simplicius.in-aristotelis-categorias-commentarium 15
Περὶ τοῦ ἔχειν . p . 15b17 Τὸ ἔχειν κατὰ πλείους τρόπους λέγεται ἓως τοῦ τέλους . Καὶ περὶ τοῦ ἔχειν εἰκότως διδάσκει , διότι περὶ τῶν γενῶν διαλεγόμενος τὸ γένος τοῦτο συντόμως παρῆλθε · τελευταῖον δὲ τέθεικεν αὐτό , διότι καὶ ἐν τοῖς γένεσι τελυταίαν αὐτῷ τάξιν αὐτὸς ἀποδέδωκε , τοῦ Ἀρχύτου μετὰ τὰ ( τέσσαρας τὰς πρώτας τὴν τοῦ ἔχειν κατηγορίαν τάξαντος , ὡς εἴρηται . λέγει δὲ ὁμώνυμον εἶναι τὸ ἔχειν καὶ ὀκταχῶς λέγεσθαι . ὅ τε γὰρ ποιὸς καθ᾿ ὁτιοῦν , εἴτε κατὰ ἕξιν εἴτε κατὰ διάθεσιν εἴτε κατὰ σχῆμα ἢ χρῶμα δηλονότι ἢ πάθος ὁποιονοῦν ἄν , ἔχειν λέγεται τὴν ποιότητα , καθ᾿ ἥν ἐστι ποιός , καὶ ὁ πεποσωμένος λέγεται ἔχειν ποσότητα , οἷον τετράπηχυ μέγεθος . “ καὶ ὁ ὀκτώ , φησὶν Ἰάμβλιχος , ἔχων οἰκέτας λέγεται ὑπὸ ὐκτὼ δουλεύεσθαι ” · μήποτε δὲ τοῦ † ζῴου τοῦτό ἐστι σημαινόμενον τοῦ ὡς κτήματος . λεγόμεθα δὲ καὶ τὰ περὶ τὸ σῶμα ὅλον ἔχειν , ὡς ἱμάτιον , οὐκ ἀναγκαίου ὄντος τοῦ πᾶν τὸ σῶμα περιβεβηῆσθαι , τὸ μεῖζον δὲ πάντως , ἵνα οὕτως ἀληθεύῃ ὡς ἐπὶ ὅλου . ἔτι λέγεται ἔχειν τὸ ἐν μορίῳ , ὥσπερ περιδέραιον ἢ ψέλλιον ἢ δακτύλιον . ἔτι δὲ καὶ τὰ μόρια ἔχειν λεγόμεθα , ὡς χεῖρας καὶ πόδας . καὶ τὸ ἐν ἀγγείῳ ἀποκεῖσθαί τι · ἔχειν γὰρ λέγεται ὁ μέδιμνος τοὺς πυροὺς καὶ τὸ κεράμιον τὸν οἷον καὶ τὸ ὡς κτῆμα δέ , ὡς ἀγρὸν ἔχειν λεγόμεθα καὶ οἶκον . τὸ δὲ γυναῖκα ἔχειν τὸν ἄνδρα καὶ τὴν γυναῖκα ἄνδρα ἀλλοτριώτατον εἶναί φαμεν , καὶ ὅτι ἀντιστρέφει οὐδὲν γὰρ μᾶλλον ἔχει ἢ ἔχεται ) καὶ ὅτι τὸ ἔχειν τοῦτο τὸ συνοικεῖν σημαίνει · καὶ γὰρ καὶ Ὅμηρος τάττει τὸ ἔχειν ἐπὶ τοῦ οἰκεῖν · οἳ δ᾿ εἶχον κοίλην Λακεδαίμονα · οἳ δ᾿ ἔχον Ἀρκαδίην . ἴσως δέ , φησί , καὶ ἄλλοι τρόποι εὑρεθεῖεν τοῦ ἔχειν · καὶ γὰρ αὐτὸς ἐν τοῖς Μετὰ τὸ φυσικὰ ἐζήτησε καὶ ἐγὼ αὐτοῦ ἐμνήσθην ἐν τῇ τοῦ ἔχειν κατηγοριᾳ . Ζητητέον δέ , πῶς τὴν διαίρεσιν τοῦ ἔχειν ὡς πολλαχῶς λεγομένου πεποίηται εἰ γὰρ τοῦτο , πῶς γὲνος τὸ ἔχειν ; ) καὶ ἔτι