severian-of-gabala.in-illud-pater-transeat-a-me-calix-iste 10
Τέως ἐάσωμεν . Εἰρήσθω τοίνυν τὸ Πάτερ , εἰ δυνατόν , παρελθέτω ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ποτήριον . Γέμει γὰρ τὸ ῥῆμα τοῦτο πολλῶν ζητημάτων , καὶ πολλὴν τοῖς αἱρετικοῖς φέρει τὴν νόσον · οὐ παρὰ τὸ κακῶς εἰρῆσθαι , ἀλλὰ παρὰ τὸ κακῶς νοεῖσθαι . Τὸ γὰρ εἰ δυνατὸν οἱ μὲν ἀπαράβατόν τι νομίζουσι τῆς λεγομένης εἱμαρμένης καὶ τῆς μυθευομένης γενέσεως ἀνάγκην εἰσάγοντες , οἱ δὲ ἑτέρως τοῦ μονογενοῦς τὴν ἀξίαν ὑβρίζοντες δουλοπρεπῆ τινα κατασκευάζουσιν ὑποταγὴν ἐντεῦθεν τοῦ υἱοῦ πρὸς τὸν πατέρα · ὑποκείμενος γάρ , φησί , τῇ τοῦ πατρὸς ἐξουσίᾳ ταύτῃ κέχρηται τῇ ἱκεσίᾳ . Τίς οὖν ἡμῖν ἁρμόσει λόγος πρὸς τὸ ζητούμενον ; Τίς δὲ ἡμῖν τοῦτο τὸ πολυθρύλητον τῶν αἱρετικῶν διαλύσει ζήτημα ; Οὐκ ἔστιν ἄλλοθεν , εἰ μὴ ἐξ αὐτῆς αὐτὴν γνωρίσαι τὴν ἀλήθειαν . Φέρε οὖν ἐπ’ αὐτὴν τὴν τοῦ σωτῆρος θεοῦ ἀναδράμωμεν κορυφήν , ἐπ’ αὐτὴν τὴν οἰκονομίαν , ὃς πάντα ποιεῖ καὶ πάντα φθέγγεται οὐ μόνον πρὸς τὴν αὐτῷ πρέπουσαν ἀξίαν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἡμῖν ἁρμόζουσαν οἰκονομίαν . Καί ἵνα συντέμω – Καλὸν γάρ μοι τὸ συντεμεῖν καὶ τὰ πολλὰ δι’ ὀλίγων ἀναλαμβάνειν . – ὁ σωτὴρ προῄδει μὲν τὸ πάθος ἀναγκαῖον καὶ ὅτι ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας σταυρὸς πήγνυται καὶ θάνατος ἐλέγχεται καὶ ἀνάστασις οἰκονομεῖται · καὶ οὕτως ᾔδει ὡς καὶ τοῖς μαθηταῖς προλέγειν · Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἀνθρώπων ἁμαρτωλῶν καὶ ἐμπαίξουσιν αὐτῷ καὶ σταυρώσουσιν αὐτὸν καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται . Αὕτη φωνὴ θεοῦ προειδότος τὰ μέλλοντα , θεοῦ προλαβόντος τῇ γνώσει τὴν πεῖραν , θεοῦ οἰκονομοῦντος τὰ ἀνθρώπινα . Ἀντιφθέγγεται αὐτῷ ταῦτα λέγοντι ὁ Πέτρος φειδοῖ τῇ περὶ τὴν σάρκα καί φησιν · Ἵλεώς σοι , κύριε , οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο . Τί οὖν ὁ σωτήρ ; Ἀγανακτεῖ πρὸς τὴν ἄκαιρον διάθεσιν καὶ μέμφεται τὴν ἄκαιρον φειδὼ καί φησι πρὸς αὐτόν · Ὕπαγε ὀπίσω μου , σατανᾶ , ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ , ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων . Ἐνταῦθα καλῶς ἅπαντα τὸν λόγον ἐξέτασον καὶ σκόπησον , ὡς ἐὰν ψιλῇ τῇ λέξει δουλεύσῃς , πολλὴν καταφέρεις τοῦ σωτῆρος οὐκ ἀσθένειαν μόνον , ἀλλὰ καὶ λογισμῶν ἀνωμαλίαν . Ἐγκαλεῖς , ὦ κύριε , Πέτρῳ ἀπευχομένῳ σοι τὸν σταυρὸν καὶ τὰ αὐτὰ παρακαλεῖς , οἷς ἐγκαλεῖς ; Οὐ θεῷ μόνον ἀνάρμωστον , ἀλλ’ οὐδὲ ἀνθρώπῳ καθεστηκότι πρέπον . Τίς ἐπαινεῖ στρατηγὸν πρὸ μὲν τοῦ πολέμου μετὰ πολλοῦ παραστήματος καὶ πολλοῦ θράσους ἐπαπειλοῦντα τοῖς ἐναντίοις , ἐν αὐτῇ δὲ τῇ ἀκμῇ τοῦ πολέμου φεύγοντα καὶ δειλίαν καὶ ἀνανδρίαν ἐλέγχοντα ; Πρὶν ἔλθοι ὁ Χριστὸς ἐπὶ τὸ πάθος , ἔλεγε τῷ ἀπευχομένῳ τὸ πάθος · Ὕπαγε ὀπίσω μου , σατανᾶ · οὐ γὰρ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ . Τοῦτο αὐτὸς οἰκειοῦται προσευχόμενος ; Ὢ τῆς ἀνοίας , μᾶλλον δὲ τῆς ἀπονοίας τῶν ψιλῇ τῇ λέξει δουλευόντων καὶ πάντα ῥᾳδίως τολμώντων καὶ τὰ θεῖα παρερμηνεύειν ἐπιχειρούντων καὶ οὐδὲ ἐκεῖνο σκοπεῖν ἐθελόντων , ὅτι ἀπὸ τῆς ψιλῆς τῶν λέξεων ἐκδοχῆς οὐ τοῦ πατρὸς μόνον αὐτὸν ὑποδεέστερον δεικνύναι σπουδάζουσιν , ἀλλὰ καὶ σοφῶν πολλῶν καὶ δικαίων ἐλάττω καὶ μηδὲ τὴν κοινὴν ἔχοντα τῶν ἀνθρώπων κατάστασιν . Τίς γὰρ σοφὸς ἢ δίκαιος ἢ τῶν ἄλλων ἁπλῶς ἀνθρώπων τῶν ἐπ’ ἀρετῇ μαρτυρουμένων ἀρνεῖται τὴν οἰκείαν ἀρετὴν καὶ ὑβρίζει τὴν ἐπηγγελμένην παρ’ αὐτοῦ καὶ προαναπεφωνημένην ἀνδρίαν ; Τίς οὕτως εὐχερὴς καὶ παλίμβολος ὡς ἐπαγγέλλεσθαι θρασυνόμενος , ἕτερα δὲ φρονεῖν ὑπὸ τῆς πείρας ἐλεγχόμενος ; Ὁ θάνατον ἀπειλῶν καὶ τὴν θανάτου κατάλυσιν , ὁ τὴν ἀνάστασιν εὐαγγελιζόμενος παραιτεῖται τὸν σταυρόν ; Ταῦτά μοι εἴρηται πρὸς ἔλεγχον τῶν τῇ λέξει δουλευόντων καὶ τὸν κύριον ὑβριζόντων καὶ τὴν ἀλήθειαν καπηλευόντων . Τί