁ βελόνη οὐδείς πρός ὁ οὗτος χρῆσις οὐδέ πρός ὁ πλάσσω τίς κωλύω ὁ χείρ · βάρος δέ πολύς προσλαμβάνω οὖον πρός ὁ ῥαπτικός μόνος ἀλλά καί πρός ὁ πλαστικός ἐμποδίζω . οὕτως οὖν καί ὁ λογικός ψυχή κατά μέν ὁ πρακτικός γνῶσις χράω ὁ σῶμα , οὖον μήv καί κατά ὁ θεωρητικός , βαρύνω αὐτός καί παρά φύσις διατίθημι παραποδίζω ταράσσω , ἠώς ἄν αὐτός συντάσσω καί ὅλως ἔξω ῥέπω , οὐ δέ ἐν ὁ γῆρας , ὁ μή ταράσσω ἐν ὁ κατά φύσις ὁ σῶμα διαβολή . p . 408 b 25 ὁ δέ διανοέομαι καί φιλέω ἢ μισέω οὐ εἰμί ἐκεῖνος πάθος , ἀλλά ὅδε ὁ ἔχω ἐκεῖνος , ὅς ἐκεῖνος ἔχω . ἐπεί ὁ διάνοια λογικός εἰμί γνῶσις ἐν ὁ ὁ κοινός πάθος τίθημι , νῦν δέ ὁ νόος ἀπαθής τίθημι καί ἐγγίγνομαι . λογικός δέ γνῶσις καί ὁ νόος διορίζω , ὡς διάνοια μέν αὐτός καλέω ὁ ὁ λογικός ζῷον χαρακτηριστικός ζωή καί διανοέομαι ὁ ὁ λογικός ζῷον μετά πάθος ἐνέργημα , ὅς καί ὁ φιλέω καί ὁ μισέω , νόος δέ αὐτός ὁ λογικός Ψυχή , ἢ ὡς χράω ὡς ὄργανον | ὁ σύνθετος , οἷος ὁ πρακτικός νόος , ἢ ὡς κατά ἑαυτοῦ ἐνεργέω οἷος ὁ θεωρητικός . ἄμφω δέ ὁ αὐτός ἐνεργέω ὡς ἀπαθής καί ὡς ἔχω τίς θέω ὑμνέω διά ὁ εἰμί ἀρχικός σῶμα , διά ὁ εἰς ἑαυτοῦ ἐπιστρεπτικός , διά ὁ ποτέ πάντῃ ἀρρεπής , διά ὁ πρός ὁ ἀγαθός συναφή . p . 408 b 30 ὅτι2 μέν οὖν οὐ οἷος τε κινέω ὁ Ψυχή , φανερός ἐκ οὗτος . ἐπεί ὁ μεριστός καί συνεχής καί ἀπλόος εἶπον μόνος αὐτός δοκέω κινέω καλέω , ὅς μάλιστα ὁ λογικός ἐξαιρέω ψυχή . p . 408 b 32 Πολύς δέ ὁ εἴρω ἄλογος ὁ λέγω ἀριθμός εἰμί ὁ ψυχή κινέω ἑαυτοῦ . ὅτι2 μέν ὁ Ξενοκράτης ὁ Ψυχή ὁρισμός διακαθαίρω , ἵνα μή κατά ὁ συνήθης ὁ ὄνομα χρῆσις ἀκούω , φανερός . ὁ δέ πραγματειώδης αὐτός τείνω σκοπός πᾶς μερισμός ὁ ψυχικός οὐσία ὑπερέχω δείκνυμι , οὖον ὁ κατά συνέχεια μόνος οὗτος γάρ ἤδη δείκνυμι , ἀκίνητος αὐτός ὁ σωματικός κινέω δείκνυμι καί κατά ὅρος ἀεί βαίνω καί οὖον μέρος μέρος ἢ ὁ ὅλος γιγνώσκω , διά ὅς οὖον μόνος ὅτι οὖον σῶμα ἀλλά ὅτι οὐδέ ἄλλος τίς μέγεθος ἔχω δείκνυμι ) , ἀλλά ἐπεί καί ὁ συνήθης λέγω ἀριθμός ὅς τε ἐκ μόνος , οἷος ὁ μαθηματικός , καί ὁ ἐκ σῶμα ἀδιαίρετος ἢ ἐνέργεια μόνος ἢ καί δύναμις καί ἐνέργεια , ὡς ὁ περί δη - μοκριος ὑποτίθημι , ἢ ὅλως ὁ θέσις ἀπό ἀλλήλων χωρίζω μεριστός εἰμί , αὐτός τε ἐν διαίρεσις θεωρέω καί ὁ συμπληρόω ἔχω μερικός καί ἀποστενόω , διά ὁ πρός Ξενοκράτης ἀντίρρησις ὅτι οὐδέ οὗτος μεριστός ὁ ψυχή δείκνυμι , ὅστε ὡς ὁ ἀριθμός οὔτε ὡς μόνος ἢ στιγμή , ἐκ ὅς ὡς ἀδιαίρετος ὁ ἀριθμός . ὁ γάρ ἐκ σῶμα τις ἀριθμός ὡμολογημένως αὐτός οὖον προσήκω , εἰμί γε μηδείς ἔχω μέγεθος . ὁ μέν οὖν Ξενοκράτης ἀριθμός ὁ εἶδος καί αὐτός προσαγορεύω καί πᾶς εἶδος ἀμέριστος οἶδα , ὁ δέ κινέω μεριστός καί πάντως μετά ὁ εἶδος , ὁ μεσότης ὁ Ψυχή διά ὁ ἄκρος ἀμφότερος δηλόω , ἀριθμός κινέω αὐτός εἶπον , ὡς οὐ ἀπλόος εἰμί εἶδος ἀλλά ὁ ὅλος οὗτος εἰς μερισμός ὑποβαίνω , οὖον μερίζω τέλειος ἀλλά οὐδέ μένω εἶδος , ὁ χαλάω καί ἐκλύω πως ὁ ἀμέριστος ἕνωσις μεταξύ γίγνομαι . καί διά οὗτος οὐδέ κινέω ἁπλόος ἀλλά ἑαυτοῦ φημί κινέω , ἵνα καί ὁ ἴδιος ἐμφαίνω ὁ μεσότης χαλάω μέν , ὅσπερ ὁ κίνησις σημαίνω , οὐ οὗτος δέ ὡς ὁ αὐτός ἀποσπάω . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ἀριθμός τε ὁ μεριστός ἀκούω πλῆθος καί κίνησις ὁ κατά συνέχεια προέρχομαι , ἀναγκαῖος ἄμφω ὁ Ψυχή ἀποφάσκω , ὡς διά ὁ μεσότης πᾶς ὑπερέχω μερισμός . ὁ μέν οὖν ἐκ ὁ κινέω συμβαίνω καί ὁ ἄλλος ὅσος κινέω φημί αὐτός ἀκολουθέω , ἴδιος δέ ἐκ ὁ λέγω αὐτός ἀριθμός · διχή ἐνίστημι , καί ὅτι ἀριθμός ὅλως λέγω ὁ Ψυχή , καί ὅτι ἀριθμός ὁ ἐκ μόνος ἢ ἐκ σημεῖον ἀσύγκλωστος ὁ κίνησις . p . 409 a 1 Πῶς γάρ χρή νοέω μόνος κινέω ; μεριστός γάρ ὁ μεριστός ἐνεργέω , ἀμερής δέ ὁ μόνος . καί ὑπό τίς καί πῶς ; οὔτε γάρ ὑπό ἑαυτοῦ , ἐπεί διάφορος ὁ κινητικός παρά ὁ ὡς κινέω ἰδιότης , ὁ δέ μαθηματικός μονή οὔτε ὁ ἕτερος ἐμφαίνω οὗτος οὔτε ποῦ καί ἀμφότερος ( ἔχω γάρ ἄν καί ὁ πρός ἑαυτοῦ διάφορος ὡς ἅμα κινητικός τε καί κινητός , ἁπλόος δέ ἀπεστενωμένως ἅπας μόνος ) , οὔτε ὑπό ἕτερος · ἢ γάρ ἄν ἔνδοθεν , καί ἔμψυχος εἰμί · οὐδείς δέ μονή ζωτικός ἐνεργέω · ἢ ἔξωθεν , καί ἢ ὠθέω ἢ ἕλκω · ὁ δέ ἀμερής οὐδέτερος οἷος τε . ὁ οὖν δύο πῶς ὁ ὑπό τίς συντάσσω δηλωτικός ὁ μήτε ὡς ἔμψυχος μήτε ἑτεροκίνητος . p . 409 a 3 ἔτι δέ ἐπεί φημί κινέω γραμμή ἐπίπεδος ποιέω , στιγμή δέ γραμμή . καί οὗτος εἰς αὐτός τείνω ὁ ἐπιχείρημα οὖον συγχωρέω ὁ μοναδικός ἀριθμός προσήκω ὁ κίνησις . ἀλλά εἴπερ ἄρα , μᾶλλον ὁ ἐκ στιγμή κατά ὁ ὁ γραμμή ῥύσις σημεῖον ὁρίζω . ἐπεί δέ καί ὁ στιγμή τις ὁρίζω μόνος θέσις ἔχω , κινέω ἄν καί ὁ ἐκ μόνος ἀριθμός θέσις προσλαμβάνω . προσλαμβάνω δέ ἐν ὁ πρός σῶμα ὁ Ψυχή κοινωνία , εἰμί γε τοιοῦτος ἀριθμός ὁ ψυχή · ἤδη γάρ πού εἰμί , καί θέσις ἔχω ἐν ὁ ἔμψυχος σῶμα . ἀλλά ἄτοπος καί οὗτος συγχωρέω γραμμή εἰμί ὁ ὁ Ψυχή κίνησις · γραμμή γάρ ὁ ὁ στιγμή ῥύσις . p . 409 a 7 ἔτι δέ ἀριθμός μέν ἐάν ἀφαιρέω τις ἀριθμός ἢ μόνος , λείπω ἄλλος ἀριθμός . οὗτος κατά ἑαυτοῦ ἔλεγχος ἀριθμός εἰμί ὁ ψυχή καί οὐκέτι ὡς κινέω . ὁ γάρ ἀριθμός καί διαιρέω καί εἰς ἀλλοῖος ὁ εἶδος ἀριθμός καί ἐλασσόω ἐν ὁ διαίρεσις . ὁ δέ ψυχή καί ἐν ὁ ὁ ἐμψυχόω | τομή μένω ἀδιαίρετος , καί πολλαπλασιάζω μέν ὁ ἀριθμός ἐνίοτε , κατά εἶδος δέ ἀνεξάλλακτος μένω , ὡς ἐπί ὁ φυτός , ἐπί ὅς καί ὁ ἀποκόπτω κλάδος ὁ αὐτός ἴσχω Ψυχή , οὖον δήπου εἷς ὁ ἀριθμός ὁ διάφορος Προῦσα οὐδέ ἐν ὁ ὅλος φυτός πολύς ὁμοειδής ὑπάρχω ἄλλος ἐν ἄλλος μόριον · ὁ γάρ εἷς καί εἷς ζωόω Ψυχή . πόθεν οὖν ὁ ἐν ὁ κλάδος ψυχή ; ἔξωθεν φημί , ὅθεν ὅλως ὁ ἔμψυχος παραγίγνομαι , εἴτε τότε γίγνομαι εἴτε καί προφυσάω , εὐθύς δέ ὁ τέμνω ἐγγίγνομαι κλάδος ὡς ἤδη τέλειος ὁ ὁ μετάληψις ἔχω ἐπιτηδειότης . διά γάρ ὁ ἀμυδρός ὁ φυσικός ζωή οὖον πολύς δεῖ ὁ φύσις πραγματεία πρός ὁ ὁ ἐπιτηδειότης ὁ ὑπόκειμαι παρασκευή . οὗτος δέ καί ζῷον ἔνιοι ἐκ σῆψις γίγνομαι ἀρκέω μόνος ὁ ἐκ ὁ ὅλος ποιέω · ὡς ὁ γε τέλειος καί ὁ μερικός ποιητικός προσδέω αἴτιος . ἀλλά πῶς δή καί ζῷον ἔνιοι διαιρέω ἑκάτερος ὁ τμῆμα ζῶ ; ἕτερος μέν γάρ , ἐν ὅς ὁ ἡγεμονικός μόριον , οὖον θαυμαστός , ὁ αὐτός ἐν αὐτός Μένων Ψυχή , ὁ δέ λοιπός πῶς ; οὔτε γάρ ὑπό ὁ αὐτός , ἅπαξ ἀποτέμνω , οὐδέ ἕτερος ζῳοποιέω Ψυχή , μή προσλαμβάνω ὁ κύριος - τέρας μόριον , ὅς δέχομαι ὁ Ψυχή . διό οὐδέ ἐπί πολύς ἐπαρκέω . ἀλλά πῶς καί ἐπί ὁπόσος ; οὐδέ γάρ ἔμφασις μόνος αἰτιάομαι δυνατός , ἐπεί πρός ὁ κινέω καί αἰσθάνομαι τέλειος δεῖ παρουσία ὁ κινητικός τε καί κριτικός Ψυχή . μήποτε οὖν καί ὁ χωρίζω ὁ αὐτός πάρειμι οὖον κωλύω ψυχή , ἠώς ἄν ἄμφω ὁ αὐτός πρός ὁ ἄτομος ὁ Ψυχή ζωή σώζω ἐπιτηδειότης . p . 