severianus.de-caeco-et-zacchaeo-olim-sub-auctore-joanne-chrysostomo 2
Εἰ γὰρ ὑπὲρ χρημάτων ἀναιδεῖς πολλοί , ὑπὲρ σωτηρίας ψυχῆς οὐ κάλλιστον τὴν καλὴν ἀναίδειαν ἐνδύσασθαι ; Κελεύει αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ἀχθῆναι . Ἔστησε τὸν κύριον Ἰησοῦν ἡ φωνὴ τοῦ μετὰ πίστεως ἐπικαλουμένου · ἐκέλευσε πρὸς αὐτὸν ἀχθῆναι τὸν ἐγγίσαντα αὐτῷ τῇ πίστει πρότερον , καὶ πλησιάσαι τῷ σώματι . Ἐκέλευσεν αὐτὸν ἀχθῆναι , καί φησι · Τί σοι θέλεις ποιήσω ; Οὐκ ἀργῶς ἐρωτᾷ · ἠδύνατο γὰρ καὶ καθημένῳ τὴν ἴασιν πέμψαι , ἀλλ’ Ἰουδαῖοι οἱ τὴν ἀλήθειαν συκοφαντοῦντες , ἠδύναντο εἰπεῖν , ὡς ἐπὶ τοῦ ἐκ γενετῆς τυφλοῦ · Οὐκ ἔστιν οὗτος , ἀλλ’ ὅμοιος αὐτοῦ . Καλεῖ οὖν εἰς μέσον τῶν ἀγνωμόνων τὸ θέατρον τὸν εὐεργετούμενον , ἵνα πρῶτον δείξῃ τὸ πήρωμα τῆς φύσεως , καὶ τότε γνωρίσῃ τὴν αὐθεντίαν τῆς χάριτος . Τί σοι θέλεις ποιήσω ; Ἐρωτᾷ ἐκεῖνον , διδάσκει δὲ τοὺς παρόντας . Ὁ δέ · Κύριέ φησιν ἵνα ἀναβλέψω . Βλέπε , ὅσα λαμβάνει ἐνέχυρα παρὰ τοῦ τὴν θεραπείαν δεχομένου , ἵνα ἀποκλείσῃ τὴν συκοφαντίαν τῶν πονηρευομένων . Λέγει οὖν · Πορεύου , ἡ πίστις σου ἔσωσέ σε . Ὁρᾷς , πῶς τὸ προειρημένον ἡμῖν κατὰ τὴν προτεραίαν δι’ αὐτῶν δείκνυται τῶν ἔργων ; καὶ ὅτι ἄπρατοι αἱ εὐεργεσίαι , καὶ πωλοῦνται τῇ πίστει ; Οὐ δίδωσιν ἀργυρίου τὰς εὐεργεσίας Ἰησοῦς , πωλεῖ δὲ αὐτὰς τῇ πίστει . Ἐὰν μὴ καταβάλῃς πίστιν , οὐ δέχῃ τὴν εὐεργεσίαν · ἡ χάρις ἥπλωται , ἡ δὲ πίστις προέρχεται . Καὶ ὥσπερ πηγὴ μία , ἀντλοῦσι δὲ ἐκ τῆς πηγῆς οἱ μὲν μικροῖς ἀγγείοις , οἱ δὲ μείζοσι , καὶ ὁ μὲν ὀλίγον ἀρύεται ὕδωρ , ὁ δὲ πολύ , οὐ τῆς πηγῆς μεριζούσης τὰ μέτρα , ἀλλ’ ἑκάστου πρὸς τὸ οἰκεῖον ἀγγεῖον ἀρυομένου · οὕτως ἡ χάρις ἥπλωται ὡς πηγή , ἡ πρόθεσις δὲ τοῦ προσερχομένου ἀγγεῖον καὶ σκεῦος γίνεται τῆς χάριτος . Ἐὰν οὖν προσαγάγῃς πίστιν ὀλίγην ὡς σκεῦος μικρόν , μικρὰν ἀντλεῖς τὴν χάριν · ἐὰν δὲ μεγάλην προσαγάγῃς τὴν διάνοιαν , μεγάλην ἀντλεῖς τὴν εὐεργεσίαν . Διὰ τοῦτο ὁ σωτὴρ λέγει · Πιστεύεις , ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι ; Ὁ δέ · Ναί , κύριε . καὶ ὁ σωτήρ · Κατὰ τὴν πίστιν σου γενηθήτω σοι . Ἐντεῦθεν ὁ ἀπόστολος παρακελεύεται Κορινθίοις