severian-of-gabala.in-proditionem-servatoris 1
Ἐβουλόμην εἰς τέλος διανύσαι τοῦ σταυροῦ τὰ θεωρήματα , οὐχ ὡς τῶν νοημάτων περιγενόμενος , ἀλλὰ τὰ δυνατὰ τοῖς πιστοῖς ἐκτιθέμενος . Οὐκ ἀρκεῖ λόγος πρὸς ἐξήγησιν τῶν θείων λογίων , ἀλλὰ ἀνθρωπίνῃ δυνάμει μετρεῖται τὸ λεγόμενον , οὐχ ὡς αὐτῆς τῆς δυνάμεως ἀρκούσης καταλαβεῖν , ἀλλ’ ὡς τοῦ θεοῦ παρέχοντος · οὐχ ὅσα δύναται δοῦναι ὁ διδούς , ἀλλ’ ὅσα χωρεῖ ὁ λαμβάνων . Ὥσπερ γὰρ μήτηρ τῷ βρέφει τῷ γαλακτοτροφουμένῳ αὐτὴ μὲν δύναται παρασχεῖν τέλειον ἄρτον , ἐκεῖνο δὲ δέξασθαι οὐκ ἰσχύει , οὕτως οὔτε θεῷ ἀδύνατον παρασχεῖν τὴν μείζονα σοφίαν καὶ ὑπερκόσμιον , ἀλλ’ ἡμεῖς δέξασθαι ἀδυνατοῦμεν . Θνητὸν γὰρ οἰκοῦμεν σῶμα . Οὐδὲν οὖν ἐλάλησεν ὁ θεὸς πρὸς ἡμᾶς κατὰ τὴν ἁρμόζουσαν αὐτῷ τελειότητα , ἀλλὰ πρὸς τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν ἐμέτρησε τὸ λεγόμενον . Πολλὰ ἔχω λέγειν , ἀλλ’ οὐ δύνασθε βαστάζειν ἄρτι . Εἰ τὰ ἐπίγεια εἶπον ὑμῖν , κύριε οὐ πιστεύετε , πῶς , ἂν εἴπω τὰ ἐπουράνια , πιστεύσετε ; Λέγωμεν τοίνυν ὅσον ἧκεν εἰς τὴν ἀνθρωπίνην δύναμιν , ὑπὸ θεοῦ χορηγούμενοι . Διακόπτεται δὲ ἡμῖν ἀπὸ τῆς ἡμέρας ὁ λόγος βουλομένοις ἐφεξῆς ἀγαγεῖν τὰ θεωρήματα . Διεκόπτετο δὲ διὰ τὴν τοῦ εὐαγγελίου ἀνάγνωσιν . Ἀλλ’ ἐκεῖνο ἐν τῷ ἰδίῳ καιρῷ λεχθήσεται . Τῶν δὲ ἐν τῇ σήμερον ἡμέρᾳ γινομένων μνημονεύσωμεν . Σήμερον ὁ Χριστὸς κατὰ ταύτην τὴν πέμπτην τοῦ σαββάτου ἐν τῇ ἑσπέρᾳ τῇ πρὸ τοῦ πάθους καὶ τῶν μαθητῶν τοὺς πόδας ἔνιψε καὶ ἐν τῷ νόμῳ τυπικὸν πάσχα ἐτέλεσε καὶ τὴν σωτήριον τοῦ πάθους μυσταγωγίαν παρέδωκεν . Ὥστε ἤδη φιλαλήθως εἰπεῖν , οὐδὲ αὐτὸς ὁ τῆς ἀληθείας διακόπτεται λόγος . Περὶ τοῦ σταυροῦ γὰρ ἐκείνη ἡ διήγησις καὶ οὕτω φυλάττεται κανών . Ἔλθωμεν οὖν εἰς τὴν ἀκολουθίαν , τέμνοντες , ἵνα γεύματά τινα παρασχόντες τοῖς φιλοχρίστοις ὑμῶν ψυχαῖς . Πῶς δεῖ κατανοεῖν εἰς τὴν τῶν ἁγίων καὶ μυστικῶν ἡμῶν παραδόσεων θεωρίαν , σύντομον καὶ εὐκρινῆ δῶμεν τοῦ λόγου τὴν ἀπόδειξιν . Οἴδατε ὅτι μετὰ δύο ἡμέρας τὸ πάσχα γίνεται καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι . Πολλάκις ὁ σωτὴρ προεῖπε τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς , ὁμοῦ δεικνὺς ὅτι καὶ εἰδὼς οὐ φεύγει καὶ προγινώσκων οὐ παραιτεῖται · ὁμοῦ δὲ καὶ προομαλίζων τὰς ψυχὰς τῶν ἀποστόλων , ἵνα τῷ προπαρασκευάζεσθαι γνῶναι φύγωσι τὸν θόρυβον . Πρᾶγμα μελετηθὲν οὐκ ἔχει τὴν ἀπὸ τοῦ αἰφνιδίου ταραχήν . Ἡτοιμάσθην καὶ οὐκ ἐταράχθην . Τοῦτο καὶ ἐν ταῖς βρονταῖς γίνεται . Προλαβοῦσα ἡ ἀστραπὴ διδάσκει τὸν λογισμὸν ὅτι