οὖν βούλεται ἡ ἐναντιότης τῶν λέξεων αὐτῆς πρὸς ἑαυτὴν πάντοτε συμφωνούσης τῆς ἀληθείας ; Τί δὲ ὅλως ἐπινοεῖ ἡ συμφωνία τῆς ἀληθείας πρὸς τὴν μάχην τῶν ῥημάτων ; Μάχεται γὰρ ὡς ἀληθῶς τὰ ῥήματα , ἀλλ’ ἐν ὁμονοίᾳ μένει τὰ θεῖα νοήματα . Τοιγαροῦν τῶν προκειμένων νοημάτων τὴν λύσιν καλῶς ἔχει κἀμοὶ φιλοπόνως εἰπεῖν καὶ ὑμᾶς φιλομαθῶς ἀκοῦσαι .
Lemmas: τέως ἐάω . λέγω τοίνυν ὁ Πάτερ , εἰμί δυνατός , παρέρχομαι ἀπό ἐγώ ὁ ποτήριον . γέμω γάρ ὁ ῥῆμα οὗτος πολύς ζήτημα , καί πολύς ὁ αἱρετικός φέρω ὁ νόσος · οὐ παρά ὁ κακῶς λέγω , ἀλλά παρά ὁ κακῶς νοέω . Τέ γάρ εἰμί δυνατός ὁ μέν ἀπαράβατος τίς νομίζω ὁ λέγω μείρομαι καί ὁ μυθέομαι γένεσις ἀνάγκη εἰσάγω , ὁ δέ ἑτέρως ὁ μονογενής ὁ ἄξιος ὑβρίζω δουλοπρεπής τις κατασκευάζω ὑποταγή ἐντεῦθεν ὁ υἱός πρός ὁ πατέρας · ὑπόκειμαι γάρ , φημί , ὁ ὁ πατήρ ἐξουσία οὗτος χράω ὁ ἱκεσία . Τῖς οὖν ἐγώ ἁρμόζω λόγος πρός ὁ ζητέω ; Τῖς δέ ἐγώ οὗτος ὁ πολυθρύλητος ὁ αἱρετικός διαλύω ζήτημα ; οὐ εἰμί ἄλλοθεν , εἰμί μή ἐκ αὐτηες͂ς αὐτός γνωρίζω ὁ ἀλήθεια . Φέρος οὖν ἐπί αὐτός ὁ ὁ σωτήρ θεός ἀνατρέχω κορυφή , ἐπί αὐτός ὁ οἰκονομία , ὅς πᾶς ποιέω καί πᾶς φθέγγομαι οὐ μόνος πρός ὁ αὐτός πρέπω ἄξιος , ἀλλά καί πρός ὁ ἐγώ ἁρμόζω οἰκονομία . καί ἵνα συντέμνω – Καλός γάρ ἐγώ ὁ συντέμνω καί ὁ πολύς διά ὀλίγος ἀναλαμβάνω . – ὁ σωτήρ πρόοιδα μέν ὁ πάθος ἀναγκαῖος καί ὅτι ὑπέρ ὁ ὁ κόσμος σωτηρία σταυρός πήγνυμι καί θάνατος ἐλέγχω καί ἀνάστασις οἰκονομέω · καί οὕτως οἶδα ὡς καί ὁ μαθητής προλέγω · ἰδέ ἀναβαίνω εἰς Ἱερουσαλήμ καί ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι εἰς χείρ ἄνθρωπος ἁμαρτωλός καί ἐμπαίζω αὐτός καί σταυρόω αὐτός καί ὁ τρίτος ἡμέρα ἀνίστημι . Ἄτη φωνή θεός πρόοιδα ὁ μέλλω , θεός προλαμβάνω ὁ γνῶσις ὁ πεῖρα , θεός οἰκονομέω ὁ ἀνθρώπινος . ἀντιφθέγγομαι αὐτός οὗτος λέγω ὁ Πέτρος φειδώ ὁ περί ὁ σάρκα καί φημί · Ἴλεως σύ , κύριος , οὐ μή εἰμί σύ οὗτος . τις οὖν ὁ σωτήρ ; ἀγανακτέω πρός ὁ ἄκαιρος διάθεσις καί μέμφομαι ὁ ἄκαιρος φειδώ καί φημί πρός αὐτός · Ὕπαγος ὀπίσω ἐγώ , Σατανᾶς , ὅτι οὐ φρονέω ὁ ὁ θεός , ἀλλά ὁ ὁ ἄνθρωπος . Ἐνταῦθα καλός ἅπας ὁ λόγος ἐξετάζω καί σκοπέω , ὡς ἐάν ψιλός ὁ λέξις δουλεύω , πολύς καταφέρω ὁ σωτήρ οὐ ἀσθένεια μόνος , ἀλλά καί λογισμός ἀνωμαλία . ἐγκαλέω , ὦ κύριος , Πέτρος ἀπεύχομαι σύ ὁ σταυρός καί ὁ αὐτός παρακαλέω , ὅς ἐγκαλέω ; οὐ θεός μόνος ἀνάρμοστος , ἀλλά οὐδέ ἄνθρωπος καθίστημι πρέπει . Τῖς ἐπαινέω στρατηγός πρό μέν ὁ πόλεμος μετά πολύς παράστημα καί πολύς θράσος ἐπαπειλέω ὁ ἐναντίος , ἐν αὐτός δέ ὁ ἀκμή ὁ πόλεμος φεύγω καί δειλία καί ἀνανδρία ἐλέγχω ; πρίν ἔρχομαι ὁ Χριστός ἐπί ὁ πάθος , λέγω ὁ ἀπεύχομαι ὁ πάθος · Ὕπαγος ὀπίσω ἐγώ , Σατανᾶς · οὐ γάρ φρονέω ὁ ὁ θεός . Τοῦτης αὐτός οἰκειόω προσεύχομαι ; ὤ ὁ ἄνοια , μᾶλλον δέ ὁ ἀπόνοια ὁ ψιλός ὁ λέξις δουλεύω καί πᾶς ῥᾴδιος τολμάω καί ὁ θεῖος παρερμηνεύω ἐπιχειρέω καί οὐδέ ἐκεῖνος σκοπέω ἐθέλω , ὅτι ἀπό ὁ ψιλός ὁ λέξις ἐκδοχή οὐ ὁ πατήρ μόνος αὐτός ὑποδεής δείκνυμι σπουδάζω , ἀλλά καί σοφός πολύς καί δίκαιος μικρός καί μηδέ ὁ κοινός ἔχω ὁ ἄνθρωπος κατάστασις . Τῖς γάρ σοφός ἢ δίκαιος ἢ ὁ ἄλλος ἁπλῶς ἄνθρωπος ὁ ἐπί ἀρετή μαρτύρομαι ἀρνέομαι ὁ οἰκεῖος ἀρετή καί ὑβρίζω ὁ ἐπαγγέλλω παρά αὐτός καί προαναφωνέω ἀνδρεία ; Τῖς οὕτως εὐχερής καί παλίμβολος ὡς ἐπαγγέλλω θρασύνω , ἕτερος δέ φρονέω ὑπό ὁ πεῖρα ἐλέγχω ; ὁ θάνατος ἀπειλέω καί ὁ θάνατος κατάλυσις , ὁ ὁ ἀνάστασις εὐαγγελίζομαι παραιτέομαι ὁ σταυρός ; ταῦτα ἐγώ λέγω πρός ἔλεγχος ὁ ὁ λέξις δουλεύω καί ὁ κύριος ὑβρίζω καί ὁ ἀλήθεια καπηλεύω . τις οὖν βούλομαι ὁ ἐναντιότης ὁ λέξις αὐτηες͂ς πρός ἑαυτοῦ πάντοτε συμφωνέω ὁ ἀλήθεια ; τις δέ ὅλος ἐπινοέω ὁ συμφωνία ὁ ἀλήθεια πρός ὁ μάχη ὁ ῥῆμα ; μάχομαι γάρ ὡς ἀληθῶς ὁ ῥῆμα , ἀλλά ἐν ὁμόνοια μένω ὁ θεῖος νόημα . τοιγάρ ὁ πρόκειμαι νόημα ὁ λύσις καλός ἔχω ἐγώ φιλόπονος λέγω καί σύ φιλομαθής ἀκούω .