μέντοι δι᾿ ἣν αἰτίαν ἐπὶ τῷ τέλει ταύτην τὴν διαίρεσιν παραδέδωκε καὶ οὐκ ἐν τῇ τοῦ γένους τάξει . ἀλλ᾿ ὅτι μὲν οὐχὶ τὸ ὡς γένος ἐστὶ τὸ νῦν διαιρούμενον , δῆλον . ἐκείνου μὲν γὰρ παράδειγματα ἐπῆγε τὸ ὑποδέδεται , τὸ ὥπλισται , τὰ δὲ ἐνταῦθα τῇ αὐτῇ κατηγορίᾳ ὑποτάσσεται , ᾗ καὶ τὰ ἐχόμενα · ὁ γὰρ ποιότητα ἔχων ποιός ἐστι καὶ ὁ ποσότητα ἔχων ποσός ἐστι . ἔτι δὲ οὐδὲ ἄνευ συμπλοκῆς ταῦτα ἔχειν ἐστί · τὸ γὰρ ἐν μορίῳ ἔχειν ἢ μόριον ἔχειν μετὰ συμπλοκῆς , καὶ τὸ περιέχειν δὲ ἀψύχως , ὅθεν οὐχ ὡς ὁ μέδιμνος καὶ ὁ κέραμος περιέχει , ἀλλὰ τὸ κυρίως ἔχειν ἄνευ συμπλοκῆς , ὥσπερ τὸ ὥπλισται καὶ ὑποδέδεται καὶ ἠμφίεσται , ἅπερ ἐν τῷ τρίτῳ καὶ τετάρτῳ τρόπῳ μόνῳ περιέχεται . οἷς οὖν εἴωθε τὸ ἔχειν συντάττεσθαι καὶ ὧν κατηγορεῖσθαι , ταῦτα ἀπηριθμήσατο , ἀλλ᾿ οὐ τὴν τοῦ γένους λεγομένου ἔχειν διαίρεσιν ἐποιήσατο , εἰ μὴ ἄρα καὶ τὸ λελευκάνθαι καὶ τὸ μεμεγεθύνθαι οὐδὲν κωλύει δι᾿ ἑνὸς ὀνόματος εἰπεῖν , καὶ τὰ ἄλλα δέ , κἂν μὴ κεῖται ὀνόματα . μήποτε οὖν ἐπιμνησθῆναι τῶν πρότερον εἰρημένων κάλλιον , ὅτι ἡ τοῦ ἔχει κατηγορία σώματος ἦν ἐπικτήτου περὶ ζῴου σῶμα περίθεσις ἐμφαίνουσα τὴν τοῦ ἔχοντος κράτησιν · τούτῳ γὰρ τῷ λόγῳ καὶ τὰ ἀσώματα ἀποκριθήσεται καὶ τῶν σωμάτων τά τε μεριστὰ καὶ τὰ ἀπεσπασμένα καὶ τὰ τοῖς ἀψύχοις περικείμενα . εἰκότως δὴ οὐκ ἐν ἐκείνῳ τῷ τόπῳ ἀλλ᾿ ἐπὶ τέλει τὴν διαίρεσιν πεποίηκεν . “ Οὐ διεῖλε δέ , φησὶν Ἰάμβλιχος , εἰς εἴδη τὸ κατὰ τὸ γένος ἔχειν , διότι ὁμοίως ἂν αὐτὸ διεῖλε τῷ ποιεῖν καὶ τῷ πάσχειν καὶ τῷ κεῖσθαι . εἴδη γὰρ τοῦ ποιεῖν καὶ τοῦ πάσχειν , εἰ τύχοι , τὰ ὡς ἔμψυχα ἢ ὡς ἄψυχα ποιοῦντα ἢ πάσχοντα , καὶ τούτων τὰ μὲν κοινά , τὰ δὲ ὡς ἄτομά τε καὶ καθ᾿ ἕκαστα ποιήματα καὶ παθήματα . καὶ ἐπὶ τοῦ κεῖσθαι δέ , φησίν , ὁμοίως ἂν λέγοιτο · ἢ γὰρ ὡς ἔμψυχόν τι κεῖται ἢ ἄψυχον , καὶ κατὰ τὰς εἰρημένας διαφοράς . καὶ τὸ ἔχειν οὖν τὸν αὐτὸν τρόπον ἐκείνοις ὡς γένος εἰς εἴδη διαιροῖτο , ἣν διαίρεσιν , φησίν , οὔτε ἐπ᾿ ἐκείνων οὔτε