severian-of-gabala.in-iob-sermo-4 1
Πανταχοῦ μὲν καὶ ἐπὶ πάντων , ὡς εἰπεῖν , τῶν θείων διηγημάτων κατώτεροι τῶν πραγμάτων οἱ λόγοι καὶ ἀσθενέστεραι αἱ λέξεις τῶν ὑποθέσεων , ἐξαιρέτως δὲ ἐπὶ τῶν τῷ μακαρίῳ Ἰὼβ κατωρθωμένων . Οὐδεὶς οὐδεπώποτε δύναται τῷ λόγῳ τῆς ὑποθέσεως παρισῶσαι τὸν λόγον τῆς ἑαυτοῦ εὐτελείας . Κἂν γὰρ μυρία περὶ αὐτοῦ λέγηται , τῆς κατ’ ἀξίαν δυνάμεως ὁ λόγος ἀπολιμπάνεται . Ἐπεὶ οὖν εἴρηται ἡμῖν τὰ κατὰ δύναμιν μετρίως , οὐδὲν κωλύει καὶ σήμερον τῶν αὐτῶν ἅψασθαι διηγημάτων . Καὶ μηδεὶς νομιζέτω ὑβρίζεσθαι τὴν ὑπόθεσιν , εἰ κατατέμνωμεν τὸ διήγημα . Οὐ γὰρ ἀλγεῖ Ἰὼβ τεμνόμενος · εἰ γὰρ τὸ σῶμα τεμνόμενος οὐκ ἤλγει , τῷ διηγήματι τεμνόμενος ἀλγήσει ; Ἔγνωμεν ἀπὸ τῶν προειρημένων διηγημάτων , ὡς ἀπώλεσεν ἅπαντα , μᾶλλον δὲ εὗρεν ἅπαντα . Πάντα γὰρ τὰ φαιδρὰ ἀπολέσας τὴν ῥίζαν τῆς φαιδρότητος οὐκ ἀπώλεσεν . Ἀπώλεσε τὴν λύραν , ἀλλ’ ἔμενεν ὁ τεχνίτης , ἀπώλεσε τοὺς καρποὺς τῆς εὐθηνίας , ἀλλ’ ἔμενεν ὁ γεωργὸς τῆς εὐπραγίας , ἐγυμνώθη πάντων τῶν κτημάτων καὶ οὐκ ἐγυμνώθη τῆς ἀρετῆς . Προέρριψε τῷ διαβόλῳ τὰ κτήματα , ἀπορριψάμενος τὸν βίον , ὥσπερ ὁ Ἰωσὴφ τὸ ἱμάτιον τῇ ἀτίμῳ . Ἐν τῷ πάσχειν οὐκ ἔπασχε . Δεῖ γὰρ καὶ τῆς φύσεως ὁμολογεῖν τὸ πάθος καὶ τῆς ψυχῆς ἀνυμνεῖν τὴν ἀνδρείαν . Ἐδείχθη τῆς φύσεως τὰ γνωρίσματα , ἐδείχθη καὶ τῆς ἀρετῆς τὰ πλεονεκτήματα . Ἤκουσε τῶν παίδων τὴν συμφορὰν καὶ διέρρηξε τὰ ἱμάτια , ἵνα τῆς φύσεως δείξῃ τὴν συμπάθειαν . Εἰ μὴ γὰρ ἔπαθεν , οὐκ ἂν ἐθαυμάζετο ὡς φιλάρετος , ἀλλὰ κατεγινώσκετο ὡς ἀναίσθητος . Ἀλλ’ ἔπαθε μὲν ὡς ἄνθρωπος , ὑπέμεινε δὲ ὡς φιλόθεος καὶ τῆς φύσεως τὴν ἀσθένειαν ἤλεγξε καὶ τῆς εὐσεβείας τὸν τρόπον οὐ προέδωκε . Διέρρηξε τὰ ἱμάτια , ἀλλὰ προσεκύνησεν . Οὐ τοσοῦτον οὖν ἔπληξεν ὁ διάβολος , ὅσον ἐπλάγη , οὐ τοσοῦτον ἔτρωσεν , ὅσον ἐτρώθη . Ἀλλὰ τὸν πρῶτον ἀγῶνα καλῶς διαθλήσαντα τὸν Ἰὼβ πάλιν εἰς ἕτερον ἀγῶνα δίδωσιν ὁ θεός , ἵνα λαμπρότερον αὐτῷ πλέξῃ τῆς ὑπομονῆς τὸν στέφανον . Πάλιν γὰρ ἐκ δευτέρου παρίστανται οἱ ἄγγελοι καὶ ὁ διάβολος εἰς τὸ μέσον ἐρωτᾶται παρὰ τοῦ πάντα εἰδότος . Πόθεν σὺ ἔρχῃ ; Βλέπε τοῦ θεοῦ τὴν σοφίαν , βλέπε τοῦ διαβόλου τὴν πανουργίαν . Ὁ μὲν θεὸς ᾔδει πόθεν ἦλθεν , ὅτι ἡττηθεὶς παρὰ τοῦ δικαίου ἦλθε , βούλεται δὲ ὁ θεὸς ἰδεῖν , εἰ εὐγνωμόνως ὁμολογεῖ τὴν ἧτταν . Πόθεν σὺ παραγέγονας ; Ὁ διάβολος κρύψας τὴν ἧτταν – ᾐσχύνετο γάρ – τῇ αὐτῇ κέχρηται φωνῇ τῇ πρώτῃ · Περιελθὼν τὴν γῆν καὶ ἐμπεριπατήσας τὴν ὑπ’ οὐρανόν πάρειμι . . Εἰς τοῦτο γὰρ ἐξῆλθες ; τοῦτο ᾔτησας ; οὐ σὺ εἶπας ἔκδος μοι τὰ ὑπάρχοντα τοῦ Ἰώβ ; Διὰ τί κρύπτεις τὸν ἀγῶνα , ἵνα ἀφανίσῃς τὸν στέφανον τῆς νίκης ; Εἰπὲ τὸν ἀγῶνα , κατηραμένε , εἰπὲ καὶ τὴν πάλην , ἵνα κηρύξῃς τὴν νίκην . Ἀλλ’ ὃ ἔκρυψε φθονῶν ὁ διάβολος ἀνυμνεῖ τῇ ἐναρέτῳ φιλοσοφίᾳ ὁ πάντων δεσπότης . Προσέσχες τῇ διανοίᾳ σου κατὰ τοῦ θεράποντός μου ; Ὃ κρύπτεις , ἐγὼ γνωρίζω . Ἐρωτᾷ γὰρ ὁ θεὸς πολλάκις , οὐχ ἵνα μάθῃ , ἀλλ’ ἵνα τῶν ἐρωτωμένων γυμνάσῃ τὴν πρόθεσιν , εἰ εὐγνωμόνως ὁμολογοῦσιν . Ποῦ Ἄβελ ὁ ἀδελφός σου ; Ἠβουλήθη αὐτὸν τὸν τὸ κακὸν δράσαντα κἂν κατήγορον ἑαυτοῦ στῆναι , ἵνα ἡ αὐτοῦ κατηγορία ἀμβλύνῃ τὸ μέγεθος τοῦ ἐγκλήματος . Πᾶς γὰρ ἑαυτοῦ κατηγορῶν πραΰνει τοῦ δικαστοῦ τὴν ἀγανάκτησιν . Ὥσπερ οὖν τότε ποῦ Ἄβελ ὁ ἀδελφός σου ; , ὁ δὲ νομίσας τὴν ἐρώτησιν ἀπὸ ἀγνοίας εἶναι λέγει οὐκ οἶδα · μὴ φύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μου εἰμί ; καὶ ὅτε ἐδοκίμασε τὴν πρόθεσιν , τότε ἤλεγξε τὴν ἀνοσιουργίαν λέγων φωνὴ αἵματος τοῦ ἀδελφοῦ σου βοᾷ πρός με ἐκ τῆς γῆς , οὕτως , ἐὰν ἐρωτήσας ἴδῃ ἀγνωμονοῦντα , ἐλέγχει κακουργοῦντα . Καὶ νῦν ἐπειδὴ ἐρωτῶν τὸν διάβολον οὐ μανθάνει παρ’ αὐτοῦ τὴν ἧτταν , ἣν ὑπέστη , αὐτὸς στηλιτεύει αὐτοῦ τὴν ἧτταν καὶ ἀνυμνεῖ τοῦ δικαίου τὴν νίκην . Προσέσχες τῇ διανοίᾳ σου κατὰ τοῦ θεράποντός μου Ἰώβ , ὅτι οὐκ ἔστιν κατ’ αὐτὸν ἄκακος ἐπὶ τῆς γῆς ; Ἐνταῦθα πρόσεχε ἀκριβῶς , παρακαλῶ , καὶ μὴ παρέρχου τὰ ῥήματα τῶν θείων γραφῶν . Ἐν τῇ πρώτῃ μαρτυρίᾳ οὐδαμοῦ ἐλέχθη τὸ ἄκακος , ἀλλ’ ἐν τῇ δευτέρᾳ . Ἐν τῇ πρώτῃ ὁ θεός · Προσέσχες τῇ διανοίᾳ σου κατὰ τοῦ θεράποντός μου Ἰώβ , ὅτι οὐκ ἔστι κατ’ αὐτὸν ἐπὶ τῆς γῆς , ἄνθρωπος ἄμεμπτος , δίκαιος , ἀληθινός , ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος ; Τὸ ἄκακος ἐκεῖ οὐ προσέθηκε · μετὰ δὲ τὴν νίκην καὶ τὸν ἀγῶνα προστίθησιν αὐτῷ ὥσπερ στέφανον τὴν εὐφημίαν συνᾴδουσαν αὐτοῦ τοῖς ἀγωνίσμασιν . Ἐπειδὴ γὰρ μυρία πάσχων , ἀκάκως ἤνεγκε τὴν συμφοράν , μὴ βλασφημήσας κατὰ τοῦ δεσπότου , ἀλλ’ ἀγαθότητι κρίνας τὰ πάντα καὶ εἰρηκώς · Εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ χειρὸς κυρίου , τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσομεν ; Ἐπειδὴ ἀκακίας ἦν τὸ ῥῆμα , ἀκακίας αὐτοῦ πλέκει τὸν στέφανον , ὅτι οὐκ ἔστι τῶν κατ’ αὐτὸν ἄνθρωπος ἄκακος . Σὺ δὲ διὰ τί εἶπας ἀπολέσαι τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ διὰ κενῆς ; , ἀντὶ τοῦ μάτην αὐτοῦ τῇ περιουσίᾳ ἐφθόνησας ; Εἶπες προφάσει τῶν χρημάτων εὐσεβεῖν τὸν ἄνδρα · ἐγυμνώθη τῶν κτημάτων καὶ οὐκ ἐγυμνώθη τῆς ἀληθείας . Σὺ οὖν , διάβολε , εἶπες ἀπολέσαι τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ διὰ κενῆς . Οὐκ ἀπορεῖ ἡ κακία τῆς ἑαυτῆς πονηρίας . Εὑρίσκει πάλιν ὑπόνοιαν ἄλλην δυναμένην σβέσαι τοῦ ἐναρέτου τὴν ἀνδρείαν . Λέγει