409 a 10 δοκέω δέ ἄν οὐδείς διαφέρω μόνος λέγω ἢ σωμάτιον μικρός . ὁ μέν νῦν ἐπάγω ἄτοπος ὁ ὡς ἐκ μόνος ἀριθμός ποιέω ὁ Ψυχή εἰμί ὁ ἐκ ἀνάγκη ὁ μέν ὁ μόνος κινητικός λέγω , ὁ δέ κινέω , ἐπεί εἰμί ἕκαστος ἱκανός αὐτός ἑαυτοῦ κινέω , τίς δεῖ ὁ πλῆθος , ἀλλά μή ἕκαστος μόνος εἰμί ψυχή ; εἴπερ δέ ἀριθμός , ὁ μέν εἰμί κινητικός , ὁ δέ κινέω . ἀλλά οὗτος διάφορος κατά εἶδος ὁ μόνος εἰμί πρός ἀλλήλων , στιγμή τε στιγμή διαφέρω · ὁ γάρ μόνος θέσις ἤδη ἐν σῶμα ἔχω στιγμή γίγνομαι . κοινοποιέω δέ ὁ ἄτοπος καί πρός ὁ Δημόκριτος περί Ψυχή δόξα ὡς ἐκεῖνος ἕπω , πρότερος ὁ ἀδιάφορος ὁ δόξα ὁ τε Δημόκριτος καί ὁ Ξενοκράτης κατά ὁ πλῆθος τίς λέγω αὐτός ὑπομιμνῄσκω , ἵνα , ὡς εἴρω , καί ἀμφότερος κοινός ὁ ἐντεῦθεν ἕπω ἄτοπος . ἄν γάρ ἐκ σωμάτιον τις ποιέω ὁ ἀριθμός ὁ Δημόκριτος , ἀλλά ἐκ ἀδιαίρετος διά ναστότης καί ἔτι ἀδιάφορος κατά εἶδος καί ὁ ὑπόκειμαι φύσις . ἀριθμός οὖν κατά ἀμφότερος ὁ ψυχή ἐκ ἀδιαίρετος καί ἀδιάφορος . οὐδείς γάρ διαφέρω πρός ὁ ἀριθμός εἰμί ὁ ὁ μέν σωμάτιον ὄγκος ἔχω , ὅς δή μέγεθος φημί , ὁ δέ μόνος εἰμί ἀμερής , ὅς μικρός διά οὗτος εἶπον . ἀρκέω γάρ ὁ ποσός κατά πλῆθος λέγω ἑκάτερος πρός ὁ ἔνιοι μέν κινητικός ἔνιοι δέ κινέω ἐκ αὐτός ἐκ ἀνάγκη ὁμολογέω . ὅταν οὖν λέγω μόνος δέ μένω ὁ ποσός καί πάλιν ἀλλά ὅτι ποσός , ὁ διορίζω λέγω ποσός . p . 409 a 15 Διὸ ἀναγκαῖος εἰμί τίς ὁ κινέω ὁ μόνος . ἄλλος τίς παρά ὁ κινέω δηλαδή , ἐπεί καί ἕκαστος μονή καί ὁ δημοκρίτειος Σφαιρίων ἕκαστος εἰμί ψυχή . φημί δέ μή ἐνδέχομαι μόνος εἰμί ὁ κινέω · διαφορά γάρ ἄν τις ἔχω πρός ὁ κινέω . οὐδείς δέ μόνος πρός μόνος διαφορά , ὡς οὐδέ ὁ κατά Δημόκριτος σφαιρίον , ἐκ ὅς ὁ ψυχή , πρός ἀλλήλων τίς εἰμί κατά οὐσία διαφορά , πλήν θέσις . ὁ δέ μόνος , ἐκ ὅς ἀριθμός εἰμί ὁ ψυχή , στιγμή νῦν καλέω ὡς θέσις προσλαμβάνω διά ὁ ἐν σῶμα αὐτός παρουσία . καί ὁ στιγμή δέ οὖον ὁ εἶδος ἀλλά μόνος θέσις ὁ ὡδί ἢ ὡδί κεῖμαι διαφέρω . p . 409 a 21 εἰμί μέν οὖν εἰμί ἕτερος ὁ ἐν ὁ σῶμα μόνος καί στιγμή · ἐπεί πᾶς μέγεθος στιγμή ἔχω δοκέω , εἰμί καί μή ἐνέργεια , ἀλλά δύναμις , καί διά οὗτος καί ὁ σῶμα , ἐρωτάω , πότερος ἕτερος ὁ ὁ Ψυχή μόνος θέσις λαμβάνω ὁ σωματικός στιγμή ἢ ὁ αὐτός . εἰμί μέν οὖν ἕτερος , ὁ ὁ σῶμα στιγμή χώρα ἔχω ὁ ὁ Ψυχή · ἀμερής γάρ εἰμί ἐν ἀμερής | κεῖμαι . καί πρῶτος μέν οὖον κατά ὁ μέγεθος ἑαυτοῦ ὁ σῶμα οὐδέ κατά ὁ συνέχεια εἰμί ἔμψυχος , ἀλλά κατά μόνος σημεῖον · οὖον γάρ σύγκειμαι ὁ συνεχής ἐκ ὁ στιγμή . ἀλλά οὗτος αὐτός οὖον τίθημι νῦν ὁ ἄτοπος , διότι μή ἰδίως ἐνίστημι πρός ὁ ὁ ἑτερότης ὁ ψυχικός στιγμή παρά ὁ σωματικός ὑπόθεσις , ἀλλά πρός ὁ ὅλως ἀριθμός ἐκ στιγμή ὁ ψυχή τίθημι , ἕτερος ἐπάγω . τίς κωλύω . εἰμί δύο ἐν αὐτός γίγνομαι στιγμή , μή καί πλείων γίγνομαι , ὡς καί πᾶς ὁ ψυχικός ἐν εἷς εἰμί σωματικός , ὅς κοινός τόπος καλέω ὡς δεκτικός ἐκεῖνος ; οὗτος δέ συμβαίνω μόνος ὁ σωματικός σημεῖον εἰμί ἔμψυχος . εἰμί δέ μή ἕτερος ἀλλά ὁ αὐτός ὁ ψυχικός ὁ σωματικός , ὡς εἰμί ὁ ἐν ὁ σῶμα στιγμή ὁ ἀριθμός ὁ Ψυχή , ἢ καλός φαίνω ὁ ἀριθμός ὁ ἐν ὁ σῶμα στιγμή εἰμί ὁ Ψυχή , πᾶς εἰμί ὁ σῶμα ἔμψυχος , εἰμί γε ἐν πᾶς στιγμή . ὁ δέ καί ἤπειρος πρόσκειμαι καί ἄλλος τίς δηλόω ἕπω ὁ ὑπόθεσις ἄτοπος . οὖον γάρ ἐνέργεια ἀλλά δύναμις ἐν ὁ σῶμα , εἴπερ ἄρα , ὁ στιγμή · ἤπειρος δέ ὁ δύναμις . διό οὐδέ ἀριθμός ὁ ἐκ αὐτός πλῆθος περαίνω γάρ πᾶς ἀριθμός ) πρός ὁ καί ὁ ψυχή δύναμις ποιέω ἀλλά οὐ ἐνέργεια ἐν ὁ ἔμψυχος . ἐπάγω δέ καί ἄλλος ὁ ἀχώριστος εἰμί οὗτος ὁ ψυχή ὁ σῶμα , ὡς οὔτε ἀληθής οὔτε αὐτός ἀρέσκω ὁ οὗτος λέγω , εἰμί μή διαιρέω ὁ γραμμή εἰς στιγμή . οὗτος γάρ ἄν μόνος χωρίζω ὁ Ψυχή , εἰμί ὁ μέν σῶμα εἰς ἐπιφάνεια , οὗτος δέ εἰς γραμμή , ὁ δέ γραμμή εἰς σημεῖον διαιρέω · εἰμί γάρ οὐκέτι μετά συνέχεια . ἀδύνατος δέ ὁ τοιοῦτος διαίρεσις , ὅτι οὖον μέρος ἀλλά πέρας ὁ στιγμή ὁ γραμμή , καί οὗτος ὁ ἐπιφάνεια , κἀκείνης ὁ σῶμα . p . 409 a 31 συμβαίνω δέ , καθάπερ εἶπον , πῇ μέν αὐτός λέγω ὁ σῶμα τίς λεπτομερής αὐτός τίθημι , πῇ δέ , ὥσπερ Δημόκριτος κινέω φημί ὑπό ὁ Ψυχή , ἴδιος ὁ ἄτοπος . φθάνω γάρ εἶπον , ὡς ὁ ἀριθμός ἑαυτοῦ κινέω λέγω ὁ ψυχή ὑπάρχω ἀδύνατος πρῶτος μέν ὁ ἐκ ὁ κινέω συμβαίνω ἄτοπος , ἴδιος δέ ἐκ ὁ λέγω αὐτός ἀριθμός . ἀλλά ἐπεί κινέω εὔλογος ἄν μόνος αὐτός νομίζω ὁ σῶμα οἴομαι , ὁ πρός οὗτος κατά ὁ ἄτοπος κοινωνία ὁ ἀριθμός αὐτός ὁρίζω ἑαυτοῦ κινέω παραδίδωμι οὐκέτι κατά ὁ κινέω οὗτος γάρ ἤδη εἴρω ) , ἀλλά κατά ἄλλος ἐπιβολή . ὁ μέν γάρ εἷς σῶμα συνεχής αὐτός φάσκω , πῦρ ἢ ἀήρ ἤ τίς ὅλως λεπτομερής , ἕπω ἄτοπος ὁ δύο ἐν αὐτός σῶμα ποιέω , ὁ τε κινέω καί ὁ κινέω · διά πᾶς γάρ ὁ ζῶ ἥκω ὁ ψυχή · ὁ δέ ἐκ μόνος ἀριθμός αὐτός φάσκω ὁ δύο στιγμή ἢ καί πολύς ἐν αὐτός ποιέω · καί πᾶς γάρ ὁ ὁ Ψυχή ἐν ὁ εἷς σωματικός εἰμί . ἕτερος γάρ ὁ ψυχικός στιγμή παρά ὁ σωματικός , ἵνα μή πᾶς σῶμα ἔμψυχος ὁμολογέω ἀναγκάζω . ὁ δέ πλῆθος αὐτός λέγω σῶμα κατά ὁ ἴδιος αὐτός ἕπω ἄτοπος παρά ὁ κινέω αὐτός ὁ ἀριθμός εἶπον ἐκ μόνος κοινωνέω . εἴρω δέ ἤδη ὁ οὗτος ἕπω , ὁ ὁ μέν κινέω λέγω ὁ ψυχικός μόριον ὁ δέ κινέω ἀδιάφορος εἰμί . ἕπω δέ φημί καί ἄλλος ἄτοπος ὁ εἰς αὐτός συμπλέκω ἀριθμός καί κίνησις · ὁ καί εὐθύς ἐπιφέρω , ὅτι οὖον μόνος ὁ οὐσία ὁ Ψυχή ἀδύνατος εἰμί τοιοῦτος , ἀλλά οὐδέ συμβαίνω αὐτός ὁ λέγω δυνατός , τουτέστι ὁ ἀριθμός . οὖον γάρ ὥσπερ ὁ κίνησις ὑπάρχω λέγω ὁ Ψυχή καί ὁ πάθος κατά συμβαίνω ὁ ὁ σῶμα κινέω , οὗτος καί ὁ ἀριθμός . ποῖος γάρ ἄν τις ἀριθμός ὁ λογισμός ἢ ὁ ἄλλος ἔργω ὁ πάθος ὁπωσοῦν ἀποδίδωμι ; χαλεπός γάρ ἐφαρμόζω , ὡς καί ἐπί ὁ ἁρμονία φημί , εἰμί ἐκ μόνος δηλαδή νοέω ὁ ἀριθμός , ἐπεί ὁ 17v μεσότης ὁ Ψυχή , ὅς διά ὁ ἀριθμός ὁ ἑαυτοῦ κινέω δηλόω ὁ Ξενοχράτης βούλομαι , κατά ἑαυτοῦ ὁ εἰς γένεσις προέρχομαι ὑπάρχω οὗτος ὁ πάθος . p . 409 b 18 τρεῖς δέ τρόπος παραδίδωμι , κατά ὅς ὁρίζω ὁ Ψυχή . οὖον αὐτός ὁ τις οὐσία ἢ ἐνέργεια ἢ ὅλως ὁποῖος σκοπέω ἰδιότης καί ὁ ὁ εἰμί αὐτός τρόπος . ὁ μέν οὖν κινητικός εἰμί ὁ καί ἀσώματος ὁ φαίνω πᾶς σῶμα | καί γνωστικός ὁ ὁ ζῷον , ὁ μέν αἰσθητής μόνος ὁ δέ καί νοητός , ἀποδέχομαι ὁ ἐπιβάλλω · οὖον μήv ἔτι ὁ παραδίδωμι ἀρέσκω τρόπος . οὔτε γάρ ὁ κινέω ἑαυτοῦ κινέω , οὔτε ὁ λεπτομερής εἰμί σῶμα ἀσώματος εἰμί , οὔτε ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον εἰμί γνωρίζω ὁ πρᾶγμα , ἀκίνητος τε εἰμί παντελῶς καί καθαρός ἀσώματος , καί οὖον κατά ὁ ὑλικός ἀλλά ὁ εἰδητικός ἵστημι ἀρχή · ὑλικός δέ ὁ στοιχεῖον . ὅτι μέν οὖν καί ἀκίνητος ὁ σωματικός πᾶς κινέω , καί ὅτι ἀσώματος ὅς τε ὁ ὄργανον ὡς ὄργανον χαρακτηριστικός ζωή καί μέγας ὁ χρωκένη καί κινητικός ὁ ὄργανον καί ἔτι μᾶλλον ὁ νοερός , ἤδη διορίζω διά ὁ ὁ ἀντίκειμαι ἐλέγχω λόγος . ἔλεγχος δέ λοιπός ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον εἰμί λέγω αὐτός , ἵνα καί αὐτός ὁ ἀπαντηχέω στοιχεῖον καί ὁ ἐκ αὐτός συνίστημι διά ὁμοιότης εἰμί γνωριστικός . οὖον γάρ οὗτος βούλομαι ὁ ψυχή γιγνώσκω ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά εἰμί μέν συγγένεια γενειάω τις καί οἰκειότης ὁ γιγνώσκω πρός ὁ γνωστός , εἰμί γε ὁ κατά ἐνέργεια γνῶσις κατά ὁ γνωστός ἵστημι , εἰδητικός δέ οὗτος καί οὐδαμῶς ὑλικός ( εἴπερ καί ὅταν συντίθημι εἰμί ὁ γνωστός ὡς ὁ αἰσθητός , οὖον κατά ὁ ὕλη οὐδέ κατά ὁ συναμφότεροι ἀλλά κατά μόνος αὐτός ὁ εἶδος ἵστημι ὁ γνῶσις ) , ὡς ἐνέργεια εἰμί καί οὖον πάθος · ἀλλά ὁ μέν ὁ ὄργανον συνεργός χράω οὐ ἄνευ πάθος γίγνομαι , οὐ ἐν αὐτός ὁ γνῶσις ἀλλά ἐν αὐτός ὁ σῶμα συνίστημι ὁ πάθος . καί τότε γάρ ὁ εἰς ὁ εἶδος ἀποτελευτάω κρίσις ἀπαθής εἰμί ἐνεργέω , ἔτι καί κατά οἰκεῖος ἐνέργεια ὁ γιγνώσκω ἐγγίγνομαι . εἰμί γάρ τίς καί ἔξωθεν τις κατά ἐνέργεια ἐγγίγνομαι εἶδος , ὡς ὁ φάος ὁ ἀήρ οὖον κατά τροπή τις , ὡς ὁ ἄχρονος ὁ παρουσία τε καί ἀπουσία · δηλόω ( διό καί ἐντελέχεια λέγω ὁ διαφανής ) , καί ὡς ὁ ζωή ὁ σῶμα καί ὅλως ὁ ὕλη ὁ εἶδος , ἀλλά ἔξωθεν . ὁ δέ γνωστικός ἐνέργεια ἔνδοθεν , καί αὐτός οὖον ὁ σύνθετος ὡς ὁ θερμαντικός ὁ πῦρ · ὁ γάρ εἰς εἶδος ἀποτελευτάω καί ὁ ἀμερής καί ὅλος ἐν ὁ νῦν οὖον μεριστός ἀλλά ἀμέριστος εἰμί οὐσία . ὅθεν καί ἀρχικός πᾶς ὁ καθαρός κατά ὁ εἰδητικός ἵστημι ἐνέργεια · ὁ δέ λογικός καί νοερός μέγας ἀρχικός , καί μάλιστα ὅταν μηδέ ὡς ὄργανον χράω ὁ σῶμα . τίς οὖν ὁ ὁ γνωστικός πρός ὁ γνωστός συγγένεια ; εἰδητικός , ὡς εἴρω , καί αὐτός ζωτικός καί κριτικός . ὁ δέ εἶδος - τιμή ὁ ἀμέριστος δηλόω πᾶς πρός πᾶς κοινωνία . καί ἑνόω μέν ἀλλήλων καί ὁ ἔσχατος εἶδος ὁ ὁ κινέω ἄρχω καί ὡς κινέω ὁριστικός , ὁ δέ γνωστικός καί ὡς γνωστικός ἀλλήλων πληρόω . ἀλλά ὁ μέν εἰλικρινής ἀμέριστος ἕνωσις ὁ εἶδος πρόσκειμαι , ὁ δέ λογικός οὐσία ὁ κατά λόγος κοινωνία · οὐδέ γάρ οὐδέ ὁ λόγος ἀλλήλων εἰμί ἀποσπάω , ὅτι οὐ ἐν μερισμός αὐτός ὁ εἰμί , ἀλλά ἐν κοινωνία κε - Χαλασμένη καί ὑφίημι ὁ ἀμέριστος ἕνωσις . διάφορος δέ ὁ μέτρον ὁ ὕφεσις . ὁ μέν γάρ κατά λόγος ὁ προσεχής ὁ νοερός εἶδος γιγνώσκω ὀλίγος ἔχω ὁ ὄφις καί διαπρεπής ὁ κοινωνία , ὁ δέ ἀνάπαλιν . ἀνάπαλιν . καί ὁ μέν ὁ πρῶτος εἰμί θεωρητικός εἶδος , ὡς καί κατά οὐσία αὐτός συνάπτω καί οὖον πάντῃ ἔξω ῥέω ἀλλά καί εἰς ἑαυτοῦ καί εἰς ὁ ἀγαθός ἐπιφέρω . ὁ δέ ἔσχατος ὅλος πρός ὁ ἔξω ἀποτείνω οὔτε ὁ ἀγαθός οὔτε ἑαυτοῦ ἀλλά ὁ ἔξω κεῖμαι πρᾶγμα εἰμί μόνος ἀντιληπτικός . ὅς καί αὐτός συγγενής ὁ μέσος , οὐ ὡς ὁ αὐτός ἀλλά ὡς μέσος ἔσχατος , ὡς ἀνάπαλιν ὅταν ὁ μέσος ὁ πρῶτος ὁ θεωρητικός , ὁ συγγένεια καί οἰκειότης ὡς δύο εἰμί πρός πρῶτος . οὐ οὖν ὁ πρός ἀλλήλων ὁ γνωστικός καί ὁ γνωστός οἰκειότης ἀναίνομαι ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά οὐ ἐκ ἀνάγκη ἐν ταυιοτης ὁ οἰκειότης τίθημι εἰμί · μήτε γάρ ὁ ἐκλέγω αἴτιος , οἷος φίλιος ἢ ὁ νεῖκος , εἰς αὐτός εἶμι ὁ ψυχή μήτε ὁ ὑφίημι ὁ τέσσαρες στοιχεῖον . πῶς οὖν οὗτος ὑλικός εἰμί γιγνώσκω ; ὅτι καί οὗτος κατά λόγος ὁρίζω φυσικός , ὅς καί αὐτός συγγενής ὁ ψυχικός εἰμί λόγος . εἰμί δέ καί πᾶς ὁ δεκτικός οἰκεῖος ἔχω δεῖ πρός ὁ ἐγγίγνομαι εἶδος καί ὁ εἶδος πρός ὁ ὑποδοχή , καί ὁ ὕλη εἰμί πρός ὁ τε εἶδος καί ὁ λόγος οἰκειότης κατά ὁ ἀμυδρός ἔμφασις , καί οὗτος πρός ὁ ὕλη κατά ὁ ὁριστικός ὑπεροχή καί ὁ συνεκτικός καί ἑνοποιός ἀρχή . οἰκεῖος δέ ὅς τε ἕνωσις ὁ ἑνίζω καί ὁ συνοχή ὁ συνέχω . οὐ αὐτός οὖν ἐν ὁ οὐσία ὁ Ψυχή ὁ γιγνώσκω πρᾶγμα , ἀλλά ὁ πρός αὐτός συγγενής εἰδητικός ἰδιότης · μᾶλλον δέ εἰδητικός μέν ἐν ὁ νάω λογικός δέ ἐν ὁ Ψυχή καί διάφορος πρός ὁ διάφορος . ὁ μέν γάρ κατά ὁ ἐν αὐτός εἶδος καί ὁ ὁ δύο νόησις , ὁ δέ κατά ὁ ἐν αὐτός λόγος οἰκεῖος πρός ἕκαστος ὁ γνωστός προβάλλω . οὗτος δή καί ὁ ὁ φιλόσοφος συμπροειμι λέγω θεωρέω . p . 409 b 23 λείπω δέ ἐπισκοπέω , πῶς λέγω ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον αὐτός εἰμί . λέγω μέν γάρ , ἵνα ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος γνωρίζω , ὥσπερ ὁ ψυχή ὁ πρᾶγμα τίθημι . | οὖον βούλομαι αὐτός ὁ πρᾶγμα ἐν ὁ Ψυχή ὑπάρχω διαφαίνω γάρ ὁ ὁ ὑπόθεσις ἄτοπος μάλιστα ἐπί ὁ σός - Μάτων ) , ὅτι οὐδέ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον μόνος ἐν αὐτός ἀνάγκη ὑποτίθημι , ἀλλά καί ὁ σύνθετος πᾶς . οὖον γάρ ἐκ στοιχεῖον μόνος , ἀλλά καί κατά ὁ λόγος ὁ σύνθεσις γιγνώσκω . δεῖ οὖν καί ὁ ἕκαστος ἐν-ὑπάρχω λόγος , εἰμί μέλλω καί ὁ σύνολον , τουτέστι ὁ συντίθημι , γνωρίζω . θεός δέ κατά Ἐμπεδοκλῆς λέγω ἐκ ὁ στοιχεῖον εἰμί καί αὐτός , ὁ σφαῖρος . καί μαρτύρομαι καί Ἐμπεδοκλῆς ἐπί ὁ ὀστέον καί ὁ λόγος ὁ σύνθεσις παραδίδωμι . ἐπίηρος δέ , τουτέστιν ἐναρμόνιος , εἴρω ὁ γῆ ὡς κύβος κατά ὁ παράδοσις · ὁ γάρ κύβος διά ὁ δώδεκα μέν ἔχω πλευρά ὀκτώ δέ γωνία ἓξ δέ ἐπίπεδος ὁ ἁρμονικός ποιέω ἀναλογία ἁρμονία καλέω . Χόανα δέ καί παρά ὁ ποιητής , ἐν ὅς ὁ ὁ μείγνυμι κρᾶσις , ἀγγεῖον · " φύω δέ ἐν χόανος εἴκοσι πᾶς φυσάω , ὁ καί ’ εὔστερνος ὡς πλατύς διά ὁ χωρητικός καλέω . μίγνυμι δέ πρός ὁ ὁ ὀστέον γένεσις τέσσαρες μέν πυρός μέρος , διά ὁ ξηρός καί λευκός χρῶμα ἴσως πλεῖστος λέγω αὐτός μετέχω πῦρ , δύο δέ γῆ καί εἷς μέν ἀήρ εἷς δέ ὕδωρ · ὅς δή ἄμφω νῆστις αἴγλη προσαγορεύω , νῆστις μέν διά ὁ ἀπό ὁ νάω καί ῥέω , αἴγλη δέ ὡς διαφανής . p . 