ἐπὶ γούτου ἐποιήσατο τῷ μηδὲν ἔχειν περιττόν ” . ταῦτα τοῦ Ἰαμβλίχου λέγοντος θαυμάζω πῶς τῶν ἑτέρων γενῶν καὶ μὴ ὑπ᾿ ἄλληλα τεταγμένων , τοῦ τε ποιεῖν φημι καὶ τοῦ πάσχειν καὶ τοῦ κεῖσθαι καὶ τοῦ ἔχειν , τὰς αὐτὰς εἶναί φησι διαφορὰς καὶ τὰ αὐτὰ εἴδη · ὅλως γὰρ οὐ τῶν γενῶν ἀλλὰ τῶν μετεχόντων καὶ οὐδὲ καθὸ μετέχουσίν ἐστιν ἡ τοιαύτη διαίρεσις . ἄμεινον οὖν ἐν τοῖς περὶ τοῦ ὡς γένους ἔχειν διετάζατο αὐτός , οἰκείας αὐτοῦ διαφορὰς παραδοῦναι ἐπιχειρήσας , ἐν οἷς ἔλεγε τῶν ἐχομένων τὰ μὲν κόσμον παρέχεσθαι , τὰ δὲ ἀμυντήρια εἶναι , τὰ δὲ σκεπάσματα , καὶ ἢ περὶ ὅλον τὸ σῶμα , ὡς ἱμάτιον , ἢ περὶ μέρος , ὡς ὑπόδημα , καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα ἐν ἐκείνοις φησὶ καὶ ἡμεῖς ἐκ τῶν παρ᾿ αὐτοῦ ῥηθέντων συνηγάγομεν τὴν διαίρεσιν . ἀλλὰ τίνες μὲν αἱ κατ᾿ εἴδη τῶν τούτων διαιρέσεις , ζητεῖν ἄξιον . Τὰ δὲ ἐφεξῆς τῷ Ἰαμβλίχῳ εἰρημένα παραγραπτέον . “ μήποτε , γάρ φησι , τὸ κατὰ πλείους τρόπους λέγεσθαι τὸ ἔχειν οὐ σημαίνει τὸ πολλαχῶς καὶ ὁμωνύμως · πάντας γάρ , φησίν , οὓς καταλέγει τρόπους , ὡς ὑπὸ γένος τὸ ἔχειν τάττονται . ἀλλ᾿ ὠς ἐπὶ τῆς ποιότητος εἶπεν “ ἔστι δὲ ἡ ποιότης τῶν πολλαχῶς λεγομένων ” οὐχ ὁμώνυμον αὐτὴν λέγων , οὕτως καὶ τοῦ ἔχειν ὡς γένους διαφοράς τινας ἐκτίθεται · ἔχει μὲν γὰρ καὶ τὸ ὁποῖον ἔχον τὸ ποιὸν | καὶ τὸ ὁπόσον τὸ ποσόν , πλὴν διαφόρως καὶ οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον . ὁρῶν οὖν καὶ ἐν τῷ ἔχειν οὖσαν διαφοράν , οὐδὲ ταύτην ἀδιόριστον ἡγήσατο δεῖν παρελθεῖν , ἅμα δεικνὺς καὶ ὅτι γένος ἐστίν , εἴγε κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων κατηγορεῖται · ἐδόκει γὰρ ἁπλοῦν τι εἶναι , ὂν δὲ τοιοῦτον οὐκ ἂν ἦν γένος τοῦ ἔχοντος ” . οὔτε δὲ τὰ ἀσώματα παραληπτέον οὔτε τὰ μόρια · τὸ γὰρ λευκὸν καὶ τρίπηχυ καὶ πόδας ἔχον ἕν τι μετὰ τῶν ἐχομένων ἐστίν . ἀλλ᾿ οὔτε ὁ υἰὸς ἢ ὁ ἀγρὸς † πρὸς τῷ ἀψύχῳ περικείμενον κρατεῖται . διὸ καὶ Ἀρχύτας τὸ ἔχειν κράτησίν τινα τῶν