δεῖ ἐκδέξασθαι τὴν βροντήν , ἵνα τῇ προσδοκίᾳ λύσῃ τὸν μείζονα φόβον . Οὕτω καὶ ὁ σωτήρ , ἵνα μὴ ἀθρόον ὑπὸ τοῦ πάθους ὡς τὸν σωτῆρα ὀνειδίσαι τοὺς ἀποστόλους καὶ εἰπεῖν μετὰ τὴν ἀνάστασιν · Οὗτοί εἰσιν οἱ λόγοι μου , οὓς ἐλάλησα ὑμῖν , ὅτι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν . Ὠνείδιζεν αὐτούς , ὅτι τὸν σκοπὸν οὐκ ἐπλήρωσαν , δι’ ὧν ὁ σωτὴρ προεῖπε . Προεῖπόν φησιν , ἵνα μὴ σκανδαλισθῆτε καὶ ὁ θόρυβος ὑμῶν ἐκράτησεν . Οἴδατε ὅτι μετὰ δύο ἡμέρας τὸ πάσχα γίνεται καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει παραδίδοσθαι εἰς τὸ σταυρωθῆναι . Οὐδαμοῦ εὑρίσκεις τὸν σωτῆρα πάθους μνημονεύσαντα καὶ μὴ τὸ ἀνθρώπινον πρόσωπον εἰσαγαγόντα , καὶ ὡς ἄλλον διαλεγόμενον περὶ ἄλλου . Οὐκ εἶπε · Παραδίδομαι , ἀλλ’ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει παραδίδοσθαι εἰς τὸ σταυρωθῆναι . Οὐδαμῶς εὑρίσκεις τὸν σωτῆρα παραδιδόμενον , ἀλλ’ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται . Καὶ πανταχοῦ ὡς ἄλλος περὶ ἄλλου λαλεῖ . Ὅταν μέντοι εἰς τὴν θεότητα , γυμνῶς λέγει · Ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν . Οὐ λέγει · Ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ὁ πέμψας με , ἀλλ’ Ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν καί · Ὁ ἑωρακώς με , ἑώρακε τὸν πατέρα . Οἴδατε ὅτι μετὰ δύο ἡμέρας τὸ πάσχα γίνεται καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι . Ὁ δὲ Ἰωάννης πῶς ἀσφαλῶς λέγει ; Ἵνα μή τις νομίσῃ τὸν ὁρώμενον καιρὸν τῆς ἀνάγκης , ὅρα πῶς ἀσφαλίζεται · Εἰδὼς ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα , ἵνα μεταβῇ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου πρὸς τὸν πατέρα , ἀγαπήσας τοὺς ἰδίους , εἰς τέλος ἠγάπησεν . ἀντὶ τοῦ ἀπηρτισμένην ἀγάπην ἔδειξε . Καὶ τοῦ δείπνου γενομένου ἀναστὰς ἀποτίθεται τὰ ἱμάτια καὶ διεζώσατο τὸ λέντιον καὶ ἔβαλεν ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα καὶ ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν . Αἰσχυνέσθωσαν αἱρετικοί . Ἐὰν ἀκούσωσι τοῦ σωτῆρος λέγοντος · Ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου , εὐθέως λέγουσιν · Ὁρᾷς ὅτι ὡς δοῦλος ὑποτάσσεται καὶ ὑπακούει τῷ πατρί . Ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ ἦν ἰδεῖν πρᾶγμα φοβερόν . Τί ἀνέστη καὶ ἀπέθετο τὸ ἱμάτιον ὁ περιβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον καὶ διεζώσατο λέντιον ; Καὶ ἦν ἰδεῖν τότε Παύλου φωνὴν ἀληθεύουσαν ὅτι ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων , μορφὴν δούλου ἔλαβε . Διεζώσατο λέντιον ὁ περιβάλλων τὸν οὐρανὸν ἐν νεφέλαις καὶ ἔβαλεν ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα ὁ ποταμοῖς καὶ πηγαῖς καὶ θαλάσσαις τὴν τῶν ὑδάτων φύσιν ἐκχέας . Ἐννόησον μαθητὴν καθήμενον καὶ τὸν δεσπότην ἐπικαμπτόμενον καὶ πρὸς γόνυ βλέποντα , ᾧ κάμπτει γόνυ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων . Ἡ ταπείνωσις τοῦ σωτῆρος πᾶσαν ἔσβεσεν ὑπερηφανίαν . Ἐκείνη ἡ ἐπιείκεια πᾶσαν ἔσβεσεν ἀλαζονείαν .
Lemmas: βούλομαι εἰς τέλος διανύω ὁ σταυρός ὁ θεώρημα , οὐ ὡς ὁ νόημα περιγίγνομαι , ἀλλά ὁ δυνατός ὁ πιστός ἐκτίθημι . οὐ ἀρκέω λόγος πρός ἐξήγησις ὁ θεῖος λόγιος , ἀλλά ἀνθρώπινος δύναμις μετρέω ὁ λέγω , οὐ ὡς αὐτηες͂ς ὁ δύναμις ἀρκέω καταλαμβάνω , ἀλλά ὡς ὁ θεός παρέχω · οὐ ὅσος δύναμαι δίδωμι ὁ δίδωμι , ἀλλά ὅσος χωρέω ὁ λαμβάνω . ὥσπερ γάρ μήτηρ ὁ βρέφος ὁ γαλακτοτροφέω αὐτός μέν δύναμαι παρέχω τέλειος ἄρτος , ἐκεῖνος δέ δέχομαι οὐ ἰσχύω , οὕτως οὔτε θεός ἀδύνατος παρέχω ὁ μέγας σοφία καί ὑπερκόσμιος , ἀλλά ἐγώ δέχομαι ἀδυνατέω . θνητός γάρ οἰκέω σῶμα . οὐδείς οὖν λαλέω ὁ θεός πρός ἐγώ κατά ὁ ἁρμόζω αὐτός τελειότης , ἀλλά πρός ὁ ἡμέτερος ἀσθένεια μετρέω ὁ λέγω . Πολύς ἔχω λέγω , ἀλλά οὐ δύναμαι βαστάζω ἄρτι . εἰμί ὁ ἐπίγειος λέγω σύ , κύριος οὐ πιστεύω , πῶς , εἄν λέγω ὁ ἐπουράνιος , πιστεύω ; λέγω τοίνυν ὅσον ἥκω εἰς ὁ ἀνθρώπινος δύναμις , ὑπό θεός χορηγέω . διακόπτω δέ ἐγώ ἀπό ὁ ἡμέρα ὁ λόγος βούλομαι ἐφεξῆς ἄγω ὁ θεώρημα . διακόπτω δέ διά ὁ ὁ Εὐαγγέλιος ἀνάγνωσις . ἀλλά ἐκεῖνος ἐν ὁ ἴδιος καιρός λέγω . Τοῦ δέ ἐν ὁ σήμερον ἡμέρα γίγνομαι μνημονεύω . σήμερον ὁ Χριστός κατά οὗτος ὁ πέμπτος ὁ σάββατον ἐν ὁ ἑσπέρα ὁ πρό ὁ πάθος καί ὁ μαθητής ὁ πόδι νίζω καί ἐν ὁ νόμος τυπικός πάσχα τελέω καί ὁ σωτήριος ὁ πάθος μυσταγωγία παραδίδωμι . Ὥστος ἤδη φιλαλήθης λέγω , οὐδέ αὐτός ὁ ὁ ἀλήθεια διακόπτω λόγος . περι ὁ σταυρός γάρ ἐκεῖνος ὁ διήγησις καί οὕτως φυλάσσω κανών . ἔρχομαι οὖν εἰς ὁ ἀκολουθία , τέμνω , ἵνα γεῦμα τις παρέχω ὁ φιλόχριστος σύ ψυχή . Πῶς δέω κατανοέω εἰς ὁ ὁ ἅγιος καί μυστικός ἐγώ παράδοσις θεωρία , σύντομος καί εὐκρινής δίδωμι ὁ λόγος ὁ ἀπόδειξις . οἶδα ὅτι μετά δύο ἡμέρα ὁ πάσχα γίγνομαι καί ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι εἰς ὁ σταυρόω . πολλάκις ὁ σωτήρ προλέγω ὁ ἑαυτοῦ μαθητής , ὁμοῦ δείκνυμι ὅτι καί οἶδα οὐ φεύγω καί προγιγνώσκω οὐ παραιτέομαι · ὁμοῦ δέ καί προομαλίζω ὁ ψυχή ὁ ἀπόστολος , ἵνα ὁ προπαρασκευάζω γιγνώσκω φεύγω ὁ θόρυβος . πρᾶγμα μελετάω οὐ ἔχω