410 a 11 ὅμοιος δέ καί ὁ ἀγαθός καί ὁ μή ἀγαθός . ἄτοπος μέν καί ὁ σῶμα τις ὅλως λέγω ἐν ὁ Ψυχή , ἄτοπος δέ ὁ καί ἤπειρος ὡς εἶπον , διά ὁ καί κατά εἶδος ὁ σύνθετος ἀπερίληπτος ἀνθρώπινος εἰμί νοέω , καί μέγας ὁ καί στερέω ἐν εἰδητικός ἢ λογικός τίθημι οὐσία . ἐν γάρ ὁ ἐπίκτητος ὁ λόγος δεκτικός ὑφίστημι ὁ στέρησις , καί οὐδέ ἐν ὁ συμφυῶς αὐτός μετέχω καί πολύς μᾶλλον οὐ ἐν ὁ κατά αὐτός οὐσιόω . οὖον γάρ εἰμί ἀλλά ἐνεργέω ὁ στέρησις ὁ ὁ γενητός ὁριστικός εἶδος , οὗτος μέν ὡς υποστατικός · ὁ δέ γνωστικός γνωστικός ὁ προηγουμένως μέν ὁ ἀγαθός γνωρίζω · ὅταν δέ γενητός εἰμί ὁ ἀγαθός , οἶδα αὐτός καί ἀναστέλλω ποτός , καί αὐτός ὁ αναστολή ὁ ὁ ἀγαθός γνῶσις γιγνώσκω ὁ κακός , ὡς ὁ ὄψις ὁ σκότος οὖον κατά ἐπιβολή καθάπερ ὁ φάος , ἀλλά αὐτός ὁ μή θεωρέω φάος . εἰμί δέ ὁ ὁπωσοῦν γνωστός αὐτός τις ἐν ὁ Ψυχή τίθημι , οὖον ὁ ἀγαθός εἰμί μόνος , ἀλλά καί ὁ μή ἀγαθός ἐν αὐτός . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ἐπί ὁ ἄλλος · καί γάρ ὁ ἄλλος εἶδος ἔνειμι στερέω . p . 410 a 13 ἔτι δέ πολλαχῶς λέγω ὁ εἰμί . Στοιχεῖα ἕκαστος λέγω γένος ὁ κοινός μέν πᾶς ὁ ὑπό ὁ γένος ὑπάρχω , οὐκέτι δέ ἄλλος τις , οἷος οὐσία μέν ὁ αὐθέδραστος καί μή ἐν ὑπόκειμαι εἰμί , ὁ δραστικός ὁ ἄλλος καί ὑπόκειμαι αὐτός , ὁ ἑαυτοῦ εἰμί , ὁ μηδείς πρός ὁ εἰμί ὁ συμβεβηκός δήω · διό καί ὁ αὐτός καί εἷς ὁ ἀριθμός ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός . ποσός δέ ὁ μέτρον καί ὁ τοσόσδε , ὁ ἰσότης καί ἀνισότης δεκτικός , ὁ καί πρός πέρας καί πρός ἀπειρία ἐπιτήδειος . ποιέω δέ ὁ χαρακτηριστικός , ὁ τοιόσδε , ὁ ὅμοιος καί ἀνόμοιος . κοινός δέ ὁ δέκα εἰμί μέν ὅσος ὡς εἰμί εἰμί στοιχεῖον , ἀλλά οὖον συνώνυμος ἐπί πᾶς λέγω · διό νῦν οὖον δοκέω φημί εἰμί κοινός , ἀλλά ὡς ἀπό εἷς καί πρός εἷς . διό εἰμί μέν αὐτός ὁ γνωστός ἐν-ὑπάρχω ὁ γιγνώσκω , δεῖ πολλαχῶς ὁ κοινός ὑπάρχω , καί δεκαχῶς , ὁσαχῶς καί ὁ κοινός · εἰμί δέ κατά ὁ πρός αὐτός ὁ λόγος συγγένεια , ἀρκέω καί ὁ εἷς λόγος ὁ ταὐτότης , ὁ ἀπαντηχέω γιγνώσκω αὐτός . οὖον γάρ μόνος ὁ συνώνυμος λέγω εἰμί εἷς εἷς ἐπιστήμη , ἀλλά καί ὁ ἀπό εἷς ἢ πρός ὅς , ὡς σαφῶς οὗτος ἐν ὁ μετά ὁ φυσικός διά-ὁρίζω , καθάπερ καί ὁ ὑγιεινός ὁ Ἰατρική , καίτοι πολλαχῶς λέγω . πάλιν εἰμί μέν αὐτός τις λέγω ἐν-ὑπάρχω ὁ Ψυχή ὁ ὁ γνωστός στοιχεῖον , εἰμί ὁ ψυχή οὐ οὐσία μόνος ἀλλά καί ποιός καί ποσός καί ὁ ἄλλος γένος . ὁ δέ λογικός πρός ἅπας οἰκειότης οὐδείς κωλύω εἰμί οὐσιώδης . p . 410 a 23 ἄτοπος δέ καί ὁ φαίνω μέν ἀπαθής εἰμί ὁ ὅμοιος ὑπό ὁ ὁμοιόω , αἰσθάνομαι δέ ὁ ὅμοιος ὁ ὁμοιόω καί γιγνώσκω ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος . καί ἐν ἄλλος διά-ὁρίζω ὡς ὁ ἐνέργεια καί πάντῃ ὅμοιος ἀπαθής ὑπό ὁ ὁμοιόω , ὁ θερμός ὑπό ὁ θερμός , καί ὁ ξηρός ὡσαύτως . οὗτος δέ καί ὁ γνωστικός γνωστός , ἀλλά οὖον γνωστικός . καίτοι καί αὐτός , ἐπεί καί ὁ γνωστικός γνωστός , ὥσπερ καί ὁ γνωστός γνωστικός , καί γιγνώσκω ἐνίοτε ὡς γνωστικός . διό οὖον κατά ὁμοιότης ἀπλόος . p . 410 a 25 To δέ αἰσθάνομαι πάσχω τε καί ποιέω τίθημι . Ou κατά μόνος ὁ ὁ ὄργανον πάθος πάσχω εἰμί , ἀλλά καί κατά αὐτός ὁ κρίσις ἢ κατά ὁ ὁ | αἰσθητής εἶδος ἕτερος εἰμί ὁ λόγος παρά ὁ αἰσθητικός , τελειόω γε κατά αὐτός ὁ αἰσθητικός ἐνέργεια ποιέω εἰμί . p . 410 a 26 ὅμοιος δέ καί ὁ νοέω τε καί γιγνώσκω · γιγνώσκω λέγω ὁ ἐπιστημονικός . καί αὐτός δέ ποιέω τε εἰμί καί πάσχω . ὁ γνωρίζω γάρ ὁ εἰμί κατά μέν αὐτός ὁ γνωστικός ἐνέργεια ποιέω ἄν εἰμί · πάσχω δέ κατά ὁ ὑπό ὁ νοητός ἢ ἐπιστητός τελέω . ἀλλά ὁ μέν ἄυλος , ἐπί ὅς συντρέχω εἰς αὐτός ὁ ὑπόκειμαι ὁ γιγνώσκω τε καί ὁ γιγνώσκω , ἅμα εἰμί ποιέω τε εἰς ἑαυτοῦ καί πάσχω ὑπό ἑαυτοῦ , οὖον καθό ὅμοιος αὐτός ἑαυτοῦ , ἀλλά καθό ἀνόμοιος πως ὁ λόγος , ἐπεί αὐτός καί γνωστικός ἑαυτοῦ καί γνωστός ἑαυτοῦ . ἐπί δέ ὁ ὑλικός οὖον συντρέχω ὁ γνωστός ὁ γνωστικός , ὡς ἐν ὁ τρίτος εἴρω , ἀλλά καί ὁ ὑπόκειμαι χωρίζω , καί οὖον μόνος ὁ λόγος . οὖον δή οὖν ὁ πῦρ ὑπό πυρός γιγνώσκω · γνωστός γάρ ἀλλά οὐ καί γνωστικός ὁ πῦρ . καί ὅτι ἐπί οὗτος οὖον συντρέχω ἀμφότερος , μαρτύρομαι δέ ] καί ὁ ἐναργής φαίνω . εἰμί γάρ ὁ γῆ γιγνώσκω , ὁ γήινος ἄν ὁ μόριον εἰμί καί αὐτός γνωστικός . καίτοι μάλιστα ὁ γήϊνος σῶμα φαίνω οὐδείς αἰσθάνομαι . ἐν δέ ὁ λέγω ὁ μαρτυρέω δέ ὁ νῦν λέγω3 ἀντί ὁ λέγω ἀποδεκτέος , ὡς δηλόω ἐπιφέρω ὁ γάρ σύνδεσμος αἰτιολογικός εἰμί . καί ὁ νεῦρον δέ ἐν ὁ ἀναίσθητος τάσσω , ὡς καί ὁ κατά ὁ ἁφή αἰσθητήριον ὁ πνεῦμα εἰμί βούλομαι . δῆλος δέ καί ὁ ἑξῆς ἐπιχείρημα . ὁ γάρ κύριος ἀρχή ἑαυτοῦ εἰμί γνωριστικός καί ὡς αὐτός οὗτος εἰμί ἀρχή , καί διά ἑαυτοῦ καί ὁ ἄρχω πᾶς κατά ὁ αἰτιώδης πᾶς περίληψις . συμβαίνω δέ ὁ οὗτος μερίζω ὁ ἀρχή καί διά ὁ ὁμοιότης ὁ γνῶσις εἰσάγω εἷς μόνος ἀποδίδωμι γνῶσις ἕκαστος ἀρχή ὁ δέ ἄλλος ἄγνοια , ὁ δέ ἄρχω καί ἐκ αὐτός σύνθετος ὁ πᾶς γνῶσις πλήν ὁ σφαῖρος , ὅς Ἐμπεδοκλῆς θεός ὑμνέω . ἐκεῖνος γάρ μόνος ὁ συντίθημι ὁ νεῖκος οὐ εἶμι , ἐπεί οὖον συμπληρόω ἐκ αὐτός . p . 410 b 7 ὅλος δέ διά τίς αἴτιος οὐ ἅπας ψυχή ἔχω ὁ εἰμί ; ἐπεί νόος καί ψυχή ὁ γνωστικός , γνωστικός δέ ὁ στοιχεῖον καί ὁ ἐκ αὐτός , καί ὁ ἀντίστροφος εἰμί ἀληθής , ὁ πᾶς στοιχεῖον καί ἐκ στοιχεῖον ψυχή εἰμί ἢ νόος , ἤγουν ἔχω οὗτος καθό γνωστικός , διότι μή κατά ἄλλος τίς ἢ γνωστικός ὁρίζω , ὁ δέ γνωστικός λέγω ὁ στοιχεῖον κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω . p . 410 b 10 ἀπορέω δέ ἄν τις καί τίς ποτός εἰμί ὁ ἑνοποιέω οὗτος . ἅπας σῶμα κἀν ἁπλόος ἄν συντίθημι εἰμί , ὡς ὁ εἰμί ἔχω οὖον κατά ἑαυτοῦ οὐδέ ὑπό ἑαυτοῦ , ἀλλά κατά ἕτερος ὁ εἰδητικός καί ὑπό ἕτερος ὁ ποιητικός ἢ τελικός αἴτιος , οὗτος καί ὁ εἷς κατά ὁ εἰδητικός ἔχω καί ὑπό ὁ υποστατικός αἴτιος . διό καί ὁ ὁ σύνθετος νίζω εἰμί ὁ μέν εἶδος ὡς ὁ κατά ὅς , ὁ δέ ποιητικός ὡς ὁ ὑπό ὅς . κύριος δέ δηλαδή ὁ ὁ εἰμί τε καί ὁ συνέρχομαι αἴτιος ὁ οὐσιόω τε καί ἐνίζω . ὁ δέ στοιχεῖον οὐσιόω τε καί ἑνίζω , ὅσπερ ὁ συνέρχομαι δηλόω ἐν ὁ ζῷον ὁ Ψυχή . κύριος ἄρα ὁ στοιχεῖον ἀρχή ὁ ψυχή . ὁ μέν γάρ ὡς ὕλη , ὁ δέ ὡς ὁ εἶδος καί ὡς ὁ ποιέω , ὁ μέν ὡς ζῶ χαρακτηριστικός ὡς εἶδος , ὁ δέ ὡς ὄργανον χράω ὡς ὁ ποιέω . p . 410 b 12 ὁ δέ Ψυχή εἰμί τίς ἀγαθός καί ἄρχω ἀδύνατος . ὁ ἐνυπάρχω ὁ ζῷον δηλαδή . ἀδύνατος δέ ἔτι ὁ νόος , τουτέστι ὁ λογικός Ψυχή · οὗτος γάρ ὁ ἐνυπάρχω . καί οὗτος προγενής εἰμί κατά ὁ ὁ λόγος ἀκολουθία , ὅσπερ ὁ εὔλογος σημαίνω , διά ὁ ἐγγίγνομαι καί μή φθείρω , καθάπερ πρότερος φημί , καί κύριος κατά φύσις · κύριος γάρ ὁ καί ὁ γίγνομαι καί ὁ εἰμί ἔχω - ῥήγνυμι αἴτιος . οὖον καλῶς ἄρα τις ὁ σωματικός στοιχεῖον ὡς πρῶτος ὁ εἰμί πρεσβεύω . διά ὅς δηλόω καί ὅπως γιγνώσκω ὁ ψυχή , ὅτι ὡς εἶδος εἰμί γνωστικός · ὥστε καί ὁ πρός ὁ γνωστός αὐτός οἰκειότης οὐ ὑλικός ἀλλά εἰδητικός νοέω συγγένεια . p . 410 b 16 πάνετες δέ καί ὁ διά ὁ γνωρίζω καί αἰσθάνομαι καί ὁ ἑξῆς . ὁ σκοπός ὁ πρόκειμαι ῥῆμα ἐν οὗτος , ἐνδείκνυμι εἰμί μέν τίς κοινός πᾶς ὑπάρχω Ψυχή οὖον συνώνυμος λέγω , ἀλλά ὡς ὁ ἀπό εἷς καλέω , καθάπερ ὁ εἰμί , ὁ ἀγαθός , ὁ ὑγιεινός , ὁ κίνησις · εἰμί γάρ τίς δεῖ τοιοῦτος , ὅς πᾶς ὑπάρχω Ψυχή , κατά ὅς καί κοινωνέω ἀλλήλων καί ἀπό ὁ ἄλλος χωρίζω ) , παρά δέ ὁ πρέσβυς μή παραδίδωμι ὁ κοινός . οὔτε γάρ ὁ γνωριστικός καί αἰσθητικός οὔτε ὁ κατά τόπος κινητικός πᾶς ὑπάρχω . γνωριστικός δέ ἔοικα ὁ λογικός λέγω γνωστικός , διό ὑποκάτειμι νόος οὗτος καλέω . ἀλλά εἰμί καί μή ὁ κατά τόπος κινητικός , ὁ κινητικός ἀπλόος δοκέω πᾶς ὑπάρχω · καί γάρ ὁ φυτικός ὁ αὐξητικός , ὅς εἰμί κατά ποσός κινητικός . ἀλλά δοκέω φημί μόνος ὁ κατά τόπος κινέω ὁ ψυχή ὁ ζῷον , ἐπεί μηδείς ὁ ἐκτός συνεργός χράω αὐτός οὕτως κινέω , ὡς ὁ γε αὐξητικός ἔξωθεν εἰμί ὁ σιτίον χράω . μήποτε δέ καί ὡς ὁ φυτικός οὐ ἔχω ἐναργής ὁ ὑπό ὅς , ἐπικλίνω δέ μᾶλλον εἰς ὁ κατά ὅς , διά οὗτος φύσις τις εἰμί καί γάρ ὁ φύσις ἀρχή ὁ κινέω καί ὁ πάσχω ἀλλά οὖον ὁ κινέω ) , ἵνα καί ἐπί ὁ τρέφω ὁ κατά ἑαυτοῦ κινέω ὁ ὑφίστημι εἰμί , ὡς καί ἐπί ὁ κατά φύσις κινέω . ἐναργής <δὲ> ὁ ὑπό ὁ Ψυχή κίνησις διά ὁ κατά ὁρμή γίγνομαι . p . 410 b 21 ὅμοιος δέ καί ὅσος ὁ νόος καί ὁ αἰσθητικός ἐκ ὁ στοιχεῖον ποιέω . ὅμοιος γάρ καί οὗτος οὖον περί πᾶς λέγω Ψυχή · οὔτε γάρ ὁ ἄλογος διάνοια ἔχω αὐτός νῦν διάνοια τε καί νόος λέγω , ἵνα ὁ λογικός δηλόω ζωή ) , οὔτε ὁ φυτόν αἴσθησις ἢ φορός . διό οὐδέ ὁ ὁ κατά τόπος κινητικός αὐτός ἀποδίδωμι περί πᾶς λέγω ὑπομιμνῄσκω · p . 410 b 24 εἰμί δέ τις καί οὗτος παραχωρέω . ἐπεί μυθικός , ὡς αὐτός φημί , ὁ Πυθαγόρειος καί ὁ ἄλογος δοκέω ὁ λογικός ζῳόω Ψυχή , ἔνιοι δέ καί ὁ φυτόν ὡς ’Eμπεδολλἡς , οὗτος δέ ἄν καί ὁ κινητικός κατά τόπος καί ὁ αἰσθητικός καί πρός γε ὁ νοητικός πᾶς ἁρμόζω Ψυχή , εἰμί τις , φημί , καί οὗτος ἄτοπος ὄνιον συγχωρέω , ἵνα πᾶς Ψυχή μέρος ὁ ὁ νοητικός καί αἰσθητικός , οὐδέ ἄν οὗτος λέγω καθόλου περί πᾶς Ψυχή , ἀντί ὁ περί ὁ πᾶς . ὅπως γάρ εἶπον περί πᾶς ἑρμηνεύω ἐπάγω οὐδέ περί ὅλος οὐδέ περί εἷς , ὡς ἔχω ἕκαστος καί ἄλλος δύναμις , περί ὅς οὐδείς εἴρω . δῆλος δέ ὡς καί ὁ διά ἀναπνοή ἕλκω ὁ ψυχή λέγω ὑπό ὁ ζῷον οὖον περί πᾶς λέγω · οὔτε γάρ ἅπας ζῷον οὔτε ὁ φυτός τίς ἀναπνέω . ἔοικα δέ ὁ ’Oρφεὺς ὁ μέν ὁ σῶμα πρός ζωή ἐπιτη - δειοτηταω ἀναπνοή καλέω , ὁ δέ ὄλιξ κινητικός αἴτιος ἄνεμος , ὅς οὐ ἄν ποτός Χωρὶς ὁ μερικός ψυχόω ὁ ἐπιτήδειος σῶμα . οὗτος δέ λανθάνω , φημί , ὁ μή πᾶς ἀναπνέω ὁ οἴομαι κατά ἀλήθεια πᾶς ὁ ζῶ διά ἀναπνοή ψυχόω . p . 411 a 2 εἴτε δεῖ ὁ ψυχή ἐκ ὁ στοιχεῖον ποιέω , οὐδείς δεῖ ἐκ ἀπαντάω . ὅτι2 μέν οὖον στοιχειώδης ὁ πρός ὁ γνωστός ὁ Ψυχή οἰκειότης , ἵνα γιγνώσκω , ἀλλά εἰδητικός καί ἀρχικός ὁ ἔνυλος καί ἑνοειδής ὡς ἀμέριστος , διό καί οὗτος ἐνίζω ἀλλήλων ὁ ἐν ὁ ἔμψυχος στοιχεῖον , ἤδη διαρθρόω . νῦν δέ προστίθημι ὡς εἰμί καί ἐσθίω ἐκ στοιχεῖον αὐτός ποιέω , ἵνα οὕτως ὁ πρός ὁ γνωστός σῴζω συγγένεια , οὐ ἐκ πᾶς ἐσθίω · ἀρκέω γάρ ἕτερος ὁ ἐναντίος ἑαυτοῦ τε κρίνω καί ὁ ἐναντίος . οὗτος δέ οὐ ἀπλόος ἀληθής οἴομαι , ἀλλά ὅταν θατέρου στέρησις εἰμί . ὁ γάρ εἶδος ὁ στέρησις γιγνώσκω ὡς ὁ ὑγεία ὁ νόσος , ἐπεί πᾶς στέρησις ἐν ἔμφασις τε εἰμί ἀτελής ὁ εἶδος , ὅς εἰμί ὁ στέρησις , καί ἅμα ἀπουσία ὁ ὁ εἶδος τελειότης . κατά ὁ ἔννοια τοίνυν ὁ εἶδος καί ὁ ἔμφασις αὐτός καί ὁ ἀπουσία γνωρίζω . ὅταν δέ ἄμφω εἶδος εἰμί ὁ ἐναντίος , πῶς ὁ ἕτερος ὁ λοιπός , καί αὐτός ἰδιότης εἰσάγω αἴτιος καί οὖον κατά ἕτερος τίς ἀλλά κατά ἑαυτοῦ γνωρίζω ; ἀλλά ἔθω ὁ Ἀριστοτέλης ὁ ψυχρός ὁ θερμός λέγω στέρησις , εἰμί οὗτος τις τίθημι στοιχεῖον , ἀκόλουθος ἑαυτοῦ λέγω ἱκανός ὁ θερμός ὁ ἐν Ψυχή εἰμί καί πρός ὁ ὁ ἐναντίος γιγνώσκω . δηλόω δέ καί παράδειγμα χράω , ὁ μέν εὐθύς ὡς εἶδος , ὁ δέ καμπύλος ὡς στερέω · διό ὁ καμπύλος οὔτε ἑαυτοῦ οὔτε ὁ εὐθύς εἰμί γνωριστικός , ἀλλά ὁ εὐθύς2 ἄμφω . εἰμί γοῦν ὡς εἶδος καί ὁ καμπύλος λαμβάνω , οἷος ὁ κυκλικός , οὖον ὁ εὐθύς κανών γιγνώσκω ὡς κυκλικός , ἀλλά μόνος ὅτι οὐ εὐθύς · ὡς ὁ ἐφαρμόζω αὐτός περί - φέρω μέτρον καί ὁ κυκλικός εἶμι κατά ἑαυτοῦ καί ὁ εὐθύς2 ὡς μή | κυκλικός . βούλομαι δέ καί διά οὗτος δηλόω εἰδητικός εἰμί ὁ γνῶσις 20r ἐνέργεια . p . 411 a 7 καί ἐν ὁ ὅλος δέ τις αὐτός μείγνυμι φημί . εἰμί καί προηγουμένως αὐτός ἐκ ἀρχή ὁ σκοπός περί ὁ ὁ θνητός ζῷον Ψυχή , ἀλλά ὅμως καί περί ὁ οὐράνιος ποιέω ἤδη τις λόγος , ὡς ἀμεγέθης , ὡς νοερός , ὡς χωριστός πάρειμι ὁ σῶμα , καί οὐ ὡς δοκέω λέγω Πλάτων συμπλέκω . καί νῦν ὅπως ὁ ἐν ὁ ὅλος στος - χέω ὁ καί αὐτός ζῷον πάρειμι Ψυχή , ἐνδείκνυμι , ὅτι οὖον ὁ ἐγώ - μίγνυμι καθάπερ ὁ ἡμέτερος αὐτός κατατείνω καί ῥέω εἰς ὁ σῶμα καί ἐκεῖνος γίγνομαι , καί ὅτι οὖον πρῶτος ὁ ἔνυλος οὗτος πάρειμι ὁ φαίνω αὐτός σῶμα , ὥσπερ οὐδέ ὁ ἡμέτερος θρίξ ἢ ὀστέον . διό οὐδέ ζῷον κατά ἑαυτοῦ ὁ ἀήρ , καί ζῶ ὅμως Ψυχή ἔνειμι . διά ὅς ἅμα μέν ὁ ὑφίημι πρός ὁ οὐράνιος ὁ τοιοῦτος ἐνδείκνυμι Ψυχή , ὡς καί μέχρι ὁ στοιχεῖον διήκω γενητός καί φθαρτός κατά πάππας εἰμί ὁ ἑαυτοῦ μέρος , ἅμα δέ ὁ πρός ὁ ἡμέτερος αὐτός ὑπερέχω , ἐπεί ἑαυτοῦ εἰμί ἐκεῖνος καί ὁ στοιχεῖον ζῷον · ὁ γάρ πρός σῶμα νέος ὁ μίξις δηλόω . διό καί ἐν ὁ ὅλος φημί , ὡς καί ἐν ὁ μερικός ὁ μίξις εἰμί . p . 