ἐπικτήτων σημαίνειν φησὶν ἐν οἷς περὶ τοῦ ὡς γένους ἀκριβολογεῖται . Ἀλλ᾿ ἐπειδὴ μέχρι τοῦδε καὶ ὁ θεῖος προῆλθεν Ἰάμβλιχος , καὶ ἐγὼ καταπαύω τὸν λόγον , εὐχόμενος τοῖς τῶν λόγων ἐφόροις τούτων τε ἀκριβεστέραν ἐνδοῦναι κατανόησιν καὶ ταύτην ἐφόδιόν μοι πρὸς τὰς ὑψηλοτέρας θεωρίας χαρίσασθαι καὶ σχολὴν παρασχεῖν ἀπὸ τῶν ἐν τῷ βίῳ περιελκόντων .
Lemmas: περι ὁ ἔχω . p . 15b17 ὁ ἔχω κατά πλείων τρόπος λέγω ἕως ὁ τέλος . καί περί ὁ ἔχω εἰκότως διδάσκω , διότι περί ὁ γένος διαλέγω ὁ γένος οὗτος σύντομος παρέρχομαι · τελευταῖος δέ τίθημι αὐτός , διότι καί ἐν ὁ γένεσις τελυταίαν αὐτός τάξις αὐτός ἀποδίδωμι , ὁ Ἀρχύτας μετά ὁ ( τέσσαρες ὁ πρῶτος ὁ ὁ ἔχω κατηγορία τάσσω , ὡς εἴρω . λέγω δέ ὁμώνυμος εἰμί ὁ ἔχω καί ὀκταχῶς λέγω . ὅς τε γάρ ποιός κατά ὁστισοῦν , εἴτε κατά ἕξις εἴτε κατά διάθεσις εἴτε κατά σχῆμα ἢ χρῶμα δηλονότι ἢ πάθος ὁποῖος ἄν , ἔχω λέγω ὁ ποιότης , κατά ὅς εἰμί ποιός , καί ὁ ποσόω λέγω ἔχω ποσότης , οἷος τετράπηχυς μέγεθος . “ καί ὁ ὀκτώ , φημί Ἰάμβλιχος , ἔχω οἰκέτης λέγω ὑπό ὐκτὼ δουλεύω ” · μήποτε δέ ὁ † ζῷον οὗτος εἰμί σημαίνω ὁ ὡς κτῆμα . λέγω δέ καί ὁ περί ὁ σῶμα ὅλος ἔχω , ὡς ἱμάτιον , οὐ ἀναγκαῖος εἰμί ὁ πᾶς ὁ σῶμα περιβαίνω , ὁ μείζων δέ πάντως , ἵνα οὕτως ἀληθεύω ὡς ἐπί ὅλος . ἔτι λέγω ἔχω ὁ ἐν μόριον , ὥσπερ περιδέραιον ἢ ψέλιον ἢ δακτύλιος . ἔτι δέ καί ὁ μόριον ἔχω λέγω , ὡς χείρ καί πούς . καί ὁ ἐν ἀγγεῖον ἀπόκειμαι τίς · ἔχω γάρ λέγω ὁ μέδιμνος ὁ πυρός καί ὁ κεράμιον ὁ οἷος καί ὁ ὡς κτῆμα δέ , ὡς ἀγρός ἔχω λέγω καί οἶκος . ὁ δέ γυνή ἔχω ὁ ἀνήρ καί ὁ γυνή ἀνήρ ἀλλότριος εἰμί φημί , καί ὅτι ἀντιστρέφω οὐδείς γάρ μᾶλλον ἔχω ἢ ἔχω ) καί ὅτι ὁ ἔχω οὗτος ὁ συνοικέω σημαίνω · καί γάρ καί Ὅμηρος τάσσω ὁ ἔχω ἐπί ὁ οἰκέω · ἕ δέ ἔχω κοῖλος Λακεδαίμων · ἕ δέ ἔχω Ἀρκαδία . ἴσως δέ , φημί , καί ἄλλος τρόπος εὑρίσκω ὁ ἔχω · καί γάρ αὐτός ἐν ὁ μετά ὁ φυσικός ζητέω καί ἐγώ αὐτός μιμνήσκω ἐν ὁ ὁ ἔχω κατηγορία . ζητητέος δέ , πῶς ὁ διαίρεσις