ὁ ἀπό ὁ αἰφνίδιος ταραχή . ἑτοιμάζω καί οὐ ταράσσω . Τοῦτης καί ἐν ὁ βροντή γίγνομαι . προλαμβάνω ὁ ἀστραπή διδάσκω ὁ λογισμός ὅτι δέω ἐκδέχομαι ὁ βροντή , ἵνα ὁ προσδοκία λύω ὁ μέγας φόβος . οὕτως καί ὁ σωτήρ , ἵνα μή ἀθρόος ὑπό ὁ πάθος ὡς ὁ σωτήρ ὀνειδίζω ὁ ἀπόστολος καί εἶπον μετά ὁ ἀνάστασις · οὗτος εἰμί ὁ λόγος ἐγώ , ὅς λαλέω σύ , ὅτι δέω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος πολύς πάσχω . ὀνειδίζω αὐτός , ὅτι ὁ σκοπός οὐ πληρόω , διά ὅς ὁ σωτήρ προλέγω . προεῖπον φημί , ἵνα μή σκανδαλίζω καί ὁ θόρυβος σύ κρατέω . οἶδα ὅτι μετά δύο ἡμέρα ὁ πάσχα γίγνομαι καί ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος μέλλω παραδίδωμι εἰς ὁ σταυρόω . οὐδαμοῦ εὑρίσκω ὁ σωτήρ πάθος μνημονεύω καί μή ὁ ἀνθρώπινος πρόσωπον εἰσάγω , καί ὡς ἄλλος διαλέγω περί ἄλλος . οὐ λέγω · παραδίδωμι , ἀλλά ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος μέλλω παραδίδωμι εἰς ὁ σταυρόω . Οὐδαμῶς εὑρίσκω ὁ σωτήρ παραδίδωμι , ἀλλά ὁ γιός τίς ἄνθρωπος παραδίδωμι . καί πανταχοῦ ὡς ἄλλος περί ἄλλος λαλέω . ὅταν μέντοι εἰς ὁ θεότης , γυμνός λέγω · ἐγώ καί ὁ πατήρ εἷς εἰμί . οὐ λέγω · ἐγώ καί ὁ πατήρ ὁ πέμπω ἐγώ , ἀλλά ἐγώ καί ὁ πατήρ εἷς εἰμί καί · ὁ ὁράω ἐγώ , ὁράω ὁ πατέρας . οἶδα ὅτι μετά δύο ἡμέρα ὁ πάσχα γίγνομαι καί ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι εἰς ὁ σταυρόω . ὁ δέ Ἰωάννης πῶς ἀσφαλής λέγω ; ἵνα μή τις νομίζω ὁ ὁράω καιρός ὁ ἀνάγκη , ὁράω πῶς ἀσφαλίζω · εἰδώς ὅτι ἔρχομαι ὁ ὥρα , ἵνα μεταβαίνω ἐκ ὁ κόσμος οὗτος πρός ὁ πατέρας , ἀγαπάω ὁ ἴδιος , εἰς τέλος ἀγαπάω . ἀντί ὁ ἀπαρτίζω ἀγάπη δείκνυμι . καί ὁ δεῖπνον γίγνομαι ἀνίστημι ἀποτίθημι ὁ ἱμάτιον καί διαζώννυμι ὁ λέντιον καί βάλλω ὕδωρ εἰς ὁ νιπτήρ καί ἄρχω νίζω ὁ πόδι ὁ μαθητής . αἰσχύνω αἱρετικός . ἐάν ἀκούω ὁ σωτήρ λέγω · ποιός ὁ θέλημα ὁ πατέρας ἐγώ , εὐθύς λέγω · Όρας ὅτι ὡς δοῦλος ὑποτάσσω καί ὑπακούω ὁ πατήρ . ἐν ἐκεῖνος ὁ ὥρα εἰμί ὁράω πρᾶγμα φοβερός . Τι ανέστη καί ἀποτίθημι ὁ ἱμάτιον ὁ περιβάλλω φάος ὡς ἱμάτιον καί διαζώννυμι λέντιον ; καί εἰμί ὁράω τότε Παῦλος φωνή ἀληθεύω ὅτι ἐν μορφή θεός ὑπάρχω , μορφή δοῦλος λαμβάνω . διαζώννυμι λέντιον ὁ περιβάλλω ὁ οὐρανός ἐν νεφέλη καί βάλλω ὕδωρ εἰς ὁ νιπτήρ ὁ ποταμός καί πηγή καί θάλασσα ὁ ὁ ὕδωρ φύσις ἐκχέω . ἐννοέω μαθητής κάθημαι καί ὁ δεσπότης ἐπικάμπτω καί πρός γόνυ βλέπω , ὅς κάμπτω γόνυ ἐπουράνιος καί ἐπίγειος καί καταχθόνιος . ὁ ταπείνωσις ὁ σωτήρ πᾶς σβέννυμι ὑπερηφανία . ἐκεῖνος ὁ ἐπιείκεια πᾶς σβέννυμι ἀλαζονεία .