114 a 8 ὅθεν ἴσως καί Θαλῆς οἴομαι πᾶς πλήρης θεός εἰμί . ὅτι2 μέν πλήρης πᾶς θεός , δημιουργέω , ἀγαθύνω , συνέχω αὐτός , οὐδείς ἄν ἀμφισβητέω . οὖον δή οὗτος ἐπισημαίνω , οὐδέ ὁ ἴσως διά οὗτος εἴρω , ἀλλά πρός ὁ μείγνυμι . οὗτος γάρ ἴσως καί Θαλῆς οἴομαι πᾶς πλήρης θεός εἰμί , ὁ μείγνυμι αὐτός · καί οὗτος ἄτοπος . p . 411 a 9 οὗτος δέ ἔχω τις ἀπορία . ὁ ἀπορία , ὥσπερ εἴωθα , διακρίνω ὁ περί ὁ πρόκειμαι ἀλήθεια . ὅς εἷς , διά τίς ὁ μέν ἡμέτερος σῶμα συντίθημι εἰμί ζῷον γίγνομαι ὁ παρουσία ὁ Ψυχή , οὐ δέ ὁ πῦρ ὑπό ἀγαθός ζῳόω δοκέω Ψυχή καί δοκέω ἀληθής , εἰμί γε ὁ μέν ἡμέτερος ὅλος φθαρτός , ἐκεῖνος δέ κατά ὁ μέρος μόνος , καί εἰμί γε αὐτός ὁ μέν εἰμί μερικός ὁ δέ ὁλικός . εἰμί οὖν ὁ ὅλος ὁ μερικός καί ὁ κατά ὁλότης ἀίδιος ὁ πάντῃ φθαρτός ἀγαθός , οἰκεῖος δέ ὁ ψυχή ὁ σῶμα ἐγγίγνομαι , ὡς ἤδη διά-ὁρίζω , δῆλος ὡς καί ὁ ὁ πῦρ ζῷον ἀγαθός ὁ ἡμέτερος . πῶς οδʹ οὖον ζῷον ; ἢ διά αὐτός οὗτος ὅτι ἀγαθός . πρῶτος μέν γάρ , ὅσπερ καί Πλάτων δοκέω , οὖον σύνθεσις ἐκεῖ ἐκ Ψυχή καί σῶμα , ἀλλά Μένων ἐν ἑαυτοῦ ὁ Ψυχή , ἐκεῖνος γίγνομαι ὁ σῶμα · κατά δέ σύνθεσις ὁ ζῷον . δύο δέ , ὅτι οὖον ὁ φαίνω οὗτος πῦρ προηγουμένως εἰμί ἐκεῖνος ὁ Ψυχή ὄχημα , ἀλλά τίς ἀγαθός , ὁ οὐράνιος εἰμί καί αὐτός σύστασις δύο . εἰμί δέ οὗτος τις καί ἐπί ἐγώ εἰμί φημί , ἀλλά οἶδα ἐπί ἐγώ καί ὁ ἀγαθός ὄχημα συγκατατείνω ὁ Ψυχή εἰς ὁ θνητοειδής σῶμα , ὡς ἐκ πᾶς συμπληρόω · ἐπί ἐκεῖνος δέ ἐξαρτάω καί ὁ φαινοωνος ὁ ἀγαθός καί διά ἐκεῖνος ζωόω καί αὐτός , οὖον μήv εἰς εἷς ἄμφω συντελής συμ - πλήρωσις . ἵημι οὖν ἐκ πᾶς συμπληρόω ὁ φαίνω κατά ἑαυτοῦ ζῷον , ὅτι οὐ αὐτοτελῶς , ἀλλά ὁ ὁ ἀγαθός ἐξάπτω ζῶ , καί ὅτι ὅλως ὡς μόριον , εἰμί καί δήω τις εἷς ἐκ πᾶς γίγνομαι . p . 411 a 11 ἐπιζητέω δέ ἄν τις καί διά τίς αἴτιος ὁ ἐν ὁ ἀήρ ψυχή ὁ ἐν ὁ ζῷον ἀγαθός εἰμί καί ἀθάνατος . οὐ εἰμί εἰμί ἀγαθός ζητέω , ἀλλά διά τίς εἰμί · καί γάρ εἴρω ὡς δοκέω ἀγαθός . καί οὐ ἀπορέω , διά τίς δοκέω , ἀλλά διά τίς εἰμί , ὡς εἰμί μέν , ὁ δέ αἴτιος ἐν κοινός ζητέω ὀφείλω , μᾶλλον δέ τρόπος τις ἤδη εἴρω ὑπό αὐτός , ὁ ἐφίστημι ὁ μείγνυμι αὐτός φάσκω , καί ὁ μή ζῷον προσαγορεύω ὁ πῦρ . δῆλος γάρ ὡς διά ὁ χωριστός παρουσία οὖον συμμείγνυμι ὁ σῶμα οὐδέ σύνθετος τίς μετά αὐτός ἀποτελέω ἀγαθός εἰμί ὁ μείγνυμι καί συμπληρόω εἷς τίς μετά αὐτός . καί οὗτος αἰτία ὁ ἀγαθός , ὁ ἐξῃρημένως καί κατά οὐδείς εἰς ὁ χείρων ῥοπή ὁ ἐξαρτάω σῶμα ζωοποιία . ἀθάνατος δέ οὐ ὡς θνητός ὁ ἐν ὁ ζῷον εἰμί ὁ γάρ ἀθάνατος ὡς ὁ λευκός λευκός Λευ - πότερος ) , ἀλλά ὡς κατά ἀγαθός μέτρον ἀθανασία ἵστημι ὁ ὁ ὅλος Ψυχή . διό καί ὁ Πλάτων ὁμώνυμος ὁ ἀθάνατος ὁ ἡμέτερος προσαίνω - γορευω Ψυχή , καί πολύς μᾶλλον αὐτός ὁ ὁ ζωή εἶδος καί ὁ θεός εἰμί λέγω ἀθάνατος . p . 411 a 13 συμβαίνω δέ ἀμφοτέρως ἄτοπος καί παράλογος · καί γάρ ὁ λέγω ζῷον ὁ πῦρ ἢ ὁ ἀήρ ὁ παράβολος εἰμί · Ζεύς ὁ συντίθημι εἰμί ὁ ζῷον ἐκ Ψυχή καί σῶμα , μείγνυμι αὐτός δηλαδή καί πρός αὐτός ῥέπω καί ἑαυτοῦ ἀφίστημι πως . ὁ οὖν παράλογος οὖον διά ὁ μή ζῶ ὁ ὅλος πῦρ ἢ ὁ ἀήρ , ἀλλά διά ὁ ὁ ὁ ὅλος ψυχή ὁμοίως κατατείνω ὁ ἡμέτερος ποιέω Ψυχή , καί οὐδέ ἀπολύω ποτέ ὡς ὁ ἡμέτερος , ἀλλά ἀίδιος οὗτος πάσχω · ὅσπερ ἄτοπος . καί σαφῶς ἐπί ὁ οὐράνιος εἴρω ὁ συμπλέκω αὐτός πρός σῶμα ἕπω . | p . 411 a 15 καί ὁ μή λέγω ζῷον Ψυχή ἔνειμι ἄτοπος εἰμί · πάντως γάρ ζῷον ὁ ἐκ ὁ σῶμα καί ὁ ἐνυπάρχω Ψυχή · δῆλος γάρ ὡς οὖον μένω ἔτι χωριστός , εἰμί γε ὁ σῶμα ἔνειμι καί σύν αὐτός ζῶ τε καί ἐνεργέω . διό φυλακτέος ἔνειμι αὐτός φάσκω , χωριστός δέ πάρειμι , καί ζῶ μέν ὁ ὅλος θετέος , οὖον μήv εἰμί ζῷον διά ὁ προλέγω - Μένας αἴτιος . p . 411 a 16 ὑπολαμβάνω δέ ἔοικα εἰμί ὁ ψυχή ἐν οὗτος . ὁ αἴτιος ἐκφαίνω ὁ ὁ πολύς παρατροπή , διά ὅς καί ὁ ὅλος οὗτος λέγω ζῶ , ὡς ἐν αὐτός ἔνειμι ὁ Ψυχή , ἀλλά οὖον χωριστός ζῷον . διά γάρ ὁ ὁμοιομερής ὁ ἐν ἐγώ ἀήρ ὁ ὅλος ὁράω οἴομαι ὁμοίως καί ὑπό ὅμοιος Ψυχή οὗτος τε ἐκεῖνος ψυχόω · ἔνειμι οὖν καί ἐκεῖνος ὡς ἐν οὗτος ὁ Ψυχή . εἶτα ὁ ἐπισυμβαίνω αὐτός ἄτοπος εὐθύς ἐπάγω . p . 411 a 18 ὥστε ἀναγκαῖος αὐτός λέγω ὁ ψυχή ὁμοειδής ὁ μόριον · εἰμί γάρ ἔνειμι καί ὁ ὅλος ἀήρ ὁ ψυχή ζωός αὐτός , ἔχω ἐκεῖνος μόριον ὅσος ὁ ὁ μόριον , τουτέστι ὁ μερικός σῶμα . εἰμί γάρ καί ὁ ὡς ὄργανον χράω , καί οὖον ὁ χωριστός μόνος · ἀλλά καί ὁ αἰσθος - τικὸν καί φανταστικός · ἀλλά καί θυμός καί ἐπιθυμία . δεῖ γάρ οὗτος τῆ μή χωριστός ζῷον ἀλλά ἔνειμι ὁ σῶμα Ψυχή . εἰμί οὖν ὁμοειδής ὅς τε ὁ ὅλος ἀήρ καί ὁ ὁ μόριον ψυχή . p . 411 a 19 εἰμί ὁ ἀπολαμβάνω τίς ὁ περιέχω ἐν ὁ ζῷον ἔμψυχος ὁ ζῷον γίγνομαι . εἰμί ὁ ὁ περιέχω Ψυχή ἀπολαμβάνω τίς μόριον , ὡς πᾶς μέν ἔχω ἰδιότης ζωή , ὅς καί ἐκεῖνος ἔχω , διαιρέω δέ ὡς εἰς μερικός σῶμα περιγράφω , καθάπερ καί ὁ ὁ ἀήρ μόριον ἅπας ἔχω ποιότης , ὅς καί ὁ ὅλος ἀήρ , ἀπολείπω μόνος ὁ μερικός . εἰμί οὖν οὕτως ἔχω καί ὁ ἐν ὁ ζῷον ψυχή πρός ὁ ἐν ὁ ὅλος στοιχεῖον , ὁμοειδής εἄν αὐτός εἰμί . ἐπεί οὖν οὗτος οὖον νοητικός μόνος ἀλλά καί παθητικός , εἰμί ἄν ἐκεῖνος ὡσαύτως ἔχω . εἰμί δή οὗτος ἄτοπος , ὁ ὁ ὁ ὅλος εὐπαθής ποιέω , καί οὐδέ ἀπολύω ποτός , καί ὅμοιος ὁ εἰς ὁ χείρων ὑποφέρω μερικός , καί διά οὗτος κατά μόνος ἐκεῖνος ἵστημι ὁ νόησις , δῆλος ὡς οὐ ὁμοίως ὁ ὁ ὅλος ἀήρ ψυχή πρός ὁ μερικός ἔχω , ὡς αὐτός ὁ ἀήρ πρός ὁ οἰκεῖος μέρος . οὗτος μέν γάρ ὁμοειδής αὐτός , ἀνομοειδής δέ ὁ μέρος ὁ ὁ ὅλος ψυχή . εἰμί δέ οὗτος , ὁ μέν τίς αὐτός ὑπάρχω δηλονότι , ὁ δέ οὐ ὑπάρχω . ἐπεί γάρ ὅς πάντῃ ὁμώνυμος ὁ ὁ ὅλος πρός ὁ ὁ μέρος , ἔχω τίς κοινός , εἰμί καί αὐτός κοινός ὡς ὁ ἀπό εἷς · καί ἐπεί πλεονάζω ὁ πάθος ὁ ἐν ὁ μέρος , ὁ μέν τίς ὁ Ψυχή ὑπάρχω ἐν ὁ ὅλος , ὁ δέ οὐ μόνος γάρ ἄν ὁ νοητικός . ἀλλά εἰμί καί ὁ ἐν ὁ ὅλος ὁ αὐτός ὑπάρχω , οὐ οἷος τε μή καί ὁ παθητικός ἔνειμι . διό καλῶς συμπεραίνω ἀναγκαῖος ἢ ὁμοιομερής εἰμί · ἔχω γάρ καί ὁ ὅλος καί ὁ ὁ μέρος ὁ αὐτός · ἢ μή ὑπάρχω ἐν ὅστις ὁ μόριον ὁ πᾶς ( οὖον ὁ πᾶς ἀήρ λέγω ἀλλά ὁ κόσμος ) , ὡς ὁ μέν ἐν ὁ σύνθετος καί ὁ ζῷον ἐνυπάρχω διά ὁ κατά τάξις καί ὁ κατά νέος καί ῥοπή πρός ὁ σῶμα συναφή , ὁ δέ ἐν οὐρανός καί ὁ ἐν ὁ ὅλος , ὁ δή καί αὐτός μέρος καλέω ὁ πᾶς , οὐ ἐνυπάρχω , ἀλλά χωριστός αὐτός ζῷον . οὕτως ἐγώ δοκέω μᾶλλον ὁ Ἀριστοτελικός καθιστάνω λέξις ἢ ὡς καταγιγνώσκω ἀζωΐα ὁ ὅλος στοιχεῖον . p . 