ὁ ἔχω ὡς πολλαχῶς λέγω ποιέω εἰμί γάρ οὗτος , πῶς γένος ὁ ἔχω ; ) καί ἔτι μέντοι διά ὅς αἴτιος ἐπί ὁ τέλος οὗτος ὁ διαίρεσις παραδίδωμι καί οὐ ἐν ὁ ὁ γένος τάξις . ἀλλά ὅτι μέν οὐ ὁ ὡς γένος εἰμί ὁ νῦν διαιρέω , δῆλος . ἐκεῖνος μέν γάρ παράδειγμα ἐπάγω ὁ ὑποδέω , ὁ ὁπλίζω , ὁ δέ ἐνταῦθα ὁ αὐτός κατηγορία ὑποτάσσω , ὅς καί ὁ ἔχω · ὁ γάρ ποιότης ἔχω ποιός εἰμί καί ὁ ποσότης ἔχω ποσός εἰμί . ἔτι δέ οὐδέ ἄνευ συμπλοκή οὗτος ἔχω εἰμί · ὁ γάρ ἐν μόριον ἔχω ἢ μόριον ἔχω μετά συμπλοκή , καί ὁ περιέχω δέ ἄψυχος , ὅθεν οὐ ὡς ὁ μέδιμνος καί ὁ κέραμος περιέχω , ἀλλά ὁ κύριος ἔχω ἄνευ συμπλοκή , ὥσπερ ὁ ὁπλίζω καί ὑποδέω καί ἀμφιέννυμι , ὅσπερ ἐν ὁ τρίτος καί τέταρτος τρόπος μόνος περιέχω . ὅς οὖν εἴωθα ὁ ἔχω συντάσσω καί ὅς κατηγορέω , οὗτος ἀπαριθμέω , ἀλλά οὖον ὁ ὁ γένος λέγω ἔχω διαίρεσις ποιέω , εἰμί μή ἄρα καί ὁ λευκαίνω καί ὁ μεγεθύνω οὐδείς κωλύω διά εἷς ὄνομα εἶπον , καί ὁ ἄλλος δέ , κἀν μή κεῖμαι ὄνομα . μήποτε οὖν ἐπιμιμνήσκομαι ὁ πρότερος εἴρω καλός , ὅτι ὁ ὁ ἔχω κατηγορία σῶμα εἰμί Ἐπίκτητος περί ζῷον σῶμα περίθεσις ἐμφαίνω ὁ ὁ ἔχω κράτησις · οὗτος γάρ ὁ λόγος καί ὁ ἀσώματος ἀποκρίνω καί ὁ σῶμα ὁ τε μεριστός καί ὁ ἀποσπάω καί ὁ ὁ ἄψυχος περίκειμαι . εἰκότως δή οὐ ἐν ἐκεῖνος ὁ τόπος ἀλλά ἐπί τέλος ὁ διαίρεσις ποιέω . “ οὖον διαιρέω δέ , φημί Ἰάμβλιχος , εἰς εἶδος ὁ κατά ὁ γένος ἔχω , διότι ὁμοίως εἄν αὐτός διαιρέω ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω καί ὁ κεῖμαι . εἶδος γάρ ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω , εἰμί τυγχάνω , ὁ ὡς ἔμψυχος ἢ ὡς ἄψυχος ποιέω ἢ πάσχω , καί οὗτος ὁ μέν κοινός , ὁ δέ ὡς ἄτομος τε καί κατά ἕκαστος ποίημα καί πάθημα . καί ἐπί ὁ κεῖμαι δέ , φημί , ὁμοίως εἄν λέγω · ἢ γάρ ὡς ἔμψυχος τίς κεῖμαι ἢ ἄψυχος , καί κατά ὁ εἴρω διαφορά . καί ὁ ἔχω οὖν ὁ αὐτός τρόπος ἐκεῖνος ὡς γένος εἰς εἶδος διαιρέω , ὅς διαίρεσις , φημί , οὔτε ἐπί ἐκεῖνος οὔτε ἐπί Γούτου ποιέω ὁ μηδείς ἔχω περισσός ” . οὗτος