οὖν τῷ θεῷ · Δέρμα ὑπὲρ δέρματος καὶ πάντα , ὅσα ἔχει ἄνθρωπος , δώσει ὑπὲρ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ . Οὐδέν φησι μέγα , εἰ ἀπώλεσε κτήματα · ἡδέως πάντων κατεφρόνησεν , ἵνα ἑαυτὸν σώσῃ . Ἀλλ’ εἰ βούλει δοκιμάσαι αὐτὸν τῶν σαρκῶν αὐτοῦ ἅψαι · ἦ μὴν εἰς πρόσωπόν σε εὐλογήσει . Τὸ εὐλογήσει ἀντὶ τοῦ καταράσεται . Ἡ γὰρ γραφὴ τῇ εὐφημίᾳ τὴν δυσφημίαν ἐκάλυψε .
Lemmas: πανταχοῦ μέν καί ἐπί πᾶς , ὡς λέγω , ὁ θεῖος διήγημα κατώτερος ὁ πρᾶγμα ὁ λόγος καί ἀσθενής ὁ λέξις ὁ ὑπόθεσις , ἐξαίρετος δέ ἐπί ὁ ὁ μακάριος Ἰώβ κατορθόω . οὐδείς οὐδεπώποτε δύναμαι ὁ λόγος ὁ ὑπόθεσις παρισόω ὁ λόγος ὁ ἑαυτοῦ εὐτέλεια . κἀν γάρ μύριοι περί αὐτός λέγω , ὁ κατά ἄξιος δύναμις ὁ λόγος ἀπολείπω . Ἐπεί οὖν λέγω ἐγώ ὁ κατά δύναμις μέτριος , οὐδείς κωλύω καί σήμερον ὁ αὐτός ἅπτω διήγημα . καί μηδείς νομίζω ὑβρίζω ὁ ὑπόθεσις , εἰμί κατατέμνω ὁ διήγημα . οὐ γάρ ἀλγέω Ἰώβ τέμνω · εἰμί γάρ ὁ σῶμα τέμνω οὐ ἀλγέω , ὁ διήγημα τέμνω ἀλγέω ; γιγνώσκω ἀπό ὁ προλέγω διήγημα , ὡς ἀπόλλυμι ἅπας , μᾶλλον δέ εὑρίσκω ἅπας . Πάν γάρ ὁ φαιδρός ἀπόλλυμι ὁ ῥίζα ὁ φαιδρότης οὐ ἀπόλλυμι . ἀπόλλυμι ὁ λύρα , ἀλλά μένω ὁ τεχνίτης , ἀπόλλυμι ὁ καρπός ὁ εὐθηνία , ἀλλά μένω ὁ γεωργός ὁ εὐπραγία , γυμνόω πᾶς ὁ κτῆμα καί οὐ γυμνόω ὁ ἀρετή . προριπτω ὁ διάβολος ὁ κτῆμα , ἀπορρίπτω ὁ βίος , ὥσπερ ὁ Ἰωσήφ ὁ ἱμάτιον ὁ ἄτιμος . ἐν ὁ πάσχω οὐ πάσχω . δέω γάρ καί ὁ φύσις ὁμολογέω ὁ πάθος καί ὁ ψυχή ἀνυμνέω ὁ ἀνδρεία . δείκνυμι ὁ φύσις ὁ γνώρισμα , δείκνυμι καί ὁ ἀρετή ὁ πλεονέκτημα . ἀκούω ὁ παῖς ὁ συμφορά καί διαρρήγνυμι ὁ ἱμάτιον , ἵνα ὁ φύσις δείκνυμι ὁ συμπάθεια . εἰμί μή γάρ πάσχω , οὐ ἄν θαυμάζω ὡς φιλάρετος , ἀλλά καταγιγνώσκω ὡς ἀναίσθητος . ἀλλά πάσχω μέν ὡς ἄνθρωπος , ὑπομένω δέ ὡς φιλόθεος καί ὁ φύσις ὁ ἀσθένεια ἐλέγχω καί ὁ εὐσέβεια ὁ τρόπος οὐ προδίδωμι . διαρρήγνυμι ὁ ἱμάτιον , ἀλλά προσκυνέω . οὐ τοσοῦτος οὖν πλήσσω ὁ διάβολος , ὅσον πλήσσω , οὐ τοσοῦτος τιτρώσκω , ὅσον τιτρώσκω . ἀλλά ὁ πρῶτος ἀγών καλός διαθλάω ὁ Ἰώβ πάλιν εἰς ἕτερος ἀγών δίδωμι ὁ θεός , ἵνα λαμπρός αὐτός πλέκω ὁ ὑπομονή ὁ στέφανος . πάλιν γάρ ἐκ δεύτερος παρίστημι ὁ ἄγγελος καί ὁ διάβολος εἰς ὁ μέσος ἐρωτάω παρά ὁ πᾶς οἶδα . πόθεν σύ ἔρχομαι ; βλέπω ὁ θεός ὁ σοφία , βλέπω ὁ διάβολος ὁ πανουργία . ὁ μέν θεός οἶδα πόθεν ἔρχομαι , ὅτι ἡσσάομαι παρά ὁ δίκαιος ἔρχομαι , βούλομαι δέ ὁ θεός ὁράω , εἰμί εὐγνώμων ὁμολογέω ὁ ἧσσα . πόθεν σύ παραγίγνομαι ; ὁ διάβολος κρύπτω ὁ ἧσσα – αἰσχύνω γάρ – ὁ αὐτός χράω φωνή ὁ πρῶτος · περιέρχομαι ὁ γῆ καί ἐμπεριπατέω ὁ ὑπό οὐρανός πάρειμι . . εἰς οὗτος γάρ ἐξέρχομαι ; οὗτος αἰτέω ; οὐ σύ λέγω ἐκδίδωμι ἐγώ ὁ ὑπάρχω ὁ Ἰώβ ; Ζεύς τίς κρύπτω ὁ ἀγών , ἵνα ἀφανίζω ὁ στέφανος ὁ νίκη ; λέγω ὁ ἀγών , καταράομαι , λέγω καί ὁ πάλη , ἵνα κηρύσσω ὁ νίκη . ἀλλά ὁ κρύπτω φθονέω ὁ διάβολος ἀνυμνέω ὁ ἐνάρετος φιλοσοφία ὁ πᾶς δεσπότης . προσέχω ὁ διάνοια σύ κατά ὁ θεράπων ἐγώ ; ὅς κρύπτω , ἐγώ γνωρίζω . ἐρωτάω γάρ ὁ θεός πολλάκις , οὐ ἵνα μανθάνω , ἀλλά ἵνα ὁ ἐρωτάω γυμνάζω ὁ πρόθεσις , εἰμί εὐγνώμων ὁμολογέω . Που Ἄβελ ὁ ἀδελφός σύ ; βούλομαι αὐτός ὁ ὁ κακός δράω κἀν κατήγορος ἑαυτοῦ ἵστημι , ἵνα ὁ αὐτός κατηγορία ἀμβλύνω ὁ μέγεθος ὁ ἔγκλημα . πᾶς γάρ ἑαυτοῦ κατηγορέω πραΰνω ὁ δικαστής ὁ ἀγανάκτησις . ὥσπερ οὖν τότε ποῦ Ἄβελ ὁ ἀδελφός σύ ; , ὁ δέ νομίζω ὁ ἐρώτησις ἀπό ἄγνοια ἔρχομαι λέγω οὐ οἶδα · μή φύλαξ ὁ ἀδελφός ἐγώ εἰμί ; καί ὅτε δοκιμάζω ὁ πρόθεσις , τότε ἐλέγχω ὁ ἀνοσιουργία λέγω φωνή αἷμα ὁ ἀδελφός σύ βοάω πρός ἐγώ ἐκ ὁ γῆ , οὕτως , ἐάν ἐρωτάω εἶδον ἀγνωμονέω , ἔλεγχος κακουργέω . καί νῦν ἐπεί ἐρωτάω ὁ διάβολος οὐ μανθάνω παρά αὐτός ὁ ἧσσα , ὅς ὑφίστημι , αὐτός στηλιτεύω αὐτός ὁ ἧσσα καί ἀνυμνέω ὁ δίκαιος ὁ νίκη . προσέχω ὁ διάνοια σύ κατά ὁ θεράπων ἐγώ Ἰώβ , ὅτι οὐ εἰμί κατά αὐτός ἄκακος ἐπί ὁ γῆ ; ἐνταῦθα προσέχω ἀκριβῶς , παρακαλέω , καί μή παρέρχομαι ὁ ῥῆμα ὁ θεῖος γραφεύς . ἐν ὁ πρῶτος μαρτυρία οὐδαμοῦ λέγω ὁ Ἄκακος , ἀλλά ἐν ὁ δεύτερος . ἐν ὁ πρῶτος ὁ θεός · προσέχω ὁ διάνοια σύ κατά ὁ θεράπων ἐγώ Ἰώβ , ὅτι οὐ εἰμί κατά αὐτός ἐπί ὁ γῆ , ἄνθρωπος ἄμεμπτος , δίκαιος , ἀληθινός , ἀπέχω ἀπό πᾶς πονηρός πρᾶγμα ; Τέ ἄκακος ἐκεῖ οὐ προστίθημι · μετά δέ ὁ νίκη καί ὁ ἀγών προστίθημι αὐτός ὥσπερ στέφανος ὁ εὐφημία συνᾴδω αὐτός ὁ ἀγώνισμα . Ἐπειδή γάρ μύριοι πάσχω , ἄκακος φέρω ὁ συμφορά , μή βλασφημέω κατά ὁ δεσπότης , ἀλλά ἀγαθότης κρίνω ὁ πᾶς καί λέγω · εἰμί ὁ ἀγαθός δέχομαι ἐκ χείρ κύριος , ὁ κακός οὐ ὑποφέρω ; Ἐπειδή ἀκακία εἰμί ὁ ῥῆμα , ἀκακία αὐτός πλέκω ὁ στέφανος , ὅτι οὐ εἰμί ὁ κατά αὐτός ἄνθρωπος ἄκακος . σύ δέ διά τίς λέγω ἀπόλλυμι ὁ ὑπάρχω αὐτός διά κενός ; , ἀντί ὁ μάτην αὐτός ὁ περιουσία φθονέω ; εἶπον πρόφασις ὁ χρῆμα εὐσεβέω ὁ ἀνήρ · γυμνόω ὁ κτῆμα καί οὐ γυμνόω ὁ ἀλήθεια . σύ οὖν , διάβολος , λέγω ἀπόλλυμι ὁ ὑπάρχω αὐτός διά κενός . οὐ ἀπορέω ὁ κακία ὁ ἑαυτοῦ πονηρία . εὑρίσκω πάλιν ὑπόνοια ἄλλος δύναμαι σβέννυμι ὁ ἐνάρετος ὁ ἀνδρεία . λέγος οὖν ὁ θεός · δέρμα ὑπέρ δέρμα καί πᾶς , ὅσος ἔχω ἄνθρωπος , δίδωμι ὑπέρ ὁ ψυχή αὐτός . οὐδείς φημί μέγας , εἰμί ἀπόλλυμι κτῆμα · ἡδύς πᾶς καταφρονέω , ἵνα ἑαυτοῦ σῴζω . ἀλλά εἰμί βούλομαι δοκιμάζω αὐτός ὁ σάρξ αὐτός ἅπτω · εἰμί μήν εἰς πρόσωπον σύ εὐλογέω . Τέ εὐλογέω ἀντί ὁ καταράσσω . ὁ γάρ γραφή ὁ εὐφημία ὁ δυσφημία καλύπτω .