411 a 26 ἐπεί δέ ὁ γιγνώσκω Ψυχή εἰμί καί ὁ ἑξῆς · ὁ ζητέω πότερος εἷς εἰμί ὁ ἐν ἕκαστος ζῷον ψυχή ἢ πολύς κατά ἕκαστος , ἐπεί καί ἐνέργεια αὐτός πολύς τε ἄν πολυειδής , καί εἰμί εἷς , πότερος σύνθετος ἐκ πλείων οὐσία ἢ ἁπλόος μέν πολυδύναμος δέ , ὅθεν ὁ πλῆθος ὁ ἐνέργεια . οὖον γάρ δή πολύς διασπάω εἰμί οὐσία καί οὖον εἷς εἰμί Ψυχή πλήρωμα , ἐπεί ὥσπερ ὁ σῶμα εἷς καί ὁ ζῷον , ἀναγκαῖος καί ὁ ψυχή εἰμί εἷς . ἔτι δέ εἷς ὁ λέγω ἐγώ νοέω καί αἰσθάνομαι καί θυμόω καί ὀρέγω οὐ εἄν εἰμί , εἰμί μή ὁπωσοῦν εἷς εἰμί ὁ ψυχή . ὅτι μέν οὖν εἷς ἐναργής · ἀλλά πότερος ἁπλόος κατά οὐσία ὁ <δὲ> δύναμις πληθύνω , ἢ καί κατά οὐσία ὁ γάρ ἁπλόος ἴσως καί ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια ἁπλόος , ὡς καί ὁ λολογιῆς λογικός , ἢ καί ὁ οὐσία πολύς . | καί εἰμί οὗτος , πότερος ἀεί ὁ νοητικός ἐν ἐγώ ὁ παθητικός συμφύω καί ὁ θρεπτικός , ἢ ἐν ὁ εἰς σῶμα ῥοπή οὗτος προσλαμβάνω καί εἷς συντίθημι ἐκ πλείων ζωή , ὥσπερ καί ἐκ Ψυχή καί σῶμα γίγνομαι ὁ ζῷον , ἐά ἐγώ οὐ ἀεί φύζω ἀλλά ποτός ; καί εἰμί οὕτως , ἆρα προϋπάρχων μέν ὁ διάφορος ζωή γίγνομαι ὁ σύμφυσις ποτός , ἢ ἔνιοι τότε γίγνομαι ; εἰμί δέ ἀεί , πότερος καί ὁ λοιπός διά ὁ νόος χωρίζω ὁ σῶμα , ἢ καί ὁ νόος ἀχώριστος διά ὁ λοιπός εἰμί . συντελής δέ ὁ κεφάλαιος καί πρός ὁ πῶς ψυχόω ὁ σῶμα , πότερος ὑπό ὁ ὅλος , ἢ ὑπό τίνω αὐτός δύναμις · καί εἰμί ὑπό ὁ ὅλος , πότερος κατά ἄλλος ἄλλος μόριον πάρειμι , ἢ ὅλος ἁπανταχοῦ · καί πότερος ὅλος κατά πᾶς , ἢ ὅλος μέν ἀλλά οὖον κατά πᾶς · οὖον γάρ δή καί κατά ὁ χωριστής . ὁ μέν οὖν λάτος σαφῶς εἰμί ὁ λογικός ζωή , ὅς καί ἀθάνατος καλέω , ὁ παθητικός , ὅς θνητός δίδωμι ζωή , προσυφαίνω λέγω . οἴομαι δέ ὡς καί Ἀριστοτέλης οὕτως , συ εἰμί ὁ μέν χωριστός εἰδοί καί οὐδέ ὡς ὄργανον ποτέ χράω ὁ σῶμα οὐδέ συνέχω τίς ὁ σῶμα μόριον , ποτέ δέ παντελῶς καί ἀφίστημι ὁ ἔξω ῥοπή καί εἰς ὁ οὐσία συναιρώ ὁ ἐνέργεια καί χωρίζω μόνος εἰμί οὗτος ὅσπερ εἰμί , ὁ δέ ἄλλος ζωή ἀχώριστος λέγω , καί σύν ὁ σῶμα ἀεί ἐνεργέω · οὖον γάρ ὁ Ψυχή ἀλλά ὁ συναμφότεροι εἰμί ὁ τε πάθος καί ὁ τοιοῦτος ἔργον , οἷος αἴσθησις φαντασία ὀργή καί ὅσος λογικός ὁ σῶμα χράω συνεργός , ὅς διανοητικός καλέω , ὡς ὁ χωριστός ἐπιστημονικός θεωρητικός καί νοητικός . ἐν οὖν ὁ πᾶς - τελέω χωρισμός οὖον μένω δηλαδή εἷς ἐκ ἄμφω ( οὖον γάρ ἄν ἔτι πάντῃ εἰμί χωρίζω ) , ὁπότε καί σαφῶς εἴρω περί ὁ νόος “ χωρίζω δέ εἰμί μόνος οὗτος ὅσπερ εἰμί , ὡς μόνος ὁ νοερός λείπω . ἐν δέ τῆ ἔξω ὁ νόος ῥοπή καί ὁ κατά προβολή ζωή ὁ πρός ὁ ἄλλος σύμφυσις , ἀλλά ὁ σύμφυσις οὖον κατά συνέχεια , οἷος ὁ ὁ σωματικός μέρος , ἀλλά ὁ ἀσώματος προσήκω , ἀμέριστος πρός ἀλλήλων ἑνόω καί εἷς ἀμέριστος ὁ ὅλος ἀποτελέω · ὡς ὁ ὁ λευκός καί μέλας ὄψις εἷς , κατά δύο μέν ἐνεργέω λόγος ἅμα , ὅλος δέ κατά ἄμφω καί εἷς ὡς ἀμερής ἐν ἀμερής ὁ δύο συλλαμβάνω . εἰμί δέ ὁ σῶμα ὁ ψυχή οὗτος συνάπτω , ὡς εἷς ἐκ ἄμφω γίγνομαι ὁ ζῷον , πολύς μᾶλλον συγχωρητέον ὁ ἐκ διάφορος εἶδος ζωή ἕνωσις , ἄν ὁ μέν εἰμί ἀχώριστος , ὁ δέ χωριστός μέν ὁ δέ ἀπό ἑαυτοῦ ἔκστασις καί πρός ὁ ἔξω νέος ἀχώριστος πως γίγνομαι καί συναρμόζω πρός αὐτός , καί ὁ μέν κοινός ἐνέργεια κατά ὅλος αὐτός ἐνεργέω ὁ δέ χωριστός κατά ἑαυτοῦ ἢ ὁ ἐξαιρέω ἔχω πρός ὁ λοιπός . νῦν οὖν ὁ αριστοτελικός συμπαρακολουθέω λέγω . διακρίνω δή ὁ γνωστικός ὁ Ψυχή ἐνέργεια ἀπό ὁ ὀρεκτικός καί ποικίλος εἰμί ἀμφότερος δηλόω , ὁ μέν ὡς δοξαστικός καί νοητικός καί αἰσθητικός , ὁ δέ κατά ὁ λογικός καί παθητικός παθητικός γάρ ὄρεξις ὁ ἐπιθυμία , λογικός δέ ὁ βούλησις ) , προστίθημι δέ καί ὁ κατά τόπος κινητικός καί ἔτι ὁ φυτικός , ζητέω , πότερος ὅλος ὁ Ψυχή οὗτος ἕκαστος ὑπάρχω καί πᾶς , κατά ὅς νοέω τε καί αἰσθάνομαι καί κινέω καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ποιέω τε καί πάσχω , ἢ μ - Ῥίον ἕτερος ἕτερος . ἐπεί δέ ὁ μέν τίς νοέω ὁ νοητικός εἰμί Ψυχή ἴδιος , μάλιστα μέν ὁ μόνιμος , εἰς ὁ οὐσία ὁ ἐνέργεια συναιρέω , ἤδη δέ καί ὁ κατά προβολή , ὅσος μή ὁ σῶμα ὡς ὄργανον χράω μηδέ συμπαραλαμβάνω ὁ φαντασία , ἄν ἕπομαι αὐτός ἔχω καθάπερ σκιά παρακολουθέω , ὁ δέ τίς νοέω , ὅς παθητικός εἴρω σύν φαντασία γίγνομαι , περί οὗτος νῦν ἐρωτάω διακρίνω αὐτός ἀπό ὁ πρότερος , ὁ ἐγώ φαίνω εἰμί ὁ νοέω , ὧδε εἶπον · p . 411 b 1 καί πᾶς νοέω τε καί αἰσθάνομαι . ἐγώ γάρ ὁ σύνθετος καί ὁ νοέω καί αἰσθάνομαι , οὖον κατά ὁ πρότερος νοέω · ἴδιος γάρ ἐκεῖνος ὁ χωριστός Ψυχή . ἐπεί οὖν ὁ συντίθημι καί νοέω , ὅς δή καί νοέω νόησις , καί αἰσθάνομαι καί ὁ ἄλλος ποιέω τε καί πάσχω ἅμα ( διά μέν γάρ ὁ ζωτικός ἐνέργεια ποιέω εἰμί ἕκαστος , πάσχω δέ διά ὁ σωματικός κίνησις ) , δῆλος ὡς ὁ ὅλος Ψυχή ὁ ἐκ πᾶς ὁ ζωή συνυφαίνω οὗτος ὑπάρχω ἕκαστος · ὁ γάρ ὅλος εἰμί ὁ ὁ συντίθημι ὅλος ὁρίζω · ὁ δέ ὅλος εἰμί καί αἰσθάνομαι καί νοέω καί ὀρέγω , ἐπεί καί εἷς πᾶς ἐνεργέω , ἵνα καί ὁ ταὐτότης αὐτός καί ὁ διαφορά γνωρίζω . ὁ μέν οὖν ὅλος ἕκαστος ὑπάρχω , ἄλλοτε δέ κατά ἄλλος ζωή ἐνεργέω · οὖον γάρ κατά ὁ αὐτός τρέφω καί αἰσθάνομαι , οὐδέ αἰσθάνομαι καί νοέω . ὁ δέ ζῶ καί ἄλλος τίς παρά ἕκαστος , οἷος παρά ὁ αἰσθητικός καί νοητικός καί θρεπτικός , ἐπεί ἕκαστος οὐ ἀπλόος εἰμί ζῶ ἀλλά μετά διαφορά . διό οὕτως ἄλλος , ὡς ὁ ζῷον ὁ λογικός ζῷον , καί ἐν εἷς τε εἰμί ἕκαστος καί ἐν πᾶς ἅμα ὁ ἐπί ἑαυτοῦ εἰμί ἐγείρω καί οἷος ζέω . | p . 