ὁ Ἰάμβλιχος λέγω θαυμάζω πῶς ὁ ἕτερος γένος καί μή ὑπό ἀλλήλων τάσσω , ὁ τε ποιέω φημί καί ὁ πάσχω καί ὁ κεῖμαι καί ὁ ἔχω , ὁ αὐτός εἰμί φημί διαφορά καί ὁ αὐτός εἶδος · ὅλως γάρ οὖον ὁ γένος ἀλλά ὁ μετέχω καί οὐδέ καθό μετέχω εἰμί ὁ τοιοῦτος διαίρεσις . ἀγαθός οὖν ἐν ὁ περί ὁ ὡς γένος ἔχω διατάζω αὐτός , οἰκεῖος αὐτός διαφορά παραδίδωμι ἐπιχειρέω , ἐν ὅς λέγω ὁ ἔχω ὁ μέν κόσμος παρέχω , ὁ δέ ἀμυντήριον εἰμί , ὁ δέ σκέπασμα , καί ἢ περί ὅλος ὁ σῶμα , ὡς ἱμάτιον , ἢ περί μέρος , ὡς ὑπόδημα , καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος ἐν ἐκεῖνος φημί καί ἐγώ ἐκ ὁ παρά αὐτός εἴρω συνάγω ὁ διαίρεσις . ἀλλά τίς μέν ὁ κατά εἶδος ὁ οὗτος διαίρεσις , ζητέω ἄξιος . ὁ δέ ἐφεξῆς ὁ Ἰάμβλιχος εἴρω παραγραπτέον . “ μήποτε , γάρ φημί , ὁ κατά πλείων τρόπος λέγω ὁ ἔχω οὖον σημαίνω ὁ πολλαχῶς καί ὁμώνυμος · πᾶς γάρ , φημί , ὅς καταλέγω τρόπος , ὡς ὑπό γένος ὁ ἔχω τάσσω . ἀλλά ὡς ἐπί ὁ ποιότης εἶπον “ εἰμί δέ ὁ ποιότης ὁ πολλαχῶς λέγω ” οὐ ὁμώνυμος αὐτός λέγω , οὕτως καί ὁ ἔχω ὡς γένος διαφορά τις ἐκτίθημι · ἔχω μέν γάρ καί ὁ ὁποῖος ἔχω ὁ ποιός | καί ὁ ὁπόσος ὁ ποσός , πλήν διάφορος καί οὖον κατά ὁ αὐτός τρόπος . ὁράω οὖν καί ἐν ὁ ἔχω εἰμί διαφορά , οὐδέ οὗτος ἀδιόριστος ἡγέομαι δήω παρέρχομαι , ἅμα δείκνυμι καί ὅτι γένος εἰμί , εἰ κατά πλείων καί διαφέρω κατηγορέω · δοκέω γάρ ἁπλόος τίς εἰμί , εἰμί δέ τοιοῦτος οὐ εἄν εἰμί γένος ὁ ἔχω ” . οὔτε δέ ὁ ἀσώματος παραληπτέον οὔτε ὁ μόριον · ὁ γάρ λευκός καί τρίπηχυς καί πούς ἔχω εἷς τίς μετά ὁ ἔχω εἰμί . ἀλλά οὔτε ὁ υἰός ἢ ὁ ἀγρός † πρός ὁ ἄψυχος περίκειμαι κρατέω . διό καί Ἀρχύτας ὁ ἔχω κράτησις τις ὁ ἐπίκτητος σημαίνω φημί ἐν ὅς περί ὁ ὡς γένος ἀκριβολογέομαι . ἀλλά ἐπεί μέχρι ὅδε καί ὁ θεῖος προέρχομαι Ἰάμβλιχος , καί ἐγώ καταπαύω ὁ λόγος , εὔχομαι ὁ ὁ λόγος ἔφορος οὗτος τε ἀκριβής ἐνδίδωμι κατανόησις καί οὗτος ἐφόδιον ἐγώ πρός ὁ ὑψηλός θεωρία χαρίζομαι καί σχολή παρέχω ἀπό ὁ ἐν ὁ βίος περιέλκω .