severian-of-gabala.in-illud-genimina-viperarum 2.1a
Ἐνῆν μὲν οὖν πολλὰ ἐπιθεωρῆσαι τοῖς εἰρημένοις , ἀλλ’ ἕλκει ἡμὰς ἡ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐπιφοίτησις κατὰ τὴν ἁγίαν ἡμέραν γενομένης τῆς ἁγίας πεντηκοστῆς , μὴ παρελθεῖν τὸν περὶ αὐτῆς λόγον ἀνεξέταστον . Ὥσπερ γὰρ οὐδὲν προέκρινεν ἡμῖν ἡ ἀνάληψις ἐν ταῖς ἡμέραις τὴν ἑαυτῆς δείξασα λαμπηδόνα , οὕτω καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἡ ἐπιφοίτησις οὐ προκρίνει τοῖς τὴν ἑορτὴν ἐπιτελοῦσιν , καὶ μετὰ τὴν ἑορτὴν ἑορτάσαι , καὶ συγχορεύειν τῷ θείῳ λόγῳ καὶ πάντοτε ἀπολαύειν τῆς τοῦ ἁγίου πνεύματος διδασκαλίας . Ἐν τῷ φησι συμπληροῦσθαι τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς , ἦσαν πάντες ὁμοθυμαδὸν ἐπὶ τὸ αὐτό . Πάντες τίνες ; Οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς μαθηταί . Διὰ τί δὲ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς πεντηκοστῆς ἡ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐπιφοίτησις γέγονεν ; Διὰ τήνδε τὴν αἰτίαν . Οὐχ ὅτι θεὸς αἰτίᾳ δουλεύει , ἀλλ’ ὅτι οὐδὲν ἀλόγιστον παρὰ τῷ θεῷ . Ἐπιφαίνεται μὲν γὰρ θεὸς ὅτε βούλεται , βούλεται δὲ ὅτε τὴν εὐκαιρίαν ἐργάζεται . Ἐν τῇ ἡμέρα τῆς πεντηκοστῆς κατὰ τὴν παλαιὰν διαθήκην ἐδόθη νόμος . Ἐχρῆν οὖν καθ’ ἣν ἡμέραν ἐδόθη ὁ νόμος διὰ πλακῶν , κατ’ αὐτὴν δοθῆναι τὴν νομοθεσίαν τοῦ ἁγίου πνεύματος , οὐκ ἐν πλαξίν , ἀλλ’ ἐν καρδίᾳ γραφομένην . Διὰ τοῦτο τῇ παλαιᾷ νομοθεσίᾳ ἀντιπαραθεῖς τὰ νέα λέγει · Ἡ ἐπιστολὴ ἡμῶν ὑμεῖς ἐστέ , ἐγγεγραμμένη οὐκ ἐν πλαξὶν λιθίναις ἀλλ’ ἐν πλαξὶν καρδίαις σαρκίναις . Τῇ ἡμέρᾳ τῆς πεντηκοστῆς ὁ λαὸς ἐδέξατο νόμον ἐν τῇ ἐρήμῳ τῇ Σινᾷ . Καὶ πρόσεχε τῇ ἀκριβείᾳ τῆς ψήφου . Τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ τοῦ πρώτου μηνὸς τοῦ κατὰ σελήνην ἀριθμουμένου , ἐξῆλθον οἱ υἱοὶ τοῦ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου , ὅτε τὸ ἄζυμον ἐπετέλεσαν καὶ τὸ τοῦ πάσχα μυστήριον . Ἀπὸ τῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης ψήφισον τὸ τοῦ μηνὸς ἀναπλήρωμα , τούτεστιν ἡμέρας δεκαεπτά , καὶ τοῦ δευτέρου μηνὸς ἡμέρας τριάκοντα , ἵνα ἡ τρίτη τοῦ μηνὸς τοῦ τρίτου ἡ πεντηκοστὴ ἡ ἑορτὴ ἀπὸ τῶν ἀζύμων τοῦ πάσχα . Ἀπὸ οὖν τῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης ἕως τῇ τρίτῃ τοῦ τρίτου μηνὸς γίνονται ἡμέραι πεντήκοντα . Διὰ τοῦτο λέγει · Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ τρίτῳ μηνὶ ἐξελθόντων ἐκ τῆς Αἰγύπτου , εἶπεν κύριος πρὸς Μωϋσῆν · Κατάβηθι ἁγίασον τὸν λαὸν σήμερον καὶ αὔρον . Τῇ νεομηνίᾳ αὐτῷ ἔλαλεν , ὅτι τῇ τρίτῃ φησὶν φανήσεται κύριος ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Σινᾶ . Πρόσεχε , παρακαλῶ . Εἰ τοίνυν ἡμέρᾳ πεντηκοστῇ ἐδόθη ὁ νόμος , θεοῦ φανέντος καὶ νομοθετήσαντος καὶ Μωϋσέως τὰς πλάκας δεξάμενον , ἔδει οὖν καθ’ ἣν ἡμέραν ἐδόθη ὁ παλαιὸς νόμος , κατ’ αὐτὴν δοθῆναι καὶ τὴν τοῦ πνεύματος χάριν , ἵνα καὶ ἡ αὐθεντία τοῦ πνεύματος δειχθῇ , καὶ θεοῦ ἐπιφάνεια ἑρμηνευθῇ , καὶ δειχθῇ ἀδιαίρετος ἡ φύσις τῆς θεότητος ἐν παλαιᾷ καὶ νέᾳ καὶ διαφόροις χρόνοις μίαν ἐργαζομένη τὴν συμφωνίαν τῶν θείων λόγων . Ὥσπερ γὰρ ὁ σωτὴρ μέλλων ἐπιτελεῖν τὸ ἅγιον πάθος οὐκ ἠνέσχετο ἄλλῳ καιρῷ ἑαυτὸν ἐκδοῦναι τῷ πάθει , ἀλλὰ καθ’ ὃν καιρὸν ἐθύετο τὸ πρόβατον , ἵνα αὐτῷ τῷ τύπῳ συνάψῃ τὴν ἀλήθειαν · οὕτω καὶ ἡ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐπιφοίτησις οὐκ ἠνέσχετο ἄλλῳ καιρῷ δοθῆναι , ἢ καθ’ ὃν καιρὸν ἐδόθη ὁ νόμος , ἵνα δειχθῇ ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ τότε ἐνομοθέτησε καὶ νῦν . Νομοθετεῖ γὰρ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ὡς βασιλεῦον τῶν ἁπάντων . Νομοθετεῖ καὶ ἡ βασιλικὴ φύσις ἔχουσα τὴν αὐθεντίαν τῆς θεότητος . Ὅτι δὲ νομοθετεῖ , ἄκουε Μωϋσέως παραγγέλλοντος · Μνήσθητι νόμου κυρίου τοῦ θεοῦ σου . Χριστὸς νομοθετεῖ , ἐπειδὴ βασιλικὴ φύσις , ἀδιαίρετος θεότης . Ἀλλήλων τὰ βάρη βαστάζετε , καὶ οὕτως ἀναπληρώσατε τὸν νόμον τοῦ Χριστοῦ . Νομοθετεῖ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον , καὶ μαρτυρεῖ Παῦλος · Ὁ γὰρ νόμος τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἠλευθέρωσέ με . Καὶ ὅρα τὸ θαυμαστόν . Ἐπειδὴ δὲ ἐδίδοτο ὁ νόμος , ἐδοξάσθη τὸ πρόσωπον Μωϋσέως . Κατῆλθεν γὰρ ἐκ τοῦ ὄρους ἡλίου δίκην , ἐκλάμπων ἀκτῖνας ἐκ τοῦ προσώπου . Καὶ ἵνα μή τις εἰς τὴν ἀρχαίαν ἱστορίαν ἀπιδῶν καὶ θεασάμενος τὸ Μωϋσέως πρόσωπον δεδοξασμένον , νομίσῃ ἀνωτέραν εἶναι τὴν νομοθεσίαν ἐκείνην παρὰ τὸν νόμον τὸν δοθέντα ἐκ τοῦ ἁγίου πνεύματος , ὁ Παῦλος μὴ συγχωρῶν μηδὲ ἰσότητα εἶναι , ἀλλὰ πολλὴν ὑπεροχὴν δεικνὺς τοῦ εὐαγγελίου , λέγει · Οὐκ ἐν πλαξὶν λιθίναις , ἀλλ’ ἐν πλαξὶν καρδίαις σαρκίναις . Οὐ γράμματι , ἀλλὰ πνεύματι . Τὸ γράμμα ἀποκτέννει , τὸ δὲ πνεῦμα ζωοποιεῖ . Ὁ νόμος ὁ διὰ γραμμάτων δοθεὶς ἀποκτέννει . Ὁ φονεύων φονευέσθω , φησίν ὁ νόμος , ὁ μοιχεύων τιμωρείσθω . Εἰσῆλθε δὲ ἡ χάρις , οὐκ ἀναίρουσα τοὺς ἁμαρτάνοντας , ἀλλὰ διὰ μετανοίας ζωοποιοῦσα . Διὰ τοῦτο καλεῖ ἡ γραφὴ Γράμμα ἀποκτέννον τὴν διάταξιν τοῦ νόμου , Πνεῦμα δὲ τὸ ζωοποιοῦν τὸν νόμον τοῦ πνεύματος . Πρόσεχε , παρακαλῶ . Εἶτα ἐπειδὴ ἀντιπαρετίθετο ἡ Μωϋσέως ὄψις δεδοξασμένη , λέγει Παῦλος · Εἰ γὰρ ἡ διακονία τοῦ θανάτου ἐγκεκολαμμένη ἐν λίθοις ἐγενήθη ἐν δόξῃ . Οὐ τὸν νόμον καλεῖ θάνατον , ἀλλὰ τὴν παρ’ αὐτοῦ ὁριζομένην τιμωρίαν . Εἰ γὰρ ἡ διακονία τοῦ θανάτου ἐγενήθη ἐν δόξῃ , πολλῷ μᾶλλον ἡ διακονία τοῦ πνεύματος περισσεύει ἐν δόξῃ . Εἶτα εἰσάγει τὸν νόμον παυόμενον , τὸν δὲ εὐαγγελικὸν νόμον τοῦ πνεύματος εἰς τὸν αἰῶνα μένοντα . Ἐπεὶ οὖν ὁ νόμος ἤργει καὶ τέλος ἐλάμβανεν , ἡ δὲ εὐαγγελικὴ χάρις εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας ἥπλωτο , λέγει Παῦλος · Εἰ γὰρ τὸ καταργούμενον διὰ δόξης , πολλῷ μᾶλλον τὸ μένον ἐν δόξῃ . Πρόσεχε τοίνυν · Τὸ γράμμα ἀποκτέννει . Τούτεστιν · τοὺς ἁμαρτάνοντας τιμωρεῖται . Τὸ δὲ πνεῦμα ζωοποιεῖ . Ἀνοίγει γὰρ ὀδὸν μετανοίας καὶ ζωοποιεῖ τὸν ἁμαρτήσαντα ἄνθρωπον . Ἐπειδὴ πᾶσα ἁμαρτία νεκροῖ τὸν ἁμαρτωλόν , ἡ δὲ μετάνοια τὴν ἀνανέωσιν αὐτῷ χαριζομένη εἰς ζωῆς αὐτὸν τάξιν ἄγει , λέγει · Τὸ πνεῦμα ζωοποιεῖ , ὡς λέγει Παῦλος · Καὶ νεκροὺς ἡμᾶς ὄντας τοῖς παραπτώμασιν συνεζωοποίησεν τῷ Χριστῷ .
Lemmas: ἔνειμι μέν οὖν πολύς ἐπιθεωρέω ὁ λέγω , ἀλλά ἕλκω ἀμάω ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐπιφοίτησις κατά ὁ ἅγιος ἡμέρα γίνομαι ὁ ἅγιος πεντηκοστή , μή παρέρχομαι ὁ περί αὐτηες͂ς λόγος ἀνεξέταστος . ὥσπερ γάρ οὐδείς προκρίνω ἐγώ ὁ ἀνάληψις ἐν ὁ ἡμέρα ὁ ἑαυτοῦ δείκνυμι λαμπηδόνα , οὕτως καί ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ ἐπιφοίτησις οὐ προκρίνω ὁ ὁ ἑορτή ἐπιτελέω , καί μετά ὁ ἑορτή ἑορτάζω , καί συγχορεύω ὁ θεῖος λόγος καί πάντοτε ἀπολαύω ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα διδασκαλία . ἐν ὁ φημί συμπληρόω ὁ ἡμέρα ὁ Πεντηκοστή , ἥδω πᾶς ὁμοθυμαδόν ἐπί ὁ αὐτός . Παντές τίς ; ὁ ἀπόστολος καί ὁ σύν αὐτός μαθητής . Ζεύς τίς δέ ἐν ὁ ἡμέρα ὁ πεντηκοστή ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐπιφοίτησις γίγνομαι ; Ζεύς ὅδε ὁ αἰτία . οὐχ ὅτι θεός αἰτία δουλεύω , ἀλλά ὅτι οὐδείς ἀλόγιστος παρά ὁ θεός . ἐπιφαίνω μέν γάρ θεός ὅτε βούλομαι , βούλομαι δέ ὅτε ὁ εὐκαιρία ἐργάζομαι . ἐν ὁ ἡμέρα ὁ πεντηκοστή κατά ὁ παλαιός διαθήκη δίδωμι νόμος . Ἐχρεύς οὖν κατά ὅς ἡμέρα δίδωμι ὁ νόμος διά πλάξ , κατά αὐτός δίδωμι ὁ νομοθεσία ὁ ἅγιος πνεῦμα , οὐ ἐν πλάξ , ἀλλά ἐν καρδία γράφω . Ζεύς οὗτος ὁ παλαιός νομοθεσία ἀντιπαραθέω ὁ νέος λέγω · ὁ ἐπιστολή ἐγώ σύ εἰμί , ἐγγράφω οὐ ἐν πλάξ λίθινος ἀλλά ἐν πλάξ καρδία σάρκινος . ὁ ἡμέρα ὁ πεντηκοστή ὁ λαός δέχομαι νόμος ἐν ὁ ἐρῆμος ὁ Σινᾶ . καί προσέχω ὁ ἀκρίβεια ὁ ψῆφος . Τά τεσσαρεσκαιδέκατος ἡμέρα ὁ πρῶτος Μήνη ὁ κατά σελήνη ἀριθμέω , ἐξέρχομαι ὁ υἱός ὁ Ἰσραήλ ἐκ Αἴγυπτος , ὅτε ὁ ἄζυμος ἐπιτελέω καί ὁ ὁ πάσχα μυστήριον . ἀπό ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος ψηφίζω ὁ ὁ Μήνη ἀναπλήρωμα , τουτέστιν ἡμέρα δεκαεπτά , καί ὁ δεύτερος Μήνη ἡμέρα τριάκοντα , ἵνα ὁ τρίτος ὁ Μήνη ὁ τρίτος ὁ πεντηκοστή ὁ ἑορτή ἀπό ὁ ἄζυμος ὁ πάσχα . ἀπό οὖν ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος ἠώς ὁ τρίτος ὁ τρίτος Μήνη γίγνομαι ἡμέρα πεντήκοντα . Ζεύς οὗτος λέγω · καί γίνομαι ἐν ὁ τρίτος μείς ἐξέρχομαι ἐκ ὁ Αἴγυπτος , λέγω κύριος πρός Μωϋσῆς · καθάπτω ἁγιάζω ὁ λαός σήμερον καί αὔρον . Τά νεομηνία αὐτός λαλέω , ὅτι ὁ τρίτος φημί φαίνω κύριος ἐπί ὁ ὄρος ὁ Σινᾶ . προσέχω , παρακαλέω . εἰμί τοίνυν ἡμέρα πεντηκοστή δίδωμι ὁ νόμος , θεός φαίνω καί νομοθετέω καί Μωϋσῆς ὁ πλάξ δέχομαι , δέω οὖν κατά ὅς ἡμέρα δίδωμι ὁ παλαιός νόμος , κατά αὐτός δίδωμι καί ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , ἵνα καί ὁ αὐθεντία ὁ πνεῦμα δείκνυμι , καί θεός ἐπιφάνεια ἑρμηνεύω , καί δείκνυμι ἀδιαίρετος ὁ φύσις ὁ θεότης ἐν παλαιός καί νέος καί διάφορος χρόνος εἷς ἐργάζομαι ὁ συμφωνία ὁ θεῖον λόγος . ὥσπερ γάρ ὁ σωτήρ μέλλω ἐπιτελέω ὁ ἅγιος πάθος οὐ ἀνέχω ἄλλος καιρός ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι ὁ πάθος , ἀλλά κατά ὅς καιρός θύω ὁ πρόβατον , ἵνα αὐτός ὁ τύπος συνάπτω ὁ ἀλήθεια · οὕτως καί ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐπιφοίτησις οὐ ἀνέχω ἄλλος καιρός δίδωμι , ἢ κατά ὅς καιρός δίδωμι ὁ νόμος , ἵνα δείκνυμι ὅτι ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος καί τότε νομοθετέω καί νῦν . νομοθετέω γάρ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὡς βασιλεύω ὁ ἅπας . νομοθετέω καί ὁ βασιλικός φύσις ἔχω ὁ αὐθεντία ὁ θεότης . ὅστις δέ νομοθετέω , ἀκούω Μωϋσῆς παραγγέλλω · μιμνήσκω νόμος κύριος ὁ θεός σύ . χριστός νομοθετέω , ἐπεί βασιλικός φύσις , ἀδιαίρετος θεότης . ἀλλήλων ὁ βάρος βαστάζω , καί οὕτως ἀναπληρόω ὁ νόμος ὁ Χριστός . νομοθετέω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , καί μαρτυρέω Παῦλος · ὁ γάρ νόμος ὁ πνεῦμα ὁ ζωή ἐν Χριστός Ἰησοῦς ἐλευθερόω ἐγώ . καί ὁράω ὁ θαυμαστός . Ἐπειδή δέ δίδωμι ὁ νόμος , δοξάζω ὁ πρόσωπον Μωϋσῆς . κατέρχομαι γάρ ἐκ ὁ ὄρος ἥλιος δίκη , ἐκλάμπω ἀκτίς ἐκ ὁ πρόσωπον . καί ἵνα μή τις εἰς ὁ ἀρχαῖος ἱστορία ἀποδίδωμι καί θεάομαι ὁ Μωϋσῆς πρόσωπον δοξάζω , νομίζω ἀνώτερος ἔρχομαι ὁ νομοθεσία ἐκεῖνος παρά ὁ νόμος ὁ δίδωμι ἐκ ὁ ἅγιος πνεῦμα , ὁ Παῦλος μή συγχωρέω μηδέ ἰσότης ἔρχομαι , ἀλλά πολύς ὑπεροχή δείκνυμι ὁ Εὐαγγέλιος , λέγω · Οὐκ ἐν πλάξ λίθινος , ἀλλά ἐν πλάξ καρδία σάρκινος . οὐ γράμμα , ἀλλά πνεῦμα . Τέ γράμμα ἀποκτείνω , ὁ δέ πνεῦμα ζωοποιέω . ὁ νόμος ὁ διά γράμμα δίδωμι ἀποκτείνω . ὁ φονεύω φονεύω , φημί ὁ νόμος , ὁ μοιχεύω τιμωρέω . εἰσέρχομαι δέ ὁ χάρις , οὐ ἀναιρέω ὁ ἁμαρτάνω , ἀλλά διά μετάνοια ζωοποιέω . Ζεύς οὗτος καλέω ὁ γραφή Γράμμα ἀποκτέννω ὁ διάταξις ὁ νόμος , πνεῦμα δέ ὁ ζωοποιέω ὁ νόμος ὁ πνεῦμα . προσέχω , παρακαλέω . εἶτα ἐπεί ἀντιπαρατίθημι ὁ Μωϋσῆς ὄψις δοξάζω , λέγω Παῦλος · εἰμί γάρ ὁ διακονία ὁ θάνατος ἐγκολάπτω ἐν λίθος γίγνομαι ἐν δόξα . Οὐ ὁ νόμος καλέω θάνατος , ἀλλά ὁ παρά αὐτός ὁρίζω τιμωρία . εἰμί γάρ ὁ διακονία ὁ θάνατος γίγνομαι ἐν δόξα , πολύς μᾶλλον ὁ διακονία ὁ πνεῦμα περισσεύω ἐν δόξα . εἶτα εἰσάγω ὁ νόμος παύω , ὁ δέ εὐαγγελικός νόμος ὁ πνεῦμα εἰς ὁ αἰών μένω . ἐπεί οὖν ὁ νόμος ἀργέω καί τέλος λαμβάνω , ὁ δέ εὐαγγελικός χάρις εἰς πᾶς ὁ αἰών ἁπλόω , λέγω Παῦλος · εἰμί γάρ ὁ καταργέω διά δόξα , πολύς μᾶλλον ὁ μένω ἐν δόξα . προσέχω τοίνυν · Τέ γράμμα ἀποκτείνω . τουτέστιν · ὁ ἁμαρτάνω τιμωρέω . Τέ δέ πνεῦμα ζωοποιέω . ἀνοίγνυμι γάρ ὁδός μετάνοια καί ζωοποιέω ὁ ἁμαρτάνω ἄνθρωπος . Ἐπειδή πᾶς ἁμαρτία νεκρόω ὁ ἁμαρτωλός , ὁ δέ μετάνοια ὁ ἀνανέωσις αὐτός χαρίζω εἰς ζωή αὐτός τάξις ἄγω , λέγω · Τέ πνεῦμα ζωοποιέω , ὡς λέγω Παῦλος · καί νεκρός ἐγώ είμαι ὁ παράπτωμα συζωοποιέω ὁ Χριστός .