411 b 5 λέγω δή τις μεριστός αὐτός καί ἄλλος μέν νοέω ἄλλος δέ ἐπιθυμέω . οὐκοῦν ἐκεῖνος ὁ ὅλος βούλομαι καί νοέω καί ἐπιθυμέω , ἀλλά ἄλλος καί ἄλλος · καί οὖον οὗτος ἐπισημαίνω , ὅτι ὁ ὅλος ἄλλος καί ἄλλος , ἀλλά ὅτι ὡς μεριστός καί ὡς μόριον , δήω ὡς ἀμέριστος φαίνω καί διάφορος ζωή ἀμέριστος ἀλλήλων συμφύω . διό καί ἀπαιτέω ὁ συνέρχομαι - Χον εὔλογος · ὁ γάρ μεριστός πᾶς δήω ὁ συνέχω · εἰμί δέ μεριστός εἰμί ὁ ψυχή , οὔτε ἑαυτοῦ οὔτε ἄλλος τίς συνέχω · ὡς οὐδέ ὁ σῶμα . ἀλλά μήv συγχέω ὁ σῶμα ὁ ψυχή · ἐξέρχομαι γοῦν διαπνέω . ἀμέριστος ἄρα , ἐπεί εἰμί καί αὐτός ὁ συνέχω δήω , ἢ ἵστημι εἰς ὁ ἀμέριστος , ἐκεῖνος ὁ ψυχή , ἢ εἰς ἤπειρος χωρέω . p . 411 b 14 ἀπορέω δέ ἄν τις καί περί ὁ μόριον αὐτός , τίς ἔχω δύναμις ἕκαστος ἐν ὁ σῶμα . ὁ ὅλος μέν κατά ὁ Ἀριστοτέλης καί κατά ὁ μεριστός αὐτός υποτιθέμενος τίθημι συγχέω ὁ σῶμα · ἀλλά ὡς αἰσθάνομαι ὁ ὅλος κτάομαι ὁ αἰσθητικός δύναμις διά ὁ ἕκαστος δύναμις ἀμέριστος ὁ ὅλος συμφύω , καί οὖον κατά διάστασις ἄλλος τίς οἷος ὁ δοξαστικόν , οὗτος καί συγχέω μέν ὁ ὅλος , κατά δέ ὁ ἀχώριστος αὐτός ζωός διά ὁ καί οὗτος ἀμέριστος ἐν ὁ ὅλος σύμφυσις , ἀλλά οὖον κατά ὁ νοητικός . ὅσπερ ὁ μεριστός οἴομαι οὐ ἕπω · ἀλλά εἰμί καί δήω τις αὐτός μεριστός εἰμί καί συνεκτείνω ὁ ὅλος ὁ ὅλος εἰμί συνεκτικός , εἰμί καί ὁ μέρος ὁ μέρος κατά ὁ ἕκαστος ἐπιβάλλον συνεκτικός , ὡς καί ἕκαστος ψυχικός μόριον σός - ματιπου εἰμί συνεκτικός μόριον · ὥστε καί ὁ νόος . οὗτος δέ χαλεπός καί πλάσσω · ἀχώριστος γάρ ὁ συνέχω ὁ προσεχῶς συνεκτικός , χωριστός δέ ὁ νόος · καί ὁ μέν ἐκεῖνος εἰμί ὡς αὐτός οὗτος ἐκεῖνος συνέχω , ὁ δέ ἑαυτοῦ , ἑαυτοῦ νοέω καί εἰς ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω . ἔτι εἰμί καί ἀμερής ὁ συνεκτικός ὁ μεριστός , ἀλλά περί αὐτός μερίζω . καί ὁ μέν οὖον πρός ἑαυτοῦ μόνος ἀλλά καί πρός ὁ ἀγαθός ἀνεπίστροφος , ἐγκαταδύω ὁ συνέχω · ὁ δέ καί ὁ ἀγαθός νοέω καί ἐκεῖνος ἔχω . πῶς οὖν παραποδίζω ὁ νοέω ὑπό ὁ σῶμα ; διότι ὁ σῶμα ὁ ὅλος Ψυχή κατά ὁ ἀχώριστος αὐτός συναρτάω ζωή , διά δέ ὁ συνάρτησις οὖον ὁ χράω μόνος ἀλλά καί ὁ μηδείς αὐτός χράω ἐμποδίζω , ὡς ἐπί ὁ βελόνη εἴρω . p . 411 b 19 φαίνω δέ καί ὁ φυτόν διαιρέω ζῶ καί ὁ ζῷον ἔνιοι ὁ ἔντομος . καί οὗτος δεικτικός ὁ ἀμέριστος ὁ ἐν ἕκαστος πλείων οὐσία τε καί δύναμις ζωτικός συναφής . ὁ γάρ ὡς μεριστός μόριον , ἐν ἑνόω πως , ἴδιος ἕκαστος ἔχω θέσις , ὡς ὀφθαλμός καί ῥίς · ὁ δέ ζωός οὕτως ἑνόω , ὡς καί ἕκαστος ὁ σῶμα μόριον ἐνίοτε πᾶς πάρειμι , ὅταν ἐπιτήδειος εἰμί πρός ὁ πᾶς ὑποδοχή . καί γάρ ὁ κλάδος ὁ φυτός ὁ ὅλος ἔχω φυτικός ψυχή θρεπτικός τε εἰμί καί αὐξητικός καί γεννητικός . καί τίνω ἔντομος ζῷον εἰς δύο διαιρέω ἑκάτερος μόριον ἐπί τις χρόνος καί κινέω καί αἰσθάνομαι καί δῆλος ὡς καί τρέφω · οὖον γάρ ἄνευ ὅδε ὁ λοιπός · καί δῆλος ὡς οὖον ὁ εἶδος μόνος ἀλλά καί ὁ ἀριθμός , ὡς ἤδη εἶπον , ὁ ἀμέριστος ζωή ὅλος ἐν ἕκαστος πάρειμι ἀμέριστος ὁ πρός ὁ ἄτομος ζωή ἐπιτήδειος μόριον , ἄν τε συνεχής εἰμί πρός ἀλλήλων ἄν τε διά-ὁρίζω . ἀλλά ἐν ὁ διόρίζω οὐ ἐν ἀμφότερος εἰμί ὁ ὁ σωτηρία ὄργανον , ὁ ἡγεμονικός καλέω , οὐ ἐάω ἐπί πολύς ὁ αὐτός ὁ ἀριθμός ἐν ἄμφω πάρειμι Ψυχή · καί γάρ ἐν ὁ φυτός ὁ ῥίζα κατά ἀριθμός διάφορος . εἰμί δέ ὁ ἔσχατος ζωός ἀμέριστος ἀλλήλων συνυπάρχω , μέγας ὁ ἀγαθός , καί ὁμοειδής εἰμί , οἷος ὁ Ψυχή , ἀλλήλων τε καί τῆ ὅλος · ψυχή νῦν οὖον ὁ ἐν πλείων ζῷον καλός , ἀλλά ὁ ἐν ἕκαστος ζῷον διάφορος ζωή , οἷος ὁ φυτικός , ὁ αἰσθητικός , ὁ λογικός . εἰμί δέ οὗτος καί ἀλλήλων καί ὁ ὅλος ὁμοειδής , οὐ ὅτι ὁ φυτικός καί ὁ αἰσθητικός ὁ εἶδος αὐτός , ἀλλά διά ὁ | ἀχώριστος πρός ἀλλήλων σύμφυσις , ὡς ἕκαστος εἶδος ζωή μετά ὁ ἄλλος εἰμί , καί διά οὗτος καί ἕκαστος τρόπος τις πᾶς εἰμί · ἐπεί καί ὁ φυτικός ἐγώ αἰσθητικός τε καί λογικός ὄργανον εἰμί θρεπτικός τε καί γεννητικός , καί ὁ αἰσθητικός ἐγώ λογικός · τεχνόω γοῦν ὁ ὄψις καί ὁ ἀκοή καί ὁ ἁφή , καί κατακούω λόγος ὁ φαντασία · ἀλλά καί θρεπτικός πως · δηλόω δέ ὁ ὄρεξις τε καί ἀπόλαυσις ὁ τροφή , αἰσθητικός εἰμί ἑκάτερος . καί ὁ λογικός δέ οἷος ἀμφότερος κοινωνέω · κατά γάρ ὁ προβάλλω ζωή εἰς ὁ θνητός ὁ πρός αὐτός ἀναδέχομαι κοινωνία . διό οὐδέ ὁ νόησις ὁ τοιοῦτος ἄνευ φαντασία . οὗτος μέν οὖν ἀλλήλων ὁμοειδής , ὁ συνυπάρχω πᾶς ἀμέριστος ἐν ὁ ὁ ζῷον σύστασις , ὁ δέ ὅλος Ψυχή ὡς διαιρετός εἰμί φημί , κατά συμβεβηκός , ὡς ὁ Ἀλέξανδρος ἐξηγέομαι , διαιρέω ὁ ὁ σῶμα διαιρέω , ὡς ἐν ἑκάτερος ὁ μόριον ὁ ὅλος ἐμφαίνω . ἀλλά οὗτος δεικτικός μέν ἵστημι ὁ εἰμί ὁμοειδής ὁ μερικός ὁ ὅλος · οὖον μήv ὁ τρόπος σημαίνω , πῶς εἰμί ὁμοειδής , ὅσπερ ὁ ὡς ἐπίρρημα δηλόω . μᾶλλον μέν οὖν εἰμί νοητέον , ὅτι οὐ ὡς ἁπλόος ἀλλά ὡς συμπληρόω ἐκ αὐτός , καί οὗτος συμπληρόω ὡς καί διαιρέω δύναμαι , ὁμολογουμένως μέν ὁ νόος ὁ λοιπός χωρίζω , ἴσως δέ καί ὁ αἰσθητικός Ψυχή ἀπό ὁ φυτικός , ἐάν ὁ πρῶτος ὑπόστασις μή ἐν ὁ δήω τροφή σῶμα ἔχω , ἀλλά ἐν ἀγαθός . ἐκεῖνος δέ γνώριμος . ὡς καί ὁ φυτικός ἐγώ τοιοῦτος οἷος αἴσθησις καί λόγος συμφύω , καί ὁ αἰσθητικός οἷος ὁ λόγος . διό οὐδέ ὁ ἐν ὁ φυτός φυτικός οὐδέ ὁ ἐν ὁ ἄλογος ζῷον φυτικός καί αἰσθητικός ὁ ἐν ἐγώ ὁ αὐτός πάντῃ · ὁ μέν γάρ οἷος λογικός πως εἰμί , ὁ δέ πρός ὁ ὁ λόγος κοινωνία ἀδυνατέω . ὁ δέ λέξις ὁ ἀλλήλων μέν ὡς οὖον χωριστός εἰμί , ὁ δέ ὅλος Ψυχή ὡς διαιρετός εἰμί ἀκατάλληλος εἴρω , ὅτι τε ἀπό ὁ Ψυχή ἐπί ὁ μόριον μεταφέρω , καί ὅτι ἀντί δοτικός γενικός πτῶσις χράω · δήω γάρ ἀλλήλων φαίνω , ἀλλήλων εἶπον . p . 411 b 27 ἔοικα δέ καί ὁ ἐν ὁ φυτός ἀρχή ψυχή τις εἰμί . Ψυχή καλέω ὁ διάφορος ἐν ἐγώ ζωή , περί μέν ὁ λογικός ἢ ὁ αἰσθητικός ὡς ἐναργής ὁ ἀρχικός καί εἰδητικός ἔχω καί διά οὗτος Ψυχή καλῶς εἴρω οὐ ἐφίστημι , ὁ δέ φυτικός , ὅτι ψυχή , καί λόγος τις ἀξιόω , πρώϊος μέν ἀρχή αὐτός προεῖπον , ἔπειτα δέ αὐτός οὗτος δείκνυμι διά τε ὁ οὗτος μόνος κοινωνέω καί ζῷον καί φυτός , καί διά ὁ αὐτός μέν χωρίζω ὁ αἰσθητικός ἀρχή , αἴσθησις δέ μηδείς ἄνευ οὗτος ἔχω , ὁ παθητικός δηλαδή καί κατά ὁ πληγή ὁ αἰσθητήριον ἐγείρω . διά ὅς ἱκανῶς ὁ εἰδητικός ὁ φυτικός καί ἀρχικός πιστόω . εἰμί γάρ ὁ ὡμολογημένως εἰδητικός καί ἀρχικός ζωή συμφύω , ὁ τε αἰσθητικός καί ὁ λογικός , εἰμί εἄν καί αὐτός ἀρχικός καί εἰδητικός · καί εἰμί ἄνευ ἐκεῖνος εἰδοποιέω κατά ἑαυτοῦ ὁ φυτός , εἰμί ὅς καί αὐτοτελής τίς εἶδος ψυχικός .