λέγων · Πλατύνθητε ὑμεῖς , ἵνα δείξῃ ὅτι τῇ πλατυνομένῃ διανοίᾳ πλατυτέρα ἡ χάρις ἐπεισέρχεται · καὶ ὁ προφήτης · Ἄνοιξον τὸ στόμα σου , καὶ πληρώσω αὐτό . Οὐδὲν παρὰ τῇ εὐεργεσίᾳ τὸ κώλυμα , ἀλλὰ παρὰ τῇ ἡμετέρᾳ ῥᾳθυμίᾳ . Φωστὴρ τῆς δικαιοσύνης ἀνέτειλεν Ἰησοῦς , ἥπλωται πανταχοῦ ἡ ἀκτὶς νοητοῦ ἡλίου · καὶ ὁ μὲν ἐλάττονος ἀπολαύει τῆς χάριτος , ὁ δὲ μείζονος , οὐ τῆς χάριτος μεριζούσης , ἀλλὰ τῆς διανοίας τὸ μέτρον ὑποβαλλούσης . Ὥσπερ γὰρ εἷς ἥλιος εἰς πᾶσαν τὴν γῆν , καὶ μία ἀκτίς , καὶ μία αὐγή , οὐ πᾶς δὲ ὁ κόσμος ὁμοίως πεφώτισται , ἀλλ’ ὁ μὲν λαμπρὸν ἔχει τὸ φῶς , ὁ δὲ ἔλαττον , ὁ δὲ μεῖζον , καὶ ὁ μὲν στενόν , ὁ δὲ πλατύτερον , οὐ τοῦ ἡλίου μερίζοντος τούτῳ τῷ οἴκῳ τὸ μεῖζον , κἀκείνῳ τὸ ἔλαττον , ἀλλὰ πρὸς τὰς θυρίδας , ἃς ἠνέῳξαν οἱ οἰκοδομοῦντες , χώραν λαμβανούσης τῆς ἀκτῖνος , καὶ οὕτως εἰσχεομένης · οὕτως ἐπειδὴ θυρίδες ἡμῶν τῆς ψυχῆς οἱ λογισμοί , ὅταν πλατυτέρους ἀνοίξῃς τοὺς λογισμούς , πλατυτέραν δέχῃ τὴν εὐεργεσίαν · ὅταν στενώσῃς τὴν διάνοιαν , στενοῖς τὴν χάριν . Ἀνακάλυψόν σου τὸν λογισμόν , ἵνα δέξῃ τὴν αὐγήν . Ἡμεῖς δὲ πάντες ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν κυρίου κατοπτριζόμεθα , μεταμορφούμενοι ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν . Εἷς τυφλὸς ἐθεραπεύθη διὰ τῆς ἱστορίας καὶ πολλῶν ὀφθαλμοὶ διανοίγονται διὰ τῆς διδασκαλίας . Κατὰ τὴν πίστιν σου γενηθήτω σοι . Ὁ δὲ τυφλός φησιν ἠκολούθει δοξάζων τὸν θεόν · καὶ οὐ κωλύει ὁ Ἰησοῦς . Ἐνταῦθα ἀναγκαῖον θεωρῆσαι , ὅτε τὸν δαιμονιῶντα ἐθεράπευσε , παρεκλήθη ὑπὸ τοῦ τὴν εὐεργεσίαν δεξαμένου , ὥστε ἀκολουθεῖν τῷ Ἰησοῦ · Ἐβούλετο γάρ φησιν ἀκολουθεῖν . Ὁ δὲ σωτὴρ κωλύει καὶ λέγει · Ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου , καὶ διάγγελλε , ὅσα ἐποίησέ σοι ὁ θεός . Τίνος ἕνεκεν τὸν μὲν θελήσαντα ἀκολουθῆσαι κωλύει , τὸν δὲ οὐ κωλύει ; διὰ τί τούτῳ μὲν ἐπιτρέπει τὴν ἀκολούθησιν , ἐκείνῳ δὲ οὐκ ἐπιτρέπει ; Κἀκείνῳ χρησίμως , καὶ τούτῳ συμφερόντως . Τὸν μὲν ἀκολουθεῖν οὐ συνεχώρει δι’ ἑτέραν αἰτίαν , ἐπειδὴ δαιμονιῶν ἦν · τοῦ δὲ δαιμονιῶντος καὶ ἡ λέξις καὶ ἡ γλῶσσα διέστραπτο . Ἀποστέλλει οὖν αὐτὸν κήρυκα , ἵνα ἐκ τῆς καταστάσεως κηρύξῃ τὸν εὐεργέτην . Ξένον γὰρ ἦν θέαμα ἰδεῖν τόν ποτε μὴ καθεστηκότα , καθεστηκότας κηρύττειν λόγους . Ποιεῖ οὖν αὐτὸ τὸ ὄργανον τοῦ εὐεργετηθέντος κήρυκα τοῦ σώσαντος . Καὶ βλέπε τὸ θαυμαστόν , βλέπε τὴν τοῦ σωτῆρος ταπεινοφροσύνην , βλέπε τοῦ δαιμονιῶντος τὴν εὐγνωμοσύνην . Ὁ μὲν σωτὴρ λέγει · Πορεύου , καὶ ἀνάγγελλε , ὅσα ἐποίησέ σοι ὁ θεός . Οὐ λέγει · Ὅσα ἐποίησά σοι ἐγώ , ἀλλὰ ταπεινοφρονῶν τῇ τοῦ θεοῦ προσηγορίᾳ ἐπιγράφει . Ὁ δὲ δαιμονιῶν περιῄει κηρύττων , ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ θεὸς Ἰησοῦς . Τὸν μὲν οὖν ἀποστέλλει κηρύττειν , ἵνα ἀπὸ τῆς καταστάσεως δείξῃ τὸ μέγεθος τῆς εὐεργεσίας · τὸν δὲ τυφλὸν ἐπιτρέπει ἀκολουθεῖν . Διὰ τί ; Ἐπειδὴ εἰς Ἱεροσόλυμα ἀνῄει ἐπιτελέσων τὸ μέγα μυστήριον , καὶ τὴν ὑπὲρ τοῦ κόσμου οἰκονομίαν ἀναδεξόμενος , καὶ σταυρὸς ἔμελλεν ἀκολουθεῖν , καὶ ὕβρις , καὶ πάντα τὰ ὑπὸ τῶν θεομάχων καινοτομηθέντα · διὰ τοῦτο ποιεῖ ἀκολουθεῖν τὸν τυφλόν , ἵνα πρόσφατον ἔχωσι τὴν μνήμην τοῦ θαύματος , ἵνα ἡ μνήμη τῆς ἰάσεως στηρίξῃ τὴν διάνοιαν τῶν μελλόντων διολισθαίνειν . Ποιεῖ ἀκολουθεῖν τὸν τυφλόν , ἵνα μή τις ἀρνήσηται τὴν θαυματουργίαν , ἐπειδὴ ἔμελλε σαλεύεσθαι ὡς ἐν χειμῶνι τῶν ἀποστόλων ἡ διάνοια , καὶ τῶν ὁρώντων ἡ κατάστασις ἔμελλε χειμάζεσθαι , ὁρώντων τὸν μονογενῆ τοῦ θεοῦ ἐπὶ σταυροῦ . Ἵνα οὖν μὴ πρὸς τὸ πάθος βλέποντες ὀκλάσωσι , συγχωρεῖ τῷ τυφλῷ ἀκολουθεῖν , ἵνα πρόσφατον ἔχοντες τὴν μνήμην τῆς εὐεργεσίας , ἀσάλευτον ἔχωσι τὸν λογισμὸν τῆς ἀληθείας .
Lemmas: εἰμί γάρ ὑπέρ χρῆμα ἀναιδής πολύς , ὑπέρ σωτηρία ψυχή οὐ καλός ὁ καλός ἀναίδεια ἐνδύω ; κελεύω αὐτός ὁ Ἰησοῦς ἄγω . ἵστημι ὁ κύριος Ἰησοῦς ὁ φωνή ὁ μετά πίστη ἐπικαλέω · κελεύω πρός αὐτός ἄγω ὁ ἐγγίζω αὐτός ὁ πίστις πρότερος , καί πλησιάζω ὁ σῶμα . κελεύω αὐτός ἄγω , καί φημί · τις σύ θέλω ποιέω ; οὐ ἀργός ἐρωτάω · δύναμαι γάρ καί κάθημαι ὁ ἴασις πέμπω , ἀλλά Ἰουδαῖος ὁ ὁ ἀλήθεια συκοφαντέω , δύναμαι λέγω , ὡς ἐπί ὁ ἐκ γενέτης τυφλός · οὐ εἰμί οὗτος , ἀλλά ὅμοιος αὐτός . καλέω οὖν εἰς μέσος ὁ ἀγνώμων ὁ θέατρον ὁ εὐεργετέω , ἵνα πρῶτος δείκνυμι ὁ πήρωμα ὁ φύσις , καί τότε γνωρίζω ὁ αὐθεντία ὁ χάρις . Τι σύ θέλω ποιέω ; ἐρωτάω ἐκεῖνος , διδάσκω δέ ὁ πάρειμι . ὁ δέ · κύριος φημί ἵνα ἀναβλέπω . βλέπω , ὅσος λαμβάνω ἐνέχυρον παρά ὁ ὁ θεραπεία δέχομαι , ἵνα ἀποκλείω ὁ συκοφαντία ὁ πονηρεύομαι . λέγος οὖν · Πόρευος , ὁ πίστις σύ σῴζω σύ . Όρας , πῶς ὁ προλέγω ἐγώ κατά ὁ προτεραῖος διά αὐτός δείκνυμι ὁ ἔργον ; καί ὅτι ἄπρατος ὁ εὐεργεσία , καί πωλέω ὁ πίστις ; οὐ δίδωμι Ἀργύριος ὁ εὐεργεσία Ἰησοῦς , πωλέω δέ αὐτός ὁ πίστις . ἐάν μή καταβάλλω πίστις , οὐ δέχομαι ὁ εὐεργεσία · ὁ χάρις ἁπλόω , ὁ δέ πίστις προέρχομαι . καί ὥσπερ πηγή εἷς , ἀντλέω δέ ἐκ ὁ πηγή ὁ μέν μικρός ἀγγεῖον , ὁ δέ μέγας , καί ὁ μέν ὀλίγος ἀρύω ὕδωρ , ὁ δέ πολύς , οὐ ὁ πηγή μερίζω ὁ μέτρον , ἀλλά ἕκαστος πρός ὁ οἰκεῖος ἀγγεῖον ἀρύω · οὕτως ὁ χάρις ἁπλόω ὡς πηγή , ὁ πρόθεσις δέ ὁ προσέρχομαι ἀγγεῖον καί σκεῦος γίγνομαι ὁ χάρις . ἐάν οὖν προσάγω πίστις ὀλίγος ὡς σκεῦος μικρός , μικρός ἀντλέω ὁ χάρις · ἐάν δέ μέγας προσάγω ὁ διάνοια , μέγας ἀντλέω ὁ εὐεργεσία . Ζεύς οὗτος ὁ σωτήρ λέγω · πιστεύω , ὅτι δύναμαι οὗτος ποιέω ; ὁ δέ · Ναίς , κύριος . καί ὁ σωτήρ · κατά ὁ πίστις σύ γίνομαι σύ . ἐντεῦθεν ὁ ἀπόστολος παρακελεύομαι Κορίνθιος λέγω · πλατύνω σύ , ἵνα δείκνυμι ὅτι ὁ πλατύνω διάνοια πλατυτέρα ὁ χάρις ἐπεισέρχομαι · καί ὁ προφήτης · ἀνοίγνυμι ὁ στόμα σύ , καί πληρόω αὐτός . οὐδείς παρά ὁ εὐεργεσία ὁ κώλυμα , ἀλλά παρά ὁ ἡμέτερος ῥᾳθυμία . φωστήρ ὁ δικαιοσύνη ἀνατέλλω Ἰησοῦς , ἁπλόω πανταχοῦ ὁ ἀκτίς νοητός ἥλιος · καί ὁ μέν μικρός ἀπολαύω ὁ χάρις , ὁ δέ μέγας , οὐ ὁ χάρις μερίζω , ἀλλά ὁ διάνοια ὁ μέτρον ὑποβάλλω . ὥσπερ γάρ εἷς ἥλιος εἰς πᾶς ὁ γῆ , καί εἷς ἀκτίς , καί εἷς αὐγή , οὐ πᾶς δέ ὁ κόσμος ὅμοιος φωτίζω , ἀλλά ὁ μέν λαμπρός ἔχω ὁ φάος , ὁ δέ μικρός , ὁ δέ μέγας , καί ὁ μέν στενός , ὁ δέ πλατύς , οὐ ὁ ἥλιος μερίζω οὗτος ὁ οἶκος ὁ μέγας , ἐκεῖνος ὁ μικρός , ἀλλά πρός ὁ θυρίς , ὅς ἀνοίγω ὁ οἰκοδομέω , χώρα λαμβάνω ὁ ἀκτίς , καί οὕτως εἰσχέω · οὕτως ἐπεί θυρίς ἐγώ ὁ ψυχή ὁ λογισμός , ὅταν πλατύς ἀνοίγνυμι ὁ λογισμός , πλατύς δέχομαι ὁ εὐεργεσία · ὅταν στενόω ὁ διάνοια , στενόω ὁ χάρις . ἀνακαλύπτω σύ ὁ λογισμός , ἵνα δέχομαι ὁ αὐγή . Ἡμεῖς δέ πᾶς ἀνακαλύπτω πρόσωπον ὁ δόξα κύριος κατοπτρίζω , μεταμορφόω ἀπό δόξα εἰς δόξα . εἷς Τυφλὸς θεραπεύω διά ὁ ἱστορία καί πολύς ὀφθαλμός διανοίγω διά ὁ διδασκαλία . Κατά ὁ πίστις σύ γίνομαι σύ . ὁ δέ τυφλός φημί ἀκολουθέω δοξάζω ὁ θεός · καί οὐ κωλύω ὁ Ἰησοῦς . ἐνταῦθα ἀναγκαῖος θεωρέω , ὅτε ὁ δαιμονιάω θεραπεύω , παρακαλέω ὑπό ὁ ὁ εὐεργεσία δέχομαι , ὥστε ἀκολουθέω ὁ Ἰησοῦς · βούλομαι γάρ φημί ἀκολουθέω . ὁ δέ σωτήρ κωλύω καί λέγω · Ὕπαγος εἰς ὁ οἶκος σύ , καί διαγγέλλω , ὅσος ποιέω σύ ὁ θεός . Τίνος ἕνεκα ὁ μέν ἐθέλω ἀκολουθέω κωλύω , ὁ δέ οὐ κωλύω ; διά τίς οὗτος μέν ἐπιτρέπω ὁ ἀκολούθησις , ἐκεῖνος δέ οὐ ἐπιτρέπω ; ἐκεῖνος χρήσιμος , καί οὗτος συμφερόντως . ὁ μέν ἀκολουθέω οὐ συγχωρέω διά ἕτερος αἰτία , ἐπεί δαιμόνιος εἰμί · ὁ δέ δαιμονιάω καί ὁ λέξις καί ὁ γλῶσσα διαστρέφω . ἀποστέλλω οὖν αὐτός κῆρυξ , ἵνα ἐκ ὁ κατάστασις κηρύσσω ὁ εὐεργέτης . ξένος γάρ εἰμί θέαμα ὁράω ὁ ποτέ μή καθίστημι , καθίστημι κηρύσσω λόγος . ποιός οὖν αὐτός ὁ ὄργανον ὁ εὐεργετέω κῆρυξ ὁ σῴζω . καί βλέπω ὁ θαυμαστός , βλέπω ὁ ὁ σωτήρ ταπεινοφροσύνη , βλέπω ὁ δαιμονιάω ὁ εὐγνωμοσύνη . ὁ μέν σωτήρ λέγω · Πόρευος , καί ἀναγγέλλω , ὅσος ποιέω σύ ὁ θεός . οὐ λέγω · Ὅσα ποιέω σύ ἐγώ , ἀλλά ταπεινοφρονέω ὁ ὁ θεός προσηγορία ἐπιγράφω . ὁ δέ δαιμόνιος περιέρχομαι κηρύσσω , ὅσος ποιέω αὐτός ὁ θεός Ἰησοῦς . ὁ μέν οὖν ἀποστέλλω κηρύσσω , ἵνα ἀπό ὁ κατάστασις δείκνυμι ὁ μέγεθος ὁ εὐεργεσία · ὁ δέ τυφλός ἐπιτρέπω ἀκολουθέω . Ζεύς τίς ; Ἐπειδή εἰς Ἱερουσαλήμ ἀνέρχομαι ἐπιτελέω ὁ μέγας μυστήριον , καί ὁ ὑπέρ ὁ κόσμος οἰκονομία ἀναδέχομαι , καί σταυρός μέλλω ἀκολουθέω , καί ὕβρις , καί πᾶς ὁ ὑπό ὁ θεομάχος καινοτομέω · διά οὗτος ποιέω ἀκολουθέω ὁ τυφλός , ἵνα πρόσφατος ἔχω ὁ μνήμη ὁ θαῦμα , ἵνα ὁ μνήμη ὁ ἴασις στηρίζω ὁ διάνοια ὁ μέλλω διολισθάνω . ποιός ἀκολουθέω ὁ τυφλός , ἵνα μή τις ἀρνέομαι ὁ θαυματουργία , ἐπεί μέλλω σαλεύω ὡς ἐν χειμών ὁ ἀπόστολος ὁ διάνοια , καί ὁ ὁράω ὁ κατάστασις μέλλω χειμάζω , ὁράω ὁ μονογενής ὁ θεός ἐπί σταυρός . ἵνα οὖν μή πρός ὁ πάθος βλέπω ὀκλάζω , συγχωρέω ὁ τυφλός ἀκολουθέω , ἵνα πρόσφατος ἔχω ὁ μνήμη ὁ εὐεργεσία , ἀσάλευτος ἔχω ὁ λογισμός ὁ ἀλήθεια .